Το Ελληνικό Ιστορικό Δράμα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το Ελληνικό Ιστορικό Δράμα"

Transcript

1

2 INΣTITOYTO MEΣOΓEIAKΩN ΣΠOYΔΩN Θόδωρος Xατζηπανταζής Το Ελληνικό Ιστορικό Δράμα από το 19ο στον 20ό αιώνα -μ ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Iδρυτική δωρεά Παγκρητικής Eνώσεως Aμερικής HΡΑΚΛΕΙΟ 2011

3 ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ IΔΡΥΜΑ TΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ EΡΕΥΝΑΣ Hράκλειο Kρήτης, T.Θ. 1385, Tηλ , Fax: Aθήνα: Mάνης 5, Tηλ , Fax: ΣEIPA: ΣYMBOΛEΣ ΣTIΣ EΠIΣTHMEΣ TOY ANΘPΩΠOY / ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ 2006 Διόρθωση δοκιμίων: Στοιχειοθεσία σελιδοποίηση: Eκτύπωση βιβλιοδεσία: Σχεδίαση εξωφύλλου: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ EΚΔΟΣΕΙΣ KΡΗΤΗΣ Τασούλα Μαρκομιχελάκη Bούλα Bλάχου (Π.E.K.) ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΑΕΒΕ Bάσω Aβραμοπούλου ISBN

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα 9 ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ H ιστοριοκρατική θεμελίωση της εγχώριας εθνικής ταυτότητας 15 ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Aνάμεσα στην Ηρωική Τραγωδία και το Ρομαντικό Δράμα 47 ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ενσωμάτωση του Βυζαντίου στο διάγραμμα της εθνικής ιστορίας 79 ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ H ενσωμάτωση του λαϊκού πολιτισμού στην εθνική παράδοση 117 ΠΕΜΠΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ατομικισμός και ιμπεριαλισμός στα χρόνια της πρώτης εγχώριας αστικής ανάπτυξης 141 ΕΚΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ H Ιστορία ως επιφυλλιδογράφημα στα χρόνια της παρακμής του είδους 165 ΕΒΔΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Προσπάθειες χάραξης μιας νέας πορείας: Η υπέρβαση της Ιστορίας 187 ΟΓΔΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Προσπάθειες χάραξης μιας νέας πορείας: Η αναθεώρηση της Ιστορίας 227 Παράρτημα: Περιγραφική βιβλιογραφία ιστορικών δραμάτων Eυρετήριο ονομάτων 511 Eυρετήριο θεατρικών έργων 523

5 Προλογικό σημείωμα Με την έκδοση της παρούσας μελέτης, στο πλευρό της αντίστοιχης για την Ελληνική Κωμωδία, που εκδόθηκε πριν από δύο χρόνια στο πλαίσιο της ίδιας επιστημονικής σειράς, συμπληρώνεται ένα δίπτυχο, σχεδιασμένο να ερευνήσει σε κάποιο μεγαλύτερο βάθος ζητήματα του εγχώριου δραματολόγιου που δεν μπορούσαν παρά να εξεταστούν πολύ συνοπτικά μέσα στο σώμα της ευρύτερης ερευνητικής μου εργασίας για τα πρώτα στάδια της ανάπτυξης του επαγγελματικού θεάτρου στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, όταν άρχισαν να δημοσιεύονται από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, το 2002, τα πορίσματα του ερευνητικού προγράμματος που διευθύνω στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών (Από του Νείλου μέχρι του Δουνάβεως: Το χρονικό της ανάπτυξης του ελληνικού επαγγελματικού θεάτρου..., τόμος Αã: Ως φοίνιξ εκ της τέφρας του, ) έγινε άμεσα αντιληπτό ότι η προσφορά των εγχώριων θεατρικών συγγραφέων θα έμενε τελικά κάπως αδικημένη, μέσα στο σύνολο της προσφοράς όλων των εργατών της σκηνής, αν η έκδοση δεν πλαισιωνόταν σύντομα από κάποιες μονογραφίες που θα εξέταζαν ενδελεχέστερα ορισμένες επιλεγμένες πτυχές της. Και καθώς η Κωμωδία και το Ιστορικό Δράμα αποτελούσαν τα δύο κύρια δραματικά είδη που καλλιεργήθηκαν στη χώρα στο 19ο και στον 20ό αιώνα, αναπόφευκτη εμφανιζόταν η επιλογή τους για να γίνουν αντικείμενο αυτόνομων μελετών που θα προσφέρονταν σαν ένα είδος συμπληρώματος της έκδοσης του Η εντατική καλλιέργεια της Κωμωδίας στο εργαστήριο των εγχώριων δραματουργών δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ασυνήθιστο φαινόμενο, καθώς το είδος στάθηκε ιδιαίτερα δημοφιλές, σε όλες τις εποχές και σε όλα τα γεωγραφικά πλάτη. Η φανατική προσήλωση όμως των Ελλήνων συγγραφέων στο Ιστορικό Δράμα δεν φαίνεται να έχει προηγούμενο ή παράλληλο στα χρονικά του παγκόσμιου θεάτρου. Στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα, το ευρωπαϊκό κίνημα του Ρομαντισμού αφιερώθηκε με μαζικότητα στο Ιστορικό Δράμα, επιλέγοντας τις μορφές και τα θέματα των έργων του από το Μεσαίωνα κι από τη νεότερη εποχή, για να αντιταχθεί στη θεματική της ελληνορωμαϊκής μυθολογίας και ιστορίας που ασπάζονταν οι νεοκλασικιστές των προηγούμενων χρόνων. Ο μεγάλος Νορβηγός δραματουργός Ερρίκος Ίμπσεν άρχισε τη

6 10 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΡΑΜΑ σταδιοδρομία του, στα μέσα του 19ου αιώνα, καλλιεργώντας συστηματικά το Ιστορικό Δράμα, για να το εγκαταλείψει όμως δύο δεκαετίες αργότερα και να αφοσιωθεί στο σύγχρονο αστικό δράμα κοινωνικού και ψυχολογικού προβληματισμού, συμπαρασύροντας στην πορεία του αυτή και ολόκληρο λίγο πολύ το ευρωπαϊκό θέατρο. Οι Έλληνες θεατρικοί συγγραφείς, ωστόσο, όχι μόνον αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν το Ιστορικό Δράμα του Ρομαντισμού στις τελευταίες δεκαετίες του αιώνα, αλλά φρόντισαν και να μην αφήσουν στην άκρη τις μορφές και τα γεγονότα της προκλασικής και της κλασικής Αρχαιότητας. Αν σκεφτεί κανείς ότι στο Ιστορικό Δράμα αφιέρωσαν μεγάλο μέρος της προσφοράς τους συγγραφείς των μέσων του 20ού αιώνα, σαν τον Νίκο Καζαντζάκη και τον Άγγελο Σικελιανό, τον Γιώργο Θεοτοκά και τον Βασίλη Ρώτα, τον Σπύρο Μελά και τον Δημήτρη Μπόγρη, τον Άγγελο Τερζάκη και τον Παντελή Πρεβελάκη, ότι με το Ιστορικό Δράμα πειραματίστηκαν καθιερωμένοι πεζογράφοι και ποιητές σαν τον Κοσμά Πολίτη και τον Κώστα Βάρναλη, ακόμη και διανοούμενοι με πολιτική κατά κύριο λόγο σταδιοδρομία, σαν τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο και τον Λουκή Ακρίτα, αμέσως αντιλαμβάνεται ότι πρόκειται για ένα είδος που έδινε έκφραση σε κάποια από τα βαθύτερα και ισχυρότερα ρεύματα του εθνικού υποσυνείδητου κι ανταποκρινόταν σε κάποιες πολύ ζωτικές ανάγκες του τόπου. Βασική θέση της παρούσας μελέτης αποτελεί η σύνδεση του Ιστορικού Δράματος με τη διαδικασία σφυρηλάτησης της εγχώριας εθνικής ταυτότητας, η αναγνώριση της αποφασιστικής συμβολής του στη διάπλαση της συλλογικής συνείδησης των κατοίκων του νοτιότερου άκρου της Βαλκανικής χερσονήσου, στον απόηχο της Γαλλικής Επανάστασης. Αν η Κωμωδία συγκεφαλαιώνει σε τόνους ιλαρούς τη μεγάλη περιπέτεια του σταδιακού εξευρωπαϊσμού των εγχώριων ηθών, ύστερα από την ίδρυση του πρώτου δυτικότροπου κρατιδίου της χερσονήσου, το Ιστορικό Δράμα παρακολουθεί βήμα προς βήμα και σχολιάζει την πορεία της συνειδησιακής μετάλλαξης των Γραικορωμαίων παλιότερων υπηκόων του σουλτάνου σε Έλληνες και σε Ευρωπαίους. Πρόκειται για μια μετάλλαξη που εγκαινιάζεται πολύ πιο καθυστερημένα από ό,τι ισχυρίζεται η επίσημη εκδοχή των ιστορικών γεγονότων και ολοκληρώνεται μόλις στις μέρες μας αν βέβαια έχουμε το δικαίωμα να πιστεύουμε ότι έχει ολοκληρωθεί. Στο ξεκίνημα της όλης διαδικασίας βρίσκεται η ανάδυση του πρωτορομαντικού κινήματος του ευρωπαϊκού Εθνικισμού, στις δεκαετίες που προηγούνται και έπονται της Γαλλικής Επανάστασης, βρίσκεται η ανακάλυψη της ιδέας του έθνους, ως αυτόνομης κοινότητας με μοναδικά χαρακτηριστικά, διαμορφωμένα από την ιδιαίτερη εθνική ιστορία, τη γλώσσα και τη λαϊκή παράδοση κάθε λαού. Η ενθουσιώδης υιοθέτηση των απόψεων του Εθνικισμού από τους κύκλους των διανοούμενων και εμπορευόμενων Γραικών στις μεγαλουπόλεις της Δύσης συνέπεσε χρονολογικά με την κάπως καθυστερη-

7 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 11 μένη υιοθέτηση, από τους ίδιους κύκλους, των αρχών και των διακηρύξεων του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Και δημιούργησε την παράξενη σχεδόν αφύσικη, θα μπορούσε να πει κανείς διαπλοκή Διαφωτισμού και Εθνικισμού που θα πλαισιώσει την εγχώρια Επανάσταση και θα βάλει τις βάσεις όλων των κατοπινών εξελίξεων στο δημόσιο βίο του νεοσύστατου ανεξάρτητου βασιλείου. Δημιουργημένο ταυτόχρονα με την ιστορική συνείδηση του αρτιγέννητου «ελληνικού έθνους», το εγχώριο Ιστορικό Δράμα παρακολουθεί και καταγράφει, από εκεί και πέρα, όλες τις διορθωτικές κινήσεις που κρίνονται σκόπιμες στην πορεία για την εκπλήρωση του «προορισμού» και της «αποστολής» του έθνους αυτού, σύμφωνα με τη συλλογιστική του πρώιμου Ρομαντισμού. Παρακολουθεί τις αυξομειώσεις των αντιευρωπαϊκών και φιλοευρωπαϊκών ρευμάτων στη χώρα, τις προσπάθειες σύνθεσης της χριστιανικής και της αρχαίας ελληνικής παράδοσης, την όψιμη και δισταχτική αρχικά ενσωμάτωση του λαϊκού πολιτισμού στην εθνική παιδεία, την όψιμη και δισταχτική ένταξη των γυναικών στο σώμα των πολιτών, την αδιέξοδη ταλάντευση των λογίων ανάμεσα σε κάποιες μορφές αρχαΐζουσας και στη σύγχρονη γλώσσα... Πόσο ρευστή κι αδιαμόρφωτη έμεινε η εγχώρια εθνική ταυτότητα κατά το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα γίνεται εύκολα αντιληπτό, αν παρακολουθήσει κανείς τη σταδιοδρομία του Γιώργου Θεοτοκά, του δημιουργού ενός μεγάλου αριθμού ιστορικών δραμάτων στις δεκαετίες του 1940 και του Ο Θεοτοκάς ξεκίνησε την πορεία του το 1929 ως πολίτης της Ευρώπης και αρνητής της λαϊκής παράδοσης, για να ανακαλύψει την ελληνικότητά του στα χρόνια της Κατοχής, μέσα από την ολόψυχη ταύτισή του με τον Μακρυγιάννη και τον Καραγκιόζη, και για να τελειώσει τις μέρες του, στη δεκαετία του 1960, νοσταλγός του Ησυχασμού και της γενικότερης μοναστικής πειθαρχίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Πόσο αμφίβολη παραμένει η παγίωση της εθνικής συνείδησης, ως τις μέρες μας, γίνεται φανερό από τις σύγχρονες από άμβωνος επιθέσεις υψηλόβαθμων κληρικών ενάντια στους «οπαδούς του Διαφωτισμού», καθώς και από τις «λαοσυνάξεις» που οργανώθηκαν από τους ίδιους ιεράρχες για να κατοχυρωθεί επίσημα το Ορθόδοξο δόγμα ως οργανικό τμήμα της ταυτότητας των πολιτών της χώρας. Η συνειδητοποίηση ακριβώς αυτής της επιβίωσης των προβληματισμών του 19ου αιώνα στον 20ό, η διαπίστωση ότι η πορεία του Ιστορικού Δράματος από το 1813 ως το 1990 αποτελεί αρραγή ενότητα, με έπεισε να αναθεωρήσω τα αρχικά μου σχέδια και να μη σταματήσω την έρευνα στον Αã Παγκόσμιο Πόλεμο, αφού η τοποθέτηση μιας τόσο αποφασιστικής τομής στο σημείο μετάβασης του είδους από την καθαρεύουσα στη δημοτική γλώσσα θα άφηνε τελικά την ιστορία ανολοκλήρωτη και το νόημά της συγκεχυμένο. Η επέκταση βέβαια της ιστορικής έρευνας σε τόσο πρόσφατες εποχές εμπεριέχει κινδύνους που δεν επιτρέπεται να παραβλέπονται. Η έλλειψη της προοπτικής, της μακροσκοπικής θεώρησης που μπορεί να εξασφαλίσει στον

8 12 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΡΑΜΑ παρατηρητή μόνον η απόσταση, είναι στις περιπτώσεις αυτές ένα πολύ σοβαρό μειονέκτημα. Για να μην αναφερθούμε στους κινδύνους που διατρέχει κανείς να εμπλακεί στις ιδεολογικές διενέξεις αντιμαχόμενων σύγχρονων φατριών, αποφασισμένων να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους απέναντι στις αδιευκρίνιστες προθέσεις και στις ύποπτες δήθεν κινήσεις κάθε αμέριμνου περαστικού. Όταν καταπιάνεσαι με ιστορικά φαινόμενα που βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, αυτές οι ίδιες οι λέξεις παρουσιάζουν παγίδες, ακόμη και οι όροι μπορούν να ναρκοθετήσουν την ερευνητική σου πορεία, καθώς εμφανίζονται φορτισμένοι με συγκινησιακό περιεχόμενο που μπορεί να διαφέρει από αναγνώστη σε αναγνώστη, ανάλογα με τους προσανατολισμούς του και την παραταξιακή του στράτευση. Οι κίνδυνοι αυτοί όμως δεν έχουν να κάνουν μόνο με τη μελέτη της περιόδου της Γερμανικής Κατοχής και του Εμφυλίου πολέμου. Καλύπτουν ολόκληρη την πορεία του ελληνικού έθνους, αφού το ιστορικό υλικό των τελευταίων διακοσίων ή και τριακοσίων ακόμη χρόνων παραμένει ως σήμερα άκρως ιδεολογικοποιημένο και συγκινησιακά φορτισμένο. Ο καυγάς των σύγχρονων ρασοφόρων με το Διαφωτισμό και τη Γαλλική Επανάσταση, όπως έχουμε πει, αποδείχνει του λόγου το αληθές. Σημερινοί εγχώριοι οπαδοί του Διαφωτισμού, εξάλλου, έχουν ελέγξει φιλικά στο παρελθόν κάποιες εργασίες μου, επειδή, κατά την άποψη του κόμματός τους, δεν περιβάλλουν με την απαιτούμενη ευλάβεια τα ονόματα του Βολταίρου και του Μολιέρου. Όπως με έχουν καταγγείλει, από την άλλη πλευρά, και κάποιοι οπαδοί της Γερμανικής Σχολής, επειδή, κατά την αντίληψή τους, δεν έχω δείξει τον προσήκοντα σεβασμό απέναντι στο μεγάλο γερμανοθρεμμένο κίνημα του Ρομαντισμού. Όσο παρήγορο κι αν εμφανίζεται τη στιγμή αυτή το γεγονός ότι, στη μικρή μας πατρίδα, ο Μολιέρος κι ο Γκαίτε διαθέτουν προστάτες ικανούς να υπερασπιστούν με αυταπάρνηση την τιμή τους, όταν βρίσκεται σε θανάσιμο κίνδυνο, η όλη συζήτηση δεν κάνει άλλο από το να επιβεβαιώνει την έλλειψη ψυχραιμίας κατά την ανάγνωση κειμένων που ερευνούν το υλικό του παρελθόντος, υλικό μάλιστα απομακρυσμένο από τον αναγνώστη ακόμη και σε αρκετών εκατονταετιών απόσταση. Ο συγκινησιακά φορτισμένος αναγνώστης ανακαλύπτει έπαινο και ψόγο εκεί που δεν υπάρχει άλλο, παρά μια σοβαρή φιλοπερίεργη διάθεση, μια επιθυμία κατανόησης και κωδικοποίησης των ιστορικών φαινομένων με το ανεπαρκές ίσως, αλλά αναντικατάστατο, όργανο του ανθρώπινου νου. Όλα αυτά τα γράφω, γιατί έχω την υποψία ότι η συχνή χρήση του όρου «εθνικισμός», στις σελίδες που ακολουθούν, θα δημιουργήσει καινούριες παρεξηγήσεις, που θα εμποδίσουν ορισμένους αναγνώστες να παρακολουθήσουν την επιχειρηματολογία και τα συμπεράσματα της μελέτης. Το πρόβλημα σίγουρα δεν είναι χωρίς βάση. Ο όρος χρησιμοποιείται στα μέσα ενημέρωσης, σχεδόν καθημερινά, για να καταδικαστούν οι πολεμικές συγκρούσεις κι οι σφαγές στο Κόσσοβο και στη Βοσνία, για να καταγγελθεί ένα μεγάλο

9 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 πλήθος φαινομένων φυλετικής, θρησκευτικής και πολιτισμικής μισαλλοδοξίας και εμπάθειας. Κι η ανθρωπότητα δυσκολεύεται πολύ να ξεχάσει τις θηριωδίες που έχουν διαπραχτεί σχετικά πρόσφατα, στο όνομα του Εθνικισμού, από τους οπαδούς ενός Αδόλφου Χίτλερ ή ενός στρατηγού Φράνκο. Ο όρος θα μείνει ενδεχομένως για μεγάλο διάστημα εγκλωβισμένος στους παραπάνω εφιαλτικούς συνειρμούς και θα οδηγεί στην απελπισία τους μελετητές που επιθυμούν να ερευνήσουν νηφάλια τις ιδέες του Τζιανμπαττίστα Βίκο και του Γιόχαν Γκότφρηντ Χέρντερ στο 18ο αιώνα, τα πρώτα στάδια της διάδοσής τους και τη συνακόλουθη ίδρυση των πρώτων εθνικών κρατών στην Ευρώπη του 19ου αιώνα ένα από τα οποία υπήρξε, σε πολύ πρώιμο στάδιο, και εκείνο της Ελλάδας. Ο Εθνικισμός είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά φαινόμενα τού μετά τη Γαλλική Επανάσταση κόσμου, επομένως είναι απαραίτητο να βρεθεί τρόπος να μελετηθεί επιστημονικά, χωρίς να συγχέεται με τις εκδηλώσεις σοβινισμού που κατάληξαν να του δώσουν το σύγχρονο κακό του όνομα. Απαραίτητο είναι επίσης και να μη συγχέεται με τον πατριωτισμό, ο οποίος υπήρχε στον πλανήτη, πολύ πριν κάνει την εμφάνισή του το νεοτερικό αυτό κίνημα. Το ευτύχημα είναι ότι, στις τελευταίες δεκαετίες, ένας αξιόλογος αριθμός ερευνητών που προέρχονται από διαφορετικούς κλάδους, από τις ιστορικές αλλά και τις κοινωνικές επιστήμες, έχουν στρέψει την προσοχή τους στο τόσο αξιομελέτητο αυτό φαινόμενο και προσπαθούν να το κατανοήσουν χωρίς φόβο και πάθος. Στην προσπάθεια δεν έχει μείνει αμέτοχη και η ελληνική επιστημονική κοινότητα, αν και είναι βέβαιο ότι οι επόμενες γενιές θα δείξουν ακόμη μεγαλύτερο ζήλο και θα παρουσιάσουν ακόμη πιο αξιόλογα αποτελέσματα. Η παρούσα μελέτη ολοκληρώνεται με ένα εκτενές παράρτημα, που επιχειρεί να περιγράψει αναλυτικά όλα τα εγχώρια ιστορικά δράματα που έχουν εξεταστεί στο πλαίσιο της προετοιμασίας της. Ο αδελφός τόμος της Κωμωδίας είχε περιοριστεί στην απλή βιβλιογραφική στοιχειοθέτηση του υλικού του και δεν είχε θεωρήσει αναγκαία τη διεξοδική περιγραφή κάθε λήμματος, επειδή κρίθηκε ότι τα έργα που τον απασχολούσαν είναι λιγότερο άγνωστα και δυσπρόσιτα στον αναγνώστη. Οι αναγνώστες που θα δυσκολευτούν σε ορισμένα σημεία να παρακολουθήσουν την επιχειρηματολογία του μελετητή, επειδή δεν γνωρίζουν τα έργα στα οποία αναφέρεται, έχουν τώρα τη δυνατότητα να προστρέξουν στο παράρτημα, για να αντλήσουν περισσότερες πληροφορίες, πριν πάρουν την απόφαση να αναζητήσουν και να μελετήσουν τα ίδια τα κείμενα. Οι πληροφορίες που παρέχονται έχουν να κάνουν με τη μορφή και το περιεχόμενο κάθε έργου και περιλαμβάνουν περίληψη της πλοκής, καθώς και ορισμένες παρατηρήσεις ή σχόλια προσωπικότερου κατανάγκην χαρακτήρα. Ο κατάλογος σίγουρα δεν είναι εξαντλητικός και δεν έχει τη φιλοδοξία να θεωρηθεί ως η τελειωτική βιβλιογραφική τεκμηρίωση του δραματικού αυτού εί-

10 14 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΡΑΜΑ δους. Επιτυχία θα θεωρηθεί, αν αποτελέσει πρόκληση στους νεότερους ερευνητές να καταπιαστούν οι ίδιοι με τη σύνταξη μιας εξαντλητικότερης βιβλιογραφίας αν θεωρηθεί γενικά ένα ενθαρρυντικό ξεκίνημα για τη συστηματικότερη κωδικοποίηση του υλικού στο μέλλον. Η σειρά των λημμάτων είναι εδώ ιστορική, με βάση τη χρονολογία της πρώτης εμφάνισης του έργου στο δημόσιο βίο της χώρας, είτε αυτή έγινε μέσω της έκδοσης, είτε μέσω σκηνικής ερμηνείας ή συμμετοχής σε κάποιον από τους ποιητικούς και δραματικούς διαγωνισμούς. Τα αλφαβητικά ευρετήρια στο τέλος του τόμου βοηθούν τον αναγνώστη να βρει κάποιο έργο που τον ενδιαφέρει, ακόμη κι αν δεν γνωρίζει τη χρονολογία της πρώτης του δημοσιοποίησης. Για την προσέγγιση και μελέτη του παραπάνω ογκώδους υλικού οφείλω ευχαριστίες σε όχι λίγα ιδρύματα και σε περισσότερους ανθρώπους από αυτούς που είναι εύκολο να κατονομάσω εδώ. Το κύριο μέρος της ευγνωμοσύνης μου ανήκει βέβαια στη βιβλιοθήκη του Θεατρικού Μουσείου της Αθήνας, στην κιβωτό αυτή της ιστορίας του θεάτρου μας, και στον φίλο πρόεδρο του Δ.Σ. του οργανισμού Κώστα Γεωργουσόπουλο, έναν άνθρωπο που είναι σε θέση να κατανοήσει περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον προκάτοχό του τις ανάγκες της έρευνας. Θερμές ευχαριστίες ανήκουν επίσης στον πρόεδρο του Δ.Σ. του Ε.Λ.Ι.Α. Μάνο Χαριτάτο και στα στελέχη της βιβλιοθήκης και του αρχείου του, στη Βιβλιοθήκη της Βουλής και στη Γεννάδειο, στη βιβλιοθήκη του συλλόγου Παρνασσός, όπως φυσικά και σε όλα τα στελέχη της βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κρήτης, η συμπαράσταση των οποίων είναι πάντα γενναιόδωρη σε συγκινητικό σημείο. Η εργασία θα ήταν αδύνατο να ολοκληρωθεί, χωρίς την πολυετή στήριξη δύο αρχαίων φίλων, της Ξανθής Ζαχαριάδου και του Κωστή Στάβαρη, για τους οποίους δυσκολεύομαι να βρω λόγια να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου.

11 ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ιστοριοκρατική θεμελίωση της εγχώριας εθνικής ταυτότητας Με κίνδυνο να δημιουργηθεί στον αναγνώστη η εντύπωση ότι αναμασούμε ακόμη μια φορά εδώ ζητήματα γνωστά και πολυσυζητημένα, θα ξεκινήσουμε την παρούσα αναδρομή στα εγχώρια ιστορικά δράματα των δύο τελευταίων αιώνων, τονίζοντας με ιδιαίτερη έμφαση το χαρακτήρα μιας νέας αρχής που είχαν λάβει στη συνείδηση του εγχώριου κοινού, στις λίγες δεκαετίες που μεσολαβούν ανάμεσα στη Γαλλική Επανάσταση και στον αγώνα της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, η μελέτη της Ιστορίας, από τη μια μεριά, και η ενασχόληση με την τέχνη του θεάτρου, από την άλλη. Κρίνεται απαραίτητο δηλαδή, πριν προχωρήσουμε στην εξέταση του ιδιαίτερου ρόλου που θα κληθεί να παίξει το Ιστορικό Δράμα στη σφυρηλάτηση της εγχώριας συλλογικής ταυτότητας, να τοποθετήσουμε ξεκάθαρα την όλη κίνηση στο πλαίσιο της μεγάλης εκείνης μορφωτικής επανάστασης που έμελλε να γίνει αντικείμενο μελέτης ύστερα από κάποιες δεκαετίες με την κωδική ονομασία του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Κρίνεται αναγκαίο να υπενθυμίσουμε ότι η τέχνη του θεάτρου, έτσι που τη γνωρίζουμε κι έτσι που την αντιλαμβανόμαστε σήμερα, μεταφέρθηκε στο νότιο άκρο της Βαλκανικής χερσονήσου ως οργανικό τμήμα των μέτρων εκσυγχρονισμού κι εξευρωπαϊσμού που εισηγήθηκε στις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα η διαρκώς διευρυνόμενη εκείνη μερίδα των εγχώριων λογίων που επιδίωκαν την απόσπαση της παιδείας των ομογενών τους από τη σφαίρα επιρροής της θεοκρατικής εκκλησιαστικής παράδοσης και τη σύνδεσή της με την ανθρωπιστική παράδοση τού μετά την Αναγέννηση ευρωπαϊκού ορθολογισμού. Όπως καλά γνωρίζουμε, αυτό με κανέναν τρόπο δε σημαίνει πως δεν υπήρχε άξια λόγου δραματική παραγωγή στην περιοχή του Αιγαίου και του Ιονίου πελάγους στους πριν από την εθνεγερσία αιώνες. Σημαίνει απλώς ότι είχε αναπτυχθεί με όρους εντελώς διαφορετικούς από τους νεότερους, ότι ικανοποιούσε διαφορετικές ανάγκες και χρησιμοποιούσε διαφορετικά μέσα. Ότι, παρά τις αναμφισβήτητες και στη δική της περίπτωση ευρωπαϊκές καταβολές, εκπρο-

12 16 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΡΑΜΑ σωπούσε τους περιορισμένους ορίζοντες των τοπικών κοινοτήτων ενός χαλαρά συναρτημένου, ακόμη και από τα πριν την Άλωση χρόνια, ελληνόφωνου κόσμου. Ότι καθρέφτιζε τις αξίες και τις νοοτροπίες του κόσμου αυτού, ακόμη κι όταν κατόρθωνε να αφομοιώσει με τον πιο δυναμικό τρόπο κάποια θεατρικά επιτεύγματα της Δύσης. Ακόμη κι όταν κατόρθωνε να ανταποκριθεί με αξιοθαύμαστη δημιουργικότητα στα ερεθίσματα που έφταναν από τα πέρα από την Αδριατική κέντρα παιδείας και πολιτισμού. Το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα του Κρητικού, του Επτανησιακού και του Φαναριώτικου θεάτρου του 17ου και του 18ου αιώνα, καθώς και η χειρόγραφη κατά κύριο λόγο διακίνηση των έργων τους, δεν αποτελούν τυχαία και χωρίς ιδιαίτερη σημασία χαρακτηριστικά, αλλά καθορίζουν την ίδια την ταυτότητα της όλης αυτής παραγωγής. Αποτελούν στοιχεία του γενετικού της κώδικα και προσδιορίζουν απολύτως την ακαταλληλότητά της να επιβιώσει, σαν παράδοση και σαν επιρροή, στη νέα εποχή που εγκαινίασε το κίνημα του Διαφωτισμού. Απλούστατα, οι συγγραφείς και μεταφραστές που ανάλαβαν να καλλιεργήσουν το δράμα στην ελληνική γλώσσα, κατά τις δεκαετίες που ακολούθησαν τη Γαλλική Επανάσταση, εργάζονταν στο πλαίσιο μιας νέας συλλογικής ταυτότητας των ομογενών τους και φιλοδοξούσαν ακριβώς να βάλουν τα κείμενά τους στην υπηρεσία της σφυρηλάτησης και διάδοσης της νέας αυτής ταυτότητας. Η συστηματική πλέον έντυπη διακίνηση των έργων τους μαρτυρά την πεποίθησή τους ότι το κοινό τους είχε μια πλατιά υπερτοπική διάχυση, απλωνόταν απ τη Σμύρνη και τις Κυδωνίες ως τη Βιέννη και το Λιβόρνο, απ την Κέρκυρα και τα Γιάννενα ως το Βουκουρέστι και την Οδησσό... Ο μαχητικός αποκλεισμός των τοπικών γλωσσικών ιδιωμάτων κι η αναζήτηση μιας κοινής ελληνικής γλώσσας φανερώνει την ανάδυση μιας νέας αντίληψης του συγγραφέα, μιας πεποίθησης ότι συμπατριώτες του δεν θεωρούνται πλέον μόνον οι άμεσοι συντοπίτες του, αλλά όλα ανεξαιρέτως τα μέλη μιας αρτισύστατης νοερής κοινότητας, εκείνης του νέου ελληνικού έθνους. Το μεγάλο πρωτορομαντικό κίνημα του εθνικισμού έχει αρχίσει ήδη να διαδίδεται με την ορμητικότητα πυρκαγιάς από το κέντρο προς τις περιφερειακότερες περιοχές της ευρωπαϊκής ηπείρου και η έννοια της πατρίδας αποκτά τώρα όχι μόνο γεωγραφική αλλά κυρίως ιδεολογική υπόσταση. Στο σημείο αυτό θα χρειαστεί να κάνουμε, με όσο γίνεται μεγαλύτερη συντομία, κάποιες απαραίτητες διευκρινίσεις, για να αποτρέψουμε ορισμένες παρεξηγήσεις που δε στάθηκε δυνατό να αποφύγουμε στο παρελθόν. Έχω και σε παλαιότερα δημοσιεύματά μου υποστηρίξει ότι η αβασάνιστη χρήση του όρου Διαφωτισμός, στη μελέτη της μεγάλης μορφωτικής επανάστασης που σάρωσε τις ελληνόφωνες κοινότητες των τελευταίων δεκαετιών του 18ου και των πρώτων του 19ου αιώνα στη Δύση και στην Ανατολή, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μας παρασύρει σε επικίνδυνες παραναγνώσεις του φαινομένου, καθώς τείνει να το ταυτίσει απολύτως στη συνείδησή μας με το ομώνυμο μη-

13 Η ΙΣΤΟΡΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ 17 τρικό του ευρωπαϊκό κίνημα των προηγούμενων πενήντα χρόνων. 1 Αν επιθυμούμε επομένως να αποφύγουμε τις παραναγνώσεις αυτές, είναι σκόπιμο να κρατούμε σε μόνιμη βάση την προσοχή μας στραμμένη στις πολλές και ουσιώδεις διαφορές που διακρίνουν τα δύο παραπάνω κινήματα. Απόρροια της εδραίωσης της οικονομικής κυριαρχίας της ευρωπαϊκής αστικής τάξης και όργανο της διεκδίκησης από αυτήν ενός ανάλογου μεριδίου της πολιτικής εξουσίας, ο Διαφωτισμός απέβλεπε στη Δύση στην επέκταση και διάδοση της κατακτημένης ήδη από τις προηγούμενες εκατονταετίες ορθολογικής κι επιστημονικής παιδείας, για την υπονόμευση των ξεπερασμένων πολιτικών θεσμών της πατροπαράδοτης αριστοκρατικής τάξης πραγμάτων. Η εμπορική ωστόσο τάξη των φωτισμένων Γραικών, που φιλοδοξούσε να βαδίσει στα χνάρια των Εγκυκλοπαιδιστών της παριζιάνικης πρωτοπορίας, είχε ένα απείρως δυσκολότερο έργο στην Ανατολή, καθώς δεν αναλάμβανε απλώς να εκλαϊκεύσει και να διαδώσει σε όσο γίνεται ευρύτερα στρώματα την ορθολογική παιδεία, αλλά έπρεπε ταυτόχρονα να εισαγάγει εκεί για πρώτη φορά τις θεμελιώδεις αρχές της. Έπρεπε, με άλλα λόγια, να συλλαβίσει εκεί τα πρωταρχικά στάδια της ανάπτυξής της, με τον τρόπο που τα είχαν αυτοσχεδιάσει ψηλαφιστά στη Δύση οι ουμανιστές των χρόνων της Αναγέννησης. Το ηλιοκεντρικό σύστημα του Κοπέρνικου, για να φέρουμε ένα ακραίο παράδειγμα, είχε ενσωματωθεί στην Κοσμολογία της ευρωπαϊκής εκπαίδευσης, μέσα από τις διαδοχικές επιστημονικές ανακαλύψεις ενός Γαλιλαίου, ενός Κέπλερ κι ενός Νεύτωνα, και αποτελούσε, ύστερα από διακοσίων τουλάχιστο χρόνων διεργασίες, μια από τις αδιαμφισβήτητες κι εντελώς αυτονόητες βάσεις της. Σε κάποια επίσημα ελληνικά σχολεία ωστόσο αμφισβητούνταν έντονα ως τις αρχές του 19ου αιώνα κι ήταν απαραίτητο να πληροφορηθούν αρχικά οι νεαροί μαθητές την ύπαρξη της μη Βιβλικής αυτής αντίληψης του κόσμου και να πεισθούν ότι η γη πραγματικά γυρίζει γύρω από τον ήλιο κι όχι ο ήλιος γύρω από τη γη, πριν αρχίσουν να αναλογίζονται τις ενδεχόμενες φιλοσοφικές και άλλες προεκτάσεις της. 2 Μέσα στα τριάντα χρόνια που μεσολα- 1 Βλ. Θ. Χατζηπανταζής, «Ο ιδιόμορφος χαρακτήρας του Διαφωτισμού στο ελληνικό θέατρο», Πρακτικά Αã Πανελληνίου Θεατρολογικού Συνεδρίου: Το Ελληνικό Θέατρο από τον 17ο στον 20ό αιώνα, Αθήνα: Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών, Εκδόσεις Εrgo, 2002, σσ Το 1797, δεκαέξι ολόκληρα χρόνια ύστερα από την ανακάλυψη του πλανήτη Ουρανού από τον Χέρσελ, ο καθηγητής της Πατριαρχικής Ακαδημίας της Κωνσταντινούπολης Σέργιος Μακραίος εκδίδει στη Βιέννη σύγγραμμα διδασκαλίας του αρχαίου γεωκεντρικού Πτολεμαϊκού συστήματος με τίτλο Τρόπαιον εκ της Ελλαδικής πανοπλίας κατά των οπαδών του Κοπερνίκου. Αλλά και κατά την έναρξη του 19ου αιώνα, άλλη μια δεκαετία αργότερα, το 1806, η διένεξη δεν παρουσιάζει σημεία υποχώρησης, καθώς ακούμε τον ανώνυμο συγγραφέα της Ελληνικής Νομαρ-

14 18 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΡΑΜΑ βούν ανάμεσα στη Γαλλική Επανάσταση και στον εγχώριο αγώνα της ανεξαρτησίας, οι ελληνόφωνες κοινότητες της Ανατολής καλούνταν να αφομοιώσουν βιαστικά ολόκληρη την ευρωπαϊκή πνευματική πορεία των τελευταίων τριακοσίων χρόνων. Καλούνταν να ανακαλύψουν τον Ουμανισμό της Αναγέννησης και την ανάδυση της «διαμαρτυρόμενης» ατομικής συνείδησης στη μεταρρυθμιστική διδασκαλία του Λούθηρου, την Επιστημονική Επανάσταση και τον άτεγκτο καρτεσιανό ορθολογισμό των χρόνων του Μπαρόκ, ταυτόχρονα με την απροσχημάτιστη αισθηματολογία και τον αντιφορμαλισμό του αντίρροπου ευρωπαϊκού κινήματος του Διαφωτισμού... Θέση και αντίθεση, λόγος και αντίλογος, ιδεολογικές κι επιστημονικές επαναστάσεις κι αντεπαναστάσεις τριών περίπου αιώνων, αναζητούσαν όρους συμβιβασμού και συνύπαρξης στην αναθεωρητική παιδεία των Βαλκάνιων εραστών του νεοτερικού πολιτισμού, κατά τους ταραγμένους και γεμάτους σύγχυση χρόνους των Ναπολεόντειων πολέμων. «Ο μεσαίωνας φτάνει στην Ελλάδα ως το 19ο αιώνα», λέει επιγραμματικά ο Γιώργος Βελουδής, μιλώντας για τον τρόπο με τον οποίον γινόταν αντιληπτή εδώ η νέα επιστημονική έννοια της ιστοριογραφίας. 3 Εξίσου σημαντικές, αν όχι σημαντικότερες, διαφορές θα ανακαλύψουμε επίσης ανάμεσα στους στόχους των διαφωτιστών της Δύσης και των διαφωτιστών της Ανατολής. Η ευρωπαϊκή μορφωτική επανάσταση του 18ου αιώνα είχε, όπως έχουμε πει, ξεκάθαρο ταξικό χαρακτήρα, εκείνη των Ρωμιών είχε εθνικό. Και η κεφαλαιώδης αυτή διάσταση δεν οφειλόταν μόνο στο διαφορετικό πολιτικό καθεστώς μέσα στο οποίο λειτουργούσαν οι οπαδοί των δύο κινήσεων. Οφειλόταν και στη χρονική απόσταση που τις χώριζε. Συγκεκριμένα, στα τριάντα ή πενήντα χρόνια που χωρίζουν το Βαλκανικό Διαφωτισμό από τον Ευρωπαϊκό (οι μετρήσεις μπορούν να διαφέρουν, ανάλογα με την οπτική γωνία του παρατηρητή) είχαν εμφανιστεί κι αναπτυχτεί στη Δύση κάποια νέα αντίρροπα ή συμπληρωματικά προς το Διαφωτισμό ιδεολογικά ρεύματα, που ήταν μοιραίο να επηρεάσουν τη σκέψη των νεοφώτιστων ορθολογιστών της Ανατολής και να την οδηγήσουν προς κατευθύνσεις άγνωστες στους πλέον ορθόδοξους κύκλους των δασκάλων τους. Στις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα και στις πρώτες του 19ου, είχε πλέον αρχίσει να διαδίδεται ευρύτερα και να ριζώνει το κίνημα του Εθνικισμού, που, βασισμένο στη διδασκαλία στοχαστών σαν τον Τζιανμπαττίστα Βίκο και τον Γιόχαν Γκότφρηντ Χέρ- χίας να διαμαρτύρεται με αγανάκτηση, επειδή οι μαθητές της σχολής της Πάτμου, κατά τη διάρκεια της δεκαεξάχρονης εκεί φοίτησής τους, δεν διδάσκονται τους εξαρτημένους από την κίνηση της γης μηχανισμούς της έκλειψης της σελήνης. (Βλ. Ανωνύμου του Έλληνος, Ελληνική Νομαρχία ήτοι λόγος περί ελευθερίας, φιλολογική απομνημείωση Γ. Βαλέτας, Αθήνα, Εκδόσεις Πηγής, , σ. 208). 3 Βλ. Γιώργος Βελουδής, Ο Jakob Philipp Fallmerayer και η γένεση του ελληνικού ιστορισμού, Ε.Μ.Ν.Ε. Μνήμων, 1982, σ. 12.

15 Η ΙΣΤΟΡΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ 19 ντερ ανθρώπων που οι μελετητές του 20ού αιώνα θα τοποθετήσουν στο στρατόπεδο των συνειδητών πολέμιων του Διαφωτισμού έμελλε να κυριαρχήσει στα πρώτα βήματα του αναδυόμενου Ρομαντισμού και να αποτελέσει καθοριστικό του στοιχείο. 4 Ο Εθνικισμός ανταποκρινόταν στις ανάγκες και υπηρετούσε τους πολιτικούς στόχους των Ρωμιών πολύ πιο άμεσα απ ό,τι θα μπορούσαν να τους υπηρετήσουν οι διεθνιστικές αξίες κι οι οικουμενικές αρχές των Γάλλων Εγκυκλοπαιδιστών. Πολύ πιο άμεσα απ ό,τι θα μπορούσε να τους υπηρετήσει, ας πούμε, η μαχητική ανεξιθρησκία κι η φυλετική ανεκτικότητα ενός Βολταίρου ή ενός Λέσσινγκ. Αγκαλιάστηκε λοιπόν αυθόρμητα και με ασυγκράτητο πάθος από τους Βαλκάνιους διαφωτιστές, χωρίς να γίνει, σε μια πρώτη φάση, αντιληπτό ότι αντιστρατευόταν τις ίδιες τις βάσεις των περιπόθητων ευρωπαϊκών «φώτων». Παγιδευμένοι για ένα διάστημα ανάμεσα σε αντίρροπα ρεύματα της διαρκώς εξελισσόμενης και μεταλλασσόμενης ευρωπαϊκής σκέψης, οι λόγιοι του Γένους των νέων Ελλήνων μετεωρίζονταν ανήμποροι να προτείνουν μια πειστική σύνθεσή τους. Οι λόγοι για τους οποίους το δίλημμα πίεζε με τόση οξύτητα τη συνείδησή τους, ο λόγος για τον οποίον αδυνατούσαν να εγκαταλείψουν τον Βολταίρο, για να παραδοθούν χωρίς τύψεις στις ιδεολογικές κατασκευές ενός Χέρντερ ή ενός Φίχτε, είναι ότι οι νέοι Έλληνες είχαν ανακαλύψει για πρώτη φορά την κλασικιστική παράδοση της Ευρώπης μέσα από την παιδεία των εκεί διαφωτιστών. Και, μέσα στην ιδεολογική ρευστότητα της προρομαντικής περιόδου, είχαν σπεύσει να καταστήσουν τον κλασικισμό ακρογωνιαίο λίθο του εθνικιστικού τους οικοδομήματος. Είχαν σπεύσει να βάλουν την ιδιαίτερα επιθυμητή ιστορική τους σύνδεση με την Αρχαία Ελλάδα στη βάση τής υπό κατασκευή εθνικής τους ταυτότητας. Ο Κλασικισμός βέβαια με κανέναν τρόπο δεν αποτελούσε πρωτότυπη ανακάλυψη των Ευρωπαίων διαφωτιστών του 18ου αιώνα, παρόλο που θα μπορούσε να θεωρηθεί σημαντικό συστατικό στοιχείο της υποδομής κάποιων κύκλων τους. Αποτελούσε κληρονομιά από τους ουμανιστές της Αναγέννησης και κατάλοιπο του ανυποχώρητου ορθολογισμού της εποχής του Ντεκάρτ, που οι πρωτοποριακότεροι κύκλοι της νέας αισθαντικότητας επιθυμούσαν τώρα να μετριάσουν, αν όχι και να εξαλείψουν. Στο κάτω κάτω, ο Διαφωτισμός δεν στάθηκε το μονολιθικό κίνημα που ορισμένοι παρατηρητές διακρίνουν, όταν τον κοιτάζουν από κάποια αξιόλογη απόσταση. Ήταν μια με- 4 Αποκαλυπτικός της σύγκρουσης Εθνικισμού και Διαφωτισμού είναι ακόμη και ο τίτλος της πολύ γνωστής συλλογής μελετών του Ιsaiah Βerlin, Τhree Critics of the Εnlightenment: Vico, Ηamann, Ηerder, Ρimlico, 2000 τώρα και σε ελληνική μετάφραση: Ιsaiah Βerlin, Τρεις κριτικοί του Διαφωτισμού:Vico, Ηamann, Ηerder, μετάφραση Γιώργος Μέρτικας, επιμέλεια Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική, 2002.

16 20 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΡΑΜΑ ταβατική περίοδος σύγκλισης πολλών και ποικίλων ρευμάτων, μερικά από τα οποία εκπροσωπούσαν τάσεις του παρελθόντος, ενώ κάποια άλλα προοικονομούσαν εξελίξεις του μέλλοντος. Ήταν, για όσους δεν διστάζουν να μιλήσουν σε ορισμένες περιστάσεις με κάποια αναπόφευκτη σχηματικότητα, μια γέφυρα μετάβασης του ευρωπαϊκού πνεύματος, από το σκληροτράχηλο ορθολογισμό του Μπαρόκ, στη συγκινησιοκρατία του Ρομαντισμού. Από τον άκαμπτο φορμαλισμό των Βερσαλλιών, στη χαοτική εφηβική επαναστατικότητα του γερμανικού κινήματος της Θύελλας κι Ορμής. Κάτω από την ευρύχωρή του σκέπη, συστεγάζονταν ανόμοιες κι αλληλοσυγκρουόμενες συχνά τάσεις, που δύσκολα μπορεί κανείς να διαπλέξει σε οργανική ενότητα. Στον τομέα του θεάτρου, για παράδειγμα, συστεγαζόταν η κερδοσκοπική Δακρύβρεχτη Κωμωδία του Πιέρ Νιβέλ ντε λα Σωσέ με τον ασκητικό ρακινισμό ενός Βιττόριο Αλφιέρι, οι τολμηροί όσο και αδέξιοι πειραματισμοί γύρω από το αστικό δράμα ενός Ντενί Ντιντερό κι ενός Γκότχολντ Εφραίμ Λέσσινγκ με την παλιομοδίτικη μυθολογική θεματική των τραγωδιών ενός Βολταίρου. Συστεγάζονταν η πουριτανική απόρριψη του θεάτρου από έναν Ζαν Ζακ Ρουσσώ και η πρωτοποριακή μελέτη της θεατρικότητας στο χώρο της εξωσκηνικής κοινωνικής δοσοληψίας από έναν Πιέρ ντε Μαριβώ. Ο συμβατικός φορμαλισμός της παρισινής Ιταλικής Κωμωδίας και η προδρομική αστική ηθογραφία ενός Κάρλο Γκολντόνι... Θαμπωμένοι κι ελαφρώς ζαλισμένοι από την ποικιλία και τον πλούτο του θεωρητικού λόγου και της έμπρακτης καλλιτεχνικής προσφοράς στις μητροπόλεις της Ευρωπαϊκής ηπείρου του 18ου αιώνα, οι παρεπίδημοι λόγιοι κι εμπορευόμενοι Γραικοί ξεχώρισαν γρήγορα τα συγκεκριμένα αγαθά που θα μπορούσαν να τους ενδιαφέρουν προσωπικά, τα υλικά που θα μπορούσαν να τους φανούν χρήσιμα στην προώθηση των δικών τους στόχων. Εκείνα που θα μπορούσαν να χαρίσουν στην περιθωριακή τους κοινωνική υπόσταση το περιπόθητο κύρος, που θα μπορούσαν να ανακουφίσουν την τραυματισμένη από το στίγμα της μακροχρόνιας δουλείας φιλοτιμία του Γένους τους. Σε μια εποχή που η ευρωπαϊκή παιδεία και τέχνη ετοιμαζόταν σε γενικές γραμμές να εγκαταλείψει πλέον την παράδοση του Νεοκλασικισμού, οι Ρωμιοί την αγκάλιασαν με πάθος και την κατέστησαν βάση της δικής τους ανανεωτικής πνευματικής εξόρμησης. Σε μιαν εποχή που οι λεγόμενοι Αριστοτελικοί κανόνες της δραματουργίας οι τρεις ενότητες, ο αυστηρός διαχωρισμός των δραματικών ειδών, ο διδακτισμός, η αληθοφάνεια κι η ευταξία αμφισβητούνταν έντονα από την πρωτοπορία των διανοητών και καλλιτεχνών του θεάτρου, οι νεοφώτιστοι Ανατολίτες μαθητές τους τις ενστερνίζονταν και τις υπερασπίζονταν με ζήλο, επειδή πίστευαν ότι εκπροσωπούσαν το θεατρικό πολιτισμό των αρχαίων Ελλήνων, του λαού που τους εξασφάλιζε, ως υποτιθέμενους μακρινούς απογόνους και κληρονόμους του, την αυτοδίκαιη ένταξή τους στη μεγάλη παράδοση του ευρωπαϊκού Ανθρωπισμού. Οι πατέρες του ευρωπαϊκού Εθνικισμού υποβάθμι-

17 Η ΙΣΤΟΡΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ 21 ζαν αντίθετα τη σημασία της κοινής Ελληνορωμαϊκής κληρονομιάς της ηπείρου, παραμέριζαν την οικουμενική κλασικιστική παιδεία της Αναγέννησης, για να αναζητήσουν τώρα την εθνική ιδιοπροσωπία των επιμέρους λαών της στην ιδιαίτερη ιστορία τους, κατά τους μετά την παρακμή και πτώση της Ρώμης αιώνες, για να ανακαλύψουν τη μοναδικότητά τους στη λαϊκή τους γλώσσα και στη λαϊκή τους παράδοση. Η πορεία τους προς τις ρίζες των επιμέρους ευρωπαϊκών εθνών οδηγούσε αυτόματα στους σκοτεινούς χρόνους του περιφρονημένου από τους ουμανιστές Μεσαίωνα, στα υποβαθμισμένα από τους σοφούς δασκάλους της Λατινικής και της Ελληνικής γλώσσας τοπικά ιδιώματα, στους παραγκωνισμένους από τους μελετητές της Ελληνορωμαϊκής μυθολογίας νεότερους εθνικούς λαϊκούς θρύλους... Οι Γραικοί των χρόνων της Γαλλικής Επανάστασης και των Ναπολεόντειων πολέμων ωστόσο ενστερνίζονταν καταρχήν τα διδάγματα των εθνικιστών, αλλά τα εφάρμοζαν με έναν τρόπο που μοιάζει σχεδόν να τα ακυρώνει. Απρόθυμοι να αναζητήσουν τις εθνικές τους ρίζες στα οδυνηρά χρόνια της παρακμής της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και της Άλωσης, τις αναζητούν δυο χιλιάδες χρόνια παλιότερα, στην ένδοξη εποχή των Μαραθωνομάχων και των Σαλαμινομάχων. Πρόθυμοι να ευθυγραμμιστούν με τον καινουριοφερμένο Η προεπισκόπηση στα εδάφη τους ευρωπαϊκό ορθολογισμό και να εγκαταλείψουν τη δεισιδαιμονία και αμάθεια του παρελθόντος, αποστρέφουν το βλέμμα από τη ζωντανή λαϊκή παράδοση των πατέρων τους, από τον πολιτισμό των «χρόνων επόμενων της δουλείας». Και το στυλώνουν σελίδων στη λαϊκή παράδοση της ομηρικής εποχής, στη μυθολογία της προκλασικής και της κλασικής Αρχαιότητας. Γίνονται δεν τελικά είναι υπέρμαχοι διαθέσιμη του κλασικισμού με εθνικιστικά δηλαδή με αντικλασικιστικά και ξεκάθαρα ρομαντικά κίνητρα. Επιλέγουν τον ορθολογισμό με συγκινησιακά, δηλαδή ανορθολογικά, κριτήρια! Το κλειδί της πετυχημένης για ένα διάστημα συμπόρευσης του εθνικιστικού με το διαφωτισμικό τους πρόγραμμα, το στρατήγημα που επέτρεψε το θαύμα της μίξης νερού και λαδιού, στάθηκε η ταύτιση στη συνείδησή τους της αρχαίας Ελλάδας με τη σύγχρονη Ευρώπη, η αναγνώριση του νεότερου ευρωπαϊκού πολιτισμού ως του μόνου γνήσιου τέκνου και φυσικού διαδόχου του πολιτισμού της κλασικής εποχής. Αφομοιώνοντας τα «φώτα» της Ευρώπης, υιοθετώντας την ορθολογική παιδεία της, οι νέοι Έλληνες επέστρεφαν στην πατρογονική τους κληρονομιά, ανακάλυπταν και πάλι την εθνική τους ουσία, που επί τόσους αιώνες είχε νοθευτεί από βαρβαρικές προσμίξεις. Η ενθουσιώδης υιοθέτηση της τέχνης του θεάτρου στα χρόνια ακριβώς αυτά δεν είχε διαφορετικό νόημα. Ανεπιθύμητο στο πολιτικό σύστημα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και απαγορευμένο από όλες ανεξαιρέτως τις θρησκείες της ανατολικής Μεσογείου, χωρίς να μένει έξω από τον κανόνα αυτόν κι ο Χριστιανισμός στην Ορθόδοξη εκδοχή του, το Θέατρο αποτελούσε μια από τις ενδοξότερες σελίδες του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και ταυτόχρονα μια από τις πλέον

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στις έννοιες και τα εγχειρίδια της βυζαντινής φιλολογίας. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Mια πρώτη επαφή με τη Βυζαντινή Φιλολογία.

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.)

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) 1. Από τον Έρασμο στο Textus Receptus Πρώτη έκδοση του ελληνικού κειμένου της Αγ. Γραφής η πολύγλωσση Κομπλουτιανή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΟ32 ΔΥΟ ΘΕΣΜΟΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010 1560 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Αναλύστε τις ιδιαίτερες κοινωνικοοικονομικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Για τη δημοκρατία έγιναν κινήματα, εξεγέρσεις, επαναστάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι. διώχθηκαν, βασανίστηκαν άνθρωποι και τιμήθηκαν τυραννοκτόνοι. Αποτέλεσε όχι μόνο το σκοπό κοινωνικών και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ!

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Με μεγάλη μας έκπληξη διαπιστώσαμε πως πρόσφατα (Νοέμβριος 2011) διανεμήθηκε προς διδασκαλία, στα δημοτικά σχολεία της χώρας μας ένα καινούργιο βιβλίο γραμματικής,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βουλή του Διός. από το Γιώργο Χαραλαμπίδη

Η Βουλή του Διός. από το Γιώργο Χαραλαμπίδη Η Βουλή του Διός από το Γιώργο Χαραλαμπίδη ESPEROS PARANORMAL 2012 Η Βουλή του Διός η ΣΥΜΒΟΥΛΗ η ΣΚΕΨΗ η ΑΠΟΦΑΣΗ από το Γιώργο Χαραλαμπίδη ESPEROS PARANORMAL 2012 2 Η Βουλή του Διός Η ΒΟΥΛΗ στα αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα) Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου σε 80-100 λέξεις. Την ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των μαθητών ως αναγκαία

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη NINO BADASHVILI Φιλόλογος Γεωργία Με την ευκαιρία της Συνάντησης, θα ήθελα να επισημάνω κάποια ίσως άγνωστα στοιχεία που είναι ιστορικά ορόσημα στις ελληνογεωργιανές

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος. τηλ: +357 22 751325. www.art.com.cy

Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος. τηλ: +357 22 751325. www.art.com.cy Alpha Gallery Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος τηλ: +357 22 751325 www.art.com.cy À π ƒ Εξώφυλλο ΟΘεόδωρος Κολοκοτρώνης 100x70 εκ. Απέναντι Σελίδα Ο Κατσαντώνης οδηγείται στα Γιάννενα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια για την «Εθνική έρευνα για τα ΜΜΕ»

Σχόλια για την «Εθνική έρευνα για τα ΜΜΕ» Σχόλια για την «Εθνική έρευνα για τα ΜΜΕ» Του καθηγητή Στέλιου Παπαθανασόπουλου, Προέδρου του Τμήματος Επικοινωνίας και Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλους του Δ.Σ. του Ινστιτούτου Οπτικοακουστικών

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19341 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4\12\2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πυρίδου Κωνσταντίνα ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Α. Σχεδιαγραμματική απεικόνιση της περίληψης ΘΕΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ;

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Ή ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΕΠΟ11 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009 1495 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Πολλοί μελετητές αποφεύγουν

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Αθήνα, 22/7/2013 To Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύµατος

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα