Η ενδυνάμωση ως αποτέλεσμα συμμετοχής και μάθησης στην κοινότητα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ενδυνάμωση ως αποτέλεσμα συμμετοχής και μάθησης στην κοινότητα"

Transcript

1 Η ενδυνάμωση ως αποτέλεσμα συμμετοχής και μάθησης στην κοινότητα Μιχάλης Φωτιάδης 1, Αλέξανδρος Γεωργόπουλος 2, 1. Εκπαιδευτικός-Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Παν/μιο Θες/νίκης 2. Καθηγητής-Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία εστιάζει στο στοιχείο της ενδυνάμωσης, ιδιαίτερα εκείνης που συμβαίνει σε ατομικό επίπεδο. Η ενδυνάμωση ως αποτέλεσμα διαδικασιών όπως η συμμετοχή και η μάθηση στην κοινότητα μπορεί να οδηγήσει σε δέσμευση για δράση και αλλαγή. Η σύνδεση της ατομικής με την κοινοτική ενδυνάμωση, ως αμφίδρομη και ανατροφοδοτούμενη διαδικασία εξετάζεται στο πλαίσιο αυτό. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκφορά-διατύπωση δημόσιου λόγου από άτομα που ο κοινωνικός περίγυρος θεωρεί αδύναμα. Η περίπτωση που ερευνάται αφορά σε μικρή κοινότητα, τα μέλη της οποίας συμμετείχαν σε συλλογική δράση με σκοπό την αντιμετώπιση περιβαλλοντικού προβλήματος. Η γνώση που αποκτά η κοινότητα αναπτύσσεται σε τρία διαφορετικά επίπεδα. Παρατίθεται τμήμα της έρευνας που εστιάζει στην ατομική ενδυνάμωση. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Δια βίου Μάθηση-Εκπαίδευση Ενηλίκων ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ενδυνάμωση, διαχείριση αποβλήτων, μάθηση στην κοινότητα, παρρησία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μελέτη και η διαχείριση των περιβαλλοντικών προβλημάτων αναδεικνύει συνήθως τα πραγματικά τους αίτια, τα οποία συνδέονται άμεσα με οικονομικές και τελικά, πολιτικές επιλογές. Τα προβλήματα αυτά, καθώς και η πιθανή επίλυσή τους, σχετίζονται με τα συστήματα αξιών που υιοθετούν οι εκάστοτε κοινωνικές ομάδες. Η άνιση κατανομή του φορτίου της περιβαλλοντικής υποβάθμισης, ως αποτέλεσμα των προβλημάτων, εγείρει ζητήματα περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Από αυτή την άποψη, η δομή της κοινωνικής οργάνωσης για την αποκατάσταση της υποβάθμισης απαιτεί θεμελιώδη κοινωνική αλλαγή και ενδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων. Ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα για τη χώρα μας αποτελεί αυτό της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων (Tsekos & Matthopoulos, 2008). Έρευνα σχετικά με τη στάση των πολιτών απέναντι στο πρόβλημα έδειξε ότι ανεξάρτητα από το γένος, την ηλικία, την καταγωγή, ή το επίπεδο εκπαίδευσης, οι Έλληνες πολίτες φαίνεται να έχουν ανάγκη συστηματικής πληροφόρησης (Dimitriou et al., 2005). Ωστόσο, σημειώνεται ότι μόνο η επαρκής γνώση δεν αποτελεί ικανή συνθήκη για τη διαμόρφωση θετικών στάσεων, αφού σε κάποιες περιπτώσεις, συνδυάζεται με ουδέτερες ή αρνητικές στάσεις. Το ίδιο επιβεβαιώνουν και κάποιοι εθελοντές, που παρότι αναπτύσσουν φιλοπεριβαλλοντική δράση, δεν έχουν αναπτύξει

2 ιδιαίτερα τις γνώσεις τους σχετικά με περιβαλλοντικά ζητήματα (Liarakou et al., 2011). Σε περιπτώσεις όπου το πρόβλημα επηρεάζει άμεσα κοινότητες, όπως π.χ. αυτές που βρίσκονται δίπλα σε χωματερές, οι κάτοικοι κινητοποιούνται, ενημερώνονται και αναλαμβάνουν δράση 1. Οι ομάδες συμμετοχής έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως η έκφραση ανησυχιών για τον ορατό κίνδυνο για την υγεία τους και την κοινότητά τους. Τα προβλήματα που συνήθως επικαλούνται είναι οι τοξικές ουσίες που προέρχονται από τις χωματερές, η ρύπανση του αέρα και η μόλυνση των νερών. Η σχετική περιβαλλοντική δράση που αναπτύσσεται εξελίσσεται συχνά σε: «ένα κυρίαρχο πάθος για τις ζωές των συμμετεχόντων» (Freudenberg & Steinsapir, 1991:237). Οι συμμετέχοντες σε παρόμοιες δράσεις είναι συνήθως ενήλικες και τα χαρακτηριστικά των διαδικασιών οργάνωσης της δράσης τους περιλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό στοιχεία από τη μη τυπική περιβαλλοντική εκπαίδευση ή και από την περιβαλλοντική εκπαίδευση ενηλίκων. Οι Scott & Gough (2008:82) παρομοιάζουν την περιβαλλοντική εκπαίδευση (Π.Ε.) με «μια μεγάλη εκκλησία, της οποίας το εκκλησίασμα και οι ιερείς αντιπροσωπεύουν τις πολλές διαφορετικές όψεις της περιβαλλοντικής μάθησης (environmental learning)». Η πανσπερμία αυτή σηματοδοτεί τη μάθηση η οποία μπορεί να είναι το αποτέλεσμα π.χ. προγραμμάτων τυπικής ή μη τυπικής περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σε σχολεία και κοινότητες, ή καθορισμένων παρεμβάσεων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και δευτερογενούς (incidental) μάθησης στην οποία δεν εμπλέκεται εκπαιδευτής. Η μη τυπική Π.Ε. διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικοδόμηση περιβαλλοντικού εγγραμματισμού για ολόκληρο τον πληθυσμό προσεγγίζοντας διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες και προσφέροντας ευκαιρίες για δράση. Η Π.Ε. ενηλίκων, από την άλλη, μπορεί να εστιάζει στην κοινότητα όταν είναι προσανατολισμένη στην ανάληψη δράσης ή στην επίλυση προβλημάτων της κοινότητας. Από τις διαφορετικές προσεγγίσεις της Π.Ε. ενηλίκων, αυτή της ριζοσπαστικής-κριτικής θεωρείται από τους Φλογαΐτη κ.ά. (2013) ως η καταλληλότερη καθώς προσανατολίζεται στην ενδυνάμωση του πολίτη, έτσι ώστε να είναι σε θέση να διερευνά τις ανάγκες της κοινότητας, και να αναλύει και να κατανοεί τα πραγματικά αίτια των προβλημάτων. Σε τελική ανάλυση η θεωρία της ενδυνάμωσης είναι μια προσπάθεια για παροχή ενός εννοιολογικού πλαισίου κατανόησης των διαδικασιών και των αποτελεσμάτων που συνδέονται με την αδιάκοπη μάχη που δίνουμε για να φέρουμε τη ζωή μας, τους οργανισμούς και τις κοινότητες πιο κοντά στα ιδανικά μας. Όσο πλησιέστερη είναι η αντιστοιχία μεταξύ των στόχων, της αίσθησης επίτευξής τους και της επιτυχίας των σχετικών προσπαθειών, τόσο περισσότερο πλησιάζουμε στην ενδυνάμωση. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ως βασική ερευνητική μέθοδος έχει εφαρμοστεί η βιογραφική προσέγγιση. Σύμφωνα με τον Πανταζή (2004: 45) πρόκειται για κάτι περισσότερο από μία μέθοδο, που επιχειρεί να προσεγγίσει την ουσία του συνόλου της ζωής του ατόμου, μέσα από τη μελέτη των κοινωνικών του σχέσεων. Παράλληλα, ενδιαφέρεται για τη διερεύνηση των ψυχοκοινωνικών φαινομένων από τη σκοπιά των δρώντων υποκειμένων, μέσω της συμμετοχής στην κατανόηση της ζωής τους. Η δειγματοληψία και η αντιπροσωπευτικότητα έγινε με ποιοτικά κριτήρια και ήταν σκόπιμη, όχι τυχαία. Ως 1 Ο Γεωργόπουλος (2014:250) τους χαρακτηρίζει ως «άτομα που παλεύουν να απελευθερωθούν γινόμενα πολιτικά υποκείμενα, δρώντα προς την κατεύθυνση της επίλυσης προβλήματος ή αλλαγής των συνθηκών που το δημιούργησαν»

3 μεθοδολογικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκαν οι μη δομημένες συνεντεύξεις σε βάθος. Το παραγόμενο υλικό αποτελείται κυρίως από αφηγήσεις ζωής (life stories) (Ναυρίδης, 1994). Η προηγούμενη μέθοδος συνδυάζεται με στοιχεία της μεθόδου της προφορικής ιστορίας, η οποία, σύμφωνα με τον Thompson (2002:31) μπορεί «να δώσει πάλι μια κεντρική θέση στους ανθρώπους που δημιούργησαν και βίωσαν την ιστορία». Στην αρχική της φάση, αλλά και σε παράλληλο χρόνο, η έρευνα συμπεριέλαβε μελέτη πρωτογενών πηγών-τεκμηρίων, όπως επίσημα έγγραφα (επιστολές σε υπηρεσίες, πρακτικό συλλόγου), ανεπίσημα έγγραφα (ανακοινώσεις, καταγγελίες) και οπτικοακουστικό υλικό (φωτογραφίες, βίντεο). Ο συνδυασμός των συνεντεύξεων με τα τεκμήρια αυτά παρέχει πληρέστερη εικόνα απ ότι η χρήση μόνο μιας πηγής. Στο παραγόμενο υλικό και τα τεκμήρια έγινε ανάλυση λόγου (Potter & Wetherell, 2009). ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Σε μικρή απόσταση από το χωριό Καταφύγι της Ικαρίας, για πενήντα χρόνια περίπου καίγονταν τα σκουπίδια του παρακείμενου Δήμου. Οι κάτοικοι του χωριού, μετά από άκαρπες διαπραγματεύσεις με φορείς (Δήμος, Επαρχείο, Νομαρχία, Περιφέρεια κ.λ.π.) κατέλαβαν την είσοδο της χωματερής, μην επιτρέποντας τη μεταφορά των σκουπιδιών σε αυτή. Μετά από μεγάλο διάστημα διαδοχικών κινητοποιήσεων και διοικητική απόφαση της Περιφέρειας Β. Αιγαίου η χωματερή έκλεισε. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διεργασίες οργάνωσης της κοινότητας προς την κατεύθυνση επίλυσης του προβλήματος. Μεγάλο τμήμα των συμμετεχόντων αποτελείται από ανθρώπους που έχουν λάβει τη βασική εκπαίδευση, αρκετοί μόνο την πρωτοβάθμια, ενώ κάποιοι άλλοι δεν την ολοκλήρωσαν. Η Π.Ε. φαίνεται και εδώ να είναι παρούσα με τη μορφή που περιγράψαμε προηγουμένως (Scott και Gough, 2008). Η διαδικασία της μάθησης αναπτύσσεται σε διαφορετικά επίπεδα και με παράλληλους στόχους. Σε πρώτο επίπεδο η ενημέρωση-πληροφόρηση της κοινότητας για τους κινδύνους από τα παράγωγα της καύσης των απορριμμάτων που πριν ήταν εξαιρετικά ελλειμματική -Δήμητρα 2 : Καλά εντάξει άμα μου λέγαν και μένα για διοξίνες γελούσα γιατί δεν ήξερα τι είναι. Εμένα με ένοιαζε αυτό, ο καπνός που ήτανε μες στο σπίτι μου. Τώρα άμα μου λεγες για διοξίνη μαθέ Μετά όμως ξέρεις ότι τα πράματα είναι πολύ χειρότερα, δεν είναι μόνο η κάπνα και η ιστορία ξεκινάει πιο δυναμικά ύστερα. -Δήμητρα.: Να φανταστείς ότι εγώ τα πλαστικά τά καιγα στο τζάκι. Πλαστικά, ότι καιγόταν το καιγα. Πού να φανταστώ εγώ η διοξίνη και η μ..κία Τώρα που τόμαθα μακάρι να μην είναι αργά. ξεκινά και αναπτύσσεται μέσω ενημερώσεων από ειδικούς επιστήμονες στην αίθουσα του σχολείου του χωριού, που έχει κλείσει από χρόνια. Τα ζητήματα που τίθενται από την κοινότητα αφορούν, εκτός από τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, το φυσικό περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά. Επιπρόσθετα, παρέχονται επεξεργασμένες πληροφορίες από το διαδίκτυο, σε συνεργασία με ειδικούς όπως π.χ. ενημέρωση από καθηγητές πανεπιστημίων. -Δημήτρης 3 : Δηλαδή κάναμε αρκετές ενημερωτικές κουβέντες με ειδικούς να κατανοήσει ο κόσμος πρώτα πρώτα τι του συμβαίνει γιατί μέχρι τότες δυσφορούσε ο 2 Η Δήμητρα (55), απόφοιτη Γυμνασίου, έχει παντρευτεί μικρή και ζει με τον άντρα της το Νίκο (61), που είναι κτηνοτρόφος, στο Καταφύγι. 3 Ο Δημήτρης (67) είναι συνταξιούχος που ήρθε με τη γυναίκα του να ζήσει στο χωριό της καταγωγής του. Από τους «ηγέτες» της ιστορίας, με μεγάλη εμπειρία στο συνδικαλιστικό και κοινωνικό κίνημα.

4 κόσμος, αλλά χωρίς να έχει και τη γνώση «τι είναι αυτό που εισπνέω, τι είναι αυτό που εισπνέουν τα ζώα, ποιες είναι οι συνέπειες από αυτή την ιστορία». Ο κόσμος έκανε δεκάδες ερωτήσεις για να μάθει τι σημαίνουν αυτά. Οι πληροφορίες περιλαμβάνουν και νομικές συμβουλές από ειδικούς στην περιβαλλοντική νομοθεσία, έτσι ώστε η γνώση σε βάθος των σχετικών θεμάτων αλλά και των συνεπειών των σχετιζόμενων με αυτά συμπεριφορών, καθώς και η ομότροπη προσωπική επένδυση και εν τέλει δέσμευση να συνιστούν μια αίσθηση κυριότητας (Hungerford & Volk, 1990: 11) πάνω στο θέμα των απορριμμάτων. Σε δεύτερο επίπεδο, αυτό που συμβαίνει είναι η μάθηση-εμπέδωση της ίδιας της διαδικασίας οργάνωσης, όπου η συμμετοχή είναι ισότιμη, οι διαδικασίες ανοιχτές για όλους και οι αποφάσεις λαμβάνονται με απόλυτα δημοκρατικό τρόπο. -Μιχάλης (ερευνητής) : Πού το μαθαίνουμε αυτό; [εννοώ τη συλλογικότητα] -Νίκος(σύζυγος της Δήμητρας): Δεν το μαθαίνεις στο σχολειό. Η ζωή στο μαθαίνει. Ο αγώνας και κάθε άλλο αυτό Να συνεννοείσαι με τον κόσμο, νάσαστε οργανωμένοι όλοι μαζί, μεγάλη δουλειά! -Νίκη 4 : Αυτή τη διαδικασία [με έμφαση-χτυπάει τα χέρια] εγώ τόσο κοντά δεν την είχα ξαναζήσει. Είχα διαβάσει κι εγώ γι αυτήν, αλλά δεν την είχα ξαναδεί. Ήταν ένα φοβερό σχολείο αυτό για μένα. Κι από κει νομίζω ότι έχω δεν μπορώ να πω ότι είμαι τέλεια, αλλά έχω μάθει λίγο καλύτερα να λειτουργώ συλλογικά. Μάλιστα, η κοινωνική μάθηση αυτού του είδους (άτυπη) εμπεδώνεται σε τέτοιο βαθμό και αποτιμάται θετικά, ώστε αντιπαραβάλλεται με την τυπική και διαπιστώνεται η υπεροχή της ή συμπεραίνεται η ελλειμματικότητα (ίσως και αντιδραστικότητα) του σχολείου σε σχέση με τα ζητήματα αυτά Δήμητρα: Αυτά τα μαθαίνει ο ένας με τον άλλονε. Στο χωριό ξέρουμε να κουβεντιάζομε, να βλέπομε τα προβλήματά μας είμαστε όλοι μαζί. Στο σχολείο δεν το μαθαίνεις ποτέ. Εκεί δεν μαθαίνουν τίποτα. Αντί να κάτσουν τώρα να τους πουν οι καθηγήτριες να φέρουν και τα παιδιά να αγωνιστούνε ξέρεις από το σχολείο, τίποτα. Κοροϊδεύαν και τα δικά μας που ερχότανε στην κατάληψη. Σε ένα τρίτο επίπεδο οι συμμετέχοντες ενημερώνονται άμεσα για τη δυσλειτουργία των δομών του κράτους (υπηρεσίες, Υπουργεία, κ.λ.π) λόγω των γραφειοκρατικών μηχανισμών. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ Η έννοια της ενδυνάμωσης συναντάται συχνά στην ψυχολογία, στην εκπαίδευση, στην κοινοτική ανάπτυξη, στα οικονομικά, στα κοινωνικά κινήματα και τις οργανώσεις, και σε ακόμη περισσότερα και διαφορετικά πεδία. Ο Rappaport (1987: 122) ορίζει την ενδυνάμωση ως: «το μηχανισμό με τον οποίο άνθρωποι, οργανώσεις και κοινότητες αποκτούν κυριότητα στη ζωή τους», περιγράφοντάς την ως μια διαδικασία που λαμβάνει χώρα σε πολλαπλά κοινωνικά επίπεδα (ατομικό, κοινοτικό, οργάνωσης). Έτσι, όταν η Δήμητρα ζητάει το λόγο για να μιλήσει, σε μια από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις σε μεγάλο δημόσιο χώρο (Μάρτιος 2008), φαίνεται να δρασκελίζει το κατώφλι από το πεδίο της αδυναμίας και του ετεροκαθορισμού στο πεδίο της ενδυνάμωσης, θίγοντας ταυτόχρονα την ανθρωπολογική και περιβαλλοντική φύση του προβλήματος, περιγράφοντας την αλήθεια της με ειλικρίνεια (ίσως και με κάποια υπερβολή) παρόλο που εξωτερικοί παράγοντες δεν την υποχρέωναν να το κάνει, εκτός ίσως από την οργή και αγανάκτηση που ένοιωθε -Μιχάλης: Τι τους είπες; 4 Η Νίκη (28) είναι κοινωνική ανθρωπολόγος. Έχει ζήσει ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας.

5 -Δήμητρα: Ε τι να τους πω, τους τα πα όλα. Ότι μας πνίξανε τόσα χρόνια με τις διοξίνες, που δεν ξέραμε και τι είναι αυτά, ότι μας έχουνε βάλει να τσακωθούμε με όλους τους άλλους [εννοεί δημότες άλλων δημοτικών διαμερισμάτων, με τους οποίους αντιπαρατέθηκαν], ότι δεν καταλαβαίνουνε πως το πρόβλημα το χουνε όλοι μαζί και ότι άμα δε σβήσει η φωτιά θα πεθάνουμε κι εμείς και τα παιδιά μας, ότι δηλητηριάζονται τα ζώα μας και τα χωράφια μας. Τάπα εγώ, αλλά ποιος μ άκουγε! Ο Foucault (2001), δανειζόμενος την αρχαία ελληνική λέξη «παρρησία» αναδεικνύει το ζήτημα της εκφοράς του προσωπικού λόγου ταυτίζοντάς το με την παράθεση της αλήθειας. Τα θέματα για τα οποία κάποιος θεωρεί σημαντικό να πει την αλήθεια μπορεί να περιλαμβάνουν τον κόσμο, τη φύση, την πόλη, τη συμπεριφορά και τον άνθρωπο. Οι πιθανές θετικές επιπτώσεις της παράθεσης της προσωπικής αλήθειας συνήθως αφορούν τους διοικούντες, το άτομο και τελικά την άσκηση της εξουσίας. Ο πολίτης που επιλέγει να μιλήσει ανοιχτά και ειλικρινά είναι ελεύθερος γιατί: «επιλέγει την αλήθεια και όχι τη σιωπή ή το ψέμα, τον κίνδυνο της ζωής αντί για την ασφάλεια, την κριτική αντί για την κολακεία, το ηθικό χρέος αντί για το προσωπικό του όφελος ή την παθητικότητα και την αδιαφορία» (σ. 20). Τα χαρακτηριστικά της παρρησίας είναι η Ειλικρίνεια, η Αλήθεια, το Καθήκον και ο Κίνδυνος. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι η Δήμητρα μιλά παίρνοντας το ρίσκο να εκθέσει τον εαυτό της σε πιθανές δυσμενείς συνέπειες από μεριάς της εξουσίας ή των διαφωνούντων. Μάλιστα η άρθρωση και εκφορά των συγκεκριμένων σκέψεών της Δήμητρας αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν λάβουμε υπόψιν ότι, αν και συμμετείχε ενεργά και από την πρώτη στιγμή σε όλες τις δραστηριότητες του συλλόγου, η ίδια περιγράφει τον εαυτό της ως «άνθρωπο που κρύβεται», ενώ οι γύρω της το είδαν ως απρόβλεπτο γεγονός, πράγμα που υπογραμμίζει το σημείο τομής/ασυνέχειας στην πορεία της γυναίκας αυτής. Αναστασία 5 : [Μιλάει για τη Δήμητρα] «Σαν να τη βλέπω μπροστά μου! Στην πλατεία είχε τόσο κόσμο που δεν χωρούσες ούτε όρθιος. Με σταθερά βήματα, στητή, πιάνει το μικρόφωνο με αποφασιστικότητα και δύναμη και αρχίζει να μιλάει μπροστά σε όλον εκείνο τον κόσμο. Έβγαλε όλη την αγανάκτησή της. Αφού καμιά φορά που έχουμε συνεδρίαση ο Δημήτρης [πρόεδρος του συλλόγου του χωριού] της λέει: θυμάσαι Δήμητρα τι ωραία που τα είπες εκείνη τη φορά;» -Μιχάλης: Να σου πω Δήμητρα, τι σκεφτόσουνα που μιλούσες στο πλήθος; -Δήμητρα.: Εγώ δε μιλάω, είμαι άνθρωπος που κρύβομαι. Αλλά εκεί μίλησα. Για να μιλήσω εγώ πρέπει νάμαι -Νίκος: Τρόμαξα άμα την είδα (γελάει). Όταν η ατομική ενδυνάμωση συμβαίνει στη ζωή ενός ανθρώπου, αρχίζει να πιστεύει ότι είναι ικανός/ή να ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο στη ζωή του/της, αντιλαμβανόμενος/η την κατάσταση στην οποία βρίσκεται και αρχίζει να δρα για τη βελτίωση της ζωής και του περιβάλλοντός του/της (Zimmerman & Rappaport, 1988). -Γιώργος 6 : Ήτανε κάποιες μέρες στο χωριό [εννοεί τις μέρες της κατάληψης] που ο κόσμος ξύπναγε και κοιμότανε μαζί. Τρώγανε όλοι μαζί, μαγειρεύανε συλλογικά, συζητάγανε για τα πάντα και ήτανε, δε θυμάμαι ακριβώς πόσες μέρες αυτό το διάστημα, πραγματικά δηλαδή στο χωριό υπήρχε μία κουλτούρα προόδου. Απ το μέλλον ερχόταν αυτό. Το οποίο βέβαια για αυτούς τους λόγους έδειξε ότι είχε και μεγάλη δύναμη. 5 Η Αναστασία (56) από τα «ηγετικά» στελέχη της ιστορίας, μεγάλωσε και σπούδασε στην Αμερική, ήρθε στην Ικαρία πριν από 25 χρόνια, παντρεύτηκε και ζει στο χωριό. 6 Ο Γιώργος (30) είναι εκπαιδευτικός. Συμμετείχε στην ιστορία, έχοντας και το ρόλο του εκπαιδευτή σε κάποιες από τις συνελεύσεις και ενημερώνοντας τους κατοίκους για ζητήματα όπως οι κίνδυνοι από την καύση των αποβλήτων κ.ά., λόγω και των ειδικών γνώσεων που έχει.

6 Πιθανώς με τον τρόπο αυτό δηλώνεται η ίδρυση μιας σχέσης ανάμεσα στην ατομική ενδυνάμωση και στην κοινοτική τέτοια. Εδώ φαίνεται να συμπλέουν με την άποψη ότι βασικό συστατικό της ενδυνάμωσης είναι η συλλογικότητα για την επίτευξη δεδομένων στόχων (Zimmerman, 1995). Άρα, θεωρείται ως μια εξ ορισμού κοινωνική διεργασία, η οποία συμβαίνει στον καθένα σε συνάρτηση με τους άλλους, αφού το άτομο και η κοινότητα είναι θεμελιωδώς συνδεδεμένα και όχι ως μια απλή μηχανική συνάθροιση πολλών ενδυναμωμένων ατόμων (Page & Czuba, 1999). Ο συνδυασμός της ατομικής με τη συλλογική ενδυνάμωση προϋποθέτει την ιδεολογική και θεσμική αλλαγή για την αποτελεσματική συμμετοχή στην πολιτική διαδικασία. Μέσω μιας τέτοιας διαδικασίας μπορεί να επιτευχθεί η ανάπτυξη της ικανότητας για επίλυση σύνθετων ζητημάτων. Η ατομική ενδυνάμωση μπορεί να οδηγήσει και στην έκφραση της προσωπικής άποψης μέσω του λόγου, πολλές φορές μπροστά σε μεγάλο ακροατήριο, όπως συνέβη στην περίπτωση της Δήμητρας, αλλά και πολλών άλλων που βρισκόμενοι σε διαδικασία ενδυνάμωσης και χωρίς να είναι «ρήτορες» εκφράζονταν «πυκνά» ή «βιωματικά». -Γιώργος: Η Δήμητρα του Νίκου. Μία πρόταση μπορεί να έλεγε ο καθένας, αλλά ήταν τόσο πυκνή. Από τα βιώματά τους. Μπορεί να μην είχαν ούτε ρήτορες να ήταν ούτε τίποτα. Αλλά αυτό το πράγμα ξεκίναγε από το χωριό. Καταλάβαινε ο άλλος ότι εδώ ρε παιδί μου με αυτούς τους ανθρώπους θα συζητήσω θα ενωθώ και θα παλέψω για την αλήθεια μου. - Βασιλική 7 : Έβγαιναν κάποιοι που μπορεί να μιλάγανε τα νησιώτικα ή να μην είχαν την ευφράδεια του ρήτορα. Αλλά έβγαιναν επάνω και έλεγαν αυτό που ήθελαν να πουν. Η σημασία της εκπαίδευσης ως πόρου στον οποίο ασκείται έλεγχος από τα άτομα στη διαδικασία της κοινοτικής ενδυνάμωσης σημειώνεται σε ένα γνωστό ορισμό που παρέχει το Cornell Empowerment Group (1989:2): «Η ενδυνάμωση είναι μια σκόπιμη, προοδευτικά συνεχής διαδικασία στο επίκεντρο της τοπικής κοινότητας που περιλαμβάνει αμοιβαίο σεβασμό, κριτικό στοχασμό, φροντίδα και συμμετοχή στην ομάδα, μέσω της οποίας οι άνθρωποι αποκτούν πρόσβαση και ασκούν έλεγχο σε πόρους όπως η πληροφόρηση και οι δεξιότητες που προέρχονται από την εκπαίδευση». Η Τσαλίκη (2006) συνδέει την έννοια της ενδυνάμωσης με τον παιδαγωγικό λόγο των εκπροσώπων της κριτικής παιδαγωγικής, όπως του Φρέιρε και του Giroux, αναδεικνύοντας το ρόλο της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του μετασχηματισμού των αξιών. Μεταξύ των στόχων του παιδαγωγικού ρεύματος αυτού αναφέρεται η ενδυνάμωση για τη δημιουργία της δυνατότητας μετασχηματισμού ευρύτερων κοινωνικών και πολιτικών δομών. Οι ακολουθούμενες διαδικασίες από την κοινότητα φαίνεται να εμπεριέχουν στοιχεία από την κριτική συνειδητοποίηση, όπως αυτή περιγράφεται από τον Freire (1974). Οι περιγραφές από τους συμμετέχοντες παραπέμπουν σε αυτό που ορίζεται από το γνωστό παιδαγωγό ως μετάβαση σε μια περισσότερο κριτική διαδικασία που προϋποθέτει διάλογο μέσω μιας οριζόντιας σχέσης και που τρέφεται «με αγάπη, ταπεινότητα, ελπίδα, πίστη και εμπιστοσύνη» (σ. 40), σε αντίθεση με τον αντι-διάλογο που περιλαμβάνει καθετοποιημένες σχέσεις και δεν μπορεί να οδηγήσει σε κριτική στάση. Ίσως είναι χρήσιμο να κάνουμε μία διάκριση ανάμεσα στη συμμετοχή στην οργάνωση της κοινότητας, στη συλλογική λήψη των αποφάσεων και τη δράση, που συνιστούν διαδικασίες ενδυνάμωσης. Ο προσλαμβανόμενος από τα υποκείμενα της 7 Η Βασιλική (66) είναι η «ξένη» της ιστορίας που ζει στο χωριό περίπου 15 χρόνια. Επέλεξαν με το σύζυγό της το χωριό για διαμονή. Συμμετέχει ενεργά σε όλες τις δραστηριότητες.

7 κοινότητας έλεγχος της κατάστασης (ίσως με άλλα λόγια η αίσθηση κυριότητας (ownership) που αναφέρεται αλλού (Hungerford, 1991) ως προάγγελος της δράσης προς φιλοπεριβαλλοντική κατεύθυνση) και οι δεξιότητες κινητοποίησης των πόρων (ανθρώπινο δυναμικό, υλικοί πόροι κλπ), όπως και ο πλουραλισμός των απόψεων συνιστούν αποτελέσματα της ενδυνάμωσης, η οποία καλλιεργείται και τελικά αναδύεται από τις διαδικασίες αυτές. Δείκτης του αποτελέσματος των ενδυναμωτικών διαδικασιών μπορεί να είναι η κριτική κατανόηση του κοινωνικοπολιτικού τους περιβάλλοντος, πράγμα που επέτρεψε τη συμμετοχή των απλών πολιτών με γνώσεις μόλις Δημοτικού σχολείου σε αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες (Perkins & Zimmerman, 1995: 570) στις οποίες μάλιστα η πλειοψηφία τους συμμετείχε για πρώτη φορά. -Γιώργος: Δηλαδή βλέπεις ένα χωριό μόνο εκατό άνθρωποι με μορφωτικό επίπεδο ούτε Δημοτικού οι πιο πολλοί, να παλεύει με πράγματα που ίσως φαίνονται μικρά, όπως η χωματερή, αλλά για τους κατοίκους εκεί της περιοχής είναι σημαντικά γιατί έχει να κάνει με τις συνθήκες διαβίωσής τους. Βρέθηκε εκεί όλος ο κόσμος, δηλαδή ΟΛΟΣ πραγματικά, σε μια διαδικασία συλλογικότητας. Δηλαδή με ένα προεδρείο, να παίρνει ένας-ένας το λόγο, να μιλάει, να ψηφίζει και ένοιωθαν το ειδικό βάρος της απόφασής τους. Ενώνονται μπαίνουν σε μία αίθουσα κι αρχίζουν και συζητάνε. Αρχίζουν και σηκώνουν το χέρι, ακόμα και αυτός που δεν είχε ποτέ μπει σε μια τέτοια διαδικασία σε χώρο που τον παρακολουθούν πολλοί. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ενδυνάμωση σε ατομικό και κοινοτικό επίπεδο, ως αποτέλεσμα διαδικασιών, όπως η μάθηση στην κοινότητα, μπορεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση συνθηκών αλλαγής. Η συμμετοχή και η κοινή δράση αποτελούν σημαντικές παραμέτρους για την επίτευξη αυτού του στόχου. Μέσω της απόκτησης κυριότητας στη ζωή τους και την άσκηση ελέγχου στους πόρους και την εξουσία, τα ενδυναμωμένα άτομα εργάζονται και για τη βελτίωση του περιβάλλοντός τους. Έτσι και στη συγκεκριμένη περίπτωση της αντιμετώπισης ενός περιβαλλοντικού προβλήματος, αυτού της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων, τα μέλη της μικρής αυτής κοινότητας λειτούργησαν συλλογικά, μεθοδικά και αποτελεσματικά. Το στοιχείο της ατομικής ενδυνάμωσης αναδεικνύεται, εκτός από τις μαρτυρίες των συμμετεχόντων και από την προσωπική ερμηνεία και την περιγραφή της Δήμητρας, ενός μέλους της κοινότητας που «εκτίθεται» εκφέροντας το δικό της λόγο σε μεγάλο ακροατήριο, στο δημόσιο χώρο. Η κριτική κατανόηση του κοινωνικοπολιτικού περιβάλλοντος από αυτούς τους απλούς πολίτες, ως αποτέλεσμα των περιγραφόμενων διαδικασιών, συνδέεται και με τη διαδικασία της μάθησης σε διαφορετικά επίπεδα.. Σημείωση: Τα ονόματα των προσώπων που αναφέρονται στο κείμενο, εκτός από αυτό του ερευνητή, δεν είναι τα πραγματικά. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστούμε τον Καθηγητή του τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου κύριο Γιώργο Τσιμουρή για τις χρήσιμες παρατηρήσεις του σχετικά με το περιεχόμενο και τη δομή του κειμένου. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Γεωργόπουλος, Α. (2014). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Ζητήματα ταυτότητας. Αθήνα: Gutenberg

8 Cornell Empowerment Group. (1989). Empowerment through family support. Networking Bulletin: Empowerment and Family Support, I(I),2_I0. Dimitriou, A.; Hatzinikita, V.& Christidou, V. (2005). Solid waste management: Greek citizens knowledge and attitudes. Proceedings of the 9 th Conference on Environmental Science and Technology Rhodes island, Greece, 1-3 September Foucault, M. (2001) Fearless speech. ( Josepb Pearson, ed.). Los Angeles: Semiotext Freire, P. (1974). Education for critical consciousness. New York: Continuum Freudenberg, N.& Steinsapir, C. (1991). Not in our backyards: The grassroots environmental movement. Society and Natural Resources. V. 4, pp Hungerford, H., R.,& Volk, T., L. (1990) Changing Learner Behavior through Environmental Education, The Journal of Environmental Education, 21(3), σελ.8-21 Liarakou, G., Kostelou, E.& Gavrilakis, C.(2011). Environmental volunteers: factors influencing their involvement in environmental action. Environmental Education Research.Vol. 17, No. 5, Ναυρίδης, Κ. (1994). Κλινική κοινωνική ψυχολογία.. Αθήνα: Εκδ. Παπαζήση Page & Czuba (1999) Empowerment.What is it? Journal of extension. Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο: Πανταζής, Π. (2004). Από τα υποκείμενα στο υποκείμενο: Η βιογραφική προσέγγιση στην ψυχοκοινωνική έρευνα. Αθήνα: Ελληνικά γράμματα Perkins,N. & Zimmerman,M.(1995). Empowerment Theory, Research and Application. American Journal of Community Psychology. Vol 23, No 5 ( ). Potter,J. & Wetherell,M. (2009). Λόγος και κοινωνική ψυχολογία. Πέρα από τις στάσεις και τη συμπεριφορά. Αθήνα: Μεταίχμιο Rappaport, J. (1987). Terms of empowerment/exemplars of prevention: Toward a theory for community psychology. American Journal of Community Psychology, 15, Scott, W.& Gough, S. (2008). Environmental Learning and Categories of Interest: Exploring Modes of Participation and Learning in a Conservation NGO in: Reid, A., Jensen, B. B., Nikel, J.& Simovska, V. (Ed.) Participation and Learning Perspectives on Education and the Environment, Health and Sustainability. Springer Thompson, P. (2002). Φωνές από το παρελθόν. Προφορική ιστορία. Αθήνα: Πλέθρον Τσαλίκη, Ε. (2006). Παράγοντες που επηρεάζουν την πρόθεση για περιβαλλοντική δράση των παιδιών που ολοκληρώνουν την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Η περίπτωση του δάσους. (Διδακτορική διατριβή). Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης: Θεσσαλονίκη Tsekos, C. Matthopoulos; D.(2008). Environmental news in Greece: evaluation of the way newspapers deal with environmental issues. International Journal of Environmental Studies,V. 65, No. 2, Φλογαΐτη, Ε. Λιαράκου, Γ. & Γαβριλάκης, Κ. (2013). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενηλίκων στο πλαίσιο της Κοινότητας. Εκπαίδευση Ενηλίκων Zimmerman, M. (1995). Psychological empowerment: Issues and illustrations. American Journal of Community Psychology. Volume 23, Number 5 (1995), Zimmerman, M.A. & Rappaport, J. (1988). Citizen participation, perceived control, and psychological empowerment. American. Journal of Community Psychology, 16,

Η ενδυνάμωση ως αποτέλεσμα συμμετοχής και μάθησης στην κοινότητα

Η ενδυνάμωση ως αποτέλεσμα συμμετοχής και μάθησης στην κοινότητα Η ενδυνάμωση ως αποτέλεσμα συμμετοχής και μάθησης στην κοινότητα Μιχάλης Φωτιάδης 1, Αλέξανδρος Γεωργόπουλος 2, 1. Εκπαιδευτικός-Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Παν/μιο Θες/νίκης mfotiadis@sch.gr 2.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση Ελένη Παπαϊωάννου ΕΡΩΤΗΜΑ 1: Ποιους χαρακτηρίζουμε «ευάλωτους» εκπαιδευόμενους; (Δραστηριότητα 1) Εκπαίδευση Άξονες ευπάθειας Πρόωρη εγκατάλειψη εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου - Έλα - πέρασες μια φορά ε; Σε είδα σε μια στιγμή αλλά δεν ήμουν βέβαιος, δεν με είδες; - πέρασα με το αμάξι και έκανα

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -www.manolisischakis.gr για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -www.manolisischakis.gr για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τέταρτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-5 Ώρα για δράση... 6-14 Σημειώσεις... 15 2 Μάθημα Πέμπτο- Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις πώς να διαχειριστείς την λεπτή γραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus

Maria Gravani Open University of Cyprus Εστιάζει σε δυο σημεία του ρόλου του ΣΕΠ στο ΑΠΚΥ: 1) ως εκπαιδευτή ενηλίκων, δεδομένου ότι το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται αποτελείται κατά αποκλειστικότητα από ενήλικους εκπαιδευόμενους. 2) ως συνεργάτη

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα - για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -  για περισσότερη εκπαίδευση 1 Έβδομο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-5 Ώρα για δράση... 6-15 Σημειώσεις... 16 2 Μάθημα Έβδομο - Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθουμε τη δύναμη της αντίληψης. Θα ανακαλύψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Γωγάκη Ηλιάννα 1, Παπαβασιλείου Βασίλης 2 1.Εκπαιδευτικός, απόφοιτη του ΠΜΣ «Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση»

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Επιμορφωτές: Άγγελος Κωνσταντινίδης, Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 5: Η Έννοια της Κριτικής Συνειδητοποίησης Γιώργος Κ. Ζαρίφης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 11: Κριτικός Στοχασμός και Ενδυνάμωση Γιώργος Κ. Ζαρίφης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην

Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών και στην αξιοποίηση της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Σεντελέ Αικατερίνη, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αξιολόγησα τους μαθητές μου θεωρώντας την αξιολόγηση σαν μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΑΡΩΓΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 1) ΚΟΙΝΟΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ 2) ΑΠΟΦΥΓΗ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ο ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΥΘΟΥΣ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 13: Ζητήματα Αποτίμησης της Μάθησης του Κριτικοστοχαστικού Εκπαιδευτή

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus

Maria Gravani Open University of Cyprus Αντλεί από πρόσφατη έρευνά μου στο ΑΠΚΥ (μελέτη περίπτωσης) στην οποία συμμετείχαν 8 μέλη ΣΕΠ και 16 φοιτητές της ΣΑΚΕ. Η παρουσίαση οργανώνεται γύρω από τα εξής θέματα: Επικοινωνία Κλίμα-ατμόσφαιρα κατά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Απόκτηση κοινωνικής στέγασης

Απόκτηση κοινωνικής στέγασης Module 3 είγµατα για Μαθησιακό Πρόγραµµα Αλφαβητισµού Απόκτηση κοινωνικής στέγασης Αίτηση για κοινωνική στέγαση Το Ταµείο Στέγασης των ηµαρχείων Λουπλιάνας Μη κυβερνητικός οργανισµός στέγασης Λτδ Ιούνιος,

Διαβάστε περισσότερα

2. Για ποιους λόγους στην εκπαίδευση ενηλίκων κρίνεται σκόπιμο ένας εκπαιδευτής να αξιολογεί το εκπαιδευτικό έργο που παρέχει;

2. Για ποιους λόγους στην εκπαίδευση ενηλίκων κρίνεται σκόπιμο ένας εκπαιδευτής να αξιολογεί το εκπαιδευτικό έργο που παρέχει; 11 Δεκεμβρίου 2016 1. Στο 1ο Στάδιο λειτουργίας της εκπαιδευόμενης ομάδας διαμορφώνεται το εκπαιδευτικό συμβόλαιο. Κατά την άποψή σας, τι θα έπρεπε να περιλαμβάνει το εκπαιδευτικό συμβόλαιο; 2. Για ποιους

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Απρίλιος 2013 Χαρακτηριστικά που ζητούν οι εργοδότες αναπηρία Πως θα όριζες τη λέξη προσόν ή τη λέξη δεξιότητα ; Και τι εννοούν οι εργοδότες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η εκπαιδευτική έρευνα και ο σχεδιασμός της Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου - από τον Φουάτ σε τρεις εταιρίες χρήματα... μπλου μπρουμέλ, άλλη μια P.A κάπως έτσι και άλλη μία που μου είχες πει

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD TO THE 20 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: SHAKEN AND STIRRED? GREECE: A SKILFUL ACORBAT?

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Έφη Δαρείου Εκπαιδευτικός, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος, Ειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΡΙΝΑ ΤΣΑΝΤΑΛΗ. ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΧΟΥΝ ΕΝΑΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΜΑΓΙΚΟ ΚΩΔΙΚΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΖΩΑ

ΚΑΤΡΙΝΑ ΤΣΑΝΤΑΛΗ. ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΧΟΥΝ ΕΝΑΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΜΑΓΙΚΟ ΚΩΔΙΚΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΖΩΑ Ημερομηνία 16/3/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.talcmag.gr Πελιώ Παπαδιά http://www.talcmag.gr/sinenteyxeis/katrina-tsantali/ ΚΑΤΡΙΝΑ ΤΣΑΝΤΑΛΗ. ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΧΟΥΝ ΕΝΑΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΜΑΓΙΚΟ ΚΩΔΙΚΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα ενημέρωσης και εσαισθητοποίησης «ΤΜΒΙΩΝΩ ΜΕ ΣΑ ΖΩΑ ΓΤΡΩ ΜΟΤ» στα στολεία των νησιών τοσ Αιγαίοσ και της Κρήτης

Πρόγραμμα ενημέρωσης και εσαισθητοποίησης «ΤΜΒΙΩΝΩ ΜΕ ΣΑ ΖΩΑ ΓΤΡΩ ΜΟΤ» στα στολεία των νησιών τοσ Αιγαίοσ και της Κρήτης Πρόγραμμα ενημέρωσης και εσαισθητοποίησης «ΤΜΒΙΩΝΩ ΜΕ ΣΑ ΖΩΑ ΓΤΡΩ ΜΟΤ» στα στολεία των νησιών τοσ Αιγαίοσ και της Κρήτης Απολογισμός 2012 Πρόγραμμα υμβιώνω με τα Ζώα γύρω μου Υιλοζωικός ύλλογος Φανίων

Διαβάστε περισσότερα

Γ. ΠΑΤΟΥΛΗΣ: Καταρχήν να ευχηθώ στο νέο Προεδρείο ότι καλύτερο και πιστεύω ότι όλοι εδώ, πέραν των εργαζομένων ΠΟΕ ΟΤΑ και του ΕΔΣΝΑ, ήρθαμε ως

Γ. ΠΑΤΟΥΛΗΣ: Καταρχήν να ευχηθώ στο νέο Προεδρείο ότι καλύτερο και πιστεύω ότι όλοι εδώ, πέραν των εργαζομένων ΠΟΕ ΟΤΑ και του ΕΔΣΝΑ, ήρθαμε ως Γ. ΠΑΤΟΥΛΗΣ: Καταρχήν να ευχηθώ στο νέο Προεδρείο ότι καλύτερο και πιστεύω ότι όλοι εδώ, πέραν των εργαζομένων ΠΟΕ ΟΤΑ και του ΕΔΣΝΑ, ήρθαμε ως αυτοδιοικητικοί και όχι κομίζοντας κανείς καμία άλλη ταυτότητα.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Φιλία Ίσαρη 2016-17 Σεμινάριο Πτυχιακής Εργασίας Διάγραμμα παρουσίασης Εισαγωγή στην Ποιοτική Έρευνα Σύγκριση με την ποσοτική έρευνα Πλεονεκτήματα και περιορισμοί Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση, Δια βίου Μάθηση: Θεωρία και Πράξη

Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση, Δια βίου Μάθηση: Θεωρία και Πράξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση, Δια βίου Μάθηση: Θεωρία και Πράξη Ενότητα 1: Βασικές αρχές και χαρακτηριστικά Γιώργος Κ. Ζαρίφης Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Ευχαριστώ πολύ κύριε συνάδελφε, για την ευκαιρία που μου δίνετε να

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Ευχαριστώ πολύ κύριε συνάδελφε, για την ευκαιρία που μου δίνετε να ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε. Ευχαριστώ πολύ κύριε συνάδελφε, για την ευκαιρία που μου δίνετε να ξεκαθαρίσουμε κάποια ζητήματα. Θα ξεκινήσω από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ (REFLECTION BY USING MOVIES) Σκοπός Ο σκοπός αυτού του αναστοχαστικού εργαλείου είναι να υποκινήσει τον αναστοχασμό στον τρόπο που

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τις Επαγγελματικές Κοινότητες Μάθησης (ΕΚΜ)

Σχετικά με τις Επαγγελματικές Κοινότητες Μάθησης (ΕΚΜ) Σχετικά με τις Επαγγελματικές Κοινότητες Μάθησης (ΕΚΜ) Επαγγελματική κοινότητα Μάθησης (ΕΚΜ) Professional learning community (PLC) Μια συνεχής διαδικασία στην οποία οι εκπαιδευτικοί εργάζονται από κοινού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Β ΦΑΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 3-02-2014

ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Β ΦΑΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 3-02-2014 ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Β ΦΑΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 3-02-2014 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Περιγραφή Παρουσίαση της πραγματικότητας της πόλης. Βιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια σημεία για Αξιολόγηση Διαιτητών και συζήτηση μετά την ολοκλήρωση αγώνος. Μερικές συμβουλές για Παρατηρητές Διαιτησίας

Κύρια σημεία για Αξιολόγηση Διαιτητών και συζήτηση μετά την ολοκλήρωση αγώνος. Μερικές συμβουλές για Παρατηρητές Διαιτησίας Κύρια σημεία για Αξιολόγηση Διαιτητών και συζήτηση μετά την ολοκλήρωση αγώνος Μερικές συμβουλές για Παρατηρητές Διαιτησίας ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΩΝ. ΑΝΤΩΝΟΥΛΗΣ BY JAIME ANDREU FIVB MAGAZINE Συμβουλή 1:

Διαβάστε περισσότερα

Τροχιές μάθησης. learning trajectories. Διδάσκων: Κωνσταντίνος Π. Χρήστου. Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών. επ. Κωνσταντίνος Π.

Τροχιές μάθησης. learning trajectories. Διδάσκων: Κωνσταντίνος Π. Χρήστου. Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών. επ. Κωνσταντίνος Π. Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τροχιές μάθησης learning trajectories Διδάσκων: Κωνσταντίνος Π. Χρήστου επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου τι είναι η τροχιά μάθησης Η μάθηση των μαθηματικών ακολουθεί μία τροχιά

Διαβάστε περισσότερα

«Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και η ενσωμάτωση των αρχών της Εκπαίδευσης για την Αειφορία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση»

«Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και η ενσωμάτωση των αρχών της Εκπαίδευσης για την Αειφορία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση» «Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και η ενσωμάτωση των αρχών της Εκπαίδευσης για την Αειφορία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση» Δρ. Ευσταθία Χριστοπούλου Σχολική Σύμβουλος Α/ θμιας Εκπαίδευσης hristopef@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings 1972-1977 Συγγραφέας: M.Foucault Σελίδες: 288 Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 1590 1765 η Μέθοδος Project σε σχολές Αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη 1765 1880 συνήθης µέθοδος διδασκαλίας - διάδοσή της στην

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ armaos@kethea.gr Προτεραιότητες & βασικά μεγέθη εκπαίδευσης 2 Η ΔΒΜ αποτελεί προτεραιότητα σε διεθνές επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (κάρτες «υπερατού») για την άγρια πανίδα

Ανάπτυξη προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (κάρτες «υπερατού») για την άγρια πανίδα Ανάπτυξη προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (κάρτες «υπερατού») για την άγρια πανίδα Δ. Βάσσιος, Μ. Γεωργιάδου Πασαλίδη 41, 54453 Θεσσαλονίκη Περίληψη Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Π.Ε.) είναι η σχετική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

CHIN ΡΑΔΙΟ. Dr. Love. Για τον Σπύρος Πήτερ Γούδας. Μετάφραση στα Ελληνικά απο την Ασπασια Κουρτεσιωτη

CHIN ΡΑΔΙΟ. Dr. Love. Για τον Σπύρος Πήτερ Γούδας. Μετάφραση στα Ελληνικά απο την Ασπασια Κουρτεσιωτη CHIN ΡΑΔΙΟ Dr. Love Για τον Σπύρος Πήτερ Γούδας Μετάφραση στα Ελληνικά απο την Ασπασια Κουρτεσιωτη Ο Dr. LOVE ΑΠΟ ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ CHIN 1993 ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΤΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ κ. ΣΠΥΡΟ-ΠΗΤΕΡ ΓΟΥΔΑ Tο

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Σκοποί της παρουσίασης Παρουσίαση των Ψυχοκινητικών, γνωστικών και συναισθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση Ent-teach κεφαλαιο 3 - Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα απευθύνεται σε μαθητές από όλους

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμικά στοιχεία διαφόρων ιστορικών περιόδων σε ένα μνημείο της Μακρινίτσας: Παιδαγωγική αξιοποίηση

Πολιτισμικά στοιχεία διαφόρων ιστορικών περιόδων σε ένα μνημείο της Μακρινίτσας: Παιδαγωγική αξιοποίηση Πολιτισμικά στοιχεία διαφόρων ιστορικών περιόδων σε ένα μνημείο της Μακρινίτσας: Παιδαγωγική αξιοποίηση Κατερίνα Σπανοπούλου Καθηγήτρια Αγγλικής Φιλολογίας, Νηπιαγωγός, Med. Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Μακρινίτσας

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

2. Δεξιότητες επικοινωνίας ενηλίκων εκπαιδευομένων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Λευκωσία

2. Δεξιότητες επικοινωνίας ενηλίκων εκπαιδευομένων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Λευκωσία 2. Δεξιότητες επικοινωνίας ενηλίκων εκπαιδευομένων Σύνδεση με τα προηγούμενα Οι συμμετέχοντες είναι εξ ορισμού ενήλικες. Βρίσκονται σε εξελισσόμενη διεργασία ανάπτυξης, όχι στο ξεκίνημα της διεργασίας.

Διαβάστε περισσότερα

PHOTOVOICE. Κλειώ Κούτρα

PHOTOVOICE. Κλειώ Κούτρα PHOTOVOICE Κλειώ Κούτρα PHOTOVOICE ΤΙ ΕΙΝΑΙ PHOTOVOICE; ΓΙΑΤΊ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΣΕΤΕ; ΠΟΙΟΣ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΕΙ; ΠΟΤΕ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ; ΠΏΣ ΜΠΟΡΕΊΤΕ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΣΕΤΕ PHOTOVOICE

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιβαλλοντική Αγωγή στη Δημοτική Εκπαίδευση και οι τάσεις των δασκάλων... 49

Η Περιβαλλοντική Αγωγή στη Δημοτική Εκπαίδευση και οι τάσεις των δασκάλων... 49 Εισαγωγή... 15 Αλέξανδρος Γεωργόπουλος και Ευγενία Φλογαΐτη Σχηματοποίηση των εννοιών Μια διδακτική στρατηγική στη διάθεση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Εφαρμογή σε διδακτική ενότητα του νερού Γ τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα;

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; του Χρήστου 'ChIossif' Ιωσηφίδη Ο Θανάσης και ο Χρήστος πίνουν χαλαρά τον απογευματινό τους καφέ και κουβεντιάζουν για άλλο ένα πολιτικό κόμμα που μπήκε πρόσφατα στην ζωή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΔΕΣ ΠΕΡΒΟΛΙ ΟΜΟΡΦΟ: Ο κόσμος μας, ένα στολίδι. Τοκμακίδου Ελπίδα

ΓΙΑ ΔΕΣ ΠΕΡΒΟΛΙ ΟΜΟΡΦΟ: Ο κόσμος μας, ένα στολίδι. Τοκμακίδου Ελπίδα ΓΙΑ ΔΕΣ ΠΕΡΒΟΛΙ ΟΜΟΡΦΟ: Ο κόσμος μας, ένα στολίδι Τοκμακίδου Ελπίδα ΠΣ Δημοτικού Κοινωνική διαμεσολάβηση Βιωματική μάθηση Οικοδόμηση της γνώσης «η δημιουργία νοήματος έχει αποδεσμευτεί από την αποκλειστική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική του σχολείου για βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης: Δύο περιπτώσεις προγραμμάτων σχολικής αποτελεσματικότητας και σχολικής βελτίωσης

Η πολιτική του σχολείου για βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης: Δύο περιπτώσεις προγραμμάτων σχολικής αποτελεσματικότητας και σχολικής βελτίωσης Η πολιτική του σχολείου για βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης: Δύο περιπτώσεις προγραμμάτων σχολικής αποτελεσματικότητας και σχολικής βελτίωσης Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ Εργαστήριο 1: «Βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Σχεσιακές παραβάσεις στην υπερνεωτερικότητα: Ο διυποκειμενικός εαυτός στη μυστική πλευρά των σχέσεων: Βιωμένες. εμπειρίες εξωδυαδικών σχέσεων

Σχεσιακές παραβάσεις στην υπερνεωτερικότητα: Ο διυποκειμενικός εαυτός στη μυστική πλευρά των σχέσεων: Βιωμένες. εμπειρίες εξωδυαδικών σχέσεων Περίληψη πρότασης για την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής με θέμα, Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ΕΚΠΑ Συγγραφέας: Nτάλη Ευδοκία Επιβλέπων Καθηγητής: κ.χρηστάκης Νικόλας, Καθηγητής Σχεσιακές

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Εισαγωγή στην προαγωγή υγείας Δήμητρα Τριανταφύλλου Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Υγεία Παραδοσιακός Προσδιορισμός «Η υγεία είναι η απουσία της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Έννοια αποτελεσματικού σχολείου, θεωρία και έρευνα για την σχολική αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Αθήνα, 24/1/2013

Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Αθήνα, 24/1/2013 Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ Αθήνα, 24/1/2013 Κοινή Έρευνα των Ινστιτούτων της ΓΣΕΒΕΕ και της ΓΣΕΕ σχετικά με τα κίνητρα και τα εμπόδια συμμετοχής των ενηλίκων στη διά βίου μάθηση. Το Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007 Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία Μάρτιος 2007 Η ταυτότητα της έρευνας [σε γονείς μαθητών Λυκείου] Ανάθεση :Σύνδεσμος φροντιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα