Επιτροπή για τα ικαιώµατα του Παιδιού Τεσσαρακοστή δεύτερη Συνεδρία Γενεύη, 15 Μαΐου-2 Ιουνίου ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ Αρ. 8 (2006)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιτροπή για τα ικαιώµατα του Παιδιού Τεσσαρακοστή δεύτερη Συνεδρία Γενεύη, 15 Μαΐου-2 Ιουνίου 2006. ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ Αρ. 8 (2006)"

Transcript

1 Επιτροπή για τα ικαιώµατα του Παιδιού Τεσσαρακοστή δεύτερη Συνεδρία Γενεύη, 15 Μαΐου-2 Ιουνίου 2006 CRC/C/GC/8 ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ Αρ. 8 (2006) Το δικαίωµα του παιδιού στην προστασία από τη σωµατική τιµωρία και άλλες βίαιες ή εξευτελιστικές µορφές τιµωρίας (άρθρα 19, 28(2) και 37 inter alia) Περιεχόµενα Ι. Στόχοι ΙΙ. Πλαίσιο ΙΙΙ. Ορισµοί IV. Πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωµάτων V. Μέτρα και µηχανισµοί που απαιτούνται για την εξάλειψη της σωµατικής τιµωρίας και άλλων βίαιων ή εξευτελιστικών µορφών τιµωρίας: 1. Νοµοθετικά µέτρα. 2. Εφαρµογή της απαγόρευσης της σωµατικής τιµωρίας και άλλων βίαιων ή εξευτελιστικών µορφών τιµωρίας. 3. Εκπαιδευτικά και άλλα µέτρα. 4. Παρακολούθηση και αξιολόγηση. VI. Απαραίτητα στοιχεία για τις αναφορές σύµφωνα µε τη Σύµβαση. I. Στόχοι 1. Σε συνέχεια των δύο Ηµερών Γενικής Συζήτησης για τη βία εις βάρος των παιδιών, που πραγµατοποιήθηκαν το 2000 και το 2001, η Επιτροπή για τα ικαιώµατα του Παιδιού αποφάσισε να εκδώσει µια σειρά Γενικών Σχολίων σχετικά µε την εξάλειψη της βίας εις βάρος των παιδιών. Το ανά χείρας έγγραφο αποτελεί το πρώτο τεύχος αυτής της σειράς. Η Επιτροπή έχει στόχο να καθοδηγήσει τα συµβαλλόµενα κράτη ώστε να κατανοήσουν τις διατάξεις της Σύµβασης σχετικά µε την προστασία των παιδιών από κάθε µορφή βίας. Το παρόν Γενικό Σχόλιο επικεντρώνεται στη σωµατική τιµωρία και άλλες βίαιες ή εξευτελιστικές µορφές τιµωρίας, οι οποίες αποτελούν ευρέως αποδεκτές και εφαρµόσιµες µορφές βίας εις βάρος παιδιών. 2. Η Σύµβαση για τα ικαιώµατα του Παιδιού και άλλα διεθνή όργανα για τα ανθρώπινα δικαιώµατα αναγνωρίζουν το δικαίωµα των παιδιών στο σεβασµό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της σωµατικής τους αξιοπρέπειας και στην ισότιµη προστασία τους έναντι του νόµου. Η Επιτροπή εκδίδει το παρόν Γενικό Σχόλιο προκειµένου να τονίσει την υποχρέωση όλων των συµβαλλοµένων κρατών να κινηθούν ταχύτατα προς την απαγόρευση και εξάλειψη της σωµατικής τιµωρίας και όλων των άλλων βίαιων και εξευτελιστικών µορφών τιµωρίας εις βάρους των παιδιών και να σκιαγραφήσει τα νοµοθετικά και άλλα εκπαιδευτικά µέτρα καθώς και µέτρα αύξησης της συνειδητοποίησης που πρέπει να λάβουν τα κράτη.

2 2 3. Η αντιµετώπιση της ευρείας αποδοχής ή της ανοχής της σωµατικής τιµωρίας στα παιδιά και η εξάλειψή της, στην οικογένεια, τα σχολεία και άλλα περιβάλλοντα, δεν είναι µόνον υποχρέωση των συµβαλλοµένων κρατών σύµφωνα µε τη Σύµβαση. Αποτελεί και βασική στρατηγική για τη µείωση και την αποτροπή όλων των µορφών βίας στις κοινωνίες. ΙΙ. Πλαίσιο 4. Η Επιτροπή, ήδη από τις πρώτες συνεδρίες της, έχει αποδώσει ιδιαίτερη προσοχή στη διεκδίκηση των δικαιωµάτων των παιδιών για την προστασία τους από κάθε µορφής βία. Μελετώντας τις εκθέσεις των συµβαλλοµένων κρατών και πιο πρόσφατα στο πλαίσιο της Μελέτης για τη Βία εις βάρος των Παιδιών του Γενικού Γραµµατέα του ΟΗΕ, η Επιτροπή επεσήµανε µε µεγάλη ανησυχία την ευρέως διαδεδοµένη νοµιµότητα και τη διαρκή κοινωνική αποδοχή της σωµατικής τιµωρίας και άλλων βίαιων ή εξευτελιστικών τιµωριών εις βάρος των παιδιών 1. Ήδη από το 1993, η Επιτροπή επεσήµανε στην έκθεση της τέταρτης συνεδρίας της ότι «αναγνώριζε τη σηµασία του ζητήµατος της σωµατικής τιµωρίας στη βελτίωση του συστήµατος προαγωγής και προστασίας των δικαιωµάτων του παιδιού και αποφάσισε να αφιερώσει την προσοχή της κατά τη διαδικασία εξέτασης των εκθέσεων των κρατών µελών.» 2 5. Κατά την πρώτη δεκαετία εξέτασης των εκθέσεων των συµβαλλοµένων κρατών, η Επιτροπή προέβη σε σύσταση για την απαγόρευση κάθε σωµατικής τιµωρίας στην οικογένεια και σε άλλα περιβάλλοντα, σε περισσότερες από 130 κράτη σε όλες τις ηπείρους 3. Είναι ενθαρρυντικό για την Επιτροπή το γεγονός ότι ένας ολοένα και µεγαλύτερος αριθµός κρατών λαµβάνουν τα κατάλληλα µέτρα, νοµοθετικά και άλλα, για τη διεκδίκηση του δικαιώµατος του παιδιού στο σεβασµό της ανθρώπινης αξιοπρέπειάς του και της σωµατικής ακεραιότητάς και στην ισότιµη προστασία του έναντι του νόµου. Η Επιτροπή κατανοεί ότι έως το 2006 περισσότερα από 100 κράτη είχαν απαγορεύσει τη σωµατική τιµωρία στα σχολεία και στο ποινικό σύστηµά τους για ανηλίκους. Ολοένα και περισσότερα κράτη έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία απαγόρευσης στο περιβάλλον του σπιτιού και της οικογένειας και όλες τις µορφές εναλλακτικής φροντίδας Τον Σεπτέµβριο 2000, η Επιτροπή πραγµατοποίησε την πρώτη από τις δύο Ηµέρες Γενικής Συζήτησης µε θέµα τη βία εις βάρος των παιδιών. Το θέµα της συζήτησης ήταν «Η βία δηµοσίων φορέων εις βάρος των παιδιών» και κατόπιν αυτής η Επιτροπή υιοθέτησε λεπτοµερείς συστάσεις, συµπεριλαµβανοµένης της απαγόρευσης κάθε µορφής σωµατικής τιµωρίας και την εκκίνηση εκστρατειών πληροφόρησης του κοινού «προκειµένου να αυξήσουµε το βαθµό συνειδητοποίησης 1 Η Μελέτη για τη Βία εις βάρος των Παιδιών του Γενικού Γραµµατέα του ΟΗΕ, που θα παρουσιαστεί στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το φθινόπωρο Για περισσότερα βλ. 2 Committee on the Rights of the Child, Report on the fourth session, 25 Οκτωβρίου 1993, CRC/C/20, παράγραφος Όλες οι εκθέσεις των κρατών µελών είναι διαθέσιµες στη διεύθυνση 4 Η Παγκόσµια Πρωτοβουλία για το Τέλος της Σωµατικής Τιµωρίας των Παιδιών παρέχει εκθέσεις για το νοµικό καθεστώς της σωµατικής τιµωρίας στη διεύθυνση

3 3 και να ευαισθητοποιήσουµε το κοινό σχετικά µε το βαθµό σοβαρότητας των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωµάτων στο πεδίο αυτό και τις βλαβερές επιπτώσεις τους στα παιδιά και να αντιµετωπίσει το ζήτηµα της πολιτιστικής αποδοχής της βίας εις βάρους των παιδιών, προάγοντας αντ αυτής τη «µηδενική ανοχή» στη βία» Τον Απρίλιο 2001, η Επιτροπή υιοθέτησε το πρώτο της Γενικό Σχόλιο µε θέµα «Οι Στόχους της Εκπαίδευσης» και επανέλαβε ότι η σωµατική τιµωρία είναι ασυµβίβαστη µε τη Σύµβαση: «τα παιδιά δεν χάνουν τα ανθρώπινα δικαιώµατά τους µόλις περάσουν την πύλη του σχολείου. Έτσι, για παράδειγµα, η εκπαίδευση πρέπει να παρέχεται µε τρόπο που σέβεται την εγγενή αξιοπρέπεια του παιδιού, το καθιστά ικανό να εκφράζει τις απόψεις του ελεύθερα σύµφωνα µε το άρθρο 21(1) και να συµµετέχει στη σχολική ζωή. Η εκπαίδευση πρέπει, επίσης, να παρέχεται µε τρόπο που σέβεται τα αυστηρά όρια που θέτει ο άρθρο 28(2) για την πειθαρχία και προάγει τη µη βία στο σχολείο. Η Επιτροπή έχει επανειληµµένως καταστήσει σαφές στις καταληκτικές επισηµάνσεις της ότι η σωµατική τιµωρία δεν αποδίδει σεβασµό στην εγγενή αξιοπρέπεια του παιδιού ούτε στα αυστηρά όρια για τη σχολική πειθαρχία» Στις συστάσεις που υιοθετήθηκαν σε συνέχεια της δεύτερης Γενικής Συζήτησης µε θέµα «Βία εις βάρους Παιδιών στο Περιβάλλον της Οικογένειας και του Σχολείου», που πραγµατοποιήθηκε τον Σεπτέµβριο 2001, η Επιτροπή κάλεσε τα συµβαλλόµενα κράτη «να θέσουν σε ισχύ ή να καταργήσουν, µε το χαρακτήρα του επείγοντος, τη νοµοθεσία τους προκειµένου να αποτρέψουν όλες τις µορφές της βίας, όσο ελαφριά κι αν είναι, στο περιβάλλον της οικογένειας και του σχολείου, συµπεριλαµβανοµένης της βίας ως µορφή πειθαρχίας, όπως απαιτούν οι διατάξεις της Σύµβασης» Άλλο ένα αποτέλεσµα των Ηµερών Γενικής Συζήτησης του 2000 και του 2001 της Επιτροπής ήταν µια σύσταση ότι θα έπρεπε να ζητηθεί από τον Γενικό Γραµµατέα του ΟΗΕ, µέσω της Γενικής Συνέλευσης, να πραγµατοποιήσει µια παγκόσµια µελέτη σε βάθος για τη βία εις βάρος των παιδιών. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ έδωσε συνέχεια σ αυτό το Στο πλαίσιο της Μελέτης του ΟΗΕ που πραγµατοποιήθηκε από το 2003 έως το 2006, η ανάγκη απαγόρευσης όλων των σήµερα νοµιµοποιηµένων µορφών βίας εις βάρος παιδιών τονίστηκε ιδιαίτερα, όπως και η βαθειά ανησυχία των ίδιων των παιδιών για την σχεδόν παγκόσµια αποδοχή της σωµατικής τιµωρίας στο περιβάλλον της οικογένειας και τη διαρκή νοµιµότητά της σε πολλά συµβαλλόµενα κράτη στα σχολεία, σε άλλους θεσµούς και στο ποινικό σύστηµα για τα παιδιά που έχουν προβλήµατα µε τον νόµο. 5 Committee on the Rights of the Child, Day of general Discussion on State violence against children. Report on the 25 th session, Σεπτέµβριος/Οκτώβριος 2000, CRC/C/100, παράγραφοι Committee on the Rights of the Child, General Comment No. 1, The aims of education, 17 Απριλίου 20001, CRC/GC/2001/1, παράγραφος 8. 7 Committee on the Rights of the Child, Day of General Discussion on Violence against children within the family and in schools, Report on the 28 th session, Σεπτέµβριος/Οκτώβριος 2001, CRC/C/111, παράγραφοι UNGA resolution 56/138, 2001.

4 4 ΙΙΙ. Ορισµοί 10. Σύµφωνα µε τη Σύµβαση, ως «παιδί» ορίζεται «κάθε ανθρώπινο ον µικρότερο των δεκαοκτώ ετών, εκτός εάν η ενηλικίωση επέρχεται νωρίτερα, σύµφωνα µε την ισχύουσα για το παιδί νοµοθεσία» Η Επιτροπή ορίζει ως «σωµατική» τιµωρία ( corporal ή physical στα αγγλικά) κάθε τρόπο τιµωρίας κατά τον οποίο χρησιµοποιείται σωµατική βία και έχει στόχο να προκαλέσει κάποιου βαθµού, όσο µικρού κι αν είναι, πόνου ή δυσφορίας. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για «ξύλο» (κτύπηµα) παιδιών, µε τα χέρια ή µε άλλα µέσα µαστίγιο, ραβδί, ζώνη, παπούτσι, ξύλινη κουτάλα κλπ. Ενδέχεται, όµως, να αφορά και κλωτσιές, ταρακούνηµα ή σπρώξιµο, ξύσιµο, τσίµπηµα, δάγκωµα, τράβηγµα των µαλλιών ή στρίψιµο των αυτιών, εξαναγκασµό των παιδιών να στέκονται σε άβολες στάσεις, κάψιµο, ζεµάτισµα ή εξαναγκασµό κατάποσης (για παράδειγµα όταν πλένει κανείς το στόµα του παιδιού µε σαπούνι ή τα εξαναγκάζει να καταπιούν καυτερά µπαχαρικά). Σύµφωνα µε την Επιτροπή, η σωµατική τιµωρία είναι πάντα εξευτελιστική. Επιπλέον, υπάρχουν άλλες µορφές τιµωρίας, µη σωµατικής, που είναι επίσης σκληρές και εξευτελιστικές και έτσι ασύµβατες µε τις αρχές της Σύµβασης όπως, για παράδειγµα, η τιµωρία που υποτιµά, ταπεινώνει, σπιλώνει, χρησιµοποιεί ως εξιλαστήριο θύµα, απειλεί, φοβίζει ή γελοιοποιεί το παιδί. 12. Η σωµατική τιµωρία και άλλες σκληρές και εξευτελιστικές µορφές τιµωρίας παιδιών λαµβάνουν χώρα σε πολλά περιβάλλοντα συµπεριλαµβανοµένων του σπιτιού και της οικογένειας, όλων των µορφών εναλλακτικής φροντίδας, στα σχολεία και σε άλλους εκπαιδευτικούς οργανισµούς, στα συστήµατα δικαιοσύνης τόσο ως καταδικαστική ποινή στα δικαστήρια όσο και ως ποινή εντός των ποινικών και άλλων θεσµών σε καταστάσεις παιδικής εργασίας και στην κοινότητα. 13. Ενώ αρνείται κάθε δικαιολόγησης για τη βία και την ταπείνωση ως µορφές τιµωρίας για τα παιδιά, η Επιτροπή δεν απορρίπτει επ ουδενί τη θετική έννοια της πειθαρχίας. Η υγιής ανάπτυξη των παιδιών εξαρτάται από τους γονείς και τους άλλους ενήλικες για την κατάλληλη καθοδήγηση, εναρµονισµένη µε την ανάπτυξη των ικανοτήτων του παιδιού, προκειµένου να βοηθήσει στην ανάπτυξή τους προς µια υπεύθυνη ζωή στην κοινωνία. 14. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η λειτουργία του γονέα και η παροχή φροντίδας του παιδιού, ειδικά στα µωρά και στα νεαρά παιδιά, απαιτεί συχνές σωµατικές ενέργειες και παρεµβάσεις για να την προστασία τους. Αυτό διαφέρει από την οικειοθελή και ποινική χρήση της βίας για να προκληθεί πόνος σε κάποιο βαθµό, δυσφορία ή ταπείνωση. Ως ενήλικες, είµαστε σε θέση να γνωρίζουµε τη διαφορά ανάµεσα σε µια προστατευτική κίνηση και σε µια ποινικός κολάσιµη βιαιοπραγία, είναι πιο δύσκολο, όµως, να κάνουµε αυτόν το διαχωρισµό σε σχέση µε ενέργειες προς παιδιά. Ο νόµος σε όλα τα συµβαλλόµενα κράτη επιτρέπει, ρητώς ή εµµέσως, τη χρήση µη ποινικής και απαραίτητης βίας για την προστασία των ανθρώπων. 15. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι υπάρχουν εξαιρετικές περιπτώσεις στις οποίες οι δάσκαλοι ή και άλλοι, π.χ. κάποιοι που εργάζονται µε παιδιά σε ιδρύµατα και µε παιδιά που έχουν προβλήµατα µε το νόµο, ενδεχοµένως να έρχονται αντιµέτωποι µε 9 Άρθρο 1.

5 5 επικίνδυνες συµπεριφορές που δικαιολογεί τη χρήση λελογισµένης καταστολής µε σκοπό τον έλεγχο. Και σ αυτό το σηµείο υπάρχει σαφής διαχωρισµός ανάµεσα στη χρήση βίας που προκαλείται από την ανάγκη να προστατευθεί το παιδί το ίδιο ή άλλοι και τη χρήση της βίας για τιµωρία. Πρέπει να υπερισχύει πάντα η αρχή της ελάχιστης απαραίτητες χρήσης βίας για το συντοµότερο χρονικό διάστηµα. Απαιτείται επίσης λεπτοµερειακή καθοδήγηση και εκπαίδευση, τόσο για την ελαχιστοποίηση της ανάγκης να χρησιµοποιηθεί καταστολή αλλά και για να εξασφαλιστεί ότι όποια µέθοδος χρησιµοποιείται είναι ασφαλής και ανάλογη στην κάθε περίσταση και δεν ενέχει οικειοθελή πρόκληση πόνου ως µορφή ελέγχου. IV. Πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωµάτων και σωµατική τιµωρία παιδιών 16. Πριν την υιοθέτηση της Σύµβασης για τα ικαιώµατα του Παιδιού, η ιεθνής ιακήρυξη των ικαιωµάτων του Ανθρώπου η Παγκόσµια ιακήρυξη και τα δύο Σύµφωνα, το ιεθνές Σύµφωνο για τα Αστικά και Πολιτικά ικαιώµατα και το Σύµφωνο των Οικονοµικών, Κοινωνικών και Πολιτιστικών ικαιωµάτων υποστήριξαν το δικαίωµα «του καθένα» στον σεβασµό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της σωµατικής του ακεραιότητας και στη νοµική προστασία. Υποστηρίζοντας την υποχρέωση των συµβαλλόµενων κρατών να απαγορεύσουν και να εξαλείψουν κάθε σωµατική τιµωρία και όλες τις άλλες εξευτελιστικές µορφές τιµωρίας, η Επιτροπή σηµειώνει ότι η Σύµβαση για τα ικαιώµατα του Παιδιού στηρίζεται σ αυτά τα θεµέλια. Η αξιοπρέπεια όλων και ενός εκάστου των ατόµων αποτελεί τη θεµελιώδη καθοδηγητική αρχή του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωµάτων. 17. Το Προοίµιο της Σύµβασης για τα ικαιώµατα του Παιδιού επιβεβαιώνει, σύµφωνα µε τις αρχές της Χάρτας των Ηνωµένων Εθνών, που επαναλαµβάνονται στο Προοίµιο της Παγκόσµιας ιακήρυξης, ότι «η αναγνώριση της εγγενούς αξιοπρέπειας και των ισότιµων και αναφαίρετων δικαιωµάτων όλων των µελών του ανθρωπίνου γένους αποτελεί το θεµέλιο της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ειρήνης στον κόσµο». 18. Το άρθρο 37 της Σύµβασης απαιτεί από τα συµβαλλόµενα κράτη να διασφαλίσουν ότι «κανένα παιδί δεν υποβάλλεται σε βασανιστήρια ή σε άλλες σκληρές, απάνθρωπες ή εξευτελιστικές τιµωρίες ή µεταχείριση». Αυτό επιτείνεται και επεκτείνεται µε το άρθρο 19, το οποίο απαιτεί από τα συµβαλλόµενα κράτη «να λαµβάνουν όλα τα κατάλληλα νοµοθετικά, διοικητικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά µέτρα προκειµένου να προστατεύσουν το παιδί από κάθε µορφή βίας, προσβολής ή βιαιοπραγιών σωµατικών ή πνευµατικών, εγκατάλειψης ή παραµέλησης, κακής µεταχείρισης ή εκµετάλλευσης, συµπεριλαµβανοµένης της σεξουαλικής βίας, κατά το χρόνο που βρίσκεται υπό την επιµέλεια των γονέων του ή του ενός από τους δύο, του ή των νοµίµων εκπροσώπων του ή οποιουδήποτε άλλου προσώπου στο οποίο το έχουν εµπιστευθεί». εν υπάρχει καµία ασάφεια: η διατύπωση «κάθε µορφής σωµατικής ή πνευµατικής βίας» δεν αφήνει κανένα περιθώριο για κανενός βαθµού νοµιµοποιηµένη βία εις βάρος παιδιών. Η σωµατική τιµωρία και άλλες σκληρές ή εξευτελιστικές µορφές τιµωρίας αποτελούν µορφές βίας και τα συµβαλλόµενα κράτη πρέπει να λάβουν όλα τα κατάλληλα νοµικά, διοικητικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά µέτρα προκειµένου να την εξαλείψουν.

6 6 19. Επιπλέον, το άρθρο 28(2) της Σύµβασης αναφέρεται στη σχολική πειθαρχία και απαιτεί τα συµβαλλόµενα κράτη να «παίρνουν όλα τα κατάλληλα µέτρα για την εφαρµογή της σχολικής πειθαρχίας µε τρόπο που να ταιριάζει στην αξιοπρέπεια του παιδιού ως ανθρώπινου όντος, και σύµφωνα µε την παρούσα Σύµβαση». 20. Το άρθρο 19 και το άρθρο 28(2) δεν αναφέρονται ρητά στη σωµατική τιµωρία. Στα πρακτικά των προπαρασκευαστικών εργασιών (travaux preparatoires) για τη Σύµβαση δεν καταγράφεται καµία συζήτηση για τη σωµατική τιµωρία κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων επιµέλειας του προσχεδίου. Αλλά η Σύµβαση, όπως και όλα τα εργαλεία για τα ανθρώπινα δικαιώµατα, πρέπει να θεωρείται ζωντανό εργαλείο, η ερµηνεία του οποίου εξελίσσεται µε το χρόνο. Στα 16 χρόνια που έχουν περάσει απ την υιοθέτηση της Σύµβασης, η αποδοχή της σωµατικής τιµωρίας στο περιβάλλον του σπιτιού, του σχολείου και άλλων θεσµών έχει γίνει περισσότερο εµφανής µέσω της διαδικασίας αναφορών υπό τη Συνθήκη και µέσω της έρευνας και της διαδικασίας υπεράσπισης εκ µέρους των, µεταξύ άλλων, εθνικών οργανισµών ανθρωπίνων δικαιωµάτων και ΜΚΟ. 21. Όπου υπάρχει, είναι κατανοητό ότι η πρακτική της σωµατικής τιµωρίας έρχεται σε άµεση σύγκρουση µε τα ισότιµα και αναφαίρετα δικαιώµατα των παιδιών για σεβασµό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της σωµατικής τους ακεραιτότητας. Η διακριτή φύση των παιδιών, η αρχική ανεξάρτητη και αναπτυξιακή κατάστασή τους, το µοναδικό ανθρώπινο δυναµικό όπως και το πόσο ευάλωτα είναι, όλα αυτά αξιώνουν µεγαλύτερη κι όχι µικρότερη νοµική και άλλη προστασία από όλες τις µορφές βίας. 22. Η Επιτροπή τονίζει ότι η εξάλειψη της βίαιης και ταπεινωτικής τιµωρίας των παιδιών, µέσω της νοµικής µεταρρύθµισης και άλλων απαραίτητων µέτρων, αποτελεί άµεση και κατηγορηµατική υποχρέωση των συµβαλλοµένων κρατών. Επισηµαίνει ότι άλλα όργανα Συνθηκών, συµπεριλαµβανοµένης της Επιτροπής για τα Ανθρώπινα ικαιώµατα, της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Οικονοµικά, Κοινωνικά, και Πολιτιστικά ικαιώµατα και της Επιτροπής ενάντια στα Βασανιστήρια αντικατοπτρίζουν την ίδια άποψη στις καταληκτικές επισηµάνσεις των εκθέσεων των συµβαλλοµένων κρατών υπό τα σχετικά εργαλεία, κάνοντας συστάσεις για την απαγόρευση και άλλα µέσα εναντίον της σωµατικής τιµωρίας στα σχολεία, στο ποινικό σύστηµα και σε µερικές περιπτώσεις στην οικογένεια. Για παράδειγµα, η Επιτροπή για τα Οικονοµικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά ικαιώµατα στο Γενικό Σχόλιο του 1999 µε τίτλο «Το ικαίωµα στην Εκπαίδευση», δηλώνει: «Σύµφωνα µε την άποψη της Επιτροπής, η σωµατική τιµωρία δεν συνάδει µε τη θεµελιώδη καθοδηγητική αρχή του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωµάτων που εµπεδώνεται στο Προοίµιο της Παγκόσµιας ιακήρυξης και των δύο Συνθηκών: η αξιοπρέπεια του ατόµου. Άλλες πτυχές της σχολικής πειθαρχίας ενδέχεται επίσης να µην συνάδουν µε τη σχολική πειθαρχία, συµπεριλαµβανοµένης του δηµόσιου εξευτελισµού» Η σωµατική τιµωρία έχει καταδικαστεί επίσης από περιφερειακούς µηχανισµούς ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Το Ευρωπαϊκό ικαστήριο Ανθρωπίνων ικαιωµάτων έχει σταδιακά καταδικάσει τη σωµατική τιµωρία των παιδιών σε µια σειρά αποφάσεων, πρώτα στο ποινικό σύστηµα, µετά στα σχολεία 10 Committee on Economic, Social and Cultural Rights, General Comment No. 13, The right to education (αρθρ. 13, 1999) παράγραφος 41.

7 7 συµπεριλαµβανοµένων και των ιδιωτικών σχολείων και πιο πρόσφατα στο περιβάλλον του σπιτιού 11. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα Κοινωνικά ικαιώµατα, παρακολουθώντας τη συµµόρφωση των κρατών µελών του Συµβουλίου της Ευρώπης µε τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη και τον Αναθεωρηµένο Κοινωνικό Χάρτη, κατέληξε ότι η συµµόρφωση µε τις Χάρτες απαιτεί τνοµική απαγόρευση κάθε είδους βίας εις βάρος των παιδιών στο περιβάλλον του σχολείου, άλλου θεσµού, του σπιτιού ή αλλού Μια Συµβουλευτική Γνωµοδότηση του Παναµερικανικού ικαστηρίου Ανθρωπίνων ικαιωµάτων µε θέµα «Το Νοµικό Καθεστώς και τα Ανθρώπινα ικαιώµατα του Παιδιού» (2002) υποστηρίζει ότι τα συµβαλλόµενα κράτη της Αµερικανικής Σύµβασης Ανθρωπίνων ικαιωµάτων «έχουν την υποχρέωση να υιοθετούν όλα τα θετικά µέτρα που απαιτούνται για να διασφαλιστεί η προστασία των παιδιών από την κακοµεταχείριση, είτε στις σχέσεις τους µε τις δηµόσιες αρχές, είτε στις σχέσεις τους µε άλλα άτοµα, είτε µε µη κυβερνητικούς φορείς». Το ικαστήριο παραθέτει τις διατάξεις της Σύµβασης για τα ικαιώµατα του Παιδιού, τα πορίσµατα της Επιτροπής για τα ικαιώµατα του Παιδιού όπως επίσης και αποφάσεις του Ευρωπαϊκού ικαστηρίου Ανθρωπίνων ικαιωµάτων σχετικά µε τις υποχρεώσεις των κρατών να προστατεύουν τα παιδιά από τη βία σε όλα τα περιβάλλοντα συµπεριλαµβανοµένου του οικογενειακού. Το ικαστήριο καταλήγει ότι «είναι καθήκον του κράτους να υιοθετεί θετικά µέτρα ώστε να διασφαλίζεται πλήρως η αποτελεσµατική άσκηση των δικαιωµάτων του παιδιού» Η Αφρικανική Επιτροπή Ανθρωπίνων ικαιωµάτων και ικαιωµάτων των Λαών παρακολουθεί την εφαρµογή του Αφρικανικού Χάρτη ικαιωµάτων του Ανθρώπου και των Λαών. Σε µια απόφαση του 2003 επί µιας ατοµικής επικοινωνίας σχετικά µε µια ποινή «µαστιγώµατος» που επιβάλλεται στους µαθητές, η Επιτροπή κατέληξε ότι αυτή η ποινή παραβίαζε το άρθρο 5 της Αφρικανικής Χάρτας, που απαγορεύει τη σκληρή, απάνθρωπη ή εξευτελιστική τιµωρία. Ζήτησε από την αντίστοιχη κυβέρνηση να προβεί σε νοµοθετική τροποποίηση, καταργώντας την ποινή του µαστιγώµατος και να λάβει τα απαραίτητα µέτρα προκειµένου να εξασφαλιστεί η αποζηµίωση των θυµάτων. Στην απόφασή της η Επιτροπή δηλώνει: «Κανένα φυσικό πρόσωπο, και ιδιαίτερα η κυβέρνηση µιας χώρας, δεν έχει το δικαίωµα να ασκήσει σωµατική βία σε άτοµα ως ποινή. Αυτό το δικαίωµα θα ισοδυναµούσε µε την αποδοχή εκ µέρους της Χάρτας των βασανιστηρίων από το 11 Μια σειρά αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανθρωπίνων ικαιωµάτων και αποφάσεων του Ευρωπαϊκού ικαστηρίου Ανθρωπίνων ικαιωµάτων έχουν καταδικάσει τη σωµατική τιµωρία, βλ. ιδιαίτερα Tyrer εναντίον Ηνωµένου Βασιλείου, 1978, Campbell και Cosans εναντίον Ηνωµένου Βασιλείου, 1982, Costello-Roberts εναντίον Ηνωµένου Βασιλείου, 1993, A εναντίον Ηνωµένου Βασιλείου, Οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού ικαστηρίου είναι διαθέσιµες στη διεύθυνση 12 European Committee of Social Rights, γενικές επισηµάνσεις σχετικά µε το άρθρο 7 παράγραφος 10 και άρθρο 17, Conclusions XV-2, τ.1, Γενική Εισαγωγή, σελ. 26, Από τότε η Επιτροπή έχει εκδώσει πορίσµατα, αφού διαπίστωσε ότι ένας αριθµός συµβαλλοµένων κρατών δεν είχε συµµορφωθεί επειδή δεν είχε επιτύχει την απαγόρευση κάθε µορφής σωµατική τιµωρία στο περιβάλλον του σπιτιού και αλλού. Το 2005 εξέδωσε αποφάσεις επί συλλογικών καταγγελιών που έγιναν σύµφωνα µε τις χάρτες, αφού διαπίστωσε ότι τρία κράτη δεν είχαν συµµορφωθεί αφού δεν είχαν προβεί στην απαγόρευση. Για λεπτοµέρειες, βλ. Επίσης, Eliminating corporal punishment: a human rights imperative for Europe s children, Council of Europe publishing, Inter-American Court of Human Rights, Advisory opinion OC-17/2002 της 28 ης Αυγούστου 2002, παράγραφοι 87 και 91.

8 8 Κράτος και θα αντιτίθετο στην ίδια τη φύση της συνθήκης ανθρωπίνων δικαιωµάτων» 14. Η Επιτροπή για τα ικαιώµατα του Παιδιού µε ικανοποίηση επισηµαίνει ότι τα συνταγµατικά και άλλα ανώτερα δικαστήρια σε πολλές χώρες έχουν εκδώσει αποφάσεις που καταδικάζουν τη σωµατική τιµωρία εις βάρους των παιδιών σε πολλά ή και σε όλα τα περιβάλλοντα και στις περισσότερες περιπτώσεις κάνουν σαφή αναφορά και παραποµπή στη Σύµβαση για τα ικαιώµατα του Παιδιού Στις περιπτώσεις που η Επιτροπή για τα ικαιώµατα του Παιδιού, εξετάζοντας τις εκθέσεις συγκεκριµένων κρατών, έθεσε θέµα εξάλειψης της σωµατικής τιµωρίας, οι κυβερνητικοί εκπρόσωποι µερικές φορές υπενόησαν ότι κάποιας µορφής «ήπια» ή «λογική» σωµατική τιµωρία µπορεί να δικαιολογηθεί ότι υπηρετεί το «βέλτιστο συµφέρον» του παιδιού. Η Επιτροπή αναγνώρισε, ως σηµαντική γενική αρχή, την απαίτηση της Σύµβασης το βέλτιστο συµφέρον του παιδιού να αποτελεί πρωταρχικό άξονα όλων των ενεργειών που αφορούν παιδιά (άρθρο 3(2)). Η Σύµβαση ορίζει, επίσης, στο άρθρο 18 ότι το βέλτιστο συµφέρον του παιδιού αποτελεί τη βασική µέριµνα των γονέων του. Αλλά η ερµηνεία της έννοιας του βέλτιστου συµφέροντος του παιδιού θα πρέπει να συµφωνεί µε το σύνολο της Σύµβασης, συµπεριλαµβανοµένης της υποχρέωσης να προστατεύονται τα παιδιά από κάθε µορφής βία και την απαίτηση να αποδίδεται η αρµόζουσα βαρύτητα στη γνώµη των παιδιών δεν είναι δυνατόν να χρησιµοποιείται η έννοια αυτή για να δικαιολογεί πρακτικές, συµπεριλαµβανοµένης της σωµατικής τιµωρίας και άλλων µορφών σκληρής και εξευτελιστικής τιµωρίας, που έρχονται σε αντίθεση µε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια του παιδιού και το δικαίωµά του στη σωµατική ακεραιότητα. 27. Το Προοίµιο της Σύµβασης στηρίζει την οικογένεια ως «τη θεµελιώδη οµάδα της κοινωνίας και το φυσικό περιβάλλον για την ανάπτυξη και την ευηµερία όλων των 14 African Commission on Human and Peoples Rights, Curtis Francis Doebbler εναντίον Σουδάν, Comm. No. 236/2000 (2003), βλ. παράγραφος Για παράδειγµα, το 2002 το Εφετείο της ηµοκρατίας των νησιών Φίτζι κήρυξε αντισυνταγµατική τη σωµατική τιµωρία στα σχολεία και στο ποινικό σύστηµα. Η απόφαση δήλωνε: «Τα παιδιά έχουν το δικαιώµατα ούτε κατ ελάχιστον κατώτερα από τα δικαιώµατα των ενηλίκων. Τα Φίτζι έχουν επικυρώσει τη Σύµβαση για τα ικαιώµατα του Παιδιού. Το Σύνταγµά µας εγγυάται επίσης θεµελιώδη δικαιώµατα για όλους. Η Κυβέρνηση πρέπει να υιοθετήσει τις αρχές που σέβονται τα δικαιώµατα όλων των ατόµων, των κοινοτήτων και των οµάδων. Με το καθεστώς τους ως παιδιά, τα παιδιά χρειάζονται ειδική προστασία. Οι εκπαιδευτικοί φορείς µας θα πρέπει να αποτελούν ιερά της ειρήνης και του δηµιουργικού εµπλουτισµού κι όχι εστίες φόβου, κακοµεταχείρισης και διαφθοράς της ανθρώπινης αξιοπρέπειας των µαθητών» (Εφετείο Φίτζι, Naushad Ali εναντίον του ηµοσίου, 2002). Το 1996 το ανώτατο ικαστήριο της Ιταλίας, το Ανώτατο Ακυρωτικό ικαστήριο στη Ρώµη, εξέδωσε µια απόφαση που ουσιαστικά απαγορεύει κάθε σωµατική τιµωρία εκ µέρους των γονέων. Η απόφαση δηλώνει: «η χρήση της βίας για εκπαιδευτικούς σκοπούς δεν είναι δυνατόν να θεωρείται νόµιµη. Κι αυτό για δύο λόγους: ο πρώτος είναι η προεξέχουσα σηµασία που αποδίδει το [ιταλικό] νοµικό σύστηµα στην προστασία της αξιοπρέπειας του ατόµου. Αυτό συµπεριλαµβάνει «ανηλίκους» που έχουν πλέον δικαιώµατα και δεν είναι απλώς αντικείµενα υπό την προστασία των γονέων τους ή, ακόµη χειρότερα, αντικείµενα στην κατοχή των γονέων τους. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι, ως εκπαιδευτικός στόχος, η αρµονική ανάπτυξη της προσωπικότητας ενός παιδιού, που διασφαλίζει ότι το παιδί, αγόρι ή κορίτσι, ενστερνίζεται τις αρχές της ειρήνης, της ανοχής και της συνύπαρξης, δεν µπορεί να επιτευχθεί µε τη χρήση βίαιων µέσων που αντιτίθενται σ αυτούς τους στόχους (Cambria, Cass, sez. VI, 19 Μαρτίου 1996 [Ανώτατο Ακυρωτικό ικαστήριο, 6 ο Ποινικό Τµήµα, 18 Μαρτίου 1996], Foro It II 1996, 407 (Ιταλία)). Βλ. επίσης Συνταγµατικό ικαστήριο Νοτίου Αφρικής (2000), Christian Education South Africa εναντίον Υπουργείου Παιδείας, CCT4/ (4) SA 757 (CC) 2000(10) BCLR 1051 (CC), 18 Αυγούστου 2000.

9 9 µελών της και ειδικά των παιδιών». Η Σύµβαση απαιτεί τα συµβαλλόµενα κράτη να σέβονται και να υποστηρίζουν τις οικογένειες. εν υπάρχει καµία απολύτως σύγκρουση µε την υποχρέωση των συµβαλλοµένων κρατών να εξασφαλίζουν ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η σωµατική ακεραιότητα των παιδιών µέσα στην οικογένεια απολαµβάνουν πλήρη προστασία όπως και των άλλων µελών της οικογένειας. 28. Το Άρθρο 5 απαιτεί από τα συµβαλλόµενα κράτη να σέβονται τις ευθύνες, τα δικαιώµατα και τις υποχρεώσεις των γονέων να «να του παρέχουν, κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται στην ανάπτυξη των ικανοτήτων του, τον προσανατολισµό και τις κατάλληλες συµβουλές για την άσκηση των δικαιωµάτων που του αναγνωρίζει η παρούσα Σύµβαση». Και σ αυτό το σηµείο, η ερµηνεία των «κατάλληλων» συµβουλών και προσανατολισµού θα πρέπει να συµφωνεί µε το σύνολο της Σύµβασης και δεν αφήνει κανένα περιθώριο για δικαιολόγηση βίαιων ή άλλων σκληρών ή εξευτελιστικών µορφών επιβολής της πειθαρχίας. 29. Κάποιοι θέτουν θρησκευτικά επιχειρήµατα για τη δικαιολόγηση της σωµατικής τιµωρίας, υπονοώντας ότι κάποιες ερµηνείες θρησκευτικών κειµένων όχι µόνον δικαιολογούν τη χρήση της αλλά τη θεωρούν ακόµη και καθήκον. Η ελευθερία θρησκευτικών πεποιθήσεων ισχύει για όλους σύµφωνα µε το ιεθνές Σύµφωνο για τα Αστικά και Πολιτικά ικαιώµατα (ICCPR-International Covenant on Civil and Political Rights) (άρθρο 18) αλλά η άσκηση µιας θρησκείας ή πεποίθησης θα πρέπει να συνάδει µε το σεβασµό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της σωµατικής ακεραιότητας των άλλων ανθρώπων. Η ελευθερία άσκησης της θρησκείας ή πεποίθησης του καθένα είναι πιθανόν να περιορίζεται νοµίµως προκειµένου να προστατεύονται τα θεµελιώδη δικαιώµατα και οι ελευθερίες των άλλων. Σε µερικά συµβαλλόµενα κράτη, η Επιτροπή ανακάλυψε ότι, µερικές φορές από πολύ νεαρή ηλικία και σε άλλες περιπτώσεις απ την ώρα που θεωρείται ότι έχουν φθάσει την εφηβεία, ενδέχεται να τους επιβληθούν ποινές εξαιρετικής βίας, συµπεριλαµβανοµένου του λιθοβολισµού ή του ακρωτηριασµού, που υπαγορεύονται από κάποιες ερµηνείες του θρησκευτικού νόµου. Αυτές οι ποινές παραβιάζουν ξεκάθαρα τη Σύµβαση και άλλα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωµάτων, όπως έχουν τονίσει τόσο η Επιτροπή για τα Ανθρώπινα ικαιώµατα όσο και η Επιτροπή ενάντια στα Βασανιστήρια, και πρέπει να απαγορευτούν. V. Μέτρα και µηχανισµοί που απαιτούνται για την εξάλειψη της σωµατικής τιµωρίας και άλλων σκληρών ή εξευτελιστικών µορφών τιµωρίας 1. Νοµικά µέτρα 30. Η διατύπωση του άρθρου 19 στηρίζεται στο άρθρο 4 και καθιστά σαφές ότι απαιτούνται νοµικά όπως και άλλα µέτρα προκειµένου να ικανοποιηθούν οι υποχρεώσεις των κρατών να προστατεύονται τα παιδιά από όλες τις µορφές βίας. Η Επιτροπή υποδέχθηκε θετικά το γεγονός ότι σε πολλά συµβαλλόµενα κράτη η ίδια Σύµβαση ή οι αρχές της έχουν ενσωµατωθεί στο εθνικό δίκαιο. Όλα τα κράτη διαθέτουν ποινική νοµοθεσία για να προστατεύονται οι πολίτες από τις επιθέσεις. Πολλά κράτη διαθέτουν συντάγµατα ή/και νοµοθεσία που, αντικατοπτρίζοντας τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωµάτων και το άρθρο 37 της Σύµβασης για τα ικαιώµατα του Παιδιού, υποστηρίζει το δικαίωµα «κάθε παιδιού» στην προστασία από το βασανισµό και τη σκληρή, απάνθρωπη ή εξευτελιστική µεταχείριση και

10 10 τιµωρία. Πολλά κράτη µάλιστα έχουν συγκεκριµένη νοµοθεσία για την προστασία του παιδιού που καθιστά αδίκηµα την «κακοµεταχείριση», την «κακοποίηση» ή τη «επίδειξη σκληρότητας». Όµως η Επιτροπή έχει διδαχθεί από τη µελέτη των εκθέσεων των κρατών ότι αυτές οι νοµοθετικές εξελίξεις δεν εγγυώνται γενικά την προστασία του παιδιού από κάθε είδους σωµατική τιµωρία και άλλες σκληρές ή εξευτελιστικές µορφές τιµωρίας στο περιβάλλον της οικογένειας ή σε άλλα περιβάλλοντα. 31. Εξετάζοντας τις εκθέσεις, η Επιτροπή επεσήµανε ότι σε πολλά κράτη υπάρχουν ρητές νοµικές διατάξεις στον ποινικό και/ή τον οικογενειακό κώδικα που παρέχουν στους γονείς ή στους άλλους αρµόδιους για τη φροντίδα του παιδιού δικαιολογίες για τη χρήση κάποιου βαθµού βία στη διαδικασία «πειθάρχησης» των παιδιών. Για παράδειγµα, η δικαιολόγηση του «νοµίµου», «λογικού» ή «ήπιου» σωφρονισµού αποτελεί µέρος του αγγλικού εθιµικού δικαίου εδώ και αιώνες, όπως και το «δικαίωµα σωφρονισµού» που ισχύει στο δίκαιο της Γαλλίας. Παλαιότερα, σε πολλά κράτη παρεχόταν η ίδια δικαιολόγηση για το σωφρονισµό των γυναικών από τους συζύγους τους και των σκλάβων, των υπηρετών και των µαθητευόµενων τεχνητών από τους αρχιτεχνίτες. Η Επιτροπή τονίζει ότι η Σύµβαση απαιτεί τη διαγραφή όποιας διάταξης (συνταγµατικού ή εθιµικού δικαίου) που επιτρέπει κάποιου βαθµού βία εις βάρος των παιδιών (π.χ. «λογικός» ή «ήπιος» σωφρονισµός) στο περιβάλλον του σπιτιού/της οικογένειας ή σε άλλο περιβάλλον. 32. Σε µερικά κράτη η σωµατική τιµωρία εφαρµόζεται συγκεκριµένα σε σχολεία και άλλους φορείς, σύµφωνα µε κανονισµούς που ορίζουν πώς και από ποιόν να εφαρµόζεται. Σε ένα µικρό αριθµό κρατών η σωµατική τιµωρία µε τη χρήση µαστιγίου ή ραβδιού εφαρµόζεται ακόµη ως ποινή από τα δικαστήρια στους ανήλικους παραβάτες. Όπως συχνά αναφέρει η Επιτροπή, η Σύµβαση απαιτεί την κατάργηση όλων των σχετικών διατάξεων. 33. Σε µερικά κράτη, η Επιτροπή επεσήµανε ότι ενώ δεν υπάρχει νοµική δικαιολόγηση ή επιχείρηµα για τη σωµατική τιµωρία, παρ όλ αυτά, οι παραδοσιακές συµπεριφορές έναντι των παιδιών υποδεικνύουν ότι η σωµατική τιµωρία επιτρέπεται. Μερικές φορές αυτές οι συµπεριφορές αντικατοπτρίζονται στις δικαστικές αποφάσεις (οι οποίες αθωώνουν γονείς ή δασκάλους ή άλλα άτοµα που έχουν αναλάβει τη φροντίδα του παιδιού από βιαιοπραγία ή κακοµεταχείριση µε το επιχείρηµα ότι ασκούσαν ένα δικαίωµά τους ή την ελευθερία άσκησης ενός µέσου «ήπιου» σωφρονισµού). 34. Υπό το φως της παραδοσιακής αποδοχής των βίαιων και ταπεινωτικών µορφών τιµωρίας των παιδιών, ένας αυξανόµενος αριθµός κρατών έχει αναγνωρίσει ότι η κατάργηση µόνο της εξουσιοδότησης της σωµατικής τιµωρίας και όλων των υπαρχόντων δικαιολογήσεων δεν επαρκεί. Επιπλέον, απαιτείται η ρητή απαγόρευση της σωµατικής τιµωρίας και άλλων σκληρών ή εξευτελιστικών µορφών τιµωρίας, στην αστική ή ποινική νοµοθεσία, προκειµένου να είναι απολύτως σαφές ότι απαγορεύεται να κτυπήσει κανείς µε το χέρι, να χαστουκίσει, ή να κτυπήσει µε άλλο µέσο ένα παιδί όπως και έναν ενήλικο, και ότι η ποινική νοµοθεσία για τη βιαιοπραγία ισχύει το ίδιο σε τέτοιες περιπτώσεις βίας, ανεξάρτητα απ την ονοµασία που της δίνουµε, είτε πειθαρχία είτε «λογικός σωφρονισµός».

11 Αφού η ποινική νοµοθεσία ισχύει πλήρως για τις επιθέσεις στα παιδιά, το παιδί προστατεύεται από τη σωµατική τιµωρία όπου και να βρίσκεται και όποιος κι αν είναι ο δράστης. Αλλά για την Επιτροπή, δεδοµένης της παραδοσιακής αποδοχής της σωµατικής τιµωρίας, είναι απαραίτητο η εφαρµοστέα νοµοθεσία π.χ. οικογενειακό δίκαιο, δίκαιο της εκπαίδευσης, νοµοθεσία για όλες τις µορφές εναλλακτικής φροντίδας και τα συστήµατα απονοµής δικαιοσύνης, εργατικό δίκαιο απαγορεύει σαφώς τη χρήση της σε όλα τα σχετικά περιβάλλοντα. Επιπλέον, είναι χρήσιµο να τονίζεται στους κώδικες δεοντολογίας και καθοδήγησης δασκάλων, κηδεµόνων και άλλων όπως και στους κανόνες ή χάρτες θεσµών το γεγονός ότι είναι παράνοµη η σωµατική τιµωρία και άλλες σκληρές ή εξευτελιστικές µορφές τιµωρίας. 36. Η Επιτροπή ενδιαφέρεται επίσης για τις εκθέσεις όπου αναφέρεται ότι η σωµατική τιµωρία και άλλες σκληρές ή εξευτελιστικές τιµωρίες χρησιµοποιούνται σε καταστάσεις παιδικής εργασίας, συµπεριλαµβανοµένου και του περιβάλλοντος του σπιτιού. Η Επιτροπή επαναλαµβάνει ότι η Σύµβαση και τα άλλα εφαρµοστέα εργαλεία ανθρωπίνων δικαιωµάτων προστατεύουν το παιδί από την οικονοµική εκµετάλλευση και όποια άλλη εργασία που ίσως αποβεί βλαβερή, παρέµβει στην εκπαίδευση του παιδιού ή είναι βλαβερή για την ανάπτυξη του παιδιού και απαιτεί µερικές εγγυήσεις προκειµένου να διασφαλιστεί η αποτελεσµατική εφαρµογή αυτής της προστασίας. Η Επιτροπή τονίζει ότι είναι απαραίτητο η απαγόρευση της σωµατικής τιµωρίας ή άλλης σκληρής και/ή εξευτελιστικής µορφής τιµωρίας να εφαρµόζεται σε περιστάσεις όπου το παιδί εργάζεται. 37. Το άρθρο 39 της Σύµβασης απαιτεί από τα κράτη να λάβουν όλα τα απαραίτητα µέτρα για να προάγουν τη σωµατική και ψυχολογική ανάνηψη και κοινωνική επανένταξη του παιδιού θύµατος «κάθε µορφής παραµέλησης, εκµετάλλευσης, ή κακοποίησης βασανιστηρίου ή άλλης µορφής σκληρής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής συµπεριφοράς ή τιµωρίας». Η σωµατική τιµωρία και οι άλλες εξευτελιστικές µορφές τιµωρίας ενδέχεται να επιφέρουν σοβαρή βλάβη στη σωµατική, ψυχολογική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού, απαιτώντας την κατάλληλη υγειονοµική και άλλη φροντίδα και θεραπεία. Αυτό πρέπει να λαµβάνει χώρα σε ένα περιβάλλον που ευνοεί τη συνολική υγεία, τον αυτοσεβασµό και την αξιοπρέπεια του παιδιού και µπορεί να επεκταθεί ως αντίστοιχο της οικογενειακής οµάδας του παιδιού. Θα πρέπει να υπάρχει µια διεπιστηµονική προσέγγιση στο σχεδιασµό και στην παροχή φροντίδας και θεραπείας, µε εξειδικευµένη εκπαίδευση των εµπλεκοµένων επαγγελµατιών. Θα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη οι απόψεις του παιδιού σχετικά µε όλες τις πτυχές της θεραπείας αλλά και την αναθεώρησή της. 2. Εφαρµογή της απαγόρευσης της σωµατικής τιµωρίας και άλλες σκληρές ή εξευτελιστικές µορφές τιµωρίας 38. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η εφαρµογή της απαγόρευσης κάθε µορφής σωµατικής τιµωρίας απαιτεί αύξηση της συνειδητοποίησης, καθοδήγηση και εκπαίδευση (βλ. παρακάτω, παράγραφος 45 κ.επ.) όλων των εµπλεκοµένων. Θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι ο νόµος λειτουργεί προς όφελος του συµφέροντος του θιγόµενου παιδιού ειδικά όταν οι γονείς ή άλλα µέλη της στενής οικογένειας είναι οι δράστες. Ο πρώτος στόχος της νοµοθετικής µεταρρύθµισης για την απαγόρευση της σωµατικής τιµωρίας των παιδιών στο πλαίσιο της οικογένειας είναι η πρόληψη: η πρόληψη της βίας εις βάρος των παιδιών αλλάζοντας στάσεις, νοοτροπίες και πρακτικές, υπογραµµίζοντας το δικαίωµα των παιδιών στην ίση προστασία και

12 12 παρέχοντας µια σαφή βάση για την προστασία του παιδιού και για την προαγωγή θετικών, όχι βίαιων και συµµετοχικών µορφών ανατροφής των παιδιών. 39. Η επίτευξη σαφούς και πλήρους απαγόρευσης κάθε είδους σωµατικής τιµωρίας θα απαιτήσει διάφορες νοµικές µεταρρυθµίσεις στα διάφορα συµβαλλόµενα κράτη. Ενδεχοµένως να απαιτούνται συγκεκριµένες διατάξεις σε επιµέρους νοµοθεσίες που αφορούν θέµατα εκπαίδευσης, δικαιοσύνης ανηλίκων και άλλες µορφές εναλλακτικής φροντίδας. Θα πρέπει, όµως, να γίνει σαφές ρητά ότι οι διατάξεις του ποινικού δικαίου για τη βιαιοπραγία αφορούν επίσης και τη σωµατική τιµωρία, συµπεριλαµβανοµένου του περιβάλλοντος της οικογένειας. Αλλά είναι, επίσης, δυνατόν να συµπεριληφθεί µια διάταξη στο αστικό ή το οικογενειακό δίκαιο που να απαγορεύει τη χρήση όλων των µορφών βίας, συµπεριλαµβανοµένης της σωµατικής βίας. Αυτή η διάταξη τονίζει ότι οι γονείς ή οι άλλοι κηδεµόνες δεν µπορούν πλέον, όταν διώκονται βάσει του ποινικού κώδικα, να χρησιµοποιούν κανένα παραδοσιακό επιχείρηµα για την υπεράσπισή τους ότι είναι δικαίωµά τους να χρησιµοποιούν σωµατική τιµωρία («λογική» ή «ήπια»). Το οικογενειακό δίκαιο θα πρέπει να τονίζει θετικά ότι η ευθύνη των γονέων συµπεριλαµβάνει την παροχή των κατάλληλων συµβουλών και καθοδήγησης στα παιδιά χωρίς καµία µορφή βίας. 40. Η αρχή της ίσης προστασίας των παιδιών και των ενηλίκων από βιαιοπραγίες, συµπεριλαµβανοµένου και του περιβάλλοντος της οικογένειας, δεν σηµαίνει ότι όλες οι περιπτώσεις σωµατικής τιµωρίας των παιδιών από τους γονείς τους που έρχονται στην επιφάνεια θα πρέπει να οδηγούν στη δίωξη των γονέων. Η αρχή de minimis ότι, δηλαδή, ο νόµος δεν ασχολείται µε ασήµαντα ζητήµατα διασφαλίζει ότι ήσσονος σηµασίας επιθέσεις ανάµεσα σε ενηλίκους φθάνουν στο δικαστήριο σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις το ίδιο θα ισχύει και για ήσσονος σηµασίας επιθέσεις σε παιδιά. Τα κράτη πρέπει να αναπτύξουν αποτελεσµατικούς µηχανισµούς αναφοράς και προσφυγής. Μολονότι όλες οι αναφορές για βία εις βάρους παιδιών θα πρέπει να ερευνώνται καταλλήλως και θα πρέπει να διασφαλίζεται η προστασία αυτών από σοβαρές βλάβες, ο στόχος θα πρέπει να είναι να σταµατήσουν οι γονείς να χρησιµοποιούν βίαιες ή άλλες σκληρές ή εξευτελιστικές τιµωρίες µέσω υποστηρικτικών και εκπαιδευτικών, όχι ποινικών, παρεµβάσεων. 41. Το καθεστώς προστατευοµένου µέλους που έχουν τα παιδιά και η µοναδική εγγύτητα των οικογενειακών σχέσεων απαιτεί οι αποφάσεις δίωξης των γονέων, ή της επίσηµης παρέµβασης στην οικογένεια µε άλλους τρόπους, να λαµβάνονται µε πολύ µεγάλη προσοχή. Η δίωξη των γονέων τις περισσότερες φορές δεν αποβαίνει προς όφελος των παιδιών. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η δίωξη και οι άλλες επίσηµες µορφές παρέµβασης (για παράδειγµα η αποµάκρυνση του παιδιού ή του δράστη) θα πρέπει να γίνεται µόνον όταν θεωρείται και απαραίτητο για την προστασία του παιδιού από σηµαντική βλάβη αλλά και ότι εξυπηρετεί το βέλτιστο συµφέρον του θιγόµενου παιδιού. Θα πρέπει να αποδίδεται βαρύτητα στις απόψεις του θιγόµενου παιδιού, ανάλογα µε την ηλικία και την ωριµότητά του. 42. Οι συµβουλές και η εκπαίδευση σε όλους όσους εµπλέκονται στα συστήµατα προστασίας παιδιών, συµπεριλαµβανοµένης και της αστυνοµίας, των υπηρεσιών δίωξης και των δικαστηρίων θα πρέπει να υπογραµµίζουν αυτή την προσέγγιση για την εφαρµογή του νόµου. Η καθοδήγηση θα πρέπει επίσης να τονίζει ότι το άρθρο 9 της Σύµβασης απαιτεί ότι κάθε αποµάκρυνση του παιδιού από τους γονείς του ή της θα πρέπει να κρίνεται απαραίτητη προς όφελος του παιδιού και να υπόκειται σε

13 13 δικαστική αναθεώρηση, σύµφωνα µε την εφαρµοστέα νοµοθεσία και τις διαδικασίες, µε εκπροσώπηση όλων των ενδιαφεροµένων µερών, συµπεριλαµβανοµένου του παιδιού. Στις περιπτώσεις όπου κρίνεται ότι η αποµάκρυνση είναι δικαιολογηµένη, θα πρέπει να εξετάζονται οι εναλλακτικές λύσεις τοποθέτησης του παιδιού εκτός της οικογενείας, συµπεριλαµβανοµένης της αποµάκρυνσης του δράστη, την αναστολή της ποινής και λοιπά. 43. Όταν, παρά την απαγόρευση και τα προγράµµατα θετικής εκπαίδευσης και επιµόρφωσης, έρχονται στην επιφάνεια περιπτώσεις σωµατικής τιµωρίας εκτός της οικογενειακής εστίας στο σχολείο, σε άλλους θεσµούς και µορφές εναλλακτικής φροντίδας για παράδειγµα η δίωξη είναι ενδεχοµένως µια λογική αντίδραση. Η απειλή στο δράστη για άλλες πειθαρχικές διώξεις ή απόλυση ίσως επίσης επενεργήσουν ως σαφή αποτροπή. Είναι βασικό η απαγόρευση όλων των µορφών σωµατικής τιµωρίας και άλλων βίαιων και εξευτελιστικών µορφών τιµωρίας, και οι ποινές που ενδέχεται να επιβληθούν σε περίπτωση που ασκηθεί αυτή η µορφή τιµωρίας, να διαχέεται σωστά στα παιδιά και σε όσους εργάζονται µε τα παιδιά σε όλα τα περιβάλλοντα. Η παρακολούθηση των πειθαρχικών συστηµάτων και η θεραπεία των παιδιών πρέπει να αποτελεί µέρος της απαιτούµενης από τη Σύµβαση διατηρήσιµης εποπτείας όλων των θεσµών. Τα παιδιά και οι εκπρόσωποί τους σε όλες τις τοποθετήσεις πρέπει να έχουν άµεση και απόρρητη πρόσβαση σε συµβουλές κατάλληλες για παιδιά (child-sensitive advice), διαδικασίες υπεράσπισης και αναφορών και τελικά στα δικαστήρια, µε την απαραίτητη νοµική και άλλη βοήθεια. Όσον αφορά τα ιδρύµατα, η αναφορά και η εξέταση των βίαιων περιστατικών θα πρέπει να αποτελεί προαπαιτούµενο. 3. Εκπαιδευτικά και άλλα µέτρα 44. Το άρθρο 12 της Σύµβασης υπογραµµίζει τη σηµασία της απόδοσης της αρµόζουσας προσοχής στις απόψεις των παιδιών σχετικά µε την ανάπτυξη και την εφαρµογή των εκπαιδευτικών και άλλων µέτρων προκειµένου να εξαλειφθεί η σωµατική τιµωρία και άλλες βίαιες ή εξευτελιστικές µορφές τιµωρίας. 45. εδοµένης της ευρείας παραδοσιακής αποδοχής της σωµατικής τιµωρίας, η απαγόρευση από µόνη της δεν θα επιτύχει την απαραίτητη αλλαγή στάσεων, νοοτροπιών και πρακτικών. Απαιτείται αύξηση της συνειδητοποίησης σχετικά µε το δικαίωµα του παιδιού στην προστασία και σχετικά µε τη νοµοθεσία που αντικατοπτρίζει αυτό το δικαίωµα. Σύµφωνα µε το άρθρο 42 της Σύµβασης, τα συµβαλλόµενα κράτη αναλαµβάνουν να καταστήσουν ευρύτερα γνωστές σε ενήλικες και ανήλικους οµοίως τις αρχές και τις διατάξεις της Σύµβασης µέσω κατάλληλων και ενεργών µέσων. 46. Επιπλέον, τα συµβαλλόµενα κράτη πρέπει να διασφαλίσουν ότι θετικές, µη βίαιες σχέσεις και εκπαίδευση προάγονται διαρκώς από τους γονείς, τους κηδεµόνες, τους δασκάλους και όλους τους άλλους που εργάζονται µε παιδιά και οικογένειες. Η Επιτροπή τονίζει ότι η Σύµβαση απαιτεί την εξάλειψη όχι µόνο της σωµατικής τιµωρίας αλλά όλων των µορφών σκληρής και εξευτελιστικής τιµωρίας των παιδιών. Η Σύµβαση δεν καθορίζει µε λεπτοµέρεια πως θα συνδεθούν ή θα συµβουλεύσουν οι γονείς τα παιδιά τους. Όµως η Σύµβαση παρέχει ένα πλαίσιο αρχών για να προσανατολίζονται οι σχέσεις τόσο στο εσωτερικό της οικογένειας όσο και ανάµεσα σε δασκάλους, κηδεµόνες και άλλους µε τα παιδιά. Οι αναπτυξιακές ανάγκες των

14 14 παιδιών πρέπει να τυγχάνουν σεβασµού. Τα παιδιά µαθαίνουν από τις πράξεις των ενηλίκων, όχι µόνον από τα λόγια τους. Όταν οι ενήλικες µε τους οποίους είναι πιο κοντά το παιδί χρησιµοποιούν βία και ταπείνωση στη σχέση τους µε το παιδί, επιδεικνύουν έλλειψη σεβασµού για τα ανθρώπινα δικαιώµατα και δίνουν ένα ισχυρό και επικίνδυνο µάθηµα ότι αυτοί αποτελούν νόµιµους τρόπους µε τους οποίους µπορεί κανείς να αναζητήσει επίλυση της διαφοράς ή αλλαγή κάποιας συµπεριφοράς. 47. Η Σύµβαση επιβεβαιώνει το καθεστώς του παιδιού ως άτοµο και υποκείµενο ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Το παιδί δεν είναι κτήµα των γονέων του, ούτε του κράτους, ούτε απλώς το αντικείµενο των ανησυχιών µας. Με αυτό το πνεύµα, το άρθρο 5 απαιτεί οι γονείς (ή, όπου ισχύει, µέλη της διευρυµένης οικογένειας ή η κοινότητα) να παρέχουν στο παιδί τις κατάλληλες συµβουλές και προσανατολισµό µε τρόπο συνεπή ως προς την ανάπτυξη των ικανοτήτων του, για την άσκηση εκ µέρους του παιδιού των δικαιωµάτων που αναγνωρίζει η Σύµβαση. Το άρθρο 18, που υπογραµµίζει την πρωταρχική ευθύνη των γονέων ή των νοµίµων κηδεµόνων, για την ανατροφή και την ανάπτυξη του παιδιού, δηλώνει ότι «βασική τους µέριµνα είναι το βέλτιστο συµφέρον του παιδιού». Σύµφωνα µε το άρθρο 12, απαιτείται από τα συµβαλλόµενα κράτη να διασφαλίζουν στα παιδιά το δικαίωµα να εκφράζουν τις γνώµες τους ελεύθερα «για όλα τα θέµατα που αφορούν το παιδί», και να αποδίδεται στη γνώµη του παιδιού η κατάλληλη βαρύτητα ανάλογα µε την ηλικία και την ωριµότητά του. Έτσι τονίζεται η ανάγκη για τρόπους ανατροφής, φροντίδας και διδασκαλίας που σέβονται τα δικαιώµατα συµµετοχής του παιδιού. Στο Γενικό Σχόλιο Αρ. 1 µε θέµα «Οι Στόχοι της Εκπαίδευσης», η Επιτροπή τόνισε τη σηµασία µιας µορφής αναπτυξιακής εκπαίδευσης «που έχει επίκεντρο το παιδί, είναι φιλική προς το παιδί και ενδυναµώνει το παιδί» Η Επιτροπή επισηµαίνει ότι υπάρχουν πολλά παραδείγµατα υλικών και προγραµµάτων που προάγουν τις θετικές, µη βίαιες µορφές ανατροφής και εκπαίδευσης, που απευθύνονται στους γονείς, άλλους κηδεµόνες και δασκάλους και έχουν αναπτυχθεί από κυβερνήσεις, γραφεία των Ηνωµένων Εθνών, ΜΚΟ και άλλους φορείς 17. Το υλικό αυτό µπορεί να προσαρµοσθεί καταλλήλως προκειµένου να χρησιµοποιηθεί σε διαφορετικές καταστάσεις και κράτη. Τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης µπορούν να παίξουν σηµαντικότατο ρόλο στην αύξηση της συνειδητοποίησης και στην εκπαίδευση του κοινού. Η αµφισβήτηση της παραδοσιακής εξάρτησης από τη σωµατική τιµωρία και άλλες σκληρές ή εξευτελιστικές µορφές πειθαρχίας απαιτεί δράση. Η προαγωγή των µη βίαιων µορφών ανατροφής και εκπαίδευσης θα πρέπει να οικοδοµηθεί σε όλα τα σηµεία επαφής ανάµεσα στο κράτος και τους γονείς και τα παιδιά, στα σηµεία παροχής υπηρεσιών υγείας, κοινωνικής πρόνοιας και εκπαίδευσης, συµπεριλαµβανοµένων των φορέων που απευθύνονται στη νηπιακή ηλικία, τους βρεφονηπιακούς σταθµούς και τα σχολεία. Θα πρέπει επίσης να ενσωµατωθεί στην αρχική και εσωτερική εκπαίδευση των δασκάλων και όσων εργάζονται µε παιδιά στο σύστηµα παροχής φροντίδας και στο δικαστικό σύστηµα. 16 Βλ. υποσηµείωση Η Επιτροπή συστήνει ως ένα παράδειγµα το βιβλίο της UNESCO µε τίτλο Eliminating corporal punishment: The way forward to constructive child discipline, UNESCO publishing, Παρίσι Το βιβλίο αυτό παρέχει µια δέσµη αρχών για εποικοδοµητική πειθαρχία που πηγάζουν από τη Σύµβαση και περιέχει επίσης παραποµπές στο ίντερνετ για υλικά και προγράµµατα που είναι διαθέσιµα σε ολόκληρο τον κόσµο.

15 Η Επιτροπή προτείνει ότι τα συµβαλλόµενα κράτη ενδεχοµένως να επιθυµούν να αναζητήσουν τεχνική βοήθεια από, µεταξύ άλλων, την UNICEF και την UNESCO σχετικά µε την αύξηση της συνειδητοποίησης, την εκπαίδευση και την επιµόρφωση του κοινού προκειµένου να προαχθούν οι µη βίαιες στάσεις και νοοτροπίες. 4. Παρακολούθηση και αξιολόγηση 50. Η Επιτροπή, στο Γενικό Σχόλιο Αρ. 5 µε θέµα «Γενικά Μέτρα για την Εφαρµογή της Σύµβασης για τα ικαιώµατα του Παιδιού», τονίζει την ανάγκη για συστηµατική παρακολούθηση εκ µέρους των συµβαλλοµένων κρατών της πραγµάτωσης των δικαιωµάτων του παιδιού µέσω της ανάπτυξης των κατάλληλων δεικτών και τη συγκέντρωση επαρκών και αξιόπιστων δεδοµένων Έτσι, τα συµβαλλόµενα κράτη θα είναι σε θέση να παρακολουθούν την πρόοδο που σηµειώνουν προς την εξάλειψη της σωµατικής τιµωρίας και άλλων σκληρών ή εξευτελιστικών µορφών τιµωρίας και µε τον τρόπο αυτό να πραγµατώσουν το δικαίωµα του παιδιού στην προστασία. Η έρευνα που χρησιµοποιεί συνεντεύξεις µε παιδιά, τους γονείς τους και τους άλλους κηδεµόνες τους, µε απόρρητο το περιεχόµενό τους και µε τις κατάλληλες ηθικές εγγυήσεις, είναι απαραίτητη για την ακριβή εκτίµηση της εξάπλωσης αυτών των µορφών βίας στο εσωτερικό των οικογενειών και τις προσεγγίσεις έναντι αυτών. Η Επιτροπή παροτρύνει όλα τα συµβαλλόµενα κράτη να διεξάγουν ή να αναθέσουν τέτοιες έρευνες, µε όσο πιο αντιπροσωπευτικές οµάδες του πληθυσµού, προκειµένου να παρέχουν βασικές πληροφορίες και µετά σε τακτά χρονικά διαστήµατα προκειµένου να µετράται η σηµειούµενη πρόοδος. Τα αποτελέσµατα αυτής της έρευνας είναι δυνατόν να αποτελέσουν σηµαντικό οδηγό για την ανάπτυξη παγκόσµιων και στοχευµένων εκστρατειών αύξησης της συνειδητοποίησης και προγραµµάτων εκπαίδευσης για τους επαγγελµατίες που εργάζονται µε ή για παιδιά. 52. Η Επιτροπή υπογραµµίζει επίσης στο Γενικό Σχόλιο Αρ.5 τη σηµασία της ανεξάρτητης παρακολούθησης της εφαρµογής από κοινοβουλευτικές επιτροπές για παράδειγµα, ΜΚΟ, πανεπιστηµιακούς φορείς, επαγγελµατικές ενώσεις, οµάδες νέων και ανεξάρτητους φορείς ανθρωπίνων δικαιωµάτων (βλ. επίσης το Γενικό Σχόλιο Αρ.2 της Επιτροπής µε θέµα «Ο Ρόλος των Ανεξάρτητων Εθνικών Θεσµών Ανθρωπίνων ικαιωµάτων στην Προστασία και Προαγωγή των ικαιωµάτων του Παιδιού» 19 ). Όλοι αυτοί οι φορείς θα µπορούσαν να παίξουν σηµαντικό ρόλο στην παρακολούθηση της πραγµάτωσης του δικαιώµατος του παιδιού στην προστασία από κάθε σωµατική τιµωρία και άλλη σκληρή ή εξευτελιστική µορφή τιµωρίας. VI. Απαραίτητα στοιχεία για τις αναφορές σύµφωνα µε τη Σύµβαση 53. Η Επιτροπή αναµένει από τα συµβαλλόµενα κράτη να συµπεριλαµβάνουν στις σύµφωνα µε τη Σύµβαση περιοδικές εκθέσεις τους πληροφορίες για τα µέτρα που έχουν ληφθεί για την απαγόρευση και την πρόληψη κάθε σωµατικής τιµωρίας ή άλλων σκληρών ή εξευτελιστικών µορφών τιµωρίας στην οικογένεια και σε άλλα περιβάλλοντα, συµπεριλαµβανοµένων των δραστηριοτήτων αύξησης της 18 Committee on the Rights of the Child, General Comment No.5, General Measures of Implementation for the Convention on the Rights of the Child, Committee on the Rights of the Child, General Comment No.2 µε θέµα The role of independent national human rights institutions in the protection and promotion of the rights of the child, 2002.

16 συνειδητοποίησης και προαγωγής θετικών, µη βίαιων σχέσεων. Αναµένει, επίσης, να περιλαµβάνουν στις εκθέσεις τους αυτές και την εκτίµηση του συµβαλλόµενου κράτους για την πρόοδο που έχει σηµειώσει προς την επίτευξη του απόλυτου σεβασµού του δικαιώµατος του παιδιού στην προστασία από κάθε µορφής βία. Η Επιτροπή, επίσης, προτρέπει τους φορείς των Ηνωµένων Εθνών, τους εθνικούς φορείς ανθρωπίνων δικαιωµάτων, τους ΜΚΟ και άλλους αρµόδιους φορείς να της παρέχουν σχετικές πληροφορίες για το νοµικό καθεστώς και τη διάδοση της σωµατικής τιµωρίας και την πρόοδο προς την εξάλειψή της. 16

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 1. Ταυτότητα, Παιδική Ηλικία, Ελευθερία Έκφρασης. Άρθρο 1 : Ορισμός του Παιδιού Άρθρο 7 : Όνομα και εθνικότητα Άρθρο 8 : Κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Η Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού περιλαμβάνει συνοπτικά τα εξής:

Περίληψη. Η Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού περιλαμβάνει συνοπτικά τα εξής: Περίληψη Η Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού περιλαμβάνει συνοπτικά τα εξής: Το προοίμιο της Σύμβασης Υπενθυμίζει τις Βασικές αρχές των Ηνωμένων Εθνών και τις σχετικές με τα ανθρώπινα

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια Θέση του ENOC για τα «Παιδιά που µετακινούνται» Τα παιδιά που µετακινούνται θα πρέπει να αντιµετωπίζονται πρώτα από όλα ως παιδιά

ηµόσια Θέση του ENOC για τα «Παιδιά που µετακινούνται» Τα παιδιά που µετακινούνται θα πρέπει να αντιµετωπίζονται πρώτα από όλα ως παιδιά ηµόσια Θέση του ENOC για τα «Παιδιά που µετακινούνται» Τα παιδιά που µετακινούνται θα πρέπει να αντιµετωπίζονται πρώτα από όλα ως παιδιά Υιοθετήθηκε στο 17 ο Ετήσιο Συνέδριο του ENOC στις 27.9.2013 στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΙΧ XVII ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ιστορική εξέλιξη της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Από την αρχαιότητα μέχρι τη δημιουργία του ΟΗΕ. 1 1. Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Παγκόσμιο και Περιφερειακό Επίπεδο Θεσσαλονίκη 2012 Π. Νάσκου - Περράκη & Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκη 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά

H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά Ερωτήσεις και απαντήσεις ΧΤΙΖΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ H εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά Ερωτήσεις και απαντήσεις Χτίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

στήριξε το «φύλο» σου!

στήριξε το «φύλο» σου! απο την εκπαίδευση στην πρόληψη στήριξε το «φύλο» σου! Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα των φύλων: από την εκπαίδευση στην πρόληψη Το Σχέδιο Δράσης με τίτλο: «Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα των φύλων:

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα,

Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα, 1 Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα, Κοινωνική ικαιοσύνη: Ο ρόλος της Εκπαίδευσης», ευτέρα 22 Μαρτίου 2011, ώρα 19:00

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2918/2001 (Φ.Ε.Κ. 119/Α/15-6-2001) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Άρθρο πρώτο ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 182

ΝΟΜΟΣ 2918/2001 (Φ.Ε.Κ. 119/Α/15-6-2001) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Άρθρο πρώτο ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 182 ΝΟΜΟΣ 2918/2001 Κύρωση της ιεθνούς Σύµβασης Εργασίας 182 για την απαγόρευση των χειρότερων µορφών εργασίας των παιδιών και την άµεση δράση µε σκοπό την εξάλειψή τους (Φ.Ε.Κ. 119/Α/15-6-2001) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ... 9 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 11 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 27 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ιστορική εξέλιξη της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Από την αρχαιότητα μέχρι τη δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ 0 ΛΙΣΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Περιεχόμενα Σελ. 1 Δήλωση Διοίκησης Σελ. 2 Βασικές Αρχές Λειτουργίας 1. Ανθρώπινα Δικαιώματα 2. Δίκαιες Συνθήκες Εργασίας 3. Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

Νο 85 (XLIX) Διεθνής Προστασία των Προσφύγων *

Νο 85 (XLIX) Διεθνής Προστασία των Προσφύγων * Νο 85 (XLIX) Διεθνής Προστασία των Προσφύγων * Η Εκτελεστική Επιτροπή, Η κατάσταση προστασίας των προσφύγων α) Καλωσορίζει τα κράτη που, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις διεθνώς αναγνωρισμένες αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 1 ΥΕΨ(Δημ) 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 Nέα Διαδικασία Παρέμβασης στο Σχολείο για Χειρισμό Παιδιού με Πιθανές Μαθησιακές, Συναισθηματικές ή άλλες Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Τη ιακήρυξη και το Πρόγραµµα ράσης της Κοπεγχάγης που υιοθετήθηκε στην

Τη ιακήρυξη και το Πρόγραµµα ράσης της Κοπεγχάγης που υιοθετήθηκε στην ιακήρυξη των Αρχών για την Ανοχή * Προοίµιο Έχοντας κατά νου πως ο Χάρτης των Ηνωµένων Εθνών αναφέρει ότι «εµείς οι λαοί των Ηνωµένων Εθνών, αποφασισµένοι να σώσουµε τις ερχόµενες γενεές από τη µάστιγα

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ιατρική Ένωση

Παγκόσμια Ιατρική Ένωση Δράση: «Κατάρτιση δημοσίων λειτουργών (ιατρικών λειτουργών, ψυχολόγων κτλ) για διαπίστωση βασανιστηρίων και ανίχνευση ειδικών αναγκών σε θύματα βασανιστηρίων» Εκπαιδευτής: Dr. Thomas Wenzel Medical University

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΙΧ ΧΙ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Τα δικαιώματα του ανθρώπου (droits de l homme,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΔΗΜ. ΠΟΤΕΤΣΙΑΝΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝ. στο Ι.Π.Α ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΟΛΗ ΔΝΤΡΙΑ ΕΚΠ/ΡΙΩΝ ΧΟΥΡΔΑΚΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΤΕΠΑΕΣ ΠΑΤΡΑΣ 1 Σύστ. Προσκόπων Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Το κείµενο Σε αντιστοιχία µε την ΕΣΔΑ, η οποία κατοχυρώνει τα ατοµικά και πολιτικά δικαιώµατα, ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης κατοχυρώνει τα κοινωνικά δικαιώµατα. Το κείµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΣΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ Ανακοίνωση προς τα Μέλη Θέµα: Πρόγραµµα της ελληνικής προεδρίας - Πρώτο εξάµηνο 2003 Επισυνάπτεται το πρόγραµµα δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!»

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!» «Connect with Respect!» Τα Δικαιώματα του παιδιού και οι προτάσεις της UNICEF για την προστασία τους μέσα και δια μέσου των εικονικών κόσμων Ηλίας Λυμπέρης Γενικός Διευθυντής Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΑ ΕΘΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ Α/RES/53/144. 8 Μαρτίου 1999. Διακήρυξη για το Δικαίωμα και την Ευθύνη των Ατόμων και

ΗΝΩΜΕΝΑ ΕΘΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ Α/RES/53/144. 8 Μαρτίου 1999. Διακήρυξη για το Δικαίωμα και την Ευθύνη των Ατόμων και 1 ΗΝΩΜΕΝΑ ΕΘΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ Α/RES/53/144 8 Μαρτίου 1999 Διακήρυξη για το Δικαίωμα και την Ευθύνη των Ατόμων και Κοινωνικών Ομάδων και Φορέων για την Προώθηση και την Προάσπιση των Διεθνώς

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενική Συνδιάσκεψη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας,

Η Γενική Συνδιάσκεψη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, Διεθνής Σύμβαση Εργασίας Νο. 182 για την απαγόρευση των χειρότερων μορφών εργασίας των παιδιών και την άμεση δράση με σκοπό την εξάλειψή τους [όπως κυρώθηκε με το Ν. 2918/2001 «Κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Κατάλογος της ΕΕ που περιλαµβάνει πρόσωπα, οµάδες και οντότητες στις οποίες εφαρµόζονται ειδικά µέτρα για την καταπολέµηση της τροµοκρατίας 22 εκεµβρίου 2009 Η ΕΕ θέσπισε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος λευκή σελίδα λευκή σελίδα Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος Θεσσαλονίκη 2013 Π. Νάσκου - Περράκη & Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Δικαιώματα των Θυμάτων Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Η εμπορία ανθρώπων παραβιάζει τα δικαιώματα και επηρεάζει τις ζωές αμέτρητων ανθρώπων τόσο στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου) ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 15-07-2012 Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου) Κατά τα τελευταία χρόνια, το θέμα της κακοποίησης και αμέλειας κατά της ευάλωτης ομάδας των ηλικιωμένων

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ΠΡΟΟΙΜΙΟ Άρθρο 1.- Άρθρο 2.-

Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ΠΡΟΟΙΜΙΟ Άρθρο 1.- Άρθρο 2.- Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Υιοθετήθηκε με την από 10.12.1948 υπ αριθμ. 217 Α(ΙΙΙ) απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών Κείμενο: UN Document A/810, p. 71 (1948) ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση No. R (2002) 5 της Επιτροπής των Υπουργών προς τα κράτη µέλη για την προστασία των γυναικών κατά της βίας 1

Σύσταση No. R (2002) 5 της Επιτροπής των Υπουργών προς τα κράτη µέλη για την προστασία των γυναικών κατά της βίας 1 Σύσταση No. R (2002) 5 της Επιτροπής των Υπουργών προς τα κράτη µέλη για την προστασία των γυναικών κατά της βίας 1 (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Υπουργών στις 30 Απριλίου 2002 στην 794 η συνάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ Αναστασοπούλου Γιώτα Λεπιδά Αναστασία Γούργου Εριφύλη Μαυροπούλου Μαρία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο εθελοντισμός σήμερα αποτελείται από έναν κόσμο ολόκληρο,

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά δικαιώµατα που ισχύουν για µετανάστες σε αντικανονική κατάσταση

Βασικά δικαιώµατα που ισχύουν για µετανάστες σε αντικανονική κατάσταση Βασικά δικαιώµατα που ισχύουν για µετανάστες σε αντικανονική κατάσταση Έγγραφο θέσης της Κάριτας Ευρώπης (ΚΕ) για τα δικαιώµατα των µεταναστών σε αντικανονική κατάσταση Εισαγωγή Η Κάριτας Ευρώπης (ΚΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία

Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία 1 Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία Εφαρμόζοντας τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία την περίοδο της κρίσης Εισαγωγή Εμείς, οι πάνω από 400 εκπρόσωποι των οργανώσεων των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

ένα σύμφωνο για την εξάλειψη

ένα σύμφωνο για την εξάλειψη Πόλεις και περιφέρειες: ένα σύμφωνο για την εξάλειψη της σεξουαλικής βίας κατά των παιδιών Υπολογίζεται ότι ένα στα πέντε παιδιά στην Ευρώπη είναι θύμα κάποιας μορφής σεξουαλικής βίας. Δεδομένης της έκτασης

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Υιοθετήθηκαν από το Όγδοο Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για την Πρόληψη των Εγκλήματος και τη Μεταχείριση των Εγκληματιών Αβάνα, Κούβα, 27 Αυγούστου έως 7 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Μεσογείων 24, Αθήνα, ΤΚ. 11527 Τηλ. 210-7710824, 213-2009806

ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Μεσογείων 24, Αθήνα, ΤΚ. 11527 Τηλ. 210-7710824, 213-2009806 Επιμέλεια: Δαλιανά Νίκη & Κίσσα Ιουλία Σύμβουλοι ψυχικής υγείας Επιστημονικοί Συνεργάτες Μονάδας Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.) Β Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού»

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση (2005)5 της Επιτροπής Υπουργών στα κράτη µέλη Τα δικαιώµατα των παιδιών που ζουν σε ιδρύµατα παιδικής προστασίας

Σύσταση (2005)5 της Επιτροπής Υπουργών στα κράτη µέλη Τα δικαιώµατα των παιδιών που ζουν σε ιδρύµατα παιδικής προστασίας ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠHΣ Σύσταση (2005)5 της Επιτροπής Υπουργών στα κράτη µέλη Τα δικαιώµατα των παιδιών που ζουν σε ιδρύµατα παιδικής προστασίας ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠHΣ Σύσταση (2005)5 της Επιτροπής Υπουργών στα κράτη

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον»

Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον» ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΕΠΕ «ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ» Αθήνα,, 22 Μαρτίου 2012 Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον» Σταματίνα Γιαννακούρου

Διαβάστε περισσότερα

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία»

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» «Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ

ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ Τα Συµβαλλόµενα στην παρούσα Σύµβαση Κράτη Επειδή, σύµφωνα µε τις αρχές που διακηρύσσονται στον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωµένων Εθνών, η αναγνώριση της εγγενούς αξιοπρέπειας

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Αλεξανδρούπολη 24.2.2014 Προς -Δήμαρχο Αλεξανδρούπολη κ. Ευάγγελο Λαμπάκη -Προϊσταμένη Διεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ. Εικοστή Ένατη σύνοδος

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ. Εικοστή Ένατη σύνοδος CRC/C/15/Add.170 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ Εικοστή Ένατη σύνοδος ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 44 ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ Καταληκτικές Παρατηρήσεις της Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

H Σύµβαση για τα ικαιώµατα του Παιδιού

H Σύµβαση για τα ικαιώµατα του Παιδιού H Σύµβαση για τα ικαιώµατα του Παιδιού Η Σύµβαση για τα ικαιώµατα του Παιδιού υιοθετήθηκε οµόφωνα από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωµένων Εθνών στις 20 Νοεµβρίου του 1989. Έως σήµερα έχει επικυρωθεί από 193

Διαβάστε περισσότερα

Σώμα Προσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΡΥΣΗ, ΑΡΓΥΡΗ, ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Σώμα Προσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΡΥΣΗ, ΑΡΓΥΡΗ, ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Σώμα Προσκόπων Κύπρου Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015 ΧΡΥΣΗ, ΑΡΓΥΡΗ, ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ 52η Αγέλη Λυκοπούλων ΧΑΛΚΙΝΗ ΑΓΕΛΗ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ 1. Πρίν την διεκπεραίωση

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Ποιοι είμαστε Οι διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις που προσυπογράφουμε τον Καταστατικό Χάρτη Αυτοδέσμευσης Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο και πιο συχνά κάνει την εµφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η. ΚΡΑΜΒΗΣ,.: 1. Ο εφεσείων παραδέχθηκε ενοχή σε κατηγορία κατοχής. παιδικού πορνογραφικού υλικού και του επιβλήθηκε ποινή προστίµου 1000.

Α Π Ο Φ Α Σ Η. ΚΡΑΜΒΗΣ,.: 1. Ο εφεσείων παραδέχθηκε ενοχή σε κατηγορία κατοχής. παιδικού πορνογραφικού υλικού και του επιβλήθηκε ποινή προστίµου 1000. Α Π Ο Φ Α Σ Η ΚΡΑΜΒΗΣ,.: 1. Ο εφεσείων παραδέχθηκε ενοχή σε κατηγορία κατοχής παιδικού πορνογραφικού υλικού και του επιβλήθηκε ποινή προστίµου 1000. Ο Γενικός Εισαγγελέας θεωρεί ότι η επιβληθείσα ποινή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Γιατί λέγεται φυσικό; 1. Γιατί προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

πρότυπες παιδικές ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΕΙΣ Κρήτης

πρότυπες παιδικές ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΕΙΣ Κρήτης πρότυπες παιδικές ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΕΙΣ Κρήτης Αγαπητά παιδιά γειά σας Αγαπητά παιδιά γεια σας Άλλη μια χρόνια κλείνει σε λίγο καιρό, άλλο ένα όμορφο καλοκαίρι που περάσαμε στην χώρα μας περνάει στην ιστορία.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 40 2 ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 40 2 ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ Διεθνές Σύμφωνο Ατομικών και Πολιτικών Δικαιωμάτων 1 Επιτροπή των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου 83 η Σύνοδος ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ TRADUCTION OFFICIELLE OFFICIAL TRANSLATION Νο. F.092.22/4269

ΕΠΙΣΗΜΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ TRADUCTION OFFICIELLE OFFICIAL TRANSLATION Νο. F.092.22/4269 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Ψήφισμα CM/ResDH(2012)31 2 Εκτέλεση της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην υπόθεση Γ. Π., Ε. Κ. και Κ.Ζ. κατά Ελλάδος (Προσφυγές

Διαβάστε περισσότερα

γ) «Φυλακισμένος» είναι καθένας που στερείται την προσωπική του ελευθερία λόγω καταδίκης

γ) «Φυλακισμένος» είναι καθένας που στερείται την προσωπική του ελευθερία λόγω καταδίκης Κώδικας Αρχών για την Προστασία όλων των Ατόμων που στερούνται την προσωπική τους ελευθερία με οιαδήποτε μορφή κράτησης ή φυλάκιση 1 Υιοθετήθηκε με την από 9.12.1988 υπ' αριθμ. 43/173 Απόφαση της Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ)

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 1 ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας συµπεριφοράς και δεοντολογίας για τον κλάδο της ιδιωτικής ασφάλειας I. Γιατί ο κλάδος χρειάζεται έναν κώδικα συµπεριφοράς και δεοντολογίας; Ο τοµέας της ιδιωτικής ασφάλειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 2009 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 2008/2173(INI) 20.11.2008 ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την προστασία των καταναλωτών, ιδίως των ανηλίκων, όσον αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Κατηγοριοποίηση της θεματικής των Άρθρων της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (1) : 1. Ταυτότητα, Παιδική Ηλικία, Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις»

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Τροποποίηση άρθρου 200 Α Κώδικα Ποινικής ικονοµίας Α. Αιτιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Για μια Ευρώπη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Για μια Ευρώπη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Για μια Ευρώπη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μανιφέστο της AEDH και των μελών της ενόψει των εκλογών του 2014 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Βρυξέλλες, 11 Νοεμβρίου 2013 1. Ιθαγένεια, δημοκρατία και σεβασμός

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1220 Διδάσκων: Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας.

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας. 20 Ιουνίου, 2007 Πρόεδρο και Μέλη Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Βουλής των Αντιπροσώπων, Βουλή των Αντιπροσώπων, Λευκωσία. Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι Μέλη της Επιτροπής, Θέµα: Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα