Piero della Fransesca [Piero di Benedetto de Franceschi ή Piero Borghese] (περ.1416/ )

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Piero della Fransesca [Piero di Benedetto de Franceschi ή Piero Borghese] (περ.1416/17-1492)"

Transcript

1 Piero della Fransesca [Piero di Benedetto de Franceschi ή Piero Borghese] (περ.1416/ ) Η τεχνοτροπία του ζωγράφου αυτού δεν συνδέεται με τις αναζητήσεις των προδρόμων της Αναγέννησης. Δεν ψαύει τον χώρο, τον έχει κατακτήσει. Δεν σχετίζεται επίσης καθόλου με τη σχολή της Φλωρεντίας, παρά μόνο για λίγο διάστημα στα πρώτα του βήματα, επειδή η τέχνη του δεν συμβάδιζε με την αισθητική που είχε αναπτυχθεί εκεί. Μαθητής του Domenico Veneziano στη Φλωρεντία, αργότερα πιστός αποδέκτης των θεωρητικών αναζητήσεων του Alberti, των οποίων οι δρόμοι συναντήθηκαν πολλές φορές (μη φλωρεντινοί και οι δύο), ο Piero della Fransesca αποτελεί μοναδική περίπτωση ζωγράφου στον ιταλικό 15 ο αιώνα λόγω της ποιητικής οργάνωσης του χώρου, της ανάγλυφης, σχεδόν στερεοσκοπικής ανάδειξης των μορφών και της χαρακτηριστικής ακινησίας τους, της πλήρους αφοσίωσης στους κανόνες της γραμμικής προοπτικής. Είναι ο ζωγράφος της σιωπής, για τούτη ακριβώς την επιμονή του στην ακίνητη και αινιγματική πόζα των μορφών του, για τη στιγμιαία άρθρωση μιας κίνησης που παγώνει τη σύνθεση και για τα βλέμματά του, χαμένα στην ονειροπόληση, που κοιτάζουν το θεατή κατά πρόσωπο χωρίς να τολμούν να συνομιλήσουν μαζί του, αιχμάλωτα της ακινησίας και του ονείρου. Καμιά λέξη δεν ταράζει τη βαθιά σιωπή της απραξίας. Εκτός από την επιρροή του δασκάλου του, στο έργο του βλέπουμε μια μνήμη των μοντέρνων κατορθωμάτων του Masaccio, τα οποία είχε γνωρίσει μέσω της επαφής του με τον Fra Angelico. Αν επιλέξαμε να τελειώσουμε μαζί του την περιπλάνηση στους προαναγεννησιακούς ζωγράφους, είναι για να καταφανεί η καταληκτική φάση του 15 ου αιώνα, η ολοκληρωτική κατάκτηση του χώρου, η δομική ολοκλήρωση των μορφών, η ανάρρηση της τέχνης σε εικαστικά ύψη που δύσκολα κατακτώνται. Εντούτοις δεν θα ασχοληθούμε με τα έργα που θεωρούνται αριστουργήματα (η Βάπτιση του Χριστού, η Ανάσταση), αλλά με λιγότερο γνωστά, που δεν συσχετίζονται τόσο με τη γεωμετρική ολοκλήρωση της μορφής. Θα σταθούμε σε έργα που αφηγούνται, για να δούμε πού κατέληξε η αποστασιοποίηση της ζωγραφικής από το βυζαντινό πρότυπο και πώς αξιοποιήθηκαν τα επιτεύγματα των πρωτοπόρων Ο Piero della Fransesca, όπως είπαμε, απέφυγε να δουλέψει στη Φλωρεντία. Τον συναντούμε σε άλλες αυλές και σε άλλες περιοχές, όπως στη γενέτειρά του Borgo San Sepolcro, στο Arezzo, στην αυλή των Malatesta στο Rimini, στη Ρώμη, στην αυλή των Este στη Ferrara, στους Montefeltro του Urbino, στην Περούτζια. Γύρω στο 1452 φαίνεται ότι αρχίζει να ζωγραφίζει στο Arezzo τον κύκλο της ανεύρεσης του Τιμίου Σταυρού στο Μεγάλο Παρεκκλήσιο του ναού του Αγίου Φραγκίσκου, με πρόσκληση της πλούσιας οικογένειας εμπόρων Bacci. Και θα καλύψει το γοτθικό παρεκκλήσιο με θέματα γεμάτα από πρωτοποριακό ρυθμό και μοντερνισμό στη βάση της γραμμικής προοπτικής, που δεν θα είχε ξαναγνωρίσει ο 15 ος αιώνας στην Ιταλία. Θα στηριχθεί στις «χρυσές ιστορίες» (Leggenda Aurea) του Iacopo da Varagine, δομηνικανού μοναχού και αρχιεπισκόπου της Γένοβας. Οι μεσαιωνικές αυτές ιστορίες ( ) αφηγούνται τη ζωή αγίων, την ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού, καθώς και άλλες εποικοδομητικές παραδόσεις, με έντονη υπογράμμιση του θαυματουργικού παράγοντα, όπως απαιτούσε η μεσαιωνική θρησκευτικότητα.

2 Εικόνα 1: Piero della Fransesca, Η Ανεύρεση και η Επαλήθευση του Τιμίου Σταυρού, Arezzo, ναός Αγίου Φραγκίσκου Στο έργο Η Ανεύρεση και η Επαλήθευση του Τιμίου Σταυρού ο ζωγράφος διερευνά δύο διαφορετικές στιγμές της ιστορίας. Αριστερά αφηγείται την ανεύρεση των τριών σταυρών σε οργωμένα χωράφια, μπροστά στις πύλες της Ιερουσαλήμ και δεξιά παριστάνει την Αγία Ελένη να σταματά μια νεκρική πομπή και να τοποθετεί καθένα από τους σταυρούς στο φέρετρο. Εκείνος που θα αναστήσει τον νεκρό, είναι ο αληθινός Σταυρός του Χριστού. Η ιδιοφυΐα του della Fransesca συνταιριάζει δύο τοπία με άλλη οργάνωση και άλλη δομή. Στο αριστερό βάθος, κάτω από τα χρώματα του δειλινού, απεικονίζει μακριά την Ιερουσαλήμ κλεισμένη στα τείχη, με τα χρώματα της πέτρας και του τούβλου. Δεν είναι όμως η Ιερουσαλήμ, είναι μια άποψη του Arezzo. Η αφηγηματική αλληλουχία της Επαλήθευσης διακόπτεται από ένα εικαστικό κενό, ώστε να διαφοροποιηθεί η ομάδα των μορφών και να αλλάξει το σκηνικό. Μπροστά στο ιερό της Αθηνάς εκτυλίσσεται η δεύτερη δράση, την πρόσοψη του οποίου δανείστηκε από κατασκευές του Alberti, με τα πολύχρωμα ένθετα μάρμαρα. Οι μορφές, μνημειώδεις, με βαθιές τομές στις πτυχώσεις των ρούχων, αφήνουν τις σκιές τους να σέρνονται στο χώμα, δημιουργημένες με βάση την τρισδιάστατη όραση και αυστηρά κριτήρια προοπτικής. Μισοκατεστραμμένη τοιχογραφία, δουλειά εξαιρετικά φροντισμένη, αλλά χωρίς εφαρμοσμένη κίνηση.

3 Εικόνα 2: Λεπτομέρειες από την εικ. 111 Εικόνα 3: Piero della Fransesca, Ο Ηράκλειος μεταφέρει τον Τίμιο Σταυρό στα Ιεροσόλυμα Στο επεισόδιο της επαναφοράς του Τιμίου Σταυρού στην Ιερουσαλήμ από τον Ηράκλειο παρατηρούμε την ένταση με την οποία ο ζωγράφος αποδίδει το φως, το οποίο είχε μελετήσει λεπτομερώς και πάσχιζε να το περιγράψει χωρίς προηγούμενο. Είναι ένα φως παρατηρημένο εκ του φυσικού, με μετρημένη μετάβαση σε αποχρώσεις. Η γωνία λήψης αποδίδει ακόμα και την επίδραση των φευγαλέων σύννεφων στο πράσινο των δέντρων, που χάνει τη στιλπνότητά του, εκτεθειμένο στο λευκό φως. Αυτό μπορεί να προέρχεται και από την ακτινοβολία του Σταυρού. Το ατμοσφαιρικό φως του Piero οφείλεται κατά κύριο λόγο στην προσθήκη μεγάλης αναλογίας λαδιού στα χρώματα.

4 Εικόνα 4: Λεπτομέρεια από την εικόνα 113 Η αμφίεση των μορφών περιλαμβάνει αυτά τα εκκεντρικά, ψηλά καπέλα, τα οποία αντιγράφουν, κατά πάσα πιθανότητα, όμοιου τύπου καλύμματα κεφαλής που φορούσαν οι βυζαντινοί άρχοντες κατά τη σύνοδο της Φλωρεντίας το 1439 και είχαν τότε εντυπωσιάσει τους φλωρεντινούς για την κομψότητά τους. Η μνήμη του Piero della Fransesca είχε κρατήσει την ιδιαιτερότητα αυτού του εξαρτήματος, γιατί την ίδια περίοδο βρισκόταν στη Φλωρεντία. Και αυτά υπακούουν σε αυστηρούς προοπτικούς κανόνες, όπως και η περίπλοκη πανοπλία των πολεμιστών στη Μάχη του San Romano, του Paolo Uccello. Η επίδραση που είχε το θέμα αυτό στο έργο του Piero della Fransesca, καθώς και η ανάμνηση της βυζαντινής περιβολής, είναι στοιχεία που θα τα ξανασυναντήσουμε παρακάτω. Το βλέμμα έλκεται επιπλέον από τις πολύ φαρδιές κάπες και τα πλούσια επανωφόρια, των οποίων η πτύχωση υπογραμμίζεται με βαθιές αυλακιές, με ρύθμιση της χρωματικής τονικότητας και με σχέδια που θυμίζουν ίσως τις φλέβες των μαρμάρων. Ακόμα και σ αυτή την πλαστική επεξεργασία της φόρμας υπάρχει πολλή δουλειά του φωτός με το χρώμα, που καταλήγει σε μια τρισδιάστατη εικόνα. Το 1458 και το 1459 υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι ο ζωγράφος βρισκόταν στη Ρώμη του Πάπα Πίου Β για δεύτερη φορά, μετά το πρώτο ταξίδι εκεί το Στη Ρώμη είχε όλη την άνεση να μελετήσει έργα φλαμανδών και ισπανών ζωγράφων, που είχαν δουλέψει για τους προηγούμενους Πάπες Νικόλαο Ε και Κάλλιστο Γ Βοργία. Η μελέτη του χρώματος και του φωτός της βόρειας κυρίως ζωγραφικής φαίνεται στα τελευταία έργα του Arezzo, πράγμα που υποβάλλει την υπόθεση ότι ο συγκεκριμένος κύκλος αποπερατώθηκε μετά από τούτη την εμπειρία.

