ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΛΕΚΑΝΗΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΑΝΟΥ ΣΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΛΕΚΑΝΗΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΑΝΟΥ ΣΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ"

Transcript

1 ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΛΕΚΑΝΗΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΑΝΟΥ ΣΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ ΑΒΡΑΑΜ ΖΕΛΗΛΙΔΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑΧΑΛΗ ΑΝΔΡΙΑΝΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΠΑΤΡΑ

2 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ Υπολεκάνη του Πλατάνου Υπολεκάνη του Καστελλίου Υπολεκάνη του Μάλεμε ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ανάλυση για τον προσδιορισμό του ποσοστού του ανθρακικού ασβεστίου (CaCO 3 ) των δειγμάτων Ανάλυση και ποσοτικός προσδιορισμός του οργανικού άνθρακα Κοκκομετρική ανάλυση Σχέση ΤOC-CaCO ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...44 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...45 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ!...47 [2]

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διπλωματική διατριβή με τίτλο «Ιζηµατολογική και Παλαιογεωγραφική ανάλυση της υπολεκάνης του Πλατάνου στην δυτική Κρήτη», εκπονήθηκε στα πλαίσια πτυχιακής εργασίας του τμήματος Γεωλογίας της σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών. Στόχος της εργασίας ήταν η γεωχημική και ιζηµατολογική ανάλυση των νεογενών ιζημάτων της νήσου Κρήτης στο δυτικό τμήμα, της υπολεκάνης του Πλατάνου, με απώτερο σκοπό να μελετηθούν τα αποθετικά τους περιβάλλοντα, οι συνθήκες σχηματισμού τους, η γεωδυναμική εξέλιξη της περιοχής καθώς και ο εντοπισμός και αξιολόγηση πιθανών μητρικών πετρωμάτων υδρογονανθράκων Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να ευχαριστώ όλους όσους συνέβαλαν και με βοήθησαν στην συγγραφή και την ολοκλήρωση της παρούσας εργασίας. Καταρχήν τον επιβλέποντα καθηγητή της πτυχιακής κ. Αβραάμ Ζεληλίδη, Καθηγητή του τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, για την επιστημονική καθοδήγηση που μου παρείχε τόσο στο θεωρητικό όσο και στο ερευνητικό μέρος της εργασίας μου καθώς και για την άψογη συνεργασία που είχαμε κατά την εκπόνηση της. Τον κ. Κοντόπουλο Νικόλαο, Καθηγητή του τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, για την βοήθεια που μου παρείχε στο τμήμα των εργαστηριακών αναλύσεων και για το συνεχές ενδιαφέρον του για την πορεία της εργασίας μου. Τον κ. Μανούτσογλου Εμμανουήλ, Καθηγητή του τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνίου Κρήτης, για την φιλοξενία του στα Χανιά της Κρήτης κατά την πραγματοποίηση της εργασίας υπαίθρου καθώς επίσης και για τα σχόλια και τις παρατηρήσεις του. Επίσης ευχαριστώ θερμά: Τον Παναγόπουλο Γεώργιο, υποψήφιο διδάκτορα του τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης, για την φιλοξενία του στα Χανιά, την σημαντική βοήθεια του στην ύπαιθρο αλλά και για κάποιες εργαστηριακές πληροφορίες που μου έδωσε. Τον ξάδερφο μου, Ανδρουλιδάκη Χαράλαμπο υποψήφιο διδάκτορα του τμήματος πολιτικών μηχανικών του Πολυτεχνείου Πατρών για την βοήθεια που μου προσέφερε στην εργασία υπαίθρου καθώς και για την ηθική στήριξη του. [3]

4 Τον συμφοιτητή μου και πολύ καλό μου φίλο, Μποτζιολή Χρύσανθο για την συνεργασία που είχαμε κατά την εκπόνηση των διπλωματικών μας. Τους μεταπτυχιακούς φοιτητές Κτενά Δημήτριο, Αναγνωστάκη Δήμητρα και Νικολάου Κωνσταντίνο για την πολύτιμη βοήθειά τους στις εργαστηριακές αναλύσεις. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω την οικογένειά μου, για την στήριξή της αυτά τα τέσσερα χρόνια της φοίτησης μου στο τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών. [4]

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Κρήτη αποτελεί το μεγαλύτερο νησί του ελλαδικού χώρου και βρίσκεται νότια του Αιγαίου πελάγους. Πρόκειται για μια επιμήκη χερσαία περιοχή με γενική διεύθυνση ανάπτυξης Α-Δ, η οποία βρέχεται από το Κρητικό πέλαγος στα βόρεια και από το Λιβυκό πέλαγος στα νότια. Η Κρήτη βρίσκεται περίπου 90km από το ελληνικό τόξο (εικόνα 1), και έχει χωριστεί σε τρεις επιμέρους υπολεκάνες που είναι οι εξής: η υπολεκάνη του Πλατάνου, η υπολεκάνη του Καστελλίου και η υπολεκάνη του Μάλεμε. Εικόνα 1: Η Κρήτη σε σχέση με το ελληνικό τόξο και τα υπάρχουσα ρήγματα (Kontopoulos et al.1996) Οι μεγαλύτερες πόλεις βρίσκονται στις βόρειες ακτές της Κρήτης και από τα δυτικά προς τα ανατολικά είναι τα Χανιά, το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο, ο Αγ. Νικόλαος και η Σητεία, όπου υπάρχουν μεγάλες λιμενικές εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν την ακτοπλοϊκή σύνδεση του νησιού με την ηπειρωτική Ελλάδα και την Ευρώπη γενικότερα. Κατά μήκος της νότιας ακτογραμμής συναντώνται μικρότερες πόλεις (Ιεράπετρα, Αγ. Γαλήνη, Χώρα Σφακίων). Οι μεγάλοι ορεινοί όγκοι που δεσπόζουν το νησί είναι τρεις. Τα Λευκά όρη, με μέγιστο υψόμετρο m, που βρίσκονται στο δυτικό τμήμα της Κρήτης, νότια της πόλης των Χανίων. Ο Ψηλορείτης με υψόμετρο που φθάνει τα m και βρίσκεται μεταξύ των νομών Ηρακλείου [5]

6 και Λασιθίου, όπου έχει δημιουργηθεί το μεγάλης έκτασης οροπέδιο του Λασιθίου σε υψόμετρο 850m. Σημαντικές μορφολογικές εξάρσεις συναντώνται και πιο ανατολικά, μεταξύ των πόλεων Ιεράπετρα και Σητεία (όρη Θριπτης, 1.476m), αλλά και κατά μήκος των νοτίων παραλιών της κεντρικής Κρήτης, όπου αναπτύσσονται τα Αστερούσια όρη, με μέγιστο υψόμετρο τα 1.231m. Ενδιάμεσα των παραπάνω ορεινών όγκων το υψόμετρο μειώνεται και δημιουργούνται οι λεκάνες του Ρεθύμνου, του Ηρακλείου και της Ιεράπετρας με μέση διεύθυνση Β-Ν. οι κύριοι κλάδοι των ποταμών που ρέουν σε όλο το νησί της Κρήτης έχουν μέση διεύθυνση Β-Ν, ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τα περισσότερα φαράγγια που έχουν δημιουργηθεί στις παράκτιες περιοχές (Σαμαριά, Σφακιανό, Τρυπητή, Αναποδάρη κτλ) (εικόνα 2). Εικόνα 2: Τμήμα του σεισμοτεκτονικού χάρτη της Ελλάδας, κλίμακας 1: , όπου φαίνεται η Κρήτη με τις διαφορετικές γεωλογικές εμφανίσεις πετρωμάτων των διαφορετικών ισοτοπικών ζωνών. Με κόκκινο πλαίσιο σημειώνεται η περιοχή μελέτης που βρίσκεται στα βορειοδυτικά του νησιού (ΙΓΜΕ, 1989). [6]

7 1. ΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η κύρια διεύθυνση των κανονικών ρηγμάτων, που χωρίζει και οριοθετεί την περιοχή στις τρεις υπολεκάνες που προαναφέρθηκαν, είναι βόρεια-βορειοανατολική (εικόνα 1.1). Τα βόρειαςβορειοανατολικής διεύθυνσης ρήγματα εξαιτίας της αλλαγής της διεύθυνσης κλίσης δημιουργούν τάφρους και κέρατα και είναι φυσικά η αιτία κατακερματισμού της περιοχής και η δημιουργία των τριών υπολεκανών. Πιο συγκεκριμένα, στην υπολεκάνη του Πλατάνου καθώς επίσης και στην υπολεκάνη του Καστελλίου παρουσιάζονται δύο ρήγματα μετασχηματισμού δυτικής-βορειοδυτικής διεύθυνσης, ενώ στην υπολεκάνη του Μάλεμε παρουσιάζονται δύο ρήματα μετασχηματισμού βορειοανατολικής διεύθυνσης. Στην υπολεκάνη του Πλατάνου σχηματίζεται μιας ασύμμετρης μορφής λεκάνη λόγω της παρουσίας ενός ρήγματος στα ανατολικά περιθώριά της. Το ρήγμα αυτό ωστόσο ήταν ανενεργό κατά την περίοδο του Πλειοκαίνου, αλλά κατά την περίοδο του Πλειστοκαίνου ενεργοποιήθηκε ξανά. Στην υπολεκάνη του Καστελλίου υπάρχουν παρόμοιας διεύθυνσης ρήγματα και στα ανατολικά αλλά και στα δυτικά περιθώρια, που όμως η τεκτονική τους δραστηριότητα μετανάστευσε προς το κέντρο της κατά τη διάρκεια του Μεσσηνίου. Η εξέλιξη της υπολεκάνης επηρεάστηκε και παρήγαγε μια περιορισμένη λεκάνη όπου σχηματίστηκε η γύψος. Τα ρήγματα αυτά δεν φαίνονται στην επιφάνεια. Τέλος, στην υπολεκάνη του Μάλεμε αυτά τα ρήγματα βρίσκονται στα δυτικά περιθώρια και η τεκτονική δραστηριότητα του ενεργού ρήγματος μετανάστευσε ανατολικά με την πάροδο του χρόνου. Το ρήγμα έχει λιστρική γεωμετρία καθώς τα ιζήματα έχουν ασύμμετρες βυθίσεις (σφήνες). [7]

8 Εικόνα 1.1 Γεωλογικός χάρτης της Κρήτης όπου φαίνονται οι τρεις υπολεκάνες. (Kontopoulos et al. 1996) [8]

9 2. ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η ιζηματογένεση της Κρήτης ξεκίνησε από το Τορτόνιο και ολοκληρώθηκε στο μέσο Πλειστόκαινο. Και οι τρεις υπολεκάνες ξεκινούν με τις ίδιες συνθήκες ιζηματογένεσης. Τα παλαιότερα ιζήματα ηλικίας Τορτονίου αποτελούνται από συμπαγείς πηλούς που αποτέθηκαν στην υφαλοκρηπίδα, μέχρι το βάθος των 200m (εικόνα 2.1). Οι φάσεις είναι οι εξής: 1. Συμπαγής πηλός 2. Συμπαγής πηλός με ολισθήσεις 3. Εναλλαγές πηλού και κροκαλοπαγών 4. Βιοκλαστικός ασβεστόλιθος 5. Γυψούχος φάση Μεσσηνίου 6. Ετερολιθική φάση (εναλλαγές πηλού και άμμου) 7. Εναλλαγές αμμούχων πηλών πηλούχων άμμων 8. Θαλάσσιοι αναβαθμοί Εικόνα. 2.1 Στρωματογραφική διάρθρωση και συσχέτιση των μελετηθέντων ιζημάτων στις τρεις υπολεκάνες (Kontopoulos et al. 1996). [9]

10 Αναλυτικότερα, στην υπολεκάνη του Πλατάνου εμφανίζεται κατά το Τορτόνιο συμπαγής πηλός, γκρι χρώματος και πάχους 100m, ο οποίος δηλώνει περιβάλλον υφαλοκρηπίδας, και συμπαγής πηλός με ολισθήσεις, ο οποίος έχει ανοιχτό γκρι χρώμα και πάχος 44m. Από το Τορτόνιο έως και το Μεσσήνιο ακολουθεί η ετερολιθική φάση, με πάχος ιζήματος 80m. Η φάση αυτή αποτελείται από 11 κύκλους, από τους οποίου ο καθένας έχει πάχος 5-8m, και χαρακτηρίζει παράκτιο περιβάλλον. Εκείνη την περίοδο, έξω από την υπολεκάνη αποτέθηκε η φάση του βιοκλαστικού ασβεστόλιθου. Στη συνέχεια κατά τη διάρκεια του Πλειστοκαίνου διακρίνονται εναλλαγές αμμούχων πηλών και πηλούχων άμμων με πάχος 20m και κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα την παρουσία διατομιτών και οριζόντων με ολισθήσεις. Ιζήματα του Πλειοκαίνου απουσιάζουν και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τα ιζήματα του Πλειστοκαίνου να βρίσκονται σε ασυμφωνία πάνω στα ιζήματα (εικόνα 2.2) του Μεσσηνίου και τα οποία αποτέθηκαν σαν θαλάσσιοι αναβαθμοί (εικόνα 2.3). Εικόνα 2.2 Εικόνες από τις υπολεκάνες του Πλάτανου και του Μάλεμε. a: ψαμμίτης με δείγματα Ophiomorpha nodosa, b: ανώτερα τμήματα της φάσης αμμούχου πηλού-πηλούχου άμμου με στρώματα από γκρι ασβεστιτικό πηλό και λεπτόκοκκη έως μεσόκοκκη άμμο αλλά και πορτοκαλί ασβεστιτικό αμμούχο πηλό, c: ψαμμιτικά κανάλια με κυματοειδή επαφές από τα ανατολικά περιθώρια της Πλειοκαινικής λεκάνης, d: λεπτόκοκκο κοκκινωπό κροκαλοπαγές από την φάση πηλού-κροκαλοπαγούς από την υπολεκάνη του Μάλεμε, e: ο ανώτερος ορίζοντας με δομές slumps (Kontopoulos et al. 1996). [10]

11 Εικόνα 2.3 Φωτογραφίες από την υπολεκάνη του Πλατάνου. α: Πανοραμική θέα από την υπολεκάνη του Πλατάνου όπου Μειοκαινικά αποθέματα αναπτύσσονται στο hangiwall του ΒΒΑ ρήγματος 1:φάση συμπαγούς ασβεστόλιθου, 2:φάση πηλού με δομές slumps, 3:ετερολιθική φάση, b: ασβεστιτικός ασβεστόλιθος με περίπου 10% ψαμμιτικά στρώματα μέσα σε κύκλους ετερολιθικής φάσης, c: ψαμμιτικά στρώματα με επαφές στην κορυφή της ετερολιθικής φάσης (Kontopoulos et al. 1996). Στην περιοχή των Γρηγοριανών, λίγο έξω από την υπολεκάνη του Καστελλίου, κατά την περίοδο του Τορτονίου έχουμε την εμφάνιση πηλού πάνω σε κροκαλοπαγή. Στην ίδια περιοχή αλλά στο χωριό Χαιρετιανά, εμφανίζεται συμπαγής πηλός με πάχος ιζήματος 50m και συμπαγής πηλός με ολισθήσεις με κανάλια εύρους 4m και πάχους 1m. Κατά την περίοδο του Μεσσηνίου παρατηρείται η γυψούχος φάση με πάχος ιζήματος έως 100m, η οποία χαρακτηρίζεται από 15 κύκλους. Κάθε κύκλος αποτελείται από στρώματα γύψου και μάργας. Η γύψος βρέθηκε εκεί λόγω της Μεσσήνιας κρίσης. Πάνω από την γυψούχο φάση παρατηρούνται εναλλαγές πηλού και άμμου (ετερολιθική φάση), πάχους 60m, που αποτελούνται από κύκλους με πάχος 5m. Στην υπολεκάνη του Μάλεμε, στην περιοχή Βούβες, εμφανίζεται συμπαγής πηλός και στη συνέχεια πηλός μαζί με κροκαλοπαγή κατά τη διάρκεια του Τορτονίου (εικόνα 2.2). Τα κροκαλοπαγή αυτά εμφανίζονται κοντά σε ρήγματα στο νότιο τμήμα της περιοχής μελέτης. Η φάση έχει πάχος 170m, γκρι χρώματος και χωρίς να παρουσιάζονται απολιθώματα. [11]

12 Παρατηρήθηκαν επίσης και κόκκινα κροκαλοπαγή. Ο κύκλος αυτός εμφανίζεται τρεις φορές, αλλά στον τρίτο κύκλο, κατά την περίοδο του Μεσσηνίου, εμφανίζεται γύψος Μεσσηνίου στην περιοχή Βουκολίες. Κατά το Μεσσήνιο επίσης παρουσιάστηκε και η φάση του βιοκλαστικού ασβεστόλιθου. Στο Πλειόκαινο εμφανίζεται συμπαγής πηλός και εναλλαγές πηλούχου άμμου και αμμούχου πηλού που επαναλαμβάνεται δύο φορές. [12]

13 3. ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ Η σύγχρονη δράση συνθετικών και αντιθετικών ρηγμάτων χώρισε τη βορειοδυτική Κρήτη σε τρεις περιοχές οι οποίες είναι ο Πλάτανος, το Καστέλλι και το Μάλεμε. Αυτές οι περιοχές εξαιτίας της σύγχρονης δράσης ενός μεγάλου δυτικού-βορειοδυτικού και ενός μεγάλου βόρειο-βορειοανατολικού ρήγματος στο νότιο περιθώριο αυτών των περιοχών δημιούργησαν αντίστοιχα τις τρεις υπολεκάνες. Η ιζηματογένεση στο ξεκίνημα της δημιουργίας τους ήταν παντού η ίδια και χαρακτηρίζεται από αποθέσεις συμπαγή πηλού με βάθος ιζήματος 100m, (επίπεδο υφαλοκρηπίδας). Μετά από αυτό το στάδιο ιζηματογένεσης οι τρεις υπολεκάνες εξελίσσονται διαφορετικά και γι αυτό εξετάζονται και χωριστά σε σχέση με την γεωχρονολογική περίοδο (εικόνα 3.1). Εικόνα 3.1 Παλαιογεωγραφική εξέλιξη των τριών μελετηθέντων υπολεκανών από το Τορτόνιο έως και το Πλειστόκαινο (Kontopoulos et al., 1996). 3.1 Υπολεκάνη του Πλατάνου Η υπολεκάνη του Πλατάνου σχηματίστηκε λόγω ενός συστήματος ορθογώνιων ρηγμάτων μετασχηματισμού με διεύθυνση βόρειο-βορειοανατολική και δυτική-βορειοδυτική όπου όπως προαναφέρθηκε συγκεντρώθηκε εκεί η φάση του συμπαγούς πηλού. Τότε, κατά την ιζηματογένεση αυτή, η αναλογία της βύθισης του πυθμένα προς τον ρυθμό ιζηματογένεσης ήταν σταθερή (=1). Στο Ανώτερο Τορτόνιο όμως η αναλογία αυτή ήταν μεγαλύτερη από το 1 με [13]

14 αποτέλεσμα την δημιουργία απότομων περιθωρίων στην λεκάνη. Λόγω λοιπόν των περιθωρίων αυτών, σχηματίστηκε και η φάση του συμπαγούς πηλού με ολισθήσεις που αναγνωρίστηκε περισσότερο στα περιθώρια της υπολεκάνης. Οι νότιες περιοχές απέκτησαν μεγάλες κλίσεις και τα προϋπάρχοντα ιζήματα άρχιζαν να ολισθαίνουν. Κατά την περίοδο του Μεσσηνίου, η συνεχής απόθεση ιζημάτων υφαλοκρηπίδας δείχνει ότι η λεκάνη δεν επηρεάστηκε από τη Μεσσήνια κρίση (κρίση αλμυρότητας), οπότε ο ρυθμός βύθισης να είναι μεγαλύτερος από το ρυθμό πτώσης της στάθμης της θάλασσας, έτσι ώστε το περιβάλλον να είναι σταθερό και η υπολεκάνη να παραμείνει ενεργή. Οι κύκλοι μέσα στην ετερολιθική φάση αντιπροσωπεύουν τεκτονικούς παλμούς από το Ανώτερο Τορτόνιο έως και το Ανώτερο Μεσσήνιο. Την περίοδο εκείνη το βάθος της υπολεκάνης μειώνεται δείχνοντας μια σταδιακή αύξηση του ρυθμού ιζηματογένεσης σε σχέση με τον ρυθμό βύθισης του πυθμένα. Επίσης το μεγάλο πάχος της στρωματογραφικής ακολουθίας για μια γενικά ρηχή υπολεκάνη, αντιπροσωπεύει την συνεχόμενη δράση των ρηγμάτων του περιθωρίου που σχημάτισαν την υπολεκάνη. Βόρεια, έξω από την προϋπάρχουσα υπολεκάνη και λόγω της δράσης του δυτικούβορειοδυτικού ρήγματος μετασχηματισμού, η φάση του βιοκλαστικού ασβεστόλιθου σχηματίστηκε πάνω στο επίπεδο του ρήγματος σε παράκτιο περιβάλλον. Κατά την περίοδο του Πλειοκαίνου, η ιζηματογένεση περιορίζεται μόνο κοντά στο κύριο ρήγμα. Ο ρυθμός βύθισης της υπολεκάνης μειώνεται και έτσι η υπολεκάνη σταδιακά μπαζώνει. Εκεί φαίνεται και η λιστρική γεωμετρία του ρήγματος. Στο Κατώτερο Πλειόκαινο όλη η υπολεκάνη ανυψώθηκε και η ιζηματογένεση σταμάτησε. Κατά το Ανώτερο Πλειόκαινο η δράση του βόρειο-βορειοανατολικού ρήγματος ενεργοποιήθηκε ξανά. Δημιουργήθηκε έτσι μια σχεδόν ασύμμετρη θαλάσσια λεκάνη, με πολύ απότομα περιθώρια και αυξανόμενο βάθος ανατολικά προς το περιθωριακό ρήγμα. Σε αυτή την λεκάνη αποτέθηκε η φάση με εναλλαγές αμμούχου πηλού με πηλούχου άμμου. 3.2 Υπολεκάνη του Καστελλίου Τα ρήγματα που ελέγχουν την υπολεκάνη του Καστελλίου έχουν γεωμετρία ρομβοειδούς συστήματος και είναι ρήγματα μετασχηματισμού, με βόρειο-βορειοανατολική και δυτικήβορειοδυτική διεύθυνση. Το δυτικό-βορειοδυτικό ρήγμα μετασχηματισμού στο βορειότερο τμήμα της υπολεκάνης αποτελεί το κύριο όριο της υπολεκάνης κατά τη διάρκεια του Ανώτερου Τορτονίου και εκεί εμφανίζεται συμπαγής πηλός. Τα απότομα περιθώρια της υπολεκάνης αναπτύχθηκαν νότια, και μπροστά από αυτά αποτέθηκαν δελταϊκά ριπίδια. Ο συμπαγής πηλός [14]

15 με ολισθήσεις αναπτύχθηκε λόγω της ξαφνικής επαναδραστηριοποίησης του ρήγματος, εξαιτίας της δημιουργίας απότομων περιθωρίων νότια του ρήγματος. Υπήρχε επίσης εμφάνιση πηλού πάνω σε κροκαλοπαγή, στην περιοχή των Γρηγοριανών. Τότε, λόγω μετανάστευσης της τεκτονικής δραστηριότητας στα βόρεια περιθώρια του ρήγματος, η υπολεκάνη άρχισε να χερσεύει. Κατά το Μεσσήνιο, στα περιθώρια του ρήγματος αναπτύχθηκε μια περιορισμένη λεκάνη με την παρουσία μιας ακολουθίας από γύψο. Το εύρος αυτών των φάσεων δείχνει ότι στο Ανώτερο Τορτόνιο το ρήγμα του περιθωρίου της υπολεκάνης ήταν ακόμα ενεργό, δημιουργώντας έτσι μια σχετικά τοπική βύθιση του μπλοκ μεταξύ των δύο δυτικών-βορειοδυτικών ρηγμάτων μετασχηματισμού. Η υπολεκάνη του Καστελλίου επηρεάστηκε από την Μεσσήνια κρίση με αποτέλεσμα την ανάπτυξη των εβαποριτών. Ο ρυθμός όμως και εδώ της ιζηματογένεσης είναι μεγαλύτερος του ρυθμού βύθισης γι αυτό άλλωστε και η υπολεκάνη χερσεύει. Η υπολεκάνη περιορίζεται κεντρικά και νότια και η ιζηματογένεση σταματά στην υπολεκάνη της Κουκουνάρας. Τα όρια του ρήματος αναπτύσσονται στη νότια πλευρά της υπολεκάνης και στην υπολεκάνη Πλατάνου και Μάλεμε σχηματίζεται αντίστοιχα βιοκλαστικός ασβεστόλιθος πάνω στο επίπεδο του ρήγματος. Εξαιτίας της σύγχρονης δράσης του δυτικού-βορειοδυτικού ρήγματος του περιθωρίου και του βόρειου-βορειοανατολικού ρήγματος μετασχηματισμού, το ανώτερο μέρος της ετερολιθικής φάσης σχηματίστηκε πάνω στη γύψο γύρω από την περιοχή Χαιρετιανά. Κατά τη διάρκεια του Πλειοκαίνου ολόκληρη η περιοχή της υπολεκάνης του Καστελίου ανυψώθηκε καθώς η ιζηματογένεση σταμάτησε. 3.3 Υπολεκάνη του Μάλεμε Η εξέλιξη της υπολεκάνης του Μάλεμε, ελέγχεται επίσης από ένα ρομβοειδές σύστημα ρηγμάτων όπως και η εξέλιξη τη υπολεκάνης του Καστελίου, με ρήγματα μετασχηματισμού βόρειας-βορειανατολικής και βορειοανατολικής διεύθυνσης. Η υπολεκάνη αυτή φαίνεται να περιορίζεται βαθμιαία βορειανατολικά. Ο πιθανός λόγος γι αυτήν την εξέλιξη είναι ο διαφορετικός βαθμός βύθισης στο επίπεδο του δυτικού-βορειοδυτικού ρήγματος που ορίζει τα περιθώρια της υπολεκάνης με τη βύθιση να αυξάνεται βορειανατολικά. Λόγω της δράσης του δυτικού-βορειοδυτικού κανονικού ρήγματος και του βόρειο-βορειανατολικού ρήγματος μετασχηματισμού στο Ανώτερο Τορτόνιο, τοποθετείται στα ανατολικά και νότια περιθώρια της υπολεκάνης συμπαγής πηλός. Η μετανάστευση της τεκτονικής δραστηριότητας προς τα βόρεια [15]

16 συσχετίζεται με την φάση με τις εναλλαγές πηλού και κροκαλοπαγή που εμφανίζεται στο νοτιοδυτικό τμήμα της υπολεκάνης. Ως αποτέλεσμα αυτής της μετανάστευσης αποτίθεται βιοκλαστικός ασβεστόλιθος στην οροφή του ρήγματος (hangiwall) στις υπολεκάνες του Πλατάνου και του Μάλεμε και η γύψος της υπολεκάνης του Καστελίου αποτίθεται στον πόδα (footwall) του ρήγματος. Ο πόδας του ρήγματος που οριοθετεί την υπολεκάνη ανυψώθηκε και σχηματίστηκε χερσαίο περιβάλλον, που συσχετίζεται με την γύψο στην υπολεκάνη του Μάλεμε. Η ράχη του ρήγματος, έδρασε σαν εμπόδιο και διαχώρισε τις υπάρχουσες υπολεκάνες, σχηματίζοντας έτσι ένα περιβάλλον πίσω από το εμπόδιο, με γύψο στα νότια του ρήγματος. Στο βόρειο μέρος αυτής της ράχης σχηματίστηκαν ασβεστόλιθοι και αναβαθμίδες σε ένα παράκτιο περιβάλλον. Κατά την περίοδο του Μεσσηνίου οι αποθέσεις εβαποριτών εμφανίζονται σε μια στενή επιμήκη ζώνη σχεδόν παράλληλη με τα ρήγματα που οριοθετούν την υπολεκάνη, με συνέπεια η υπολεκάνη αυτή να επηρεαστεί από τη Μεσσήνια κρίση αλλά μόνο σε κάποιες περιοχές που βρίσκονται στον πόδα του ρήγματος. Η εναλλαγή παράκτιων και ρηχών θαλάσσιων αποθέσεων στο Κατώτερο Τορτόνιο-Ανώτερο Μεσσήνιο, της ανώτερης στρωματογραφικής ακολουθίας της φάσης πηλός/κροκαλοπαγή και των ρηχών θαλάσσιων αποθέσεων αναπαριστά την αύξηση της στάθμης της θάλασσας λόγω της επαναδραστηριοποίησης του παλιού ρήγματος που την οριοθετούσε. Ενδείξεις γι αυτήν την επαναδραστηριοποίηση του παλιού ρήγματος δηλώνει επίσης η παρουσία εναλλαγών πηλούχου άμμου και αμμούχου πηλού κατά την περίοδο του Πλειοκαίνου. Η βιοστρωματογραφική ανάλυση έδειξε μια συνεχόμενη ιζηματογένεση από το Μεσσήνιο έως το Πλειόκαινο, με μια θαλάσσια επίκληση στη διάρκεια του Κατώτερου Πλειοκαίνου. [16]

17 4. ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΑΙΘΡΟΥ Κατά την εργασία υπαίθρου έγινε συλλογή συνολικά 42 δειγμάτων από την περιοχή του Πλατάνου (εικόνα 4.1). Εικόνα 4.1 Εικόνα της περιοχής μελέτης, του Πλατάνου που απεικονίζεται αριθμητικά η δειγματοληψία. Από την εργασία υπαίθρου προέκυψε η παρακάτω στρωματογραφική στήλη της περιοχής του Πλατάνου. Η στρωματογραφική αυτή διάρθρωση δίνει με περισσότερη λεπτομέρεια τα ιζηματολογικά χαρακτηριστικά που θα αναλυθούν στη συνέχεια και εργαστηριακά (εικόνα 4.2). Εικόνα 4.2 Η στρωματογραφική διάρθρωση της λεκάνης του Πλατάνου και η συσχέτισή τους με τα συλλεχθέντα δείγματα. [17]

18 Πρέπει να αναφερθεί πως στην εργασία υπαίθρου, δεν ξεχώριζε η ακριβής λιθολογία όλων των δειγμάτων καθώς όλα είναι πολύ λεπτόκοκκα, με αποτέλεσμα η μετάβαση από τον πρώτο κύκλο ιζηματογένεσης (φάση συμπαγούς πηλού με ολισθήσεις) στο δεύτερο (ετερολιθική φάση) να μην είναι εύκολη από κοντά. Επιπλέον, τρία από τα δείγματα ήταν πολύ ισχυρώς διαγεννημένα, που σημαίνει πως η διάσπαση τους δεν κατέστη δυνατή, έτσι η κοκκομετρική ανάλυση βασίστηκε στα 39 δείγματα. [18]

19 5. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Τα δείγματα που συλλέχθηκαν στην ύπαιθρο αναλύθηκαν στο εργαστήριο. Οι εργαστηριακές αναλύσεις περιελάμβαναν προσδιορισμό του ποσοστού του ανθρακικού ασβεστίου, ποσοτικό προσδιορισμό του οργανικού άνθρακα και κοκκομετρική ανάλυση. 5.1 Ανάλυση για τον προσδιορισμό του ποσοστού του ανθρακικού ασβεστίου (CaCO 3 ) των δειγμάτων Για τον προσδιορισμό της επί τοις % περιεκτικότητας των δειγμάτων σε ανθρακικό ασβέστιο (CaCO 3 ) των δειγμάτων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος διάσπασης του CaCO 3 με CH 3 COOH (οξικό οξύ)όπως αυτή περιγράφεται από τον Βαρνάβα, Η μέθοδος αυτή στηρίζεται στην πλήρη διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου (CaCO 3 ) με οξικό οξύ (CH 3 COOH), προς σχηματισμό ευδιάλυτου άλατος οξικού ασβεστίου ((CH 3 COO) 2 Ca) και διαφυγή του παραγόμενου διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ), σύμφωνα με την εξίσωση: CaCO 3 + 2CH 3 COOH (CH 3 COO) 2 Ca + CO 2 + H 2 O Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, ζυγίζεται 1g ξηρού και κονιοποιημένου δείγματος και μεταφέρεται σε κωνική φιάλη των 100ml. Μέσα στην κωνική φιάλη προστίθενται 10ml (περίσσεια) οξικού οξέος 25% w / w και το δείγμα τοποθετείται προς ανάδευση για χρονική διάρκεια τεσσάρων (4) ωρών σε ηλεκτρικό δονητή, είτε παραμένει προς αντίδραση είκοσι τέσσερις (24) ώρες σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, εφ όσον δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν έδειξαν ότι το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Μετά το πέρας της διεργασίας αυτής πραγματοποιείται διήθηση του εναπομείναντος δείγματος και των προϊόντων της αντίδρασης σε προζυγισμένο, με ζυγό ακριβείας φίλτρο διηθητικού χάρτη πολύ λεπτού ηθμού (DIN EN ISO 9001). Το ευδιάλυτο άλας του οξικού ασβεστίου διέρχεται από το διηθητικό χάρτη (για το σκοπό αυτό πραγματοποιούνται 2-3 εκπλύσεις του φίλτρου με απιονισμένο νερό) ενώ το μέρος του ιζήματος που δεν αντέδρασε συγκρατείται. Το διηθητικό χαρτί με το αδιάσπαστο ίζημα αφήνεται προς ξήρανση σε πυριαντήριο και στη συνέχεια ζυγίζεται. Η διαφορά βάρους του διηθητικού χαρτιού με και χωρίς ίζημα δίνει το βάρος του μη ανθρακικού μέρους του δείγματος, ενώ η διαφορά του συγκρατηθέντος ιζήματος από το αρχικό βάρος του δείγματος πολλαπλασιαζόμενο επί εκατό (100) δίνει το ποσοστό του ανθρακικού ασβεστίου που περιέχει το δείγμα. Εάν το βάρος του [19]

20 αρχικού δείγματος δεν είναι ακριβώς 1g τότε το επί τοις % ποσοστό του ανθρακικού ασβεστίου δίνεται από τον τύπο: % ποσοστό CaCO 3 =[(W δείγματος - ΔW φίλτρου )/W δείγματος ] Όπου W δείγματος και ΔW φίλτρου είναι το βάρος του δείγματος και η διαφορά βάρους του φίλτρου με και χωρίς ίζημα. Η αύξηση ή η μείωση του ανθρακικού ασβεστίου σε μια ακολουθία ιζημάτων δείχνει τις συνθήκες ιζηματογένεσης. Σε συνθήκες έντονης ιζηματογένεσης η ποσότητα του ανθρακικού ασβεστίου αυξάνεται προς τα λεπτόκοκκα κλάσματα (ποτάμια - δελταϊκά) ενώ στα θαλάσσια ιζήματα σε θέσεις χαμηλού ρυθμού ιζηματογένεσης το ανθρακικό υλικό αυξάνεται προς τα χονδρόκοκκα κλάσματα (Saadellah & Kukal, 1969). Η ανάλυση του ανθρακικού ασβεστίου έδειξε ότι τα δείγματα είναι πολύ πλούσια σε ανθρακικό ασβέστιο (Πίνακας 5.1.1, εικόνα 5.1.1). Από τα αποτελέσματα προκύπτει ότι η περιεκτικότητα των δειγμάτων σε CaCO 3, κυμαίνεται από 34,87 έως 87,47% με μέση τιμή 53,3%. Δεν παρατηρήθηκε ιδιαίτερη αύξηση ή μείωση σε σχέση με τη λιθολογία, αντίθετα το μεγάλο ποσοστό ανθρακικού ασβεστίου θα μπορούσε να κατατάξει τα δείγματα μας ως ανθρακικά, δείχνοντας ξεκάθαρα έντονα οξειδωτικές συνθήκες ιζηματογένεσης. [20]

21 ΠΟΣΟΣΤΟ % CaCO 3 Π1 Π2 Π3 Π4 Π5 Π6 Π7 Π8 Π9 Π10 Π11 Π12 Π13 Π14 Π15 Π16 Π17 Π18 Π19 Π20 Π21 Π22 Π23 Π24 Π25 Π26 Π27 Π28 Π29 Π30 Π31 Π32 Π33 Π34 Π35 Π36 Π37 Π38 Π39 Π40 Π41 Π42 62,69 50,30 38,78 74,04 44,08 49,57 50,87 62,89 50,10 48,17 46,91 47,82 44,08 40,36 52,11 57,17 52,76 35,97 44,93 34,87 39,88 45,23 46,51 46,63 58,57 49,13 53,30 47,61 69,47 66,77 59,88 57,66 66,77 60,20 62,22 56,06 67,71 66,44 72,88 80,82 87,47 86, ΕΤΕΡΟΛΙΘΙΚΗ ΦΑΣΗ ΦΑΣΗ ΣΥΜΠΑΓΟΥΣ ΠΗΛΟΥ Εικόνα Ραβδόγραμμα όπου φαίνεται η % περιεκτικότητα των δειγμάτων σε CaCO 3. [21]

22 ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΒΑΡΟΣ ΔΙΗΘΗΤΙΚΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ΧΩΡΙΣ ΙΖΗΜΑ ΒΑΡΟΣ ΔΙΗΘΗΤΙΚΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ΜΕ ΙΖΗΜΑ ΒΑΡΟΣ ΙΖΗΜΑΤΟΣ ΒΑΡΟΣ CaCO 3 ΠΟΣΟΣΤΟ % CaCO 3 Π1 1,23 1,61 0,37 0,63 62,69 Π2 1,25 1,75 0,50 0,50 50,30 Π3 1,23 1,84 0,61 0,39 38,78 Π4 1,25 1,51 0,26 0,74 74,04 Π5 1,23 1,79 0,56 0,44 44,08 Π6 1,24 1,75 0,50 0,50 49,57 Π7 1,24 1,73 0,49 0,51 50,87 Π8 1,24 1,61 0,37 0,63 62,89 Π9 1,23 1,73 0,50 0,50 50,10 Π10 1,23 1,75 0,52 0,48 48,17 Π11 1,25 1,79 0,53 0,47 46,91 Π12 1,23 1,75 0,52 0,48 47,82 Π13 1,24 1,80 0,56 0,44 44,08 Π14 1,21 1,81 0,60 0,40 40,36 Π15 1,23 1,70 0,48 0,52 52,11 Π16 1,23 1,66 0,43 0,57 57,17 Π17 1,24 1,72 0,47 0,53 52,76 Π18 1,23 1,36 0,13 0,87 87,47 Π19 1,23 1,64 0,41 0,59 58,57 Π20 1,23 1,87 0,64 0,36 35,97 Π21 1,21 1,76 0,55 0,45 44,93 Π22 1,24 1,54 0,31 0,69 69,47 Π23 1,24 1,37 0,13 0,87 86,76 Π24 1,24 1,57 0,33 0,67 66,77 Π25 1,26 1,66 0,40 0,60 59,88 Π26 1,23 1,65 0,42 0,58 57,66 Π27 1,23 1,83 0,60 0,40 39,88 Π28 1,26 1,59 0,33 0,67 66,77 Π29 1,23 1,78 0,55 0,45 45,23 Π30 1,24 1,64 0,40 0,60 60,20 Π31 1,24 1,62 0,38 0,62 62,22 Π32 1,25 1,78 0,53 0,47 46,51 Π33 1,25 1,78 0,53 0,47 46,63 Π34 1,23 1,42 0,19 0,81 80,82 Π35 1,24 1,74 0,51 0,49 49,13 Π36 1,23 1,69 0,47 0,53 53,30 Π37 1,24 1,51 0,27 0,73 72,88 Π38 1,23 1,88 0,65 0,35 34,87 Π39 1,22 1,66 0,44 0,56 56,06 Π40 1,21 1,53 0,32 0,68 67,71 Π41 1,24 1,57 0,34 0,66 66,44 Π42 1,23 1,76 0,52 0,48 47,61 Πίνακας Ποσοστιαία συμμετοχή CaCO 3. [22]

23 5.2 Ανάλυση και ποσοτικός προσδιορισμός του οργανικού άνθρακα ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ο ποσοτικός προσδιορισμός του οργανικού άνθρακα έγινε με τη μέθοδο Gaudette et al Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή ο προσδιορισμός του οργανικού άνθρακα γίνετε με τιτλοδότηση. Συγκεκριμένα: Παίρνουμε 0,2-0,5 gr ξηρού και κονιοποιημένου δείγματος και το τοποθετούμε σε φιάλη σχήματος φλασκιού χωρητικότητας 500 ml. Προσθέτουμε ακριβώς 10 ml διαλύματος διχρωμικού καλίου (K 2 Cr 2 O 7 )κανονικότητας 1 (1Ν) και ανακατεύουμε τη φιάλη προσεκτικά. Κατόπιν προσθέτουμε 20 ml πυκνού θειικού οξέος (H 2 SO 4, 96%) και ανακατεύουμε το μίγμα με απαλό κούνημα της φιάλης για ένα λεπτό. Αυτό γίνεται προσεκτικά για να πετύχουμε την πλήρη επαφή (αντίδραση) του ιζήματος με το αντιδραστήριο ενώ συγχρόνως προσέχουμε να μην κολλήσει ίζημα στα τοιχώματα της φιάλης και δεν έρχεται σε επαφή με τα αντιδραστήρια. Το μίγμα αφήνεται για αντίδραση σε ηρεμία για 30 λεπτά. Μετά τα 30 λεπτά, το διάλυμα αραιώνεται με 200 ml αποσταγμένο νερό και σε αυτό προσθέτουμε 10 ml φωσφορικού οξέος (H 3 PO 4, 85%) και 0,2 gr φθοριούχου νατρίου (NaF) και 15 σταγόνες δείκτη διφενυλαμίνης. Το διάλυμα επανατιτλοδοτείται με διάλυμα σιδηρούχου θειικού αμμωνίου κανονικότητας 0,5N (FeSO 4 (NH 4 ) 2 (SO 4 )6H 2 O). Το χρώμα εξελίσσεται από θαμπό πράσινο-καφέ σε πράσινο, με την προσθήκη κατά προσέγγιση 10 ml του σιδηρούχου διαλύματος. Το χρώμα συνεχίζει να μεταβάλλεται με την προσθήκη 10 έως 20 σταγόνων του σιδηρούχου διαλύματος που θα επιφέρουν μεταβολή στο χρώμα και θα το κάνουν πολύ φωτεινό πράσινο. Η ίδια διαδικασία ακολουθείται και σε ένα τυφλό δείγμα (δείγμα το οποίο δεν περιέχει ίζημα) ανά δέκα δείγματα υπαίθρου. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης υπολογίζονται με την ακόλουθη εξίσωση: %οργανικού άνθρακα= 10 (1- Τ/S)[1.0Ν (0.003) (100/W)] Όπου: T= τιτλοδοτημένο δείγμα, σε ml το σιδηρούχο διάλυμα S= τιτλοδοτημένο τυφλό δείγμα, σε ml το σιδηρούχο διάλυμα 0.003= 12/4000= το μέγιστο βάρος του άνθρακα (C) 1.0Ν= κανονικότητα του K 2 Cr 2 O 7 10= η ποσότητα του K 2 Cr 2 O 7 σε ml [23]

24 W= το βάρος του ιζήματος σε gr Από την ανάλυση προέκυψε ότι η ποσοστιαία συμμετοχή οργανικού άνθρακα στα δείγματα κυμαίνεται από 0% έως 2,38% (Πίνακας 5.2.1, εικόνα.5.2.1). Γενικά τα δείγματα μας είναι φτωχά σε οργανικό υλικό και μόνο συγκεκριμένοι ορίζοντες είναι σχετικά πλούσιοι, δείχνοντας ανοξικές αναγωγικές συνθήκες για μικρά χρονικά διαστήματα στη λεκάνη ιζηματογένεσης. % TOC Π1 Π3 Π5 Π7 Π9 Π11 Π13 Π15 Π17 Π19 Π21 Π23 Π25 Π27 Π29 Π31 Π33 Π35 Π37 Π39 Π41 0,18 0,04 0,18 0,09 0,2 0,18 0,2 0,3 0,14 0,11 0,05 0,27 0,45 0,34 0,03 0 0,06 0 0,17 0,04 0,02 0,13 0,06 0,16 0,32 0,36 0,14 0,19 0,19 0,42 0,36 0,41 0,32 0 0,09 0,69 1,03 1,17 1,39 1,97 1,68 2,26 0 0,5 1 1,5 2 2,5 ΕΤΕΡΟΛΙΘΙΚΗ ΦΑΣΗ ΦΑΣΗ ΣΥΜΠΑΓΟΥΣ ΠΗΛΟΥ Εικόνα Ραβδόγραμμα όπου φαίνεται η % περιεκτικότητα των δειγμάτων σε οργανικό άνθρακα. [24]

25 ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΔΙΑΛΥΜΑ ΣΙΔΗΡΟΥΧΟΥ ΘΕΙΙΚΟΥ ΑΜΜΩΝΙΟΥ (ml) [Τ] ΒΑΡΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ (gr) [25] ΔΙΑΛΥΜΑ ΣΙΔΗΡΟΥΧΟΥ ΘΕΙΙΚΟΥ ΑΜΜΩΝΙΟΥ ΣΤΟ ΤΥΦΛΟ ΔΕΙΓΜΑ (ml) [S] Π1 20,1 0, ,5 0,18 Π2 20,4 0, ,5 0,04 Π3 20,05 0, ,5 0,18 Π4 20,2 0, ,5 0,09 Π5 20,15 0, ,5 0,20 Π6 20,1 0, ,5 0,18 Π7 19,85 0, ,5 0,20 Π8 19,75 0, ,5 0,30 Π9 20,15 0, ,5 0,14 Π10 20,15 0, ,5 0,11 Π11 20,4 0, ,5 0,05 Π12 19,75 0, ,5 0,27 Π13 20,3 0, ,5 0,45 Π14 20,75 0,3 21,5 0,34 Π15 20,2 0,26 24,5 0,69 Π16 24,4 0, ,5 0,03 Π17 24,5 0, ,5 0 Π18 20,3 0,26 24,5 1,97 Π19 24,3 0, ,5 0,06 Π20 24,5 0, ,5 0 Π , ,5 1,17 Π22 23,8 0, ,5 0,17 Π23 20,3 0, ,5 1,39 Π24 20,5 0,29 24,5 1,68 Π25 19,5 0,27 24,5 2,26 Π26 23,7 0, ,8 0,04 Π27 23,75 0, ,8 0,02 Π28 20,25 0,277 20,5 0,13 Π29 20,3 0, ,5 0,06 Π30 19,95 0, ,5 0,16 Π , ,5 0,32 Π32 19,95 0, ,5 0,36 Π ,489 20,5 0,14 Π , ,5 0,19 Π35 19,9 0, ,5 0,19 Π36 20,7 0,26 21,5 0,42 Π37 20,7 0,31 21,5 0,36 Π38 20,8 0, ,5 0,41 Π39 20,5 0, ,5 0,32 Π40 22,25 0,4 21,5 0 Π41 21,3 0, ,5 0,09 Π42 19,35 0,29 21,5 1,03 Πίνακας Ποσοστιαία συμμετοχή του οργανικού άνθρακα. ΠΟΣΟΣΤΟ % ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ

26 5.3 Κοκκομετρική ανάλυση Η κοκκομετρική ανάλυση, που σκοπό έχει τον καθορισμό της λιθολογίας και τον προσδιορισμό των κοκκομετρικών παραμέτρων για την περιγραφή της κοκκομετρικής κατανομής των ιζημάτων, έγινε με τη μέθοδο των κοσκίνων για το αδρομερές μέρος των ιζημάτων (>63μm) και με τη μέθοδο της πιπέττας (pipette analysis)για το λεπτομερές μέρος των ιζημάτων. Από κάθε δείγμα 25 gr περίπου τοποθετήθηκαν σε ποτήρια ζέσεως των 600 ml στα οποία προστέθηκαν περίπου 100 ml αποσταγμένου νερού και το περιεχόμενο των ποτηριών αναδεύτηκε για μερικά λεπτά κατά αραιά χρονικά διαστήματα. Μετά την παρέλευση 24 ωρών προστέθηκαν 25 ml υπεροξειδίου του υδρογόνου (Η 2 Ο 2 ) περιεκτικότητας 30% κατ όγκον. Η προσθήκη αυτή έγινε με σκοπό την οξείδωση του οργανικού υλικού καθώς επίσης και στην πλήρη αποσυμπέτρωση των δειγμάτων στους επιμέρους κόκκους εκ των οποίων συνίσταται. Στα δείγματα παρατηρήθηκε αναβρασμός και αφού αναδεύτηκαν αφέθηκαν για άλλες 24 ώρες. Κατόπιν προστέθηκε μικρή ποσότητα Η 2 Ο 2 (5 ml) ώστε να παρατηρήσουμε αν η αντίδραση είχε επιτευχθεί πλήρως. Στα δείγματα που παρατηρήθηκε εκ νέου αναβρασμός συνεχίστηκε η προσθήκη μικρών ποσοτήτων Η 2 Ο 2 ανά εικοσιτετράωρα έως ότου παύσει ο αναβρασμός. Όταν τα δείγματα πλέον δεν ανέβραζαν τοποθετήθηκαν σε θερμαντική πλάκα και βράστηκαν ώστε να διασπαστεί τυχόν υπόλειμμα του Η 2 Ο 2 και τα αντιδρώντα της οξείδωσης του οργανικού υλικού. Μόλις τα δείγματα αφαιρέθηκαν από την θερμαντική πλάκα προστέθηκε ποσότητα αποσταγμένου νερού καθαρίζοντας ταυτόχρονα τα τοιχώματα των ποτηριών ζέσεως και εν συνεχεία τα δείγματα αφέθηκαν σε ηρεμία ώστε να καθιζήσει το υλικό και κατόπιν αφαιρέθηκε με πιπέττα το διάλυμα το οποίο περιείχε τα προϊόντα της οξειδώσεως. Έπειτα τα δείγματα υποβλήθηκαν σε υγρή κοσκίνιση ώστε να επιτευχτεί ένας πρώτος διαχωρισμός μεταξύ των αδρομερών συστατικών (ψηφίτες και άμμος) και των λεπτομερών συστατικών (πηλός και άργιλος). Η υγρή κοσκίνιση είναι μία έκπλυση του δείγματος με αποσταγμένο νερό μέσα σε κόσκινο διαμέτρου κόκκων 63μm, όπου το διερχόμενο υλικό (κόκκοι μεγέθους πηλού και αργίλου και νερό) συγκεντρώνεται σε ογκομετρικούς κυλίνδρους των 1000 ml ενώ το συγκρατούμενο (κόκκοι μεγέθους μεγαλυτέρων των 63 μm αλλά και υλικό μικρότερης διαμέτρου που δεν κατόρθωσε να περάσει από το κόσκινο) μεταφέρεται σε ποτήρια ζέσεως των 400 ml και τοποθετείται σε φούρνο θερμοκρασίας 60 ο για να ξηρανθεί. [26]

27 Το μέρος του δείγματος που συγκρατήθηκε κατά την υγρή κοσκίνιση και αφού ξηράνθηκε υποβλήθηκε σε ξηρή κοσκίνιση. Το υλικό που πέρασε από το κόσκινο διαμέτρου 63 μm αφού ζυγίστηκε τοποθετήθηκε στους ογκομετρικούς σωλήνες μαζί με το υπόλοιπο λεπτομερές υλικό. Στο λεπτομερές μέρος των δειγμάτων όπως προαναφέρθηκε εφαρμόστηκε η μέθοδος της πιπέττας, η διαδικασία της οποίας είναι η εξής: Στο υλικό που είχε συγκεντρωθεί στους ογκομετρικούς κυλίνδρους τοποθετήθηκαν 25 ml Calgon (μεταφωσφορικό νάτριο) και οι ογκομετρικοί συμπληρώθηκαν με αποσταγμένο νερό μέχρι τη χαραγή των 1000 ml και τοποθετήθηκαν σε υδρόλουτρο θερμοκρασίας 30 ο C. Το Calgon χρησιμοποιήθηκε ως μέσο διασποράς με αποτέλεσμα την αποφυγή συγκολλήσεως των κόκκων της αργίλου και την μη κροκίδωση αυτής. Η δράση αυτή του Calgon υποβοηθήθηκε από την προηγηθείσα καταστροφή και απομάκρυνση του οργανικού υλικού με την χρήση Η 2 Ο 2. Έπειτα το δείγμα αφέθηκε για 24 ώρες για να επιδράσει το Calgon. Μετά ακολούθησε το στάδιο της αναρροφήσεως όπου το περιεχόμενο του κυλίνδρου αναδεύτηκε 2 έως 3 λεπτά και μετά την παύση της αναδεύσεως και με την παρέλευση 20 δευτερολέπτων και σε βάθος 20 cm από την ελεύθερη επιφάνεια του εναιωρήματος λήφθηκε με την βοήθεια σιφωνιού κλάσμα 25 ml, όπου στην συνέχεια μεταγγίστηκε σε ποτήρι το οποίο προηγουμένως είχε ζυγιστεί. Η ίδια διαδικασία ακολουθήθηκε για βάθος 10 cm σε χρόνους 1 26, 6 16, 24 22, 1h 37 28, 6h Το υλικό των ποτηριών ξηράνθηκε στους 110 ο C και αφού ψύχθηκαν ζυγίστηκαν εκ νέου και υπολογίστηκε το βάρος των περιεχόμενων κλασμάτων από τη διαφορά των 2 ζυγίσεων. Από το βάρος των κλασμάτων που βρέθηκε αφαιρέθηκε το βάρος του Calgon το οποίο περιείχε κάθε κλάσμα για να υπολογίσουμε το πραγματικό βάρος των κλασμάτων. Το αθροιστικό επί της εκατό βάρος για κάθε κλάσμα υπολογίστηκε σύμφωνα με τον τύπο: Αθροιστικό βάρος %= 100 (S + SC - P)/ S + SC Όπου: S= το βάρος του κλάσματος της άμμου SC= το βάρος του κλάσματος του πηλού και της αργίλου P= το βάρος του ληφθέντος κλάσματος επί 40. [27]

28 Τα δείγματα στα οποία το αδρομερές κλάσμα δεν ξεπερνούσε το 10% εφαρμόστηκε μόνο η μέθοδος της πιπέττας (με εξαίρεση μόνο μια ξηρή κοσκίνιση με κόσκινο διαμέτρου 63μm ώστε να περάσει λεπτόκοκκο υλικό το οποίο δεν πέρασε κατά την διάρκεια της υγρής κοσκίνισης)ενώ αντίστοιχα τα δείγματα στα οποία το λεπτομερές κλάσμα δεν ξεπερνούσε το 10% εφαρμόστηκε η μέθοδος των κοσκίνων. Με τα στοιχεία που εξήχθησαν από την κοκκομετρική ανάλυση κατασκευάστηκαν οι αθροιστικές κοκκομετρικές καμπύλες (Παράρτημα, εικόνα 5.3.1, εικόνα 5.3.2), καθώς καθορίστηκε ο λιθολογικός χαρακτήρας των ιζημάτων με τη βοήθεια της ταξινόμησης κατά Folk & Ward 1957 (εικόνα 5.3.3, πίνακας 5.3.1) και υπολογίστηκαν οι στατιστικές παράμετροι (διάμεσος Md, αριθμητικός μέσος Mz, τυπική απόκλιση σi, ασυμμετρία SK1 και κύρτωση KG) κατά Folk & Ward 1957 (Πίνακας 5.3.2, Πίνακας 5.3.3, Πίνακας 5.3.4). Εικόνα Κοκκομετρικές καμπύλες των δειγμάτων του πρώτου κύκλου της στρωματογραφίας της περιοχής (ετερολιθική φάση). [28]

29 Εικόνα Κοκκομετρικές καμπύλες των δειγμάτων του δεύτερου κύκλου της στρωματογραφίας της περιοχής (φάσης του πηλού). Εικόνα Το διάγραμμα κατά Folk & Word (1957). [29]

30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΜΜΟΣ % ΠΗΛΟΣ % ΑΡΓΙΛΟΣ % ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Πηλούχος άμμος Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Πηλούχα άμμος Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Π Αμμούχος πηλός Πίνακας Πίνακας όπου φαίνεται ο λιθολογικός χαρακτήρας των δειγμάτων με βάση το διάγραμμα κατά Folk & Word (1957). [30]

31 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΑΜΕΣΟΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΙΚΗ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΑ ΚΥΡΤΩΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΣ ΑΠΟΚΛΙΣΗ Md Mz σg σi SK1 KG Π1 5,79 5,401 0,161 1,716-0,322 1,982 Π2 5,19 5,223 0,147 1,694 0,038 1,173 Π3 5,89 5,574 0,156 1,6-0,237 0,985 Π4 6,41 6,366 0,145 1,532-0,103 0,606 Π5 5,7 5,789 0,115 1,937-0,02 0,723 Π6 5,28 5,248 0,147 1,717 0,029 1,343 Π7 5,46 5,628 0,147 1,07 0,063 1,04 Π8 5,68 5,955 0,256 1,106 0,304 1,541 Π9 5,21 5,654 0,113 1,983 0,179 0,625 Π10 5,22 4,724 0,178 1,681-0,326 1,59 Π11 5,98 5,892 0,129 1,789-0,127 0,836 Π12 4,88 5,548 0,144 1,616 0,456 0,97 Π13 6,58 6,267 0,13 1,862-0,343 0,991 Π14 6,15 5,628 0,108 2,32-0,409 0,883 Π15 6,85 6,542 0,15 1,756-0,41 0,994 Π16 5,47 5,393 0,097 2,315-0,119 4,125 Π17 6,44 6,203 0,132 1,723-0,249 0,804 Π19 6,43 6,187 0,129 1,76-0,254 0,775 Π20 5,86 5,759 0,124 1,841-0,122 0,786 Π21 6,25 6,021 0,12 1,869-0,224 0,783 Π22 5,25 5,308 0,142 1,89-0,044 1,709 Π23 3,61 3,537 0,272 1,312-0,031 2,71 Π24 4,52 4,744 0,131 1,953 0,134 1,952 Π25 5,14 4,977 0,096 2,389-0,131 0,488 Π26 5,41 4,921 0,091 2,574-0,289 0,909 Π27 6,23 5,914 0,112 2,044-0,284 0,982 Π28 5,33 4,888 0,108 2,187-0,233 0,82 Π29 5,79 5,465 0,165 1,545-0,242 1,388 Π30 5,47 5,142 0,132 1,904-0,219 1,011 Π31 4,08 3,93 0,014 1,834-0,04 0,98 Π32 5,36 5,506 0,119 1,905 0,046 0,87 Π33 6,26 5,824 0,13 1,797-0,331 0,962 Π34 5,74 5,304 0,104 2,377-0,333 1,165 Π35 5,27 5,525 0,12 1,934 0,084 0,896 Π36 5,42 5,199 0,104 2,194-0,123 0,727 Π38 6,3 6,015 0,116 1,969-0,27 0,774 Π39 6,36 6,044 0,122 1,889-0,294 0,886 Π40 6,49 6,098 0,124 1,96-0,378 0,963 Π42 5,07 5,233 0,097 2,341-0,001 0,717 Πίνακας Πίνακας όπου φαίνονται οι στατιστικές παράμετροι που υπολογίστηκαν. [31]

32 ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Inman (σg) ΤΥΠΙΚΗ ΑΠΟΚΛΙΣΗ Folk & Ward (σi) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ Π1 0,161 1,716 Φτωχή ταξιθέτηση Π2 0,147 1,694 Φτωχή ταξιθέτηση Π3 0,156 1,6 Φτωχή ταξιθέτηση Π4 0,145 1,532 Φτωχή ταξιθέτηση Π5 0,115 1,937 Φτωχή ταξιθέτηση Π6 0, Φτωχή ταξιθέτηση Π7 0,147 1,07 Φτωχή ταξιθέτηση Π8 0, Φτωχή ταξιθέτηση Π9 0,113 1,983 Φτωχή ταξιθέτηση Π10 0,178 1,681 Φτωχή ταξιθέτηση Π11 0,129 1,789 Φτωχή ταξιθέτηση Π12 0,144 1,616 Φτωχή ταξιθέτηση Π13 0,13 1,862 Φτωχή ταξιθέτηση Π14 0,108 2,32 Πολύ φτωχή ταξιθέτηση Π15 0,15 1,756 Φτωχή ταξιθέτηση Π16 0,097 2,315 Πολύ φτωχή ταξιθέτηση Π17 0,132 1,723 Φτωχή ταξιθέτηση Π19 0,129 1,76 Φτωχή ταξιθέτηση Π20 0,124 1,841 Φτωχή ταξιθέτηση Π21 0,12 1,869 Φτωχή ταξιθέτηση Π22 0,142 1,89 Φτωχή ταξιθέτηση Π23 0,272 1,312 Φτωχή ταξιθέτηση Π24 0,131 1,953 Φτωχή ταξιθέτηση Π25 0,096 2,389 Πολύ φτωχή ταξιθέτηση Π26 0,091 2,574 Πολύ φτωχή ταξιθέτηση Π27 0,112 2,044 Πολύ φτωχή ταξιθέτηση Π28 0,108 2,187 Πολύ φτωχή ταξιθέτηση Π29 0,165 1,545 Φτωχή ταξιθέτηση Π30 0,132 1,904 Φτωχή ταξιθέτηση Π31 0,014 1,834 Φτωχή ταξιθέτηση Π32 0,119 1,905 Φτωχή ταξιθέτηση Π33 0, Φτωχή ταξιθέτηση Π34 0,104 2,377 Πολύ φτωχή ταξιθέτηση Π35 0,12 1,934 Φτωχή ταξιθέτηση Π36 0,104 2,194 Πολύ φτωχή ταξιθέτηση Π ,969 Φτωχή ταξιθέτηση Π39 0,122 1,889 Φτωχή ταξιθέτηση Π40 0, Φτωχή ταξιθέτηση Π42 0,097 2,341 Πολύ φτωχή ταξιθέτηση Πίνακας Στατιστικές παράμετροι των δειγμάτων (τυπική απόκλιση) και ο χαρακτηρισμός τους. [32]

33 ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Inman (SKG) ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΑ Folk & Ward (SK1) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ Π1-0,9-0,322 Πολύ αρνητική Π2-0,804 0,038 Σχεδόν κανονική Π3-1, Αρνητική Π4-0, Αρνητική Π5-0, Σχεδόν κανονική Π6-0,842 0,029 Σχεδόν κανονική Π7-0,713 0,063 Σχεδόν κανονική Π8-0, Πολύ θετική Π9-0, Θετική Π10-1,231-0,326 Πολύ αρνητική Π11-0,888-0,127 Αρνητική Π12-0,363 0,456 Πολύ θετική Π13-0,972-0,343 Πολύ αρνητική Π14-1,198-0,409 Πολύ αρνητική Π15-1, Πολύ αρνητική Π16-0, Αρνητική Π17-0,99-0,249 Αρνητική Π19-1,013-0,254 Αρνητική Π20-0,931-0,122 Αρνητική Π21-0,97-0,224 Αρνητική Π22-0,752-0,044 Σχεδόν κανονική Π23-0, Σχεδόν κανονική Π24-0,588 0,134 Θετική Π25-0, Αρνητική Π26-1, Αρνητική Π27-0,94-0,284 Αρνητική Π28-1,138-0,233 Αρνητική Π29-0,971-0,242 Αρνητική Π30-1,056-0,219 Αρνητική Π31-0,992-0,04 Σχεδόν κανονική Π32-0,77 0,046 Σχεδόν κανονική Π33-1,122-0,331 Πολύ αρνητική Π34-0,926-0,333 Πολύ αρνητική Π35-0,667 0,084 Σχεδόν κανονική Π36-0,959-0,123 Αρνητική Π38-1,012-0,27 Αρνητική Π39-1,003-0,294 Αρνητική Π40-1,075-0,378 Πολύ αρνητική Π42-0,797-0,001 Σχεδόν κανονική Πίνακας Στατιστικές παράμετροι των δειγμάτων (ασυμμετρία) και ο χαρακτηρισμός τους. [33]

34 ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Inman ΚΥΡΤΩΣΗ Folk & Ward (KG) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ Π ,982 Πολύ λεπτόκυρτη Π ,173 Λεπτόκυρτη Π ,985 Μεσόκυρτη Π ,606 Πολύ πλατύκυρτη Π5 0,275 0,723 Πλατύκυρτη Π ,343 Λεπτόκυρτη Π ,04 Μεσόκυρτη Π8 1,072 1,541 Πολύ λεπτόκυρτη Π9 0,298 0,625 Πολύ πλατύκυρτη Π10 1,284 1,59 Πολύ λεπτόκυρτη Π11 0,377 0,836 Πλατύκυρτη Π12 0,414 0,97 Μεσόκυρτη Π13 0,534 0,991 Μεσόκυρτη Π ,883 Πλατύκυρτη Π Μεσόκυρτη Π ,125 Πάρα πολύ λεπτόκυρτη Π17 0, Πλατύκυρτη Π Πλατύκυρτη Π20 0,357 0,786 Πλατύκυρτη Π ,783 Πλατύκυρτη Π ,709 Πολύ λεπτόκυρτη Π23 2,055 2,71 Πολύ λεπτόκυρτη Π24 0,716 1,952 Πολύ λεπτόκυρτη Π25 0,37 0,488 Πολύ πλατύκυρτη Π Μεσόκυρτη Π Μεσόκυρτη Π28 0,454 0,82 Πλατύκυρτη Π29 0,704 1,388 Λεπτόκυρτη Π30 0,656 1,011 Μεσόκυρτη Π31 0,828 0,98 Μεσόκυρτη Π ,87 Πλατύκυρτη Π ,962 Μεσόκυρτη Π ,165 Λεπτόκυρτη Π ,896 Πλατύκυρτη Π36 0,36 0,727 Πλατύκυρτη Π38 0,344 0,774 Πλατύκυρτη Π ,886 Πλατύκυρτη Π ,963 Μεσόκυρτη Π ,717 Πλατύκυρτη Πίνακας Στατιστικές παράμετροι των δειγμάτων (κύρτωση) και ο χαρακτηρισμός τους. [34]

35 Η επεξεργασία των στατιστικών παραμέτρων έγινε με τα διαγράμματα: ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 1. Διάγραμμα κατά Friedman (1979) με προβολή του σ1 με το Sk1 (εικόνα 5.3.3) στο οποίο καμία από τις τιμές δεν προβάλλεται γιατί όλες οι τιμές του σ1 είναι μεγαλύτερες του Διάγραμμα κατά Amarall (1977) με προβολή του Μz με το Sk1 (εικόνα 5.3.4). Σε αυτό το διάγραμμα επίσης δεν προβάλλονται τιμές επειδή καμία τιμή του Mz δεν είναι από 1 έως Διάγραμμα κατά Stewart (1958) με προβολή του Μd με το σ1 (εικόνα ) στο οποίο φαίνεται πως τα δείγματα αποτελούν αργή απόθεση σε ήρεμα νερά. 4. Διαγράμματα κατά Valia & Cameron (1977) με προβολή (α)των Mz και Sk1 και (β) των Sk1 και σi (εικόνα 5.3.6). Και από τα δυο αυτά διαγράμματα προκύπτει πως κυρίως η πηλούχα φάση αποτέθηκε στα βαθύτερα νερά ενώ η ετερολιθική φάση παρουσιάζει διάφορες διακυμάνσεις, μεγαλύτερου και μικρότερου βάθους. 5. Διάγραμμα κατά Moila & Visher (1968) με προβολή του Kg με το Sk1 (εικόνα ). Από αυτό το διάγραμμα προκύπτει το ίδιο συμπέρασμα που προέκυψε από τα διαγράμματα κατά Valia & Cameron (1979). 6. Διάγραμμα κατά Passega (1957, 1969) με προβολή των C, L, A, M με C=M (εικόνα 5.3.8). Από αυτό το διάγραμμα προκύπτει ότι τα δείγματα αποτέθηκαν κυρίως ως ομογενές αιώρημα. [35]

36 Εικόνα Διάγραμμα κατά Friedman (1979) με προβολή του σ1 με το Sk1. Εικόνα Διάγραμμα κατά Amarall (1979) με προβολή του Mz με το Sk1. [36]

37 3 2,5 2 σ1 1,5 1 0,5 0 ΕΤΕΡΟΛΙΘΙΚΗ ΦΑΣΗ ΦΑΣΗ ΠΗΛΟΥ Md Εικόνα Διάγραμμα κατά Stewart (1958) με προβολή του Md με το σ1. 0,6 0,4 0,2 Sk1-1E-15-0,2-0,4-0,6 ΜΙΚΡΟΥ ΒΑΘΟΥΣ ΒΑΘΟΥΒΑΘΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΘΟΥΣ ΕΤΕΡΟΛΙΘΙΚΗ ΦΑΣΗ ΦΑΣΗ ΠΗΛΟΥ 0 2 Mz ,6 0,4 0,2 Sk1-1E-15-0,2-0,4-0,6 ΜΙΚΡΟΥ ΒΑΘΟΥΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΘΟΥΣ σ1 ΕΤΕΡΟΛΙΘΙΚΗ ΦΑΣΗ ΦΑΣΗ ΠΗΛΟΥ Εικόνα Διαγράμματα κατά Valia & Cameron (1977) με προβολή (α) των Mz και Sk1 και (β) των Sk1 και σ1. [37]

38 Φ 1 (μm) ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 0,6 0,4 0,2 SK1-1E-15-0,2-0,4-0, KG ΕΤΕΡΟΛΙΘΙΚΗ ΦΑΣΗ ΦΑΣΗ ΠΗΛΟΥ ΠΟΤΑΜΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ Εικόνα Διαγράμματα κατά Moila & Visher (1968) με προβολή του Kg με το Sk ΕΤΕΡΟΛΙΘΙΚΗ ΦΑΣΗ ΦΑΣΗ ΠΗΛΟΥ Διάμεσος (μm) Εικόνα Διάγραμμα κατά Passega (1957, 1969) με προβολή των C,L,A,M με C=M. Από τη χρήση των παραπάνω διαγραμμάτων και με δεδομένο ότι πρόκειται για αποθέσεις υφαλοκρηπίδας είναι προφανές ότι στο διάγραμμα Friedman και Amarall δεν υπάρχουν προβολές καθότι το διάγραμμα αυτό χρησιμοποιείται για ποτάμια ιζήματα. Η επεξεργασία των διαγραμμάτων Valia & Cameron καθώς και Moila & Visher χρησιμοποιήθηκαν για να τεκμηριώσουμε το βάθος ιζηματογένεσης. Από τα διαγράμματα αυτά φαίνεται ότι η πηλούχα φάση αποτέθηκε στα βαθύτερα νερά της υφαλοκρηπίδας ενώ η ετερολιθική φάση στα ρηχότερα, γεγονός που ενισχύει τις ιζηματολoγικές παρατηρήσεις με βάση τις δομές και τον ιστό τους. Επιπλέον ο τρόπος μεταφοράς και απόθεσης των ιζημάτων υπό μορφή ομογενούς αιωρήματος ενισχύει την άποψη για ήρεμες συνθήκες ιζηματογένεσης σε σχεδόν στάσιμα (χωρίς κυκλοφορία) νερά. Τα δείγματα της ετερολιθικής φάσης παρουσιάζουν μεγαλύτερο εύρος [38]

39 διακύμανσης του βάθους, αφού τα συναντάμε και σε μικρά βάθη και σε μεγαλύτερα βάθη, αντίθετα τα δείγματα της φάσης του πηλού τα συναντάμε σε πιο βαθιά νερά. 5.4 Σχέση ΤOC-CaCO 3 Όπως αναφέρθηκε τα περιβάλλοντα υψηλής παραγωγικότητας οργανικού υλικού παρατηρούνται σε ιζήματα που αποτίθενται σε περιοχές με στάσιμα νερά και υψηλή παραγωγικότητα οργανικού υλικού. Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος του νεκρού οργανικού υλικού που παράχθηκε σε ένα τέτοιο περιβάλλον σαρώνεται και ανακυκλώνεται μέσα στο βιολογικό κύκλο. Αντίθετα, για να διατηρηθεί το οργανικό υλικό, το ποσοστό οξυγόνου των κατώτατων αλλά και των ενδιάμεσων στρωμάτων νερού του ιζήματος θα πρέπει να είναι πολύ χαμηλό ή μηδέν. Τέτοιες συνθήκες είναι δυνατόν να δημιουργηθούν ή από την υπερπαραγωγή οργανικού υλικού ή σε περιβάλλοντα τα οποία χαρακτηρίζονται από περιορισμένη κυκλοφορία νερού. Οι περιοχές στις οποίες το οργανικό υλικό είναι άφθονο είναι εκείνες με έντονη παρουσία ζωής. Για παράδειγμα, στο θαλάσσιο και λιμναίο βυθό, στα στάσιμα και αναγωγικού χαρακτήρα νερά, όταν το μορφολογικό ανάγλυφο βυθίζεται γρήγορα και υπάρχει έλλειψη βακτηριακής δράσης το οργανικό υλικό αφθονεί. Αντίθετα, η διάβρωση οδηγεί στην οξείδωση του οργανικού υλικού των μητρικών πετρωμάτων αλλά και στην διάλυση και καθίζηση των ορυκτών στα ψαμμιτικά και ασβεστολιθικά πετρώματα. Τα παλαιοοικολογικά χαρακτηριστικά (οργανικό υλικό, ποσό οξυγόνου) επηρεάζονται από το επίπεδο της στάθμης της θάλασσας (Tovar et al., 2010). Επίσης, η διάλυση του ανθρακικού ασβεστίου (CaCO 3 ) επηρεάζεται από την θερμοκρασία, την πίεση και την μερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ). Η διάλυση του ανθρακικού ασβεστίου (CaCO 3 ) ελέγχεται από την διάλυση του διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) : CaCO 3 + H CO 2 Ca++ + 2HCO Όσο περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ) μπορεί να διαλυθεί στο νερό, τόσο πιο πολύ θα είναι και το ανθρακικό ασβέστιο (CaCO 3 ) που θα διαλυθεί. Εφόσον το CO 2 διαλύεται ευκολότερα στις υψηλές πιέσεις και στις χαμηλές θερμοκρασίες, έτσι και το CaCO 3 διαλύεται περισσότερο στα βαθιά νερά του ωκεανού παρά στα επιφανειακά νερά. Εκτός από την πίεση και την θερμοκρασία, ο κορεσμός σε CaCO 3 εξαρτάται και από το ph. Όσο μεγαλύτερο είναι το ph του νερού, τόσο πιο μεγάλη είναι και η συγκέντρωση σε CO 2 και ο [39]

40 βαθμός κορεσμού. Όσο CO 2 προστίθεται στο νερό τόσο CaCO 3 μπορεί να διαλυθεί. Δηλαδή, όσο περισσότερο CO 2 προστίθεται στα βαθιά νερά του ωκεανού λόγω της αναπνοής των οργανισμών τόσο πιο εύκολα το νερό του πυθμένα διαβρώνει τα ασβεστιτικά κελύφη. Κατά την αποσύνθεση των θαλάσσιων ιζημάτων από το οξυγόνο και την οξείδωση του οργανικού υλικού, CO 2 απελευθερώνεται στο νερό των πόρων. Αυτό το CO 2 μειώνει το ph του νερού των πόρων που είναι υποκορεσμένο σε CaCO 3. Τότε το CO 2 μπορεί να γίνει ουδέτερο κατά την διάλυση του CaCO 3 των ιζημάτων. Με αυτήν την διαδικασία το CaCO 3 που πέφτει σε έναν πυθμένα με υπερκορεσμένο σε CaCO 3 νερό μπορεί να υποβληθεί σε μετα-αποθετική διάλυση. (Martin & Sayles, 2004). Η διάλυση του CaCO 3 από τους οργανισμούς μπορεί (metabolic dissolution) είναι ανεξάρτητη από τον κορεσμό των περιβαλλόντων νερών (Milliman et al., 1999). Από την άλλη πλευρά, το CaCO3 στα πελαγικά ιζήματα ελέγχεται από: 1) την έκταση της παροχής άνθρακα στο θαλάσσιο πυθμένα σε σταθερή ένταση διαλύσεως (παράγοντας της παραγωγικότητας). 2) διακυμάνσεις στην περιεκτικότητα του άνθρακα σε σταθερό ρυθμό τροφοδοσίας άνθρακα (παράγοντας της διαλυτοποίησης), 3) αλλαγή στις αναλογίες των ασβεστούχων/πυριτικών σωματιδίων στην ροή και 4) αραίωση από μη βιογενές υλικό όπως αιολικά και ηφαιστειακά σωματίδια. (Boo-Keun Khim et. a1., 2011). Γνωρίζοντας το ποσοστό του οργανικού υλικού των ιζημάτων μπορούμε να αναγνωρίσουμε τα περιβάλλοντα απόθεσης των ιζημάτων αυτών. Επίσης, η ανάλυση Ανθρακικού Ασβεστίου χρησιμοποιείται στην ιζηµατολογική ανάλυση για να χαρακτηρίσει περιβάλλοντα απόθεσης των ιζημάτων. Όπου η σχέση μεταξύ CaCO 3 -TOC μέσα στα ιζήματα είναι αντιστρόφως ανάλογη σημαίνει ότι το CO 2 που παράγεται από την αποσύνθεση του TOC στα βαθύτερα τμήματα του πυθμένα (όπου έχουμε απουσία κυκλοφορίας και ανακύκλωσης Ο 2 ) και στα ιζήματα, μειώνει το ph του νερού επισπεύδοντας την διάλυση CaCO 3 που παράγεται στα πιο επιφανειακά βάθη. Αυτό συμβαίνει για ιζήματα με ποσοστό TOC πάνω από 12% ή για εποχικούς ανοξικούς πυθμένες Dean (1999, 2002). Αντίθετα όπου παρατηρείται θετική συσχέτιση των δύο ποσοστών συμβαίνει λόγω της απομάκρυνσης του CO 2 καθώς και σε υψηλές θερμοκρασίες όπου μειώνεται η διαλυτότητα του CaCO 3 και το ph στα ανώτερα τμήματα της υφαλοκρηπίδας και συνεπώς επιταχύνεται η παραγωγή CaCO 3 (Hodell et al. 1998). Η διακοπή της σχέσης αυτής μέσα στην στρωματογραφική στήλη δείχνει ότι το CaCO 3 στα ιζήματα ελέγχεται κυρίως από την διάλυσή του σε μεγάλα βάθη και στα ιζήματα λόγω της αποσύνθεσης του οργανικού υλικού. [40]

41 Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να ομαδοποιήσουμε την σχέση των δύο παραμέτρων σε δύο σχέσεις: 1. Αρνητική συσχέτιση: α. ΤΟC μεγάλο και CaCO 3 μικρό, δείχνοντας αναγωγικές συνθήκες, β. TOC μικρό και CaCO 3 μεγάλο, δείχνοντας οξειδωτικές συνθήκες, 2. Θετική συσχέτιση με: α. και τα δύο ποσοστά χαμηλά, που ίσως δείχνουν ανοξικές συνθήκες (χαμηλό CaCO 3 ) με χαμηλή όμως, οργανική παραγωγικότητα, β. και τα δύο ποσοστά υψηλά που πιθανά οφείλονται σε οξειδωτικές συνθήκες (ψηλό CaCΟ 3 ) με ψηλό αντίστοιχα ΤΟC ίσως εξ αιτίας του γρήγορου ρυθμού ενταφιασμού σε μια γρήγορα βυθιζόμενη λεκάνη όπου το οργανικό δεν προλαβαίνει να οξειδωθεί. Στην περιοχή μελέτης αυτό που προκύπτει από τη σύγκριση του ανθρακικού ασβεστίου με τον οργανικό άνθρακα είναι πως πρόκειται για μια λεκάνη ιζηματογένεσης με μεγάλη κυκλοφορία οξυγόνου που δημιουργεί έντονα οξειδωτικές συνθήκες και συνακόλουθα αυξημενα ποσοστά ανθρακικού ασβεστίου (εικόνα ). ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΥΧΕΤΙΣΗ ΘΕΤΙΚΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ Εικόνα Σχέση οργανικού άνθρακα (TOC) και ανθρακικού ασβεστίου των δειγμάτων της περιοχής μελέτης. Η διακεκομμένη γραμμή δείχνει το όριο του 40% για το ανθρακικό ασβέστιο και το όριο του 0.5% για το οργανικό υλικό Συνεπώς η σύγκριση των δύο παραμέτρων στην πλειοψηφία των δειγμάτων είναι αρνητική με χαμηλό TOC και αυξημένο CaCO 3 δείχνοντας τις οξειδωτικές συνθήκες του περιβάλλοντος ιζηματογένεσης. Σε 3 τουλάχιστον περιπτώσεις εκεί όπου έχουμε και αυξημένο TOC θα μπορούσαμε να χαρακτηρίζουμε τη σχέση ως θετική. Στην περίπτωση που τα υψηλά ποσοστά [41]

42 και των δύο δεικτών δείχνουν από τη μια μεριά τις οξειδωτικές συνθήκες του περιβάλλοντος που η διατήρηση του υψηλού ποσοστού οργανικού άνθρακα μπορεί να οφείλετε στο υψηλό ρυθμό ιζηματογένεσης σε μια γρήγορα βυθιζόμενη λεκάνη ιζηματογένεσης. Τέλος, μέσα στην ετερολιθική φάση όπου και παρουσιάζονται οι περισσότερες εναλλαγές στα ποσοστά των δύο δεικτών επιβεβαιώνουν και την εναλλαγή της λιθολογίας δείχνοντας έντονη αυξομείωση του βάθους ιζηματογένεσης εξαιτίας προφανώς της τεκτονικής δραστηριότητας. Στην περίπτωση αυτή θα μπορούσε και η θετική συσχέτιση που αναφέρθηκε παραπάνω να συνδεθεί με την αλλαγή του τεκτονικού καθεστώτος στο πέρασμα από την φάση του πηλού στην ετερολιθική φάση. 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ 1. Η ανάλυση του ανθρακικού ασβεστίου έδειξε πως τα δείγματα είναι πλούσια σε ανθρακικό ασβέστιο. Η περιεκτικότητα των δειγμάτων σε CaCO 3, κυμαίνεται από 34,87 έως 87,47% με μέση τιμή 53,3%. Δεν παρατηρήθηκε ιδιαίτερη αύξηση ή μείωση σε σχέση με τη λιθολογία, αντίθετα το μεγάλο ποσοστό ανθρακικού ασβεστίου θα μπορούσε να κατατάξει τα δείγματα μας ως ανθρακικά, δείχνοντας ξεκάθαρα έντονα οξειδωτικές συνθήκες ιζηματογένεσης. 2. Η ανάλυση του οργανικού άνθρακα έδειξε ότι γενικά τα δείγματα είναι φτωχά σε οργανικό υλικό και μόνο συγκεκριμένοι ορίζοντες είναι σχετικά πλούσιοι, δείχνοντας ανοξικές αναγωγικές συνθήκες για μικρά χρονικά διαστήματα στη λεκάνη ιζηματογένεσης. Από την ανάλυση προέκυψε ότι η ποσοστιαία συμμετοχή οργανικού άνθρακα στα δείγματα κυμαίνεται από 0% έως 2,38%. 3. Η κύρια λιθολογία που επικρατεί είναι ο αμμούχος πηλός και φαίνεται από τα δείγματα πως γενικά το κλάσμα της αργίλου παρουσιάζει μικρές τιμές. 4. Από την κοκκομετρική ανάλυση φάνηκε ότι τα δείγματα αποτελούν αποθέσεις υφαλοκρηπίδας και είναι προφανές πως οι δυο κύκλοι παρουσιάζουν συγκεκριμένο βάθος ιζηματογένεσης. Από τα διαγράμματα φαίνεται ότι η πηλούχα φάση αποτέθηκε στα βαθύτερα νερά της υφαλοκρηπίδας ενώ η ετερολιθική φάση στα ρηχότερα, γεγονός που ενισχύει τις ιζηματολoγικές παρατηρήσεις με βάση τις δομές και τον ιστό τους. Επιπλέον ο τρόπος [42]

43 μεταφοράς και απόθεσης τους είναι υπό μορφή ομογενούς αιωρήματος, ενισχύοντας έτσι την άποψη για ήρεμες συνθήκες ιζηματογένεσης σε σχεδόν στάσιμα (χωρίς κυκλοφορία) νερά. Τα δείγματα της ετερολιθικής φάσης παρουσιάζουν μεγαλύτερο εύρος διακύμανσης του βάθους, αφού τα συναντάμε και σε μικρά βάθη και σε μεγαλύτερα βάθη, αντίθετα τα δείγματα της φάσης του πηλού τα συναντάμε σε πιο βαθιά νερά. 5. Η σύγκριση CaCO 3 - TOC έδειξε πως πρόκειται για μια λεκάνη ιζηματογένεσης με μεγάλη κυκλοφορία οξυγόνου που δημιουργεί έντονα οξειδωτικές συνθήκες και συνακόλουθα αυξημένα ποσοστά ανθρακικού ασβεστίου και χαμηλό TOC. Σε τρεις περιπτώσεις έχουμε και αυξημένο TOC όπου και χαρακτηρίζουμε τη σχέση ως θετική. Στην περίπτωση που είναι και οι δύο δείκτες υψηλοί, σημαίνει ότι επικρατούν οξειδωτικές συνθήκες και η διατήρηση του υψηλού ποσοστού οργανικού άνθρακα μπορεί να οφείλετε στο υψηλό ρυθμό ιζηματογένεσης σε μια γρήγορα βυθιζόμενη λεκάνη ιζηματογένεσης. Τέλος, μέσα στην ετερολιθική φάση όπου και παρουσιάζονται οι περισσότερες εναλλαγές στα ποσοστά των δύο δεικτών επιβεβαιώνουν και την εναλλαγή της λιθολογίας δείχνοντας έντονη αυξομείωση του βάθους ιζηματογένεσης εξαιτίας προφανώς της τεκτονικής δραστηριότητας. Στην περίπτωση αυτή θα μπορούσε και η θετική συσχέτιση που αναφέρθηκε παραπάνω να συνδεθεί με την αλλαγή του τεκτονικού καθεστώτος στο πέρασμα από την φάση του πηλού στην ετερολιθική φάση. [43]

44 7. ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Α. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται ότι τα ιζήματα αποτελούν αποθέσεις υφαλοκρηπίδας πλούσια κατά θέσεις σε οργανικό υλικό, με το μεγαλύτερο πάχος των ιζημάτων να συγκεντρώνεται στο ανατολικό τμήμα της υπολεκάνης όπου βρίσκεται και το ρήγμα που δημιουργεί τη λεκάνη ιζηματογένεσης και είναι λιστρικής γεωμετρίας. Οπότε οι κύκλοι που περιγράφηκαν παραπάνω έχουν μικρότερο πάχος αμμούχων στρωμάτων στο δυτικό τμήμα της λεκάνης εξασφαλίζοντας έτσι πιο πλούσια και παχιά μητρικά πετρώματα, με σταθερές αναγωγικές συνθήκες και απουσία οξείδωσης. Β. Με βάση τις κλίσεις των στρωμάτων (οι οποίες λειτουργούν ως δρόμοι μετανάστευσης των παραγόμενων αέριων υδρογονανθράκων), θα μπορούσαν να μεταναστεύουν εύκολα βορειότερα και να εγκλωβιστούν στους εκεί υπάρχοντες άμμους. Γ. Το γεγονός της ύπαρξης πολλών ρηγμάτων δείχνει πως τα στρώματα μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους καθώς και να εγκλωβίζονται οι υδρογονάνθρακες στα βαθύτερα τμήματα της λεκάνης ώστε να αποφεύγεται η διαφυγή τους στην ατμόσφαιρα. Δ. Η υπόθεση της ανάπτυξης υποθαλάσσιων ριπιδίων στα βαθύτερα τμήματα της λεκάνης, και έξω από την περιοχή μελέτης, και η ανάπτυξη λοβών που τόσο πλευρικά όσο πάνω και κάτω περικλείονται από λεπτόκοκκα ιζήματα οδηγεί στην εκτίμηση πιθανής ύπαρξης κοιτασμάτων αέριων υδρογονανθράκων, δυτικά, παγιδευμένων μέσα στους αμμούχους λοβούς. [44]

45 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Amaral, E.J., Pryor, W.A., (1977), Depositional environment of the St. Peter sandstone deduced by textural analysis. Jour. Sed. Petr., V47, Nol, Barnavas, S.P., (1979), Geochemistry of sediments from the eastern Pacific. Ph. D. Thesis University London pp.431. Dean, W. (1999), The carbon cycle and biogeochemical dynamics in lake sediments. Joural of Paleolimnology 21: Dean, W. (2002), A 1500-year record of climatic and environmental changes in Elk Lake,Clearwater County, Minnesota II: geochemistry, mineralogy, and stable isotopes. J Paleolimnol 27: Folk, R.L., (1968), Petrology of Sedimentary Rocks. Hemphill Publishing Co, Austin, Texas, 170p. Folk, R.L., & Ward, W.S., (1957), Brazos river bar: a study in the significance of grain size parameters. Jour. Sed. Petr., 27, Nol, Friedman, G.M., (1979), Differences in size distributions of populations of particles among sands of various origins. Addendum to IAS Presidential Address. Sentimentology, 26, Gaudette, H.E., Flight, W.R., Toner, L., & Folger, D.W., (1974), An inexpensive titration method for the determination of organic carbon in recent sediments. Jour. Sed. Petr., 44, Hodell, D. A., C. L. Schelske, G. L. Fahnenstiel, and L. L. Robbins. (1998), Biologically induced calcite and its isotopic composition in Lake Ontario. Limnology and Oceanography 43: Ibach, L.E.J., (1982), Relationship between sedimentation rate and total organic carbon content in ancient marine sediments. Ammer. Ass. Petr. Geol. Bui., 66, No2, , 12 figs, 4 tabl. Khim, B.-K., Kim, H.-J., Cho, Y.-S., Chi, S.-B., Yoo, C.-M., (2012), Orbital Variations of Biogenic CaCO3 and Opal Abundance in the Western and Central Equatorial Pacific Ocean During the Late Quaternary. Terr. Atmos. Ocean. Sci. 23-1, Kontopoulos, N., Zelilidis,A. & Frydas,D. (1996), Late Neogene sedimentary and tectonostratigraphic evolution of southwestern Crete island, Greece. - N. Jb. Geol.Palaont. Abh., 202, Kontopoulos, N. & Zelilidis, A. (1997), Depositional processes in outer arc marginal sub-basins during the Messinian. Examples from the western Crete Island, Greece. -Geologica Balcanica, 27, 1-2, Kukal, Z., (1971), Geology of recent sediments. Academic Press London and New York, 490 pp. [45]

46 [46] ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Martin, W., Sayles, F., (2004), The recycling of biogenic material of the seafloor. In : Holland, H.D. and Turekian, K.K. (eds.). Treatise on Geochemistry, Vol. 7, Sediments, Diagenesis and Sedimentary Rocks (ed. F.T. Mackenzie), Elsevier. Amsterdam, pp. Milliman J. D., Troy P. J., Balch W. M., Adams A. K., Li Y.-H., and Mackenzie F. T. (1999), Biologically mediated dissolution of calcium carbonate above the chemical lysocline? Deep- Sea Res. 46, Moila, R.J., & Visher, D.,(1968), Textural parameters: an evaluation, Jour. Sed. Petr., V260, p Passega, R., Byramjee, R.,(1969), Grain size image of Clastic deposits. Sentimentology, 13, Saadellah, R., Byramjee, R., (1969), Grain size and carbonate content in costal sediment of Iraq. Jour. Iraq G. Soc, 2, Sissingh, W. (1972), Late Cenozoic Ostracoda of the South Aegean island arc, Utrecht Micropal. Bull, 6, 187. Stewart H.B., (1958), Sedimentary reflections of depositional environments in San Miguel Lagoon, Baja California, Mexico: Am. Assoc. Petr. Geol. Bull., V42, p Ten Veen, J.H., & G. Postma (1999), Neogene tectonics and basin fill patterns in the Hellenic outer-arc (Crete- Greece). Basin Research, 11, Ten Veen, J.H., & P. T. Meijer (1998), Late Miocene to recent tectonic evolution of Crete (Greece): geological observations and model analysis, Tectonophysics, 298, Trask, P.D., (1939), Organic content of recent marine sediments. Recent marine sediments, Valia, H.S., & Cameron, B., (1977), Skewness as an Paleoenvironmental indicator. Jour. Sed. Petr., 47, No2, Willmann, R. (1982), Biostratigraphisch wichtige Susswassergastropoden (Prosobranchia, Hydrobiidae) aus dem Neogen des Agaiscs- Raumes, N. Jb. Geol, Palaont. Abh., 162, Zachariasse, W. J. (1975), Planktonic foraminiferal biostratigraphy of the Late Neogene of Crete (Greece), Utrecht Micropal. Bull., 143. Ζεληλίδης, Α.Μ., (1988), Μεταμειοκαινική εξέλιξη της ΝΔ Πελοποννήσου, Διδακτορική διατριβή, σελ ΙΓΜΕ,(1989), Σεισμοτεκτονικός χάρτης της Ελλάδας, κλίμακας 1: , όπου φαίνεται η Κρήτη. Κοντόπουλος, Ν., (1978), Περιβάλλοντα αποθέσεως των ιζημάτων του Πηδάσου (ΝΔ Πελοπόννησος). Διδακτορική διατριβή, Πάτρα, 90 σελίδες.

47 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ! Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π1. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π2. [47]

48 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π3. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π4. [48]

49 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π5. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π6. [49]

50 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π7. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π8. [50]

51 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π9. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π10. [51]

52 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π11. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π12. [52]

53 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π13. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π14. [53]

54 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π15. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π16. [54]

55 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π17. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π19. [55]

56 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π20. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π21. [56]

57 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π22. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π23. [57]

58 Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π24. Κοκκομετρική καμπύλη του δείγματος Π25. [58]

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ. Πρακτική Άσκηση 4- Θεωρητικό Υπόβαθρο ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ. Πρακτική Άσκηση 4- Θεωρητικό Υπόβαθρο ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Πρακτική Άσκηση 4- Θεωρητικό Υπόβαθρο Κοκκομετρική ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Ιζήματα. Οι κόκκοι των ιζημάτων προέρχονται από

Ιζήματα. Οι κόκκοι των ιζημάτων προέρχονται από Ιζήματα Ιζήματα Τα ιζήματα είναι ανόργανοι και οργανικοί κόκκοι διαφόρων μεγεθών, οι οποίοι καθιζάνουν διαμέσου της υδάτινης στήλης και αποτίθονται στον ωκεάνιο πυθμένα σχηματίζοντας ένα κάλυμμα, στο πέρασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» «Θαλάσσια Ιζήματα» Άσκηση 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» «Θαλάσσια Ιζήματα» Άσκηση 5 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» «Θαλάσσια Ιζήματα» Άσκηση 5 Ιζήματα Τα ιζήματα είναι ανόργανοι και οργανικοί κόκκοι διαφόρων μεγεθών, οι οποίοι καθιζάνουν διαμέσου της υδάτινης στήλης και αποτίθονται

Διαβάστε περισσότερα

6ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» «Θαλάσσια Ιζήματα»

6ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» «Θαλάσσια Ιζήματα» 6ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» «Θαλάσσια Ιζήματα» Με τι θα ασχοληθούμε Ταξινόμηση των ιζημάτων Ονοματολογία ιζημάτων Στατιστικές παράμετροι Χρήση τριγωνικών διαγραμμάτων Στατιστικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ. Άσκηση 6: Θαλάσσια Ιζήματα Στατιστικές παράμετροι Τριγωνικά διαγράμματα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ. Άσκηση 6: Θαλάσσια Ιζήματα Στατιστικές παράμετροι Τριγωνικά διαγράμματα ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ Άσκηση 6: Θαλάσσια Ιζήματα Στατιστικές παράμετροι Τριγωνικά διαγράμματα Στατιστικές παράμετροι Είναι χαρακτηριστικές τιμές που περιγράφουν τις κοκκομετρικές καμπύλες Αντιπροσωπευτικές

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΟΚΚΩΝ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ 2. ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΝΕΡΟΥ 3. ΚΥΡΙΑ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ 4. ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΚΑΘΙΖΗΣΗ 5.

1. ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΟΚΚΩΝ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ 2. ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΝΕΡΟΥ 3. ΚΥΡΙΑ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ 4. ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΚΑΘΙΖΗΣΗ 5. 1. ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΟΚΚΩΝ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ 2. ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΝΕΡΟΥ 3. ΚΥΡΙΑ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ 4. ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΚΑΘΙΖΗΣΗ 5. ΒΙΟΓΕΝΗΣ ΚΑΘΙΖΗΣΗ 1 Σχηματισμός μέσα σε λεκάνες απόθεσης κυρίως στη θάλασσα Θαλάσσια

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1.1. Ελάχιστη ποσότητα δείγματος αδρανών (EN 933 1)

Πίνακας 1.1. Ελάχιστη ποσότητα δείγματος αδρανών (EN 933 1) 1 ΑΔΡΑΝΗ ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με τις πειραματικές διαδικασίες που αφορούν στον έλεγχο ποιότητας αδρανών υλικών, με έμφαση σε εκείνες τις ιδιότητες που σχετίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 3: Κοκκομετρική ανάλυση. Δρ. Αβραμίδης Παύλος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 3: Κοκκομετρική ανάλυση. Δρ. Αβραμίδης Παύλος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 3: Κοκκομετρική ανάλυση Δρ. Αβραμίδης Παύλος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται οι μέθοδοι κατασκευής κοκκομετρικών κατανομών,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΤΑΞΗ: Β Ενιαίου Λυκείου ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ:. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Τμήμα: Aρ.:.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας ΛΙΘΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΒΙΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΟΝΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Μαγνητοστρωματογραφία Σεισμική στρωματογραφία ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ Παραλληλισμός στρωμάτων από περιοχή σε περιοχή με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017

1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017 1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2017 Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017 Διαγωνισμός στη Χημεία (Διάρκεια 1 ώρα) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... ΣΧΟΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονόματα διαγωνιζομένων: 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: 1 η ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Θαλάσσια ιζήματα_2. (συνέχεια...)

Θαλάσσια ιζήματα_2. (συνέχεια...) Θαλάσσια ιζήματα_2 (συνέχεια...) Τα υδρογενή ή αυθιγενή ιζήματα σχηματίζονται από την καθίζηση χημικών στοιχείων ή ενώσεων, τα οποία εξέρχονται της διαλελυμένης φάσης τους στην υδάτινη στήλη. κόνδυλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Λιθοστρωματογραφία. Αποτελεί μέθοδο έρευνας της Στρωματογραφίας που έχει σκοπό την ταξινόμηση των ΣΤΡΩΜΕΝΩΝ πετρωμάτων

Λιθοστρωματογραφία. Αποτελεί μέθοδο έρευνας της Στρωματογραφίας που έχει σκοπό την ταξινόμηση των ΣΤΡΩΜΕΝΩΝ πετρωμάτων Λιθοστρωματογραφία Αποτελεί μέθοδο έρευνας της Στρωματογραφίας που έχει σκοπό την ταξινόμηση των ΣΤΡΩΜΕΝΩΝ πετρωμάτων σε ΕΝΟΤΗΤΕΣ με βάση τα λιθολογικά τους χαρακτηριστικά (σύσταση, χρώμα, στρώσεις, υφή,

Διαβάστε περισσότερα

ph< 8,2 : άχρωμη ph> 10 : ροζ-κόκκινη

ph< 8,2 : άχρωμη ph> 10 : ροζ-κόκκινη ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΦΕ ΣΥΡΟΥ για το EUSO 2016 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ - ΧΗΜΕΙΑ Μαθητές: Σχολείο 1. 2. 3. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 2. ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα 23-1. Τι εκφράζουν οι συντελεστές μιας χημικής αντίδρασης; Οι συντελεστές σε μία χημική εξίσωση καθορίζουν την αναλογία mol των αντιδρώντων και προϊόντων στην αντίδραση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστηρίου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική αναφορά για τη νήσο Κρήτη 1. Γεωλογικό Υπόβαθρο Σχήμα 1.

Τεχνική αναφορά για τη νήσο Κρήτη 1. Γεωλογικό Υπόβαθρο Σχήμα 1. Τεχνική αναφορά για τη νήσο Κρήτη 1. Γεωλογικό Υπόβαθρο Η γεωλογία της Κρήτης χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη κυρίως αλπικών και προαλπικών πετρωμάτων τα οποία συνθέτουν ένα πολύπλοκο οικοδόμημα τεκτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΤΕΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΧΕΙΜΑΡΟΥ ΙΑΚΟΝΙΑΡΗ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΤΕΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΧΕΙΜΑΡΟΥ ΙΑΚΟΝΙΑΡΗ Ο.ΑΝ.Α.Κ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΤΕΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΧΕΙΜΑΡΟΥ ΙΑΚΟΝΙΑΡΗ Σ.Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΙΟΥΝΙΟΣ 2001

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 8.2: Χημικώς Απαιτούμενο Οξυγόνο (Chemical Oxygen Demand, COD) Ευάγγελος Φουντουκίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΟΞΕΩΝ Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. Αντιδρούν με μέταλλα και παράγουν αέριο υδρογόνο (δες απλή αντικατάσταση) Αντιδρούν με ανθρακικά άλατα και παράγουν αέριο CO2. Έχουν όξινη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ Α. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΕ ΥΔΑΤΙΚO ΔΙΑΛΥΜΑ Λίγα λόγια πριν από το πείραμα. Η σόδα περιέχει διαλυμένο αέριο διοξείδιο του άνθρακα το οποίο προστίθεται κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Οξείδωση της αιθανόλης

Οξείδωση της αιθανόλης 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Οξείδωση της αιθανόλης Από

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1 Θεωρητικό Μέρος ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1 Ορισμένα ζεύγη οξέων και των συζυγών τους βάσεων (καθώς και βάσεων και των συζυγών τους οξέων) έχουν την ιδιότητα να διατηρούν το ph των διαλυμάτων τους σταθερό όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το ιόν 56 Fe +2 περιέχει:

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης

Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2013-2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3) Στόχοι της εργαστηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΘΕΜΑ 1ο Για τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α3 να μεταφέρετε στο φύλλο απαντήσεων τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα μόνο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Γνωστικό αντικείμενο: Τάξη Διδακτική ενότητα Απαιτούμενος χρόνος Διαλυτότητα ουσιών σε υγρούς διαλύτες B Γυμνασίου Ενότητα 2: ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗ ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005

ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗ ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗ ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Κύρια είδη ιζηµατογενών πετρωµάτων Tα ιζηµατογενή πετρώµατα σχηµατίζονται από τα υλικά αποσάθρωσης όλων των πετρωµάτων, που βρίσκονται στην επιφάνεια της γης κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ Όπως ήδη αναφέρθηκε για να αναλυθεί ένα δείγμα φυτικών ιστών ή φύλλων θα πρέπει αυτό να

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. Αριάδνη Αργυράκη

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. Αριάδνη Αργυράκη 1 ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ Αριάδνη Αργυράκη Περιεχόμενα 2 1. Σύσταση του θαλάσσιου νερού και παράγοντες ελέγχου συγκέντρωσης στοιχείων 2. Συντηρητικά, ανακυκλώσιμα (θρεπτικά), προσροφημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου Διδάσκοντες: Κων/νος Τσιτσιλιάνης, Καθηγητής Ουρανία Κούλη, Ε.ΔΙ.Π. Μαρία Τσάμη, Ε.ΔΙ.Π. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Σκοπός Η

Διαβάστε περισσότερα

Διαλυτότητα. Μάθημα 7

Διαλυτότητα. Μάθημα 7 Διαλυτότητα 7.1. SOS: Τι ονομάζουμε διαλυτότητα μιας χημικής ουσίας σε ορισμένο διαλύτη; Διαλυτότητα είναι η μέγιστη ποσότητα της χημικής ουσίας που μπορεί να διαλυθεί σε ορισμένη ποσότητα του διαλύτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ-ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ-ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ ΕΚΦΕ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΙΑΣ ΤΟΠΙΙΚΟΥ ΔΙΙΑΓΩΝΙΙΣΜΟΥ EUSO 2012 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ-ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Αποφασίσατε να δουλέψετε στο πλαίσιο της Ερευνητικής Εργασίας το θέμα που προτάθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα.

Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα. 1. ΔΙΑΛΥΜΑ Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα. Ετερογενές σύστημα καλείται αυτό, το οποίο αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων Ιωάννης Πούλιος Ιωάννης Ζιώγας Αθανάσιος Κούρας Ευαγγελία Μανώλη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ MultiLog

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ MultiLog ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ MultiLog Αντωνίου Κωνσταντίνος ΠΕ04-02 (χημικός) ΓΕ.Λ Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων. Το

Διαβάστε περισσότερα

Η δομή των πετρωμάτων ως παράγοντας ελέγχου του αναγλύφου

Η δομή των πετρωμάτων ως παράγοντας ελέγχου του αναγλύφου Κεφάλαιο 11 ο : Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Η δομή των πετρωμάτων ως παράγοντας ελέγχου του αναγλύφου Στο κεφάλαιο αυτό θα ασχοληθούμε με τις δευτερογενείς μορφές του αναγλύφου που προκύπτουν από τη δράση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Για τη Β τάξη Λυκείου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Για τη Β τάξη Λυκείου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2013 Για τη Β τάξη Λυκείου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α Ερώτηση 1 (5 μονάδες) (α): (ιν), (β): (ιιι), (γ): (ι), (δ): (ιι) (4x0,5= μ. 2) Μεταξύ των μορίων του ΗF αναπτύσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (3) ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ

ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (3) ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (3) ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ 2 eribizani@chem.uoa.gr 2107274573 1 ΙΑΛΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΙΖΗΜΑΤΟΣ (1) I.P = [M α+ ] m [X β- ] x < K sp (M m X x ) 1. Σχηµατισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Εισαγωγή Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και των εδαφών από βιομηχανικά απόβλητα είναι ένα από τα καίρια περιβαλλοντικά προβλήματα της εποχής μας. Ειδικά η απόρριψη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Αριάδνη Αργυράκη

ΔΙΑΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Αριάδνη Αργυράκη ΔΙΑΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ Αριάδνη Αργυράκη Περιεχόμενα 2 1. ΟΡΙΣΜΟΣ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΙΑΓΕΝΕΣΗΣ 2. ΔΙΑΓΕΝΕΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ 3. ΔΙΑΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ 4. ΔΙΑΓΕΝΕΣΗ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΗΛΟΥ ΔΙΑΓΕΝΕΣΗ / ΟΡΙΣΜΟΣ & ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Υπολογισμός της περιεκτικότητας του ξιδιού σε οξικό οξύ με την κλασική μέθοδο. ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ Γ θετ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η εξοικείωση με τις τεχνικές τιτλοδότησης και η κατανόηση των ογκομετρικών μεθόδων ανάλυσης. Θεωρητικό Μέρος Πάρα πολύ συχνά προκύπτει η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014 Ε.Κ.Φ.Ε. Καστοριάς Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014-2015 ΟΜΑΔΑ : 1] 2] 3] Γενικό Λύκειο Άργους Ορεστικού. 6 - Δεκ. - 1014 Χημεία ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Το εργαστήριο είναι χώρος για σοβαρή

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο

Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο Επίδραση των οξέων στα μέταλλα Τα μέταλλα που είναι πιο δραστικά από το υδρογόνο (εκτός από το Pb) αντικαθιστούν το υδρογόνο στα οξέα (με εξαίρεση το HNO 3

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Βασικού Εργαστηριακού Εξοπλισμού

Περιγραφή Βασικού Εργαστηριακού Εξοπλισμού Περιγραφή Βασικού Εργαστηριακού Εξοπλισμού Ζυγοί Αναλυτικός Ζυγός με ακρίβεια 0,0001 g δηλ. 0,1 mg. Είναι απλός και ακριβής. Η ζύγιση γίνεται αφού κλείσουμε τις συρόμενες θύρες του. Ηλεκτρονικός Ζυγός

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες Ωκεανοί Το νερό καλύπτει τα δύο τρίτα της γης και το 97% όλου του κόσµου υ και είναι κατοικία εκατοµµυρίων γοητευτικών πλασµάτων. Οι ωκεανοί δηµιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

5. Διάλυμα NaOH 1Μ 3. Προπανόλη-2 Απαιτούμενα όργανα αντιδραστήρια για την αντίδραση με ΚΙ και χλωρίνη

5. Διάλυμα NaOH 1Μ 3. Προπανόλη-2 Απαιτούμενα όργανα αντιδραστήρια για την αντίδραση με ΚΙ και χλωρίνη 1 Παπαδημητρόπουλος Νικόλαος-Χημικός Μ.Sc. Γαβρίλης Ηλίας-Χημικός M.Sc. ΑΛΟΓΟΝΟΦΟΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ Παρακάτω δίνονται οδηγίες για την εκτέλεση της αλογονοφορμικής αντίδρασης με πέντε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Παράγοντες που επηρεάζουν την θέση της χημικής ισορροπίας 4 η εργαστηριακή άσκηση

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Παράγοντες που επηρεάζουν την θέση της χημικής ισορροπίας 4 η εργαστηριακή άσκηση ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ 4 η εργαστηριακή άσκηση Διδακτικοί στόχοι 1. Να διαπιστώσεις την επίδραση της μεταβολής της συγκέντρωσης και της θερμοκρασίας στη θέση της χημικής ισορροπίας. 2. Να εξηγείς τη μετατόπιση

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη B Εργαστηριακές ασκήσεις χημείας στις ιδιότητες των διαλυμάτων

Τάξη B Εργαστηριακές ασκήσεις χημείας στις ιδιότητες των διαλυμάτων Τάξη B Εργαστηριακές ασκήσεις χημείας στις ιδιότητες των διαλυμάτων Β.Βελεχέρης ΕΚΦΕ Δωδεκανήσου Γυμνάσιο Ιαλυσού ΣΤΑΔΙΟ Ι Εισαγωγή - Υπολογισμοί Τάξη Β Εργαστηριακές ασκήσεις χημείας στα διαλύματα Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια.

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Οι μεταξύ τους μεταβολές εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την πίεση και είναι οι παρακάτω: ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Καταστροφή προϋπαρχόντων πετρωμάτων (αποσάθρωση και διάβρωση) Πυριγενών Μεταμορφωμένων Ιζηματογενών. Μεταφορά Απόθεση Συγκόλληση, Διαγένεση

Καταστροφή προϋπαρχόντων πετρωμάτων (αποσάθρωση και διάβρωση) Πυριγενών Μεταμορφωμένων Ιζηματογενών. Μεταφορά Απόθεση Συγκόλληση, Διαγένεση Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Καταστροφή προϋπαρχόντων πετρωμάτων (αποσάθρωση και διάβρωση) Πυριγενών Μεταμορφωμένων Ιζηματογενών Μεταφορά Απόθεση Συγκόλληση, Διαγένεση Αποσάθρωση (weathering) προϋπαρχόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 9: Μετρήσεις και υπολογισμοί φυσικοχημικών- υδροχημικών παραμέτρων (Μέρος 2ο)

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 9: Μετρήσεις και υπολογισμοί φυσικοχημικών- υδροχημικών παραμέτρων (Μέρος 2ο) ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 9: Μετρήσεις και υπολογισμοί φυσικοχημικών- υδροχημικών παραμέτρων (Μέρος 2ο) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία Σκοποί ενότητας Υπολογισμός υδροχημικών παραμέτρων

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 8.10.2016 L 273/5 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2016/1784 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Σεπτεμβρίου 2016 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2568/91 σχετικά με τον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ 1. 2. 3. Μαθητές: Σχολείο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1. Χρησιμοποιούμενα όργανα Προχοϊδα: Μετράει

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Υπολογισμός της περιεκτικότητας του ξιδιού σε οξικό οξύ με την κλασική μέθοδο. ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ Γ θετ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ Όξινος χαρακτήρας των καρβοξυλικών οξέων. 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1 2 3 4 5 Αυτή την εργαστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Άσκηση 7η Χημική Ισορροπία Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Η έννοια της Χημικής Ισορροπίας Υπάρχουν χηµικές αντιδράσεις που εξελίσσονται προς µία µόνο μόνο κατεύθυνση, όπως π.χ. η σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Περιοριστικό αντιδρών

Περιοριστικό αντιδρών Περιοριστικό αντιδρών Όταν αντιδρώντα προστίθενται σε ποσότητες διαφορετικές από τις γραμμομοριακές αναλογίες που δείχνει η χημική εξίσωση, μόνο το ένα από τα αντιδρώντα πιθανόν να καταναλωθεί πλήρως,

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική Χημεία Ι (Θ) Ερωτήσεις Πιστοποίησης

Αναλυτική Χημεία Ι (Θ) Ερωτήσεις Πιστοποίησης Αναλυτική Χημεία Ι (Θ) Ερωτήσεις Πιστοποίησης Ερώτηση 1η: (Ομάδα 2.3.89) Πότε η φλόγα λέγεται αναγωγική και πότε οξειδωτική; Πολλά χημικά πειράματα για να γίνουν απαιτούν θέρμανση που γίνεται συνήθως με

Διαβάστε περισσότερα

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657 ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΩΝ ΚΟΚΚΙΝΟ ΛΙΜΑΝΑΚΙ ΚΑΙ ΜΑΡΙΚΕΣ (ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΑΦΗΝΑΣ) ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 7: Περιβάλλοντα Ιζηματογένεσης- Αλλουβιακά ριπίδια. Δρ. Αβραμίδης Παύλος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 7: Περιβάλλοντα Ιζηματογένεσης- Αλλουβιακά ριπίδια. Δρ. Αβραμίδης Παύλος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 7: Περιβάλλοντα Ιζηματογένεσης- Αλλουβιακά ριπίδια Δρ. Αβραμίδης Παύλος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζεται ένα από τα πιο σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι;

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; 4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; Σκοπός Σκοπός αυτού του πειράματος είναι να προσδιορίσετε την ποσότητα (γραμμομοριακή συγκέντρωση) του οξικού οξέος που υπάρχει σε ένα λευκό ξίδι μέσω ογκομέτρησης με

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

13. ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ

13. ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ 13. ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η σταθερά γινομένου διαλυτότητας Διαλυτότητα και επίδραση κοινού ιόντος Υπολογισμοί καθίζησης Επίδραση του ph στη διαλυτότητα Σχηματισμός συμπλόκων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ (1) ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Γεωμετρία της παραμόρφωσης και κινηματική ανάλυση της Μεσοελληνικής Αύλακας»

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ (1) ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Γεωμετρία της παραμόρφωσης και κινηματική ανάλυση της Μεσοελληνικής Αύλακας» ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ (1) ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Γεωμετρία της παραμόρφωσης και κινηματική ανάλυση της Μεσοελληνικής Αύλακας» Η Μεσοελληνική Αύλακα (ΜΑ) είναι μία λεκάνη που εκτείνεται στη Βόρεια Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Μια σπουδαία ικανότητα του νερού, η διαλυτική Ξέρουμε ότι το νερό κάνει έναν κύκλο στη φύση. Εξατμίζεται, γίνεται σύννεφο και πέφτει στη γη ως βροχή. Ένα μεγάλο μέρος από το βρόχινο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΣΥΡΟΥ Τοπικός διαγωνισμός για Euso Κυριακή 14/12/2014

ΕΚΦΕ ΣΥΡΟΥ Τοπικός διαγωνισμός για Euso Κυριακή 14/12/2014 ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΦΕ ΣΥΡΟΥ για το EUSO 2015 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ - ΧΗΜΕΙΑ 1. 2. 3. Μαθητές: Σχολείο 1. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία:

Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 202-203 Μάθημα: Χημεία Τάξη Γ Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: ) Να γράψετε τι ονομάζεται όξινος χαρακτήρας. Να αναφέρεται τρεις κοινές ιδιότητες των οξέων. 2) Να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-14 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΑΞΗ :Γ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΒΑΘΜΟΣ:.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04/06/14 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία Χημεία) Αριθμός σελίδων γραπτού:7

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ - ΥΓΡΗ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ - ΥΓΡΗ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ - ΥΓΡΗ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ Γενικά Η χρωµατογραφία είναι µια από τις σηµαντικότερες τεχνικές διαχωρισµού και µέθοδος ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης, που βρίσκει εφαρµογές

Διαβάστε περισσότερα

3. Να συμπληρωθούν οι παρακάτω αντιδράσεις:

3. Να συμπληρωθούν οι παρακάτω αντιδράσεις: 1. Να συμπληρωθούν οι παρακάτω αντιδράσεις: 2N 2 + 3H 2 2NH 3 4Na + O 2 2Να 2 Ο Fe + Cl 2 FeCl 2 Zn + Br 2 ZnBr 2 2K + S K 2 S 2Ca + O 2 2CaO Na + Ca -------- C + O 2 CO 2 H 2 + Br 2 2HBr CaO + H 2 O Ca(OH)

Διαβάστε περισσότερα

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα:

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα: 2 ος Εργαστηριακός Διαγωνισμός των Γυμνασίων ΕΚΦΕ Ν.Ιωνίας στις Φυσικές Επιστήμες Σχολείο: Γυμνάσιο Ονοματεπώνυμα: 1 2 3 1 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Πείραμα 1 ο : Α. Θεωρητικό μέρος Το κιτρικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 14: Άλατα. Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας. Άλατα

ΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 14: Άλατα. Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας. Άλατα ΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 14: Άλατα Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Άλατα Tαάλατα είναι ιοντικές ενώσεις που περιέχουν κατιόν Μ(μέταλλο ήθετικό πολυατομικό ιόν, π.χ. ΝΗ 4+ ) και ανιόν Α(αμέταλλο εκτός Οήαρνητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα