Roderick Beaton. ΕισαγωγΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Roderick Beaton. ΕισαγωγΗ"

Transcript

1 Roderick Beaton ΕισαγωγΗ Στο εξωτερικο ο Ζορμπασ και ο Τελευταιοσ πειρασμοσ έγιναν περισσότερο γνωστά ως κινηματογραφικές ταινίες των Μιχάλη Κακογιάννη και Μάρτιν Σκορσέζε αντίστοιχα παρά ως μυθιστορήματα. Το λιμπρέτο της όπερας του Μπόχουσλαβ Μάρτινου (Bohuslav Martinů) με τίτλο Το ελληνικό πάθος, που παίχτηκε το 2004 στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου με μεγάλη επιτυχία, στηρίζεται, έστω κι αν δεν γίνεται αμέσως αντιληπτό, στο έργο του Καζαντζάκη Ο Χριστός ξανασταυρώνεται. Στο χρηματιστήριο των μεγάλων ονομάτων της λογοτεχνίας, το όνομα Νίκος Καζαντζάκης έπεσε αρκετά τα τελευταία χρόνια, ενώ τα πιο πετυχημένα δημιουργήματά του μεσουρανούν ακόμα. Στη διεθνή συλλογική φαντασία, το όνομα «Ζορμπάς» έχει καταστεί ένα είδος υπερβολικού, αν και αξιαγάπητου, στερεότυπου αντιπροσωπευτικού της νεότερης Ελλάδας. Σχεδόν κάθε τουρίστας, αλλά και κάθε φιλέλληνας σε ολόκληρο τον κόσμο, θα «εκτεθεί» υποχρεωτικά στο «χορό του Ζορμπά», το συρτάκι, που επινοήθηκε για το εν λόγω φιλμ, και στη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη. Στην Κρήτη, όπου εκτυλίσσεται η ιστορία του Ζορμπά, πολλές ταβέρνες φέρουν το όνομα του καζαντζακικού ήρωα. Πόσα, αλήθεια, ελληνικά εστιατόρια, μπαρ και νυχτερινά κέντρα σε ολόκληρο τον κόσμο δεν στηρίζονται στο όνομα «Ζορμπάς», στο ούζο, στη ρετσίνα και τη γαλανόλευκη για να διαφημίσουν τα ξεχωριστά εδέσματά τους; Με τρόπο πιο μελαγχολικό, η κατακραυγή που ακολούθησε την προβολή της ταινίας του Μάρτιν Σκορσέζε με τον τίτλο Ο τελευταίος πειρασμός του Χριστού, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και στην

2 ιϛ RODERICK BEATON Ελλάδα, το 1988, αποδεικνύεται εκ των υστέρων μια από τις πρώτες αψιμα χίες σε έναν πόλεμο που μπορεί να αποδειχτεί η πιο σημαντική σύγκρουση των πρώτων δεκαετιών του 21ου αιώνα ανάμεσα στον θρησκευτικό φονταμενταλισμό και τον εκκοσμικευμένο «δυτικό» φιλελευθερισμό. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πίεση των διαφόρων θρησκευτικών ομάδων στις αλυσίδες των κινηματογραφικών αιθουσών ήταν τόσο μεγάλη, που οδήγησε στην ουσιαστική απαγόρευση προβολής της ταινίας και να σκεφτεί κανείς ότι όλα αυτά συνέβησαν πριν από μια εικοσαετία. Αυτό που, κυρίως, σκανδάλισε τις συντηρητικές θρησκευτικές ομάδες ήταν οι σεξουαλικές σκηνές, στις οποίες συμμετέχουν ο Ιησούς και η Μαρία η Μαγδαληνή. 1 Ωστόσο, η αντίληψη ότι ο Θεάνθρωπος μπορούσε να έχει γήινες επιθυ μίες κατά τη διάρκεια της εγκόσμιας ζωής του, όπως και το ευφυές εύρημα να παρουσιαστούν οι επιθυμίες αυτές ως φαντασιώσεις του την ώρα που βρισκόταν πάνω στο σταυρό, δεν ανήκουν στον Σκορσέζε, αλλά στον Καζαντζάκη, ο οποίος είχε τολμήσει να φανταστεί όλα αυτά τα πράγματα σαράντα περίπου χρόνια νωρίτερα. Παρ όλα αυτά, ακόμα κι αν στις μέρες μας το όνομά του δεν είναι στα χείλη κάθε ανθρώπου, ο Καζαντζάκης δεν τα πήγε και τόσο άσχημ α, αν λάβει κανείς υπόψη ότι πρόκειται για συγγραφέα που έχει πεθάνει εδώ και μισόν αιώνα. Στην Ελλάδα και στην Κύπρο, όλα σχεδόν τα έργα του κυκλοφορούν συνεχώς σε ανατυπώσεις από τις Εκδόσεις Καζαντζάκη (πρώην Εκδόσεις Ελένης Καζαντζάκη). Στην Αγγλία, και τα εφτά μυθιστορήματα, που εδραίωσαν τη διεθνή φήμη του κατά τη διάρκεια των τελευταίων δέκα χρόνων της ζωής του, βρίσκονται ακόμα στα βιβλιοπωλεία, έστω κι αν οι υπεύθυνοι του εκδοτικού οίκου (εν προκειμένω του Faber) φαίνεται να μη γνωρίζουν ή και να αψηφούν το γεγονός ότι τρία από αυτά έχουν μεταφραστεί κατά τη δεκαετία του 1950 χωρίς καν αναφορά στο ελληνικό πρωτότυπο ή ότι οι μεταφράσεις αυτές στιγματίζονται από λάθη και αυθαιρεσίες που δεν θα ήταν αποδεκτές σε μια σύγχρονη μετάφραση. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μόνο ο Ζορμπάς και ο Τελευταίος πειρασμός κυκλοφορούν ακόμα από τον αρχικό εκδοτικό οίκο, τον Simon and Schuster, αν και μπορεί να βρει κανείς και άλλα μεταφρα- 1. Για μια πλήρη ανάλυση της διαμάχης που προκλήθηκε από την ταινία, βλ. Peter Bien, Καζαντζάκης: η πολιτική του πνεύματος, τόμ. Β, Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2007, Παράρτημα Δ, σ

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ιζ σμένα έργα του Καζαντζάκη. Σε ό,τι αφορά τα γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά και ισπανικά, και τις γλώσσες της ανατολικής Ευρώπης, τα μείζονα έργα του κυκλοφορούν, αν και όχι πάντοτε από μεγάλους και γνωστούς εκδοτικούς οίκους. Μετά τον Ζορμπά και τον Τελευταίο πειρασμό, το πιο γνωστό βιβλίο του Καζαντζάκη, σε διεθνή κλίμακα, είναι το Ο Χριστός ξανασταυρώνεται. Στο μυθιστόρημα αυτό, η δράση του οποίου τοποθετείται σε χωριό της Μικράς Ασίας λίγο πριν από την Καταστροφή του 1922, οι νεαροί Ρωμιοί του χωριού ετοιμάζονται να αναπαραστήσουν το Θείο Πάθος, όταν η ξαφνική άφιξη μιας ομάδας ομοεθνών και ομόθρησκων προσφύγων προκαλεί τέτοια ένταση, που οι πρωταγωνιστές της παράστασης φτάνουν στο σημείο να βιώσουν κυριολεκτικά τους βιβλικούς ρόλους τους. Ο Χριστός, δη λαδή ο Μανολιός, θανατώνεται μέσα στην εκκλησία την παραμονή των Χριστουγέννων, με τον παπά του χωριού να ευλογεί τους δολοφόνους του, οι οποίοι γεύονται το αίμα του και το σώμα του σε μια τερατώδη μίμηση του μυστηρίου της Μεταλήψεως. Ο Χριστός ξανασταυρώνεται είναι το πιο καλοφτιαγμένο μυθιστόρημα του Καζαντζάκη, ένα έργο, το οποίο συνδυάζει τα δύο μεγάλα θέματα που προσείλκυσαν το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού σε όλο τον κόσμο: αφενός, τη ρωμαλέα και ζωηρή, αν και συχνά γκροτέσκα, αναπαράσταση τύπων από τη ζωή της ελληνικής υπαίθρου (βλ. Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά) και, αφετέρου, τη διαρκή πάλη του συγγραφέα με ζητήματα που βρίσκονται στην καρδιά όχι μόνο της χριστιανικής, αλλά και κάθε άλλης θρησκείας (Ο τελευταίος πειρασμός). Η τύχη των άλλων μυθιστορημάτων του Καζαντζάκη υπήρξε πιο αμφίσημη. Προσωπικά, έχω σε ιδιαίτερη εκτίμηση το μυθιστόρημα Ο καπετάν Μιχάλης, αν και αρκετοί το βρίσκουν ατελές. 2 Εξ όσων γνωρίζω, η καλύτερη περιγραφή του βιβλίου αυτού περιλαμβάνεται ανυπόγραφη στο οπισθόφυλλο της αγγλικής έκδοσης σε σειρά βιβλίων τσέπης, όπου επαινείται ως «σύγχρονη Ιλιάδα». 3 Βασισμένο εμμέσως σε μια σειρά πραγματικών γεγονότων, που συνέβησαν στην Κρήτη το 1889, όταν ο Καζαντζάκης ήταν μόλις έξι ετών, και πιο άμεσα στις αναμνήσεις του 2. Βλ. σχετικά, Bien, ό.π., κεφ. 24, σ Nikos Kazantzakis, Freedom or Death, μτφρ. Jonathan Griffin, Λονδίνο: Faber, 2000.

4 ιη RODERICK BEATON από τους ανθρώπους, ανάμεσα στους οποίους μεγάλωσε, το μυθιστόρημα Ο καπετάν Μιχάλης έχει ως θέμα του ένα επεισόδιο από τον υπερεκατονταετή αγώνα των Κρητικών να απαλλαγούν από τον οθωμανικό ζυγό και να ενωθούν με τη μητέρα πατρίδα. Εδώ, η ιστορία μεταμορφώνεται σε μύθο ο μακροχρόνιος πόλεμος ανάμεσα στους Τούρκους και τους Έλληνες γίνεται ένας σύγχρονος Τρωικός Πόλεμος, στον οποίο τα π ροσωπικά πάθη ορισμένων ηρωικών ανθρώπων αποτελούν βασικό κίνητρο για την επιτέλεση σημαντικών πράξεων. Ο κόσμος του Μεγάλο υ Κάστρου (Ηρα κλείου), οι περήφανοι και εσωστρεφείς κάτοικοι του ο ποίου είναι επιρρεπείς στη βία και τα οράματα, σεξουαλικά καταπιεσμένοι και περιφρονητικοί προς οποιονδήποτε και οτιδήποτε έρχεται απέξω, προοιω νίζεται ζωηρά τον πιο γνωστό και εξίσου καταδικασμένο κόσμο μιας μυθικής Κολομβίας που θα δημιουργηθεί αργότερα από τον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες στο έργο του Εκατό χρόνια μοναξιάς. Μόνο που το έργο του Καζαντζάκη γράφτηκε το 1950, όταν ο «μαγικός ρεαλισμός» ήταν σχεδόν άγνωστος στην Ευρώπη. Από τα υπόλοιπα μυθιστορήματα, οι Αδερφοφάδες είναι αξιοσημείωτοι κυρίως γιατί καταφέρνουν να σπάσουν ένα ακόμα ταμπού. Το έργο αυτό, που γράφτηκε το 1949 και δημοσιεύτηκε μετά το θάνατο του Καζαντζάκη, έχει ως θέμα τον Εμφύλιο, ο οποίος τελείωσε την ίδια χρονιά. Μέχρι τη δεκαετία του 1980, κανένας άλλος Έλληνας συγγραφέας δεν αποπειράθηκε να παρουσιάσει τα γεγονότα του πολέμου αυτού χρησιμοποιώντας τις συμβάσεις του ρεαλισμού, όπως κάνει ο Καζαντζάκης γεγονός που οφειλόταν, αφενός, στα τραύματα ενός ολόκληρου λαού και, αφετέρου, στη λογοκρισία του επίσημου κράτους κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής. 4 Τα δύο τελευταία έργα του Καζαντζάκη είναι μυθιστορηματικές βιογραφίες: Ο Φτωχούλης του Θεού αφηγείται τη ζωή του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, ενώ η Αναφορά στον Γκρέκο τη ζωή του ίδιου του συγγραφέα. Από τα δύο, το πρώτο αποτυπώνει πιο πιστά τα πραγματικά γεγονότα. Κανένα, ωστόσο, δεν έχει τον αφηγηματικό ρυθμό και το σφρίγος των 4. Παρ όλο που ο Εμφύλιος αποτελεί βασικό θέμα των μυθιστορημάτων Ο άλλος Αλέξανδρος της Μαργαρίτας Λυμπεράκη και Πυραμίδα 67 του Ρένου Αποστολίδη (και τα δύο κυκλοφόρησαν το 1950), τα έργα αυτά αποφεύγουν τις συμβάσεις της ρεαλιστικής αναπαράστασης των γεγονότων, όπως γίνεται στην περίπτωση των Αδερφοφάδων.

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ιθ προηγούμενων μυθιστορημάτων, αν και ο Φτωχούλης του Θεού λέγεται ότι αντιπροσωπεύει την πληρέστερη επεξεργασία των πολύπλοκων και, συχνά, αντιφατικών απόψεων του συγγραφέα σχετικά με το ζήτημα της θρησκείας. Η Αναφορά στον Γκρέκο χαρακτηρίζεται άλλοτε ως μυθιστόρημα και άλλοτε ως αυτοβιογραφία. 5 Περιλαμβάνει ένα πλήθος από ανεκδοτολογικά στοιχεία και στοχασμούς, πολλοί από τους οποίους λαμβάνουν χώρα σε διάφορα μοναστήρια, πράγμα που δίνει στο βιβλίο το άρωμα και το χρώμα ενός μεσαιωνικού λειμωναρίου. Τα περισσότερα από τα γεγονότα και τα πρόσωπα που σημάδεψαν τη ζωή του Καζαντζάκη μετά την ηλικία των δεκαπέντε ετών είτε παραλείπονται εντελώς είτε περιβάλλονται από μια ονειρική αχλύ που απαλείφει τις γραμμές των φυσιογνωμιών και τη φυσιολογική (και πραγματική) ροή του χρόνου. Ως αποτέλεσμα δημιουργείται ένα είδος προσωπικού μύθου ένα μυθιστόρημα, δηλαδή, από το οποίο εν πολλοίς αφαιρέθηκε το στοιχείο της «ιστορίας». Κρίμα, γιατί ο Καζαντζάκης έζησε μια ζωή που θα άξιζε να την αφηγηθεί κανείς. Είχε, βέβαια, αρκετούς βιογράφους, ανάμεσα στους ο ποίους ξεχωρίζουν η πρώτη του γυναίκα (με την οποία χώρισε) και η δεύτερη (η οποία πέθανε πενήντα σχεδόν χρόνια μετά το θάνατό του). 6 Αλλά και οι άλλοι βιογράφοι του ήταν άνθρωποι του προσωπικού του κύκλου, με αποτέλεσμα τα έργα τους να είναι το ίδιο μεροληπτικά με εκείνα των δύο συζύγων του. 7 Μόνο ο φίλος και συμπατριώτης του Παντελής Πρεβελάκης μάς άφησε ένα εμπεριστατωμένο κείμενο με τη μορφή ενός μακροσκελούς σχολίου στα τετρακόσια γράμματά του. 8 Αλλά ακόμα κι αυτός δεν 5. Βλ. Μιχαήλ Πασχάλης, «Ο Πρεβελάκης και ο διχασμός του Καζαντζάκη: κριτική και μυθοπλασία», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ. 33 (2006), σ αναδημοσίευση στον παρόντα τόμο, σ Γαλάτεια Καζαντζάκη, Άνθρωποι και υπεράνθρωποι, Αθήνα: Καστανιώτης, 2007 (α έκδ. 1957) Ελένη Καζαντζάκη, Νίκος Καζαντζάκης, ο ασυμβίβαστος, Αθήνα: Εκδόσεις Ελένης Ν. Καζαντζάκη, Έλλη Αλεξίου και Γ. Στεφανάκης, Νίκος Καζαντζάκης: γεννήθηκε για τη δόξα, Αθήνα: Καστανιώτης, 1983 Λιλή Ζωγράφου, Νίκος Καζαντζάκης, ένας τραγικός, β έκδ., Αθήνα: Παπαζήσης, 1977 (α έκδ. 1960). 8. Τετρακόσια γράμματα του Νίκου Καζαντζάκη. Και σαράντα άλλα αυτόγραφα εκδιδόμενα με σχόλια, ένα σχεδίασμα εσωτερικής βιογραφίας και τη χρονογραφία του βίου του Ν. Καζαντζάκη από τον Π. Πρεβελάκη, Αθήνα: Εκδόσεις Ελένης Ν. Καζαντζάκη, 1984 (α έκδ. 1965). Μια βιογραφική διάθεση σημειώνεται επί-

6 κ RODERICK BEATON υπήρξε αντικειμενικός και απροσωπόληπτος: όντας ο ίδιος μυθιστο ριογράφος, δεν μπορούσε να συγχωρέσει ή να κατανοήσει τη στροφή του μέ ντορά του στο μυθιστόρημα. Κατά τη γνώμη του πλέον αξιόπιστου βιο γράφου του, ο Καζαντζάκης έπρεπε να μείνει στην ιστορία όχι για όσα βιβλία του αναφέρθηκαν πιο πάνω, αλλά ως επικός ποιητής «ο ποιητής της Οδύσσειας». 9 l Την εποχή που γεννήθηκε ο Καζαντζάκης στο Ηράκλειο Κρήτης, στις 18 Φεβρουαρίου 1883, το νησί δεν ήταν παρά μια φτωχή και επαναστατημένη επαρχία της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Επί έναν περίπου αιώ να, ο χριστιανικός ορθόδοξος πληθυσμός του, που αποτελούσε και την πλειονότητα, επαναστατούσε εναντίον των Οθωμανών ηγεμόνων και των μουσουλμάνων συμπατριωτών του, και κατέφευγε στα βουνά. Σήμερα, τα εναπομείναντα μουσουλμανικά ίχνη στο νησί είναι ελάχιστα, αν και καθ όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα ο τουρκοκρητικός (δηλ. ισλαμικός) πληθυσμός υπολογιζόταν γύρω στο 40% του συνολικού. Τυπικά, στόχος των χριστιανών Κρητικών ήταν η ανατροπή της μισητής εξουσίας των Οθωμανών και η ένωση του νησιού με την Ελλάδα, πράγμα που επιτεύχθηκε το Ουσιαστικά, όμως, η σύγκρουση ανάμεσα σε «Ρωμιούς» και «Τούρκους» ήταν μια θανάσιμη πάλη ανάμεσα σε δύο κοινότητες και δύο θρησκείες, μια και οι περισσότεροι μουσουλμάνοι του νησιού μιλούσαν μόνο την κρητική διάλεκτο. Η σύγκρουση αυτή, κάτι ανάλογο της οποία ς ζήσαμε στην πρώην Γιουγκοσλαβία μετά το 1990, ήταν κάτι πολύ συνηθισμένο για τον νεαρό Καζαντζάκη. Χρόνια αργότερα, θα θυμηθεί με φρίκη τη σκηνή όταν ο πατέρας του τον είχε πάρει από το χέρι και τον είχε πάει να φιλήσει τα πόδια των χριστιανών, τους οποίους οι Οθωμανοί είχαν κρεμάσει στον μεγάλο πλάτανο στην κεντρική πλατεία του Κάστρου. 10 Ο Καζαντζάκης, λοιπόν, μεγάλωσε με την ατμόσφαιρα της σύγκρουσης στο αίμα του επιπλέον, δεν κατάφερε ποτέ να ξεπεράσει το φόβο για τον πατέρα του, τον βλοσυρό και αυστηρό Μιχάλη Καζαντζάκη, ο ο ποίος σης στη μελέτη του Νικηφόρου Βρεττάκου, Νίκος Καζαντζάκης: η αγωνία του και το έργο του, Αθήνα Βλ. το άρθρο του Πασχάλη (πιο πάνω, σημ. 5). 10. Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο, Αθήνα: Εκδόσεις Καζαντζάκη, 1982, σ

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κα κάνει αισθητή την παρουσία του, έστω και συγκαλυμμένα, σε αρκετά βιβλία, με πιο αξιομνημόνευτη εκείνη του καπετάν Μιχάλη στο ομώνυμο μυθιστόρημα. Ο νεαρός Νίκος πίστευε ότι, στα μάτια του πατέρα του, αλλά και άλλων παλιότερων Κρητικών μαχητών, κάποιος σαν κι αυτόν, που αγαπούσε τα βιβλία, διάβαζε και ασχολούνταν με αφηρημένες ιδέες, ήταν μηδαμινός δεν έκανε παρά για «δάσκαλος» ή «καλαμαράς». Ως συγγραφέας, ο Καζαντζάκης θα προσπαθήσει σε όλη του τη ζωή να απαλλαγεί από την ενοχή αυτή, αν και γνώριζε καλά ότι ήταν αδύνατον. Η τεράστια δραστηριότητα, που διοχέτευσε στη συγγραφή, στην ανάγνωση, στη μετάφραση, στα ταξίδια και στην ένταξή του σε αλλεπάλληλα πολιτικά και θρησκευτικά κινήματα, οφειλόταν κυρίως σε αυτή την αίσθηση κατωτερότητας με την οποία μεγάλωσε σε έναν ασυμβίβαστο και βίαιο κόσμο. Με το πλήρωμα του χρόνου, θα μεταφέρει το δυναμισμό, την ασυμβίβαστη σύγκρουση των πολιτισμών και των ιδεολογιών, και την υπερφίαλη ματαιοδοξία και εύθικτη περηφάνια των Κρητικών «καπετάνιων» που είχε γνωρίσει στα νιάτα του, στα θεατρικά έργα, στα ποιήματα και, κυ ρίως, στα μεγάλα μυθιστορήματα της τελευταίας περιόδου της ζωής του. Άλλη μία πρώιμη εμπειρία που φαίνεται να συνέβαλε στη διαμόρφωση του Καζαντζάκη ως συγγραφέα ήταν η διετής φοίτησή του στη Γαλλική Εμπορική Σχολή στη Νάξο, όπου οι δάσκαλοί του ήταν ιερομόναχοι καθολικοί. Αν και στην Αναφορά στον Γκρέκο δεν κάνει καμιά σχετική νύξη, δεν αποκλείεται ότι ο Καζαντζάκης θα περνούσε από μια σειρά βασανιστικές εμπειρίες ανάλογες εκείνων του Τζέιμς Τζόυς, ο οποίος είχε παρακολουθήσει ένα παρόμοιο εκπαιδευτικό ίδρυμα, στην Ιρλανδία. Τις εμπειρίες του, μάλιστα, αυτές ο Ιρλανδός συγγραφέας τις μεταβίβασε στον ήρωα του γνωστού έργου του Το πορτρέτο του καλλιτέχνη σε νεα ρή ηλικία, τον Στήβεν Δαίδαλο. Η ταπείνωση της σάρκας, τα σοβαρά σε ξουα λικά συμπλέγματα και μια ισόβια και εξαιρετικά προσωποποιημένη εμπλοκή με τον Θεό δεν έχουν καμιά σχέση με την κυ ρίαρχη ελληνορθόδοξη παράδοση και δεν ανευρίσκονται σε κανέναν άλλον μείζονα Έλληνα συγγραφέα. Αποτελούν, ωστόσο, χαρακτηριστικό γνώρισμα του Καζαντζάκη, αλλά και πολλών αγγλόφωνων καθολικών συγγραφέων, από τον Τζόυς μέχρι τον Άντονυ Μπέρτζες. Υποψιάζομαι ότι η εμπειρία αυτή συνέβαλε ώς ένα βαθμό στη μετέπειτα αποξένωση του Καζαντζάκη από τους συμπατριώτες του, ακόμα και αν τον έφερνε σ ένα δρόμο, ως συγγραφέα, που θα τον οδηγούσε στη φήμη και την αναγνώριση σχεδόν παντού στον κόσμο νωρίτερα απ ό,τι στην Ελλάδα. Αλλά ας μην προτρέχουμε.

8 κβ RODERICK BEATON Η τρίτη πρώιμη εμπειρία του Καζαντζάκη αφορά τη λογοτεχνία. Ως φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αναμείχθηκε στο κίνημα του Αισθητισμού (ή Παρακμής) που κυριαρχούσε τότε στην ελληνική πρωτεύουσα. Στους πνευματικούς κύκλους της εποχής, όλοι διάβαζαν μετά μανίας Υισμάν, Πιερ Λουίς, Μωρίς Μπαρές και Μωρίς Μαίτερλινκ. Φοιτητής ακόμα, αλλά και άνθρωπος των άκρων, πράγμα που θα σημαδέψει όλες τις μελλοντικές αισθητικές, φιλοσοφικές και πολιτικές περιπλανήσεις του, ο Καζαντζάκης εγκολπώθηκε απολύτως τον Αισθητισμό. Το 1906, μάλιστα, δημοσίευσε το μυθιστόρημα Όφις και κρίνο ένα είδος χαυνωτικού Liebestod, στο πλαίσιο του οποίου ένα νεαρό ζευγάρι αποφασίζει να ολοκληρώσει τον έρωτά του αυτοκτονώντας μέσα στις ηδονικές οσμές των λουλουδιών. Το υπόγειο ρεύμα του σαδισμού και της βίας το οποίο κινείται παράπλευρα με την παθητικότητα και την disponibilité (διάθεση) ενός πλήρως αναπτυγμένου Αισθητισμού είναι κάτι που δεν θα εγκαταλείψει ποτέ τον Καζαντζάκη, όπως ακριβώς και η νοσηρή σύνδεση της σεξουαλικής πράξης με τον βίαιο θάνατο. Σε όλα τα ώριμα μυθιστορήματά του, μια όμορφη, σεξουαλική και προκλητική, κατά κανόνα, γυναίκα σκοτώνεται βίαια, συνήθως αμέσως μετά την εκπλήρωση του ερωτικού πάθους του (αρσενικού) ήρωα. 11 Εκτός αυτών, υπάρχουν και άλλες καλύτερα τεκμηριωμένες επιρ ροές που διαμόρφωσαν τον Καζαντζάκη ως άνθρωπο και συγγραφέα. Πρόκειται κατά σειρά για τη φιλοσοφία του Νίτσε, τους Γάλλους σχολιαστές του οποίου αξιοποίησε μέχρι κατάχρησης ώστε να συγγράψει το δι δακτο ρικό του 12 για τη θεωρία του Μπερξόν, μαθήματα του οποίου παρακολούθησε ο Κα ζαν τζά κης στη Σορβόνη και για τους μοναχούς του Αγίου Όρους, που του εμφύσησαν το θαυμασμό για την ασκητική παράδοση της Ορθοδο- 11. Βλ. Αγγέλα Καστρινάκη, «Ο Νίκος Καζαντζάκης και ο αισθητισμός: έλξη και άπωση», στον τόμο Νίκος Καζαντζάκης: Σαράντα χρόνια από το θάνατό του. Πεπραγμένα Επιστημονικού Διημέρου, Χανιά, 1-2 Νοεμβρίου 1997, Χανιά: Δημοτική Πολιτιστική Επιχείρηση Χανίων, 1998, σ αναδημοσίευση στον παρόντα τόμο, σ Gunnar de Boel, «Ο Καζαντζάκης πιστός αναγνώστης των γάλλων σχολιαστών του Νίτσε», στον τόμο Νίκος Καζαντζάκης: το έργο και η πρόσληψή του. Πεπραγμένα Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου: Πανεπιστημιούπολη Ρεθύμνου, Γάλλος, Απριλίου 2004, Ηράκλειο Κρήτης: Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας, 2006, σ

9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κγ ξίας. Σημειωτέον ότι ο Καζαντζάκης έμεινε στο Άγιον Όρος, παρέα με τον ποιη τή Άγγελο Σικελιανό, σαράντα ακριβώς μέρες στα τέλη του Κατά τη διάρκεια των πρώτων αυτών χρόνων, ο Καζαντζάκης άρχισε να γράφει μανιωδώς θέατρο. Μετά όμως από μια πρώιμη επιτυχία, και λόγω, ίσως, της εγγενούς ανικανότητάς του να δεχτεί τους αναγκαίου ς συμβιβασμούς, ελάχιστα από τα θεατρικά του βρήκαν το δρόμο για το σανίδι ενόσω ζούσε. Την ίδια περίπου εποχή, ρίχτηκε, με τον γνωστό ζήλο του, στο Γλωσσικό Ζήτημα, το οποίο εκείνη την εποχή βρισκόταν στην πιο επίμαχη φάση του. Συνεπικουρούμενος από την πρώτη του σύζυγο Γαλάτεια, έγραψε μια σειρά σχολικών εγχειριδίων στη δημοτική. Το 1919, ήταν πια ένα εξέχον δημόσιο πρόσωπο, στο οποίο ο τότε πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος εμπιστεύτηκε την αποστολή διάσωσης και μετεγκατάστασης στην Ελλάδα των ελληνικών εθνικών κοινοτήτων της Γεωργίας και της Αρμενίας, που βρίσκονταν υπό διωγμόν. Σε όλους αυτούς τους ρόλους, ο σχετικά νέος ακόμα Καζαντζάκης φαίνεται ότι ανταποκρίθηκε πολύ καλά. Η αποξένωσή του από την Ελλάδα και από τους Έλληνες ακολούθησε α μέ σως μετά. Η αναχώρησή του από την Ελλάδα το 1920, η οποία συμπίπτει με την έναρξη μιας σειράς ταξιδιών που θα διαρκέσουν μέχρι το τέλος της ζωής του, θεωρήθηκε ένδειξη απέχθειας για τις πολιτικές αναστατώσεις εκείνης της χρονιάς. Τον Αύγουστο του 1920 δολοφονείται στην Αθήνα ο στενός του φίλος Ί ω ν Δρα γούμης τον Νοέμβριο, ο Βενιζέλος απομακρύνεται από την εξουσία και, δύο χρόνια αργότερα, το 1922, έρχεται η Μικρασιατική Καταστροφή. Αλλά ήδη ο Καζαντζάκης βρίσκεται μακριά. Από τη Βιέννη πηγαίνει στο Βερολίνο και, όσο τα ξι δεύει, ασπάζεται πρώτα το βουδισμό και, στη συνέχεια, τον κομμουνισμό. Εμπνεόμενος για ένα διάστημα από το παράδειγμα του Λένιν και την πίστη του ότι το προλεταριάτο αντιπροσώπευε τον επόμενο δίαυλο στον οποίο έπρεπε να διοχετευτεί ο αταβιστικός δυναμισμός που είχε γνωρίσει ως παιδί στην Κρήτη, ο Καζαντζάκης μαθαίνει μόνος του ρωσικά και ταξιδεύει επί αρκετά χρόνια στη σταλινική τότε Ρωσία. Στην Αναφορά στον Γκρέκο, περιγράφει με αξιομνημόνευτο τρόπο την επίσκεψή του στο πρόσφατα κατασκευασμένο μαυσωλείο του Λένιν, όπου παραλληλίζει την ευλάβεια των κομμουνιστών «προσκυνητών» με αυτήν των ορθόδοξων πιστών μπροστά στον Επιτάφιο τη Μεγάλη Παρασκευή Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο, σ

10 κδ RODERICK BEATON Μια βραχύβια προσπάθειά του να σπείρει το σπόρο της κομμουνιστικής επανάστασης στην Κρήτη το 1924 καταλήγει σε φιάσκο, ενώ την επόμενη χρονιά συλλαμβάνει ένα από τα πιο φιλόδοξα σχέδια σε όλη την παγκόσμια λογοτεχνία. Πρόκειται για το επικό ποίημα το οποίο, μετά από δεκατρία χρόνια δουλειάς και έξι πρόχειρες γραφές, θα δημοσιευτεί υπό τον τολμηρό τίτλο Οδύσσεια. Το ποίημα αυτό είναι τρεις φορές μεγαλύτερο από το ομώνυμο ομηρικό έπος. Ήταν, πράγματι, αρκετά τολμηρό για έναν συγγραφέα να ιδιοποιηθεί τόσο τον τίτλο του ομηρικού έργου όσο και το όνομα του ήρωά του τόσο περισσότερο ακόμα να δημοσιεύσει εν έτει 1938 ένα έπος στίχων, καθένας από τους οποίους είχε την έκταση ενός χαϊκού (δεκαεπτά συλλαβές) δεν απείχε και πολύ από τη συγγραφική αυτοκτονία. Η καζαντζακική Οδύσσεια πρέπει να θεωρηθεί καθυστερημένη ήδη από τη σύλληψή της, το Είκοσι χρόνια νωρίτερα, ο Κωστής Παλαμάς είχε βάλει τη σφραγίδα του σε ένα υστερορομαντικό, επικολυρικό και λίγο-πολύ φιλοσοφικό είδος ποίησης που, ύστερα από το Δωδεκάλογο του Γύφτου (1907) και τη Φλογέρα του Βασιλιά (1910), δύσκολα θα μπορούσε να έχει συνέχεια. Το γεγονός ότι ο Καζαντζάκης ενσωμάτωσε στο ποίημά του κάθε σπάνια ελληνική λέξη που μπόρεσε να αποθησαυρίσει κατά τη διάρκεια της περιόδου συγγραφής του έργου, δεν διευκόλυνε καθόλου την ανάγνωσή του. Αλλά εκείνο που δυσκόλεψε ακόμα περισσότερο τα πράγματα ήταν το γεγονός ότι επέβαλε στο κείμενο το δικό του σύστημα ορθογραφίας, το οποίο, αν και έστεκε λογικά, ήταν καταδικασμένο σε αποτυχία, γιατί δεν επέτρεπε την αβίαστη ανάγνωση του έργου. Όταν στις αρχές της δεκαετίας του 1970 άρχισα να μαθαίνω νέα ελληνικά, θυμάμαι ότι μου έλεγαν πως μόνο έξι άνθρωποι είχαν διαβάσει ολόκληρο το ποίημα στο πρωτότυπο. Αμφιβάλλω αν έκτοτε ο αριθμός αυτός αυξήθηκε πολύ, μολονότι μπορεί να με διαψεύσει η επιτυχία της καλαίσθητης ανατύπωσης της έκδοσης του Χάρη στην αίγλη των μυθιστορημάτων που στο μεταξύ είχαν γνωρίσει την παγκόσμια επιτυχία, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 η Οδύσσεια μεταφράστηκε στα αγγλικά, στα γαλλικά και στα γερμανικά. Στην αγγλική μετάφραση του Κίμωνα Φράιερ, που εκτιμήθηκε ιδιαιτέρως από τη γενιά των μπήτνικ 14. Νίκος Καζαντζάκης, Οδύσεια, ομοιότυπη έκδοση του 1938, επιμ. Π. Σταύρου, Αθήνα: Εκδόσεις Καζαντζάκη, 2006.

11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κε στην Αμερική, έχει προστεθεί και υπότιτλος: A modern sequel. Έκτοτε, η μετάφραση αυτή εξαφανίστηκε από τα ράφια των βιβλιοπωλείων. Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, ο φοβερός δυναμισμός του Καζαντζάκη, αλλά και η προσήλωσή του στη συγγραφική του αποστολή, δεν μειώθηκαν καθόλου. Μετά την υπηρεσία στην κυβέρνηση του Βενιζέλου για τη διάσωση των ελληνικών πληθυσμών του Καυκάσου, δεν εργάστηκε ποτέ ξανά σε κάποια μόνιμη θέση, προτιμώντας να βγάζει το ψωμί του γράφοντας άρθρα και κείμενα σε διάφορες εφημερίδες. Ταξίδεψε για μεγάλο χρονικό διάστημα στην Ευρώπη, στη Μέση και την Άπω Ανατολή, και έγραψε διάφορα ταξιδιωτικά βιβλία που του απέφεραν πολύ περισσότερα χρήματα από ό,τι τα θεατρικά έργα και η ποίηση. Για βιοποριστικούς λόγους, επίσης, μετέφρασε στα ελληνικά ορισμένα από τα ογκωδέστερα και πιο δύσκολα κλασικά έργα της ευρωπαϊκής λογοτε χνίας: τη Θεία Κωμωδία του Δάντη, το πρώτο μέρος του Φάουστ του Γκαίτε και, λίγο αργότερα, την Ιλιάδα και την Οδύσσεια του Ομήρου. Εκτός αυτού, έγραψε και μια δίτομη ιστορία της ρωσικής λογοτεχνίας και τρία μυθιστορήματα στα γαλλικά που δεν είχαν καμιά τύχη. 15 Όταν ξέσπασε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, ο Καζαντζάκης είχε επιστρέψει στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στην Αίγινα από το 1936 και μετά. Εκείνη την εποχή, είχε χωρίσει με τη Γαλάτεια και συζούσε με την Ελένη Σαμίου, που την είχε συναντήσει το 1924, αλλά την παντρεύτηκε μετά τον πόλεμο. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής ( ), ο κάποτε αεικίνητος Καζαντζάκης εγκλωβίστηκε στην Αίγινα. Τότε, υπό τις τραχιές συνθήκες της πείνας και της στέρησης της ελευθερίας αποφάσισε, με την προτροπή της Ελένης, να ασχοληθεί με τη συγγραφή του «συναξαριού του Ζορμπά». Ο πραγματικός Ζορμπάς ήταν ένας εργάτης που ο Καζαντζάκης είχε συναντήσει στη βόρεια Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου με τη βοήθεια αυτού του ανθρώπου, ο Καζαντζάκης ίδρυσε μια εταιρεία εξόρυξης λιγνίτη (όπως συμβαίνει και στο βιβλίο). Στην αποστολή διάσωσης των Ελλήνων του Καυκάσου, ο Καζαντζάκης 15. Τόντα-Ράμπα, μτφρ. Γ. Μαγκλής, Αθήνα: Δίφρος [γράφεται το 1929] Ο βραχόκηπος, μτφρ. Π. Πρεβελάκης, Αθήνα: Εκδόσεις Ελένης Καζαντζάκη, 1971 [γράφεται το 1936]. Το τρίτο, με τίτλο Mon père (Ο πατέρας μου), γράφτηκε το 1936/1940, αλλά δεν δημοσιεύτηκε και φαίνεται ότι χάθηκε. Πρόκειται για ένα πρώτο σχεδίασμα για τον μετέπειτα Καπετάν Μιχάλη.

12 κϛ RODERICK BEATON είχε πάρει μαζί του τον Ζορμπά (πράγμα που δεν συμβαίνει στο βιβλίο). Το όνομα του πραγματικού Ζορμπά ήταν Γιώργης, ενώ του μυθιστορηματικού Αλέξης. Ο Ζορμπάς του ομώνυμου μυθιστορήματος είναι ένα πλάσμα της φαντασίας του συγγραφέα. Αποτελεί την ενσάρκωση της ζωντάνιας, της αυθορμησίας και της ηρωικής καρτερίας, ενώ οι αφηγήσεις του από ένα παρελθόν γεμάτο δράση και περιπέτειες συμπυκνώνουν όλα όσα είχε μάθει και βιώσει ο Καζαντζάκης στα εξήντα χρόνια της ζωής του. 16 Τίτλος του βιβλίου, όταν πρωτοεκδόθηκε το 1946, ήταν Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά. Άγνωστο πώς και πότε βγήκε το διεθνώς πια γνωστό Zorba the Greek ή αν ρωτήθηκε ποτέ γι αυτό ο ίδιος ο Καζαντζάκης. Υποψιάζομαι ότι ο τίτλος της μετάφρασης οφείλεται στον Σουη δό φιλέλληνα Μπέργκε Κνες (Börje Knös), ο οποίος εκείνη ακριβώς την εποχή ηγείτο της εκστρατείας για να πάρει ο Καζαντζάκης το βραβείο Νόμπελ, πράγμα που δεν συνέβη ποτέ. Ο Κνες ήταν ο άνθρωπος που μετέφρασε στα σουηδικά τόσο τον Ζορμπά όσο και άλλα μυθιστορήματα του Καζαντζάκη. Καλώς ή κακώς, ο καινούργιος τίτλος δείχνει τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε το βιβλίο εκτός Ελλάδος. Όπως θα έχουν δια πιστώσει πολλοί Έλληνες, ο μυθιστορηματικός Ζορμπάς δεν φαίνεται και τόσο πολύ «Έλληνας» πρόκειται ακριβέστερα για ένα αμάλγαμα ανθρώπινων τύπων που ο Καζαντζάκης είχε κατά καιρούς συναντήσει, άλλους μακριά από την Ελλάδα, άλλους στα διάφορα αναγνώσματά του. Η ζωντάνια και η αμεσότητα με τις οποίες αντιμετωπίζει τη ζωή ο Ζορμπάς, και η απόλυτη αποδοχή όλων των αντι φάσεών της, μέσα στο χορό, αποτελούν στην πραγματικότητα το απόσταγμα της εμπειρίας του συγγραφέα, ο οποίος είχε τότε ενστερνιστεί ακόμα πιο βαθιά το μάθημα ότι ο δρόμος προς την τελική λύτρωση περνάει από την α ποτυχία κάθε εγχειρήματος και τη διάψευση κάθε ελπίδας. Η κατεχόμενη από τους Γερμανούς Ελλάδα, με τις ανείπωτες ταπεινώσεις και τη μαζική πείνα των κατοίκων της, αποτελεί το χώρο μέσα από τον οποίο ο Ζορμπάς αποκτά φωνή για να εκφράσει, με την αυθεντία της εμπειρίας, το αδάμαστο και ακατανίκητο πνεύμα του ηττημένου στον πόλεμο Έλληνα: 16. Βλ. σχετικά Γιάννης Αναπλιώτης, Ο αληθινός Ζορμπάς και ο Νίκος Καζαντζάκης, Αθήνα: Δίφρος, 1960.

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κζ Πολλοί φοβήθηκαν τη ματαιότητα εγώ τη νίκησα. Πολλοί σκέφτουνται εγώ δεν έχω ανάγκη να σκέφτουμαι. Δε χαίρουμαι για το καλό μήτε λυπούμαι για το κακό αν μάθω πήραν την Πόλη οι Έλληνες, είναι το ίδιο για μένα αν πάρουν την Αθήνα οι Τούρκοι. 17 Ο Καζαντζάκης ήταν πενήντα οχτώ χρονών όταν άρχισε να γράφει τον Ζορμπά. Μέχρι τότε είχε τελειώσει την Οδύσσεια, τα περισσότερα από τα είκοσι (συνολικά) θεατρικά έργα του, και το φιλοσοφικό του πιστεύω, το νιτσεϊκό Salvatores Dei: Ασκητική, που γράφτηκε το Αλλά με τον Ζορμπά σημαίνεται για τον Καζαντζάκη η «κρίσιμη καμπή». Συνειδητά ή μη, στην πεζογραφία ο συγγραφέας είχε βρει επιτέλους το σωστό του δρόμο. Μέσα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου πνέει ένας ορμητικός και φρέσκος αέρας. Ωστόσο, ο Ζορμπάς αποτελεί την αρχή και όχι την ολοκλήρωση της «καμπής», κι αυτό γιατί το μυθιστόρημα έχει αρκετά μειονεκτήματα: η δράση είναι υποτυπώδης, οι ήρωες, πλην του Ζορμπά και του ανώνυμου «Αφεντικού», ο οποίος αφηγείται την ιστορία, είναι αρκετά στερεότυποι, ενώ η δομή του βιβλίου θυμίζει εν πολλοίς φιλοσοφικό διάλογο. Ωστόσο, με το Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, τον Καπετάν Μιχάλη και τον Τελευταίο πειρασμό και τα τρία γραμμένα κατά τη διάρκεια της ε ξ ορ μητικής περιόδου ο Καζαντζάκης, ως μυθιστοριογράφος, φτά νει στην ωριμότητά του. Στα έργα αυτά, ο μύθος είναι προσεκτικά δομημένος και επεξεργασμένος, και ο αριθμός των προσώπων τερά στιος πολλά, βέβαια, παραμένουν καρικατούρες, αν και απεικονίζονται με ζωηρότητα όπως οι μικροσκοπικοί χωρικοί στους πίνακες του Μπρέχελ. Αλλά εκείνο που χαρακτηρίζει πάνω απ όλα τα ύστερα αυτά μυθιστορήματα είναι το γεγονός ότι η δράση πυροδοτείται από τη σύγκρουση ακαταμάχητων δυνάμεων, από πικρές και λυσσαλέες διαμάχες ανάμεσα σε άτομα, σε δόγματα και σε πολιτικές ιδεολογίες. Όλα αυτά, κατά τη γνώμη μου, διατηρούν ζωντανό το ενδιαφέρον των αναγνωστών για το έργο του Καζαντζάκη μισόν αιώνα μετά το θάνατό του, και εξηγούν τόσο την έλξη που 17. Νίκος Καζαντζάκης, Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Αθήνα: Εκδόσεις Ελ. Καζαντζάκη, , σ Ο τίτλος εμφανίζεται έτσι στην πρώτη έκδοση του 1927 από τη δεύτερη έκδοση, με προσθήκες, του 1945 καθιερώνεται η από τότε γνωστή μορφή, Ασκητική: Salvatores Dei.

14 κη RODERICK BEATON ασκεί στους κινηματογραφιστές όσο και την αδιαμφισβήτητη επιτυχία των ταινιών των οποίων το σενάριο βασίστηκε στα μυθιστορήματά του. Όταν έγραψε τα τρία αυτά μυθιστορήματα, ο Καζαντζάκης είχε φύγει για πάντα από την Ελλάδα. Μετά την Απελευθέρωση, προσπάθησε για μια ακόμα φορά να αναμειχθεί στην πολιτική ζωή της χώρας, υποστηρίζοντας τη συμφιλίωση όλων των σοσιαλιστικών παρατάξεων, κομμουνιστικών και μη, με τον φιλόδοξο στόχο να γλιτώσει τη χώρα από τον επερχόμενο εμφύλιο πόλεμο. Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόταν ο Καζαντζάκης την πολιτική, ήταν μεγαλόπνοος, και αταίριαστος με τα πραγματικά γεγονότα και τις νοοτροπίες της εποχής. Το φθινόπωρο του 1946, με τον εμφύλιο επί θύραις, πηγαίνει στη Γαλλία και, πιο συγκεκριμένα, στην Αντίπολη (Αντίμπ), όπου και εγκαθίσταται. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της ζωής του συνέχισε, παρά την επιδείνωση της υγείας του, να γράφει μυθιστορήματα και θεα τρικά έργα, ενώ, λίγο πριν πεθάνει, είχε σκοπό να προχωρήσει σε μια ακόμα μεγάλη επική σύνθεση, στα μέτρα της Οδύσσειάς του, με κεντρικό ήρωα τον Διγενή Ακρίτα. Δεν σταμάτησε ποτέ να ταξιδεύει και πέθανε στο Φράιμπουργκ-ι μ - Μπράισγκαου της τότε Δυτικής Γερμα νίας, στις 26 Οκτωβρίου 1957, μετά την επιστροφή του από ένα δεύτερο ταξίδι που είχε πραγματοποιήσει στην Κίνα και την Ιαπωνία. Συχνά, αναφέρεται ότι ο Καζαντζάκης αφορίστηκε από την Εκκλησία της Ελλάδος. Η αλήθεια είναι ότι, παρά τις προτάσεις ορισμένων να διωχθεί, με την κατηγορία της βλασφημίας, βάσει του ελληνικού ποινικού κώδικα, τάφηκε στο Ηράκλειο με όλες τις θρησκευτικές τιμές, αν και όχι σε καθαγιασμένο τόπο. Σήμερα, ο τάφος του βρίσκεται σε ένα εμβληματικό σημείο της πόλης: στον Προμαχώνα Μαρτινένγκο των βενετσιάνικων τειχών του 16ου αιώνα. Είναι ένα από τα λίγα όμορφα σημεία μιας, κακά τα ψέματα, όχι και τόσο όμορφης πόλης από κει μπορεί κανείς να έχει ανεμπόδιστη θέα προς τη θάλασσα, αλλά και στην ενδοχώρα που κυριαρχείται από τα κατσάβραχα του Γιούχτα, του βουνού όπου, όπως θρυλείται, είναι θαμμένος ο βασιλιάς των θεών, ο Δίας. Ο τάφος του Καζαντζάκη είναι εξαιρετικά λιτός: ένας πέτρινος τύμβος κι ένας ξύλινος σταυρός στη μέση ενός πλακόστρωτου, ενώ, αντί για όνομα, υπάρχει η εξής επιγραφή από την Ασκητική: «Δεν ελπίζω τίποτα. Δε φοβούμαι τίποτα. Είμαι λέφτερος». l

15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κθ Πώς, λοιπόν, μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι τα βιβλία του Καζαντζάκη διαβάζονται ακόμα και σήμερα; Και ποιο μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματικό του επίτευγμα μισόν αιώνα μετά το θάνατό του; Πολλά από αυτά που έχουν γραφτεί για το έργο του από τις πρώτες κριτικές μέχρι τις απόψεις που παρουσιάστηκαν σε διάφορα συνέδρια για να τιμηθεί η πεντηκοστή επέτειος του θανάτου του, εστιάζουν το ενδιαφέρον τους στις αιρετικές απόψεις του για τη θρησκεία και τον εκπληκτικό εκλεκτικισμό της «κοσμοθεωρίας» του, αν πραγματικά πρόκειται για κάτι τέτοιο. Κατά τη γνώμη μου, το μυστικό της επιτυχίας του Καζαντζάκη βρίσκεται στην ευφυΐα του να συλλαμβάνει την ένταση, τον φυσικό δυναμισμό και την πνευματική ενέργεια που οδηγούν τις ανθρώπινες συγκρούσεις στα άκρα, και να «μετουσιώνει» τις δυνάμεις αυτές σε λόγο. Τελικά, ο Καζαντζάκης διεξήλθε όλους τους «ισμούς», που κατά καιρούς ασπάστηκε, δημιουργώντας στα τελευταία έργα του έναν μυθιστορηματικό χώρο, στο πλαίσιο του οποίου όλες οι εντάσεις ανάμεσα στις αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις του αναπτύχθηκαν ελεύθερα. Πιστεύω επίσης, έστω κι αν ο ίδιος δεν το είχε πλήρως συνειδητοποιήσει, τόσο στο Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά όσο και στο Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, ότι ο Καζαντζάκης εγκολπώθηκε για πρώτη φορά ένα μεγάλο μέρος του προγράμματος του Μοντερνισμού, όπως τουλάχιστον αυτό είχε αναπτυχθεί στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του Ο Ζορμπάς δεν είναι το μοναδικό ελληνικό μυθιστόρημα των αρχών της δεκαετίας του 1940 που αναζητά την αληθιν ή φύση της «ελληνικότητας». Ο Χριστός ξανασταυρώνεται συνυφαίνει το μύθο με την ιστορία με έναν τρόπο που θυμίζει την γνωστή άποψη του Έλιοτ για τον Οδυσσέα του Τζέιμς Τζόυς (ότι αντί της μεθόδου του μυθιστορήματος ο Ιρλανδός συγγρα φέας επινοεί και εφαρμόζει με επιτυχία μια καινούργια μέθοδο, τη «μυθική»). Ο Καπετάν Μιχάλης και ο Τελευταίος πειρασμός, που αποτελούν το επιστέγασμα της συγγραφικής δουλειάς του, όταν διαβάζονται από την οπτική γωνία του 21ου αιώνα, μοιάζουν να προοιωνίζονται μερικές αναζητήσεις του παγκό σμιου Μεταμοντερνισμού, που θα κυριαρχούσε στο χώρο της πεζογραφίας αρκετές δεκαετίες μετά το θάνατο του συγγραφέα. Ως προανακρούσματα του Μεταμοντερνισμού συγκαταλέγονται, στα δυο αυτά μυθιστορήματα, τα υπέρμετρα πάθη, η παρουσίαση των οποίων θραύει τα όρια του συμβατικού ρεαλισμού τα στοιχεία «μαγικού ρεαλισμού» η αμφισημία με την οποία κλείνει η αφήγηση (ή το «ανοιχτό τέλος»), και, στην περί-

16 λ RODERICK BEATON πτωση του Τελευταίου πειρασμού, η τολμηρή διερεύνηση εναλλακτικών πραγματικοτήτων. 19 Τα τελευταία είκοσι χρόνια, έχει αρχίσει να δημιουργείται ένα εντελώς νέο κοινό για το έργο του Καζαντζάκη: εκείνο των προοδευτικών θεο λόγων, οι οποίοι συνδέονται με τις προτεσταντικές Εκκλησίες της Αμε ρικής και, ώς ένα βαθμό, της Αγγλίας. Μέσω του έργου ανθρώπω ν σαν τον Ντον Κιούπιτ (Don Cupitt), τον Ντάρεν Μίντλετον (Darren Middleton), τον Ντάνιελ Ντομπρόφσκι (Daniel Dombrowski) και άλλους, ο Καζαντζάκης κατέστη πρότυπο για ένα συγκεκριμένο χριστιανικό ρεύμα σκέψης που επιδιώκει να συμφιλιώσει τη Βίβλο με την επιστήμη και, πιο συγκεκριμένα, με το δαρβινισμό. Ο ίδιος ο Καζαντζάκης αφηγεί ται, στην Αναφορά στον Γκρέκο, πώς έχασε την πίστη του ως χριστιανός, τη στιγμή που έμαθε πρώτη φορά για τη θεωρία της εξέλιξης. 20 Φαίνεται ότι η ισόβια ενασχόληση του Καζαντζάκη με το πρόβλημα της πνευματικότητας και το υψηλό «μήνυμα της ζωής» σε έναν κόσμο από τον οποίο απουσιάζει ένας αγαθός προσωπικός Θεός, συνδυάζεται σήμερα με μια κίνηση μερικών προοδευτικών χριστιανών που είναι γνωστή ως «εξελικτική θεολογία». Ανεξάρτητα, λοιπόν, από το αν το έργο του θα συνεχίσει να διαβάζεται για την αφηγηματική τεχνική και τη δύναμη της φαντασίας του συγγραφέα του ή να ανασκάπτεται για τον εντοπισμό φιλοσοφικών και θρησκευτικών ενοράσεων, που θα βοηθήσουν το χριστιανισμό να συμφιλιωθεί με το δαρ βινισμό, τα καλύτερα μυθιστορήματα του Καζαντζάκη διαβάζονται σήμερα με πολλούς και ποικίλους τρόπους, οι οποίοι ανταποκρίνονται πραγματικά στις ανάγκες του νέου αιώνα Μετάφραση: Θανάσης Κατσικερός 19. Βλ. περαιτέρω Ρόντερικ Μπήτον, Ο Καζαντζάκης μοντερνιστής και μεταμοντέρνος, επιμ. Σ. Ν. Φιλιππίδης, Σειρά: Μελέτες για τον Καζαντζάκη, αρ. 2, Αθήνα: Πανεπιστήμιο Κρήτης - Εκδόσεις Καστανιώτη, Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο, σ

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Σαν σήμερα 18 Φεβρουαρίου. Διαβάζουν:

Σαν σήμερα 18 Φεβρουαρίου. Διαβάζουν: Σαν σήμερα 18 Φεβρουαρίου Διαβάζουν: ΜΑΡΙΑ: Σαν σήμερα, 18 Φεβρουαρίου του 1883, γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης ο Νίκος Καζαντζάκης, που αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα

Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα Μικροί λογοτέχνες: Ολυμπιάδα Σωκράτους, Μαρία Κωστέα, Β5 Γυμνάσιο Αγίου Ιωάννη Χρυσοστόμου Σχολική χρονιά: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

[Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη»

[Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη» [Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη» Από happytv - Τετάρτη 19/10/16 Η Μεταξία Κράλλη (ψευδώνυμο) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics)

Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics) Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics) Πολιτισμός 26/07/2016-08:56 Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ»

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Στόχοι: Η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, η ανάπτυξη, δηλαδή, μέσα στην τάξη-λογοτεχνικό εργαστήρι εσωτερικών κινήτρων, ώστε να εδραιωθεί μια σταθερότερη

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

FRESH WRITERS FROM ALL AROUND THE WORLD Jorge Galán in Literature.gr, by Tessy Baila By Literature June 20, 2017

FRESH WRITERS FROM ALL AROUND THE WORLD Jorge Galán in Literature.gr, by Tessy Baila By Literature June 20, 2017 FRESH WRITERS FROM ALL AROUND THE WORLD Jorge Galán in Literature.gr, by Tessy Baila By Literature June 20, 2017 «Αν δεν έχουμε ιστορική μνήμη δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε τα σφάλματα του παρελθόντος» Ο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη"

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη" Στο βιβλίο χρησιμοποιείτε πολυπρόσωπες αφηγήσεις μέσα στην κεντρική πλοκή ώστε να μιλήσετε για την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..»

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..» Ημερομηνία 11/8/2016 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασόλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%cf%84%ce%af%cf%84%cf%83%ce%b1- %CF%80%CE%B9%CF%80%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία

Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία The Whole Cow Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία Σοφία Βόικου: Θέλω να δώσω στη γυναίκα τη θέση που πραγματικά της αρμόζει μέσα από τα βιβλία μου Οι ήρωες της Σοφίας

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκλειδώνοντας «Το τελευταίο αίνιγμα»

Ξεκλειδώνοντας «Το τελευταίο αίνιγμα» Ημερομηνία 1/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://koukidaki.blogspot.gr/ Θεόφιλος Γιαννόπουλος http://koukidaki.blogspot.gr/2015/11/kseklidonontas-to-teleftaio-ainigma-theofilosgiannopoulos.html Ξεκλειδώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ. Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr]

Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ. Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΓΚΡΕΚΟ Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-50-2 ISBN ηλεκτρονικής έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

Samuel Bjork: «Πιστεύω ότι είναι εντελώς περιττό να περιγράφεις ωμή βία. Θεωρώ ότι ευτελίζει το τελικό αποτέλεσμα»

Samuel Bjork: «Πιστεύω ότι είναι εντελώς περιττό να περιγράφεις ωμή βία. Θεωρώ ότι ευτελίζει το τελικό αποτέλεσμα» Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.huffingtonpost.gr Καλλιόπη Κρητικού http://www.huffingtonpost.gr/calliope-kritikou/samuel-bjork-_b_12370594.html Samuel Bjork: «Πιστεύω ότι είναι εντελώς περιττό

Διαβάστε περισσότερα

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σχολική Χρονιά 2012-2013 Κ ε ί μ ε ν α Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κείμενα προς συνανάγνωση συνεξέταση Έριχ Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία

Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2016 08:00 Το βιβλιοπωλείο "Μπέτσης" και οι εκδόσεις "Ψυχογιός" σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέλη της ομάδας. Γρηγοριάδης Κώστας Αλεξιάδου Χριστίνα Καζλάρη Ελπίδα Βενιόπουλος Παντελής Βαβουλίδου Κατερίνα Ελευθερίδου Αλεξία

Τα μέλη της ομάδας. Γρηγοριάδης Κώστας Αλεξιάδου Χριστίνα Καζλάρη Ελπίδα Βενιόπουλος Παντελής Βαβουλίδου Κατερίνα Ελευθερίδου Αλεξία 1ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ-ΕΥΟΣΜΟΥ Εργασία για το μάθημα Prject Τμήμα : Α 1 Όνομα ομάδας : Χαμένοι Ταξιδευτές ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012-13 Τα μέλη της ομάδας Γρηγοριάδης Κώστας Αλεξιάδου Χριστίνα

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

I N T E R V I E W S 1 3 / 1 2 / Ο Γιούνας Γιούνασον θέλει να πηδήξεις από το παράθυρο και να εξαφανιστείς

I N T E R V I E W S 1 3 / 1 2 / Ο Γιούνας Γιούνασον θέλει να πηδήξεις από το παράθυρο και να εξαφανιστείς I N T E R V I E W S 1 3 / 1 2 / 2 0 1 6 Ο Γιούνας Γιούνασον θέλει να πηδήξεις από το παράθυρο και να εξαφανιστείς ΚΩΣΤΑΣ ΧΡΗΣΤΟΥ Μιλήσαμε με τον συγγραφέα του best seller των 10 εκατομμυρίων αντιτύπων

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ. Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες.

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ. Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες. ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες. Μέχρι πριν λίγες μέρες βρισκόμουν στο χωριό μου το Ριζοκάρπασο, αλλά μετά την εισβολή ήρθαμε με την μητέρα μου

Διαβάστε περισσότερα

Η Ατγουντ θα είναι 24 Σεπτεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικήςκαι θα μιλήσει με θέμα «Δυστοπίες και η ελληνική επιρροή πάνω σε αυτές».

Η Ατγουντ θα είναι 24 Σεπτεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικήςκαι θα μιλήσει με θέμα «Δυστοπίες και η ελληνική επιρροή πάνω σε αυτές». Έρχεται στο πλαίσιο του Megaron Plus, στις 24 Σεπτεμβρίου. Στις 25, η Μάργκαρετ Ατγουντ θα μιλήσει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Νωρίτερα, θα υπογράψει βιβλία στο Public. 15 Σεπ. 14 Η πιθανώς, πιο διάσημη γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1 Γ1 1 Επίπεδο Γ1 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη για τη σημασία της τέχνης στη ζωή μας. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη, όταν γράφει, και

Διαβάστε περισσότερα

Πορτραίτα: John Verdon

Πορτραίτα: John Verdon Ημερομηνία 24/1/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.bookcity.gr Χρύσα Βασιλείου http://www.bookcity.gr/bloggers/%cf%80%ce%bf%cf%81%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%a F%CF%84%CE%B1/22849- %CF%80%CE%BF%CF%81%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%AF%CF%84%CE%B1-john-verdon

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 01/12/2016 Μέσο Συντάκτης Link plusmag.gr Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://www.plusmag.gr/article/%ce%93%ce%b9%ce%b1_%ce%b5%ce%bc%ce%b D%CE%B1_%CE%B7_%CE%A0%CF%84%CF%81%CE%B1_%CE%B5%CE%BD%CE%B1%

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Χώρος: Νεοχώρι Κρήτης Χρόνος: 1925-1930 (περίοδος Β Παγκοσμίου πολέμου) Πρόσωπα Οικογένεια Φτενούδου Πατέρας: Μιχαήλος Μητέρα:

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΝΤΕΧΝΗΣ ΓΡΑΦΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Το στίγμα της γενιάς του 30 στην ποίηση. Τάσος Λειβαδίτης

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΝΤΕΧΝΗΣ ΓΡΑΦΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Το στίγμα της γενιάς του 30 στην ποίηση. Τάσος Λειβαδίτης Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Σχολικό έτος: 2013-2014 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΝΤΕΧΝΗΣ ΓΡΑΦΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Το στίγμα της γενιάς του 30 στην ποίηση Τίτος Πατρίκιος Νίκος Καββαδίας Τάσος Λειβαδίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πορτραίτα: Johanna Lindsey

Πορτραίτα: Johanna Lindsey Ημερομηνία 10/5/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.bookcity.gr/ Χρύσα Βασιλείου http://www.artsandthecity.gr/bloggers/%cf%80%ce%bf%cf%81%cf%84%cf%81%ce%b1% CE%AF%CF%84%CE%B1/22032- %CF%80%CE%BF%CF%81%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%AF%CF%84%CE%B1-johanna-lindsey

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΝΗ ΚΛΩΝΑΡΗ, Γ1, Ιανουάριος 2014 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ

ΑΓΝΗ ΚΛΩΝΑΡΗ, Γ1, Ιανουάριος 2014 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ Ο Γεώργιος Χαριτωνίδης πρόσφυγας από τη Λάπηθο Κερύνειας, μετά την απελευθέρωσή του από τις τουρκικές φυλακές, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Ασχολείται παράλληλα με τη γλυπτική, ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Με αφορμή την επίσκεψη της Βικτώριας Χίσλοπ στο Ρέθυμνο της Κρήτης για την παρουσίαση του καινούριου της βιβλίου Ανατολή, άρπαξα την ευκαιρία να

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Mαρία Τσακίρη: «Ο κύκλος της σιωπής και σήμερα είναι κλειστός»

Mαρία Τσακίρη: «Ο κύκλος της σιωπής και σήμερα είναι κλειστός» Mαρία Τσακίρη: «Ο κύκλος της σιωπής και σήμερα είναι κλειστός» Γιώργος Κιούσης Φεβρουάριος 20, 2017 Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Μα τι τόσο σημαντικό έχει η ζωή σου για να γίνει βιβλίο;» ρώτησα αυθόρμητα την Ιφιγένεια

Διαβάστε περισσότερα

Συναντήσαμε τον βραβευμένο Αμερικανό συγγραφέα στην πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα. Από τον Σπύρο Πετρουνάκο

Συναντήσαμε τον βραβευμένο Αμερικανό συγγραφέα στην πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα. Από τον Σπύρο Πετρουνάκο Jonathan Franzen: «Πιστεύω ότι ο βασικός λόγος που υπάρχει το διαδίκτυο είναι για να πουλήσεις τον εαυτό σου σύμφωνα με τα πρότυπα της ελεύθερης αγοράς» 07/05/2015 Συναντήσαμε τον βραβευμένο Αμερικανό

Διαβάστε περισσότερα

Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας

Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας ΜΑΡΚ ΜΑΖΑΟΥΕΡ Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας Μια προσωπική αναδρομή Απόψε θα εκφράσω μερικές προσωπικές σκέψεις για όσα είδα να συμβαίνουν στην Ελλάδα, την οποία επισκέφθηκα για πρώτη φορά πριν από

Διαβάστε περισσότερα

ρυσάνθη Κουμπάρου Χανιώτη Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Πειραιά

ρυσάνθη Κουμπάρου Χανιώτη Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Πειραιά ρυσάνθη Κουμπάρου Χανιώτη Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Πειραιά Εκδήλωση του Συνδέσμου Φιλολόγων Πειραιά για τα 55 χρόνια από το θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη Πειραιάς, 28 Μαρτίου 2012 Νίκος Καζαντζάκης: ένα

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα.

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Ο ρομαντισμός προβάλλει το συναίσθημα και τη φαντασία. Στα ποιήματα υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς του τεύχους

Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους [ 109 ] Ο Θανάσης Αγάθος είναι λέκτορας Νεο ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ της Belinda Alexandra - Book review

ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ της Belinda Alexandra - Book review Ημερομηνία 20/7/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://www.culture21century.gr/ Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/07/belinda-alexandra-book-review.html ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ της Belinda

Διαβάστε περισσότερα

Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr

Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr συνέντευξη πωλίνα_ταϊγανίδου Με αφορμή την παρουσίαση του νέου της βιβλίου, Στεφάνι από ασπάλαθο Λίγα λόγια για το έργο: Μια όμορφη καλοκαιρινή μέρα του 1939, η Κασσιανή

Διαβάστε περισσότερα

Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου.

Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου. Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου. Εύρεση κοινών στοιχείων των δύο αυτών μορφών τέχνης. Είναι κλασσικό βιβλίο. Ενδιαφέρουσα

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Σολωµός ( )

ιονύσιος Σολωµός ( ) ιονύσιος Σολωµός (1798 1857) Ένας από τους σηµαντικότερους νεοέλληνες ποιητές. Είναι ο εθνικός µας ποιητής Ήταν ο πρώτος που καλλιέργησε συστηµατικά τη δηµοτική γλώσσα Αξιοποίησε την προγενέστερη ποιητική

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Από τη Ζάκυνθο με αγάπη

Από τη Ζάκυνθο με αγάπη Ημερομηνία 21/09/2015 Μέσο Συντάκτης Link metropolispress.gr Βάσια Ρούσσου http://goo.gl/ycr4u6 Από τη Ζάκυνθο με αγάπη Ο Στέφανος Λίβος μας ταξιδεύει με το βιβλίο του στη Ζάκυνθο του Β Παγκοσμίου Πολέμου

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.ethnos.gr Γκίκα Ελένη http://www.ethnos.gr/biblio/arthro/megalosa_me_eikones_tis_elladas- 64562445/- ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Eρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Δεσποτοπούλου: Έφη Τριγκίδου:

Κατερίνα Δεσποτοπούλου: Έφη Τριγκίδου: Κατερίνα Δεσποτοπούλου: «Σε ποια ηλικία κατάλαβες ότι ήθελες να ασχοληθείς με το θέατρο και ποιο ήταν το 'εναρκτήριο λάκτισμα';» Γύρω στα δώδεκα με δεκατρία μου γεννήθηκε η αγάπη για το θέατρο. Το έχω

Διαβάστε περισσότερα

11 Μαΐου 2016 Φιλομήλα Λαπατά στο klik: «Ο Έλληνας είχε πάντα τη νοοτροπία του θύματος»

11 Μαΐου 2016 Φιλομήλα Λαπατά στο klik: «Ο Έλληνας είχε πάντα τη νοοτροπία του θύματος» 11 Μαΐου 2016 Φιλομήλα Λαπατά στο klik: «Ο Έλληνας είχε πάντα τη νοοτροπία του θύματος» Μετά τα μπεστ σέλερ «Η ξυπόλυτη των Αθηνών» και «Η χήρα του Πειραιά», η συγγραφέας Φιλομήλα Λαπατά επέστρεψε με το

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Το μαγικό βιβλίο. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό.

Το μαγικό βιβλίο. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό. Το μαγικό βιβλίο Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια γοργόνα μέσα στα καταγάλανα νερά. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και γίνομαι

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

<<Γυναίκες στην ρομαντική εποχή της λογοτεχνίας>>

<<Γυναίκες στην ρομαντική εποχή της λογοτεχνίας>> Οι γυναίκες της ρομαντικής περιόδου οι οποίες άρχισαν να γράφουν ποίηση, μυθιστορήματα και άλλα λογοτεχνικά έργα. Η ρομαντική περίοδος ήταν μια εποχή μεγάλης

Διαβάστε περισσότερα