ΡΩΜΑΪΚΗ TATTOTHTA, ΕΛΛΗΝΙΚΗ (ΙΓ'-ΙΕ'αί.)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΡΩΜΑΪΚΗ TATTOTHTA, ΕΛΛΗΝΙΚΗ (ΙΓ'-ΙΕ'αί.)"

Transcript

1 ΡΩΜΑΪΚΗ TATTOTHTA, ΕΛΛΗΝΙΚΗ (ΙΓ'-ΙΕ'αί.) ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ* Δεν είναι ιδιαίτερα δυσχερές να συλλάβουμε και να κατανοήσουμε τα εμπόδια, στα όποια προσέκρουαν οι ιστορικοί και ειδικότερα οι "Ελληνες, τους δύο τελευταίους αιώνες μετά τή σύσταση του ελληνικού κράτους, όταν έπρεπε να προσεγγίσουν και να εγκύψουν σε θέματα πού άπτονταν ενός παρελθόντος, λιγότερο ή περισσότερο μακρινού, το όποιο όμως συχνά επιστρατευόταν για να στηρίξει το παρόν 1. Αύτη ή διαπίστωση ισχύει κατ* εξοχήν για την ταυτότητα, δηλαδή το σύνολο των στοιχείων εκείνων, τα όποια οδηγούν ενα άτομο ή μία κοινωνική ομάδα να αποκτήσουν μία συγκεκριμένη εικόνα του εαυτού τους, ένώ ταυτόχρονα τους διαφοροποιούν άπο τους άλλους. Στις δυσκολίες αυτές, υποκειμενικές ώς ενα βαθμό, προστίθενται άλλες, αντικειμενικές, πού απορρέουν άπό τήν πληροφορία τήν όποια διαθέτουμε για τον άνθρωπο και τήν κοινωνία στα τέλη τοϋ Μεσαίοονα" πιο συγκεκριμένα για το Βυζάντιο: Διατηρούνται οι μαρτυρίες πού προέρχονται κατά κύριο λόγο άπο τήν άρχουσα τάξη. Το υλικό το όποιο προτίθεται ό ιστορικός να επεξεργασθεί έχει ήδη υποστεί τή φθορά τοϋ χρόνου, καθώς και τις αλλεπάλληλες επιλογές είτε άπο τούς συγχρόνους με τα γεγονότα εϊτε άπο τους λογίους των μετέπειτα γενεών. Λαμβάνοντας υπόψη όλους αυτούς τούς περιορισμούς θα επιχειρήσουμε να διακρίνουμε τήν εικόνα πού είχαν για τούς 'ίδιους οι πολίτες-ύπήκοοι του ρωμαϊκού κράτους καί της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, εικόνα πού βέβαια πρόβαλλαν και προς τα εξω. * Ή εργασία αυτή at μία. πρώτη μορφή ανακοινώθηκε στο Διεθνές Συμπόσιο «Représentation du passé et transmission de l'identité dans les Balkans du XlVème au XIXème siècle», Παρίσι,'Οκτώβριος Είναι γνωστό δτι το θέμα της ταυτότητας καί της συνέχειας τοϋ Ελληνισμού αποτελεί μέχρι σήμερα αντικείμενο συζητήσεων, οι όποιες λαμβάνουν συχνά χαρακτήρα πολεμικής. Περιορίζομαι να παραπέμψω στην εργασία τοϋ S ρ. V r y Ο n i s, The "Past" in Medieval and Modern Greek Culture, Byzantina kai Metabyzantina 1 (1978), σελ , όπου παρουσιάζεται σφαιρικά το πρόβλημα καί παρατίθεται ή σημαντικότερη σχετική βιβλιογραφία.

2 I«'. ΥΚΩΜΔΛ MAVPOMMATH Για τίς ανάγκες αυτής της εργασίας κρίνεται σκόπιμο να αποφευχθούν οι οροί Βυζάντιο καί Βυζαντινός, μολονότι έχουν καθιερωθεί άπο τον ΤΣΤ' αιώνα καί μία χρήση τεσσάρων αιώνων δημιουργεί καθεστώς. Καί τούτο διότι, ή εισαγωγή Ορου πού επινοήθηκε μεταγενέστερα άπο τήν εξεταζόμενη περίοδο θα προκαλούσε σύγχυση, εφόσον αναφερόμαστε σε προβλήματα ταυτότητας. Οι άνθρωποι τοϋ Μεσαίοονα είχαν να επιλέξουν, ανάλογα βέβαια με τήν εποχή καί τή συγκυρία, μεταξύ τριών ονομασιών: 'Ρωμαίος, Γραικός, "Ελλην. ""Ας μή λησμονείται οτι για εκείνους Βνζάντιον καί Βυζάντιο/ αντιπροσώπευαν αυστηρά, καί μόνο σε λόγια γλώσσα, τήν Κωνσταντινούπολη καί τούς κατοίκους της. "Ετσι, τουλάχιστον μέχρι τήν άλωση της Κωνσταντινούπολης άπο τούς 'Οθωμανούς, είναι τόσο σαφές, ώστε νά μήν επιδέχεται αμφισβήτηση οτι οι 'ίδιοι χρησιμοποιούσαν κυρίως τον δρο 'Ρωμαίοι' το κράτος συνιστούσε τήν 'Ρωμαίων αρχήν και ώς προς τήν επικράτεια αναφέρονταν στην 'Ρωμανίαν, στην 'ΡωμαΪδα, στην 'Ρ(ύμαίνίν επικοάτειαν κλπ. Δεν πρόκειται για απλή νομική αντίληψη καί έκφραση, άλλα για πλήρη συνείδηση ταυτότητας όταν ό τελευταίος αυτοκράτορας, πού θα προβεί στην ακραία πολιτική επιλογή ταυτίζοντας τήν προσωπική του τύχη με τήν τύχη τοϋ κράτους, τοϋ οποίου αποτελούσε τήν ύψιστη έκφραση, ύποσημαίνεται πιστός εν Χριστώ τω Θεώ βασιλεύς και αύτοκράτωρ 'Ρωμαίων. Εϊναι νόμιμο νά θέσουμε το έρο^τημα σε ποιο κόσμο ζούσαν οί Ρωμαίοι αυτή τήν περίοδο, ποιο παρελθόν διεκδικούσαν καί τέλος πώς έ'φθασαν νά διατηρούν μία ονομασία πού θα μπορούσε νά εκληφθεί ώς αναχρονιστική. 'Αδρά θα ήταν δυνατόν νά διατυπωθεί ή απάντηση οτι το ρωμαϊκό κράτος παγιδευμένο σε σοβαρά εσωτερικά κοινωνικο-οικονομικά προβλήματα, οφειλόμενα κυρίως στην άπαρτίωση ενός ιδιότυπου φεουδαρχικού συστήματος, αποτελούσε πλέον μία πολιτική μονάδα μεταξύ πολλών άλλων, ή οποία ύφίστατο τή συνεχή πίεση ένος κατακτητικού 'Ισλάμ, τίς έπετακτικές τάσεις των σλαβικών κρατών των Βαλκανίων καί κυρίως τήν επιθετικότητα της Δύσης, ή οποία ήδη άπο τον IB' αιώνα είχε πάρει ιδιαίτερα απειλητικές εκφράσεις. Ό σκληρός αυτός ανταγωνισμός ανάμεσα στα δύο μέρη της Χριστιανοσύνης, της οποίας το ισχυρότερο επεδίωκε τήν υποταγή τοΰ ασθενέστερου καί ή αμφισβήτηση της ρωμαϊκής ταυτότητας άπο μία Δύση εφοδιασμένη με πολλά μέσα πίεσης, ύποχρέίοναν τούς Ρωμαίους να υπερασπίζουν αυτή τήν ταυτότητα, τή συνυφασμένη με τή μακραίο^νη ζωή τού ρωμαϊκού κράτους καί απότοκο της βαθιάς πίστης ότι αποτελούσαν τούς μοναδικούς συνεχιστές της αρχαίας ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Οί Ρωμαίοι Ομως δεν ήταν οί μόνοι μέσα στις δύο Χριστιανοσύνες πού διεκδικούσαν αυτή τή συνέχεια. Ή πολιτική καί οί στόχοι της Άγας "Εδρας {Ecclesia Romana) καθώς καί ή ύπαρξη καί τα σχέδια, τουλάχιστον άπο τον

3 ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, ΕΛΛ1ΙΝΙΚΠ TAVTOTIITA (ΙΓ'-ΙΕ' αι.) 185 Γ αιώνα, της 'Αγίας Ρωμαϊκής (Γερμανικής) Αυτοκρατορίας είχαν ανάγκη άπο-τήν ιδεολογική στήριξη πού τούς απέφερε ή σύνδεση τους μέ τήν αρχαία ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Μέσα άπο αυτή τήν οπτική, οί Δυτικοί μπορούν νά δεχθούν τον αυτοκράτορα Ρωμαίων μόνο ώς Imperator Novae Romae ή Imperator Constantinopolitanus ή τέλος Imperator Graecorum. Είναι χαρακτηριστικό οτι ό πάπας Νικόλαος Ε' ( ) στή διαθήκη του καί μετά τήν οριστική απώλεια τοϋ ρωμαϊκού κράτους δεν ονομάζει τον Κωνσταντίνο IB' αυτοκράτορα 'Ρωμαίων άλλα αυτοκράτορα Γραικών, στον όποιο μάλιστα είχε υποσχεθεί κάθε δυνατή αρωγή για νά αντιμετωπίσει τούς 'Οθωμανούς 1. Οί ρωμαίοι συγγραφείς όταν αναφέρουν τον Ορο Γραικοί στή συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων είναι για νά αποδώσουν τή χρήση του στους Λατίνους 2. Το περιεχόμενο της επιστολής τοΰ αυτοκράτορα Μιχαήλ ΙΓ προς τον πάπα, στον όποιο εκθέτει τα προβλήματα στις σχέσεις του μέ τον Κάρολο Άνδεγαυό καί άπο τον όποιο ζητεί βοήθεια, είναι ιδιαίτερα σαφές καί διαφωτιστικό: είναι γαρ καί 'Ρωμαίους, ους αυτοί Γραικούς όνομάζουσι, τοϋ αύτοϋ Χρίστου και της αυτής εκκλησίας τοις Ίταλοΐς Ό Μιχαήλ αισθάνεται τήν ανάγκη νά άντιδιαστείλει τίς δύο ονομασίες καί νά υπογραμμίσει, ίσως, στον πάπα τήν πραγματική ταυτότητα των Ρωμαίων. Μετά μία τόσο μακρά πρακτική Ρωμαίων καί Λατίνων, οί μεν νά διεκδικούν τή ρωμαϊκή ταυτότητα, οι δε νά τήν αρνούνται διαπιστώνουμε οτι ό κανόνας, Οπως όλοι οί κανόνες εξάλλου, δεν έ'χει καθολική ισχύ. Τα δύο παραδείγματα πού ακολουθούν είναι ενδεικτικά. Ό Enea Silvio Piccolomini, επίσκοπος τοΰ Graz καί σημαντικός λόγιος τοΰ ΙΕ' αιώνα, στην αλληλογραφία του χρησιμοποιεί σχεδόν όλους τούς τύπους ονομασιών: οί κάτοικοι της κατακτημένης άπό τούς 'Οθωμανούς αυτοκρατορίας αναφέρονται ώς Graeci, ή χώρα ονομάζεται Graecia, ό Κωνσταντίνος IB' είναι Imperator Novae Romae καί τέλος ή κατεστραμμένη αυτοκρατορία είναι το Imperium Romanum*. Στην επίσημη αλληλογραφία τοΰ 'Ισιδώρου τοΰ Κιέβου απαντάται ή έκφραση... ulti- 1. Α. Ρ e r t u s i, La caduta dì Constantinopoli, τόμ. Β', Βερόνα 1976, σελ. 144,...Constantini imperatorie Graecorum Βλ. παραδείγματος χάριν Νικήτα Χωνιάτη, Χρονική διήγησις {Nireta Chonialae Historia, Ικδ. L- Α. V a n D i e t e n, CFHB 11/1, Βερολίνο 1975), σελ Ό Φρειδερίκος Βαρβαρόσσας απευθυνόμενος στο γιό του και στους επισκόπους της συνοδείας του τούς προτρέπει: άναπαύσασθαι χρεών υμάς ενταυθοϊ... εκ τοΰ παρίστασοαι τω βασιλει Γραικών άναρρωσοείητε. 'Επίσης στή σελ. 477 ό Χωνιάτης γράφει: οί ό' 'Αλαμανοί... ηί>χοντο τάχιον κρατήσαι Γραικών. Γεώργιος Παχυμέρης (Georgii Pachymeris, De Michaele et Andronico Palaeologis, Ικδ. Im m. Bekker, GSHB, Βόννη 1935), τόμ. A', σελ Πιεζόμενος άπο τον Κάρολο "Ανδεγαυο νά επιτρέψει τήν εκστρατεία...άντεπήγε γαρ και ο πάπας τα υπέρ των Γραικών δίκαια Γεώργιος Παχυμέρης, τόμ. Α', σελ Ρ e r t u s i, ο.π., τόμ. Β', σελ. 48, 50, 52, 54.

4 186 ΑΕΩΧ1ΔΑ MAITOMMATH mi Constantini Romanorum imperatorum.., 1, ή όποια αναφέρεται στον Κωνσταντίνο IB' Παλαιολόγο. Αυτό Ομως δέν εμποδίζει τον 'Ισίδωρο νά αποδώσει καί στον Φρειδερίκο Γ' τών 'Αψβούργων (ό όποιος στέφθηκε στή Ρώμη τό 1452) τον τίτλο Imperator... Romanorum 2. Εντούτοις, οί ενδιαφερόμενοι επέμεναν νά αναγνωρίζονται ώς Ρωμαίοι, νά προβάλλουν δηλαδή τήν ταυτότητα πού ανέκαθεν είχαν 3, άν υιοθετούσαν τήν ονομασία Γραικοί, οί συνέπειες θά ήταν σοβαρές. Θα σήμαινε άμεσα ή Ιμμεσα τήν παραδοχή της υποταγής τους στην παγκοσμιότητα της 'Αγίας "Εδρας, ή οποία καταργούσε τήν οικουμενικότητα της αυτοκρατορίας τους καί τής Εκκλησίας τους. 'Ακριβώς σέ μία περίοδο αδυναμίας τοΰ ρωμαϊκού κράτους τής όποιας προφανώς καί οί 'ίδιοι οί Ρωμαίοι είχαν σαφή συνείδηση 4 ήταν εύλογη ή ανάγκη διατήρησης αυτής τής οικουμενικότητας ακόμη καί μέσα άπό τή λειτουργία ιδεατών άντιρροπιστικών μηχανισμών. 'Αναμφίβολα, ή πραγματικότητα τών τελευταίων αιώνων ερχόταν σε αντίθεση με τή ρωμαϊκή ιδεολογία, τής οποίας κυρίαρχα στοιχεία μεταξύ άλλων αποτελούσαν ή αρχή οτι ό αυτοκράτορας αντιπροσώπευε τήν υψίστη εξουσία επί τής γης καί ή πίστη οτι οί Ρωμαίοι ήταν ό περιούσιος λαός τοΰ Θεού 5, τής όποιας έσχατολογική προέκταση συνιστούσε ή αντίληψη οτι τό τέλος τής αυτοκρατορίας συνέπιπτε μέ τό τέλος τοΰ κόσμου 6. 'Αλλά ή Ρωμανία δέν ήταν πια ένας χώρος χωρίς Ορια, μία οικουμένη τής οποίας ή απεραντοσύνη μπορούσε νά δέχεται στους κόλπους της Ολα τα άτομα ή όλες τίς εθνότητες πού αναγνώριζαν τήν απόλυτη εξουσία ενός αυτοκράτορα, εκλεκτού τοΰ θεού, ό όποιος μεριμνούσε για τό κοινό καλό. Ή συρρίκνωση τής επικράτειας καί ταυτόχρονα ή οριστική απώλεια του πολυ-εθνικοΰ χαρακτήρα παρέχουν βαθμιαία στους Ρωμαίους μια ομοιογένεια, 1. Perl u s i, ο.π., τόμ. Α', σελ Ρ e Γ 1 u s i, ο.π., τόμ. Α', σελ. 62,...christianissimo el \invictissimo] illustrissimo Romanorum invittissimo imperatori. Βλ. καί σελ. 377, ΰποσ Πρβλ. P. C h a r a n i s, How Greek was the Byzantine Empire'! Bucknoll Review, 11,3 (1963) \ Studies on the Demography of the Byzantine Empire, Variorum Reprints, Λονδίνο 1972, άρ. XXII, σελ. 101 ). P. G ο u n a r i d i s, "Grecs", «Hellènes» et "Romains" dans l'etat de Nicêe, 'Αφιέρωμα στον Νίκο Σβορώνο, τόμ. Α', Ρέθυμνο 1986, σελ Πρβλ. ακόμη Τ. Λ ο υ γ γ ή, Ό 'Ελληνισμός ατό Βνζαντινο κράτος ανάμεσα στις όνο αλώσεις ( ), Τομές (1978), σελ Πρβλ. Ι. Sevöenko, The Decline of Byzantium Seen, through the Eyes of its Intellectuals, DOP, 15 (1961) [= Society and Intellectual Life in Late Byzantium. Variorum Reprints, Λονδίνο 1981, άρ. II, σελ. 186J. 5. Νικήτας Χο,ινιάτης, σελ, 117,..,τύ σον αγιον εβνος, δ το ι' περ πάν όνομα τα σον άγων επικκίκλι\ται όνομα καί ακόμη... άπόόος τοϊς πονηροίς γείτοσιν ημών εις το επταπλάσιον ίίσα ιπανηρεύσαντο κατά της κληρονομιάς σον. 6. Βλ. (». Ρ ο (1 s k a 1 s k y, Reprêsentention du Temps dans Γ eschatologie impériale byzantine, Le temps chrétien de la fin de l'antiquité au Moyen-Age, IlIe-XIlIe siècles, Παρίσι 1984, σελ. Ί

5 ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ (ΙΓ'-ΙΕ' αϊ.) 187 ιδιαίτερα στην άρχουσα τάξη καί ως ενα μεγάλο βαθμό, στα αρχόμενα κοινωνικά στρώματα. Ή ομοιογένεια αυτή χαρακτηρίζεται άπό τρία στοιχεία: Τούς δεσμούς μέ ενα κοινό παρελθόν. Τήν ελληνική γλώσσα. Τήν 'Ορθοδοξία. Οί διαψεύσεις τοΰ παρόντος τούς υποχρεώνουν νά καταφεύγουν σε ένα απώτερο παρελθόν ρωμαϊκό καί κυρίους ελληνικό, πλούσιο σέ επιτυχίες καί δόξα, τό όποιο έλκουν προς αυτούς, δίνοντας έ'τσι τήν εντύπωση στο σημερινό αναγνώστη τών πηγών ότι ελαχιστοποιούν τό χρόνο πού τούς χωρίζει άπό αυτό. Τό παρελθόν αποτελεί, ακόμη περισσότερο σέ αυτή τήν περίοδο, σύντροφο τοΰ παρόντος καί το σημείο αναφοράς για τή μελέτη, ανάλυση καί εκτίμηση μιας ανησυχητικής επικαιρότητας. Μέ αφετηρία τή δική τους καθημερινότητα κάνουν μέσα στα κείμενα τους τόσο συχνή μνεία προσώπων καί γεγονότων άπό τήν αρχαία Ελλάδα ή ακόμη άπό τήν αρχαία Ρώμη ή άπό άλλους προηγούμενους πολιτισμούς, ώστε ή παράθεση κάποιων παραδειγμάτων θα μείωνε ή καί θα αλλοίωνε τή σημασία τοΰ πράγματος. Ή προσέγγιση αύτοΰ τοΰ παρελθόντος ήταν δυνατή μόνο μέσω τής ελληνικής παιδείας {θύραθεν παιδεία), προνόμιο βέβαια τής άρχουσας τάξης καί αυτών πού εϊχαν τήν τύχη νά επιλεγούν για νά υπηρετήσουν τό κράτος καί τούς μηχανισμούς του 1. Ή κατάκτηση αυτής τής γνώσης σήμαινε επίσης τή δυνατότητα διείσδυσης τόσο στο γράμμα, Οσο καί στό πνεΰμα τοΰ ορθόδοξου δόγματος, ώστε έκτος τών άλλο^ν νά καθίσταται δυνατή ή στήριξη καί ή υπεράσπιση του. Αυτή ή πεπαιδευμένη αριστοκρατία θεωρούσε ήδη άπό παλιά «βαρβάρους» όλους εκείνους πού δέν εϊχαν ανατραφεί μέ τήν αρχαία παιδεία, πού δέν κατείχαν τήν ελληνική γλώσσα καί πού τέλος δέν αποτελούσαν μέλη τής οικουμενικής Εκκλησίας. Είναι ακριβώς αυτές οί τρεις παράμετροι πού διαφοροποιούσαν τούς Ρωμαίους άπό τον κόσμο πού τούς περιέβαλλε. Ή δυτική Χριστιανοσύνη όμως δέν περιοριζόταν μόνο στην αμφισβήτηση τής ρωμαϊκής τους ταυτότητας. 'Αμφισβητούσε επί πλέον Οτι αποτελούσαν μέρος τοΰ χριστιανικού κόσμου. 'Αποκαλώντας τούς Ρωμαίους (Γραικούς) λευκούς 'Λγαρηνούς, οί Δυτικοί τούς κατέτασσαν στην ίδια μοίρα μέ τό 'Ισλάμ, δηλαδή τούς «άπιστους», κατ' εξοχήν εχθρούς τής Χριστιανοσύνης 2. Μέσα άπό αυτή τήν οπτική ό Κάρολος Άνδεγαυός, αδελφός τοΰ Λουδοβίκου Θ', ανεξάρτητα άπό τό πόσο ήταν σέ θέση νά πείσει άλλους χριστιανούς ηγεμόνες, μπο- 1. Πρβλ. Ι. Sevèenko, δ.π., σελ Τοΰ ϊδιου, Society and Intellectual Life in the Fourteenth Century. Actes du XlVe Congrès International des Etudes Byzantinesμ τόμ. Α', Βουκουρέστι 1974 [= Society, ό.π., άρ. 1, σελ ]. L. M a ν r ο inni a t i s, Héritage antique et réalités à Byzance à la fin du Moyen-Age, Héritages et emprunts culturels dans le monde médiéval, Παρίσι (υπό εκτύπωση). 2. Γεώργιος Παχυμέρης, τόμ. Α', σελ. 367.

6 188 ΑΕΩΝ1ΔΛ MAVPOMMATH ρούσε νά νομιμοποιεί τήν επιθετική του δράση εναντίον τών Ρο^μαίων ώς προάσπιση Οχι μόνο τών προσωπικών του συμφέροντος, άλλα καί τής ακεραιότητας τής Χριστιανοσύνης. ΊΙ εξομοίωση τών Ρωμαίων μέ τούς απογόνους τής "Αγαρ υποχρέωνε τόν Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο νά τονίζει μέ κάθε ευκαιρία στους πάπες ή στον βασιλιά τής Γαλλίας τή χριστιανική πίστη τών Ρωμαί<υν σέ Ολη τή διάρκεια τών διαπραγματεύσεων πού προηγήθηκαν τής "Ενωσης τών 'Εκκλησιών τής Λυών (1274). Γιά τήν άρση αυτού τοΰ μεγάλου σκανδάλου 1 άπό μηχανής θεός υπήρξε γιά τόν Μιχαήλ Η' ή εκλογή ώς πάπα τοΰ Γρηγορίου Γ (1271/2-1276), ό όποιος προερχόμενος άπό τή Συρία, ήταν αναμφισβήτητα σέ θέση νά εκτιμήσει τα πλεονεκτήματα τής διατήρησης τοΰ status quo στην 'Ανατολή. 'Αποδίδοντας στους Ρωμαίους τή χριστιανική τους ταυτότητα, ύπό τήν προϋπόθεση βέβαια τής ένωσης τών Εκκλησιών, ενίσχυε καί έπεξέτεινε τόν ηγεμονικό ρόλο τής 'Εκκλησίας τής Ρώμης ενώ ταυτόχρονα προωθούσε τα ευρύτερα συμφέροντα καί τα όρια τής Χριστιανοσύνης απέναντι στο 'Ισλάμ. 'Αξίζει νά σημειωθεί ότι ενώ ό Παχυμέρης χρησιμοποιεί σέ Ολο του τό έ'ργο τόν όρο Ρωμαίοι, καταφεύγει στην ονομασία Γραικοί όταν αναφέρεται καί καταγράφει τίς σχέσεις καί τίς συναλλαγές τής Ρωμανίας μέ τή Δύση Οσον άφορα στό ζήτημα τής "Ενωσης τής Λυών. Εϊναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά δύο χωρία του, στα όποια φαίνεται νά υπάρχουν δύο επίπεδα γραφής: στό πρώτο, Οπου ή ακριβής αποτύπωση καί μεταφορά σέ πλάγιο πάντα λόγο τοΰ προφορικού ή γραπτού διαλόγου μέ τούς Λατίνους, χρησιμοποιεί τόν Ορο Γραικοί ένώ τό δεύτερο αποτελεί τόν προσωπικό λόγο τοΰ συγγραφέα, ό όποιος καί επανέρχεται στην ονομασία 'Ρωμαίοι. Τά χωρία αυτά Οπου περιγράφεται ή αποστολή πρέσβεων στον πάπα είναι τά έξης: α)... ύπερ Γραικών αδελφών καί αυτών όντων και τοϋ αύτοΰ ήξχυμένων ονόματος, και όντως εκκόπτειν πειράσθαι τα κατά τών 'Ρωμαίων... μηχανήματα?-. β)... ι'περμαχείν τών Γραικών... δια δε τον πάλιν ασφαλώς τούς 'Ρωμαίους εχειν Ό ίδιος συγγραφέας καταγράφοντας τήν ιδιότυπη δίγλωσση ιερουργία ενώπιον τοΰ αυτοκράτορα καί τών πρέσβεων τοΰ πάπα στην Κωνσταντινούπολη, ή όποια συνιστούσε τήν επίσημη υλοποίηση της "Ενωσης τών 'Εκκλησιών μέ αποκορύφωμα τή μνεία τοΰ πάπα Γρηγορίου Γ ώς άκρου άρχιερέιος τής αποστολικής εκκλησίας καί οικουμενικού πάπα*, φθάνει νά χρησιμοποιήσει τό έπίρ- 1. Γεώργιος Παχυμέρης, τόμ. Α', σελ Γεώργιος Παχυμέρης, τόμ. Α', σελ Γεώργιος Παχυμέρης, τόμ. Α', σελ Ί. Γεώργιος Παχυμέρης, τόμ. Α', σελ Βλ. καί V. Lauren I el.1. D a r- r ο u ζ è s. Dossier grec de l'union de Lyon ( ), Παρίσι 1976, σελ. 317: χρυ-

7 ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΑΤΤΟΪΙΙΤΑ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ (ΙΓ-ΙΕ' al.) 189 ρήμα Γραικικώς (δηλαδή σέ ελληνική γλώσσα) σέ αντιδιαστολή μέ τό 'Ρωμαϊκώς (δηλαδή στή γλώσσα τής 'Εκκλησίας τής Ρώμης, λατινικά) 1. 'Ενδεχομένως, γιά νά διατυπώσουμε μία υπόθεση, ό Παχυμέρης σκόπιμα επιλέγει μία έκ πρώτης Οψεως παράδοξη διατύπωση προκειμένου νά υπογραμμίσει πώς τό γεγονός βρίσκεται εξω άπό τό χώρο, τή συνέχεια καί τήν αντίληψη τής ρωμαϊκής ορθοδοξίας επισημαίνοντας ίσως έτσι τό συγκυριακό πολιτικό του χαρακτήρα, δεδομένου οτι 'Ορθοδοξία καί ρωμαϊκή ταυτότητα ήταν έννοιες αδιαχώριστες. Ή 'Ορθοδοξία βαθιά ριζωμένη στή συνείδηση Ολων τών κοινωνικών τάξεων, συστατικό θεμελιακό καί αναπόσπαστο τής ταυτότητας τους, δέν ήταν δυνατόν νά απεμποληθεί ακόμη καί αν τό καλούσαν επιταγές πού απέρρεαν άπό τήν πολιτική πράξη, όπως οί "Ενώσεις τών 'Εκκλησιών. Ή επιλογή τοΰ Μιχαήλ Η' νά υπαγάγει τήν ορθόδοξη 'Εκκλησία στην "Αγία "Εδρα, προκειμένου νά πλήξει τόν εχθρό τής Ρουμανίας Κάρολο Άνδεγαυό, προκάλεσε στή ρωμαϊκή κοινωνία σημαντική ένταση, ή όποια κατέληξε σέ κλιμάκωση βίαιων άντιδράσεο^ν καί καταστολής αντίστοιχα. Δύο παραδείγματα άρκοΰν γιά νά καταδείξουν πόσο αυτή ή πρωτοβουλία καταδικάστηκε Οχι μόνο ώς υποθήκη γιά τό μέλλον άλλα καί ώς προδοσία αυτής τής ίδιας τής 'Ορθοδοξίας, πεμπτουσίας τοΰ ρωμαϊκοΰ κράτους. Μία προσωπικότητα τής Κο^νσταντινούπολης ό Μελέτιος, γνωστός ώς «άγιος», τιμωρήθηκε μέ έκτομή τής γλώσσας επειδή δέν δίστασε άποτεινόμενος στον αυτοκράτορα νά τόν αποκαλέσει δημόσια δεύτερο 'Ιουλιανό 2. Ή σορός τοΰ Μιχαήλ Η' δέκα χρόνια σχεδόν αργότερα έτυχε ευτελέστατης ταφής άπό τό γιο καί διάδοχο του 'Ανδρόνικο Β', ό όποιος μέ τόν τρόπο αυτό υπογράμμιζε τήν πίστη του στην 'Ορθοδοξία καί τήν αποδοκιμασία του για τήν πολιτική πρακτική τοΰ πατέρα του στα θέματα τής 'Εκκλησίας' 5. Τα προβλήματα πού ανεφύησαν άπό τήν in extremis "Ενωση τών 'Εκκλησιών τής Φερράρας-Φλωρεντίας (1438/9) δέν ήταν λιγότερο σοβαρά για τή ρωμαϊκή κοινωνία. Μπορούμε Ομως νά υποθέσουμε οτι οί παρατεταμένες διαπραγματεύσεις πού κατέληξαν στην "Ενωση καθώς καί ή μακρά παραμονή έκτος αυτοκρατορίας τής ρωμαϊκής πρεσβείας, τής όποιας ήγεϊτο ό ίδιος ό αυτοκράτορας, έφεραν πλησιέστερα τούς Ρωμαίους στην αποδοχή τής ταυτότητας Γραικοί, τήν οποία οί Δυτικοί τούς απέδιδαν. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει άπό τήν ανάγνωση τοΰ ιστορικού τής "Ενθεσης Συρόπουλου, ό όποιος σόβουλλος λόγος τοϋ Μιχαήλ ]Γ (τφ τε τόν άγιώτατον πρόεορον 'Ρώμης, ώς οίκονμενικον πάπαν και τον αποστολικού θρόνον οιάδοχον, άκρον εχειν και πρώτον αρχιερέα). 1. Γεώργιος ΙΙαχυμέρης, τόμ. Α', σελ Γεώργιος Παχυμέρης, τόμ. Β', σελ Νικηφόρος Γρηγορας, Ρωμαϊκή 'Ιστορία {Nicephori Gregorue, Bizantina H istoriti, Ικδ. Γ. R e h ο ρ e n, CRHB, Βόννη 1829), τόμ. Λ', σελ. 153, 159

8 190 ΛΕΩΝΙΔΑ MAÌTOMMATH χρησιμοποιεί τήν ονομασία χωρίς δυσκολία ή επιφύλαξη σέ όλο του τό έ'ργο 1. Πρόκειται πια γιά τετελεσμένο γεγονός καί ό Ορος είχε ήδη γλιστρήσει στό λεξιλόγιο τών Ρωμαίων; "Ισίος. ΙΙάντ(υς θα πρέπει νά σημειωθεί ή βίαιη αντίδραση, όπως αναφέρεται άπό τον ίδιο τόν Συρόπουλο, τοΰ μητροπολίτη Μήδειας Στεφάνου, ό όποιος πριν άπό τήν αναχώρηση τής ρωμαϊκής πρεσβείας γιά τήν 'Ιταλία δήλίοσε δημόσια στην Κωνσταντινούπολη ότι θεωρούσε υβριστικό τό περιεχόμενο τής επιστολής τοΰ πάπα Ευγενίου: 'Υβρίζει ημάς - καλεί γαρ ημάς Γραικούς καί τυντό εστίν ύβρις. Πώς ούν άπελενσόμεοα εκεί, επει υβρίζει μας; 2. Ό πάπας ποιους άλλους, εκτός άπό τούς Ρωμαίους, εξύβριζε αποκαλώντας τους Γραικούς; 'Αναμφίβολα ή περίπτωση τοΰ Στεφάνου δέν ήταν μεμονωμένη. Ή ονομασία Γραικός για πολλούς Ρο.)μαίους προφανώς εξακολουθούσε νά διατηρεί μία έννοια ταπεινωτική καί μειωτική, συνδεδεμένη μέ τήν υποταγή στον ηγεμονισμό τοϋ Πάπα καί τής Δύσης. 'Αντίθετα μέ τήν ειδική χρήση τής ονομασίας Γραικοί, ή οποία είναι αναμφίβολα αρνητικά φορτισμένη, στα τέλη του ΙΔ' καί στον ΙΕ' αιώνα, οί Ρωμαίοι δέν διστάζουν νά χρησιμοποιούν τόν όρο "Ελληνες 3. Θα ήταν Ομως λάθος νά πιστέψουμε οτι ή ρωμαϊκή ταυτότητα έχει χάσει τό περιεχόμενο καί τό βάρος της 4. *Αν καί ή χρήση τοΰ "ΕλΛηνες δέν είναι ακόμη ευρεία, είναι προφανές οτι δέν υπάρχει πια ασυμβατότητα ή καλύτερα αντίθεση ανάμεσα στις ονομασίες 'Ρωμαίος καί "Εί.λην. Πρόκειται γιά έ'να φαινόμενο ώσμωσης μεταξύ τών δύο εννοιών, τής όποιας ή πιό γνωστή καί διαυγής έκφραση βρίσκεται στα γραπτά τοΰ Γεωργίου Γεμιστού. Οί αναφορές του χρησίμευσαν εδώ καί καιρό γιά νά στηρίξουν τή θέση οτι ό Γεμιστός ήταν ό τελευταίος Βυζαντινός καί ό Ι. V. L a u ι" e n t, Les "mémoires" du grand ecclèsia repue de l'eglise de Constantinople Sylvestre Syropoulos sur le concile de Florence ( ), Παρίσι Lau re n t, O.K., σελ, 124. Ό αυτοκράτορας φαίνεται να μή θεωρεί «ΰβριν» τήν ονομασία Γραικοί. Είναι πιθανό ή αυτοκρατορική αντίδραση στα λεγόμενα τοϋ Μήδειας Στεφάνου να υπαγορεύεται άπο λόγους καθαρής πολιτικής σκοπιμότητας. 3. Για τήν οικονομία τής εργασίας αυτής δέν κρίνεται σκόπιμη ή αναφορά στή γνωστή εξέλιξη τοϋ όρου "Ελληνες μέσα στή μακρά διάρκεια. '». ίίφχ. Ι). Α. Ζ a k y t h i n os, Crise monétaire et crise économique à Byzance du XlIIe au XVe siècle, 'Αθήνα 1948 \ Byzance: Etat-Société-Economie, Variorum Reprints, Λονδίνο 1973, άρ. XI, σελ ύποσ, 1). ' λξίζει να σημειωθεί ή έμφαση με τήν οποία ό Μανουήλ Β' τονίζει στους Θεσσαλονικείς τή ρωμαϊκή τους ταυτότητα καί τήν ελληνική τους καταγωγή: Μνιμιονεντέον νιιΐν εστίν οτι 'Ρωμαίοι εσμΐν, ότι ή Φιλίππον καί y Αλέξανδροι 1 νμΐν νπάρχει πατρίς καί ώς τοντοιν τοίν γενοϊν τοις αιαάόχοις Άσπερ τις κλ.ηρος έλαχε κατιών επί μακρόν διαρκής... Β. Α α ο υ ρ δ α, Ό σνμβονλ.εντικος προς τους θεσσαλονικείς τον Μανονήλ Παλαιο/Λγον, Μακεδόνικα 3 (1953/55), σελ Μέ τήν 'ίδια έμφαση προβάλλει τή ρωμαϊκή του ταυτότητα άπο τον τόπο τής εξορίας του ό τέως πατριάρχης 'Ιωάννης Βέκκος...epe τον παρά 'Ρωμαίοι; καί εκ ' Ριομαύον γεννηθέντα τε καί τραψέντα... (Γεωργέ Παχυμέρης, τόμ. Β', σελ. 89).

9 ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ (ίγ'-ιε' αι.) 191 πρώτος Νεοέλληνας 1. "Ομως μια τέτοια άποψη μέ βρίσκει διαμετρικά αντίθετο, διότι συνεπάγεται καί προϋποθέτει τήν έννοια τής τομής, ενώ πρόκειται γιά μία συνεχή ζύμωση, προκαλούμενη άπό τήν καθημερινή πραγματικότητα στην οποία ή ελληνική γλώσσα, ή ελληνική παιδεία καί ή σύνδεση μέ τό ελληνικό παρελθόν αποτελούν στοιχεία σταθερά καί πανταχού παρόντα. Ή σύζευξη αυτών τών στοιχείων παρέχει στον Γεμιστό τήν αδιάψευστη απόδειξη τής ελληνικής ταυτότητας, εσμεν γαρ ούν..."ελληνες τό γένος ώς ή τε φωνή καί ή πάτριος παιδεία μαρτυρεί 2, ενώ ταυτόχρονα έ'χει τήν άνεση νά επικαλείται οτι ανήκει στην 'Ρωμαίοι ήγεμονίαν &. Ή εικόνα τοΰ παρελθόντος τήν οποία έ'χει ό Γεμιστός καί επιχειρεί νά μεταδώσει στους άλλους, καί στην προκειμένη περίπτωση στό δεσπότη Θεόδωρο καί στον αυτοκράτορα Μανουήλ, φθάνοντας μέχρι τούς Δωριείς καί τούς Πελοποννησίους, προγόνους κατ' αυτόν τών Σαβίνων καί επομένως τών Ρωμαίων, δημιουργεί τήν πολιτική καί ηθική ύποχρέίοση νά δεσμευθούν γιά τή σωτηρία τοΰ κράτους, τό όποιο ενσαρκώνει τήν άμεση συνέχεια αύτοΰ τοΰ παρελθόντος..μέ άλλα λόγια, ενώ ή ονομασία Γραικός παρουσιάζεται νά έ'χει εισαχθεί, ακόμη κι Οταν οί Ρωμαίοι φθάνουν νά τήν χρησιμοποιούν, ή ελληνική ταυτότητα φαίνεται ότι είναι ή απόληξη μιας μακράς εσωτερικής διαδικασίας καί οτι γεννήθηκε άπό αυτούς, γιά αυτούς. Τελειώνοντας πρέπει νά προσθέσουμε ότι καί οί τρεις ονομασίες 'Ρωμαίος, Γραικός, "Ελλην μετά μακρά διαδρομή, ή κάθε μία μέσα άπό ιδιαίτερους δρόμους, μέ τή δική της δυναμική καί τό δικό της φορτίο κατέληξαν στους νεώτερους χρόνους νά εκφράζουν στην ουσία μία καί μόνη ταυτότητα 4. ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΜΑίΤΟΜΜΑΤΗΣ 1. Zaky t h in os, δ.π., σελ Σ π. Λάμπρου, Γεωργίου Γεμιστού εις Μανουήλ Παλαιολ.όγον περί τών ίν Htλοποννήσφ πραγμάτων, Παλαιολόγεια και Πελοποννησιακά 3 (1926), σελ Σ π. Λάμπρου, Πλ,ήθωνος συμβουλευτικός προς τον δεσπότην θεόδωρον περί τής Πελοποννήσου, Παλαιολόγεια καί Πελοποννησιακά 4 (1930), σελ 'Από τούς λόγους τοϋ Γεμιστού δέν προκύπτει οτι δέν ήθελε πια νά είναι Ρωμαίος, όπως υποστηρίζει ό D. Α. Ζ a k y t h i n ο s, δ.π., σελ Στο πρόσωπο τοϋ Γεμιστού συμφιλιώνονται αρμονικά ή ρωμαϊκή καί ή ελληνική ταυτότητα, βλ. L. Mavrommatis, Storia del pensiero politico, La civiltà bizantina dal XII al XV secolo, Ρώμη 1982, σελ Πρβλ. I. D j u r i c, Sumrak Vizantije, Βελιγράδι 1984, σελ Κ Θ Δ η- μ α ρ α, Νεοελλ.ηνικάς διαφωτισμός, 'Αθήνα , σελ

10

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.)

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.) ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.) Ενότητα #2: H Δ Σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους Σχόλια για τα γεγονότα της προηγούμενης ενότητας Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Έτσι, 2 πολιτικές επιλογές αντιπαρατέθηκαν στο Βυζάντιο:

Έτσι, 2 πολιτικές επιλογές αντιπαρατέθηκαν στο Βυζάντιο: ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για κάτι λιγότερο από 1000 χρόνια, Οι Νότιοι κ Ανατολικοί Σλάβοι βρίσκονταν σε άμεση επαφή με το Βυζάντιο ένα πολύ ανώτερο πολιτιστικό κέντρο με κυρίαρχη ιδεολογία και πολύ μεγάλη αφομοιωτική

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Α. Η βυζαντινή διπλωματία Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Μέθοδοι της βυζαντινής διπλωματίας: Ευκαιριακές αποστολές πρέσβεων Χορηγίες ( χρήματα ή δώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #2: Βασικές Γνώσεις I Εισαγωγή Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στις έννοιες και τα εγχειρίδια της βυζαντινής φιλολογίας. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Mια πρώτη επαφή με τη Βυζαντινή Φιλολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε πως μετά το θάνατο του Βασιλείου Β : το Βυζάντιο έδειχνε ακμαίο, αλλά είχαν τεθεί οι βάσεις της κρίσης στρατι

Ανασκόπηση Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε πως μετά το θάνατο του Βασιλείου Β : το Βυζάντιο έδειχνε ακμαίο, αλλά είχαν τεθεί οι βάσεις της κρίσης στρατι Εσωτερική κρίση εξωτερικοί κίνδυνοι 1054-10811081 Στο σημερινό μάθημα θα δούμε: 1. τα εσωτερικά προβλήματα 2. τους εξωτερικούς κινδύνους 3. κυρίως τη μάχη στο Ματζικέρτ και τις συνέπειές της Ανασκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο.

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο. Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία

1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Από οµάδα φιλολόγων) ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία Ερώτηµα 1 ο Ο Αλκιβιάδης εξάλλου υποστήριζε πως δεν έπρεπε, αφού είχαν εκπλεύσει µε τόσο µεγάλη δύναµη, να επιστρέψουν

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Μ. Γκουτζιούδης http://users.auth.gr/~moschosg ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Η Π.Δ. ως «Γραφή» της πρώτης εκκλησίας 2. Οι απαρχές της Κ.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Αγγελική Παναγοπούλου Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Οικογενειακή κατάσταση: Άγαμη Θέση: Λέκτορας Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Ιστορία Διεύθυνση αλληλογραφίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος Κωδικός προϊόντος: 00092

Διαβάστε περισσότερα

Τα αυτοκρατορικά εγκώμια στην παλαιολόγεια περίοδο

Τα αυτοκρατορικά εγκώμια στην παλαιολόγεια περίοδο Τα αυτοκρατορικά εγκώμια στην παλαιολόγεια περίοδο Οι προϋποθέσεις για την άνθηση του είδους Οι εκπρόσωποι Οι περιστάσεις συγγραφής και εκφώνησης Η παράδοση των κειμένων Α. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το είδος του αυτοκρατορικού

Διαβάστε περισσότερα

2. Διὰ τὴν συμπροσευχὴν πατριάρχου καὶ πάπα* Ποιά Σύνοδος θὰ ἐπιβάλη τὴν Κανονικότητα; Μέρος Βʹ. 7. Ἀκοινώνητος ὁ πάπας, ὡς αἱρετικὸς

2. Διὰ τὴν συμπροσευχὴν πατριάρχου καὶ πάπα* Ποιά Σύνοδος θὰ ἐπιβάλη τὴν Κανονικότητα; Μέρος Βʹ. 7. Ἀκοινώνητος ὁ πάπας, ὡς αἱρετικὸς Ἀντι-πατερικὴ ἡ συμμετοχὴ τοῦ πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου στὴν Θρονικὴ Εορτὴ τῆς Παπικῆς Ρώμης 2. Διὰ τὴν συμπροσευχὴν πατριάρχου καὶ πάπα* Ποιά Σύνοδος θὰ ἐπιβάλη τὴν Κανονικότητα; Τοῦ Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Εκκλησιολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ Στο θρόνο βρίσκεται ο Αλέξιος Α Κομνηνός 1081 1118 (ιδρυτής δυναστείας Κομνηνών) Ο Αλέξιος Α Κομνηνός μπροστά στο Χριστό Ο Αλέξιος Α διαπραγματεύεται με τους σταυροφόρους

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ. Να αντιστοιχίσετε τα δεδομένα της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Δύο στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν. γ. Πρόνοιες. ε.

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ. Να αντιστοιχίσετε τα δεδομένα της στήλης Α με εκείνα της στήλης Β. Δύο στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν. γ. Πρόνοιες. ε. ΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ Να αντιστοιχίσετε τα δεδομένα της στήλης με εκείνα της στήλης. Δύο στοιχεία της στήλης περισσεύουν. 1. Γαληνοτάτη Δημοκρατία 2. Ουγενότοι 3. Όθων 4. Ιωάννης ατάτζης 5. Διαφωτισμός α. γία Ρωμαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες Ποίοι ήταν οι τρεις Ιεράρχες και γιατί τους τιμούμε; Με τον όρο Τρεις Ιεράρχες, αναφερόμαστε συνοπτικά στους τρεις επιφανείς Αγίους και θεολόγους, Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία

Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία Η γιορτή της Ανάστασης του Κυρίου είναι η σημαντικότερη, η λαμπρότερη, η πιο χαρούμενη μέρα μέσα στον εορταστικό κύκλο της Χριστιανοσύνης. Και

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού.

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (file://localhost/c:/documents%20and%20settings/user/επιφάνεια%20εργασίας/κ έντρο%20εξ%20αποστάσεως%20επιμόρφωσης%20- %20Παιδαγωγικό%20Ινστιτούτο.mht) Κέντρο Εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. Α.ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ Β. ΑΠΟΤΗΡΩΜΗΣΤΟΒΥΖΑΝΤΙΟ 1 Τα ελληνιστικά βασίλεια Ελληνιστικός : από το ρήµα ελληνίζω, δηλ. µιµούµαι τους Έλληνες Ήταν τα βασίλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός

Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός Τμήμα Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Σχολή Καλών Τεχνών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκουσα: Δρ Βικτώρια Φερεντίνου 1. Εισαγωγή στην τέχνη της Αναγέννησης Αναγέννηση

Διαβάστε περισσότερα

Εορτολογία. Ενότητα 3: Η Εορτή των Χριστουγέννων και Θεοφανείων. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας

Εορτολογία. Ενότητα 3: Η Εορτή των Χριστουγέννων και Θεοφανείων. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Εορτολογία Ενότητα 3: Η Εορτή των Χριστουγέννων και Θεοφανείων Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 1. Α) Η Εορτή των Χριστουγέννων και Θεοφανείων (1 από 5) Στην Καινή Διαθήκη δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής»

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Οι γενικές πληροφορίες του διαγωνισμού. Η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, (Δ.Σ.Ο.)

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΝΟΣ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΛΕΝΟΣ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΛΕΝΟΣ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ indeed all the business of life, is to endeavour to find out what you don't know by what you do; that 's what I called 'guessing what

Διαβάστε περισσότερα

ζωγράφων της Στήλης Α και δίπλα το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί σωστά.

ζωγράφων της Στήλης Α και δίπλα το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί σωστά. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΟΜΑΔΑ Α Α1.1. Να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

Γενικά. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος Γενικά α. Τα Λατινικά κράτη Στη θέση της βυζαντινής αυτοκρατορίας που καταλύθηκε εγκαθίστανται οι Φράγκοι: ένα μωσαικό κρατιδίων και ηγεμονιών. Αυτό σημαίνει ότι η εξουσία τους είναι δύναμη λόγω των πολλών

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πανιερώτατος ομιλεί στα Μ.Μ.Ε. συνοδευόμενος από τις Πρυτανικές Αρχές.

Ο Πανιερώτατος ομιλεί στα Μ.Μ.Ε. συνοδευόμενος από τις Πρυτανικές Αρχές. Ο Πανιερώτατος ομιλεί στα Μ.Μ.Ε. συνοδευόμενος από τις Πρυτανικές Αρχές. Μητροπολίτης Κύκκου και Τηλλυρίας κ. Νικηφόρος Επίτιμος Διδάκτορας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Οι Καθολικές επιστολές

Οι Καθολικές επιστολές EIΔΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μάθημα 10 Οι Καθολικές επιστολές ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Ιακώβου Α Πέτρου Β Πέτρου Α Ιωάννου Α Ιωάννου Α Ιωάννου Ιούδα Οι 7 αυτές επιστολές επιγράφονται με το όνομα του αποστολέα τους και όχι

Διαβάστε περισσότερα

"Ο Πάπας Λέων Α (ο Μέγας) και η πρόσληψη της Βίβλου στην 28η Επιστολή του ("Τόμος")"

Ο Πάπας Λέων Α (ο Μέγας) και η πρόσληψη της Βίβλου στην 28η Επιστολή του (Τόμος) ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΤΜΑΤΖΙΔΗΣ Χαράλαμπος Γ. Ατματζίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. "Ο Πάπας Λέων Α (ο Μέγας) και η πρόσληψη της Βίβλου στην 28η Επιστολή του ("Τόμος")" 1. Εισαγωγικά Η 28η Επιστολή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 4 Ο πόλεμος των τριάντα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Σλαβικών Λαών

Ιστορία Σλαβικών Λαών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η :Μαυροβούνιο Αγγελική Δεληκάρη Λέκτορας Μεσαιωνικής Ιστορίας των Σλαβικών Λαών Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 12: Επιστολή Ιούδα & Β Πέτρου Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Βαθμός: Ολογράφως:..

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Βαθμός: Ολογράφως:.. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5-6 -2015 ΤΑΞΗ: Β Χρόνος: 2 ώρες Βαθμός: Ολογράφως:.. Υπογραφή καθηγητή:.. Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΝΩΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί εγώ τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #8: Χρονολόγιο Ι Χρονολόγιο 253 507 μ. Χ. Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα. 1 Υ101 1.Εισαγωγή και Κριτική του κειμένου της Κ.Δ. (101Υ) Ο βαθμός μεταφέρεται αυτούσιος 103Υ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

Μάθημα. 1 Υ101 1.Εισαγωγή και Κριτική του κειμένου της Κ.Δ. (101Υ) Ο βαθμός μεταφέρεται αυτούσιος 103Υ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ένταξη φοιτητών στο νέο πρόγραμμα σπουδών. Όσοι φοιτητές έχουν εισαχθεί από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 και πριν και δεν έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές τους μέχρι τον Σεπτέμβριο 2016, θα ενταχθούν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα # 2: Επιστημολογία και Φιλοσοφικά Ρεύματα Μιλτιάδης Χαλικιάς Τμήμα Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του»

Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του» Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του» Άφυτες, καμπυλωτές βουνοκορφές Και μέσα στα πέτρινα κύματα Στο δίπτυχο αγριάδας και ερημιάς Η Σιάτιστα. Οι Σιατιστινοί αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα