Roderick Beaton. ΕισαγωγΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Roderick Beaton. ΕισαγωγΗ"

Transcript

1 Roderick Beaton ΕισαγωγΗ Στο εξωτερικο ο Ζορμπασ και ο Τελευταιοσ πειρασμοσ έγιναν περισσότερο γνωστά ως κινηματογραφικές ταινίες των Μιχάλη Κακογιάννη και Μάρτιν Σκορσέζε αντίστοιχα παρά ως μυθιστορήματα. Το λιμπρέτο της όπερας του Μπόχουσλαβ Μάρτινου (Bohuslav Martinů) με τίτλο Το ελληνικό πάθος, που παίχτηκε το 2004 στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου με μεγάλη επιτυχία, στηρίζεται, έστω κι αν δεν γίνεται αμέσως αντιληπτό, στο έργο του Καζαντζάκη Ο Χριστός ξανασταυρώνεται. Στο χρηματιστήριο των μεγάλων ονομάτων της λογοτεχνίας, το όνομα Νίκος Καζαντζάκης έπεσε αρκετά τα τελευταία χρόνια, ενώ τα πιο πετυχημένα δημιουργήματά του μεσουρανούν ακόμα. Στη διεθνή συλλογική φαντασία, το όνομα «Ζορμπάς» έχει καταστεί ένα είδος υπερβολικού, αν και αξιαγάπητου, στερεότυπου αντιπροσωπευτικού της νεότερης Ελλάδας. Σχεδόν κάθε τουρίστας, αλλά και κάθε φιλέλληνας σε ολόκληρο τον κόσμο, θα «εκτεθεί» υποχρεωτικά στο «χορό του Ζορμπά», το συρτάκι, που επινοήθηκε για το εν λόγω φιλμ, και στη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη. Στην Κρήτη, όπου εκτυλίσσεται η ιστορία του Ζορμπά, πολλές ταβέρνες φέρουν το όνομα του καζαντζακικού ήρωα. Πόσα, αλήθεια, ελληνικά εστιατόρια, μπαρ και νυχτερινά κέντρα σε ολόκληρο τον κόσμο δεν στηρίζονται στο όνομα «Ζορμπάς», στο ούζο, στη ρετσίνα και τη γαλανόλευκη για να διαφημίσουν τα ξεχωριστά εδέσματά τους; Με τρόπο πιο μελαγχολικό, η κατακραυγή που ακολούθησε την προβολή της ταινίας του Μάρτιν Σκορσέζε με τον τίτλο Ο τελευταίος πειρασμός του Χριστού, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και στην

2 ιϛ RODERICK BEATON Ελλάδα, το 1988, αποδεικνύεται εκ των υστέρων μια από τις πρώτες αψιμα χίες σε έναν πόλεμο που μπορεί να αποδειχτεί η πιο σημαντική σύγκρουση των πρώτων δεκαετιών του 21ου αιώνα ανάμεσα στον θρησκευτικό φονταμενταλισμό και τον εκκοσμικευμένο «δυτικό» φιλελευθερισμό. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πίεση των διαφόρων θρησκευτικών ομάδων στις αλυσίδες των κινηματογραφικών αιθουσών ήταν τόσο μεγάλη, που οδήγησε στην ουσιαστική απαγόρευση προβολής της ταινίας και να σκεφτεί κανείς ότι όλα αυτά συνέβησαν πριν από μια εικοσαετία. Αυτό που, κυρίως, σκανδάλισε τις συντηρητικές θρησκευτικές ομάδες ήταν οι σεξουαλικές σκηνές, στις οποίες συμμετέχουν ο Ιησούς και η Μαρία η Μαγδαληνή. 1 Ωστόσο, η αντίληψη ότι ο Θεάνθρωπος μπορούσε να έχει γήινες επιθυ μίες κατά τη διάρκεια της εγκόσμιας ζωής του, όπως και το ευφυές εύρημα να παρουσιαστούν οι επιθυμίες αυτές ως φαντασιώσεις του την ώρα που βρισκόταν πάνω στο σταυρό, δεν ανήκουν στον Σκορσέζε, αλλά στον Καζαντζάκη, ο οποίος είχε τολμήσει να φανταστεί όλα αυτά τα πράγματα σαράντα περίπου χρόνια νωρίτερα. Παρ όλα αυτά, ακόμα κι αν στις μέρες μας το όνομά του δεν είναι στα χείλη κάθε ανθρώπου, ο Καζαντζάκης δεν τα πήγε και τόσο άσχημ α, αν λάβει κανείς υπόψη ότι πρόκειται για συγγραφέα που έχει πεθάνει εδώ και μισόν αιώνα. Στην Ελλάδα και στην Κύπρο, όλα σχεδόν τα έργα του κυκλοφορούν συνεχώς σε ανατυπώσεις από τις Εκδόσεις Καζαντζάκη (πρώην Εκδόσεις Ελένης Καζαντζάκη). Στην Αγγλία, και τα εφτά μυθιστορήματα, που εδραίωσαν τη διεθνή φήμη του κατά τη διάρκεια των τελευταίων δέκα χρόνων της ζωής του, βρίσκονται ακόμα στα βιβλιοπωλεία, έστω κι αν οι υπεύθυνοι του εκδοτικού οίκου (εν προκειμένω του Faber) φαίνεται να μη γνωρίζουν ή και να αψηφούν το γεγονός ότι τρία από αυτά έχουν μεταφραστεί κατά τη δεκαετία του 1950 χωρίς καν αναφορά στο ελληνικό πρωτότυπο ή ότι οι μεταφράσεις αυτές στιγματίζονται από λάθη και αυθαιρεσίες που δεν θα ήταν αποδεκτές σε μια σύγχρονη μετάφραση. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μόνο ο Ζορμπάς και ο Τελευταίος πειρασμός κυκλοφορούν ακόμα από τον αρχικό εκδοτικό οίκο, τον Simon and Schuster, αν και μπορεί να βρει κανείς και άλλα μεταφρα- 1. Για μια πλήρη ανάλυση της διαμάχης που προκλήθηκε από την ταινία, βλ. Peter Bien, Καζαντζάκης: η πολιτική του πνεύματος, τόμ. Β, Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2007, Παράρτημα Δ, σ

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ιζ σμένα έργα του Καζαντζάκη. Σε ό,τι αφορά τα γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά και ισπανικά, και τις γλώσσες της ανατολικής Ευρώπης, τα μείζονα έργα του κυκλοφορούν, αν και όχι πάντοτε από μεγάλους και γνωστούς εκδοτικούς οίκους. Μετά τον Ζορμπά και τον Τελευταίο πειρασμό, το πιο γνωστό βιβλίο του Καζαντζάκη, σε διεθνή κλίμακα, είναι το Ο Χριστός ξανασταυρώνεται. Στο μυθιστόρημα αυτό, η δράση του οποίου τοποθετείται σε χωριό της Μικράς Ασίας λίγο πριν από την Καταστροφή του 1922, οι νεαροί Ρωμιοί του χωριού ετοιμάζονται να αναπαραστήσουν το Θείο Πάθος, όταν η ξαφνική άφιξη μιας ομάδας ομοεθνών και ομόθρησκων προσφύγων προκαλεί τέτοια ένταση, που οι πρωταγωνιστές της παράστασης φτάνουν στο σημείο να βιώσουν κυριολεκτικά τους βιβλικούς ρόλους τους. Ο Χριστός, δη λαδή ο Μανολιός, θανατώνεται μέσα στην εκκλησία την παραμονή των Χριστουγέννων, με τον παπά του χωριού να ευλογεί τους δολοφόνους του, οι οποίοι γεύονται το αίμα του και το σώμα του σε μια τερατώδη μίμηση του μυστηρίου της Μεταλήψεως. Ο Χριστός ξανασταυρώνεται είναι το πιο καλοφτιαγμένο μυθιστόρημα του Καζαντζάκη, ένα έργο, το οποίο συνδυάζει τα δύο μεγάλα θέματα που προσείλκυσαν το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού σε όλο τον κόσμο: αφενός, τη ρωμαλέα και ζωηρή, αν και συχνά γκροτέσκα, αναπαράσταση τύπων από τη ζωή της ελληνικής υπαίθρου (βλ. Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά) και, αφετέρου, τη διαρκή πάλη του συγγραφέα με ζητήματα που βρίσκονται στην καρδιά όχι μόνο της χριστιανικής, αλλά και κάθε άλλης θρησκείας (Ο τελευταίος πειρασμός). Η τύχη των άλλων μυθιστορημάτων του Καζαντζάκη υπήρξε πιο αμφίσημη. Προσωπικά, έχω σε ιδιαίτερη εκτίμηση το μυθιστόρημα Ο καπετάν Μιχάλης, αν και αρκετοί το βρίσκουν ατελές. 2 Εξ όσων γνωρίζω, η καλύτερη περιγραφή του βιβλίου αυτού περιλαμβάνεται ανυπόγραφη στο οπισθόφυλλο της αγγλικής έκδοσης σε σειρά βιβλίων τσέπης, όπου επαινείται ως «σύγχρονη Ιλιάδα». 3 Βασισμένο εμμέσως σε μια σειρά πραγματικών γεγονότων, που συνέβησαν στην Κρήτη το 1889, όταν ο Καζαντζάκης ήταν μόλις έξι ετών, και πιο άμεσα στις αναμνήσεις του 2. Βλ. σχετικά, Bien, ό.π., κεφ. 24, σ Nikos Kazantzakis, Freedom or Death, μτφρ. Jonathan Griffin, Λονδίνο: Faber, 2000.

4 ιη RODERICK BEATON από τους ανθρώπους, ανάμεσα στους οποίους μεγάλωσε, το μυθιστόρημα Ο καπετάν Μιχάλης έχει ως θέμα του ένα επεισόδιο από τον υπερεκατονταετή αγώνα των Κρητικών να απαλλαγούν από τον οθωμανικό ζυγό και να ενωθούν με τη μητέρα πατρίδα. Εδώ, η ιστορία μεταμορφώνεται σε μύθο ο μακροχρόνιος πόλεμος ανάμεσα στους Τούρκους και τους Έλληνες γίνεται ένας σύγχρονος Τρωικός Πόλεμος, στον οποίο τα π ροσωπικά πάθη ορισμένων ηρωικών ανθρώπων αποτελούν βασικό κίνητρο για την επιτέλεση σημαντικών πράξεων. Ο κόσμος του Μεγάλο υ Κάστρου (Ηρα κλείου), οι περήφανοι και εσωστρεφείς κάτοικοι του ο ποίου είναι επιρρεπείς στη βία και τα οράματα, σεξουαλικά καταπιεσμένοι και περιφρονητικοί προς οποιονδήποτε και οτιδήποτε έρχεται απέξω, προοιω νίζεται ζωηρά τον πιο γνωστό και εξίσου καταδικασμένο κόσμο μιας μυθικής Κολομβίας που θα δημιουργηθεί αργότερα από τον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες στο έργο του Εκατό χρόνια μοναξιάς. Μόνο που το έργο του Καζαντζάκη γράφτηκε το 1950, όταν ο «μαγικός ρεαλισμός» ήταν σχεδόν άγνωστος στην Ευρώπη. Από τα υπόλοιπα μυθιστορήματα, οι Αδερφοφάδες είναι αξιοσημείωτοι κυρίως γιατί καταφέρνουν να σπάσουν ένα ακόμα ταμπού. Το έργο αυτό, που γράφτηκε το 1949 και δημοσιεύτηκε μετά το θάνατο του Καζαντζάκη, έχει ως θέμα τον Εμφύλιο, ο οποίος τελείωσε την ίδια χρονιά. Μέχρι τη δεκαετία του 1980, κανένας άλλος Έλληνας συγγραφέας δεν αποπειράθηκε να παρουσιάσει τα γεγονότα του πολέμου αυτού χρησιμοποιώντας τις συμβάσεις του ρεαλισμού, όπως κάνει ο Καζαντζάκης γεγονός που οφειλόταν, αφενός, στα τραύματα ενός ολόκληρου λαού και, αφετέρου, στη λογοκρισία του επίσημου κράτους κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής. 4 Τα δύο τελευταία έργα του Καζαντζάκη είναι μυθιστορηματικές βιογραφίες: Ο Φτωχούλης του Θεού αφηγείται τη ζωή του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, ενώ η Αναφορά στον Γκρέκο τη ζωή του ίδιου του συγγραφέα. Από τα δύο, το πρώτο αποτυπώνει πιο πιστά τα πραγματικά γεγονότα. Κανένα, ωστόσο, δεν έχει τον αφηγηματικό ρυθμό και το σφρίγος των 4. Παρ όλο που ο Εμφύλιος αποτελεί βασικό θέμα των μυθιστορημάτων Ο άλλος Αλέξανδρος της Μαργαρίτας Λυμπεράκη και Πυραμίδα 67 του Ρένου Αποστολίδη (και τα δύο κυκλοφόρησαν το 1950), τα έργα αυτά αποφεύγουν τις συμβάσεις της ρεαλιστικής αναπαράστασης των γεγονότων, όπως γίνεται στην περίπτωση των Αδερφοφάδων.

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ιθ προηγούμενων μυθιστορημάτων, αν και ο Φτωχούλης του Θεού λέγεται ότι αντιπροσωπεύει την πληρέστερη επεξεργασία των πολύπλοκων και, συχνά, αντιφατικών απόψεων του συγγραφέα σχετικά με το ζήτημα της θρησκείας. Η Αναφορά στον Γκρέκο χαρακτηρίζεται άλλοτε ως μυθιστόρημα και άλλοτε ως αυτοβιογραφία. 5 Περιλαμβάνει ένα πλήθος από ανεκδοτολογικά στοιχεία και στοχασμούς, πολλοί από τους οποίους λαμβάνουν χώρα σε διάφορα μοναστήρια, πράγμα που δίνει στο βιβλίο το άρωμα και το χρώμα ενός μεσαιωνικού λειμωναρίου. Τα περισσότερα από τα γεγονότα και τα πρόσωπα που σημάδεψαν τη ζωή του Καζαντζάκη μετά την ηλικία των δεκαπέντε ετών είτε παραλείπονται εντελώς είτε περιβάλλονται από μια ονειρική αχλύ που απαλείφει τις γραμμές των φυσιογνωμιών και τη φυσιολογική (και πραγματική) ροή του χρόνου. Ως αποτέλεσμα δημιουργείται ένα είδος προσωπικού μύθου ένα μυθιστόρημα, δηλαδή, από το οποίο εν πολλοίς αφαιρέθηκε το στοιχείο της «ιστορίας». Κρίμα, γιατί ο Καζαντζάκης έζησε μια ζωή που θα άξιζε να την αφηγηθεί κανείς. Είχε, βέβαια, αρκετούς βιογράφους, ανάμεσα στους ο ποίους ξεχωρίζουν η πρώτη του γυναίκα (με την οποία χώρισε) και η δεύτερη (η οποία πέθανε πενήντα σχεδόν χρόνια μετά το θάνατό του). 6 Αλλά και οι άλλοι βιογράφοι του ήταν άνθρωποι του προσωπικού του κύκλου, με αποτέλεσμα τα έργα τους να είναι το ίδιο μεροληπτικά με εκείνα των δύο συζύγων του. 7 Μόνο ο φίλος και συμπατριώτης του Παντελής Πρεβελάκης μάς άφησε ένα εμπεριστατωμένο κείμενο με τη μορφή ενός μακροσκελούς σχολίου στα τετρακόσια γράμματά του. 8 Αλλά ακόμα κι αυτός δεν 5. Βλ. Μιχαήλ Πασχάλης, «Ο Πρεβελάκης και ο διχασμός του Καζαντζάκη: κριτική και μυθοπλασία», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ. 33 (2006), σ αναδημοσίευση στον παρόντα τόμο, σ Γαλάτεια Καζαντζάκη, Άνθρωποι και υπεράνθρωποι, Αθήνα: Καστανιώτης, 2007 (α έκδ. 1957) Ελένη Καζαντζάκη, Νίκος Καζαντζάκης, ο ασυμβίβαστος, Αθήνα: Εκδόσεις Ελένης Ν. Καζαντζάκη, Έλλη Αλεξίου και Γ. Στεφανάκης, Νίκος Καζαντζάκης: γεννήθηκε για τη δόξα, Αθήνα: Καστανιώτης, 1983 Λιλή Ζωγράφου, Νίκος Καζαντζάκης, ένας τραγικός, β έκδ., Αθήνα: Παπαζήσης, 1977 (α έκδ. 1960). 8. Τετρακόσια γράμματα του Νίκου Καζαντζάκη. Και σαράντα άλλα αυτόγραφα εκδιδόμενα με σχόλια, ένα σχεδίασμα εσωτερικής βιογραφίας και τη χρονογραφία του βίου του Ν. Καζαντζάκη από τον Π. Πρεβελάκη, Αθήνα: Εκδόσεις Ελένης Ν. Καζαντζάκη, 1984 (α έκδ. 1965). Μια βιογραφική διάθεση σημειώνεται επί-

6 κ RODERICK BEATON υπήρξε αντικειμενικός και απροσωπόληπτος: όντας ο ίδιος μυθιστο ριογράφος, δεν μπορούσε να συγχωρέσει ή να κατανοήσει τη στροφή του μέ ντορά του στο μυθιστόρημα. Κατά τη γνώμη του πλέον αξιόπιστου βιο γράφου του, ο Καζαντζάκης έπρεπε να μείνει στην ιστορία όχι για όσα βιβλία του αναφέρθηκαν πιο πάνω, αλλά ως επικός ποιητής «ο ποιητής της Οδύσσειας». 9 l Την εποχή που γεννήθηκε ο Καζαντζάκης στο Ηράκλειο Κρήτης, στις 18 Φεβρουαρίου 1883, το νησί δεν ήταν παρά μια φτωχή και επαναστατημένη επαρχία της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Επί έναν περίπου αιώ να, ο χριστιανικός ορθόδοξος πληθυσμός του, που αποτελούσε και την πλειονότητα, επαναστατούσε εναντίον των Οθωμανών ηγεμόνων και των μουσουλμάνων συμπατριωτών του, και κατέφευγε στα βουνά. Σήμερα, τα εναπομείναντα μουσουλμανικά ίχνη στο νησί είναι ελάχιστα, αν και καθ όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα ο τουρκοκρητικός (δηλ. ισλαμικός) πληθυσμός υπολογιζόταν γύρω στο 40% του συνολικού. Τυπικά, στόχος των χριστιανών Κρητικών ήταν η ανατροπή της μισητής εξουσίας των Οθωμανών και η ένωση του νησιού με την Ελλάδα, πράγμα που επιτεύχθηκε το Ουσιαστικά, όμως, η σύγκρουση ανάμεσα σε «Ρωμιούς» και «Τούρκους» ήταν μια θανάσιμη πάλη ανάμεσα σε δύο κοινότητες και δύο θρησκείες, μια και οι περισσότεροι μουσουλμάνοι του νησιού μιλούσαν μόνο την κρητική διάλεκτο. Η σύγκρουση αυτή, κάτι ανάλογο της οποία ς ζήσαμε στην πρώην Γιουγκοσλαβία μετά το 1990, ήταν κάτι πολύ συνηθισμένο για τον νεαρό Καζαντζάκη. Χρόνια αργότερα, θα θυμηθεί με φρίκη τη σκηνή όταν ο πατέρας του τον είχε πάρει από το χέρι και τον είχε πάει να φιλήσει τα πόδια των χριστιανών, τους οποίους οι Οθωμανοί είχαν κρεμάσει στον μεγάλο πλάτανο στην κεντρική πλατεία του Κάστρου. 10 Ο Καζαντζάκης, λοιπόν, μεγάλωσε με την ατμόσφαιρα της σύγκρουσης στο αίμα του επιπλέον, δεν κατάφερε ποτέ να ξεπεράσει το φόβο για τον πατέρα του, τον βλοσυρό και αυστηρό Μιχάλη Καζαντζάκη, ο ο ποίος σης στη μελέτη του Νικηφόρου Βρεττάκου, Νίκος Καζαντζάκης: η αγωνία του και το έργο του, Αθήνα Βλ. το άρθρο του Πασχάλη (πιο πάνω, σημ. 5). 10. Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο, Αθήνα: Εκδόσεις Καζαντζάκη, 1982, σ

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κα κάνει αισθητή την παρουσία του, έστω και συγκαλυμμένα, σε αρκετά βιβλία, με πιο αξιομνημόνευτη εκείνη του καπετάν Μιχάλη στο ομώνυμο μυθιστόρημα. Ο νεαρός Νίκος πίστευε ότι, στα μάτια του πατέρα του, αλλά και άλλων παλιότερων Κρητικών μαχητών, κάποιος σαν κι αυτόν, που αγαπούσε τα βιβλία, διάβαζε και ασχολούνταν με αφηρημένες ιδέες, ήταν μηδαμινός δεν έκανε παρά για «δάσκαλος» ή «καλαμαράς». Ως συγγραφέας, ο Καζαντζάκης θα προσπαθήσει σε όλη του τη ζωή να απαλλαγεί από την ενοχή αυτή, αν και γνώριζε καλά ότι ήταν αδύνατον. Η τεράστια δραστηριότητα, που διοχέτευσε στη συγγραφή, στην ανάγνωση, στη μετάφραση, στα ταξίδια και στην ένταξή του σε αλλεπάλληλα πολιτικά και θρησκευτικά κινήματα, οφειλόταν κυρίως σε αυτή την αίσθηση κατωτερότητας με την οποία μεγάλωσε σε έναν ασυμβίβαστο και βίαιο κόσμο. Με το πλήρωμα του χρόνου, θα μεταφέρει το δυναμισμό, την ασυμβίβαστη σύγκρουση των πολιτισμών και των ιδεολογιών, και την υπερφίαλη ματαιοδοξία και εύθικτη περηφάνια των Κρητικών «καπετάνιων» που είχε γνωρίσει στα νιάτα του, στα θεατρικά έργα, στα ποιήματα και, κυ ρίως, στα μεγάλα μυθιστορήματα της τελευταίας περιόδου της ζωής του. Άλλη μία πρώιμη εμπειρία που φαίνεται να συνέβαλε στη διαμόρφωση του Καζαντζάκη ως συγγραφέα ήταν η διετής φοίτησή του στη Γαλλική Εμπορική Σχολή στη Νάξο, όπου οι δάσκαλοί του ήταν ιερομόναχοι καθολικοί. Αν και στην Αναφορά στον Γκρέκο δεν κάνει καμιά σχετική νύξη, δεν αποκλείεται ότι ο Καζαντζάκης θα περνούσε από μια σειρά βασανιστικές εμπειρίες ανάλογες εκείνων του Τζέιμς Τζόυς, ο οποίος είχε παρακολουθήσει ένα παρόμοιο εκπαιδευτικό ίδρυμα, στην Ιρλανδία. Τις εμπειρίες του, μάλιστα, αυτές ο Ιρλανδός συγγραφέας τις μεταβίβασε στον ήρωα του γνωστού έργου του Το πορτρέτο του καλλιτέχνη σε νεα ρή ηλικία, τον Στήβεν Δαίδαλο. Η ταπείνωση της σάρκας, τα σοβαρά σε ξουα λικά συμπλέγματα και μια ισόβια και εξαιρετικά προσωποποιημένη εμπλοκή με τον Θεό δεν έχουν καμιά σχέση με την κυ ρίαρχη ελληνορθόδοξη παράδοση και δεν ανευρίσκονται σε κανέναν άλλον μείζονα Έλληνα συγγραφέα. Αποτελούν, ωστόσο, χαρακτηριστικό γνώρισμα του Καζαντζάκη, αλλά και πολλών αγγλόφωνων καθολικών συγγραφέων, από τον Τζόυς μέχρι τον Άντονυ Μπέρτζες. Υποψιάζομαι ότι η εμπειρία αυτή συνέβαλε ώς ένα βαθμό στη μετέπειτα αποξένωση του Καζαντζάκη από τους συμπατριώτες του, ακόμα και αν τον έφερνε σ ένα δρόμο, ως συγγραφέα, που θα τον οδηγούσε στη φήμη και την αναγνώριση σχεδόν παντού στον κόσμο νωρίτερα απ ό,τι στην Ελλάδα. Αλλά ας μην προτρέχουμε.

8 κβ RODERICK BEATON Η τρίτη πρώιμη εμπειρία του Καζαντζάκη αφορά τη λογοτεχνία. Ως φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αναμείχθηκε στο κίνημα του Αισθητισμού (ή Παρακμής) που κυριαρχούσε τότε στην ελληνική πρωτεύουσα. Στους πνευματικούς κύκλους της εποχής, όλοι διάβαζαν μετά μανίας Υισμάν, Πιερ Λουίς, Μωρίς Μπαρές και Μωρίς Μαίτερλινκ. Φοιτητής ακόμα, αλλά και άνθρωπος των άκρων, πράγμα που θα σημαδέψει όλες τις μελλοντικές αισθητικές, φιλοσοφικές και πολιτικές περιπλανήσεις του, ο Καζαντζάκης εγκολπώθηκε απολύτως τον Αισθητισμό. Το 1906, μάλιστα, δημοσίευσε το μυθιστόρημα Όφις και κρίνο ένα είδος χαυνωτικού Liebestod, στο πλαίσιο του οποίου ένα νεαρό ζευγάρι αποφασίζει να ολοκληρώσει τον έρωτά του αυτοκτονώντας μέσα στις ηδονικές οσμές των λουλουδιών. Το υπόγειο ρεύμα του σαδισμού και της βίας το οποίο κινείται παράπλευρα με την παθητικότητα και την disponibilité (διάθεση) ενός πλήρως αναπτυγμένου Αισθητισμού είναι κάτι που δεν θα εγκαταλείψει ποτέ τον Καζαντζάκη, όπως ακριβώς και η νοσηρή σύνδεση της σεξουαλικής πράξης με τον βίαιο θάνατο. Σε όλα τα ώριμα μυθιστορήματά του, μια όμορφη, σεξουαλική και προκλητική, κατά κανόνα, γυναίκα σκοτώνεται βίαια, συνήθως αμέσως μετά την εκπλήρωση του ερωτικού πάθους του (αρσενικού) ήρωα. 11 Εκτός αυτών, υπάρχουν και άλλες καλύτερα τεκμηριωμένες επιρ ροές που διαμόρφωσαν τον Καζαντζάκη ως άνθρωπο και συγγραφέα. Πρόκειται κατά σειρά για τη φιλοσοφία του Νίτσε, τους Γάλλους σχολιαστές του οποίου αξιοποίησε μέχρι κατάχρησης ώστε να συγγράψει το δι δακτο ρικό του 12 για τη θεωρία του Μπερξόν, μαθήματα του οποίου παρακολούθησε ο Κα ζαν τζά κης στη Σορβόνη και για τους μοναχούς του Αγίου Όρους, που του εμφύσησαν το θαυμασμό για την ασκητική παράδοση της Ορθοδο- 11. Βλ. Αγγέλα Καστρινάκη, «Ο Νίκος Καζαντζάκης και ο αισθητισμός: έλξη και άπωση», στον τόμο Νίκος Καζαντζάκης: Σαράντα χρόνια από το θάνατό του. Πεπραγμένα Επιστημονικού Διημέρου, Χανιά, 1-2 Νοεμβρίου 1997, Χανιά: Δημοτική Πολιτιστική Επιχείρηση Χανίων, 1998, σ αναδημοσίευση στον παρόντα τόμο, σ Gunnar de Boel, «Ο Καζαντζάκης πιστός αναγνώστης των γάλλων σχολιαστών του Νίτσε», στον τόμο Νίκος Καζαντζάκης: το έργο και η πρόσληψή του. Πεπραγμένα Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου: Πανεπιστημιούπολη Ρεθύμνου, Γάλλος, Απριλίου 2004, Ηράκλειο Κρήτης: Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας, 2006, σ

9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κγ ξίας. Σημειωτέον ότι ο Καζαντζάκης έμεινε στο Άγιον Όρος, παρέα με τον ποιη τή Άγγελο Σικελιανό, σαράντα ακριβώς μέρες στα τέλη του Κατά τη διάρκεια των πρώτων αυτών χρόνων, ο Καζαντζάκης άρχισε να γράφει μανιωδώς θέατρο. Μετά όμως από μια πρώιμη επιτυχία, και λόγω, ίσως, της εγγενούς ανικανότητάς του να δεχτεί τους αναγκαίου ς συμβιβασμούς, ελάχιστα από τα θεατρικά του βρήκαν το δρόμο για το σανίδι ενόσω ζούσε. Την ίδια περίπου εποχή, ρίχτηκε, με τον γνωστό ζήλο του, στο Γλωσσικό Ζήτημα, το οποίο εκείνη την εποχή βρισκόταν στην πιο επίμαχη φάση του. Συνεπικουρούμενος από την πρώτη του σύζυγο Γαλάτεια, έγραψε μια σειρά σχολικών εγχειριδίων στη δημοτική. Το 1919, ήταν πια ένα εξέχον δημόσιο πρόσωπο, στο οποίο ο τότε πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος εμπιστεύτηκε την αποστολή διάσωσης και μετεγκατάστασης στην Ελλάδα των ελληνικών εθνικών κοινοτήτων της Γεωργίας και της Αρμενίας, που βρίσκονταν υπό διωγμόν. Σε όλους αυτούς τους ρόλους, ο σχετικά νέος ακόμα Καζαντζάκης φαίνεται ότι ανταποκρίθηκε πολύ καλά. Η αποξένωσή του από την Ελλάδα και από τους Έλληνες ακολούθησε α μέ σως μετά. Η αναχώρησή του από την Ελλάδα το 1920, η οποία συμπίπτει με την έναρξη μιας σειράς ταξιδιών που θα διαρκέσουν μέχρι το τέλος της ζωής του, θεωρήθηκε ένδειξη απέχθειας για τις πολιτικές αναστατώσεις εκείνης της χρονιάς. Τον Αύγουστο του 1920 δολοφονείται στην Αθήνα ο στενός του φίλος Ί ω ν Δρα γούμης τον Νοέμβριο, ο Βενιζέλος απομακρύνεται από την εξουσία και, δύο χρόνια αργότερα, το 1922, έρχεται η Μικρασιατική Καταστροφή. Αλλά ήδη ο Καζαντζάκης βρίσκεται μακριά. Από τη Βιέννη πηγαίνει στο Βερολίνο και, όσο τα ξι δεύει, ασπάζεται πρώτα το βουδισμό και, στη συνέχεια, τον κομμουνισμό. Εμπνεόμενος για ένα διάστημα από το παράδειγμα του Λένιν και την πίστη του ότι το προλεταριάτο αντιπροσώπευε τον επόμενο δίαυλο στον οποίο έπρεπε να διοχετευτεί ο αταβιστικός δυναμισμός που είχε γνωρίσει ως παιδί στην Κρήτη, ο Καζαντζάκης μαθαίνει μόνος του ρωσικά και ταξιδεύει επί αρκετά χρόνια στη σταλινική τότε Ρωσία. Στην Αναφορά στον Γκρέκο, περιγράφει με αξιομνημόνευτο τρόπο την επίσκεψή του στο πρόσφατα κατασκευασμένο μαυσωλείο του Λένιν, όπου παραλληλίζει την ευλάβεια των κομμουνιστών «προσκυνητών» με αυτήν των ορθόδοξων πιστών μπροστά στον Επιτάφιο τη Μεγάλη Παρασκευή Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο, σ

10 κδ RODERICK BEATON Μια βραχύβια προσπάθειά του να σπείρει το σπόρο της κομμουνιστικής επανάστασης στην Κρήτη το 1924 καταλήγει σε φιάσκο, ενώ την επόμενη χρονιά συλλαμβάνει ένα από τα πιο φιλόδοξα σχέδια σε όλη την παγκόσμια λογοτεχνία. Πρόκειται για το επικό ποίημα το οποίο, μετά από δεκατρία χρόνια δουλειάς και έξι πρόχειρες γραφές, θα δημοσιευτεί υπό τον τολμηρό τίτλο Οδύσσεια. Το ποίημα αυτό είναι τρεις φορές μεγαλύτερο από το ομώνυμο ομηρικό έπος. Ήταν, πράγματι, αρκετά τολμηρό για έναν συγγραφέα να ιδιοποιηθεί τόσο τον τίτλο του ομηρικού έργου όσο και το όνομα του ήρωά του τόσο περισσότερο ακόμα να δημοσιεύσει εν έτει 1938 ένα έπος στίχων, καθένας από τους οποίους είχε την έκταση ενός χαϊκού (δεκαεπτά συλλαβές) δεν απείχε και πολύ από τη συγγραφική αυτοκτονία. Η καζαντζακική Οδύσσεια πρέπει να θεωρηθεί καθυστερημένη ήδη από τη σύλληψή της, το Είκοσι χρόνια νωρίτερα, ο Κωστής Παλαμάς είχε βάλει τη σφραγίδα του σε ένα υστερορομαντικό, επικολυρικό και λίγο-πολύ φιλοσοφικό είδος ποίησης που, ύστερα από το Δωδεκάλογο του Γύφτου (1907) και τη Φλογέρα του Βασιλιά (1910), δύσκολα θα μπορούσε να έχει συνέχεια. Το γεγονός ότι ο Καζαντζάκης ενσωμάτωσε στο ποίημά του κάθε σπάνια ελληνική λέξη που μπόρεσε να αποθησαυρίσει κατά τη διάρκεια της περιόδου συγγραφής του έργου, δεν διευκόλυνε καθόλου την ανάγνωσή του. Αλλά εκείνο που δυσκόλεψε ακόμα περισσότερο τα πράγματα ήταν το γεγονός ότι επέβαλε στο κείμενο το δικό του σύστημα ορθογραφίας, το οποίο, αν και έστεκε λογικά, ήταν καταδικασμένο σε αποτυχία, γιατί δεν επέτρεπε την αβίαστη ανάγνωση του έργου. Όταν στις αρχές της δεκαετίας του 1970 άρχισα να μαθαίνω νέα ελληνικά, θυμάμαι ότι μου έλεγαν πως μόνο έξι άνθρωποι είχαν διαβάσει ολόκληρο το ποίημα στο πρωτότυπο. Αμφιβάλλω αν έκτοτε ο αριθμός αυτός αυξήθηκε πολύ, μολονότι μπορεί να με διαψεύσει η επιτυχία της καλαίσθητης ανατύπωσης της έκδοσης του Χάρη στην αίγλη των μυθιστορημάτων που στο μεταξύ είχαν γνωρίσει την παγκόσμια επιτυχία, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 η Οδύσσεια μεταφράστηκε στα αγγλικά, στα γαλλικά και στα γερμανικά. Στην αγγλική μετάφραση του Κίμωνα Φράιερ, που εκτιμήθηκε ιδιαιτέρως από τη γενιά των μπήτνικ 14. Νίκος Καζαντζάκης, Οδύσεια, ομοιότυπη έκδοση του 1938, επιμ. Π. Σταύρου, Αθήνα: Εκδόσεις Καζαντζάκη, 2006.

11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κε στην Αμερική, έχει προστεθεί και υπότιτλος: A modern sequel. Έκτοτε, η μετάφραση αυτή εξαφανίστηκε από τα ράφια των βιβλιοπωλείων. Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, ο φοβερός δυναμισμός του Καζαντζάκη, αλλά και η προσήλωσή του στη συγγραφική του αποστολή, δεν μειώθηκαν καθόλου. Μετά την υπηρεσία στην κυβέρνηση του Βενιζέλου για τη διάσωση των ελληνικών πληθυσμών του Καυκάσου, δεν εργάστηκε ποτέ ξανά σε κάποια μόνιμη θέση, προτιμώντας να βγάζει το ψωμί του γράφοντας άρθρα και κείμενα σε διάφορες εφημερίδες. Ταξίδεψε για μεγάλο χρονικό διάστημα στην Ευρώπη, στη Μέση και την Άπω Ανατολή, και έγραψε διάφορα ταξιδιωτικά βιβλία που του απέφεραν πολύ περισσότερα χρήματα από ό,τι τα θεατρικά έργα και η ποίηση. Για βιοποριστικούς λόγους, επίσης, μετέφρασε στα ελληνικά ορισμένα από τα ογκωδέστερα και πιο δύσκολα κλασικά έργα της ευρωπαϊκής λογοτε χνίας: τη Θεία Κωμωδία του Δάντη, το πρώτο μέρος του Φάουστ του Γκαίτε και, λίγο αργότερα, την Ιλιάδα και την Οδύσσεια του Ομήρου. Εκτός αυτού, έγραψε και μια δίτομη ιστορία της ρωσικής λογοτεχνίας και τρία μυθιστορήματα στα γαλλικά που δεν είχαν καμιά τύχη. 15 Όταν ξέσπασε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, ο Καζαντζάκης είχε επιστρέψει στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στην Αίγινα από το 1936 και μετά. Εκείνη την εποχή, είχε χωρίσει με τη Γαλάτεια και συζούσε με την Ελένη Σαμίου, που την είχε συναντήσει το 1924, αλλά την παντρεύτηκε μετά τον πόλεμο. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής ( ), ο κάποτε αεικίνητος Καζαντζάκης εγκλωβίστηκε στην Αίγινα. Τότε, υπό τις τραχιές συνθήκες της πείνας και της στέρησης της ελευθερίας αποφάσισε, με την προτροπή της Ελένης, να ασχοληθεί με τη συγγραφή του «συναξαριού του Ζορμπά». Ο πραγματικός Ζορμπάς ήταν ένας εργάτης που ο Καζαντζάκης είχε συναντήσει στη βόρεια Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου με τη βοήθεια αυτού του ανθρώπου, ο Καζαντζάκης ίδρυσε μια εταιρεία εξόρυξης λιγνίτη (όπως συμβαίνει και στο βιβλίο). Στην αποστολή διάσωσης των Ελλήνων του Καυκάσου, ο Καζαντζάκης 15. Τόντα-Ράμπα, μτφρ. Γ. Μαγκλής, Αθήνα: Δίφρος [γράφεται το 1929] Ο βραχόκηπος, μτφρ. Π. Πρεβελάκης, Αθήνα: Εκδόσεις Ελένης Καζαντζάκη, 1971 [γράφεται το 1936]. Το τρίτο, με τίτλο Mon père (Ο πατέρας μου), γράφτηκε το 1936/1940, αλλά δεν δημοσιεύτηκε και φαίνεται ότι χάθηκε. Πρόκειται για ένα πρώτο σχεδίασμα για τον μετέπειτα Καπετάν Μιχάλη.

12 κϛ RODERICK BEATON είχε πάρει μαζί του τον Ζορμπά (πράγμα που δεν συμβαίνει στο βιβλίο). Το όνομα του πραγματικού Ζορμπά ήταν Γιώργης, ενώ του μυθιστορηματικού Αλέξης. Ο Ζορμπάς του ομώνυμου μυθιστορήματος είναι ένα πλάσμα της φαντασίας του συγγραφέα. Αποτελεί την ενσάρκωση της ζωντάνιας, της αυθορμησίας και της ηρωικής καρτερίας, ενώ οι αφηγήσεις του από ένα παρελθόν γεμάτο δράση και περιπέτειες συμπυκνώνουν όλα όσα είχε μάθει και βιώσει ο Καζαντζάκης στα εξήντα χρόνια της ζωής του. 16 Τίτλος του βιβλίου, όταν πρωτοεκδόθηκε το 1946, ήταν Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά. Άγνωστο πώς και πότε βγήκε το διεθνώς πια γνωστό Zorba the Greek ή αν ρωτήθηκε ποτέ γι αυτό ο ίδιος ο Καζαντζάκης. Υποψιάζομαι ότι ο τίτλος της μετάφρασης οφείλεται στον Σουη δό φιλέλληνα Μπέργκε Κνες (Börje Knös), ο οποίος εκείνη ακριβώς την εποχή ηγείτο της εκστρατείας για να πάρει ο Καζαντζάκης το βραβείο Νόμπελ, πράγμα που δεν συνέβη ποτέ. Ο Κνες ήταν ο άνθρωπος που μετέφρασε στα σουηδικά τόσο τον Ζορμπά όσο και άλλα μυθιστορήματα του Καζαντζάκη. Καλώς ή κακώς, ο καινούργιος τίτλος δείχνει τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε το βιβλίο εκτός Ελλάδος. Όπως θα έχουν δια πιστώσει πολλοί Έλληνες, ο μυθιστορηματικός Ζορμπάς δεν φαίνεται και τόσο πολύ «Έλληνας» πρόκειται ακριβέστερα για ένα αμάλγαμα ανθρώπινων τύπων που ο Καζαντζάκης είχε κατά καιρούς συναντήσει, άλλους μακριά από την Ελλάδα, άλλους στα διάφορα αναγνώσματά του. Η ζωντάνια και η αμεσότητα με τις οποίες αντιμετωπίζει τη ζωή ο Ζορμπάς, και η απόλυτη αποδοχή όλων των αντι φάσεών της, μέσα στο χορό, αποτελούν στην πραγματικότητα το απόσταγμα της εμπειρίας του συγγραφέα, ο οποίος είχε τότε ενστερνιστεί ακόμα πιο βαθιά το μάθημα ότι ο δρόμος προς την τελική λύτρωση περνάει από την α ποτυχία κάθε εγχειρήματος και τη διάψευση κάθε ελπίδας. Η κατεχόμενη από τους Γερμανούς Ελλάδα, με τις ανείπωτες ταπεινώσεις και τη μαζική πείνα των κατοίκων της, αποτελεί το χώρο μέσα από τον οποίο ο Ζορμπάς αποκτά φωνή για να εκφράσει, με την αυθεντία της εμπειρίας, το αδάμαστο και ακατανίκητο πνεύμα του ηττημένου στον πόλεμο Έλληνα: 16. Βλ. σχετικά Γιάννης Αναπλιώτης, Ο αληθινός Ζορμπάς και ο Νίκος Καζαντζάκης, Αθήνα: Δίφρος, 1960.

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κζ Πολλοί φοβήθηκαν τη ματαιότητα εγώ τη νίκησα. Πολλοί σκέφτουνται εγώ δεν έχω ανάγκη να σκέφτουμαι. Δε χαίρουμαι για το καλό μήτε λυπούμαι για το κακό αν μάθω πήραν την Πόλη οι Έλληνες, είναι το ίδιο για μένα αν πάρουν την Αθήνα οι Τούρκοι. 17 Ο Καζαντζάκης ήταν πενήντα οχτώ χρονών όταν άρχισε να γράφει τον Ζορμπά. Μέχρι τότε είχε τελειώσει την Οδύσσεια, τα περισσότερα από τα είκοσι (συνολικά) θεατρικά έργα του, και το φιλοσοφικό του πιστεύω, το νιτσεϊκό Salvatores Dei: Ασκητική, που γράφτηκε το Αλλά με τον Ζορμπά σημαίνεται για τον Καζαντζάκη η «κρίσιμη καμπή». Συνειδητά ή μη, στην πεζογραφία ο συγγραφέας είχε βρει επιτέλους το σωστό του δρόμο. Μέσα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου πνέει ένας ορμητικός και φρέσκος αέρας. Ωστόσο, ο Ζορμπάς αποτελεί την αρχή και όχι την ολοκλήρωση της «καμπής», κι αυτό γιατί το μυθιστόρημα έχει αρκετά μειονεκτήματα: η δράση είναι υποτυπώδης, οι ήρωες, πλην του Ζορμπά και του ανώνυμου «Αφεντικού», ο οποίος αφηγείται την ιστορία, είναι αρκετά στερεότυποι, ενώ η δομή του βιβλίου θυμίζει εν πολλοίς φιλοσοφικό διάλογο. Ωστόσο, με το Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, τον Καπετάν Μιχάλη και τον Τελευταίο πειρασμό και τα τρία γραμμένα κατά τη διάρκεια της ε ξ ορ μητικής περιόδου ο Καζαντζάκης, ως μυθιστοριογράφος, φτά νει στην ωριμότητά του. Στα έργα αυτά, ο μύθος είναι προσεκτικά δομημένος και επεξεργασμένος, και ο αριθμός των προσώπων τερά στιος πολλά, βέβαια, παραμένουν καρικατούρες, αν και απεικονίζονται με ζωηρότητα όπως οι μικροσκοπικοί χωρικοί στους πίνακες του Μπρέχελ. Αλλά εκείνο που χαρακτηρίζει πάνω απ όλα τα ύστερα αυτά μυθιστορήματα είναι το γεγονός ότι η δράση πυροδοτείται από τη σύγκρουση ακαταμάχητων δυνάμεων, από πικρές και λυσσαλέες διαμάχες ανάμεσα σε άτομα, σε δόγματα και σε πολιτικές ιδεολογίες. Όλα αυτά, κατά τη γνώμη μου, διατηρούν ζωντανό το ενδιαφέρον των αναγνωστών για το έργο του Καζαντζάκη μισόν αιώνα μετά το θάνατό του, και εξηγούν τόσο την έλξη που 17. Νίκος Καζαντζάκης, Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Αθήνα: Εκδόσεις Ελ. Καζαντζάκη, , σ Ο τίτλος εμφανίζεται έτσι στην πρώτη έκδοση του 1927 από τη δεύτερη έκδοση, με προσθήκες, του 1945 καθιερώνεται η από τότε γνωστή μορφή, Ασκητική: Salvatores Dei.

14 κη RODERICK BEATON ασκεί στους κινηματογραφιστές όσο και την αδιαμφισβήτητη επιτυχία των ταινιών των οποίων το σενάριο βασίστηκε στα μυθιστορήματά του. Όταν έγραψε τα τρία αυτά μυθιστορήματα, ο Καζαντζάκης είχε φύγει για πάντα από την Ελλάδα. Μετά την Απελευθέρωση, προσπάθησε για μια ακόμα φορά να αναμειχθεί στην πολιτική ζωή της χώρας, υποστηρίζοντας τη συμφιλίωση όλων των σοσιαλιστικών παρατάξεων, κομμουνιστικών και μη, με τον φιλόδοξο στόχο να γλιτώσει τη χώρα από τον επερχόμενο εμφύλιο πόλεμο. Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόταν ο Καζαντζάκης την πολιτική, ήταν μεγαλόπνοος, και αταίριαστος με τα πραγματικά γεγονότα και τις νοοτροπίες της εποχής. Το φθινόπωρο του 1946, με τον εμφύλιο επί θύραις, πηγαίνει στη Γαλλία και, πιο συγκεκριμένα, στην Αντίπολη (Αντίμπ), όπου και εγκαθίσταται. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της ζωής του συνέχισε, παρά την επιδείνωση της υγείας του, να γράφει μυθιστορήματα και θεα τρικά έργα, ενώ, λίγο πριν πεθάνει, είχε σκοπό να προχωρήσει σε μια ακόμα μεγάλη επική σύνθεση, στα μέτρα της Οδύσσειάς του, με κεντρικό ήρωα τον Διγενή Ακρίτα. Δεν σταμάτησε ποτέ να ταξιδεύει και πέθανε στο Φράιμπουργκ-ι μ - Μπράισγκαου της τότε Δυτικής Γερμα νίας, στις 26 Οκτωβρίου 1957, μετά την επιστροφή του από ένα δεύτερο ταξίδι που είχε πραγματοποιήσει στην Κίνα και την Ιαπωνία. Συχνά, αναφέρεται ότι ο Καζαντζάκης αφορίστηκε από την Εκκλησία της Ελλάδος. Η αλήθεια είναι ότι, παρά τις προτάσεις ορισμένων να διωχθεί, με την κατηγορία της βλασφημίας, βάσει του ελληνικού ποινικού κώδικα, τάφηκε στο Ηράκλειο με όλες τις θρησκευτικές τιμές, αν και όχι σε καθαγιασμένο τόπο. Σήμερα, ο τάφος του βρίσκεται σε ένα εμβληματικό σημείο της πόλης: στον Προμαχώνα Μαρτινένγκο των βενετσιάνικων τειχών του 16ου αιώνα. Είναι ένα από τα λίγα όμορφα σημεία μιας, κακά τα ψέματα, όχι και τόσο όμορφης πόλης από κει μπορεί κανείς να έχει ανεμπόδιστη θέα προς τη θάλασσα, αλλά και στην ενδοχώρα που κυριαρχείται από τα κατσάβραχα του Γιούχτα, του βουνού όπου, όπως θρυλείται, είναι θαμμένος ο βασιλιάς των θεών, ο Δίας. Ο τάφος του Καζαντζάκη είναι εξαιρετικά λιτός: ένας πέτρινος τύμβος κι ένας ξύλινος σταυρός στη μέση ενός πλακόστρωτου, ενώ, αντί για όνομα, υπάρχει η εξής επιγραφή από την Ασκητική: «Δεν ελπίζω τίποτα. Δε φοβούμαι τίποτα. Είμαι λέφτερος». l

15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κθ Πώς, λοιπόν, μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι τα βιβλία του Καζαντζάκη διαβάζονται ακόμα και σήμερα; Και ποιο μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματικό του επίτευγμα μισόν αιώνα μετά το θάνατό του; Πολλά από αυτά που έχουν γραφτεί για το έργο του από τις πρώτες κριτικές μέχρι τις απόψεις που παρουσιάστηκαν σε διάφορα συνέδρια για να τιμηθεί η πεντηκοστή επέτειος του θανάτου του, εστιάζουν το ενδιαφέρον τους στις αιρετικές απόψεις του για τη θρησκεία και τον εκπληκτικό εκλεκτικισμό της «κοσμοθεωρίας» του, αν πραγματικά πρόκειται για κάτι τέτοιο. Κατά τη γνώμη μου, το μυστικό της επιτυχίας του Καζαντζάκη βρίσκεται στην ευφυΐα του να συλλαμβάνει την ένταση, τον φυσικό δυναμισμό και την πνευματική ενέργεια που οδηγούν τις ανθρώπινες συγκρούσεις στα άκρα, και να «μετουσιώνει» τις δυνάμεις αυτές σε λόγο. Τελικά, ο Καζαντζάκης διεξήλθε όλους τους «ισμούς», που κατά καιρούς ασπάστηκε, δημιουργώντας στα τελευταία έργα του έναν μυθιστορηματικό χώρο, στο πλαίσιο του οποίου όλες οι εντάσεις ανάμεσα στις αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις του αναπτύχθηκαν ελεύθερα. Πιστεύω επίσης, έστω κι αν ο ίδιος δεν το είχε πλήρως συνειδητοποιήσει, τόσο στο Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά όσο και στο Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, ότι ο Καζαντζάκης εγκολπώθηκε για πρώτη φορά ένα μεγάλο μέρος του προγράμματος του Μοντερνισμού, όπως τουλάχιστον αυτό είχε αναπτυχθεί στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του Ο Ζορμπάς δεν είναι το μοναδικό ελληνικό μυθιστόρημα των αρχών της δεκαετίας του 1940 που αναζητά την αληθιν ή φύση της «ελληνικότητας». Ο Χριστός ξανασταυρώνεται συνυφαίνει το μύθο με την ιστορία με έναν τρόπο που θυμίζει την γνωστή άποψη του Έλιοτ για τον Οδυσσέα του Τζέιμς Τζόυς (ότι αντί της μεθόδου του μυθιστορήματος ο Ιρλανδός συγγρα φέας επινοεί και εφαρμόζει με επιτυχία μια καινούργια μέθοδο, τη «μυθική»). Ο Καπετάν Μιχάλης και ο Τελευταίος πειρασμός, που αποτελούν το επιστέγασμα της συγγραφικής δουλειάς του, όταν διαβάζονται από την οπτική γωνία του 21ου αιώνα, μοιάζουν να προοιωνίζονται μερικές αναζητήσεις του παγκό σμιου Μεταμοντερνισμού, που θα κυριαρχούσε στο χώρο της πεζογραφίας αρκετές δεκαετίες μετά το θάνατο του συγγραφέα. Ως προανακρούσματα του Μεταμοντερνισμού συγκαταλέγονται, στα δυο αυτά μυθιστορήματα, τα υπέρμετρα πάθη, η παρουσίαση των οποίων θραύει τα όρια του συμβατικού ρεαλισμού τα στοιχεία «μαγικού ρεαλισμού» η αμφισημία με την οποία κλείνει η αφήγηση (ή το «ανοιχτό τέλος»), και, στην περί-

16 λ RODERICK BEATON πτωση του Τελευταίου πειρασμού, η τολμηρή διερεύνηση εναλλακτικών πραγματικοτήτων. 19 Τα τελευταία είκοσι χρόνια, έχει αρχίσει να δημιουργείται ένα εντελώς νέο κοινό για το έργο του Καζαντζάκη: εκείνο των προοδευτικών θεο λόγων, οι οποίοι συνδέονται με τις προτεσταντικές Εκκλησίες της Αμε ρικής και, ώς ένα βαθμό, της Αγγλίας. Μέσω του έργου ανθρώπω ν σαν τον Ντον Κιούπιτ (Don Cupitt), τον Ντάρεν Μίντλετον (Darren Middleton), τον Ντάνιελ Ντομπρόφσκι (Daniel Dombrowski) και άλλους, ο Καζαντζάκης κατέστη πρότυπο για ένα συγκεκριμένο χριστιανικό ρεύμα σκέψης που επιδιώκει να συμφιλιώσει τη Βίβλο με την επιστήμη και, πιο συγκεκριμένα, με το δαρβινισμό. Ο ίδιος ο Καζαντζάκης αφηγεί ται, στην Αναφορά στον Γκρέκο, πώς έχασε την πίστη του ως χριστιανός, τη στιγμή που έμαθε πρώτη φορά για τη θεωρία της εξέλιξης. 20 Φαίνεται ότι η ισόβια ενασχόληση του Καζαντζάκη με το πρόβλημα της πνευματικότητας και το υψηλό «μήνυμα της ζωής» σε έναν κόσμο από τον οποίο απουσιάζει ένας αγαθός προσωπικός Θεός, συνδυάζεται σήμερα με μια κίνηση μερικών προοδευτικών χριστιανών που είναι γνωστή ως «εξελικτική θεολογία». Ανεξάρτητα, λοιπόν, από το αν το έργο του θα συνεχίσει να διαβάζεται για την αφηγηματική τεχνική και τη δύναμη της φαντασίας του συγγραφέα του ή να ανασκάπτεται για τον εντοπισμό φιλοσοφικών και θρησκευτικών ενοράσεων, που θα βοηθήσουν το χριστιανισμό να συμφιλιωθεί με το δαρ βινισμό, τα καλύτερα μυθιστορήματα του Καζαντζάκη διαβάζονται σήμερα με πολλούς και ποικίλους τρόπους, οι οποίοι ανταποκρίνονται πραγματικά στις ανάγκες του νέου αιώνα Μετάφραση: Θανάσης Κατσικερός 19. Βλ. περαιτέρω Ρόντερικ Μπήτον, Ο Καζαντζάκης μοντερνιστής και μεταμοντέρνος, επιμ. Σ. Ν. Φιλιππίδης, Σειρά: Μελέτες για τον Καζαντζάκη, αρ. 2, Αθήνα: Πανεπιστήμιο Κρήτης - Εκδόσεις Καστανιώτη, Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο, σ

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248 Η Άλκη Ζέη στο Η μωβ ομπρέλα Οι μεγάλοι και τα παιδιά. Δυο κόσμοι τόσο διαφορετικοί. Ο καθένας κουβαλάει τη δική του αλήθεια. Γι αυτό άλλωστε και πίσω από μια μωβ ομπρέλα μπορεί να κρύβονται πολλές! ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Μπορείτε να παραγγείλετε το υλικό δωρεάν σήμερα!

Μπορείτε να παραγγείλετε το υλικό δωρεάν σήμερα! Μπορείτε να παραγγείλετε το υλικό δωρεάν σήμερα! ekklisia.secretary@gmail.com T. 2310 239 837 ή στην ιστοσελίδα www.apostolichurch.gr/onehope Σε συνεργασία με το ΥΛΙΚΟ ΤΗΣ Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΕ ΚΑΘΕ NEO

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Η µαγεία του βιβλίου

Η µαγεία του βιβλίου Η µαγεία του βιβλίου Χριστιάνα Αντρέου Παναγιώτα Χαραλάµπους για το βιβλίο Το βιβλίο, το βιβλίο είναι φίλος µου καλός. Το κρατώ και το διαβάζω, και λεπτό δε σταµατώ. Η µαγεία του µε ταξιδεύει στο δικό

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Σ ένα συνοριακό σταθμό

Σ ένα συνοριακό σταθμό Σ ένα συνοριακό σταθμό - Αντώνη Σαμαράκη Σχεδιασμός πρότασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Δημιουργία κλίματος δεκτικότητας Προβάλλονται εικόνες σχετικές με σταθμούς και τρένα με μουσική υπόκρουση και

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

A. Morales Ortiz- C. Martínez Campillo, Καλώς ορίσατε στην Ελλάδα. Materiales para la enseñanza del Griego Moderno (Nivel inicial)

A. Morales Ortiz- C. Martínez Campillo, Καλώς ορίσατε στην Ελλάδα. Materiales para la enseñanza del Griego Moderno (Nivel inicial) 1. Συμπληρώστε με τη σωστή αντωνυμία 1....αρέσουν πολύ τα γλυκά (η μητέρα μου) 2. Δεν... αρέσει το ποδόσφαιρο (τα παιδιά) 3....αρέσει να ταξιδεύω (εγώ) 4.... αρέσει το διάβασμα (ο Κώστας) 5. Τι...αρέσει

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι.

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι. Αγαπημένοι μου εν Χριστώ Χριστός Ανέστη Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα αλλαγή όσον αφορά στο θέμα της διαχείρισης χρημάτων. Οι στατιστικές των χρεών στις ΗΠΑ (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) είναι συγκλονιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΕΞΟΔΟΣ», ΤΟΥ ΛΕΥΤ. ΣΑΚΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΚΑΝΙΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΕΞΟΔΟΣ», ΤΟΥ ΛΕΥΤ. ΣΑΚΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΚΑΝΙΑ 22/02/2009 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΕΞΟΔΟΣ», ΤΟΥ ΛΕΥΤ. ΣΑΚΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΚΑΝΙΑ Αγαπητοί συμπατριώτες, Κυρίες και κύριοι Ευχαριστώ τον Σύλλογο Αιτ/νων και τον φίλο δραστήριο Πρόεδρό του Χρ. Χούτα για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικογένειας: Εμμανουήλ Τσαλίκη + Μαρίας Θεολόγου

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικογένειας: Εμμανουήλ Τσαλίκη + Μαρίας Θεολόγου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικογένειας: Εμμανουήλ Τσαλίκη + Μαρίας Θεολόγου (Όπως τα κατέθεσε προφορικά η κ. Ιωάννα Τσαλίκη, εγγονή του Εμμανουήλ Τσαλίκη, τον Αύγουστο του 2011) Οικογενειακή φωτογραφία στη Λέρο,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Με την υποστήριξη του Δήμου Λυκόβρυσης - Πεύκης

Με την υποστήριξη του Δήμου Λυκόβρυσης - Πεύκης kin-lesxh-telikh:layout 1 13/10/2011 3:42 μμ Page 1 Πρόγραμμα Προβολών Περιόδου 2011-2012 Με την υποστήριξη του Δήμου Λυκόβρυσης - Πεύκης kin-lesxh-telikh:layout 1 13/10/2011 3:42 μμ Page 2 Ε υ χ α ρ ι

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!!

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Μουσικό Σχολείο Λάρισας Τάσου Λειβαδίτη 20 Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Τα κείμενα που ακολουθούν είναι μαθητικές δημιουργίες και απαντούν στο ερώτημα «τι διαβάζουν τα παιδιά μας», μόνιμη

Διαβάστε περισσότερα

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου!

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πόσο χρόνο σας πήρε η συγγραφή; Ε.Τ.: Κοιμάμαι + τρώω + περπατάω +

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ!

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Με μεγάλη μας έκπληξη διαπιστώσαμε πως πρόσφατα (Νοέμβριος 2011) διανεμήθηκε προς διδασκαλία, στα δημοτικά σχολεία της χώρας μας ένα καινούργιο βιβλίο γραμματικής,

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Η ΗΜΕΡΑ Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Την καθιέρωσε

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα Η Αργυρώ και ο Βασίλης μετά το τέλος της σχολικής χρονιάς αποφάσισαν να επισκεφτούν το θείο Αριστείδη, που διαμένει τα τελευταία χρόνια στην Τήνο, το όμορφο νησί των Κυκλάδων. Βασίλης: «Πρέπει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

«Nα μάθουν οι Bρετανοί ότι η Eλλάδα δεν είναι Mπανανία»

«Nα μάθουν οι Bρετανοί ότι η Eλλάδα δεν είναι Mπανανία» Kαθηγητής Kέβιν Φέδερστον «Nα μάθουν οι Bρετανοί ότι η Eλλάδα δεν είναι Mπανανία» Στο London School of Εconomics (LSΕ) Έλληνες, και ξένοι, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι έχουν πλέξει μια μικρή φωλιά, το Eλληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΗΛΩΣΕΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 30 Οκτωβρίου 2013 στις 10:00-17:00

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΗΛΩΣΕΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 30 Οκτωβρίου 2013 στις 10:00-17:00 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΗΛΩΣΕΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 30 Οκτωβρίου 2013 στις 10:00-17:00 Έναρξη της έκθεσης ζωγραφικής που πλαισιώνει τις εκδηλώσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

--------------------------------------

-------------------------------------- ------------------------------------- Project Brief Ανάπτυξη ηλεκτρονικής εκπαιδευτικής εφαρμογής -------------------------------------- 1 Στόχοι / Overview 1. Περιγράψτε με λίγα λόγια το έργο. Ποιοι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ»

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» 9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» Πολλές φορές ο μόνος τρόπος για να αφηγηθείς τη δική σου ιστορία είναι μέσα από τις ιστορίες των άλλων. Ίσως ο μόνος τρόπος για να μιλήσεις για το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

κείµενα για το µάθηµα της λογοτεχνίας Β Γυµνασίου

κείµενα για το µάθηµα της λογοτεχνίας Β Γυµνασίου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΠΑΙ ΩΝ 2002 2004 ΡΑΣΗ 2.5 ηµιουργία «εναλλακτικού» εκπαιδευτικού υλικού για το µάθηµα της λογοτεχνίας Α και Β Γυµνασίου κείµενα για το µάθηµα της λογοτεχνίας Β Γυµνασίου

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης 28 ΝΕΚΡΟΛΟΓΙΕΣ ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης μας Γιαννούλας, σφραγίζει μέ διακριτικότητα το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Χωρίς ποτέ να διεκδικήσει ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου τίο υ αρ ια σμ ΘΕΑ ΤΟ 2 ήμ 1-2 ερ 4 Ρ α κ Mα ου ρτ Υ κλο ίου θέ ατ ρ ου ΚΛΟ ΚΟΥ γκό πα ΣΤΙ Β 21 ΑΛ M ΦΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Είναι τεράστια η χαρά, η τιμή και η συγκίνηση που μου δίνεται η ευκαιρία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού)

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού) ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού) Δρ. Μανόλης Αλεξάκης Συντονιστής Γραφείου Βρυξελλών Αθήνα 10-11 Οκτωβρίου 2014 Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ. EACEA 46/2014 - Έργα λογοτεχνικής μετάφρασης Εφαρμογή των σχεδίων του υποπρογράμματος «Πολιτισμός»: έργα λογοτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα