ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Εφαρµογές ηµοσίου δικαίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Εφαρµογές ηµοσίου δικαίου"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: Εφαρµογές ηµοσίου δικαίου «Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΥΟ ΦΥΛΩΝ» ΕΠΩΝΥΜΟ: ΦΙΛΙΑ ΟΝΟΜΑ: ΣΤΑΜΑΤΙΑ Α.Μ.: Αθήνα 2004

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Προλεγόµενα Ιστορική εξέλιξη της ισότητας των δυο φύλων σελ.2 2. Περιεχόµενο της αρχής της ισότητας των δυο φύλων σελ Η διαφορά της αρχής της ισότητας των δυο φύλων από την γενική αρχή της ισότητας σελ Φορείς. Πεδίο ισχύος της αρχής της ισότητας των δυο φύλων. Αποδέκτες της αρχής σελ.9 3. Εξαιρέσεις και περιορισµοί σελ Νοµοθετικές διακρίσεις και νοµολογιακή αντιµετώπιση τους σελ Η ισότητα των δυο φύλων κατά τη σταδιοδροµία των δηµοσίων υπαλλήλων. (Η νοµοθετική κατοχύρωση στην Ελλάδα) Η νοµολογία για την ισότητα των δυο φύλων στην απασχόληση σελ Η ισότητα των δυο φύλων στο κοινοτικό ίκαιο σελ Η κοινοτική αρχή της ίσης µεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην απασχόληση: Οδηγία 76/207 σελ Περιεχόµενο της αρχής και επιτρεπόµενες αποκλίσεις Η εφαρµογή της κοινοτικής αρχής στην ελληνική έννοµη τάξη σελ Παραδείγµατα διατηρούµενων διακρίσεων σελ Πρόσβαση στην απασχόληση Συνθήκες Εργασίας σελ Κατοχύρωση της ισότητας των δυο φύλων σε διεθνείς συµβάσεις σελ Συµπέρασµα σελ.29 9.Περίληψη (στην ελληνική και αγγλική γλώσσα)-λήµµατα σελ.30 Νοµολογία σελ.31 Βιβλιογραφία σελ.32 1

3 1. Προλεγόµενα. Ιστορική εξέλιξη της ισότητας των δυο φύλων Η αρχή της ισότητας είναι άρρηκτα συνυφασµένη µε την πολιτική και ατοµική ελευθερία, στις οποίες θεµελιώνεται η έννοια της δηµοκρατίας. Σε όλα τα δηµοκρατικά πολιτεύµατα, από εκείνα της αρχαιότητας έως τα σύγχρονα, η ισότητα αναγνωρίζεται σαν στοιχείο που θεµελιώνει την δηµοκρατία εξίσου µε την ελευθερία. Ο Θουκυδίδης στον Επιτάφιο του Περικλέους, ο ηµοσθένης στους Λόγους του και ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά του, υπογραµµίζουν την ισότητα των πολιτών απέναντι στους νόµους και την ίση συµµετοχή τους στη διακυβέρνηση του κράτους. Στον κύκλο των φιλόσοφων του 18 ου αιώνος, ο Rousseau ήταν εκείνος που διακήρυξε ότι η ισότητα αποτελεί ένα από τα φυσικά δικαιώµατα του ανθρώπου και η διδασκαλία του υπήρξε πηγή έµπνευσης για τους συντάκτες των αµερικανικών ιακηρύξεων και της Γαλλικής του Το Bill of Rights της Βιργινίας του 1776 διακήρυξε ότι: Όλοι οι άνθρωποι είναι από τη φύση εξίσου ελεύθεροι και ανεξάρτητοι ενώ η Γαλλική ιακήρυξη του 1789 τόνιζε στο άρθρο 1 ότι: «οι άνθρωποι γεννώνται και παραµένουν ελεύθεροι και ίσοι κατά τα δικαιώµατα». Από τα πρώτα αυτά κείµενα η αρχή παραλήφθηκε και διακηρύχθηκε σε όλα τα δηµοκρατικά Συντάγµατα τόσο του Περασµένου όσο και του Τρέχοντος αιώνος. Στην Ελλάδα η αρχή της ισότητας έχει διακηρυχθεί σε όλα τα Συντάγµατα, από την εποχή του υπέρ Ανεξαρτησίας Αγώνος και την επαναλαµβάνει το ισχύον Σύνταγµα στο άρθρο 4 παρ. 1 που ορίζει ότι: «οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόµου». Ωστόσο, η ισότητα των δυο φύλων είναι νέας ακόµη ηλικίας. Κατοχυρώθηκε για πρώτη φορά στον εικοστό αιώνα. Η ισότητα που διακήρυξε η γαλλική επανάσταση δεν αφορούσε τις γυναίκες. Στη χώρα µας το Σύνταγµα του 1927 ήταν εκείνο που διακήρυξε πρώτο την ισότητα των δυο φύλων. Το Σύνταγµα του 1952 όµως δεν περιείχε σχετική διάταξη, αν και γινόταν δεκτό ότι τα ατοµικά δικαιώµατα απολαµβάνουν και οι γυναίκες. Το συνταγµατικό 2

4 καθεστώς έγινε σαφές µε τη ρητή διάταξη του άρθρου 4 παρ. 2 του συντάγµατος του 1975, όπως διατηρήθηκε αναλλοίωτη στο αναθεωρηµένο Σύνταγµα του 2001, ότι: «Έλληνες και Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώµατα και υποχρεώσεις» και την ειδικότερη διάταξη του άρθρου 22 παρ. 1 του υπό παρ. 2 ότι «όλο οι εργαζόµενοι, ανεξάρτητα από φύλο ή άλλη διάκριση, έχουν δικαίωµα ίσης αµοιβής για παρεχόµενη εργασία ίσης αξία». 3

5 2. Περιεχόµενο της αρχής της ισότητας των δυο φύλων Όπως γενικά η αρχή της ισότητας, έτσι και η ειδική αρχή της ισότητας των δυο φύλων: Α) απαγορεύει τη δηµιουργία άνισων καταστάσεων και τη διαφοροποίηση του περιεχοµένου των δικαιωµάτων και υποχρεώσεων των πολιτών, τόσο µεταξύ τους όσο και απέναντι στην Πολιτεία, µε βάση τη διαφορά φύλου. Το φύλο, δηλαδή, αποκλείεται ως νόµιµο κριτήριο άνισης ρύθµισης ή διαφοροποίησης 1, Β) Επιβάλλει την παροχή ίσων δυνατοτήτων ή ευκαιριών στα άτοµα και των δυο φύλων, για την ανάπτυξη της προσωπικότητας τους και την ελεύθερη ατοµική κίνηση ή δράση ή τη συµµετοχή στη διεπόµενη από την έννοµη τάξη κοινωνική ζωή. Είναι προφανές ότι, αποδίδοντας την έννοια αυτή στη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 2 του Συντάγµατος 2001, η νοµολογία τη συνδέει µε εκείνη του άρθρου 5 παρ. 1 Σ. Τα δικαιώµατα που κατοχυρώνει το άρθρο 5 παρ. 1 του ισχύοντος Συντάγµατος ανήκουν αδιακρίτως σε άνδρες και γυναίκες. Η «προσωπικότητα» θα πρέπει να νοηθεί µε την ευρύτερη έννοια της, δηλαδή ως το «σύνολο των ιδιοτήτων, ικανοτήτων και καταστάσεων, που αφενός µεν προκύπτουν από την υπόσταση του ανθρώπου ως έλλογου και συνειδητού όντος, αφετέρου δε εξατοµικεύουν ένα συγκεκριµένο πρόσωπο» 2. Υποκείµενο του δικαιώµατος για ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας είναι, κατά το άρθρο 5 παρ. 1, κάθε άνθρωπος. Έτσι, θεµέλιο και δικαιολογητική βάση των δικαιωµάτων που κατοχυρώνει η διάταξη αυτή είναι «η αξία του ανθρώπου», της οποίας τον σεβασµό και τη προστασία επιτάσσει το άρθρο 2 παρ. 1 του Συντάγµατος. Συνεπώς, η επιταγή του άρθρου 2 παρ. 1 αποτελεί θεµέλιο και δικαιολογητική βάση και του κανόνα του άρθρου 4 παρ. 2. Στη ευρεία έννοια της προσωπικότητας περιλαµβάνεται και η στενότερη έννοια της, ως ικανότητας δικαίου, της ικανότητας δηλαδή του ανθρώπου να 1 Βλ. Μάνεση, στο. Και Π. Σελ Καλλιβωκά. Η αρχή της ισότητας των δυο φύλων στη νοµολογία του ΣτΕ, στον Τόµο Τιµητικό του ΣτΕ, 1979,σελ Βλ. Μάνεσης, Ατοµικές Ελευθερίες, σελ

6 είναι υποκείµενο δικαιωµάτων και υποχρεώσεων ή ευρύτερα, έννοµων σχέσεων. Η γενική ικανότητα δικαίου είναι νοµοθετικά αναγνωρισµένη ρητά (άρθρο 34ΑΚ) και συνταγµατικά κατοχυρωµένη (άρθρο 2 παρ. 1) απέναντι σε κάθε περιορισµό. Εκείνο που αποκλείει το άρθρο 4 παρ. 2 Σ, είναι η άµεση ή έµµεση διαφοροποίηση των ειδικών ικανοτήτων, των ικανοτήτων δηλαδή του ανθρώπου να είναι υποκείµενο ορισµένων έννοµων σχέσεων καθώς και των δικαιωµάτων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις σχέσεις αυτές. 3 Η ειδική αρχή της ισότητας των δυο φύλων αφενός απαγορεύει τις υπέρ του ενός ή του άλλου φύλου αυθαίρετες ευµενείς ή δυσµενείς νοµοθετικές ή διοικητικές διακρίσεις και αφετέρου επιβάλλει την νοµοθετική επέκταση των υπέρ του ενός µόνο φύλου ευµενών διατάξεων και υπέρ του άλλου. Στην περίπτωση πάντως της νοµοθετικής διατάξεως που αντιβαίνει αυτήν την απαγόρευση, ο δικαστής δε δικαιούται να τροποποιήσει τον νόµο, ώστε να προσαρµοστεί στη συνταγµατική επιταγή, αλλά πρέπει να αρκεσθεί στη διαπίστωση της αντισυνταγµατικότητας και του ανίσχυρου της επίµαχης διατάξεως. Σε µια περίπτωση το Συµβούλιο της Επικρατείας είχε να κρίνει µια αίτηση ακυρώσεως της αρνήσεως της διοικήσεως να µεταγράψει από αλλοδαπό σε ηµεδαπό πανεπιστήµιο φοιτητή, πατέρα παιδιού κάτω των 12 ετών, µε το επιχείρηµα παραβάσεως της αρχής της ισότητας των φύλων, γιατί ο νόµος προβλέπει µεν τη µεταγραφή των αντίστοιχων µητέρων, αλλά όχι των πατέρων. Το Συµβούλιο της Επικρατείας δέχθηκε σωστά ότι: «η παράβαση αυτή, η οποία πράγµατι υπάρχει, µπορεί να οδηγήσει στη µη εφαρµογή της πιο πάνω διατάξεως, όχι όµως και στην υπαγωγή σ αυτήν και φοιτητών πατέρων, γιατί κάτι τέτοιο αποτελεί ανεπίτρεπτη επέµβαση δικαστή στα έργα της νοµοθετικής εξουσίας. 4 Αυτό ισχύει κατά µείζονα λόγο στις περιπτώσεις που η δικαστική επέκταση του πεδίου ισχύος µιας νοµοθετικής διατάξεως θα σήµαινε επιβάρυνση του κρατικού υπολογισµού, στην οποία κατά το Σύνταγµα µπορεί να προβεί µόνο ο νοµοθέτης και ποτέ ο δικαστής. 3 Βλ. Σ. Κουκούλη Σπηλιωτοπούλου, Ζητήµατα σχετικά µε τη γονική µέριµνα και συναφείς ρυθµίσεις. ίκαιο και Πολιτική, τεύχος 4 ο, 1983, σελ ΣτΕ 3561/86 µε παραποµπές στις αποφάσεις ΣτΕ 2324/79, 1556/80, και 87/81 5

7 Το άρθρο 4 παρ. 2 Σ δεν θεµελιώνει πάντως κοινωνικό δικαίωµα έναντι του κράτους προς ορισµένες παροχές, αλλά µόνο το δικαίωµα του ιδιώτη και την υποχρέωση του κράτους να µεταχειρίζεται κατ αρχήν εξίσου τα δυο φύλα, συµπεριλαµβανοµένης της ίσης κατανοµής των βάσει άλλων διατάξεων χορηγούµενων παροχών. Κατά τη ρητή συνταγµατική διάταξη, η ισότητα των φύλων δεν αφορά µόνο δικαιώµατα αλλά και υποχρεώσεις τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών. Το Σύνταγµα επιβάλλει πλήρη κατ αρχήν νοµική εξίσωση ανδρών και γυναικών. Το Συµβούλιο της Επικρατείας θεώρησε π.χ. αντισυνταγµατικές τις διατάξεις νόµου µε τις οποίες αποκλείονται οι γυναίκες από τις θέσεις αερολιµενικών και ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας 5 ή θεσπίζεται διαφορετικός χρόνος συνταξιοδοτήσεως ανδρών και γυναικών υπαλλήλων ΙΚΑ (65o και 60o έτος) 6 ή διαφορετικός χρόνος καταγγελίας από τον εργοδότη (65o και 60o έτος). 7 Εξίσου αντισυνταγµατική θεωρεί σωστά και την αδικαιολογήτως προνοµιακή µεταχείριση των γυναικών Η διαφορά της αρχής της ισότητας των δυο φύλων από τη γενική αρχή της ισότητας. Η ισότητα των δυο φύλων καθιερώνεται από τις συνδυασµένες διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 2 και 116 παρ. 1 και 2 Συντ. Με τη πρώτη µατιά θα έλεγε κανείς ότι πρόκειται για περιττή επανάληψη, στο ειδικό αυτό θέµα, της γενικής αρχής του άρθρου 4 παρ. 1 Συντ. οφειλόµενη σε ιστορικούς λόγους, δηλαδή κυρίως στην ύπαρξη, το 1975, πολλών διακρίσεων σε βάρος των γυναικών στο αστικό κυρίως δίκαιο αλλά και σε βάρος των ανδρών στο δίκαιο της κοινωνικής ασφάλισης. Προσεκτικότερη εξέταση του θέµατος όµως δείχνει ότι η µε τα άρθρα 4 παρ. 2 και 116 παρ. 1 και 2 Συντ. καθιερώνεται µια µορφή ισότητας ποιοτικά διαφορετική από τη γενική αρχή της ισότητας. Η ποιοτική αυτή διαφορά εκδηλώνεται σε δυο κατευθύνσεις: Πρώτον, ως προς τις έννοµες συνέπειες τους, αφού το άρθρο 4 παρ. 2 δεν προβλέπει απλώς ισότητα «ενώπιον 5 ΣτΕ 3217/77 (Τµ. Γ ), ΤοΣ 1977, 459 (461) 6 ΣτΕ 545/63 7 ΑΠ 1935/88, ΤοΣ 1989, ΣτΕ 251/79 Πρακτικό, ΤοΣ 1972, 182 6

8 του νόµου» αλλά ισότητα δικαιωµάτων και υποχρεώσεων. Θεσπίζεται λοιπόν ρητά συνταγµατική επιταγή, απευθυνόµενη και προς τη δικαστική εξουσία (πρβλ. Άρθρο 25 παρ. 1 Συντ.), για εξίσωση των εκατέρωθεν δικαιωµάτων και υποχρεώσεων. Η επιταγή αυτή, ως ειδικότερη, υπερισχύει των οποίων επιφυλάξεων θα µπορούσαν να θεµελιωθούν στις δηµοσιονοµικές κυρίως διατάξεις του Συντάγµατος και σηµαίνει ότι η ισότητα των δυο φύλων είναι ισότητα δηµιουργική. εν υποχρεώνει δηλαδή απλώς τον νοµοθέτη σε ίση µεταχείριση ανδρών και γυναικών αλλά δηµιουργεί το δικαίωµα, τόσο για τους Έλληνες όσο και για τις Ελληνίδες, να αξιώσουν δικαστικά την επέκταση ευνοϊκών διατάξεων που ισχύουν µόνο για το άλλο φύλο. 9 εύτερον, η ποιοτική διαφορά της ισότητας των φύλων έναντι της γενικής αρχής της ισότητας αφορά και το περιεχόµενο τους. Γινόταν έτσι πάγια δεκτό από τη νοµολογία του Συµβουλίου της Επικρατείας µε βάση το αρχικό κείµενο του Συντάγµατος του 1975, ότι η ισότητα των φύλων έχει διπλή σηµασία, αρνητική και θετική. Αρνητικά απαγορεύει τη δηµιουργία άνισων καταστάσεων και τη διαφοροποίηση δικαιωµάτων και υποχρεώσεων των πολιτών, τόσο µεταξύ τους όσο και έναντι της πολιτείας µε βάση τη διαφορά φύλου. Και θετικά επιβάλλει την παροχή ίσων δυνατοτήτων και στα δυο φύλα για την ανάπτυξη της προσωπικότητας και την ελεύθερη ατοµική κίνηση ή δράση ή γενικά τη συµµετοχή στην κοινωνική ζωή. Παραπέρα, διαφορετική µεταχείριση των φύλων είναι θεµιτή µόνο εφόσον δικαιολογείται από εξαιρετικούς λόγους, αναγόµενους είτε στην ανάγκη µεγαλύτερης προστασίας της γυναίκας και µάλιστα σε θέµατα της µητρότητας, του γάµου και της οικογένειας είτε σε καθαρά βιολογικές διαφορές που επιβάλλουν τη λήψη ιδιαίτερων µέτρων ενόψει του αντικειµένου της υπό ρύθµιση σχέσης. Εποµένως η ισότητα των φύλων δεν εξαντλείται σε µια απλή απαγόρευση της αυθαιρεσίας, όπως συµβαίνει κατά βάση µε τη γενική αρχή της ισότητας. Αντίθετα θεµελιώνει υποχρέωση του κράτους να λάβει όλα τα ενδεικνυόµενα µέτρα για την άρση των υφιστάµενων (όχι µόνο για νοµικούς λόγους αλλά και εξαιτίας καταστάσεων της κοινωνικής ζωής) ανισοτήτων και 9 ΣτΕ 2978/1997, ΝοΒ 1999, 133. Αντίθετη ήταν η παλαιότερη νοµολογία π.χ. ΣτΕ 1728/

9 για την επίτευξη πραγµατικής ισότητας µεταξύ των δυο φύλων. Τέτοιο µέτρο ήταν π.χ. η υποχρεωτική, κατά το άρθρο 29 ν.2085/1992, συµµετοχή µιας τουλάχιστον γυναίκας σε κάθε υπηρεσιακό συµβούλιο προβλεπόµενο από το νόµο, προκειµένου να καταπολεµηθεί η υπάρχουσα στην πράξη έως τότε υποαντιπροσώπευση των γυναικών στα συµβούλια αυτά. Η παραπάνω ρύθµιση κρίθηκε συνταγµατική, µε το σκεπτικό ότι εµπεριέχεται στο πνεύµα της αρχής της ισότητας η λήψη θετικών µέτρων, όπου είναι πρόσφορη και αναγκαία, για ορισµένο χρονικό διάστηµα, ώσπου να µειωθούν οι υπάρχουσες ανισότητες και να αποκατασταθεί πραγµατική ισότητα ανδρών και γυναικών. 10 Το άρθρο 116 παρ. 2 Συντ. στην αρχική του µορφή επέτρεπε πάντως την καθιέρωση αποκλίσεων από τους ορισµούς του άρθρου 4 παρ. 2 Συντ. εφόσον συνέτρεχαν «αποχρώντες» λόγοι. Στην πράξη, η νοµολογία, έπειτα από µακρά περίοδο δισταγµών, προσανατολίστηκε σε µια περιοριστική ερµηνεία της εξαιρετικής αυτής διάταξης, δεχόµενη π.χ. ότι οι ποσοτικοί περιορισµοί µε τη µορφή ποσοστώσεων (10%) στην είσοδο των γυναικών στην αστυνοµία δεν συναρτώνται µε την ύπαρξη τέτοιων «αποχρώντων» λόγων, ούτε στηρίζονται σε πρόσφορα κριτήρια που να δικαιολογούν διακρίσεις σε βάρος των γυναικών. 11 Ήδη ο αναθεωρητικός νοµοθέτης του 2001 πλειοδότησε σε σχέση µε την πρόσφατη νοµολογία, αντικαθιστώντας την παρ. 2 του άρθρου 116. Οι νέες διατάξεις επιβεβαιώνουν ρητά τόσο τη δυνατότητα λήψης θετικών µέτρων για την προώθηση της ισότητας ανδρών και γυναικών (εδα ), όσο και την υποχρέωση του κράτους να µεριµνά για τη άρση των υφιστάµενων στην πράξη ανισοτήτων, ιδίως σε βάρος των γυναικών (εδ. β ). Η πλειοδοσία δεν συνίσταται στην θέσπιση των παραπάνω διατάξεων καθεαυτή, αφού όλα αυτά προέκυπταν ήδη από τη νοµολογιακή ερµηνεία του άρθρου 4 παρ. 2 Συντ. αλλά στην ταυτόχρονη κατάργηση της παλιάς διατύπωσης της παρ. 2 του άρθρου 116 Συντ., µε αποτέλεσµα να µην προβλέπεται πλέον η δυνατότητα αποκλίσεων από 10 ΣτΕ 1933/1998, ολ, ΤοΣ 1998, ΣτΕ 1917/1998, ολ, ΤοΣ 1998, 794 8

10 τους ορισµούς του άρθρου 4 παρ Έτσι, µετά την αναθεώρηση, η ισότητα των δυο φύλων αποκτά έναν περισσότερο τυπικό-αριθµητικό χαρακτήρα από ό,τι συνέβαινε πριν και αποκλίσεις µπορούν πλέον να δικαιολογηθούν µόνο αν θεωρηθούν ως «θετικά µέτρα» για την καταπολέµηση υφιστάµενων στην πράξη ανισοτήτων. Εξάλλου αν και η υλοποίηση της υποχρέωσης του κράτους να µεριµνά για την άρση των υφιστάµενων ανισοτήτων δεν είναι πρακτικά εύκολο να µετουσιωθεί σε αγώγιµες αξιώσεις σε περίπτωση νοµοθετικής αδράνειας, πάντως το νέο εδάφιο β της παρ. 2 του άρθρου 116 Συντ. θεµελιώνει ένα κεκτηµένο : Εάν ο κοινός νοµοθέτης θεσπίσει θετικά µέτρα (όπως µε το προαναφερθέν άρθρο 29 ν.2085/1992 και πιο πρόσφατα µε το άρθρο 6 ν.2839/2000, που προβλέπει ότι σε όλα τα υπηρεσιακά συµβούλια του δηµοσίου, των ν.π.δ.δ. και των ο.τ.α. τα διορισµένα από τη διοίκηση µέλη πρέπει να ανήκουν κατά το 1/3 τουλάχιστον στο ένα φύλο, ενώ το ίδιο ισχύει κα για τα διοριζόµενα ή υποδεικνυόµενα από το δηµόσιο, τα ν.π.δ.δ. ή τους ο.τ.α. µέλη διοικητικών συµβουλίων νοµικών προσώπων) δεν µπορεί µεταγενέστερα να επανέλθει και να τα καταργήσει αυθαίρετα (όπως συνέβη µε το άρθρο 38 ν.2190/1994, το οποίο είχε καταργήσει το άρθρο 29 ν.2085/1992) Φορείς. Πεδίο ισχύος της αρχής της ισότητας των δυο φύλων. Αποδέκτες της αρχής Φορείς των δικαιωµάτων που απορρέουν από τα άρθρα 4 παρ. 2 και 116 παρ. 1 και 2 Συντ. είναι προφανώς µόνο ηµεδαποί, φυσικά πρόσωπα. 14 Όµως το άρθρο 3 ΣΑΠ υποχρεώνει τα συµβαλλόµενα κράτη να διασφαλίσουν την ισότητα ανδρών και γυναικών, χωρίς διάκριση εθνικότητας, ως προς τα προβλεπόµενα στο Σύµφωνο δικαιώµατα και άρα απαγορεύει, στο πλαίσιο αυτό, τις διακρίσεις µε βάση το φύλο και για τους αλλοδαπούς. Με δεδοµένη τη θέληση του συντακτικού νοµοθέτη για άρση των ανισοτήτων ανδρών και γυναικών, δεν µπορούν να βρουν έρεισµα στο άρθρο 4 παρ. 2 Συντ. δικαιώµατα 12 Πρβλ., Χ. ΤΣΙΛΙΩΤΗ, Η αναθεώρηση του άρθρου 116 παρ. 2 Συντ., τα 2001, Πρβλ., Σ. ΚΟΥΚΟΥΛΗ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ, Η τροποποίηση του άρθρου 116 παρ. 2 του Συντάγµατος, τα 2001, Πρβλ. Π-. ΑΓΤΟΓΛΟΥ, Ατοµικά ικαιώµατα Β,

11 των οµοφυλόφιλων, οι οποίοι συνεπώς προστατεύονται µόνο στο πλαίσιο των γενικών διατάξεων των άρθρων 4 παρ. 1 και 5 παρ. 1 Συντ. Εξάλλου, αντίθετα προς τη γενική αρχή της ισότητας, η αρχή της ισότητας των φύλων ισχύει όχι µόνο έναντι της κρατικής εξουσίας αλλά και έναντι ιδιωτών. Αυτό καθίσταται σαφές από το γεγονός ότι το άρθρο 4 παρ. 2 Συντ. προβλέπει γενικά ισότητα δικαιωµάτων και υποχρεώσεων Ελλήνων και Ελληνίδων, χωρίς διάκριση µεταξύ δηµόσιων και ιδιωτικών δικαιωµάτων, άρα η συνταγµατική επιταγή καταλαµβάνει και τα τελευταία. Τούτο όµως δε σηµαίνει ότι οποιαδήποτε δικαιοπρακτική προτίµηση ενός από τα δυο φύλα είναι αυτοµάτως άκυρη. Εάν η προτίµηση αυτή ανάγεται στα παραγωγικά αίτια της βούλησης του δικαιοπρακτούντος, τότε το κύρος της µπορεί να εξετασθεί µόνο στο πλαίσιο και µε τους τρόπους που µπορούν να εξετασθούν και να καταστούν κρίσιµα τα παραπάνω παραγωγικά αίτια, σύµφωνα µε τους οικείους κανόνες του αστικού δικαίου. Παραπέρα θα πρέπει να σηµειωθεί ότι πολλές φορές η προτίµηση του ενός φύλου δεν εµπεριέχει δυσµενή διάκριση εις βάρος του άλλου, αλλά απλώς συνδέεται µε την απαραίτητη εξειδίκευση στο πλαίσιο του καταµερισµού εργασίας. Έτσι π.χ. ένα κοµµωτήριο µόνο για γυναίκες ή ένα κατάστηµα µε ανδρικά µόνο ρούχα δε δηµιουργούν κανένα ζήτηµα ισότητας των φύλων. Ζήτηµα ισότητας των φύλων όµως ανακύπτει όταν µια ιδιωτική τράπεζα προκηρύξει διαγωνισµό για την πρόσληψη χωριστά ανδρών και γυναικών υπαλλήλων, ενώ δεν υπάρχει αντίστοιχος καταµερισµός εργασίας οπότε η διάκριση αυτή είναι ανίσχυρη. 10

12 3. Εξαιρέσεις και περιορισµοί Από τον κανόνα της ισότητας των φύλων προέβλεπε το Σύνταγµα του 1975 µια γενική εξαίρεση: Κατά το άρθρο 116 παρ. 2 «αποκλίσεις εκ των ορισµών της παραγράφου 2 του άρθρου 4 επιτρέπουν µόνον δι αποχρώντας λόγους εις τας ειδικώς υπό του νόµου οριζοµένας περιπτώσεις». Το ίδιο ίσχυε και για τη διατήρηση ή την κατ αρχήν απαγορευµένη επαναφορά σε ισχύ διακρίσεων µεταξύ των δυο φύλων, οι οποίες είχαν θεσπισθεί πριν το Σύνταγµα του 1975 και καταργηθεί πριν τις , έστω και για το υπολειπόµενο έως τότε χρονικό διάστηµα. Οι προϋποθέσεις της εξαιρέσεως αυτής ήταν τρεις: α) Πρέπει να συντρέχουν αποχρώντες λόγοι. Αποχρώντες δεν είναι οποιοιδήποτε σοβαροί λόγοι, αλλά µόνο αυτοί που αναφέρονται στις βιολογικές ή ψυχικές ιδιαιτερότητες της γυναίκας ή του άνδρα. Πότε συντρέχουν αποχρώντες λόγοι κρίνει κατ αρχήν ο νοµοθέτης, ο οποίος ελέγχεται για τυχόν αυθαιρεσία από το δικαστή. β) οι εξαιρέσεις πρέπει να προβλέπονται από το νόµο και µάλιστα, εν όψει του άρθρου 72 παρ. 1 από τυπικό νόµο και όχι από κανονιστική πράξη της διοικήσεως. γ) Οι εξαιρέσεις πρέπει να είναι όχι γενικές αλλά εξειδικευµένες («εις τα ειδικώς υπό του νόµου οριζοµένας περιπτώσεις»). Όπου συντρέχουν σωρευτικά και οι τρεις προϋποθέσεις µπορούν να θεσπισθούν δικαιώµατα ή υποχρεώσεις µόνο για άνδρες ή µόνο για γυναίκες. Τη γενική εξαίρεση του άρθρου 116 παρ. 2 εξειδικεύει το ίδιο το Σύνταγµα στο άρθρο 21 παρ. 1 και 2 που θέτει «υπό την προστασία του κράτους» την µητρότητα και επιβάλλει υποχρέωση «ειδικής φροντίδας του κράτους» για τις χήρες των εν τω πολέµω πεσόντων. Η αναθεώρηση του 2001 αντικατέστησε τη διάταξη του άρθρου 116 παρ. 2 του Συντάγµατος ως εξής: «εν αποτελεί διάκριση λόγω φύλου η λήψη θετικών µέτρων για την προώθηση της ισότητας µεταξύ ανδρών και γυναικών. Το κράτος µεριµνά για την άρση των ανισοτήτων που υφίστανται στην πράξη ιδίως σε βάρος των γυναικών». 11

13 Ενώ το αρχικό κείµενο απαιτούσε «αποχρώντας λόγους» για να επιτρέψει αποκλίσεις από την ισότητα των φύλων προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, το νέο κείµενο επιτρέπει τη «λήψη θετικών µέτρων για την προώθηση της ισότητας» αλλά αγνοεί τη απόκλιση από την ισότητα υπέρ των γυναικών π.χ. λόγους µητρότητας! Τέτοιες είναι οι άτοπες συνέπειες µιας µανιώδης αναθεωρήσεως που συχνά επιδιώκει πάση θυσία και χωρίς ανάγκη ή φρόνηση να αναδιοργανώνει φραστικά το Σύνταγµα. Αντιθέτως, την απόφαση να υπόκεινται στην στρατιωτική υποχρέωση µόνο άνδρες, δεν λαµβάνει το ίδιο το Σύνταγµα. Το άρθρο 4 παρ. 6 περιορίζει απλώς την στρατιωτική υποχρέωση στους «δυνάµενους να φέρουν όπλα» (µια έκφραση που δεν αποκλείει εκ των προτέρων τις γυναίκες) και αναθέτει την τελική απόφαση στο νοµοθέτη («κατά τους ορισµούς των νόµων») 15. Ο νόµος δεν κωλύεται εποµένως από το Σύνταγµα να εισαγάγει την στρατιωτική υποχρέωση των γυναικών. Πράγµατι, ο νόµος εισήγαγε αφενός τη δυνατότητα εθελούσιας κατατάξεως και αφετέρου την υποχρέωση στρατεύσεως αλλά µόνο σε καιρό πολέµου ή επιστρατεύσεως µε ευρύτατες πάντως απαλλαγές (π.χ. όλων των µητέρων). 16 Το Συµβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι η διαφορετική διαµόρφωση της στρατιωτικής υποχρεώσεως ανδρών και γυναικών δεν αντίκειται στην ισότητα των φύλων. 17 Το Σύνταγµα προβλέπει ή ανέχεται δυο ειδικές εξαιρέσεις εις βάρος των γυναικών από τη γενική αρχή της ισότητας των φύλων: α) Με την αναγνώριση του ειδικού καθεστώτος του Αγίου Όρους (άρθρο 105) 18 το Σύνταγµα ανέχεται την απαγόρευση της εισόδου σ αυτό των γυναικών («άβατο») για την οποία µάλιστα νόµος προβλέπει και ποινική κύρωση. 19 β) Κατά το άρθρο 31 του Συντάγµατος του 1975 οριζόταν ότι εκλόγιµος ως 15 Βλ. Ν.1763/1988 «Στρατολογία των Ελλήνων», (Α 57) 16 Νόµος 705/1977 «περί στρατεύσεως των Ελληνίδων» (Α 279) 17 ΣτΕ 2476/86 το δικαστήριο συνεπέρανε ότι, ενόψει της θεµιτά διαφορετικής διαµορφώσεως της στρατιωτικής υποχρεώσεως ανδρών και γυναικών, δεν αντίκειται στην αρχή της ισότητας των δυο φύλων ότι µόνο για τους άνδρες αποτελεί η εκπλήρωση της στρατιωτικής υποχρεώσεως προϋποθέτει διορισµού (βλ. Άρθρο 19 π. 3 ΥΚ) 18 Ν. Αντωνόπουλος, Η συνταγµατική προστασία του αγιορείτικου καθεστώτος, Βλ. ν.δ.2623/1953 περί προσθήκης διατάξεως στον ν.δ.της περί κυρώσεως του Καταστατικού Χάρτου του Αγίου Όρους. 12

14 Πρόεδρος της ηµοκρατίας είναι µόνο ο «εκ πατρός την καταγωγή Έλλην πολίτης». εν ήταν εποµένως εκλόγιµος όποιος αντλούσε την ελληνική καταγωγή από την µητέρα του µόνο. Με την αναθεώρηση του 2001 έχει εξαλειφθεί αυτή η εξαίρεση, γιατί αντικαταστάθηκε το άρθρο 31 ως εξής: «Πρόεδρος της ηµοκρατίας µπορεί να εκλεγεί όποιος είναι Έλληνας πολίτης πριν από πέντε τουλάχιστον έτη, έχει από πατέρα ή µητέρα ελληνική καταγωγή, έχει συµπληρώσει το τεσσαρακοστό έτος της ηλικίας του και έχει τη νόµιµη ικανότητα του εκλέγειν». Κατά το άρθρο 116 παρ. 3 του Συντάγµατος προβλέπεται ότι αποκλίσεις από την ισότητα αµοιβής των φύλων (άρθρο 22 παρ. 1 Συντ.) που έχουν κανονιστικό χαρακτήρα µε τη µορφή υπουργικών αποφάσεων και διατάξεων συλλογικών συµβάσεων εργασίας ή διαιτητικών αποφάσεων περί ρυθµίσεως αµοιβής της εργασίας και θεσπίσθηκαν ή επαναφέρθηκαν σε ισχύ πριν την έναρξη ισχύος του Συντάγµατος ( ) εξακολουθούν να ισχύουν µέχρι την αντικατάσταση τους, αλλά το βραδύτερο µέχρι τις Αποκλίσεις που έχουν κανονιστικό χαρακτήρα αλλά µε άλλη νοµική µορφή δεν ισχύουν µετά την έναρξη ισχύος του Συντάγµατος, ανεξάρτητα από το χρόνο που θεσπίσθηκαν ή επαναφέρθηκαν σε ισχύ. Επιπλέον, αποκλίσεις που έχουν κανονιστικό χαρακτήρα µε οποιαδήποτε νοµική µορφή και θεσπίσθηκαν ή επαναφέρθηκαν σε ισχύ µετά την έναρξη ισχύος του συντάγµατος δεν επιτρέπονται σε καµία περίπτωση. Τέλος, αποκλίσεις που έχουν ατοµικό χαρακτήρα δεν επιτρέπονται σε καµία περίπτωση ανεξάρτητα από το χρόνο που θεσπίσθηκαν ή επαναφέρθηκαν σε ισχύ. Εις εκτέλεση της συνταγµατικής αρχής της ισότητας των φύλων ψηφίστηκαν οι εξής κυρίως νόµοι: α) Νόµος 1329/1983 «κύρωση ως κώδικα του σχεδίου νόµου, Εφαρµογή της συνταγµατικής αρχής της ισότητας ανδρών και γυναικών κλπ» (Α 25), β) Νόµος 1414/1984 «Εφαρµογή της αρχής της ισότητας των φύλων στις εργασιακές σχέσεις και άλλες διατάξεις (Α 25). ιάφορες άλλες διατάξεις καταργήθηκαν ή αντικαστάθηκαν ύστερα από µερικές φορές, από δικαστικές αποφάσεις που τις κήρυσσαν αντισυνταγµατικές 13

15 και ανίσχυρες Νοµοθετικές διακρίσεις και νοµολογιακή αντιµετώπιση τους. Ένα πολύ σηµαντικό βήµα προς την κατεύθυνση της υλοποιήσεως της επιταγής του άρθρου 4 παρ. 2 Συντ. έγινε µε τη µεταρρύθµιση του οικογενειακού δικαίου µε το ν.1329/1983. Ωστόσο, αντισυνταγµατική είναι η πρόβλεψη του άρθρου 1505 παρ. 3 ΑΚ, όπως αυτό ισχύει µετά τον ν.1329/1983, ότι αν οι γονείς παραλείψουν να δηλώσουν το επώνυµο των τέκνων τους, αυτά λαµβάνουν το επώνυµο του πατέρα τους. Εισάγεται έτσι αδικαιολόγητη διάκριση υπέρ των ανδρών 21, απότοκη παρωχηµένων ανδροκρατικών αντιλήψεων, αντί, ως όφειλε, να εισαχθεί ένα ουδέτερο κριτήριο (π.χ. το συντοµότερο από τα δυο επώνυµα). Περαιτέρω, συχνά εµφανίζονται ζητήµατα ισότητας των δυο φύλων στη ρύθµιση γενικά των εργασιακών σχέσεων, ιδίως στο δηµόσιο τοµέα, ενώ και το συνταξιοδοτικό και ασφαλιστικό σύστηµα στην Ελλάδα εξακολουθεί να στηρίζεται σε µεγάλο βαθµό στη διαφορετική µεταχείριση ανδρών και γυναικών. 22 Ένα καίριο θέµα είναι αν και κάτω από ποίες προϋποθέσεις επιτρέπεται η προκήρυξη θέσεων χωριστά κατά φύλο ή πάντως η πρόβλεψη ότι συγκεκριµένο ποσοστό των υπό πλήρωση θέσεων θα καταληφθεί από άτοµα του ενός φύλου. Η απάντηση σε αυτό θα έπρεπε να είναι καταρχήν αρνητική, όπως προβλέπεται άλλωστε, σε ό,τι αφορά τους εργαζόµενους µε σχέση εξαρτηµένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου και όσους ασκούν ελευθέρια επαγγέλµατα, από τον ν.1414/1984, µε τον οποίο η ελληνική νοµοθεσία προσαρµόστηκε στις οδηγίες 75/117 και 76/207 του Συµβουλίου της ΕΟΚ. Από το συνδυασµό των διατάξεων του άρθρου 4 παρ. 2 Συντ. προς εκείνες της ΣΕ υπ αρ. 100 (κυρώθηκε µε τον ν.46/1975) και τον ν.1414/84 20 Βλ. π.χ. ΜπρωτΑθ. 6000/77, ΤοΣ 1978, 390 (διαφορετικές κατά φύλο προϋποθέσεις για τη χορήγηση επιδόµατος γάµου). 21 Πρβλ. Α. ΜΑΝΕΣΗ, Η συνταγµατική καθιέρωση της ισονοµίας ανδρών και γυναικών, κπ4 (1983), Βλ. Α. ΤΣΑΜΠΑΣΗ, Η ισότης των φύλων στην κοινωνική ασφάλιση, Ε 1996,

16 προκύπτει, σύµφωνα µε πάγια νοµολογία του Αρείου Πάγου, ως γενική αρχή ότι απαγορεύεται στις εργασιακές σχέσεις κάθε διάκριση µε κριτήριο το φύλο. 23 Όπως δέχεται η παραπάνω νοµολογία, αν ο (ιδιώτης) εργοδότης, κατά παράβαση της απαγόρευσης, προκηρύξει χωριστά ορισµένο αριθµό θέσεων για το κάθε φύλο, η διάκριση αυτή είναι ανίσχυρη (άρθρο 174 ΑΚ) χωρίς η ακυρότητα να επιδρά στο κύρος της προκήρυξης ή τη κατάρτιση της εργασιακής σύµβασης (δεν εφαρµόζεται δηλαδή το άρθρο 181 ΑΚ). Οι διαγωνισθέντες θεωρούνται ως επιτυχόντες κατά τη σειρά της βαθµολογίας τους, χωρίς να λαµβάνεται υπόψη το φύλο και αρνούµενος να τους απασχολήσει εργοδότης περιέρχεται σε υπερηµερία µε όλες τις εντεύθεν συνέπειες (άρθρο 656 ΑΚ). Αντίστοιχα και η νοµολογία του Συµβουλίου της Επικρατείας 24 και των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων 25 δέχεται ότι αντίκειται στο άρθρο 4 παρ. 1 και 2 του Συντ. η εισαγωγή στα σώµατα ασφαλείας αριθµού γυναικών προκαθορισµένου σε ποσοστό επί του συνόλου και ότι ο πίνακας των διοριζοµένων οφείλει να καταρτισθεί µε βάση τη βαθµολογική σειρά των υποψηφίων, χωρίς διάκριση φύλου. Περαιτέρω, κρίθηκε ότι παραβιάζουν το άρθρο 4 παρ. 2 Συντ. διατάξεις που προβλέπουν τη λύση της σχέσης εργασίας ή επιτρέπουν στον εργοδότη την καταγγελία της, όταν η εργαζόµενη γυναίκα αποκτά δικαίωµα συνταξιοδότησης λόγω συµπλήρωσης ορίου ηλικίας, το οποίο όµως ορίζεται στο νόµο διαφορετικό από το προβλεπόµενο για τη συνταξιοδότηση των ανδρών συναδέλφων της. 26 Ως προς τις αµοιβές το άρθρο 4 παρ. 2 Συντ., σε συνδυασµό και προς το άρθρο 22 παρ. 1 εδβ Συντ., αν πρόκειται για σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, απαγορεύει κάθε διάκριση µε βάση το φύλο. Ειδικότερα, όπως δέχεται ήδη η νοµολογία του Αρείου Πάγου, απαγορεύεται η θέση σε ισχύ νόµου ή συλλογικής σύµβασης εργασίας ή άλλης κανονιστικού περιεχοµένου διάταξης που θεσπίζει ανισότητα αµοιβής µε βάση το φύλο, ενώ στην ευρύτατη έννοια της αµοιβής περιλαµβάνονται και τα κάθε είδους επιδόµατα. Η δυσµενής αυτή 23 ΑΠ 1360/1992, ΑΠ 198/ ΣτΕ 1917/1998, ολ., ΤοΣ 1998, 794, ΣτΕ 939/ ιοικ.εφ.αθ 1320/ ΑΠ 266/

17 διάκριση θεωρείται ως µη υπάρχουσα και όποιος παρέχει την ίδια εργασία µε άτοµο του αντίθετου φύλου λαµβάνει την υψηλότερη αµοιβή του τελευταίου µε βάση τη διάταξη νόµου, σ.σ.ε. κλπ που περιέχει τη διακριτική υπέρ αυτού ρύθµιση. 27 Σε ότι αφορά την κοινωνική ασφάλιση, τόσο το Ελεγκτικό Συνέδριο όσο και το Συµβούλιο της Επικρατείας δέχονται ότι αντίκειται στην ισότητα των φύλων η θέσπιση των πρόσθετων προϋποθέσεων για τη συνταξιοδότηση του χήρου συζύγου έναντι απαιτουµένων για συνταξιοδότηση χήρας και εφαρµοστέο είναι το ισχύον για τις χήρες καθεστώς. Αντίστοιχα, και ο διαζευγµένος πατέρας µε ανήλικα παιδιά δικαιούται συνταξιοδότησης γήρατος από το ΙΚΑ υπό τις ίδιες προϋποθέσεις µε τη διαζευγµένη µητέρα. 28 Συνεπάγεται, λοιπόν, ότι η αρχή της ισότητας έχει ιδιαίτερη σηµασία στο δίκαιο της κοινωνικής ασφαλίσεως. Και τούτο, γιατί κατά την ερµηνεία των διατάξεων αυτών εφαρµόζονται οι αρχές της επιείκειας προς τον ασφαλισµένο ή το συνταξιούχο αλλά και γιατί το ασφαλιστικό κεφάλαιο των φορέων, από το οποίο καταβάλλονται οι ασφαλιστικές παροχές, σχηµατίζεται από εισφορές όλων των ασφαλισµένων. Συνεπώς, η διαφοροποίηση λόγω φύλου κατά τη ρύθµιση των ασφαλιστικών σχέσεων συνεπάγεται κατά ανάγκη δηµιουργία αδικαιολόγητων προνοµίων σε ένα φύλο και την αντίστοιχη δηµιουργία πολλαπλών υποχρεώσεων σε βάρος των ασφαλισµένων του άλλου φύλου. 29 Όσον αφορά το επίδοµα γάµου, πρέπει να χορηγείται µια φορά για την κάθε οικογένεια χωρίς διάκριση των δυο φύλων. ηλαδή, δεν καταβάλλεται υποχρεωτικά µόνο στον άνδρα αλλά κατ επιλογή των συζύγων, στον ένα απ αυτούς. 30 Το άρθρο 4 παρ. 2 του Συντάγµατος δεν έχει εφαρµογή στο κεκτηµένο δικαίωµα διατροφής της αναίτιας συζύγου, έστω και αν το δικαίωµα αυτό αναπτύσσει ενέργεια και µετά την Η εφαρµογή των διατάξεων των άρθρων 1454 και 1455 ΑΚ πρέπει να γίνεται σε εναρµόνιση τους προς την αρχή 27 ΑΠ 658/ ΣτΕ 1379/ Πρακτ. Επεξ. ΣτΕ 418/83, ΤοΣ 9, ΣτΕ 634/ Εφ.Αθ. 5129/87. 16

18 της ισότητας των φύλων (Συνεπώς, ο αναίτιος σύζυγος άνδρας ή γυναίκα έχει δικαίωµα διατροφής σύµφωνα µε τα άρθρα 4 παρ. 2 Συντ., 1454 και 1455 ΑΚ για το χρονικό διάστηµα από µόνο εφόσον δεν µπορεί να διαθρέψει τον εαυτό του). 32 Η κατά γράµµα εφαρµογή του άρθρου 65 παρ. 1 εδβ του ν.1329/1983 και ως προς τα ζητήµατα που αφορούν τη διατροφή θα ήταν αντίθετη προς το άρθρο 4 παρ. 2 Συντ., γιατί φαίνεται να επιτάσσει την εφαρµογή ασυµβίβαστων προς την ισότητα φύλων διατάξεων. Αντίθετα ο νόµος 1329/83 κάλυψε αυτό το ασυµβίβαστο. Η κατ εξαίρεση, προκειµένου περί των εισακτέων στις θεολογικές σχολές, διαφοροποίηση των υποψηφίων κατά φύλο, δικαιολογούµενη από την ανάγκη εκπαιδεύσεως κληρικών, οι οποίοι προέρχονται αποκλειστικά από άνδρες, δεν αντιβαίνει στην αρχή της ισότητας των δυο φύλων. 33 Απόκλιση, µε βάση τη διάκριση του φύλου των εισακτέων στις παιδαγωγικές ακαδηµίες, η οποία καθορίζεται στο διδακτικό προσωπικό ανάλογα µε τις ανάγκες των σχολείων της ηµοτ. Εκπαιδεύσεως και των συνθηκών στεγάσεως και λειτουργίας κάθε παιδαγωγικής ακαδηµίας, είναι νόµιµη και δικαιολογείται από αποχρώντες λόγους, οι οποίοι αναφέρονται στο γενικότερο δηµόσιο συµφέρον της προσφορότερης λειτουργίας των δηµόσιων υπηρεσιών. 34 Το δικαίωµα για καλλιέργεια καπνών αφορά πάντοτε ολόκληρη την οικογένεια και παρέχεται, εφόσον αυτή δεν ζει, κατά κύριο λόγο, από άλλες τυχόν πηγές εισοδηµάτων, που προέρχονται από όλα τα µέλη της. Αφαίρεση λοιπόν του δικαιώµατος καπνοκαλλιέργειας από την σύζυγο, λόγω του ότι ο σύζυγος είναι υποδιευθυντής της Αγροτικής Τράπεζας, είναι νόµιµη και εποµένως, αβάσιµα προβάλλεται η παραβίαση της αρχής της ισότητας των φύλων, εφόσον το ρηθέν δικαίωµα παρέχεται αδιακρίτως στους καλλιεργητές παραγωγούς, υπό τον όρο ότι η οικογένεια αυτών βιώνει, κυρίως, από την καπνοκαλλιέργεια ΝοΒ 32, 1377, ΕφΑθ 9201/ ΣτΕ 28/ ΣτΕ 805/ ΣτΕ 635/80. 17

19 5. Η ισότητα των δυο φύλων κατά τη σταδιοδροµία των δηµοσίων υπαλλήλων (Η νοµοθετική κατοχύρωση στην Ελλάδα). Το δικαίωµα των γυναικών να διορίζονται και να ασκούν όλα τα δηµόσια λειτουργήµατα µε ίσους όρους µε τους άνδρες χωρίς καµία διάκριση αναγνωρίζει στο άρθρο 3 η Περί των πολιτικών δικαιωµάτων της γυναίκας ιεθνής Σύµβαση της Νέας Υόρκης της , η οποία συνοµολογήθηκε, σύµφωνα µε το προοίµιο της, για να θέσει σε εφαρµογή την στον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωµένων Εθνών αρχή της ισότητας των φύλων και αφού κυρώθηκε µε τον ν. 2620/53 έχει πλήρη και νόµιµη ισχύ στην Ελλάδα. Τη δυνατότητα διορισµού και ασκήσεως όλων των δηµοσίων λειτουργηµάτων, εκτός των εκκλησιαστικών, µε ίσους όρους θεσπίζει και το άρθρο 1 του ν.3192/55, ο οποίος µε σκοπό τη διάλυση κάθε παρεξηγήσεως ή παρερµηνείας, καταργεί ρητώς στο άρθρο 4 παρ. 2 κάθε άλλη γενική ή ειδική διάταξη αντικείµενη σε αυτόν, άρα και την διάταξη του άρθρου 15 του Υπαλληλικού Κώδικα, µε την οποία παρέχεται κατά εξαίρεση στην εκτελεστική εξουσία η εξουσιοδότηση για καθορισµό των θέσεων εκείνων από τις οποίες αποκλείονται οι γυναίκες Νοµολογία για την ισότητα των δυο φύλων στην απασχόληση Με σειρά αποφάσεων του το Συµβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι είναι ανεπίτρεπτες αποκλίσεις από την αρχή της ισότητας των δυο φύλων ως προς το διορισµό ή την υπηρεσιακή κατάσταση των δηµοσίων υπαλλήλων. Έτσι, ακύρωσε ατοµικές διοικητικές πράξεις, που είτε στηρίζονταν σε κανονιστική πράξη, η οποία περιείχε διακρίσεις λόγω φύλου είτε εισήγαγαν διακρίσεις λόγω φύλου κατά την εφαρµογή κανονιστικής πράξης, η οποία δεν περιείχε τέτοιες 18

20 διακρίσεις. Με την απόφαση του Συµβουλίου της Επικρατείας 3217/1977ακυρώθηκε πράξη που απέκλειε τις γυναίκες από τις θέσεις ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας της πολιτικής αεροπορίας. Με άλλες αποφάσεις επικυρώθηκαν πράξεις κατάταξης γυναικών δηµοσίων υπαλλήλων σε θέσεις δαχτυλογράφων, οι οποίες περιείχαν τη γενική για όλες αιτιολογία, ότι τις θέσεις αυτές κατέχουν, κατά κανόνα και κατά παράδοση, γυναίκες, επειδή η φύση της εργασίας προσιδιάζει στον χαρακτήρα και τις δυνατότητες των γυναικών. Όλες αυτές οι αποφάσεις επικύρωσαν αποφάσεις του ιοικητικού Εφετείου Αθηνών. Εξάλλου, µε αποφάσεις του Εφετείου αυτού 36 (που δεν εφεσιβλήθηκαν στο ΣτΕ) ακυρώθηκαν πράξεις τοποθέτησης δασκάλων σε θέσεις κατανεµηµένες κατά φύλο. Σύµφωνα µε την πάγια αυτή νοµολογία, το φύλο δεν αποτελεί νόµιµο κριτήριο ή προσόν για την πλήρωση θέσεων. Η επιλογή πρέπει να γίνεται µε κριτήρια αντικειµενικά, που είναι σχετικά µε τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα των ατόµων και τα καθήκοντα που πρόκειται να ασκήσουν, δηλαδή µε κριτήρια καθαρά αξιοκρατικά. Η διάκριση, συνεπώς, των εργασιών σε «γυναικείες» και «ανδρικές» απορρίπτεται ως αντισυνταγµατική. Ως επιτρεπτή απόκλιση «ενόψει των διαφορών των δυο φύλων» θεώρησε το Συµβούλιο της Επικρατείας (2476/1986) το ότι η στρατιωτική θητεία δεν είναι υποχρεωτική για τις γυναίκες και κατά συνέπεια δεν απαιτείται γι αυτές ως προϋπόθεση διορισµού η εκπλήρωση της. Το ιοικεφπειρ (568/1987) ακύρωσε την άρνηση πρόσληψης γυναίκας Πτυχιούχου Φιλολογίας ως Προσωρινής αναπληρώτριας καθηγήτριας, που έγινε µε την αιτιολογία ότι η υποψήφια βρισκόταν σε προχωρηµένο στάδιο εγκυµοσύνης. 37 Η απόφαση δεν εφεσιβλήθηκε στο ΣτΕ. Αξίζει, τέλος, να αναφερθεί και µια απόφαση του Εφετείου Αθηνών (2188/1986) µε την οποία κρίθηκε ότι, όταν καθορίζεται για τις γυναίκες υποχρεωτικό όριο ηλικίας για τη λήξη της απασχόλησης κατώτερο από ό,τι για 36 ιοικεφαθ / εδοµένου ότι, στις περιπτώσεις αυτές, η σχέση είναι ιδιωτικού δικαίου, είχε εφαρµογή και η ρητή διάταξη του άρθρου 3 παρ. 3 του Ν.1414/

21 τους άνδρες (60 ο και 65 ο, αντίστοιχα), υπάρχει διάκριση εις βάρος των γυναικών ως προς τους όρους εργασίας, που είναι αντίθετη προς το άρθρο 4 παρ. 2 του Συντάγµατος και το άρθρο 6 του Ν.1414/1984 και προσβάλλει και το συνταγµατικά κατοχυρωµένο δικαίωµα των γυναικών για εργασία (άρθρο 22 παρ. 1 εδ.α του Συντ.). Έτσι, το Εφετείο δέχθηκε σχετική αγωγή γυναίκας, θεώρησε την καταγγελία της σύµβασης της άκυρη και επιδίκασε τις αποδοχές της από την καταγγελία και µετά. Μολονότι και οι δυο προαναφερόµενες αποφάσεις αφορούν σχέσεις ιδιωτικού δικαίου, η λύση που υιοθετήθηκε έχει ενδιαφέρον, δεδοµένου ότι, µε βάση τις συνταγµατικές διατάξεις, στις οποίες στηρίζονται, η ίδια λύση αρµόζει και σε σχέσεις δηµοσίου δικαίου. 20

22 6. Η ισότητα των δυο φύλων στο κοινοτικό δίκαιο. Η αρχή της ισότητας των φύλων καθιερώνεται και στο Πρωτογενές Ευρωπαϊκό Κοινοτικό ίκαιο και ειδικότερα στο άρθρο 141 (πρώην 119) ΣυνθΕΚ. Η αρχή αυτή δεσµεύει τα κράτη-µέλη όχι µόνο όταν πρόκειται για έννοµες σχέσεις που εµπίπτουν στο πεδίο αρµοδιότητας της Κοινότητας, αλλά γενικά, υποχρεώνοντας τα να εξασφαλίζουν ισότητα αµοιβής µεταξύ ανδρών και γυναικών για όµοια ή ισάξια εργασία. Περαιτέρω προβλέπεται η θέσπιση από το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο µέτρων για την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και ίσης µεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέµατα εργασίας και απασχόλησης. Μεταξύ των µέτρων που έχουν ήδη ληφθεί πριν από αρκετές δεκαετίες συγκαταλέγεται η πολύ σηµαντική οδηγία 76/207/ΕΟΚ της Πλούσια είναι η σχετική νοµολογία του ΕΚ 38, το οποίο δέχθηκε ότι αντίκειται στο (πρώην) άρθρο 119 (ήδη 141) ΣυνθΕΚ η µη κατάργηση από την Ελλάδα ρυθµίσεων που θέτουν για τις εργαζόµενες γυναίκες επιπλέον προϋποθέσεις σε σχέση µε τους άνδρες για τη χορήγηση οικογενειακών επιδοµάτων λαµβανοµένων υπόψη για τον καθορισµό των συντάξιµων αποδοχών. 39 Αξιοσηµείωτη είναι και η κρίση του δικαστηρίου αυτού ότι αντίκειται στην Οδηγία 76/207 ο γενικός αποκλεισµός των γυναικών από στρατιωτικές θέσεις συνεπαγόµενες τη χρήση όπλων, όχι όµως και ο αποκλεισµός τους από την υπηρεσία σε ειδικές µάχιµες οµάδες των ενόπλων δυνάµεων. Πάντως, τόσο η παρ. 4 του άρθρου 141 ΣυνθΕΚ όσο και η οδηγία 76/207/ΕΟΚ αφήνουν περιθώριο για τη λήψη «θετικών µέτρων» υπέρ του 38 Βλ. αναλυτικά Π. ΣΤΑΓΚΟΥ/Π. ΜΑΚΡΙ ΟΥ/Σ. ΜΑΡΚΟΥ, Η προστασία των θεµελιωδών δικαιωµάτων στην κοινοτική έννοµη τάξη, τα 2001, 841επ. 39 ΕΚ , Επιτροπή κατά Ελληνικής ηµοκρατίας. 21

23 λιγότερο εκπροσωπούµενου φύλου, όπως π.χ. η προαγωγή κατά προτεραιότητα γυναικών υποψηφίων στους τοµείς των δηµοσίων υπηρεσιών όπου οι γυναίκες είναι λιγότερες από τους άνδρες στο οικείο επίπεδο θέσης, εφόσον οι υποψήφιοι διαφορετικού φύλου έχουν ίσα προσόντα. Ως προς το λεγόµενο «τρίτο φύλο» ενδιαφέρον παρουσιάζει πρόσφατη απόφαση που δέχθηκε ότι, στο παρόν στάδιο εξέλιξης του κοινοτικού δικαίου, οι σταθερές σχέσεις µεταξύ ατόµων του ίδιου φύλου δεν εξοµοιώνονται µε τις σχέσεις µεταξύ εγγάµων ή µε τις σταθερές εξωγαµικές σχέσεις µεταξύ ατόµων του αντίθετου φύλου Η κοινοτική αρχή της ίσης µεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην απασχόληση: Οδηγία 76/207 Την ισότητα των φύλων στην απασχόληση επιτάσσουν και ειδικές και ρητές διατάξεις του κοινοτικού δικαίου, που αποτελούν αναπόσπαστο µέρος της εθνικής έννοµης τάξης των κρατών-µελών της Κοινότητας και υπερισχύουν απέναντι σε κάθε προγενέστερη ή µεταγενέστερη εθνική διάταξη. Πρόκειται για τις διατάξεις της Οδηγίας 76/207/ΕΟΚ «Περί της εφαρµογής της αρχής της ίσης µεταχείρισης ανδρών και γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, την επαγγελµατική κατάρτιση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας», όπως έχουν ερµηνευθεί µε τη νοµολογία του ικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ( ΕΚ) Περιεχόµενο της αρχής και επιτρεπόµενες αποκλίσεις Οι διατάξεις της Οδηγίας 76/207 αποτελούν ειδικότερη εκδήλωση της γενικής αρχής της ίσης µεταχείρισης, θεµελιώδους αρχής του κοινοτικού δίκαιου, που εκδηλώνεται σε διάφορους τοµείς του, µεταξύ των οποίων και στον τοµέα του κοινωνικού δικαίου (απασχόληση-κοινωνική ασφάλιση) όπου, εκτός από τις διακρίσεις λόγω ιθαγένειας, απαγορεύονται και οι διακρίσεις λόγω φύλου. Η Οδηγία 76/207 επιτάσσει την ισότητα µεταχείρισης, ως προς την πρόσβαση στην απασχόληση και την επαγγελµατική κατάρτιση, τις προαγωγές, 22

24 τις συνθήκες εργασίας και την απόλυση. 40 Έχει εφαρµογή σε εργαζοµένους µε σχέση ιδιωτικού ή δηµοσίου δικαίου. Η Οδηγία επιβάλλει στα κράτη-µέλη να καταργήσουν κάθε αντίθετη προς τις διατάξεις της διάκριση. εσµεύει όλα τα πολιτειακά όργανα (νοµοθετικά, διοικητικά, δικαστήρια) κατά τη θέση και εφαρµογή απρόσωπων ή ατοµικών κανόνων δικαίου. Οι διατάξεις της Οδηγίας θεσπίζουν κανόνες, οι οποίοι µπορούν να παραγάγουν άµεσα έννοµα αποτελέσµατα στην εθνική έννοµη τάξη. Ετσι, σε περίπτωση που το κράτος-µέλος δεν έχει συµµορφωθεί προς την οδηγία µέσα στην τασσόµενη από αυτήν προθεσµία ή τα µέτρα συµµορφώσεως που έχει λάβει είναι ανεπαρκή, αφότου έληξε η προθεσµία συµµόρφωσης, οι διατάξεις αυτές θεµελιώνουν δικαιώµατα των ιδιωτών απέναντι στο κράτος ή οποιαδήποτε δηµόσια αρχή που ενεργεί ως εργοδότης. Τα εθνικά δικαστήρια έχουν καθήκον να παρέχουν έννοµη προστασία για την ικανοποίηση των δικαιωµάτων αυτών, αγνοώντας και ex officio, κάθε προγενέστερη ή µεταγενέστερη της λήξης της προθεσµίας εθνική διάταξη που δε συµβιβάζεται µε την Οδηγία. Εξάλλου, η Οδηγία απαιτεί από τα κράτη-µέλη να λάβουν τα αναγκαία µέτρα, ώστε να καταστεί δυνατό σε κάθε άτοµο, που θεωρεί ότι είναι θύµα απαγορευµένης από αυτήν διάκρισης, να διεκδικεί τα δικαιώµατα του δια της δικαστικής οδού.(άρθρο 6). Η διάταξη αυτή αποτελεί ειδικότερη εκδήλωση γενικής αρχής του κοινοτικού δικαίου: της αρχής της αποτελεσµατικής δικαστικής προστασίας. Η Οδηγία επιτρέπει αποκλίσεις σε ό,τι αφορά «τις επαγγελµατικές δραστηριότητες, και ενδεχοµένως την εκπαίδευση που απαιτείται για την πρόσβαση σ αυτές, εφόσον, λόγω της φύσης τους ή των συνθηκών άσκησης τους, το φύλο αποτελεί παράγοντα αποφασιστικής σηµασίας. Το ΕΚ επισηµαίνει ότι, εφόσον η διάταξη αυτή εισάγει απόκλιση από ατοµικό δικαίωµα (το δικαίωµα για ίση µεταχείριση) η ερµηνεία της πρέπει να είναι συσταλτική. Η διάταξη δεν επιβάλλει υποχρέωση, απλώς παρέχει ευχέρεια στα 40 Βλ. σχετικά Α. Καλογερόπουλο, Η ίση µεταχείριση των εργαζοµένων ανδρών και γυναικών στο κοινοτικό δίκαιο. 23

25 κράτη-µέλη να θεσπίσουν αποκλίσεις. Τα εθνικά δικαστήρια έχουν καθήκον να ελέγχουν αν η ευχέρεια αυτή ασκείται µέσα στα όρια που θέτει η Οδηγία. Η διάταξη θεµελιώνει δικαίωµα των ιδιωτών να απαιτήσουν να αγνοηθεί απόκλιση προβλεπόµενη από την εθνική νοµοθεσία, που υπερβαίνει τα όρια αυτά Η εφαρµογή της κοινοτικής αρχής στην ελληνική έννοµη τάξη. Η Οδηγία 76/207 άρχισε να ισχύει για την Ελλάδα από (άρθρα 2 Συνθήκης Προσχωρήσεως, 2, 143, 145 Πράξης Προσχωρήσεως). Το ελληνικό κράτος όφειλε να λάβει τα αναγκαία µέτρα εφαρµογής της έως την ηµέρα αυτή ( ). η ετήσια προθεσµία της εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 2 του Ν.945/1979, µε τον οποίο κυρώθηκε η Συνθήκη Προσχωρήσεως, αφορούσε απλώς το χρονικό όριο, από άποψη εσωτερικού δικαίου, για τη χρήση της εξουσιοδότησης. εν επηρέασε τη γένεση των υποχρεώσεων του ελληνικού κράτους απέναντι στην Κοινότητα, ούτε την από ισχύ και λειτουργία των Οδηγιών στην ελληνική έννοµη τάξη. Αυτό είναι αυτονόητο, αφού το άρθρο 2 του Ν.945/1979, ως κοινή νοµοθετική διάταξη, δεν επηρεάζει την ισχύ και το περιεχόµενο των διατάξεων της Πράξης Προσχωρήσεως, οι οποίες, ως Τµήµα της Συνθήκης Προσχωρήσεως, έχουν υπερνοµοθετική ισχύ 41, ούτε βεβαία και την ισχύ των Οδηγιών. Η υποχρέωση εφαρµογής της Οδηγίας επιβάλλεται από σε όλα τα πολιτειακά όργανα κατά τη θέση και εφαρµογή απρόσωπων ή ατοµικών κανόνων δικαίου. Ειδικότερα, τα ελληνικά δικαστήρια, προκειµένου να διαπιστώσουν κατά πόσο µια διάταξη της ελληνικής νοµοθεσίας περιέχει διακρίσεις λόγω φύλου στην απασχόληση, οφείλουν οπωσδήποτε να ελέγχουν τη συµφωνία της προς την Οδηγία. Οφείλουν επίσης να ελέγχουν κατά πόσο οι διατάξεις και αρχές, που διέπουν τη διαδικασία, τους επιτρέπουν να παράσχουν την επιβαλλόµενη από το άρθρο 6 της Οδηγίας αποτελεσµατική έννοµη προστασία. Και στις δυο περιπτώσεις, 41 Για το χαρακτήρα και την ισχύ των διατάξεων των νόµων, που κυρώνουν διεθνείς συνθήκες βλ. Κουκούλη-Σπηλιωτοπούλου, Οι διεθνείς συµβάσεις εργασίας στην ελληνική έννοµη τάξη, Αθήνα, 1985, αριθ

26 οφείλουν να αγνοούν κάθε εθνική διάταξη, στο µέτρο που θέτει, απευθείας ή έµµεσα, σε δυσµενή θέση άτοµα του ενός φύλου ή που περιορίζει την εξουσία του δικαστηρίου να ασκήσει έλεγχο της συµφωνίας της νοµοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας και να προχωρούν σε άµεση εφαρµογή των διατάξεων της Οδηγίας, εκτός αν η εθνική διάταξη επιδέχεται σύµφωνη προς την Οδηγία ερµηνεία. Οι διατάξεις της Οδηγίας περιέχουν πιο εξειδικευµένους κανόνες από εκείνον του άρθρου 4 παρ. 2 Σ., των οποίων η εφαρµογή διευκολύνεται από τη νοµολογία του ΕΚ. Εξάλλου, τα δικαστήρια έχουν τη δυνατότητα και, εφόσον πρόκειται για ανώτατα δικαστήρια, την υποχρέωση, να ζητήσουν τη συµπαράσταση του ΕΚ µε προδικαστικό ερώτηµα. Έτσι, παρόλη την αναµφισβήτητη πρόοδο της νοµολογίας µας στην ερµηνεία των άρθρων 4 παρ. 2 και 116 παρ. 2 Σ., είναι απαραίτητη η λήψη υπόψη της Οδηγίας, όχι µόνον επειδή η εφαρµογή του κοινοτικού δικαίου αποτελεί εξουσία και καθήκον του εθνικού δικαστή, αλλά και επειδή οι λεπτοµερέστερες και πιο επεξεργασµένες διατάξεις της, µε την ενδεχόµενη ad hoc διευκρίνιση τους από το ΕΚ, διευκολύνουν την παροχή της αποτελεσµατικής δικαστικής προστασίας, που επιτάσσει τόσο το κοινοτικό δίκαιο όσο και το Σύνταγµά µας Παραδείγµατα διατηρούµενων διακρίσεων Πρόσβαση στην απασχόληση Σύµφωνα µε το ηµοσιοϋπαλληλικό Κώδικα (ΥΚ) και το Ν.1735/1987 το γενικό κατώτατο όριο ηλικίας για την πρόσληψη στο δηµόσιο τοµέα, τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες, είναι το 21 ο έτος. Οι άνδρες όµως δεν µπορούν να είναι υποψήφιοι παρά µόνον µετά την εκπλήρωση της στρατιωτικής τους θητείας ή τη νόµιµη απαλλαγή από αυτήν. Αυτό σηµαίνει ότι, στην πρώτη περίπτωση, το γενικό κατώτατο όριο είναι γι αυτούς, στην πραγµατικότητα, ανώτερο του 21 ου έτους. Πρόκειται για ανεπίτρεπτη έµµεση διάκριση εις βάρος των ανδρών. Θα ήταν σύµφωνο προς το Σύνταγµα και την Οδηγία 76/207, αν επιτρεπόταν και στους άνδρες να είναι υποψήφιοι και να διορίζονται από το 21 ο έτος και να µην εκτελούν τα καθήκοντα τους κατά τη διάρκεια της 25

27 στρατιωτικής θητείας, η οποία και θα λογίζεται χρόνος υπηρεσίας. Εξάλλου, κατά το άρθρο 19 παρ. 2 ΥΚ, που αποτελεί κωδικοποίηση του άρθρου 2 του Ν.3192/1955, οι γυναίκες µπορούν να διορίζονται σε βοηθητικές υπηρεσίες του στρατού, της αστυνοµίας, της χωροφυλακής, του λιµενικού σώµατος, του πυροσβεστικού σώµατος, της αγροφυλακής, της δασοφυλακής και της τελωνοφυλακής, κατά τους ορισµούς σχετικών διαταγµάτων. Ο Ν.705/1977 εισήγαγε τη στράτευση των γυναικών (εθελοντική κατά την περίοδο της ειρήνης, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, υποχρεωτική, µε ορισµένες προϋποθέσεις, σε περίοδο πολέµου ή γενικής επιστράτευσης). Οι γυναίκες όµως δεν γίνονται δεκτές στις στρατιωτικές σχολές, ενώ αντίθετα, στις σχολές αξιωµατικών νοσοκόµων γίνονται δεκτές µόνο γυναίκες. Πρόκειται για ανεπίτρεπτες διακρίσεις ως προς την πρόσβαση στην επαγγελµατική εκπαίδευση. Οι γυναίκες προσλαµβάνονται στην Ελληνική Αστυνοµία και στο Λιµενικό Σώµα σε ποσοστό 10% (Ν.1481/1984) και 8% (Ν.1009/1980) αντίστοιχα, καθώς και στην Τελωνοφυλακή σε ποσοστό 5% (Π..158/ ). Για την Αγροφυλακή, τη ασοφυλακή και το Πυροσβεστικό Σώµα δεν υπάρχουν διατάξεις, που να προβλέπουν ποσοστά γυναικών. Στην πράξη προσλαµβάνονται µόνο άνδρες. Τόσο ο αποκλεισµός των γυναικών όσο και η πρόσληψή τους σε περιορισµένα ποσοστά για τα προαναφερόµενα στρατιωτικά και ηµιστρατιωτικά οργανωµένα σώµατα, αντίκειται στην Οδηγία 76/ Συνθήκες Εργασίας Ο ΥΚ παρέχει στις γυναίκες (µετά την πάροδο της υποχρεωτικής άδειας µητρότητας) µειωµένο ηµερήσιο ωράριο κατά δυο ώρες χωρίς µείωση των αποδοχών, εφόσον έχουν παιδιά κάτω των δυο ετών και κατά µια ώρα, εφόσον έχουν παιδιά 2-4 ετών. Πρόκειται για άµεση διάκριση εις βάρος των ανδρών, αντίθετη προς τα άρθρα 5 της Οδηγίας 76/207 και 4 παρ. 2 του Συντάγµατος και όχι για µέτρο προστασίας της µητρότητας επιβαλλόµενο από το άρθρο 21 παρ. 1 Σ. Ο νόµος έπρεπε να παρέχει τη δυνατότητα και στους δυο γονείς να κάνουν 26

28 χρήση του µειωµένου ωραρίου, εκ περιτροπής και κατ επιλογή τους, τουλάχιστον για την περίοδο που υπερβαίνει το ένα έτος µετά τον τοκετό και να αφορά όλο το δηµόσιο τοµέα. Εν πάσει περιπτώσει, το µειωµένο αυτό ωράριο πρέπει να παρέχεται στους άνδρες, των οποίων η γυναίκα εργάζεται σε τοµέα, όπου δεν ισχύει τέτοιο ωράριο. Ο νόµος είναι αντισυνταγµατικός και αντίθετος στην Οδηγία 76/207 και τη ιεθνή Σύµβαση Εργασίας 156, στο µέτρο που δεν παρέχει στους πατέρες αυτήν την ευχέρεια. 42 Σύµφωνα µε τον Ν.1481/1984 και τις προγενέστερες του διατάξεις, που διατηρεί σε ισχύ, στις γυναίκες που υπηρετούν στην Ελληνική Αστυνοµία παρέχεται η ίδια εκπαίδευση µε τους άνδρες, στην οποία περιλαµβάνεται και η χρήση των όπλων. Οι συνθήκες της υπηρεσίας είναι όµως διαφορετικές για τις γυναίκες. Ασκούν µόνο ορισµένα ειδικά καθήκοντα, που προβλέπει ο νόµος ή ανατίθενται σ αυτές από τους ανωτέρους τους. Όπως όµως έκρινε το ΕΚ, η φύση των αστυνοµικών καθηκόντων δε δικαιολογεί αποκλίσεις, ενώ οι συνθήκες άσκησης τους τις δικαιολογούν µόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις ανώµαλης εσωτερικής κατάστασης. Σύµφωνα µε το Π..158/ , οι γυναίκες Τελωνοφύλακες ασκούν επίσης ορισµένα καθήκοντα προβλεπόµενα από το /γµα αυτό (παρακολούθηση και έρευνα γυναικών επιβατών, υπηρεσία γραφείου) καθώς και όποια άλλα καθήκοντα δεν είναι αντίθετα προς τις ιδιότητες και ικανότητες των γυναικών. Η προαγωγή τους πέρα από ορισµένο βαθµό επιτρέπεται µόνο σε αναλογία 5% του συνολικού αριθµού των θέσεων γυναικών Τελωνοφυλάκων. 42 Βλ. και Κουκούλη-Σπηλιωτοπούλου, ΕΕργ, ο.π.,

29 7. Κατοχύρωση της ισότητας των δυο φύλων σε διεθνείς συµβάσεις. Η ισότητα των φύλων διακηρύσσεται και στις διεθνείς συµβάσεις που κατοχυρώνουν τα ατοµικά δικαιώµατα και οι οποίες ισχύουν στην ελληνική έννοµη τάξη µε υπερνοµοθετική δύναµη, βάσει του άρθρου 28 παρ. 1 του Συντάγµατος, το οποίο ορίζει: «οι γενικά παραδεγµένοι κανόνες του διεθνούς δικαίου καθώς και οι διεθνείς συµβάσεις, από την επικύρωση τους µε νόµο και τη θέση τους σε ισχύ, σύµφωνα µε τους όρους καθεµίας, αποτελούν αναπόσπαστο µέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόµου. Η εφαρµογή των κανόνων του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συµβάσεων στους αλλοδαπούς τελεί πάντοτε υπό τον όρο της αµοιβαιότητας». Κατοχυρώνουν, λοιπόν, την ισότητα των φύλων οι εξής διεθνείς συνθήκες: α) Η Σύµβαση του Ο.Η.Ε. για την εξάλειψη των διακρίσεων κατά των γυναικών (κυρωτικός νόµος 1342/1983), β) Οι διεθνείς συµβάσεις εργασίας 111 και 156 (κυρωτικοί νόµοι 1424/1984 και 1576/1985), αντίστοιχα), γ) Ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης (κυρωτικός νόµος 1426/1984), δ) Το Σύµφωνο του Ο.Η.Ε. για τα οικονοµικά, κοινωνικά και µορφωτικά δικαιώµατα (κυρωτικός νόµος 1532/1985), ε) Η Ευρωπαϊκή Σύµβαση των ικαιωµάτων του Ανθρώπου. 28

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Η αρχή της ισότητας είναι άρρηκτα συνυφασµένη µε την πολιτική και την ατοµική ελευθερία, στις οποίες θεµελιώνεται η έννοια της ηµοκρατίας. Σε όλα τα δηµοκρατικά

Διαβάστε περισσότερα

Η κατοχύρωση της αρχής της ισότητας στην ελληνική έννομη τάξη. i) Το γενικό συνταγματικό πλαίσιο της αρχής της ισότητας

Η κατοχύρωση της αρχής της ισότητας στην ελληνική έννομη τάξη. i) Το γενικό συνταγματικό πλαίσιο της αρχής της ισότητας Η κατοχύρωση της αρχής της ισότητας στην ελληνική έννομη τάξη Α) Η αρχή της ισότητας στο ελληνικό Σύνταγμα i) Το γενικό συνταγματικό πλαίσιο της αρχής της ισότητας Το Σύνταγμα της Ελλάδος του 1975 κατοχυρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα 1986L0378 EL 09.03.1997 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B Ο ΗΓΙΑΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 24ης Ιουλίου 1986 για την εφαρµογή της αρχής της ίσης µεταχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η νομολογία του ΔΕΚ και του ΣτΕ σχετικά με την ίση κοινωνικοασφαλιστική μεταχείριση ανδρών και γυναικών συμπλέουν.

Η νομολογία του ΔΕΚ και του ΣτΕ σχετικά με την ίση κοινωνικοασφαλιστική μεταχείριση ανδρών και γυναικών συμπλέουν. Η νομολογία του ΔΕΚ και του ΣτΕ σχετικά με την ίση κοινωνικοασφαλιστική μεταχείριση ανδρών και γυναικών συμπλέουν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου-Πεχλιβανίδη Επ. Καθηγήτρια Παν/μίου Αθηνών, Δικηγόρος Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9 η : Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: Πλήρωση θέσεων προσωπικού στο Υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης µε σχέση εργασίας Ιδιωτικού ικαίου Αορίστου Χρόνου Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 7 η Δεκεμβρίου 2006 Αριθμ. Πρ.: οικ ΠΡΟΣ ΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ. Αξιότιμοι Κύριοι Υπουργοί,

Αθήνα, 7 η Δεκεμβρίου 2006 Αριθμ. Πρ.: οικ ΠΡΟΣ ΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ. Αξιότιμοι Κύριοι Υπουργοί, ΠΡΟΣ ΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ Αθήνα, 7 η Δεκεμβρίου 2006 Αριθμ. Πρ.: οικ. 3077 Αξιότιμοι Κύριοι Υπουργοί, Όπως γνωρίζετε, η πρόσφατη ψήφιση του ν. 3488/2006 («Εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

Μερικές σκέψεις πάνω στην αρχή της ισότητας µε αφορµή την Α.Π. 668/2003 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ

Μερικές σκέψεις πάνω στην αρχή της ισότητας µε αφορµή την Α.Π. 668/2003 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Μερικές σκέψεις πάνω στην αρχή της ισότητας µε αφορµή την Α.Π. 668/2003 Αθήνα, 5 1 2004 Υπό : Ευσταθίας Αγγελοπούλου Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Για την αρχή της ισότητας έχουν γραφεί εκατοντάδες κυριολεκτικά σελίδες,

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠ. ΑΡΙΘ.: 5 Αθήνα, 24 Μαΐου 2013 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΚ/ ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και τις Οµοσπονδίες δύναµης ΓΣΕΕ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠ. ΑΡΙΘ.: 5 Αθήνα, 24 Μαΐου 2013 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΚ/ ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και τις Οµοσπονδίες δύναµης ΓΣΕΕ 1 Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠ. ΑΡΙΘ.: 5 Αθήνα, 24 Μαΐου 2013 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΚ/22-5-2013 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και τις Οµοσπονδίες δύναµης ΓΣΕΕ Θέµα: «Καθολικότητα ισχύος των όρων της ισχύουσας από 14-5-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ H ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΝΟΜΟ ---------------------------------------------------- Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

2 Νοεµβρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: /38775/2012 Πληροφορίες: κ./κα Μαρία Καραγεώργου (τηλ.: )

2 Νοεµβρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: /38775/2012 Πληροφορίες: κ./κα Μαρία Καραγεώργου (τηλ.: ) 2 Νοεµβρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 148381/38775/2012 Πληροφορίες: κ./κα Μαρία Καραγεώργου (τηλ.:2131306762) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων Εργασιακά Θέματα ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων «Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης 3 1.1 Γενικά 6 1.2 Δικαιούχοι 6 α) Ιδιωτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Χουρδάκης Ευστράτιος Σελίδα 1

Περιεχόμενα. Χουρδάκης Ευστράτιος Σελίδα 1 Περιεχόμενα Τεκμήριο νομιμότητας... 2 Διοικητικός καταναγκασμός... 2 Παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας... 2 Σύνθετη διοικητική ενέργεια:... 3 Αρχή της νομιμότητας της διοίκησης.... 3 Αρχή της υπεροχής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως στην προώθηση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών

Ο ρόλος του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως στην προώθηση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών Ομιλία Επιτρόπου Διοικήσεως σε ημερίδα που διοργάνωσαν από κοινού η Επιτροπή Αιρετών Γυναικών της Ένωσης Δήμων Κύπρου και το Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως με θέμα την Ισότητα των δύο φύλων Τετάρτη 12/09/2012

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ. Θέμα:

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ. Θέμα: Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέμα: Διακριτική μεταχείριση σε βάρος των γυναικών από τις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμων:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΙΣΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1920

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΙΣΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1920 1 ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΙΣΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1920 Παρατηρήσεις και προτάσεις επί του ΣχΝ «Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2000/43/ΕΚ περί εφαρμογής της αρχής της ίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΆΡΘΡΟ 1 ΣΚΟΠΟΣ. (άρθρο 1 και άρθρο 12 της οδηγίας)

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΆΡΘΡΟ 1 ΣΚΟΠΟΣ. (άρθρο 1 και άρθρο 12 της οδηγίας) ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ 2010/41/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 7 Ης ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 Για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν αυτοτελή

Διαβάστε περισσότερα

Προς: τις Ομοσπονδίες Μέλη της Α.Δ.Ε.Δ.Υ.

Προς: τις Ομοσπονδίες Μέλη της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Αθήνα 17.10.2013 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Αριθμ. Πρωτ.: 392 Προς: τις Ομοσπονδίες Μέλη της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Συνάδελφοι, Σας γνωρίζουμε ότι δημοσιεύτηκε η υπ αριθμ. 3354/2013 απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της ισότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου. Ενότητα 8 η : ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αρχή της ισότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου. Ενότητα 8 η : ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8 η : Αρχή της ισότητας Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/ 2656/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 2/2016

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/ 2656/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 2/2016 1 Αθήνα, 25-04-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/ 2656/25-04-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 2/2016 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε πλήρη Ολοµέλεια στο

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 24-12-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/24-12-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001)

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ αριθμ. 253/2013 ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Τμήματος ΣΤ Συνεδρίαση της 25 ης Ιουνίου 2013

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ αριθμ. 253/2013 ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Τμήματος ΣΤ Συνεδρίαση της 25 ης Ιουνίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΣΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Ν Ο Μ Ι Κ Ο Σ Υ Μ Β Ο Υ Λ Ι Ο Τ Ο Υ Κ Ρ Α Τ Ο Υ Σ Σύνθεση: ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ αριθμ. 253/2013 ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Τμήματος ΣΤ Συνεδρίαση της 25 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ ΠΟΣΟΣΤΩΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΕΙΣ

ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ ΠΟΣΟΣΤΩΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΛΗΨΕΙΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΑΘ. ΑΝΔΡΕΑΣ Γ. ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : "Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τους Τοµείς κύριας ασφάλισης του Ενιαίου Ταµείου Ανεξάρτητα Απασχολούµενων (Ε.Τ.Α.Α.) µετά την 1/1/2011"

ΘΕΜΑ : Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τους Τοµείς κύριας ασφάλισης του Ενιαίου Ταµείου Ανεξάρτητα Απασχολούµενων (Ε.Τ.Α.Α.) µετά την 1/1/2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 16 / 9 / 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ /ΝΣΗ ΚΥΡΙΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ ΤΜΗΜΑ : B Αριθ. Πρωτ. : Φ.80000 / οικ.20854

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 115/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 115/2011 Αθήνα, 11-10-2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/6726/11-10-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 115/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Σχέδιο Νόµου «Εφαρµογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης µεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέµατα εργασίας και απασχόλησης Εναρµόνιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές 21.4.93 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 95/29 ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η : Δικαίωμα στην εκπαίδευση Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ» ΜΕ ΘΕΜΑ:

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ» ΜΕ ΘΕΜΑ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τ µ ή µ α Ν ο µ ι κ ή ς Τοµέας ηµοσίου ικαίου ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ» ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ποσοστώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβαση για την ίση μεταχείριση ημεδαπών και αλλοδαπών στην κοινωνική ασφάλεια, 1962 Νο

Σύμβαση για την ίση μεταχείριση ημεδαπών και αλλοδαπών στην κοινωνική ασφάλεια, 1962 Νο Σύμβαση για την ίση μεταχείριση ημεδαπών και αλλοδαπών στην κοινωνική ασφάλεια, 1962 Νο. 118 1 Υιοθετήθηκε την 28η Ιουνίου 1962 από τη Γενική Συνδιάσκεψη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας κατά την 46η σύνοδό

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σας γνωρίζουµε ότι στον πρόσφατα ψηφισθέντα ν.3996/2011 εισάγονται, µεταξύ άλλων,

Σας γνωρίζουµε ότι στον πρόσφατα ψηφισθέντα ν.3996/2011 εισάγονται, µεταξύ άλλων, 2011-ΕΓΚ ΣΕΠΕ_ειδικα ταµεια ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ /ΝΣΗ ΚΥΡΙΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ ΤΜΗΜΑ Γ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 11-11-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7490/11-11-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Eφαρμογή της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ)

Eφαρμογή της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ (Ν. 3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, Άρθρο 3 5) Eφαρμογή της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) Βοηθός

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 27-02-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/27-02-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος, στην

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

των ορίων ηλικίας που θα έχουν διαµορφωθεί κατά το έτος της συµπλήρωσης του 55 ου ή του 60 ου έτους της ηλικίας τους.

των ορίων ηλικίας που θα έχουν διαµορφωθεί κατά το έτος της συµπλήρωσης του 55 ου ή του 60 ου έτους της ηλικίας τους. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 26/09/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αριθµ. πρωτ. : Φ. 80000/24506/1853 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΠΡΟΣ : /νση Κύριας Ασφάλισης Μισθωτών Ι.Κ.Α. Ε.Τ.Α.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Συνθήκη του Άµστερνταµ: οδηγίες χρήσης

Η Συνθήκη του Άµστερνταµ: οδηγίες χρήσης Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* Η Συνθήκη του Άµστερνταµ: οδηγίες χρήσης Ελευθερία, ασφάλεια και δικαιοσύνη Θεµελιώδη δικαιώµατα και καταπολέµηση των διακρίσεων ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγή Ιστορικό Οι αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 60/2014

Α Π Ο Φ Α Σ Η 60/2014 ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 29-05-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3360/29-05-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 60/2014 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσιευμένη στην Επετηρίδα Δικαίου Προσφύγων και Αλλοδαπών 2003, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα. Κομοτηνή.

Δημοσιευμένη στην Επετηρίδα Δικαίου Προσφύγων και Αλλοδαπών 2003, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα. Κομοτηνή. Υπόθεση Karakurt κατά Αυστρίας της 29.4.2002 1 Ανακοίνωση 965/2000 Δικαίωμα των αλλοδαπών εργαζομένων να εκλέγονται στα συμβούλια εργαζομένων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου Ισότητα ημεδαπών και αλλοδαπών

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ.: Α.Κ.Ι. 101/2007, Α.Κ.Ι. 2/2008 και Α.Κ.Ι. 20/2008

Αρ. Φακ.: Α.Κ.Ι. 101/2007, Α.Κ.Ι. 2/2008 και Α.Κ.Ι. 20/2008 Αρ. Φακ.: Α.Κ.Ι. 101/2007, Α.Κ.Ι. 2/2008 και Α.Κ.Ι. 20/2008 Έκθεση της Αρχής Ισότητας αναφορικά με καταγγελία για διάκριση λόγω ηλικίας στις διατάξεις που ρυθμίζουν το όριο υποχρεωτικής αφυπηρέτησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΑΚΥΡΩΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ)

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΑΚΥΡΩΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ) ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΑΚΥΡΩΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ) ΑΙΤΗΣΗ Της Ομοσπονδίας με την επωνυμία «Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος» (Δ.Ο.Ε.), η οποία εδρεύει στην Αθήνα, επί της οδού Ξενοφώντος 9 Α όπως

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ. Χορήγηση Επιδόµατος Απολύτου Αναπηρίας σε συνταξιούχους γήρατος

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ. Χορήγηση Επιδόµατος Απολύτου Αναπηρίας σε συνταξιούχους γήρατος ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας (Ν. 3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, Άρθρο 3 5) ΠΟΡΙΣΜΑ Χορήγηση Επιδόµατος Απολύτου Αναπηρίας σε συνταξιούχους γήρατος

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4078, 24/3/2006

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4078, 24/3/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΝΟΜΟ Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Ο.Α.Ε.Ε. Πληροφ: Ι. Παπαδόπουλος - Γραφείο Διοικητή Διεύθυνση: Σταδίου 29 Ακαδημίας 22 Ταχ. Κωδ.: 101 10 Αθήνα 106 71 Αθήνα

ΠΡΟΣ: Ο.Α.Ε.Ε. Πληροφ: Ι. Παπαδόπουλος - Γραφείο Διοικητή Διεύθυνση: Σταδίου 29 Ακαδημίας 22 Ταχ. Κωδ.: 101 10 Αθήνα 106 71 Αθήνα ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23-12 - 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Aρ. πρ.: Φ.10035/οικ. 54871 /1270 ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 09/2013

Α Π Ο Φ Α Σ Η 09/2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 24-01-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/471/24-01-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 09/2013 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛOΓlKH ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ των Οινολόγων όπως αυτοί ορίζονται από τον 1697/87, που απασχολούνται σε Επιχειρήσεις όλης της χώρας

ΣΥΛΛOΓlKH ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ των Οινολόγων όπως αυτοί ορίζονται από τον 1697/87, που απασχολούνται σε Επιχειρήσεις όλης της χώρας ΣΥΛΛOΓlKH ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ των Οινολόγων όπως αυτοί ορίζονται από τον 1697/87, που απασχολούνται σε Επιχειρήσεις όλης της χώρας Στην Αθήνα σήµερα την 1η Σεπτεμβρίου 2008 οι υπογράφοντες αφενός Στυλιανός

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 150/2012

Α Π Ο Φ Α Σ Η 150/2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 17-10-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/6642/17-10-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η 150/2012 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 79. "Για τον περιορισµό της νυκτερινής εργασίας των παιδιών και νεαρών προσώπων στις µη βιοµηχανικές εργασίες"

ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 79. Για τον περιορισµό της νυκτερινής εργασίας των παιδιών και νεαρών προσώπων στις µη βιοµηχανικές εργασίες ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 79 "Για τον περιορισµό της νυκτερινής εργασίας των παιδιών και νεαρών προσώπων στις µη βιοµηχανικές εργασίες" Η Γενική Συνδιάσκεψη της ιεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, που συγκλήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2012

Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 20-02-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1222/20-02-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2012 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Τσουμάνης, Δικηγόρος, Νομικός Σύμβουλος ΣΠΕΔΕΘ & ΚΜ

Κων/νος Τσουμάνης, Δικηγόρος, Νομικός Σύμβουλος ΣΠΕΔΕΘ & ΚΜ Κων/νος Τσουμάνης, Δικηγόρος, Νομικός Σύμβουλος ΣΠΕΔΕΘ & ΚΜ Οι πρόσφατες τροποποιήσεις στην εργατική νομοθεσία και η δι αυτών παρεχόμενη ευχέρεια στον εργοδότη της εξαρτημένης σύμβασης εργασίας Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα 1976L0207 EL 05.10.2002 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 9ης Φεβρουαρίου 1976 περί της εφαρµογής της αρχής της ίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΘΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΘΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ERA Ακαδημία Ευρωπαϊκού Δικαίου Οκτώβριος 2013 Θεσσαλονίκη Δρ. Πάνος Καποτάς University of Portsmouth Επισκόπηση Εισήγησης Μέρος Α Ορισμοί Θεωρητικό υπόβαθρο Τυπολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ Τι σηµαίνει ότι θεµελιώνω συνταξιοδοτικό δικαίωµα; Θεµελιώνω σηµαίνει ότι κατοχυρώνω δικαίωµα για σύνταξη, αφού συµπληρώσω τα απαιτούµενα έτη ασφάλισης που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΟΥ «ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ»

ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΟΥ «ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ» ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΟΥ «ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ» Αθήνα, 8-10-2012 Με άρθρο στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Καθορίζοντας το γενικό περιεχόµενο ενός δικαιώµατος, µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο γενικής σχέσης, προσδιορίζονται τα ανώτατα όρια άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΗΜΟΤΙΚΕΣ-ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

Η ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΗΜΟΤΙΚΕΣ-ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΑΡΓΥΡΩ Μ. ΒΑΡ ΑΛΑ Φοιτήτρια Νοµικού Τµήµατος Νοµικής Σχολής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΗΜΟΤΙΚΕΣ-ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ (ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6 η : Αρχή της αναλογικότητας Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 23 / 12 / 2015. Αριθ. Πρωτ. : Φ.10043 / οικ.55133 / 1277. ΠΡΟΣ : Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (ΕΤΑΑ) Μάρνη 22 104 39 Αθήνα

Αθήνα, 23 / 12 / 2015. Αριθ. Πρωτ. : Φ.10043 / οικ.55133 / 1277. ΠΡΟΣ : Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (ΕΤΑΑ) Μάρνη 22 104 39 Αθήνα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΚΥΡΙΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΩΝ (Δ14) ΤΜΗΜΑ : Α Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας για την ισότητα και ορισμοί των βασικών εννοιών

Επισκόπηση της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας για την ισότητα και ορισμοί των βασικών εννοιών Επισκόπηση της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας για την ισότητα και ορισμοί των βασικών εννοιών Nicola Countouris Το δίκαιο της ΕΕ για την Ισότητα των Φύλων, EC/ERA Σεμινάριο για τα μέλη του Δικαστικού Σώματος,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7500/

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7500/ Αθήνα, 11-11-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7500/11-11-2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Ταχ. /νση: ΚΗΦΙΣΙΑΣ 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475601 FAX: 210-6475628 Α Π Ο Φ Α Σ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετ.: Η Α.Π. Φ.11321/οικ.47523/1570/23.10.2015 Υ.Α. περί σταδιακής αύξησης των ορίων

Σχετ.: Η Α.Π. Φ.11321/οικ.47523/1570/23.10.2015 Υ.Α. περί σταδιακής αύξησης των ορίων Αθήνα, 21. 12. 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΚΥΡΙΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 97/2012

Α Π Ο Φ Α Σ Η 97/2012 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Αθήνα, 06-06-2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4022/06-06-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η 97/2012 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΠΕΡΙΗΓΗΤΙΚΩΝ ΠΛΟΩΝ ΑΠΟ ΠΛΟΙΑ ΜΕ ΣΗΜΑΙΑ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΜΕ ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΙΜΕΝΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΠΕΡΙΗΓΗΤΙΚΩΝ ΠΛΟΩΝ ΑΠΟ ΠΛΟΙΑ ΜΕ ΣΗΜΑΙΑ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΜΕ ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΙΜΕΝΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΠΕΡΙΗΓΗΤΙΚΩΝ ΠΛΟΩΝ ΑΠΟ ΠΛΟΙΑ ΜΕ ΣΗΜΑΙΑ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΜΕ ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΙΜΕΝΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η άρση της απαγόρευσης εκτέλεσης κυκλικών περιηγητικών ταξιδίων με αφετηρία ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Όριο ηλικίας για τον διορισμό προσωπικού των κλάδων του Υπουργείου Εξωτερικών

Θέμα: Όριο ηλικίας για τον διορισμό προσωπικού των κλάδων του Υπουργείου Εξωτερικών Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2008 Αρ. Πρωτ.: 601 Προς τον: Υπουργό Εσωτερικών κύριο Π. Παυλόπουλο Βασιλίσσης Σοφίας 15, 106.74 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Όριο ηλικίας για τον διορισμό προσωπικού των κλάδων του Υπουργείου Εξωτερικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (Σχηµατισµός Ολοµελείας) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (Σχηµατισµός Ολοµελείας) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (Σχηµατισµός Ολοµελείας) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ 1. Της Οµοσπονδίας ικαστικών Υπαλλήλων Ελλάδος, ν.π.ι.δ. που εκπροσωπείται νοµίµως και εδρεύει στην Αθήνα. 2. Του Λ. Χ. του Χρήστου,

Διαβάστε περισσότερα

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65 Προστιθέμενης Αξίας. Πάγια αντιμισθία. Κανονιστική απόφαση διοίκησης. Aριθ. Aπόφ. 909/2011 (Β τμ. Σ.τ.Ε.) Πρόεδρος: Φ. Αρναούτογλου, Αντιπρόεδρος. Εισηγητής: Ε. Νίκα, Σύμβουλος. Δικηγόροι: Π. Γιαννόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών.

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών. ιεύθυνση Γραµµατείας Αθήνα, 17.05.2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3409 Προς Αρχή ιασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α ΑΕ) Ιερού Λόχου 3, Μαρούσι 151 24, Αθήνα Email: kanonismos@adae.gr. ΘΕΜΑ: Παρατηρήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τους Τομείς κύριας ασφάλισης του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (Ε.Τ.Α.Α.) μετά την 1/1/2011»

ΘΕΜΑ : «Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τους Τομείς κύριας ασφάλισης του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (Ε.Τ.Α.Α.) μετά την 1/1/2011» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΚΥΡΙΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ ΤΜΗΜΑ : B Ταχ. Δ/νση : Σταδίου 29 Ταχ. Κώδικας : 10110

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Συμπληρωματικές οδηγίες για την απασχόληση των συντ/χων.»

ΘΕΜΑ: «Συμπληρωματικές οδηγίες για την απασχόληση των συντ/χων.» ΘΕΜΑ: «Συμπληρωματικές οδηγίες για την απασχόληση των συντ/χων.» ΣΧΕΤ.: Η 3/2001 εγκύκλιος. Σε συνέχεια της ανωτέρω σχετικής εγκυκλίου, με την οποία σας κοινοποιήθηκαν οι διατάξεις του άρθρου 63 του ν.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 09-05-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3212/09-05-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της τη 15/07/2010

Διαβάστε περισσότερα