5 Η Μάχη του Κωνσταντίνου εναντίον του Μαξεντίου επιβάλλεται με τη φωτεινότητα του ουρανού. Το φως αυτό διαποτίζει και αναδεικνύει τις φόρμες. Εικόνα 5: Piero della Fransesca, Η Μάχη του Κωνσταντίνου εναντίον του Μαξέντιου, Arezzo, ναός Αγ. Φραγκίσκου Μολονότι η τοιχογραφία είναι αρκετά κατεστραμμένη, ξεχωρίζει η μορφή του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, που μάχεται με προτεταμένο τον Σταυρό, φορώντας ένα κωνικό καπέλο μνημονικό κατάλοιπο της ενδυματολογίας των Βυζαντινών στη Φλωρεντία και ιδιαίτερα του Αυτοκράτορα Ιωάννη Η Παλαιολόγου, του οποίου χωρίς αμφιβολία απαθανατίζει τα χαρακτηριστικά. Το καπέλο-στέμμα του Αυτοκράτορα Ιωάννη Η έχει διασωθεί στο γνωστό μετάλλιο του Pisanello, που δημιουργήθηκε τη Φλωρεντία το Από το μετάλλιο αυτό αντλεί ο Piero τη φυσιογνωμία και την περιβολή του αυτοκράτορα, για να τις μεταθέσει στη μορφή του Κωνσταντίνου. Και δεν είναι το μόνο σημείο που αντιστοιχεί στη βυζαντινή μνήμη. Ίσως κατά προτροπή των εντολέων, το θέμα παραπέμπει στα σχέδια του Πάπα Πίου Β να οργανώσει χριστιανική σταυροφορία για την απελευθέρωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους σχέδια που δεν ευοδώθηκαν. Όπως ο Κωνσταντίνος επιτέθηκε με τον σταυρό για να επιβάλει τον χριστιανισμό, έτσι και ο Πάπας, ως σύγχρονος αυτοκράτορας, θα ετίθετο επικεφαλής σταυροφορίας εναντίον των «απίστων» 2. 1 Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, Ιταλική Αναγέννηση, όπ.,π., σ Ο Πάπας Πίος Β ακολούθησε την πολιτική των προκατόχων του στο θέμα της Ανατολής και αφιέρωσε όλη του την επιρροή ως ποντίφικα για την οργάνωση σταυροφορίας εναντίον των Τούρκων στην Κωνσταντινούπολη. Το συγκαλεί σύνοδο στη Μάντοβα, όπου καλεί όλους τους πρίγκιπες και εστεμμένους, αλλά η ανταπόκριση δεν είναι ελπιδοφόρα. Το 1463 η συγκυρία οδηγεί τον Πάπα στη δράση. Η κατάληψη του Μορέα το 1460, της Λέσβου το 1462 ακολουθήθηκαν από την πτώση του δεσποτάτου της Βοσνίας το Οι Οθωμανοί πλησίαζαν επικίνδυνα την Ιταλία και απειλούσαν τη Δαλματία, που ανήκε στην άμεση ζώνη επιρροής της Βενετίας. Έτσι οι Βενετοί, αν και είχαν εμπορικές σχέσεις με την Υψηλή Πύλη, κήρυξαν τον πόλεμο στους Τούρκους. Ο Πίος Β αποσπά τη συναίνεση των καρδιναλίων για την οργάνωση σταυροφορίας. Το 1463 συμμετείχαν σ αυτήν, εκτός από τον Πάπα, ο δόγης της Βενετίας, ο βασιλιάς της Ουγγαρίας και ο δούκας της

6 Εικόνα 6: Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος, λεπτομέρεια από την εικ. 115 και Pisanello, μετάλλιο Ιωάννη Η Παλαιολόγου, Φλωρεντία, 1438 Διάφορες υποθέσεις έχουν γίνει για τον πιθανό ρόλο του Βησσαρίωνα στην επιλογή των θεμάτων. Ο Βησσαρίων είχε σχέσεις με τους «ελαχίστους μοναχούς» φραγκισκανικό τάγμα ιδρυμένο στις αρχές του 13 ου αιώνα για τους οποίους προοριζόταν το έργο. Ο τονισμός των νικών του χριστιανισμού στις μάχες που περιγράφει ο ζωγράφος απηχεί προφανώς και δικές του ελπίδες για την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης, ενισχυμένες από την παπική πρωτοβουλία επί του θέματος 3. Η οργάνωση της αφήγησης, αν και προέρχεται από τη Μάχη του San Romano του Uccello, προσφέρει μια εντελώς καινούρια αλήθεια, πλημμυρισμένη στο φως, με άψογη και αυστηρή προοπτική. Εκτεταμένη λεπτομέρεια αναδύεται από τη ζωγραφισμένη ύλη, αλλά δεν υπάρχει πουθενά ούτε κλαγγή όπλων ούτε υπονοείται θόρυβος της μάχης. Είναι σα μια λαμπρή παράταξη ετοιμοπόλεμων στρατιωτών. Η τέχνη του ζωγράφου τούς έχει αγγίξει την ώρα που ανοίγουν το στόμα για να φωνάξουν, χωρίς να αρθρώνουν ούτε μια κραυγή. Τα άλογα ορθώνονται για να επιτεθούν και παραμένουν ακίνητα σα γλυπτά στο βάθρο τους, ρίχνοντας τις σκιές των ποδιών τους σε άψογη βράχυνση. Είναι μια μάχη που γίνεται μόνο για την αθανασία. Το ίδιο συμβαίνει και στην Ήττα του Χοσρόη: ο θόρυβος έρχεται, η μάχη μπαίνει στο χρόνο, αλλά χωρίς μεγάλη ηχώ και με πολλή θεατρική σύμβαση. Βουργουνδίας. Εν τω μεταξύ οι ιππότες της Ρόδου είχαν αποφασίσει να συμπαραταχθούν στο πλευρό του Πάπα. Τον Αύγουστο, όμως, του 1464 ο Πάπας πεθαίνει στην Αγκόνα, σημείο εκκίνησης των πλοίων. Η σταυροφορία ματαιώθηκε. Βλ. Pierre Bonneaud, «La Papauté et les Hospitaliers de Rhodes aux lendemains de la chute de Constantinople ( )» στο La Papauté et les croisades, actes du VIIe congrès de la Society for the study of the crusades and the Latin East, Ashgate, 2011, σ Χρύσανθου Χρήστου, Ιταλική ζωγραφική, όπ.π., σ. 184.

7 Εικόνα 7: Piero della Fransesca, Η Ήττα του Χοσρόη, Arezzo, ναός Αγ. Φραγκίσκου Σε μια αδιανόητη συμπλοκή των σωμάτων με ποικίλη κινησιολογία περιγράφεται η μάχη του Ηρακλείου εναντίον του Χοσρόη, με τα λάβαρα να υπερίπτανται του πλήθους των πολεμιστών και σε μια εξέδρα, κενό, το κάθισμα του Πέρση βασιλιά. Ο ίδιος αυτός μονάρχης, νικημένος, αναπαριστάται γονατιστός στο κάτω δεξιό άκρο της σύνθεσης, περιμένοντας τη θανατική καταδίκη από τον Ηράκλειο ο οποίος απεικονίζεται διαγωνίως του Χοσρόη να τρυπά με το ξίφος το γιο του τελευταίου. Το φως, η έκφραση των βλεμμάτων, το αίμα, τα χρώματα, οι λεπτομέρειες των μυώνων, η ορμητικότητα των αλόγων, ολοκληρώνουν μια σύνθεση απόλυτης κυριαρχίας των τεχνικών μέσων του ζωγράφου, που καταφέρνει να αφηγηθεί με δραματική ένταση πολλές στιγμές της συμπλοκής σε ενιαία εικαστική ροή. Η συμπλοκή μοιάζει να είναι ιστορημένη ως ζωφόρος, χωρίς ξεκάθαρη θέση των αντίπαλων μερών: δεν ξέρουμε ποιος ανήκει στο στρατόπεδο του Ηρακλείου και ποιος στο στρατόπεδο του Χοσρόη. Αυτή η διάκριση απαιτεί παρατήρηση των λεπτομερειών και ειδικότερα των κρανών. Γίνεται φανερό ότι όσοι φορούν το ίδιο κράνος με τον Ηράκλειο ανήκουν στο στρατόπεδό του 4. Πέραν τούτου, το νικηφόρο ύφος που επικρατεί στη σύνθεση, η ανάπλαση της πραγματικότητας, η ακριβής ιστορική αφήγηση ατονούν μπροστά στη διάσταση της αιωνιότητας που αποκτά η ανθρώπινη ιστορία. Η αντικειμενική κλαγγή της μάχης εγκαθιδρύει έναν ακίνητο χώρο. Η νέα εικαστική γλώσσα που προτείνει ο ζωγράφος, με τη χρήση όλων των κατακτημένων μέσων του 15 ου αιώνα, αναζητά πιθανώς το μόνο κίνητρο που κατευθύνει την ιστορία. Και αυτό δεν είναι άλλο από τη θεϊκή πρόνοια. Έτσι, η κίνηση γίνεται ακινησία, η βία αποκτά μνημειακή διάσταση, η συμπλοκή παγώνει το χρόνο, το αίμα στερεοποιείται καθώς ρέει, η χειρονομία παίρνει γλυπτική μορφή. Η ίδια η μάχη είναι ένα σύνολο στιγμών ενοποιημένων σε μια φυσιογνωμία συμβόλου. 4 Daniel Arasse, L homme en perspective les primitifs d Italie, όπ.π., σ.σ

8 Τα δόρατα που υπερέχουν του πλήθους κατάγονται από τον 13 ο ή τις αρχές του 14 ου αιώνα (Giotto) και έχουν αποκτήσει επίσης τη μνήμη του Uccello. Κάποια σχεδιαστική αδεξιότητα ορισμένων μερών του έργου οδηγούν στο συμπέρασμα ότι υπήρξε δεύτερο χέρι που συνεργάστηκε στην εκτέλεση, δεδομένου ότι είναι η τελευταία νωπογραφία του κύκλου του Τιμίου Σταυρού. Δεν πρέπει, πάντως, να διαφύγει της προσοχής μας η διάσημη λεπτομέρεια του σαλπιγκτή, ο οποίος σαλπίζει ανενόχλητος από τον χαλασμό και την καταστροφή, στο αριστερό τμήμα της συμπλοκής. Μόνο ο Piero della Fransesca θα μπορούσε να σκεφτεί αυτή τη συναρπαστική φιγούρα που δεν ακολουθεί καθόλου τον ρυθμό των άλλων, αλλά αιχμαλωτίζει το βλέμμα. Εικόνα 8: Λεπτομέρειες από την εικ. 117 ο σαλπιγκτής, ολόσωμη έφιππη μορφή και διαγωνίως ο Ηράκλειος Αν το φως ενσταλάζει τη ρυθμιστική του ενέργεια στην οργάνωση των συνθέσεων που είδαμε, στο επόμενο θέμα του ίδιου κύκλου ο Piero della Fransesca «γράφει» τη νυχτερινή εκδοχή του και προσφέρει ίσως το πρώτο νυχτερινό φως στην ιστορία της τέχνης. Το Όραμα του Κωνσταντίνου, πράγματι, είναι ένα ποιητικό κατόρθωμα του φωτός που απωθεί το σκοτάδι. Δεν πρόκειται όμως για γήινο φως. Από τον άγγελο που ίπταται στην αριστερή άνω γωνία προέρχεται η πνευματική φωτεινότητα και μάλιστα από τον σταυρό που κρατάει. Η γωνιώδης επέλαση του φωτός αναδεικνύει τον κώνο της σκηνής, μέσα στην οποία κοιμάται ο Κωνσταντίνος. Το ύφασμα με τις γραμμικές πτυχώσεις αποκτά μια βαρύνουσα υλικότητα, ενώ το σχήμα της κεντρικής κολόνας προβάλλεται αμυδρά και ορίζει τον κάθετο άξονα της σύνθεσης, ο οποίος τέμνει όλους τους οριζόντιους τον αναβαθμό και τις γραμμές των κλινοσκεπασμάτων. Βαθιά αχνοφέγγει ένας πηχτός ουρανός, στον ορίζοντα του οποίου διαγράφονται οι κώνοι άλλων σκηνών. Οι δύο ένοπλοι φρουροί είναι ολοκληρωτικά πλασμένοι από σκοτάδι, στο οποίο επεμβαίνει μια περιγραμματική φωτεινότητα και επιβάλλει τις σιλουέτες. Ειδικά ο αριστερός φρουρός με το δόρυ δικαιολογεί μια προδρομικότητα στην εκτέλεση, που τον εκτινάσσει πολλά χρόνια μετά, όταν ο ρεαλισμός θα επιχειρήσει τέτοιου είδους λειτουργίες του φωτός. Αυτός στέκεται μέσα στο έρεβος και συγκροτείται από επάλληλες στρώσεις πιο ανοιχτού χρώματος, αδιόρατα πιο

9 ανοιχτού, με διάσπαρτες πινελιές τονικής αντανάκλασης. Και μόνο το εμπρόσθιο περίγραμμα φωτίζεται με ρυθμισμένο τρόπο, ώστε να δοθεί η απόσταση από το βάθος. Η σιλουέτα αυτή είναι μια πρωτεϊκή έκπληξη, που μεγαλώνει το ζωγραφικό θαύμα. Εικόνα 9: Piero della Fransesca, Το όνειρο του Κωνσταντίνου και λεπτομέρεια, Arezzo, ναός Αγ. Φραγκίσκου Όπως συμβαίνει σε όλα σχεδόν τα έργα του Piero della Fransesca, έτσι και εδώ, υπάρχει μια μορφή που αναζητά την επικοινωνία με άλλα βλέμματα, εκτός κάδρου. Είναι ο υπηρέτης (;) που αγρυπνά στο πλευρό του αυτοκράτορα, κουρασμένος, με το κεφάλι στηριγμένο στο χέρι του, αινιγματικός, άψογα ιεραρχημένος στη γραμμική προοπτική. Οι σκέψεις του βαραίνουν το βλέμμα και η αγρύπνια καθιστά το πρόσωπο ακόμα πιο βαθύ, σχεδόν απροσπέλαστο. Το αίνιγμα που βγαίνει από την κατασκευή αυτού του προσώπου λειτουργεί προσθετικά στην ατμοσφαιρική λειτουργία του φωτός και ολοκληρώνει ένα, από κάθε άποψη, αριστούργημα. Η τελευταία αναφορά στην τέχνη του Piero della Fransesca θα μας οδηγήσει στον πολυσυζητημένο Ευαγγελισμό του , που φυλάσσεται στην Εθνική Πινακοθήκη της Περούτζια. Η σύνθεση επιστέφει το πολύπτυχο του Αγίου Αντωνίου, οι κεντρικές παραστάσεις του οποίου ζωγραφίστηκαν αρκετά χρόνια νωρίτερα. Ο κίονας του Ευαγγελισμού του Ambrogio Lorenzetti εδώ πολλαπλασιάζεται υπακούοντας σε ένα σύστημα βύθισης των κιόνων σύμφωνα με αυστηρά κριτήρια προοπτικής. Η ιλιγγιώδης οργάνωση βάθους της κιονοστοιχίας οδηγεί σε μια μαρμάρινη πλάκα ζωγραφισμένη, σύμφωνα με τον Arasse5, ως να ήταν σε πρώτο 5 Daniel Arasse, Histoires des peintures, κεφ.5 : «Perspective et annonciation», όπ. π., σ.σ

10 επίπεδο, χωρίς προοπτική αναλογία. Είναι ένα σύμβολο του μυστηρίου της Ενσάρκωσης, που δεν μπορεί να ενταχθεί στη γεωμετρική οργάνωση του χώρου, γιατί υπαινίσσεται την έλευση στο χώρο του Αχωρήτου, την υλική μορφοποίηση του Άυλου. Εικόνα 10: Piero della Fransesca, Ευαγγελισμός, από το πολύπτυχο του Αγ. Αντωνίου, Περούτζια, Εθνική Πινακοθήκη Ο ίδιος ιστορικός της τέχνης 6 σημειώνει, βασιζόμενος σε μαθηματικές και γεωμετρικές μετρήσεις άλλων μελετητών, ότι ο άγγελος δεν μπορεί να δει τη Μαρία λόγω της πυκνής κιονοστοιχίας που παρεμβάλλεται ανάμεσα στις δύο μορφές. Πέρα από οποιαδήποτε ανάλυση ή θεωρία περί του χώρου στο έργο αυτό, η απλή ματιά ενός θεατή μπορεί να πιστοποιήσει ότι ο Piero della Fransesca βρήκε άλλο τρόπο για να προβάλει τη θρησκευτική σημειολογία του κίονα, από αυτόν που επινόησε ο Lorenzetti. Το ίδιο σύμβολο της Ενσαρκωμένης θεότητας εδώ υποβάλλεται σε μαθηματικά ρυθμισμένη οργάνωση του χώρου και δημιουργεί ένα από τα αρτιότερα έργα γραμμικής προοπτικής του 15 ου αιώνα. Τη γεωμετρικότητα της σύνθεσης ενισχύουν τα εντελώς επίπεδα και με προοπτική βράχυνση φωτοστέφανα, που καταργούν και την τελευταία ανάμνηση της βυζαντινής ή μεσαιωνικής μετωπικότητας. Στις χειρονομίες δεν υπάρχει δεικτική υπερβολή. Και οι δύο μορφές αναπαράγουν την ίδια χιαστί διάταξη των χεριών στο στήθος, ένδειξη ευλάβειας και ιερής αφοσίωσης. Ο Piero della Fransesca κλείνει έναν αιώνα έντονης δημιουργικότητας στην Ιταλία και πεθαίνει συμπτωματικά τη μέρα που ο Χριστόφορος Κολόμβος αποβιβάζεται στην Αμερική. Το έργο του ακτινοβολεί ένα φως προερχόμενο από το δάσκαλό του 6 Όπ.π. σ. 82.

11 Domenico Veneziano και δουλεμένο με τη μελέτη της βόρειας τέχνης. Μαθηματικός, γεωμέτρης και θεωρητικός της τέχνης ο ίδιος 7, προσηλώθηκε στην εξέλιξη των κανόνων της προοπτικής, επιτυγχάνοντας να αποδώσει μια ποιητική αίσθηση σπάνιας τελειότητας. Τα μορφολογικά δάνεια από τον Masacciο φαίνεται ότι έδωσαν στις φόρμες του την τρίτη διάσταση, αλλά η γλυπτική επεξεργασία ακινητοποίησε τις μορφές και συνέβαλε στη στατικότητα των συνθέσεων. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στο έργο του ο χώρος αποκτά βαθιά όραση, λεπτομερή ανάπλαση ανάγλυφου, βέβαιη χρωματική σύνταξη, αινιγματική έκπληξη. Βρέθηκε να ζει στον αιώνα των μεγαλύτερων ανακατατάξεων της τέχνης. Στον αναβρασμό των νέων τάσεων, στη μέθη της ανατροπής, στο δημιουργικό πυρετό. Άντλησε από τα κυρίαρχα ρεύματα και δεν έμεινε στο χρωστήρα του καμιά ανάμνηση της παράδοσης, καμιά τεχνική που θα τον γύριζε πίσω στη μεσαιωνική και γοτθική αρρυθμία. Έτσι, η δουλειά του στην ταπεινή εκκλησία του Arezzo αξίζει να θεωρηθεί ως ένα ενδιάμεσο στάδιο ανάπτυξης της ιταλικής νωπογραφίας ανάμεσα στην Αρένα της Πάντοβας και στη Σιξτίνα της Ρώμης 8. Η εικαστική του ιδιοσυγκρασία συνταιριάζει την απόλυτη αναζήτηση του συγκεκριμένου και την επιμονή του αινίγματος, δηλαδή την αφαίρεση του συγκεκριμένου από το πραγματικό. Μόνο μια ιδιοφυής προσωπικότητα μπορεί να συνθέσει αυτά τα δύο στην τέχνη. Το έργο του είναι σταθμός στην προαναγεννησιακή νεωτερικότητα και προετοιμάζει τη μετάβαση στον επόμενο αιώνα. Εξάλλου, οι δύο κυριότεροι μαθητές του, ο Luca Signorelli και ο Melozzo da Forli, αναγγέλλουν κατά κάποιο τρόπο ο ένας την έλευση του Μιχαήλ Άγγελου, ο άλλος του Ραφαήλ 9. Ήθελε να δημιουργήσει έναν ενιαίο τρόπο ανάπλασης της πραγματικότητας, ένα ύφος που να προσφέρει τον κανόνα της ζωγραφικής πράξης, πέρα από εργαστήρια και σχολές. Δέχεται τα επιτεύγματα της πρόσφατης ιστορίας της τέχνης, μόνο για να τα ενοποιήσει, να τα συνθέσει. Έτσι, βλέπει ήδη το όραμα του οικουμενικού ανθρώπου που προβάλλει η κυρίως Αναγέννηση. Εκεί δεν θα υπάρχει ίχνος από τη σχηματική υπερβατικότητα του Βυζαντίου, που είχε δώσει στους παλιούς αιώνες μια άλλου είδους ενατένιση του αιωνίου. 7 Έγραψε τα έργα: De prospectiva pingendi (περί της προοπτικής στη ζωγραφική), Libellus de quinque corboribus regularibus (για τα πέντε κανονικά σώματα), Trattato d abaco (πραγματεία για τον άβακα). 8 Ελί Φωρ, Ιστορία της τέχνης Η τέχνη της Αναγέννησης, τ. 3, όπ.π., σ Όπ.π., σ. 142

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τα υλικά που χρειάζονται για το ελεύθερο σχέδιο και τον τρόπο που θα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (μάθημα κατεύθυνσης) Τι είναι η δομή και η σύνθεση ενός εικαστικού έργου. Είναι η οργάνωση όλων των στοιχείων ενός έργου σε ένα ενιαίο σύνολο με στόχο να εκφράσουν κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΊΝΤΣΙ 1452-1519 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΚΕΚΑΣ ΤΡΥΦΩΝ ΑΡΣΕΝΙΔΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ

ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΊΝΤΣΙ 1452-1519 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΚΕΚΑΣ ΤΡΥΦΩΝ ΑΡΣΕΝΙΔΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΊΝΤΣΙ 1452-1519 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΚΕΚΑΣ ΤΡΥΦΩΝ ΑΡΣΕΝΙΔΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ 1 Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ήταν Ιταλός αρχιτέκτονας, ζωγράφος, γλύπτης, μουσικός, εφευρέτης, μηχανικός, ανατόμος, γεωμέτρης

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου

Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου Η αγιογραφία, στην ελληνορθόδοξη παράδοση, είναι γνωστό πως έχει μεγάλη ιστορία, η οποία περιλαμβάνει σημαντικά έργα απ όλες της τις περιόδους.

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Ambrogio Lorenzetti (1290-1348)

Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Παράλληλα µε τις επιρροές που δέχεται η Ιταλία από άλλες χώρες, διαπιστώνεται µια καταπληκτική ταχύτητα στην κατάκτηση του χώρου. Οι αδελφοί Lorenzetti δουλεύουν εντατικά

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. Η ζωή και το έργο του Γιάννης Μόραλης (Αρτα, 1916-Αθήνα 2009) Ζωγράφος και χαράκτης, μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Benozzo Gozzoli [Benozzo di Lese di Sandro](1410/20-1497)

Benozzo Gozzoli [Benozzo di Lese di Sandro](1410/20-1497) Benozzo Gozzoli [Benozzo di Lese di Sandro](1410/20-1497) Ο ζωγράφος αυτός είχε ανάγκη από μεγάλες επιφάνειες για να εκφράσει τη δημιουργική του ενέργεια, σε αντίθεση με τον Bernardo Daddi. Πολύ γνωστός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Σαμπανίκου LEONARDO DA VINCI (1452-1519)

Εύη Σαμπανίκου LEONARDO DA VINCI (1452-1519) Εύη Σαμπανίκου LEONARDO DA VINCI (1452-1519) Η Αναγέννηση βρέθηκε στό απόγειό της τον 15ο αιώνα (Quatrocento), με κυρίαρχες τις μορφές των Leonardo da Vinci, Raphaello (1483-1520) και Michelangelo (1475-1564)

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ" ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ

«ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ «Ο Πολιτισμός ως εργαλείο Ανάπτυξης της Νησιωτικής Ελλάδας». «ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ" ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Χειμωνιάτικο Ταξίδι Φισκάρδο, λάδι σε καμβά, 18x24cm Ώχρα, λάδι σε χαρτόνι, 22x26,5cm 20 Δεκεμβρίου 29 Ιανουαρίου 2014 Αμοργός, λάδι σε καμβά, 24x30cm Νυχτερινό, λάδι σε χαρτόνι,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Fra Filippo Lippi (1406-1469)

Fra Filippo Lippi (1406-1469) Fra Filippo Lippi (1406-1469) Η περίπτωση του Filippo Lippi είναι χαρακτηριστική επειδή αποτυπώνει την εξέλιξη της ιταλικής ζωγραφικής και όλες τις κατακτήσεις του χώρου ή της φόρµας τον 15 ο αίιώνα. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω τα βασικά εργαλεία του προγράμματος ζωγραφικής για να μπορώ να ζωγραφίζω στον ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Μαθαίνω τα βασικά εργαλεία του προγράμματος ζωγραφικής για να μπορώ να ζωγραφίζω στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ 1 ΤΑΞΗ Α Μαθαίνω τα βασικά εργαλεία του προγράμματος ζωγραφικής για να μπορώ να ζωγραφίζω στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. 1. Παρατηρώ το πρόγραμμα ζωγραφικής στην οθόνη του υπολογιστή μου. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα

Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό»

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Αίθουσα Τέχνης Relics Λασσάνη 3 - Θεσσαλονίκη Γιώργος Πολ. Ιωαννίδης Νοέμβριος 1995 - Θεσσαλονίκη Στη ζωγραφική του αν και διαφαίνεται η επίδραση ενός δασκάλου σαν τον

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι

Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Ο Άνθρωπος του Βιτρούβιου είναι ένα διάσημο σχέδιο με συνοδευτικές σημειώσεις του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, που φτιάχτηκε περίπου το 1490 σε ένα από τα ημερολόγιά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των Στέλιος Μιχαήλ Ε.Ε.Κ.Κ. 8 Δεκεμβρίου 2010 Εισαγωγή στο Χρώμα Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των χρωμάτων. Το φως ως στοιχείο που ειδικεύει και τροποποιεί το χρώμα. Θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενα, συμπεριφορές, γεγονότα

Αντικείμενα, συμπεριφορές, γεγονότα Αντικείμενα, συμπεριφορές, γεγονότα O προγραμματισμός αποτελεί ένα τρόπο επίλυσης προβλημάτων κατά τον οποίο συνθέτουμε μια ακολουθία εντολών με σκοπό την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων. Ας ξεκινήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της  Μη βίας Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας" Στις 25-2-2013 οι ομάδα των Έμπιστων Διαμεσολαβητών του σχολείου μας πραγματοποίησε επίσκεψη στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν πολλά είδη Ηλιακών Ρολογιών. Τα σημαντικότερα και συχνότερα απαντόμενα είναι:

Υπάρχουν πολλά είδη Ηλιακών Ρολογιών. Τα σημαντικότερα και συχνότερα απαντόμενα είναι: ΗΛΙΑΚΑ ΩΡΟΛΟΓΙΑ Υπάρχουν πολλά είδη Ηλιακών Ρολογιών. Τα σημαντικότερα και συχνότερα απαντόμενα είναι: Οριζόντια Κατακόρυφα Ισημερινά Το παρακάτω άρθρο αναφέρεται στον τρόπο λειτουργίας αλλά και κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 2 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ο ναός κάποτε ήταν μέρος του μοναστηριού, αφιερωμένος στον Τίμιο Σταυρό,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας

Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας Εκτελώντας το πρόγραμμα παίρνουμε ένα παράθυρο εργασίας Γεωμετρικών εφαρμογών. Τα βασικά κουμπιά και τα μενού έχουν την παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Fra Angelico [Guido di Pietro] (1387-1455)

Fra Angelico [Guido di Pietro] (1387-1455) Fra Angelico [Guido di Pietro] (1387-1455) Υπάρχει αβεβαιότητα ως προς τον ακριβή χρόνο της γέννησής του, αλλά η κριτική δέχεται ότι πρέπει να τοποθετηθεί προς το τέλος του 14 ου αιώνα, κάποιοι μάλιστα

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Μάθημα: ΣΧΕΔΙΟ ΜΟΔΑΣ (358) Ημερομηνία: Τρίτη, 01 Ιουνίου 2010 Ώρα εξέτασης: 11.00

Διαβάστε περισσότερα

Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο

Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο Την Πέµπτη 7 Φεβρουαρίου 2013 ήρθε, επιτέλους, η δική µας σειρά να επισκεφθούµε το Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

Εκείνη την εποχή όμως κανείς δεν χρησιμοποιούσε τον όρο rinascità ως δηλωτικό μιας συνολικής αναγέννησης ή αναβίωσης όλων των όψεων της κοινωνίας.

Εκείνη την εποχή όμως κανείς δεν χρησιμοποιούσε τον όρο rinascità ως δηλωτικό μιας συνολικής αναγέννησης ή αναβίωσης όλων των όψεων της κοινωνίας. Rinascità Αναβίωση Στα έργα των Φλωρεντινών της εποχής διαπιστώνεται έντονη αίσθηση ζωντάνιας και ενθουσιασμού. Συχνά χρησιμοποιούν τη λέξη rinascità. Η ιδέα της rinascità συνδεόταν για τους φλωρεντινούς

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Επιμόρφωσης στα Προαιρετικά Ολοήμερα Σχολεία Γνωστικό αντικείμενο: Θεατρική Αγωγή

Ημερίδα Επιμόρφωσης στα Προαιρετικά Ολοήμερα Σχολεία Γνωστικό αντικείμενο: Θεατρική Αγωγή Ημερίδα Επιμόρφωσης στα Προαιρετικά Ολοήμερα Σχολεία Γνωστικό αντικείμενο: Θεατρική Αγωγή Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης - Γραφείο Ολοήμερων Σχολείων - Συντονιστική Ομάδα Θεατρικής Αγωγής (ΕΔΕ και Σύμβουλος)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Το εμβληματικό της κτίριο

Το εμβληματικό της κτίριο Θεσσαλονίκη, Φεβρουάριος 2014 Η Χριστιανική Αδελφότητα Νέων Θεσσαλονίκης Η ΧΑΝ Θεσσαλονίκης ιδρύεται ως σωματείο κοινωφελές, μη κερδοσκοπικό το 1921. Οι δραστηριότητές της επικεντρώνονται στους νέους ανθρώπους,

Διαβάστε περισσότερα