Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ 19ο ΣΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ ΠΡΟΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ 19ο ΣΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ ΠΡΟΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ 1"

Transcript

1 1 Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ 19ο ΣΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ ΠΡΟΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ 1 Νικήτας Χιωτίνης Η Ιστορία της Αρχιτεκτονικής δεν διδάσκεται, δεν πρέπει δηλ. να διδάσκεται, με στόχο την στείρα ιστορική καταγραφή - και έρχεται εδώ στο νού μου ο Περικλής Γιαννόπουλος που, στις αρχές του αιώνα, έλεγε πως δυστυχώς οι αρχαιολόγοι ασχολούνται με την συγγραφή του 13 ου τόμου για το πάνω κουμπί του βρακιού του Φαραώ, αγνοώντας το γιατί ο Φαραώ φόραγε βρακί!. Αυτού του είδους η θεώρηση της Ιστορίας - που δυστυχώς φαίνεται πως ακόμα καλά κρατεί στις διάφορες πανεπιστημιακές Σχολές - είναι που κατέστησε τα αντίστοιχα μαθήματα σαν αμφιλεγόμενης αναγκαιότητος διαδικασία, καθ όσον οδηγεί συχνά, αν όχι στα σίγουρα, σε μία λανθασμένη θεώρηση τω περασμένων μορφών, καθ όσον αναλίσκεται στο να τις καταγράφει σαν άνευ ιδιαιτέρου νοήματος δεξιότητες, επενδεδυμένες ίσως με μία α- νόητη και θολή ωραιολογία, συχνά ακόμη ώθησε - εξ αιτίας της αδυναμίας δημιουργίας νέων μορφών ικανών να συμμετάσχουν στην οικοδόμηση του πολιτισμού - στην εύκολη λύση του α-νόητου μιμητισμού. Στις ευτυχέστερες ίσως των περιπτώσεων, αυτή η νοο-τροπία θεώρησης της Ιστορίας κάνει τους σπουδαστές να βλέπουν το μάθημα αυτό περισσότερο με ανοχή ή συγκατάβαση, παρά με αληθινό ενδιαφέρον, καθ όσον θεωρούν πως δεν τους αφορά, πως δεν αφορά στην μελλοντική τους πρακτική. Γι αυτούς άλλωστε τους λόγους,το μάθημα αυτό εξοβελίστηκε από Σχολές κύρους, π.χ. το Bauhaus. Έχει όμως αποδειχθεί,πως αν αποφύγουμε τις παραπάνω παγίδες, που φέρουν τον κίνδυνο αποπροσανατολισμού των σπουδαστών αρχιτεκτόνων από το πραγματικό εύρος της μελλοντικής αποστολής τους, η ιστορική έρευνα έχει πολύ μεγάλη σημασία για τη κάθε φορά τρέχουσα περίοδο. Παραφράζοντας ρήση του Πικιώνη σχετική με την Παράδοσή μας, θα λέγαμε πως ανατρέχομεν εις την Ιστορίαν όχι προς άγραν γραφικότητος, αλλά διά να παραλάβωμεν το φύραμα διά τη ευώδωσιν του ιδικού μας έργου. Στην προκειμένη περίπτωση,ανατρέχομε στην Ιστορία για να κατανοήσουμε το αντικείμενο και την εμβέλεια της μελλοντικής μας πρακτικής και να εξοικειωθούμε με τα προς τούτο εργαλεία : δηλ. ανατρέχομε στην Ιστορία έχοντας ως κύριο στόχο την διερεύνηση της εμβέλειας της δια-μόρφωσης=σημασιοδότησης του χώρου Κατοικίας του Ανθρώπου (με την ευρύτερη έννοια του όρου Κατοικία), καθώς και το πώς πραγματώνεται αυτή η δια-μόρφωση=σημασιοδότηση. Πιστεύω πως είναι μέσα σ αυτήν την ανοικτή και ουσιαστική ιστορική ανασκόπηση της Αρχιτεκτονικής, στην οποίαν καταδήλως μας εισαγάγει ο Καθηγητής κ. Χολέβας, που μού έκανε την μεγάλη τιμή να με προσκαλέσει να μιλήσω προς εσάς, με κεντρικό θέμα το πέρασμα της Αρχιτεκτονικής Σκέψης και Πράξης από τους στόχους που είχε τον 19 ο αιώνα, στους στόχους των νέων χρόνων. Μέσα σ αυτήν δε την προοπτική, θα μιλήσω 1 Διάλεξη στο Ε.Μ.Π. στα πλαίσια της «Ιστορίας της Αρχιτεκτονικήςτου ΧΧου αιώνα», προσκληθείς από τον Καθηγητή Δρ Ν.Χολέβα

2 2 περισσότερο δίκην προσκλήσεως για ευρύτερη συζήτηση και προβληματισμό, παρά από έδρας στείρα διδασκαλία. Πρώτ απ όλα όμως θα πρέπει να προσπαθήσουμε να διευκρινίσουμε για τι ακριβώς πράγμα θα μιλήσουμε, δηλ. τι ακριβώς είναι αυτό που λέμε Αρχιτεκτονική, αρχιτεκτονική σκέψη και πράξη - γιατί βεβαίως η Αρχιτεκτονική είναι πρώτα σκέψη που μετά γίνεται πράξη, ποιά η αποστολή της, ποια η φύσει και θέσει σημασία της. Πόσο δε μάλλον που το θέμα μας αναφέρεται στους στόχους αυτής της πρακτικής, της πρακτικής αυτής που καταδήλως στόχευε και στοχεύει στην δημιουργία των κατ εξοχήν δοχείων ζωής, όπως όρισε την Αρχιτεκτονική ο Αρης Κωσταντινίδης, με την διευκρινιστική όμως προσθήκη ότι η λέξη ζωή εμπεριέχει, ως το κυριότερο μάλιστα συστατικό της,τη ζωτική ανάγκη του Ανθρώπου για Σκέψη ή για όνειρο,ή για πλάνη και περιπλάνηση στο κοσμικό Παιχνίδι,όπως θάλεγε ο Αξελός ή για την ζωτική ανάγκη της επέκτασης της χωρικής και χρονικής του εμβέλειας πέραν των στενών και ανυπόφορων χωρικών και χρονικών ορίων της φυσικής παρουσίας του (με την συρρικνωμένη τρέχουσα έννοια του όρου φυσική ). Σε μια πρώτη προσέγγιση της έννοιας της Αρχιτεκτονικής Πράξης, είναι προφανές ότι ο πρωταρχικός σκοπός και η αιτία της αρχιτεκτονικής είναι η δημιουργία χώρου ή χώρων,με λίγο-πολύ συγκεκριμένες ιδιότητες και εκ των προτέρων ηθελημένες,μέσα σ έναν άλλο χώρο, αυτόν που προϋπάρχει της αρχιτεκτονικής πράξης,ή καλύτερα αυτόν που θεωρούμε ως προϋπάρχοντα της Αρχιτεκτονικής Πράξης.Η δημιουργία δηλαδή εσωτερικού εντός εξωτερικού χώρου,η δημιουργία χώρου κατοικίας που βοηθά τον Άνθρωπο να υπάρξει στον εν πολλοίς άγνωστο και αφιλόξενο -νοητό και «πραγματικό» - προϋπάρχοντα εξωτερικό χώρο. Έρχεται ο άνθρωπος να ζήσει μέσα σ αυτόν,μ αυτόν αλλά και εξαιτίας αυτού. Μ αυτόν τον χώρο- Κόσμο θα προσπαθήσει λοιπόν γι αυτό να εγκαθιδρύσει μια ξωτική γι αυτόν σχέση,πρώτ απ όλα να τον γνωρίσει,να προσπαθήσει να τον ελέγξει νοητικώς και «πραγματικώς»,να παραμείνει δε στη συνέχεια ανοικτός προς αυτόν,αποτελώντας με αυτόν ένα ευρύτερο σύστημα ή Ολον,μέσα στο οποίον η παρουσία του, η ύπαρξή του, έχει σημασία έχει ρόλο, ή έστω δικαιώνεται ή τελειούται.είναι δηλαδή η αρχιτεκτονική πράξη,ενταγμένη στην προσπάθεια της αναγκαίας και ζωτικής γι αυτόν συναλλαγής ή σχέσης του μ αυτόν τον προυπάρχοντα χώρο-κόσμο, ο δε δημιουργούμενος αρχιτεκτονημένος χώρος αποτελεί τον «διάμεσο» ή την «άρθρωση» μεταξύ Ανθρώπου και του προυπάρχοντος αυτού χώρου-κόσμου. Mε δεδομένα τώρα οτι αφ ενός ο χώρος είναι ταυτοχρόνως πραγματικός και νοητός - στο όσο έχει νόημα και στο όποιο νόημα δίνουμε στον όρο «πραγματικό»- θα πρέπει να μιλήσουμε καλλίτερα για σχέση μεταξύ αυτού που νοούμε ως εσωτερικό χώρο -χώρο κατοικίας και αυτού που νοούμε ως εξωτερικό χώρο,χώρο Κόσμο, αφ ετέρου ότι η αρχιτεκτονική προτού γίνει πράξη είναι σκέψη του χώρου-ο άνθρωπος βεβαίως κτίζει αυτό που έχει εκ των προτέρων νοήσει- εύκολα νομίζω πως φθάνουμε στο συμπέρασμα ότι στην Αρχιτεκτονική αποτυπώνεται το πώς ο Ανθρωπος νοεί τον χώρο Κατοικίας του, δηλαδή το πώς νοεί τον «διάμεσο» ή την «άρθρωση» μεταξύ αυτού και του προυπάρχοντος χώρου-κόσμου.ακόμη το πώς και ποια θεωρεί ως ζωτική γι αυτόν «άρθρωση» μ αυτόν τον εξωτερικό χώρο,ποιες ανάγκες - ανάγκες π.χ ολοκλήρωσης ή τελείωσής του- του καλύπτει αυτή η ζωτική γι αυτόν σχέση,και βεβαίως ποιόν θεωρεί ως προϋπάρχοντα Εξωτερικό χώρο,χώρο-κόσμο,μέχρι πού αυτός εκτείνεται,η σημασία του

3 3 γι αυτόν κ.λ.π. Περιττό να επισημάνουμε ότι έχουμε ήδη παραπεμφθεί στα κύρια ερωτήματα της Σκέψης. Η Ιστορία μας δείχνει,κατά τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο, αφ ενός το ορθόν αυτής της ερμηνείας της Αρχιτεκτονικής που μόλις επιχειρήσαμε,αφ ετέρου ότι αυτός ο εξωτερικός χώρος δεν ήταν άλλο παρά αυτό που ο άνθρωπος κάθε φορά θεωρούσε,αυτό που σήμερα αποκαλούμε Κόσμο- Σύμπαν (την δε σημασία της και την αποστολή της που μόλις περιεγράφησαν,η αρχιτεκτονική της όφειλε στην ιδιότητα που έχουν οι μορφές και ο χώρος να συν-κινούν τον θεατή.(διάφορες αισθητικές θεωρίες -εργαλεία για τη δουλειά μας,μας εξηγούν πολύ καλά την συν-κινητική αυτή ιδιότητα των μορφών.) Αυτά θα μπορούσαμε να πούμε ότι λίγο-πολύ τα υποπτεύονται οι περισσότεροι ιστορικοί για τις περιόδους μέχρι και τον αποκαλούμενο μεσαίωνα, ίσως και μέχρι τον 17 ο -18 ο αιώνα, αναγνωρίζοντας πως η αρχιτεκτονική υπήρξε κυρίως ως θρησκευτική έκφραση των λαών - δηλ. μέσα από την αποπροσανατολιστική δυτική ερμηνεία του όρου θρησκεία, με τον οποίον χαρακτηρίζουν τις αρχαίες μορφές της συστηματικοποιημένης Σκέψης, δηλ. της Οντολογίας, της ερμηνείας του Κόσμου και του Ανθρώπου, του Χρόνου και της Ιστορίας. Ελάχιστοι όμως, δυστυχώς, διαπιστώνουν - τουλάχιστον κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει ευρέως κατανοητό- ότι η Κοσμική διάσταση της Αρχιτεκτονικής, Αρχιτεκτονικής Σκέψης και Πράξης, δεν έπαψε να ισχύει και στις περιόδους του 18 ου, 19 ου και 20ου αιώνα, μέχρι και σήμερα. ( Προφανώς γιατί ο Άνθρωπος δεν μπορεί να πάψει να είναι πρωτίστως φιλοσοφικό όν, που αυτό άλλωστε τον διαφοροποιεί από τα υπόλοιπα έμβια όντα του πλανήτη αυτού, η δε διαμόρφωση=σημασιοδότηση του χώρου Κατοικίας του, αποτελεί από τη φύση της φιλοσοφική πράξη ). Η μόνη διαφορά είναι ότι ενώ μέχρι τώρα το υπαρξιακό πεδίο αναφοράς της ανθρωπότητος αντιπροσωπευόταν από συστήματα ιδεών και αξιών που ως Κοινά και Κύρια των λαών -όπως θάλεγε ο Σολωμός - διαρκούσαν μερικές χιλιετίες ή εκατονταετίες κάθε φορά και ως εκ τούτου η Αρχιτεκτονική είχε, κατά τις αντίστοιχες περιόδους, τους ίδιους στόχους και λίγο-πολύ τις ίδιες μορφές που εξέφραζαν πραγματικώς συλλογικές προτεραιότητες ζωής, από τον 17ο-18 ο, ίσως και από τον 15 ο, αιώνα και μετά, η ανθρωπότητα εισέρχεται σε ένα κυκεώνα ιδεών παλαιών και νέων και έτσι σε αντίστοιχο κυκεώνα στόχων, άρα και μορφών, περιπίπτει και η αρχιτεκτονική πρακτική. Ήδη από την αρχή του 19 ου αιώνα, στην επίσημη διανόηση, έχει ολοκληρωθεί μία διαδικασία πού είχε αρχίσει από παλαιότερα, από τότε δηλ. που άρχισε η αποκαλούμενη νεωτερική εποχή, μία διαδικασία αντικατάστασης του θεοποιημένου, πνευματικοποιημένου και ανθρωποκεντρικού Κόσμου της ελληνορωμαικής οικουμένης, όπως αυτής εξελίχθηκε με την χριστιανική παράδοση, με ένα Κόσμο γεωμετρικοποιημένο και άπειρο, που ταυτίζεται ως προς τη δομή του με την δομή του χώρου της Ευκλείδιας Γεωμετρίας.Χώρος λοιπόν Ευκλείδιος, γεωμετρικοποιημένος δηλ. και άπειρος, όπου και τα έσχατα σημεία του βρίσκονται όλα στο ίδιο οντολογικό επίπεδο. Αυτή η νέα αντίληψη εκφράστηκε μέσα από την Νευτώνια Φυσική, που μετέτρεψε την μέχρι τότε Κοσμολογία σε Φυσική θεωρία, εκφράστηκε μέσα από την νευτώνια αντίληψη περί πραγματικότητος, που προσέφερε μία κοσμοεικόνα που δεν τόλμησαν να θίξουν μήτε οι καθ ύλην αρμόδιοι φιλόσοφοι - που έκτοτε, με μόνη ίσως εξαίρεση τον Heidegger, παραιτήθηκαν κάθε προσπάθειας οντολογικής και άρα φιλοσοφικής Σκέψης. Αυτή η νέα αντίληψη περί Κόσμου, πάντα μέσα στους πανάρχαιους στόχους της Αρχιτεκτονικής Σκέψης και Πράξης

4 4, που αποτύπωσε κατ αρχήν η λεγόμενη επαναστατική αρχιτεκτονική του 18 ου αιώνος, εκφράστηκε μέσα στην λεγόμενη αρχιτεκτονική των μηχανικών. Παρ ότι και στην νέα αυτή αρχιτεκτονική θα διαπιστώσουμε προσπάθεια ωραιοποίησής της με ιστορικές αναμνήσεις, περισσότερο στην αρχή και λιγότερο στην συνέχεια, οι κατασκευαστές τους είναι αποδεσμευμένοι από τους παραδοσιακούς στόχους - παραδοσιακές αξίες και μορφές - και εκφράζουν το ιδανικό του 19 ου αιώνος, που είναι ο Homo Constructor. Στα εγκαίνια του Crystal Palace οι Times της 2ας Μαίου 1851, έγραψαν : Πάνω από τον επισκέπτη υψούται ένα τόξο φωτεινό, πιο ψηλό και πιο μεγάλο (spatial=χωρικό) από τους τρούλους των πιο λαμπρών καθεδρικών ναών. Από κάθε μεριά η θέα μοιάζει σχεδόν απεριόριστη. Πάμπολλα γυάλινα παλάτια κτίστηκαν σε Ευρώπη και Αμερική, οι δε μεγάλες γυάλινες επιφάνειες άρχισαν ευρέως να χρησιμοποιούνται έκτοτε και σε κατοικίες, μαρτυρώντας με τρόπο πειστικό τον νέο υπαρξιακό χώρο του (δυτικού) Ανθρώπου : πρόκειται βεβαίως για τον τρισδιάστατο Νευτώνιο χώρο, όπου ακόμα και τα έσχατα τοποθετημένα βρίσκονται όλα στο ίδιο οντολογικό επίπεδο. Προς αυτόν τον τρισδιάστατο Νευτώνιο Κόσμο, ο Ανθρωπος επεκτείνει την εμβέλειά του ή την κυριαρχία του. Αποθεώνεται έτσι,στα τέλη του αιώνος, ένα κορυφαίο σύμβολο αυτής της ζωτικής ανάγκης της εποχής, ο Πύργος του Eiffel, γίνονται best sellers τα βιβλία του Ιουλίου Βερν ( λεύγες υπό την θάλασσα, Από τη γή στη σελήνη, κ.λ.π.), στο δε πρώτο διεθνές συνέδριο των αρχιτεκτόνων στο Παρίσι, το 1889, αποθεώνεται ο μηχανικός Eiffel και διαπιστούται πως ο μηχανικός είναι l Homme moderne par excellence, γιατί βεβαίως η αρχιτεκτονική των μηχανικών είναι που συνέλαβε και εξέφρασε την νέα αντίληψη περί Κόσμου και Πραγματικότητος, τον νέο νευτώνιο χώρο- Κόσμο, και τοποθέτησε τον Ανθρωπο μέσα σε αυτόν. Στην αρχιτεκτονική από αρχιτέκτονες του αιώνα αυτού (του 19 ου ), διαπιστώνουμε μία εμμονή στις ιστορικές μορφές, προφανώς διότι έτσι πίστευαν οι αρχιτέκτονες πως μπορούν ή πρέπει, να προσδώσουν νόημα στις κατασκευές τους. Για κάθε τύπο μάλιστα δημοσίου κτηρίου, επιλέγεται κι ένας ορισμένος ιστορικός ρυθμός, κάτι που ο Γ.Λάββας ονομάζει σημειωτική στον μορφολογικό πλουραλισμό της ιστορικίζουσας αρχιτεκτονικής : Είναι προφανές πως πασχίζουν για μία ένταξη της Παράδοσης, της Ιστορίας, στην καθημερινή ζωή. Αφ ενός όμως τα έργα τους, παρά την ιστορική τους μορφολόγηση, είναι διαποτισμένα και αυτά με νευτώνιο, θα τολμούσαμε να πούμε, χαρακτήρα, δηλ. έχουν και αυτά στόχους συνδιαλλαγής με την νέα πραγματικότητα που είναι ο τρισδιάστατος χώρος-κόσμος, ο γεωγραφικός χώρος (αυτόν τον τρισδιάστατο ή γεωγραφικό χαρακτήρα είχαν αρχίσει νάχουν άλλωστε τα κτήρια και ο εξ αυτών ανάλογος Κοσμικός συμβολισμός,ήδη από την Αναγέννηση, η οποία με την σειρά της έλκει την καταγωγή από την ελληνιστική περίοδο και την αρχαία Ρώμη ), αφ ετέρου, όπως ήδη αναφέραμε, στο τέλος του αιώνος θα αναγνωρίσουν και αυτοί ότι τελικώς ο μηχανικός είναι ο κατ εξοχήν μοντέρνος Ανθρωπος. Στο γύρισμα όμως του αιώνος, θα λέγαμε πως οι αρχιτέκτονες ξαναπαίρνουν την υπόθεση στα χέρια τους, αρχίζοντας μία δυναμική προσπάθεια έκφρασης της νέας εποχής,δηλ. της νέας Σκέψης, με νέες μορφές και αποκηρύσσοντας αυτές του παρελθόντος ως αποστερημένες κάθε νοήματος. Πολλές φορές όμως, φαίνεται να φθάνουν σε ακρότητες : Στις αρχές του 20ου αιώνος ο A.Loos διακηρύσσει πως οι επιμένοντες σε διακοσμήσεις επιβραδύνουν την πολιτιστική εξέλιξη, αυτή η μέχρι τώρα διακόσμηση είναι πανούκλα, κ.λ.π. και προτείνει μορφές καθαρές, ενώ ο πρώιμος Le Corbusier προτείνει το σπίτι σαν μηχανή για κατοίκηση. Πρόκειται δε

5 5 περί ακροτήτων γιατί, αν μη τι άλλο, η Παράδοση,η όποια έστω Παράδοση, ακόμα και αποστερημένη των βαθύτερων νοημάτων της, εξακολουθούσε να είναι η μόνη ικανή να προσδώσει ιστορική και υπαρξιακή ταυτότητα στους λαούς. Αυτό άλλωστε θα γίνει κατανοητό και από τον ίδιο τον Loos όταν θα προτείνει ουρανοξύστη σε σχήμα δωρικής κολώνας, αλλά και από όλους τους σπουδαιότερους μοντέρνους αρχιτέκτονες και βέβαια αυτή η αναζήτηση της Παράδοσης θα ξαναγίνει στόχος των αχρχιτεκτόνων, όταν μετά τον 2 ο Πόλεμο θα διαπιστωθεί η χρεωκοπία των μεσοπολεμικών προσπαθειών εγκαθίδρυσης ενός διεθνούς στυλ. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά : H Φυσική είναι αυτή που απελευθερώνει τη Σκέψη,που μέχρι τότε βρισκόταν εγκλωβισμένη στα στενά πλαίσια της νευτώνιας αντίληψης περί πραγματικότητος, εισάγοντας την ανθρωπότητα προς μία νέα μετα-νευτώνιο εποχή. Η νέα αντίληψη περί της φυσικής πραγματικότητος αρχίζει να διαμορφώνεται με την εμφάνιση της κβαντικής θεωρίας για την ενέργεια, ήδη από τα τέλη του 19 ου αιώνος (Max Plank). Στην αρχή του 20ου αιώνος αμφισβητείται ευθέως η ευκλείδια γεωμετρία και η νευτώνια φυσική- με τις θεμελιώδεις απόψεις της περί απόλυτου Χώρου και απόλυτου Χρόνου- με την θεωρία της Σχετικότητος του Einstein,της έννοιας του χωροχρονικού συνεχούς και την κυρτότητα αυτού του χωροχρόνου. Στην συνέχεια, η θεωρία δυισμού σωματιδίου-κύματος (de Broglie), η αρχή της απροσδιοριστίας (Heisenberg), κ.λ.π., αλλάζουν το τοπίο. Η μέχρι τότε επικρατούσα νευτώνια αντίληψη περί πραγματικότητος, η δυτική θα λέγαμε Σκέψη, εισέρχεται σε μία διαδικασία σταδιακής κατάρευσης.η ευκλείδιος γεωμετρία χάνει την αξία της. O Einstein μιλά για διάστημα κυρτό και μας βεβαιώνει πως η ευκλείδιος γεωμετρία δεν βρίσκεται ενσωματωμένη στη Φύση παρά μόνο στον τρόπο σκέψης μας, ενώ θέτει σε αμφιβολία και την αξία των μαθηματικών νόμων για την ερμηνεία της Φύσης : όταν οι μαθηματικοί νόμοι αναφέρονται στην πραγματικότητα δεν είναι σίγουροι, και όταν είναι σίγουροι δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Ο Heisenberg μας εξηγεί πως η σύγχρονη Φυσική χώρισε τον Κόσμο όχι πλέον σε ξεχωριστές ομάδες αντικειμένων,αλλά σε διαφορετικές ομάδες διασυνδέσεων. Έτσι ο Κόσμος αποκτά την μορφή ενός πολύπλοκου πλέγματος συμβάντων, όπου τα πάντα μεταβάλλονται διαρκώς. Ο Capra μας βεβαιώνει πως όσο προχωρούμε στην διερεύνηση του μικρόκοσμου, ο σύγχρονος φυσικός, όπως και ο ανατολίτης μύστης, είναι υποχρεωμένος να δεί τον Κόσμο σαν ένα ενιαίο σύστημα αλληλεπιδρώντων και αεικίνητων στοιχείων και τον Ανθρωπο σαν αναπόσπαστο λειτουργικό τμήμα του ίδιου του συστήματος. Σ αυτήν την οργανική άποψη του Κόσμου ως ένα ενιαίο Ολον, έχει προφανώς καταρρεύσει και ο καρτεσιανός διαχωρισμός ανάμεσα στο Εγώ και στον Κόσμο. Η κβαντική θεωρία μας διδάσκει πως τίποτα δεν μπορεί να παρατηρηθεί ή να μετρηθεί χωρίς να διαταραχθεί από αυτό το γεγονός. Αρα ο ρόλος του παρατηρητή είναι αποφασιστικός στην προσπάθειά του να κατανοηθεί ο,τιδήποτε στην φυσική διαδικασία. Πραγματικώς είναι τόσο αποφασιστικός, ώστε μερικοί φθάνουν να πιστεύουν πως μοναδική πραγματικότητα είναι ο νούς του παρατηρητή και όλα τάλλα, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού σύμπαντος είναι πλάνες, μας λέει ο Rae. Ο δε Γιανναράς εξηγεί πως συνεπέστερη εμμονή στις προδιαγραφές της κβαντικής φυσικής, θα ήταν να δεχθούμε πως ο λόγος του παρατηρητή συναντά τον λόγο των παρατηρουμένων, για να συγκροτηθεί ένας απρόβλεπτος δια-λογος. Ως δε αρχή της δημιουργίας του Κόσμου θεωρούμε την Μεγάλη Εκρηξη (Big Bang), το Σύμπαν διαρκώς διαστέλλεται και βέβαια εδώ, σε Κοσμικό δηλ. επίπεδο, οι έννοιες του πριν, του μετά και του πού δεν υφίστανται, καθόσον οι έννοιες χώρου και χρόνου είναι αδιαίρετες, δεν υπάρχει η μία άνευ της άλλης.

6 6 Ολη λοιπόν αυτή η πορεία της επίσημης διανόησης ( γιατί υπάρχει και η ανεπίσημη, αλλά αυτό είναι θέμα άλλης συζητήσεως ), βρίσκεται αποτυπωμένη στην Αρχιτεκτονική και στις υπόλοιπες μορφές της Τέχνης, δηλ. σε όλα τα πρωτοπόρα κινήματα της Αρχιτεκτονικής και των υπολοίπων μορφών της Τέχνης, που ξανασυμμάχησαν για να συμμετάσχουν από κοινού - όπως δηλ. συνέβαινε πάντα, με εξαίρεση τους 2-3 περασμένους αιώνες - στην οικοδόμηση της Σκέψης, του Πολιτισμού, του όλου κοινωνικοπολιτιστικού γίγνεσθαι, με το μερίδιο ευθύνης που τους αναλογεί (και αυτό είναι πολύ). Οι αρχιτέκτονες και οι υπόλοιποι λειτουργοί της Τέχνης, στάθηκαν όπως πάντα στην πρωτοπορία της διανόησης ή ακολούθησαν κατά πόδας την πρωτοπορία της διανόησης. Στα τέλη του 19 ου αιώνος ο L. Sullivan στην Αμερική, αναζητά για τα κτήριά του κάποια αιώνια ζωτική ορμή, όπως έλεγε, την οποίαν προσπαθεί να αποδώσει με νέες μορφές : χάρη στην διακόσμηση, η δυναμική αθλητική και απλή μορφή είναι ντυμένη με ποιητική φαντασία. Ακόμα όμως η αρχιτεκτονική αυτή, π.χ. ο επαναλαμβανόμενος τύπος των ορόφων σαν ατελείωτη συνέχεια, συνάδει με τις ιδέες της ευρωπαικής αρχιτεκτονικής των μηχανικών, με ένα βήμα όμως παραπέρα : συνηθίζουμε να αποδίδουμε στον Sullivan το σλόγκαν η μορφή ακολουθεί τη λειτουργία, με τις σημερινές συρρικνωμένες έννοιες των όρων αυτών. Μία όμως μελέτη των γραπτών του και των κατασκευών του, δείχνει ότι εννοούσε πολύ ευρύτερα τους όρους λειτουργία ( fonction) και μορφή (form ). Όταν ο Sullivan εισήγαγε αυτές τις έννοιες, εξήγησε ότι αφορούσαν τη ζωή στο σύνολό της και κατέληξε : Το κτήριο είναι ένας οργανισμός, όπου η πίεση μιάς ζωτικής δύναμης καθίσταται έκδηλη και ενεργή. Τη πίεση την ονομάζουμε fonction και το προκύπτον form. Έτσι η Αρχιτεκτονική καθίσταται η πλήρης εκδήλωση της ύπαρξης. Στην Ευρώπη, στις αρχές του αιώνος, το κίνημα της Art Nouveau αποτελεί την ισχυρότερη αρχιτεκτονική και ευρύτερα καλλιτεχνική πρόταση. Κατ αρχήν σημαίνει την απελευθέρωση των αρχιτεκτόνων από την άνευ νοήματος ιστορική μορφολογία, αλλά θέτει και καίρια ζητήματα πάνων στα οποία θα δουλέψουν οι επόμενες γενιές. Πρώτ απ όλα αναζητούνται νέες εκφραστικές μορφές, εκφραστικές για τον σύγχρονο άνθρωπο. Αυτή άλλωστε η θέση, ότι δηλ. ο κύριος σκοπός της Τέχνης είναι η έκφραση, αναλύθηκε και υποστηρίχτηκε από τους αισθητικούς θεωρητικούς, ο Κρότσε π.χ. θεωρεί την ομορφιά ως πετυχημένη έκφραση. Αυτή δε την έκφραση της Art Nouveau, πρέπει να την συνδέσουμε με την υπαρξιακή αγωνία και αναζήτηση που διακατείχε ολόκληρη την τότε γενιά. Ο H. Bergson, που φαίνεται νάχει ουσιαστική επίδραση, (ξανα)αποδίδει στην Τέχνη γνωστικό ρόλο, μιλά για την διεισδυτική καλλιτεχνική γνώση που θα μας φέρει αντιμέτωπους με την ίδια την πραγματικότητα, αυτό δε συντελείται μέσω του απρόβλεπτου και ακαθόριστου της καλλιτεχνικής στιγμής... που κάνει τις ψυχές να πάλλονται σε τέτοιο συντονισμό με τη Φύση και να δημιουργούν έργα Τέχνης για να μας αποκαλύπτουν τη Φύση. Η Πραγματικότητα στο έργο του Bergson l evolution creatrice, περιγράφεται ουσιαστικώς ως διεργασία μεταβολής, διεργασία που ο Bergson ονομάζει διάρκεια (duree) και ζωτική ορμή (elan vital). Η ανθρώπινη διάνοια κατά τον Bergson, αναπτύχθηκε στην πορεία της εξέλιξης ως όργανο επιβίωσης και διαμόρφωσε τη γλώσσα και τα σύμβολα για να χειραγωγήσει την πραγματικότητα. Αναπόφευκτα καταλήγει να σκέπτεται με γεωμετρικούς ή χωροταξικούς όρους που

7 7 είναι ακατάλληλοι να συλλάβουν την απώτατη διεργασία της ζωής, βεβαιώνει πάντα ο Bergson. Έτσι προκύπτουν τα βασικά και άλυτα μεταφυσικά αινίγματα για τη σταθερότητα και την αλλαγή, για το ένα και τα πολλά. Αλλά η Εποπτεία - που ορίζεται σαν ένστικτο που έγινε ανιδιοτελές, αυτοσυνείδητο, ικανή να στοχάζεται το αντικείμενό της και να το διευρύνει απεριόριστα - φθάνει έως τον πυρήνα της πραγματικότητος και μας δίνει την ικανότητα να δούμε την φιλοσοφική αλήθεια. Ακριβώς η αισθητική ικανότητα του Ανθρώπου, αποδεικνύει την δυνατότητα αυτής της Γνώσης : λ.χ. ο καλλιτέχνης που χαράζει μία καμπύλη για να απεικονίσει τον τεταμένο ή ρευστό χαρακτήρα ενός ζωντανού πλάσματος, συλλαμβάνει ενορατικώς την κίνηση ως κίνηση, μεταφέροντας τον εαυτό του στο αντικείμενο χάρη σ ένα είδος συμπάθειας, γκρεμίζοντας, με μία προσπάθεια της Εποπτείας, τον φραγμό που υψώνει ο χώρος ανάμεσα σ αυτόν και στο μοντέλο του. Έτσι λοιπόν η λειτουργία της Τέχνης είναι να βρίσκει τρόπους για να μας φέρει κοντά στην πραγματικότητα, όπου δεν μπορεί να φτάσει η διάνοια με τις λογοκρατικές κατηγορίες της και την αναλυτική τάση της. Αυτοί οι στόχοι είναι καταφανείς στην αρχιτεκτονική (και στις υπόλοιπες μορφές Τέχνης) της Art Nouveau - Horta, Guimard, Gaudi,αν και αυτός υπήρξε ιδιαιτέρως προσωπικός, κ.λ.π. - που, αμφισβητώντας μέχρι και τους ίδιους τους νόμους της βαρύτητος, συνάδουν με τις πρώτες περί πραγματικότητος απόψεις των μετανευτώνιων Φυσικών. Απολύτως μέσα στην στάση της Art Nouveau - δηλ. αναζήτηση και έκφραση της Αλήθειας πέραν της νευτώνιας πραγματικότητας - υπήρξε και το γεγονός ότι αρχιτέκτονες του κινήματος αυτού στρέφονται και προς την παράδοση του κάθε τόπου, όταν καλούνται να σχεδιάσουν κατοικίες (Αγγλία). Επρόκειτο περί μιάς προσπάθειας αναζήτησης της Αλήθειας στην ιστορία, στην μνήμη ή στο πνεύμα του κάθε τόπου, ίσως και από απαίτηση των χρηστών αυτών των κατοικιών να αναζητηθεί σ αυτό το Genius Loci αυτή η Αλήθεια.. Αυτή μάλιστα η αναζήτηση στο Genius Loci, αργότερα, μετά την αποτυχία των μοντέρνων να βρούν ένα διεθνές στυλ που να έχει αντίκρυσμα στο πνεύμα των ανθρώπων απανταχού της γής, θα ξαναγίνει πρωταρχικός αρχιτεκτονικός στόχος. Στην συνέχεια, περνώντας, όπως προαναφέραμε, από ακραίες πουριστικές θέσεις - A. Loos, πρώιμος Le Corbusier κ.λ.π. - η έννοια του χωροχρονικού συνεχούς του Einstein, επιβάλλει στους αρχιτέκτονες την αναζήτηση της συνέχειας των χώρων και την αναζήτηση της σχέσης ή της αλληλεπίδρασης μεταξύ του μέσα και του έξω, μέσω της δημιουργίας μεγάλων ανοιγμάτων και εσωτερικών χώρων ενιαίων και συνεχών, κάτι που καταλήγει στην διαφανή γυάλινη αρχιτεκτονική. Τα μεγάλα κινήματα πριν και μετά τον πρώτο Πόλεμο, Φουτουρισμός, Οργανική Αρχιτεκτονική, Bauhaus, De Stijl και αργότερα η Κινητική Αρχιτεκτονική, αναζητούν την συνέχεια μαζί με την διαφάνεια, την κίνηση και την διαρκή μεταλλαγή. Οι φουτουριστές ελπίζουν στην πλαστική αναπαράσταση εννοιών, όπου όλα τα πράγματα κινούνται, αλλάζουν γρήγορα, τρέχουν και ο καλλιτέχνης οφείλει να αναπαραστήσει αυτήν την δυναμική. Ο χώρος δεν υπάρχει παρά μόνον σαν μία ατμόσφαιρα, μέσα στην οποίαν τα σώματα κινούνται και αλληλοδιαπερνώνται...με την Αρχιτεκτονική εννοούμε την ικανότητα να εναρμονίζουμε ελεύθερα και τολμηρά περιβάλλον και άνθρωπο, να κάνουμε δηλ. τον κόσμο των πραγμάτων ακριβές είδωλο του πνευματικού μας κόσμου, διακηρύσσει ο Elia. Η κινητική αρχιτεκτονική οραματίζεται αέρινη αρχιτεκτονική, εναέριες πόλεις διαρκώς μεταβαλλόμενες σε άπειρους συνδυασμούς, ενώ αργότερα (1960) ο στην οργανική αρχιτεκτονική ενταγμένος Κατάβολος, οραματίζεται μία

8 8 αρχιτεκτονική που θα στηρίζεται στην χημεία, μία αρχιτεκτονική ρευστή και ευμετάβλητη, μία αρχιτεκτονική θεωρημένη σαν πρόσκαιρο συμβάν. Η μεγάλη όμως ώθηση στην Αρχιτεκτονική Σκέψη, δόθηκε τα τελευταία χρόνια με το κίνημα του μετα-δομισμού (ο ευρέως χρησιμοποιούμενος όρος αποδόμηση δεν εκφράζει σωστά, κατά τη γνώμη μας, τις προθέσεις του), που αναπτύχθηκε μέσα στους νέους ορίζοντες που άνοιξε η σύγχρονη Φυσική και που καταδήλως συμμετέχει εναργέστερα σ αυτό που στον αιώνα μας συντελείται : στο πέρασμα της ανθρωπότητος σε μία μετα-νευτώνιο ή μετα-τη-φυσική εποχή. Η περί αυτού όμως συζήτηση υπερβαίνει τα πλαίσια αυτής της παρουσίασης-εισήγησης. (δες αμέσως παρακάτω) ΝΕΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Από τα μέχρι τώρα αναφερθέντα για την αρχιτεκτονική του ΧΧου αιώνα, είναι φανερό πως αυτή ακολούθησε σχεδόν ευλαβικώς την επίσημη διανόηση στις απόψεις της περί της έννοιας της ύλης, της πραγματικότητας, τελικώς της ίδιας της Αλήθειας και του Κόσμου, όπως τις περιγράψαμε σχηματικώς στο περιβάλλον του νέου Τρόπου, αλλά και όταν διαπίστωσε πως βρισκόταν σε αναντιστοιχία με τις αντιλήψεις του κοινού της, πάσχισε να βρει τον Κοινό και Κύριο Τρόπο των λαών, Τρόπο να υπάρχουν στο Χώρο και στο Χρόνο, στον Κόσμο και στην Ιστορία, πάσχισε να επικοινωνήσει μ αυτό. Η Αρχιτεκτονική μ άλλα λόγια, ούτε και τώρα έπαψε να είναι δια-κοσμητική σκέψη και πράξη. Ισως γιατί από τη φύση της δεν μπορεί παρά να είναι έτσι. Τα τελευταία μάλιστα χρόνια, που φαίνεται πως ολοκληρώνεται η στροφή προς μία μετα-νευτώνια Φυσική, δηλ. προς μία μετα-νευτώνια αντίληψη τοιυ Κόσμου, η αρχιτεκτονική συμμετέχει δυναμικώς: το κίνημα της αποδόμησης, καλλίτερα μετα-δομισμός : μετα-στρονκτουραλισμός, απολύτως συνάδον με τις σύγχρονες εξελίξεις στο χώρο της Φυσικής, κερδίζει διαρκώς έδαφος στις συνειδήσεις των αρχιτεκτόνων. Πρόκειται για ένα κίνημα ίσως όχι ακόμα αρκετά δόκιμο για τη δυτική νοο-τροπία που δείχνει αντιστάσεις, δόκιμο και ώριμο όμως για την Ανατολή (Ιαπωνία). Εχουμε λοιπόν την άποψη, όπως αφήσαμε μόλις να εννοηθεί, ότι αυτήν την αποδόμηση θα πρέπει να την διακρίνουμε σε δυτική και σε ανατολική, τις οποίες - στα πλαίσια αυτού του πονήματος - θα προσπαθήσουμε να σκιαγραφήσουμε. Στην Δύση λοιπόν, αυτή η αποδόμηση, ξεκίνησε από την απόρριψη της Σαυσσυριανής σημειολογίας, δηλ. της αναγκαστικής αντιστοιχίας σημαίνοντος - σημαινομένου, την οποίαν άλλωστε οι μεταγενέστεροι του Saussure σημειολόγοι, είχαν από καιρό αρχίσει να υποσκάπτουν. Το νόημα έτσι σ ένα λογοτεχνικό έργο - καθ όσον στην Δύση η αποδόμηση προήλθε από τον χώρο της λογοτεχνίας - ή σ ένα αρχιτεκτονικό έργο, δεν είναι δομημένο με αυτήν την σημειωτική αρχή, αλλά είναι αποτέλεσμα ευρύτερων και βαθύτερων διαδικασιών, που έχουν να κάνουν με την ιστορία, την μνήμη, το ασύνειδο, κ.λ.π. Οι λογοτέχνες οδηγήθηκαν στην αποδόμηση, γιατί διαπίστωσαν πως είμαστε φυλακισμένοι στον ίδιο μας τον λόγο, ανίκανοι να προωθήσουμε λογικά ορισμένους ισχυρισμούς για την Αλήθεια, επειδή κάτι τέτοιοι ισχυρισμοί συναρτώνται με την γλώσσα μας, γιατί η λογοτεχνία είναι ένας ενδοστρεφής και σφραγισμένος χώρος, ο οποίος περικλείει την ζωή και την πραγματικότητα σε ένα σύστημα ρηματικών σχέσεων, γιατί τελικώς τη μεγαλύτερη σημασία έχει το μή σημαίνον μέρος της γλώσσας μας. Δεν υπάρχει, μας

9 9 λένε οι λογοτέχνες αποδομιστές, κατασκευασμένο νόημα. Υπάρχει ένα συνεχές τρεμόσβημα, μία υπερχείληση και διάσπαση του νοήματος, αυτό που ο θεμελιωτής αυτής της θεωρίας Derrida, αποκαλεί διασπορά, την οποίαν δεν μπορούμε να περιορίσουμε στις κατηγορίες δομής του κειμένου ή στις κατηγορίες μιας συμβατικής προσέγγισής του. Καθ όμοιον τρόπον κινήθηκαν και οι αρχιτέκτονες αποδομιστές. Ως κυρίους εκπροσώπους - εισηγητές πρέπει να θεωρήσουμε τον Eisenman και τον Tschymi, με αρκετές όμως μεταξύ τους διαφορές. Ο Eisenman πρώτα απ όλα απορρίπτει τις δύο ιδέες στις οποίες, κατά την γνώμη του, στηρίχτηκε η κλασσική και η μοντέρνα αρχιτεκτονική: την πρώτη, που είναι ότι ένα νόημα μπορεί να υπάρχει στο εσωτερικό μιας φόρμας και την δεύτερη, που είναι ότι πάντα ένας τύπος - μοντέλο βρίσκεται στην αρχή της εξέλιξης (processus), τόσο της σύνθεσης (composition) όσο και του μετασχηματισμού (transformation) - αυτό το τελευταίο θεωρώντας το ως κύριο χαρακτηριστικό της μοντέρνας αρχιτεκτονικής. Στην συνέχεια, εισηγείται μία νέα θεώρηση του Χρόνου και της Ιστορίας, κάτι που άλλωστε - μας βεβαιώνει - υπήρξε στις προθέσεις και της μεταμοντέρνας αρχιτεκτονικής. Ο Eisenman θέλει το αντικείμενο να μην έχει καμμιά ιστορία, μήτε παρελθόν μήτε μέλλον, τον θέλει να είναι κρεμασμένο από το παρελθόν και το μέλλον (185). Η αποδόμηση (decomposition) κατ αυτόν, αποκαλύπτει τα σημάδια μιας διαδικασίας που δεν έχει τίποτα να κάνει μ ένα ιδανικό παρελθόν, αλλά διατηρεί μία μνήμη αυτού του παρελθόντος, αποκαλύπτει ένα μέλλον που δεν υπάρχει παρά μόνο μέσα στο παρόν. Μέσα σ ένα παρόν χωρίς μέλλον, επικείμενη σταθερότητα, το αντικείμενο χάνει την συμβατική ταυτότητα που έχει έξωθεν λάβει και την σημασία του, και συνεχίζει: στην αποδόμηση (decomposition), επειδή δεν υπάρχει πλέον τύπος - μοντέλο μορφής, δεν υπάρχει πλέον σχέση μεταξύ αντικειμένου και αυτού που πριν του επέτρεπε να έχει νόημα. Η αποδόμηση απαιτεί να εγκαταλείψουμε τους παλαιούς μας τρόπους αποκωδικοποίησης και γίνεται το σημείο εκκίνησης προς μία νέα τάξη Η αρχιτεκτονική δεν διαβάζεται πάντα σαν μία γραμμική διαδοχή. Μπορεί να μην βάζει σε τάξη τις προθέσεις της. Μπορούν να μην είναι η άθροιση γνωστών γεωμετρικών και χωρικών δεδομένων. Ενώ η κλασσική αρχιτεκτονική νοείτο σαν μία μετακίνηση στον χώρο δια μέσου της συσσώρευσης ενός αριθμού συλλήψεων (conceptions) που μπήκαν σε τάξη από έναν αρχιτέκτονα, το αποτέλεσμα της αποδόμησης βρίσκεται μέσα στην πράξη της διαδρομής γύρω από το κτήριο, της εισόδου σ αυτό, της εξόδου απ αυτό, όλα αυτά στην τύχη και μ έναν μη συνειδητό τρόπο, προσλαμβάνοντας κάθε στιγμή την πληροφορία στην μνήμη που υλοποιεί (qui totalise) Η αρχιτεκτονική δεν είναι πλέον ένα πλήρες σύνολο, αλλά μάλλον μία διαδοχή αποσπασμάτων αντικειμενικών διαφορών, ο ρόλος δε του ατόμου δεν είναι πλέον συλλογιστικός Η αρχιτεκτονική υπάρχει έτσι έξω από την εμπειρία του. Αλλά αυτό θα μπορούσε να είναι και ο ορισμός του μοντέρνου αντικειμένου. Η αποδόμηση όμως πηγαίνει ακόμα πιο μακριά, καθ όσον προτείνει μία ριζική αλλαγή στηνε ξέλιξη της πραγματοποίησης, που δεν ανήκει μήτε στον μοντερνισμό μήτε στον κλασσικισμό. Η αποδόμηση υποθέτει ότι η προέλευση, ο σκοπός και η εξέλιξη (processus) η ίδια, είναι ασαφείς ή πολύπλοκες μάλλον, παρά σταθερές, απλές ή καθαρές (pures), κλασσικές ή φυσικές. Ταυτόχρονα, η αποδόμηση δεν είναι μόνο η εκδήλωση του αυθαίρετου, του αυτονόητου, του ανορθολογικού ή η κατάκτηση κάποιου πράγματος απλού από κάποιο σύνθετο. Προτείνοντας μία εξέλιξη (processus) που είναι το αρνητικό της κλασσικής σύνθεσης, αποκαλύπτουμε, ξεδιπλώνουμε ή γκρεμίζουμε τις σχέσεις συνάφειας του αντικειμένου και της δομής του, σχέσεις που στην κλασσική νοοτροπία ήταν ιεροποιημένες. Από το να δουλέψουμε ξεκινώντας από έναν αρχικό τύπο και εν όψει ενός προσχεδιασμένου τέλους, η αποδόμηση ξεκινάει από μια αντίληψη εξερεύνησης του

10 τέλους, ενός τέλους σταθερού που περιέχεται μέσα στο νέο αντικείμενο-εξέλιξη (objetprocessus). Προκύπτει ένα αντικείμενο άλλου είδους, με ένα μέλλον που δεν υπάρχει, αντιτιθέμενου σ ένα παρελθόν που δεν μπορούμε να ανακτήσουμε. Φτάνουμε σ αυτό το αντικείμενο με την ανάλυση, αλλά όχι με την ανάλυση την φορμαλιστική, την παραδοσιακή ή την κλασσική. Ενώ μία ανάλυση της σύνθεσης (composition) και του μετασχηματισμού (transformation), τείνει να παγιώσει τις αντικειμενικές σχέσεις των μερών, η ανάλυση της αποδόμησης (decomposition) διαλύει αυτές τις σχέσεις. Στο εξής δεν είναι πλέον χρήσιμο να αναλυθούν οι χαράξεις και η τάξη των χαράξεων (travee), κύριων στοιχείων μιας κλασσικής τυπολογίας. Η χάραξη έγινε απλώς ένα αρνητικό της, μέσα σε μία προσέγγιση του αντιστρόφου της, σε μία εξελικτική διαδικασία (processus) κενού και διαφοράς και η τάξη ή η φύση του αντικειμένου υπάρχει μέσα σ αυτήν την εξελικτική διαδικασία. Η φύση του είναι μέσα σ αυτό το processus, όχι στο είναι του. Δεν είναι πλέον μέσα στην ουσία του αντικειμένου. Στην αποδόμηση, η τάξη δεν ταυτίζεται πλέον με μία ουσία. Βρίσκεται μέσα στον τρόπο με τον οποίον τα στοιχεία πραγματοποιήθηκαν και διατηρήθηκαν, δηλ. στην επεξεργασία τους (elaboration). Είναι μία μορφή αυτοπραγματοποίησης, διαφορετική από αυτήν του μοντερνισμού και κατά συνέπειαν του κλασσικισμού. Εάν στο παρελθόν απαιτούσαμε από την Φύση να υποβάλλει την συνέχεια, τα προϊόντα σήμερα άρχισαν να δημιουργούν τις συνθήκες που αυτή η συνέχεια φτάνει στο τέλος της. Αλλά αυτό που ήταν αυτονόητο και λογικό, δεν είναι μήτε λιγότερο αυτονόητο - μήτε λιγότερο λογικό. Η αποδόμηση προτείνει μίαν αυτονομία που είναι εξ ίσου καθολική με την κλασσική και την μοντέρνα αυτονομία. Μόνο που πρέπει να ανήκει σ έναν Κόσμο διαφορετικό. Είναι μία νέα φύση μέσα σε μία κατάσταση μηφυσική. Γιατί όλα αυτά; γιατί σήμερα υπάρχει ανάγκη να εναρμονιστούμε με την μεταμοντέρνα ευαισθησία την μετά το 1945 ευαισθησία, γιατί υπάρχει ανάγκη μέσα από μία μη-μεταφυσική διαλλεκτική να βρούμε σκοπό μέσα στο παρόν. Στην αποδόμησή του ο Tschumi, ίσως πιστότερος στον Derrida που δεν αρνείται το νόημα, απλώς το βλέπει διεσπαρμένο, φαίνεται να θεωρεί το άτομο περισσότερο ενταγμένο στο ίδιο σημαίνον σύστημα με την αρχιτεκτονική του, από τον Eisenman, που βλέπει την αρχιτεκτονική να υπάρχει έξω από την ανθρώπινη εμπειρία. Γιατί αποδομεί ; μας λέει: Αυτό που οι αρχιτέκτονες για καιρό πρότειναν - την σύνθεση, την τάξη των πραγμάτων, ως αντανάκλαση της τάξης του Κόσμου - είναι πλέον συλλήψεις ανεφάρμοστες. Η αρχιτεκτονική δεν υπάρχει παρά δια μέσου του Κόσμου μέσα στον οποίον παρουσιάζεται. Εάν υπάρχει διάλυση, διεσπαρμένη ενότητα, πόλη διασπασμένη, η αρχιτεκτονική θα είναι επίσης έτσι, αναπόφευκτα. Τα υπερβάλλοντα στυλ, οι δωρικές κολλόνες για τα σούπερ-μάρκετς ή ο σουπρεμματισμός των προαστείων, στέρησαν από το αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο κάθε σημασία. Η υπερβολή του νοήματος δεν έχει νόημα. Η αρχιτεκτονική μοιάζει σήμερα να ψάχνει απεγνωσμένα την σημασία των πραγμάτων. Η πραγματικότητα φαίνεται να της ξεγλυστρά μέσα σε μία αταξία περισσότερο ή λιγότερο χαοτική. Ετσι προτείνει την αποδόμηση της πραγματικότητος, μιας πραγματικότητος που προϋπάρχει, την αποδόμησή της σε αποσπάσματα: παρά την φαινομενική της αφαιρετικότητα, η αποδόμηση προϋποθέτει μία προϋπάρχουσα πραγματικότητα, μία πραγματικότητα έτοιμη να αποδομηθεί και πιθανόννα μετασχηματιστεί. Στο πάρκο της Villette, προσφέρει στο κοινό την δυνατότητα αντίληψης ενός Κόσμου που έχει εκραγεί σε αποσπάσματα, μέσω ενός ενδιάμεσου χώρου, τις Follies, που μπορούν να προσφέρουν τα μέσα μεταφοράς, πιστεύοντας πάντα ότι τοίχος και κίνηση, σώμα και κολλόνα, είναι στο εσωτερικό του ίδιου σημαίνοντος συστήματος. Ο ανατολικός τώρα αποδομισμός - ο πρότυπος, γιατί μάλλον απ αυτόν προήλθε η δυτική έκφρασή του - είναι διαφορετικός. Ο αποδομισμός, όπως τον βλέπουμε 10

11 11 σήμερα στην Ιαπωνία - που αναπτύσσει μία αρχιτεκτονική πρωτοπορία με μεγάλη επίδραση στην Δύση - δεν προήλθε από διαπιστώσεις γλωσσολογικών αδιεξόδων και της αδυναμίας προσέγγισης της πραγματικότητος, όπως αυτή αναπόφευκτα διαμορφώνεται από τις εξελίξεις στην Φυσική. Η ανατολή δεν αιφνιδιάστηκε από την νέα Φυσική, γιατί απλούστατα οι βασικές της ιδέες εμπεριέχονταν ήδη στα αρχαιότατα ανατολικά κείμενα, στις θρησκείες της, στις φιλοσοφίες της. Η αποδόμηση των Ιαπώνων δεν είναι τίποτ άλλο παρά μία συνεπής συνέχεια της ανατολικής παράδοσης, του αρχαιότατου ανατολικού Τρόπου. Η Ιαπωνική αρχιτεκτονική, παρά τους πειρασμούς της Δύσης, όπως θα λεγε ο Malreau, ουδέποτε υπήρξε μοντέρνα, ούτε όταν άνοιξαν διάπλα\τα οι δίοδοι, μετά τον Πόλεμο. Ηδη πίσω από τις μεγαλουπόλεις διαρκούς ανάπτυξης του μεταβολιστικού κινήματος και πίσω από τις ουτοπικές μεγαδομές της δεκαετίας του 60, βρισκόταν η Βουδιστική σύλληψη ενός κόσμου σε διαρκή μεταμόρφωση. Στη σκέψη των μεταβολιστών (εικ. 19), ο χρόνος δεν υπήρξε ποτέ αυτός της Δύσης, δηλ. αυτός της γραμμικής εξέλιξης, αλλά απλώνετο προς όλες τις κατευθύνσεις, από ένα πολύπλοκο δίκτυο διαδρομών. Ο χρόνος έτσι για τους μεταβολιστές έπρεπε όχι μόνο να ανασυντεθεί και να απελευθερωθεί από την γραμμική συνέχεια, αλλά κάθε σημείο του χρόνου έπρεπε να φτάσει σε μία αυτονομία ελεύθερη και αιωρούμενη (flottante). Ο χρόνος έπρεπε να αποδομηθεί για να επιτρέψει τον ελεύθερο επανασυνδιασμό όλων των πολιτιστικών αξιών, κάτι που παρατηρούμε σήμερα, πολύ μετά το πρώτο μεταβολιστικό μανιφέστο, στα έργα των Maki, Isozaki ή Kurokawa. Οι γιαπωνέζοι αποδομιστές - αλλά και αυτοί που δεν είναι χαρακτηρισμένοι ως τέτοιοι, ο Ando π.χ. δεν κάνουν τίποτ άλλο παρά να συνεχίζουν την παράδοση της αρχιτεκτονικής του κενού, της αρχιτεκτονικής που αποκαλύπτει και αναδεικνύει το κενό και που δημιουργεί ενδιάμεσα σιωπής και ακινησίας και την αρχιτεκτονική της αποσπασματικής σύνδεσής της μ ένα Ολον άπιαστο και άπειρο. Αυτά τα κενά είναι που αποδομούν την κίνηση του παρατηρητή, όπως παλιά την αποδομούσαν οι πλάκες που οδηγούσαν στα pavillons του τσαγιού, αποδομούν τελικώς το ίδιο το Εγώ, όπως το αποδομούσαν οι περίφημοι γιαπωνέζικοι κήποι - όπου συγχέετο αρχιτεκτονική και φύση - τα αποδομημένα σε αποσπάσματα γιαπωνέζικα συγκροτήματα κατοικιών, το ίδιο το γιαπωνέζικο περιβάλλον - αυτή η αυτοκρατορία των σημείων, που το καθένα απ αυτά ανέδυε την αίσθηση του κενού και του απείρου μέσα σ ένα λαβυρινθώδες δίκτυο αντικειμένων δίκην γεγονότων. Μέσα σ αυτά τα ενδιάμεσα της σιωπής και της ακινησίας είναι που αναπτύσσεται η εξατομικευμένη ευαισθησία, απολύτως μέσα στα πλαίσια της ανατολικής συνείδησης περί Εγώ, περί Φύσης και περί Κόσμου. Η αποσπασματική παρουσία μιας άπιαστης ή άπειρης Ολότητας, είναι που δημιουργεί την άρθρωση μεταξύ πραγματικότητος και ονείρου, παρόντος και παρελθόντος, μνήμης και φανταστικού.η αποκάλυψη και η ανάδειξη τέλος του Κένου, είναι αυτή που δίνει το πεδίο της συμβολικής και αμοιβαίας διάλυσης Εγώ και αντικειμένου, προς μία συμβολική συνδιαλλαγή Εγώ και Απείρου. Οπως πάντοτε έτσι και τώρα, η γιαπωνέζικη αρχιτεκτονική επιζητά το Κενό, το Κενό όπου οι δυνάμεις αναιρούνται και μαζί τους οι λειτουργίες και οι συντεταγμένες όπου κλείνουμε τα αντικείμενά μας και όπου κλεινόμαστε και μεις. Αυτό το Κενό, μας λέει ο J. Baudrillard, πρέπει και μεις να ξαναεφεύρουμε, σε αντίθεση με τις εκλογικευμένες πρακτικές μας, που έχουν ως μέλημα να περιορίσουν τα αντικείμενά τους, περιγράφοντάς τους τα όρια. Design, Πολεοδομία, Αρχιτεκτονική, ασφυκτιούν (στη Δύση) εξ αιτίας αυτής της θηριώδους πειθαρχίας που επέβαλαν στους εαυτούς τους, μαζί και στα αντικείμενά τους, επιδιώκοντας να τα εκλογικεύσουν.

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Η Τέχνη, η Φυσική και η Εικόνα του Κόσμου. Νικήτας Χιωτίνης

Η Τέχνη, η Φυσική και η Εικόνα του Κόσμου. Νικήτας Χιωτίνης 1 Η Τέχνη, η Φυσική και η Εικόνα του Κόσμου Νικήτας Χιωτίνης Έχει γίνει πλέον από όλους κατανοητό πως οι κοινωνίες υπάρχουν, επιβιώνουν και εξελίσσονται, πάνω σε στοιχεία φαντασιακά, εξ αιτίας δηλαδή φαντασιακών

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις (Η άρνηση των Ιστορικων ρυθµών) Ο Ιστορισµός ένα ρεύµα που αναπτύσσεται κατά το 19ο αι και χαρακτηρίζεται από υιοθέτηση και επαναδιαπραγµάτευση γνώριµων τεχνοτροπιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Η μεθοδολογία της επιστήμης

Η μεθοδολογία της επιστήμης Η μεθοδολογία της επιστήμης Στο βιβλίο «the evolution οf scientific thought», που τμήμα του μεταφράζω στο «στοιχεία φιλοσοφίας από την επιστημονική μέθοδο» ο Abraham D Abro μας παρουσιάζει τη μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

x ν+1 =ax ν (1-x ν ) ή αλλιώς η απλούστερη περίπτωση ακολουθίας αριθμών με χαοτική συμπεριφορά.

x ν+1 =ax ν (1-x ν ) ή αλλιώς η απλούστερη περίπτωση ακολουθίας αριθμών με χαοτική συμπεριφορά. 1 x ν+1 =ax ν (1-x ν ) ή αλλιώς η απλούστερη περίπτωση ακολουθίας αριθμών με χαοτική συμπεριφορά. Πριν λίγα χρόνια, όταν είχε έρθει στην Ελλάδα ο νομπελίστας χημικός Ilya Prigogine (πέθανε πρόσφατα), είχε

Διαβάστε περισσότερα

Το Νόημα της Ιστορίας

Το Νόημα της Ιστορίας ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2015 Το Νόημα της Ιστορίας Σεμινάριο 1 ο Πέμπτη 13 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ III ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι

Διαβάστε περισσότερα

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985)

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Επιρροές και βασική θέση της «ενεργητικής θεωρίας» του Kurth O μουσικολόγος E. Kurth διαμόρφωσε την «ενεργητική»

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή.

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή. Ομιλία Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής κ. Γ. Βασιλείου στην ανοικτή σύσκεψη-παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ 2020+ Πνευματικό Κέντρο Ασπροπύργου 25-5-2015 Σας καλωσορίζουμε σε μια ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ.

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. 24 ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. Οι σκεπτικιστικές απόψεις υποχώρησαν στη συνέχεια και ως την εποχή της Αναγέννησης κυριάρχησε απόλυτα το αριστοτελικό μοντέλο. Η εκ νέου αμφιβολία για

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΑΣΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Η ΚΛΑΣΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1: Η ΚΛΑΣΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Τίποτε δεν θεωρώ μεγαλύτερο αίνιγμα από το χρόνο και το χώρο Εντούτοις, τίποτε δεν με απασχολεί λιγότερο από αυτά επειδή ποτέ δεν τα σκέφτομαι Charles

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας, μέλος της Επιστ. Επιτρ. του ΜΜΜΛ (ΕΜΠ και ΥΠΠΟΤ), Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Το

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ και ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. http://www.imibe.gr info@imibe.gr

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ και ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. http://www.imibe.gr info@imibe.gr ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ και ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ http://www.imibe.gr info@imibe.gr Άννα Παγοροπούλου Επικ. Καθηγήτρια Ψυχολογίας Φιλοσοφική Σχολή Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Η σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ. Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ. Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ Η Κλασική Μηχανική σηµματοδοτεί την πρώτη µμεγάλη επανάσταση της ανθρώπινης σκέ- ψης στην πορεία της για την ερµμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Η φαντασιακή διάσταση του χώρου και ο ελληνικός Τόπος. Νικήτας Χιωτίνης

Η φαντασιακή διάσταση του χώρου και ο ελληνικός Τόπος. Νικήτας Χιωτίνης 1 Η φαντασιακή διάσταση του χώρου και ο ελληνικός Τόπος Νικήτας Χιωτίνης Η ύπαρξη των έμβιων όντων του πλανήτη μας συναρτάται με την προσπάθεια επιβίωσής τους, δηλαδή της συνέχισης της βιολογικής τους

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT Βασιλίσιν Μιχάλης, Δέφτο Χριστίνα, Ιλινιούκ Ίον, Κάσα Μαρία, Κουζμίδου Ελένη, Λαμπαδάς Αλέξης, Μάνε Χρισόστομος, Μάρκο Χριστίνα, Μπάμπη Χριστίνα, Σακατελιάν Λίλιτ, Σαχμπαζίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ).

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). Οι ομάδες των πλανητών (Sects) και η σπουδαιότητά τους σε ένα χάρτη Η πρωταρχική ενέργεια που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά;

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΚΙΝΗΣΗ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; Μονόμετρα ονομάζονται τα μεγέθη τα οποία, για να τα προσδιορίσουμε πλήρως, αρκεί να γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση και μεθοδολογικοί φόβοι

Αναπαράσταση και μεθοδολογικοί φόβοι Αναπαράσταση και μεθοδολογικοί φόβοι Αν δεν υπήρχε διαφορά ανάμεσα στην όψη των πραγμάτων και στην ουσία τους, η επιστήμη θα ήταν περιττή. Karl Marx Τα αξιώματα της επιχειρηματολογίας δεν επαρκούν για

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωμετρία στην Υπηρεσία της Τέχνης και της Τεχνικής: μια ιστορική αναδρομή. Δρ. Κυριακή Τσιλίκα

Η Γεωμετρία στην Υπηρεσία της Τέχνης και της Τεχνικής: μια ιστορική αναδρομή. Δρ. Κυριακή Τσιλίκα Η Γεωμετρία στην Υπηρεσία της Τέχνης και της Τεχνικής: μια ιστορική αναδρομή Δρ. Κυριακή Τσιλίκα Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Η απαρχή της Γεωμετρίας Οι Βαβυλώνιοι, για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική 1, Διάλεξη 4, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Ιωαννίνων Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz

Σύγχρονη Φυσική 1, Διάλεξη 4, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Ιωαννίνων Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz 1 Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz Σκοποί της τέταρτης διάλεξης: 25.10.2011 Να κατανοηθούν οι αρχές με τις οποίες ο Albert Einstein θεμελίωσε την ειδική θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ: Η ΥΛΗ Μεταμορφωμένα πετρώματα 3 ΠΙΕΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Το μάρμαρο της Πάρου Η Αφροδίτη της Μήλου Ενδεικτικά

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Η σειρά σεμιναρίων με θέμα ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ διοργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Εισαγωγή

ΑΞΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Εισαγωγή ΑΞΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή Η προβολή τρισδιάστατου αντικειμένου πάνω σε δισδιάστατη επιφάνεια αποτέλεσε μια από τις βασικές αναζητήσεις μεθόδων απεικόνισης και απασχόλησε από πολύ παλιά τους ανθρώπους. Με την

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης.

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης. Λογική Εισαγωγικά, το ζήτημα της Λογικής δεν είναι παρά η άσκηση 3 δυνάμεων της νόησης: ο συλλογισμός, η έννοια και η κρίση. Ακόμη και να τεθεί θέμα υπερβατολογικό αναφορικά με το ότι πρέπει να αποδειχθεί

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Bουδισμός. σήμερα ΤΕΥΧΟΣ 1 ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2011 4,90 ISSN 2241-0694

Bουδισμός. σήμερα ΤΕΥΧΟΣ 1 ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2011 4,90 ISSN 2241-0694 o Bουδισμός ΤΕΥΧΟΣ 1 ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2011 4,90 σήμερα ISSN 2241-0694 Για τη μεταβολή των φαινoμένων Η παγκόσμια κρίση στην Οικονομία, στην Πολιτική και στην Κοινωνία Βουδιστικοί τρόποι θεώρησης και δράσης του

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης.

Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης. 1 Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα υπήρχε μια αντίληψη για τη φύση των πραγμάτων βασισμένη στις αρχές που τέθηκαν από τον Νεύτωνα

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑ Ι ΞΕΝΙΚΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 1 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΗΧΟΛΗΨΙΑ 1.1.1 ΓΕΝΙΚΑ 1. Προϋπόθεση πραγματοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η φωτογραφία

Τι είναι η φωτογραφία ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ Φωτογραφική μηχανή ονομάζεται η συσκευή που χρησιμοποιείται για τη λήψη φωτογραφιών. Διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τις συμπαγείς (compact) και στις μονοοπτικές ρεφλέξ (SLR).

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα