Το βιβλίο «Ζιζάνια ελληνικών πόλεων: συνανθρωπιστικά φυτά στο αστικό και περιαστικό περιβάλλον» ως εργαλείο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το βιβλίο «Ζιζάνια ελληνικών πόλεων: συνανθρωπιστικά φυτά στο αστικό και περιαστικό περιβάλλον» ως εργαλείο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης"

Transcript

1 Το βιβλίο «Ζιζάνια ελληνικών πόλεων: συνανθρωπιστικά φυτά στο αστικό και περιαστικό περιβάλλον» ως εργαλείο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Αικατερίνη Αφεντούλη 1, Νίκος Κρίγκας 2, Πέτρος Λόλας 3' 1. Δρ Γεωπόνος-Εκπαιδευτικός, M.Sc., Διευθύντρια 1 ου Γυμνασίου Χορτιάτη (Ασβεστοχώρι), Δ.Δ.Ε. Ανατολικής Θεσσαλονίκης 2. Δρ Βιολογίας-Συστηματικής Βοτανικής, ΕΔΙΠ, Τομέας Βοτανικής και Τομέας Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 3. σ. Καθηγητής Π. Θεσσαλίας, Επιστημονικός συνεργάτης ΙΕΤΕΘ/ΕΚΕΤΑ, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Παρουσιάζεται ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Ζιζάνια ελληνικών πόλεων: συνανθρωπιστικά φυτά στο αστικό και περιαστικό περιβάλλον» που αναφέρεται στο ρόλο των φυτών και τη σχέση τους με τις ανθρώπινες δραστηριότητες στο πλαίσιο της αστικής οικολογίας (γενικό μέρος) και περιλαμβάνει 80 κοινά ζιζάνια που συναντώνται στις ελληνικές πόλεις (ειδικό μέρος) με ποικίλες πληροφορίες για κάθε ζιζάνιο. Σε ειδικό κεφάλαιο του βιβλίου επισημαίνεται ο ρόλος του αστικού πρασίνου και γίνεται επισκόπηση της διαχείρισης των ζιζανίων στο αστικό περιβάλλον. Στο παράρτημα του βιβλίου, περιλαμβάνονται επίσης, απλουστευμένη κλείδα προσδιορισμού των παρουσιαζόμενων φυτών σε επίπεδο οικογένειας και ετυμολογία-σημασία ονόματος γένους και είδους τους καθώς και εικονογραφημένο γλωσσάρι εξειδικευμένων όρων. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η επισήμανση των δυνατοτήτων αξιοποίησης των πληροφοριών του νέου βιβλίου σε προγράμματα, σεμινάρια και μαθήματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, καθώς η περιβαλλοντική εκπαίδευση, ως εκπαίδευση για την αειφορία, αποτελεί διαδικασία διεπιστημονικού χαρακτήρα που στοχεύει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού/eπιμόρφωση Εκπαιδευτικών ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Βιβλίο, Ζιζάνια (Συνανθρωπιστικά φυτά), Αστικό πράσινο, Περιβαλλοντική εκπαίδευση ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το αστικό πράσινο συμβάλλει σημαντικά στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής του αστικού πληθυσμού και παράλληλα καλύπτει τις αυξημένες απαιτήσεις του σύγχρονου ανθρώπου για αναψυχή. Το αστικό πράσινο μπορεί να περιλαμβάνει κατά περίπτωση: 1. Φυσικούς χώρους πρασίνου, 2. Δημόσια και ιδιωτικά πάρκα και κήπους, 3. Πλατείες, παιδικές χαρές και χώρους αθλοπαιδιών, 4. Χώρους αναψυχής και χώρους γύρω από τα κτίρια καθώς και φυτεύσεις σε οροφές και όψεις κτιρίων 5. Αυλές δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων, νοσοκομείων και εκκλησιών, 6.

2 Δενδροστοιχίες και διαδρομές πρασίνου κατά μήκος οδικών αρτηριών, 7. Χώρους του αστικού ιστού, μη δομημένοι, που πρόκειται να αναπτυχθούν ή ανήκουν σε ζώνες ανάπλασης, 8. Εγκαταλελειμμένους χώρους, εποικισμένους από ενδημική βλάστηση καθώς και κοιμητήρια, 9. Ρέματα, κανάλια αποστράγγισης και άρδευσης (Αφεντούλη, 2012). Η χρηστικότητα όλων αυτών των χώρων αστικού πρασίνου σε πολλές περιπτώσεις υποβαθμίζεται σημαντικά, αχρηστεύεται, ή γίνεται ακόμα και επικίνδυνη από την παρουσία ορισμένων φυτών γνωστών ως ζιζάνια (συναθρωπιστικά φυτά). Οι γνώσεις μας για τα ζιζάνια (συναθρωπιστικά φυτά) των πόλεων είναι περιορισμένες και εντοπίζονται σε διάσπαρτες επιστημονικές εργασίες. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κάποια συνθετική και απλοποιημένη επισκόπηση των επιστημονικών δεδομένων. Γίνεται φανερό από τα παραπάνω ότι ο πολίτης-χρήστης του αστικού πρασίνου επιβάλλεται να είναι ενημερωμένος για να μπορεί να χρησιμοποιεί-απολαμβάνει τις αξίες του αστικού πρασίνου χωρίς να ενοχλείται ή σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και να κινδυνεύει. Η ενημέρωση αυτή είναι εφικτή με πολλούς τρόπους. Σε μια οργανωμένη και αναπτυγμένη κοινωνία αυτή η ενημέρωση αρχίζει από την παιδεία, σε όλες τις βαθμίδες αλλά πρωταρχικά από την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αυτό επιτυγχάνεται αποτελεσματικά μέσα από τα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και /ή μαθήματα και σεμινάρια. Στην εργασία αυτή γίνεται παρουσίαση ενός νέου βιβλίου με τίτλο «Ζιζάνια ελληνικών πόλεων: συνανθρωπιστικά φυτά στο αστικό και περιαστικό περιβάλλον» (Κρίγκας κ.ά. 2015α), δίνεται έμφαση σε θέματα που αφορούν το ρόλο των φυτών γενικότερα και του αστικού πρασίνου ειδικότερα και επιχειρείται η γνωριμία με τα ζιζάνια (συναθρωπιστικά φυτά) των πόλεων και τα προβλήματα-κινδύνους από την παρουσία τους στο αστικό πράσινο. Η εργασία στοχεύει στην ανάδειξη των δυνατοτήτων και των τρόπων ενσωμάτωσης αυτών των πληροφοριών από εκπαιδευτικούς και μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης καθώς και Περιβαλλοντικούς φορείς, σωματεία, συλλόγους και πολίτες σε προγράμματα, σεμινάρια και μαθήματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το νέο βιβλίο αναφέρεται στο ρόλο των φυτών και τη σχέση τους με τις ανθρώπινες δραστηριότητες στο πλαίσιο της αστικής οικολογίας (γενικό μέρος) και περιλαμβάνει 80 κοινά ζιζάνια (συνανθρωπιστικά φυτά) που συναντώνται στις ελληνικές πόλεις (ειδικό μέρος). Τα φυτά που επιλέχθηκαν εποικίζουν ανθρωπογενείς βιοτόπους και σχηματίζουν εκτενείς πληθυσμούς σε πολλά αστικά κέντρα της χώρας όπως Αθήνα-Πειραιάς, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηράκλειο, Λάρισα, Βόλος, Ιωάννινα, Καβάλα, Βέροια κ.ά. και αποτελούν διαδεδομένα και επιζήμια ζιζάνια σχεδόν σε όλες τις καλλιέργειες στην Ελλάδα. Για κάθε ζιζάνιο δίνονται: 1.Ταξινομικές πληροφορίες (κοινό και επιστημονικό όνομα, οικογένεια) και επεξήγηση του επιστημονικού ονόματος σε παράρτημα, 2. Επιλεγμένες φωτογραφίες (διευκόλυνση αναγνώρισης) και σύντομη μορφολογική περιγραφή (βασικές έννοιες και βοτανικοί όροι επεξηγούνται σε παράρτημα), 3. Βιολογικά στοιχεία (καταγωγή, εξάπλωσή, περίοδος ανθοφορίας, διάρκεια ζωής, μορφή διαβίωσης), 4. Οικολογικές πληροφορίες (τύποι ανθρωπογενών βιοτόπων όπου συναντάται), και 5. Προβλήματα (τοξικότητα, αλλεργιογόνος δράση, κίνδυνος τραυματισμού κ.ά.) που προκαλεί η παρουσία τους στο αστικό περιβάλλον. Σε ειδικό

3 παράρτημα του βιβλίου, περιλαμβάνεται επίσης απλουστευμένη κλείδα προσδιορισμού των παρουσιαζόμενων φυτών σε επίπεδο οικογένειας (Kρίγκας κ.ά β). Πιο συγκεκριμένα, το βιβλίο περιλαμβάνει ένα γενικό μέρος με επιμέρους ενότητες όπως: 1. Τα φυτά και οι άλλοι οργανισμοί στη φύση, 2. Ο ρόλος των φυτών, 3. Επιθυμητά και ανεπιθύμητα φυτά (καλλιεργούμενα και μη καλλιεργούμενα), 4. Η «φύση» στην πόλη, 5. Χλωρίδα και βλάστηση στις Ευρωπαϊκές πόλεις, 6. Οικολογικά χαρακτηριστικά του αστικού περιβάλλοντος, 7. Αυτόχθονα και αλλόχθονα φυτά (προέλευση), 8. Φυτά και ανθρώπινες δραστηριότητες, 9. Ζιζάνια ή συνανθρωπιστικά φυτά (9.1. Πόσα είναι; 9.2. Που συναντώνται; 9.3. Προβλήματα, 9.4. Πρακτικές κατηγορίες). Στο ειδικό μέρος του βιβλίου αναπτύσσονται οι ενότητες:1. Τα κοινότερα ζιζάνια (συνανθρωπιστικά φυτά) των ελληνικών πόλεων, 2. Αξιοποίηση πληροφοριών για τα ζιζάνια (συνανθρωπιστικά φυτά), 3. Αστικό πράσινο και ζιζάνια (συνανθρωπιστικά φυτἀ), 3.1. Ο ρόλος του αστικού πρασίνου στις πόλεις, 3.2. Διαχείριση ζιζανίων (συνανθρωπιστικών φυτών) στο αστικό περιβάλλον. Στο τέλος του βιβλίου παρατίθεται πλούσια βιβλιογραφία και 3 διαφορετικά παραρτήματα [Παράρτημα Ι: Σημασία-ετυμολογία ονόματος του επιστημονικού ονόματος για τα παρουσιαζόμενα ζιζάνια (συνανθρωπιστικά φυτά), Παράρτημα ΙΙ: Απλουστευμένη κλείδα ταξινομικού προσδιορισμού οικογένειας για τα παρουσιαζόμενα φυτά, Παράρτημα ΙΙΙ: Εικονογραφημένο γλωσσάρι εξειδικευμένων όρων]. Επειδή ενδιαφέρουν ιδιαίτερα ο ρόλος των φυτών και του αστικού πρασίνου όπως και τα ζιζάνια (συνανθρωπιστικά φυτά) του αστικού πρασίνου, γίνεται παράθεση σχετικής πληροφόρησης, που αποτυπώνει σε ένα βαθμό το σχετικό περιεχόμενο του βιβλίου. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ Είναι πια πολύ καλά γνωστό ότι η αξία και σημασία των φυτών είναι ανεκτίμητη. Η διατροφή του ανθρώπου αλλά και των φυτοφάγων και παμφάγων οργανισμών στηρίζεται αποκλειστικά ή εν πολλοίς στα φυτά, ενώ η επιβίωση των σαρκοφάγων οργανισμών εξαρτάται από τους φυτοφάγους με τους οποίους αυτοί τρέφονται. Τα φυτά ως πρωτογενείς παραγωγοί στηρίζουν τον άνθρωπο όχι μόνο διατροφικά, αλλά και ενεργειακά (ορυκτά καύσιμα). Επιπλέον, παρέχουν πολύτιμα υλικά για στέγαση, ένδυση, ζωοτροφές, φάρμακα, χημικά, έπιπλα και χαρτί. Ορισμένα αυτοφυή φυτά είναι πολύ χρήσιμα ως μελισσοκομικά ή ως βρώσιμα (λαχανευόμενα) ή ως παροχείς γενετικού υλικού με επιθυμητές ιδιότητες για μεταφορά τους στα καλλιεργούμενα φυτά. Είναι όμως αλήθεια ότι δεν είναι όλα τα φυτά χρήσιμα και ωφέλιμα για τον άνθρωπο (και τα ζώα). Πολλά φυτά τόσο σε ανθρωπογενή όσο και σε φυσικά περιβάλλοντα είναι ανεπιθύμητα εξαιτίας των προβλημάτων που δημιουργούν. ΑΣΤΙΚΟ ΠΡΑΣΙΝΟ Σήμερα περισσότερο από ποτέ άλλοτε, είναι κατανοητό ότι οι αξίες και ο ρόλος του αστικού πρασίνου στις λειτουργίες μίας πόλης είναι πολλαπλός (οικολογικός, λειτουργικός, κοινωνικός και οικονομικός). Ιδιαίτερα ωφέλιμη είναι η επίδραση του αστικού πρασίνου στην ανάπτυξη του περιβαλλοντικού ήθους, λαμβάνοντας υπόψη,

4 ότι η βλάστηση μπορεί να καλλιεργήσει και να ικανοποιήσει όλες τις αισθήσεις, παρέχοντας πλήθος ερεθισμάτων, οπτικών, απτικών, ηχητικών, οσμικών, γνωστικών και συναισθηματικών, γεγονός που έχει μεγάλη εκπαιδευτική αξία σε προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και στην παιδαγωγική και εκπαιδευτική διαδικασία. ΖΙΖΑΝΙΑ (ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΑ ΦΥΤΑ) ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΡΑΣΙΝΟ Στο αστικό περιβάλλον, η παρουσία των ζιζανίων υπάρχει σε όλες τις μορφές αστικού πρασίνου με αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη του φυτικού υλικού αλλά και τη γενικότερη λειτουργία και αισθητική των χώρων αυτών. Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στο αστικό πράσινο στοχεύει στη βελτίωση της αισθητικής εικόνας και της λειτουργικότητας των πόλεων, της ασφάλειας των πολιτών και της μακροβιότητας των υποδομών των πόλεων (Αφεντούλη και Βυζαντινόπουλος, 2012). Τι είναι τα ζιζάνια (συνανθρωπιστικά φυτά) Είναι αυτοφυή φυτά αλλά σε συγκεκριμένα ανθρωπογενή περιβάλλοντα, όπου η παρουσία τους δεν είναι επιθυμητή εκεί από τον άνθρωπο, γιατί προκαλούν σοβαρά προβλήματα στη χρήση του περιβάλλοντος τους από τον άνθρωπο. Έχουν δοθεί κατά καιρούς διάφοροι ορισμοί για το τι είναι ζιζάνιο. Σύμφωνα με τον πιο συνηθισμένο ορισμό ζιζάνια είναι όλα τα φυτά, αυτοφυή ή καλλιεργούμενα, όσα φυτρώνουν εκεί που δεν τα σπέρνουν, όπως λέει ο λαός, ή με άλλα λόγια οποιοδήποτε φυτό έξω από τη φυσική θέση του, δηλαδή φυτό που μεγαλώνει εκεί όπου και όταν δεν χρειάζεται ή μεγαλώνει στη θέση ενός άλλου χρήσιμου φυτού. Ένας άλλος, ίσως πιο πλήρης ορισμός, θεωρεί ζιζάνιο κάθε είδος φυτού το οποίο έχει ανεπιθύμητη οικονομική, κοινωνική, ή οικολογική επίδραση σε ένα οικοσύστημα διαχειριζόμενο (π.χ. αστικό πράσινο) ή φυσικό. Ο όρος "ζιζάνιο" δεν είναι βοτανική έννοια. Συνανθρωπιστικά φυτά είναι τα φυτά που φιλούν να ζουν μετά των ανθρώπων, αγαπούν να ενδιαιτώνται ή να κατοικούν μεταξύ ή πλησίον των ανθρώπων. Ο όρος αυτός προέρχεται από το το ρήμα συνανθρωπεύομαι, έχει χρησιμοποιηθεί από τον Αριστοτέλη (Ζώων Ιστορίαι 599α, 21) και το Θεόφραστο (Φυτών Ιστορίαι 3.2.2) και έχει προταθεί στην επιστημονική κοινότητα (Κρίγκας και Δαρδιώτης 2008). Γιατί μας ενδιαφέρουν τα ζιζάνια (συναθρωπιστικά φυτά) Όπου υπάρχουν και μεγαλώνουν τα ζιζάνια μεταβάλλεται χρονικά η δομή - λειτουργία των οικοσυστημάτων και επηρεάζεται αρνητικά: α. Η γεωργική παραγωγή (απειλούν την οικονομική, αποτελεσματική και ασφαλή διαχρονική παραγωγή τροφής για τον άνθρωπο και τα αγροτικά ζώα και η παραγωγή βιοκαυσίμων), β. Η δημόσια υγεία (αλλεργίες, δηλητηριάσεις), ή γ. Άλλα κοινωνικά ενδιαφέροντα π.χ. αστικό πράσινο, χώροι αναψυχής, αισθητική, ασφάλεια δικτύων και υποδομών, κ.ά. Προβλήματα ζιζανίων (συνανθρωπιστικών φυτών) στο αστικό περιβάλλον Τα ζιζάνια με την παρουσία τους στο αστικό πράσινο απειλούν, περιορίζουν, ή και εμποδίζουν, ανάλογα με το είδος και τον πληθυσμό τους, την αύξηση και ανάπτυξη των χρήσιμων καλλωπιστικών φυτών. Ορισμένα ζιζάνια είναι πολύ ανθεκτικά σε αντίξοες συνθήκες και μπορούν να υπάρχουν και να μεγαλώνουν σε πεζοδρόμια και μονοπάτια στο αστικό πράσινο με

5 αποτέλεσμα να επηρεάζεται η χρηστικότητα, ασφάλεια και μακροβιότητα αυτών των υποδομών. Άλλο πρόβλημα είναι η παρουσία ζιζανίων με αγκάθια, που είναι επικίνδυνα όχι μόνο για τραυματισμούς ανθρώπων αλλά και για τις παιδικές μπάλες, τις σόλες των παπουτσιών, τα λάστιχα των ποδηλάτων ή τα παιδικά αμαξάκια, τα μπαλόνια (π.χ. σολανό (Solanum eleagnifolium), τριβόλι (Tribulus terrestris). Ορισμένα ζιζάνια στο αστικό πράσινο αποτελούν σοβαρό πρόβλημα, γιατί είναι δηλητηριώδη και σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αποβούν και θανατηφόρα (π.χ. τάτουλαςδιαβολόχορτο (Datura stramonium), αγριοντομάτα (Solanum nigrum). Όμως το σοβαρότερο πρόβλημα στο αστικό πράσινο, κάθε χρόνο, το αποτελούν τα αλλεργιογόνα ζιζάνια. Το περδικούλι (Parietaria judaica) και η αγριάδα (Cynodon dactylon) είναι τα δύο πιο ισχυρά αλλεργιογόνα ζιζάνια που η γύρη τους στην ατμόσφαιρα κάθε άνοιξη ταλαιπωρεί μεγάλο αριθμό ατόμων. Πολλά άτομα και ιδίως παιδιά που δεν ξέρουν ταλαιπωρούνται από δερματίτιδα ύστερα από επαφή τους με την τσουκνίδα (Urtica spp.). Κνησμό προξενούν και η γαλατσίδα-euphorbia helioscopia και λιγότερο το αγριομάρουλο-lactuca serriola. Ένα άλλο πρόβλημα με ορισμένα ζιζάνια στο αστικό πράσινο είναι ότι αυτά αποτελούν τροφή ή καταφύγιο κάποιων εντόμων από τα οποία ορισμένα, π.χ. οι σφήκες είναι ενοχλητικά με την παρουσία τους και μόνο, ενώ σε πολλές περιπτώσεις προκαλούν προβλήματα με τα δήγματά τους στους επισκέπτες (Λόλας 2014). ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Οι πληροφορίες που συνοδεύουν την ταυτότητα κάθε φυτού που περιλαμβάνεται στο παρουσιαζόμενο βιβλίο μπορούν να αξιοποιηθούν για διάφορους σκοπούς από διάφορες ομάδες-στόχους μεταξύ των οποίων: 1. Εκπαιδευτικούς και μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (για την υποστήριξη μέρους των μαθημάτων του αναλυτικού προγράμματος, αλλά κυρίως σε προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, στα οποία συμμετέχουν), 2. Περιβαλλοντικούς φορείς, σωματεία, συλλόγους και πολίτες, που ενδιαφέρονται να αναγνωρίζουν την αυτοφυή χλωρίδα και τα ζιζάνια (συνανθρωπιστικά φυτά) στο πλαίσιο δράσης τους στο αστικό και περιαστικό περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές χρησιμοποιώντας το παρόν βιβλίο ως εγχειρίδιο, θα είναι σε θέση: 1. Να εξοικειωθούν με τα επιστημονικά ονόματα των φυτών, να κατανοήσουν τη σημασία τους και να διαπιστώσουν χαρακτηριστικά και πολιτισμικά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αυτά, 2. Να αναγνωρίζουν μεγάλο μέρος από τα αυτοφυή φυτά του αστικού χώρου που μελετούν, 3. Να παρακολουθούν τα στάδια ανάπτυξης των φυτών και το βιολογικό τους κύκλο, 4. Να πληροφορούνται εάν τα φυτά που βλέπουν είναι προβληματικά, τοξικά ή αλλεργιογόνα, 5. Να αναπτύξουν ικανότητες παρατήρησης, καταγραφής και ταξινόμησης των φυτών σε ένα χώρο δράσης, 6. Να συνειδητοποιήσουν τη σημασία της βιοποικιλότητας και της διατήρησης του αστικού πρασίνου, και 7. Να κατανοήσουν περαιτέρω πολυπλοκότερα θέματα (π.χ. περιβαλλοντική οικονομική). Για την υλοποίηση των παραπάνω εκπαιδευτικών στόχων στο πλαίσιο της χρησιμοποίησης του παρουσιαζόμενου βιβλίου, οι μεθοδολογικές προσεγγίσεις που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν, συμπεριλαμβάνουν τις πιο χαρακτηριστικές μεθόδους που εφαρμόζονται στην περιβαλλοντική εκπαίδευση (Σχέδιο εργασίας και

6 επίλυση προβλήματος) αλλά και άλλες διδακτικές στρατηγικές, όπως η μελέτη πεδίου (κυρίως), η ανίχνευση και τροποποίηση εναλλακτικών ιδεών των μαθητών, η έρευνα με υποβολή ερωτήσεων, η πειραματική μέθοδος, η ανάλυση και μελέτη μιας χαρακτηριστικής περίπτωσης, η δραματοποίηση (Καλοπούλου, 2012). Πιο συγκεκριμένα, η χρησιμοποίηση του βιβλίου μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές στην κατανόηση και εμβάθυνση μαθημάτων διαφόρων γνωστικών αντικειμένων, όπως Μελέτης Περιβάλλοντος (Πρωτοβάθμια) και Βιολογίας (Δευτεροβάθμια). Επίσης, μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εγχειρίδιο πληροφοριών για εκπαιδευτικούς και μαθητές, ειδικά για προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στα οποία προσεγγίζονται οι έννοιες «χλωρίδα», «βιοποικιλότητα», «πόλη», «οικοσύστημα» και «αστικό πράσινο». Τέτοια προγράμματα αναπτύσσονται συνήθως γύρω από διάφορους θεματικούς άξονες της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης όπως «Aστικό περιβάλλον» (π.χ. χώροι πρασίνου, ελεύθεροι χώροι και πράσινο στην πόλη), «Η γειτονιά μας» (π.χ. το πάρκο της γειτονιάς μου, το άλσος της γειτονιάς μου), «Η Ελληνική χλωρίδα» (π.χ. γνωριμία με τα φυτά του τόπου μου), «Ο ρόλος των φυτών στο αστικό και περιαστικό πράσινο», «Σχολική αυλή-σχολικός κήπος» (π.χ. πρασινίζοντας την αυλή του σχολείου, ο μαγικός κόσμος των φυτών, γνωριμία με τα φυτά, το οικοσύστημα του κήπου, κ.ά.). Έτσι, για παράδειγμα, με τη βοήθεια του φωτογραφικού υλικού και της απλουστευμένης κλείδας ταξινομικού προσδιορισμού οικογένειας για τα παρουσιαζόμενα φυτά, οι μαθητές μπορούν να αναγνωρίσουν εύκολα στην αυλή του σχολείου τους τα ζιζάνια, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους εκπαιδευτικούς για σχεδιασμό σειράς δραστηριοτήτων με διάφορους μαθησιακούς στόχους : 1. Γνώσης-κατανόησης (π.χ. να γνωρίσουν στοιχεία της αστικής χλωρίδαςνα γνωρίσουν στοιχεία της βιοποικιλότητας, να γνωρίσουν και να κατανοήσουν τα μέρη και τη λειτουργία του οικοσυστήματος κ.ά.) με τη μεθοδολογία π.χ. του σχεδίου εργασίας, 2. Στάσεων και αξιών (να προλαμβάνουν προβλήματα που θα έθεταν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του αστικού πρασίνου και των ελεύθερων χώρων- να κατανοήσουν τη διαχείριση του αστικού πρασίνου κ.ά.) με τη μεθοδολογία π.χ. της επίλυσης προβλήματος ή/και της ανάλυσης και μελέτης μιας χαρακτηριστικής περίπτωσης, 3. Ικανοτήτων-δυνατοτήτων (να εφαρμόσουν τις γνώσεις τους σε ελεύθερους χώρους της πόλης και να αναλύσουν τα δεδομένα που κατέγραψαν για τα είδη και τη συχνότητα εμφάνισης των ζιζανίων κ.ά. με τη μεθοδολογία π.χ. της μελέτης πεδίου ή/και της πειραματικής μεθόδου), 4. Συμμετοχικής δράσης (να προωθήσουν ένα σχέδιο αλλαγής της υπάρχουσας κατάστασης στο αστικό πράσινο, να αναπτύξουν τη δυνατότητα να προσδιορίζουν, να ερευνούν, να οργανώνουν και να υλοποιούν δράσεις στο αστικό πράσινο σε τοπικό επίπεδο κ.ά. με τη μεθοδολογία π.χ. της ανίχνευσης και τροποποίησης εναλλακτικών ιδεών των μαθητών ή/και της έρευνας με υποβολή ερωτήσεων (Μιχαήλ και Παπαδημητρίου, 2008). Η ανάπτυξη προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σχετικών με το αστικό περιβάλλον (π.χ. Πάρκα της περιοχής μας, Πράσινο στις σχολικές μονάδες, Μελέτη του φυσικού περιβάλλοντος του δήμου μας, Βιωματικές προσεγγίσεις στο φυσικό τοπίο της περιοχής μας, Μελέτη χλωρίδας της περιοχής μας), το σχολικό περιβάλλον (π.χ. Η αυλή του σχολείου, Σχολικός χώρος και περιβάλλον, Διαμόρφωση αύλειου σχολικού χώρου, Σχεδίαση του σχολικού υπαίθριου χώρου για ένα αειφορικό μέλλον), και η ενασχόληση με βιωματικά περιβαλλοντικά παιχνίδια σε χώρους

7 αστικού πρασίνου (Ακύλας και Λιαράκου, 1999, Ταμουτσέλη, 2003, Παπαδημητρίου κ. ά., 2012) μπορεί να εμπλουτιστούν με την κατάλληλη εφαρμογή δράσεων (με όλες τις γνωστές μεθοδολογικές προσεγγίσεις) εστιασμένων στο βιβλίο που παρουσιάζεται, ώστε να προωθήσουν τη συνεισφορά του αστικού πρασίνου στην παιδαγωγική και εκπαιδευτική διαδικασία. Ακόμη, όμως και σε γενικότερης θεματολογίας προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, όπως φυτά και ανθρώπινες δραστηριότητες, όπου συσχετίζονται πολιτιστικές, ιστορικές, κοινωνικές και οικονομικές προσεγγίσεις, το βιβλίο ανοίγει τους ορίζοντες της σκέψης καθώς βάζει τις βάσεις για περαιτέρω εκπαιδευτική διερεύνηση προς διάφορες κατευθύνσεις με τα παραρτήματά του, που αφορούν τη σημασία-ετυμολογία του επιστημονικού ονόματος για τα παρουσιαζόμενα φυτά και το εικονογραφημένο γλωσσάρι (μεθοδολογική προσέγγιση π.χ. με δραματοποίηση). Λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα αυτοφυές φυτό μπορεί να βρεθεί κυριολεκτικά παντού στο αστικοποιημένο περιβάλλον, μέσα σε φρεάτια, πάνω σε τοίχους και μπαλκόνια, σε ρωγμές τσιμέντου, στην άσφαλτο, σε μπάζα, σε σκουπιδότοπους και σε πολλά απρόσμενα σημεία (Κρίγκας, 2011), η πιθανότητα εντοπισμού και αναγνώρισης μεγάλου αριθμού ζιζανίων σε διάφορους χώρους στην πόλη είναι πολύ μεγάλη. Έτσι, το βιβλίο θα μπορούσε να αποτελέσει χρήσιμο υποστηρικτικό εργαλείο (στη διδακτική στρατηγική της μελέτης πεδίου) στο πλαίσιο σχετικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων των Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, όπως για παράδειγμα: 1. του Εκπαιδευτικού προγράμματος «Αναζητώντας το χαμένο χώρο ένα Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής για τους Ελεύθερους χώρους και το πράσινο στη πόλη» στο πλαίσιο της δραστηριότητας «Παρατήρηση και καταγραφή στη γειτονιά με καταγραφή των διαφόρων ειδών φυτών που συναντώνται» (Μιχαήλ και Παπαδημητρίου, 2008) και 2. του Εκπαιδευτικού προγράμματος «Θεσσαλονίκη Βιώσιμη πόλη» του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ελευθερίου Κορδελιού για σχεδιασμό επί μέρους δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της δραστηριότητας «Αστικό μονοπάτι», με καταγραφή και πλήρη περιγραφή των φυτών που συναντώνται στους ελεύθερους χώρους-χώρους πρασίνου (Αγγελίδης κ.ά., 2011). ΕΠΙΛΟΓΟΣ Η φυτική ποικιλότητα θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα φυτικό κεφάλαιο που διατίθεται δωρεάν προς τις αρχές και τους κατοίκους της πόλης για πολύπλευρη αξιοποίηση. Αυτό το φυτικό κεφάλαιο έχει καταγραφεί σε επιστημονικές δημοσιεύσεις, έχει αποτιμηθεί με βιολογικούς και ιστορικούς όρους και έχουν διαγνωστεί οι βασικές απειλές-κίνδυνοι για την απρόσκοπτη διαιώνισή του. Χρειάζεται, ωστόσο, να γίνει περισσότερο γνωστό στις αρχές, στους φορείς, στα σχολεία και τους κατοίκους μέσω δράσεων ενημέρωσης-ευαισθητοποίησης (Κρίγκας, 2011). Προς αυτή την κατεύθυνση συνηγορεί η παρούσα εργασία με την παρουσίαση του νέου βιβλίου και την επισήμανση πιθανών τρόπων αξιοποίησής του στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση με την ελπίδα να βοηθήσει περαιτέρω, στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης της πόλης, στην ένταξη-ανάδειξη της «φύσης μέσα στην πόλη» ως εκπαιδευτικό και βιωματικό εργαλείο καθημερινής ζωής. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αγγελίδης Ζ., Αθανασίου Χ., Μοντεσάντου Ε., Παπαδημητρίου Ε. και Υφαντής Γ., (2011), Βιώσιμη πόλη: Ένα εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για τη Θεσσαλονίκη και κάθε

8 πόλη μέσα από τη ματιά της βιωσιμότητας, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ελευθερίου Κορδελιού, Θεσσαλονίκη. Ακύλας Μ. και Λιαράκου Γ. (1999). Πρασινίζοντας τις αυλές των σχολείων, Πιλοτικό πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για το Δημοτικό. ΟΣΚ, σελ.58. Αφεντούλη Α., (2012), Ο ρόλος του αστικού πρασίνου στη βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεων, Εις : Πρακτικά 6 ου Συνεδρίου της Πανελλήνιας Ένωσης Εκπαιδευτικών για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε.), Θεσσαλονίκη. Aφεντούλη Α. και Βυζαντινόπουλος Σ. (2012). Αστικό πράσινο: Αξιολόγηση μεθόδων διαχείρισης ζιζανίων στην Ε.Ε. και επιδράσεις ζιζανιοκτόνων σε άνθρωπο, οργανισμούς μη-στόχους και περιβάλλον, Εις : Πρακτικά 17 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ελληνικής Ζιζανιολογικής Εταιρείας (ΕΖΕ), Αθήνα. Καλοπούλου Γ. (2012). Μεθοδολογικές προσεγγίσεις και διδακτικές στρατηγικές, (Για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση), 1(46). Κρίγκας Ν. και Δαρδιώτης Γ. (2008). Φυτά και ανθρώπινες δραστηριότητες: εννοιολογικό χάος, σύγχρονες προσεγγίσεις και προτεινόμενοι όροι στην Ελληνική γλώσσα. Botanika Chronika 19: Κρίγκας Ν., (2011). Φυτική ποικιλότητα στη Δυτική Θεσσαλονίκη, αξία και κίνδυνοι. Στο : Δυτική Θεσσαλονίκη, ένα πρόγραμμα «Δια Βίου Μάθησης» για την αειφορία (σελ ). Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ελευθερίου Κορδελιού, Θεσσαλονίκη. Κρίγκας Ν., Λόλας Π., Αφεντούλη Α., (2015)α. Ζιζάνια ελληνικών πόλεων: συνανθρωπιστικά φυτά στο αστικό και περιαστικό περιβάλλον, Υπό έκδοση. Kρίγκας Ν., Λόλας Π., Αφεντούλη Α., (2015)β. Κοινά ζιζάνια των ελληνικών πόλεων: συνανθρωπιστικά φυτά στο αστικό και περιαστικό περιβάλλον, Εις: Πρακτικά 18 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ελληνικής Ζιζανιολογικής Εταιρείας, (ΕΖΕ), Ηράκλειο Κρήτης. Λόλας Π., (2014). Ζιζάνια, Αναγνώριση, Μορφολογία, Βιολογία, Κατάταξη, Ζημίες, Ωφέλειες, Διαχείριση. Πανεπιστημιακές εκδόσεις Θεσσαλίας, Βόλος. Μιχαήλ Σ., Παπαδημητρίου Ε., (2008), Αναζητώντας το χαμένο χώρο ένα Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής για τους Ελεύθερους χώρους και το πράσινο στη πόλη, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ελευθερίου Κορδελιού, Θεσσαλονίκη. Παπαδημητρίου Ε., Υφαντής Γ., και Μιχαήλ Σ., (2012), Αναζητώντας το χαμένο χώρο ένα Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής για τους Ελεύθερους χώρους και το πράσινο στη πόλη. Εις : Πρακτικά 6 ου Συνεδρίου της Πανελλήνιας Ένωσης Εκπαιδευτικών για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε.), Θεσσαλονίκη. Ταμουτσέλη Κ, (2003), Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Σύντομος οδηγός για την υλοποίηση προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με παραδείγματα εφαρμογών σε Γυμνάσια, Λύκεια, Τ.Ε.Ε. της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης), Γραφείο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Διεύθυνσης Δ.Ε. Δυτικής Θεσσαλονίκης, σελ.191.

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη www.kpe-thess.gr www.facebook.com/kpethess Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Χ. Αθανασίου - Ε. Παπαδημητρίου - Ν. Ριφάκη - Γ. Σλαυκίδης Π. Τσολακίδου - Γ. Υφαντής

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 2.6: Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Ενέργεια: 2.6.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Το παρόν Μέτρο έχει οριζόντια δομή και διατρέχει όλες τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΗ ΤΥΠΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΗ ΤΥΠΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΗ ΤΥΠΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ταξίδι στο κέντρο της γης Ο κόσµος των εντόµων Είµαι ο σπόρος Το παιχνίδι της χαµένης Θη-Σάυρας Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικών Προγραµµάτων:

Διαβάστε περισσότερα

Η Δράση ανάδειξης και προβολής καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου

Η Δράση ανάδειξης και προβολής καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου Επιμορφωτικό Εργαστήριο «Καλές πρακτικές αξιοποίησης Ψηφιακού Εκπαιδευτικού Περιεχομένου: Η αναζήτηση Περιεχομένου και η δημοσίευση πρακτικών που το αξιοποιούν στο Φωτόδενδρο Ανοιχτών Εκπαιδευτικών Πρακτικών»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ Α.Π.Θ.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ Α.Π.Θ. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) μέσα από την κύρια αποστολή του, την εκπαίδευση και την έρευνα, έχει συμβάλλει σημαντικά στην κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή µας χωρίς φυτοφάρµακα: Στο δρόµο προς µία Βιώσιµη Γεωργία

Η ζωή µας χωρίς φυτοφάρµακα: Στο δρόµο προς µία Βιώσιµη Γεωργία Η ζωή µας χωρίς φυτοφάρµακα: Στο δρόµο προς µία Βιώσιµη Γεωργία ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μάιος 2014 Η δραματική μείωση των πληθυσμών των άγριων και εκτρεφόμενων μελισσών που αναφέρεται τα τελευταία χρόνια στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία Δήµητρα Σπυροπούλου Επίτιµη Σύµβουλος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου H Ε.Α.Α. µετεξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Κατά την υλοποίηση του Π.Π.Ε.

Κατά την υλοποίηση του Π.Π.Ε. Πριν την υλοποίηση του Π.Π.Ε. Κατά την υλοποίηση του Π.Π.Ε. Μετά την υλοποίηση του Π.Π.Ε. Έκδοση: Κυπριακό Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης Σχολική Χρονιά: 2013 2014 Εκτύπωση: Τυπογραφείο

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Θέμα: Υδρογνωσία Αειφορία Λουτρότοποι

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Θέμα: Υδρογνωσία Αειφορία Λουτρότοποι ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ Α. Παπανδρέου 2, 56334 Ελευθέριο Κορδελιό Θεσσαλονίκη www.kpe-thess.gr ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ 1. «Θερμαλισμός Αειφορία - Πολιτισμός 2. «Αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Ο ετήσιος προγραμματισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στους Δείκτες Επιτυχίας της κάθε τάξης ξεχωριστά.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Το ΑΠΘ έχει δεσμευθεί στην υιοθέτηση θεμελιωδών αρχών της ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής διαχείρισης με κύριους στόχους:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2010 2011

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2010 2011 Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία 1. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Έτος: 2010 2011 Απευθύνεται σε μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης καθώς και σε ομάδες

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Το πρόγραμμα σπουδών του τμήματος Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας πρέπει να ανταποκρίνεται στην εξαγωγή επιστημόνων Γεωπόνων Βιοτεχνολόγων ικανών να μελετούν, να αντιμετωπίζουν και να προτείνουν

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 3.1: Ενθάρρυνση Επιχειρηματικής Δράσης (Ενέργεια 3.1.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Η ελληνική εκπαίδευση δεν έχει δώσει, μέχρι σήμερα την απαιτούμενη βαρύτητα στα θέματα απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς «Εφαρμογές Υπολογιστών» Β ή Γ Γενικού Λυκείου Λαμβάνοντας υπόψη το Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) του μαθήματος, το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Πληροφορικής του Γυμνασίου αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην.

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην. Νάουσα 2008 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση & «Γεωργία» Ο περιβαλλοντικός

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον»

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Ίδρυση Δικτύου «Τουρισμός και περιβάλλον» Με την απόφαση 3927/17/17-4-2006

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ.

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ. Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ. Σαµπάνης, ²Π. Σαµπάνης, ³Π. Σταµάτης, ³Μ. Κόνσολας ¹ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Σερρών-Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013

1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ νηπιαγωγοί: Αγγελική Ντέρτη Γιώτα Σταυροπούλου Αριθμός νηπίων: 17 Το περιβάλλον είναι υπόθεση όλων μας και οφείλουμε να το προστατέψουμε. Στο νηπιαγωγείο μας κάναμε μια

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos.

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos. Το έργο και οι δράσεις του Φ.Δ. Χελμού- Βουραϊκού για την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Κουμούτσου Ελένη, Περιβαλλοντολόγος MSc, Συντονίστρια Έργου Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1. Σκοπός της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Σύµφωνα µε το Ν.1892/90 και τις αντίστοιχες Εγκυκλίους, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί τµήµα των προγραµµάτων των σχολείων της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος Ανάπτυξη: Πρασινίζουμε τα σχολεία μας, βελτιώνουμε την ποιότητα ζωής μας

Αειφόρος Ανάπτυξη: Πρασινίζουμε τα σχολεία μας, βελτιώνουμε την ποιότητα ζωής μας ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ: Αειφόρος Ανάπτυξη: Πρασινίζουμε τα σχολεία μας, βελτιώνουμε την ποιότητα ζωής μας - Ομάδα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου - Ομάδα εργασίας για προώθηση του

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το σχολικό κήπο Πετρίδου Βαρβάρα,

Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το σχολικό κήπο Πετρίδου Βαρβάρα, «Ο σχολικός κήπος μέσα από ένα πρόγραμμα Π.Ε.: Κομποστοποίηση-Κατασκευή βραχόκηπου» Παρασκευή 2 Μαΐου 2014,Π.Ε. & Δ.Ε. Β Αθήνας Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Combining abilities, creating synergies, enhancing performances. URL: www.pnai.gov.gr Email: a.dikaiou@rho.pnai.gov.gr

Combining abilities, creating synergies, enhancing performances. URL: www.pnai.gov.gr Email: a.dikaiou@rho.pnai.gov.gr Combining abilities, creating synergies, enhancing performances ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ Α..Α: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ρόδος, 16 Οκτωβρίου 2013 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Αριθ. Πρωτ: 6181 Ταχ. /νση: Πλατεία Ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι Άξονες, τα Μέτρα και οι στόχοι του Στρατηγικού Σχεδίου

Οι Άξονες, τα Μέτρα και οι στόχοι του Στρατηγικού Σχεδίου Οι Άξονες, τα Μέτρα και οι στόχοι του Στρατηγικού Σχεδίου Άξονας 1 : Περιβάλλον και Ποιότητα Ζωής 1.1. Φυσικό και οικιστικό περιβάλλον 1.1.1 1.1.2 1.1.3 1.1.4 Βελτίωση, προστασία και αποκατάσταση του φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ URL: www.enveng.uowm.gr Ο Ρόλος του Μηχανικού Περιβάλλοντος Η αποκατάσταση, η προστασία, η διαχείριση του περιβάλλοντος με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 4 «Υποστήριξη της μετάβασης προς μία οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Διοργάνωση εκπ/κού προγράμματος Ρομποτική για μαθητές Δημοτικού και Γυμνασίου

ΘΕΜΑ: Διοργάνωση εκπ/κού προγράμματος Ρομποτική για μαθητές Δημοτικού και Γυμνασίου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΙΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Δ/NΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 1 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 Η Αποστολή του Δήμου Αμπελοκήπων - Μενεμένης που αποτελεί τον λειτουργίας του ή αλλιώς τον υπέρτατο λόγο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Μαρούσι, 8-9 -2011 Αριθ. Πρωτ. :101837 /Γ2 Βαθµός Προτερ.: ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

«Επιστημονικός Σύμβουλος Παρακολούθησης και Υποστήριξης του ΣΧΥ Ηρακλείου» υποέργο 8 της πράξης με τίτλο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ»

«Επιστημονικός Σύμβουλος Παρακολούθησης και Υποστήριξης του ΣΧΥ Ηρακλείου» υποέργο 8 της πράξης με τίτλο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ταχ. Διεύθυνση : Ανδρόγεω 1 & Πλ.Καλλεργών Πληροφορίες : Κ.Μπαριτάκης Τηλ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Πρόγραμμα Ενημέρωσης εκπαιδευτικών για INDUCTION 4-5 Φεβρουαρίου 2012 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πεδουλά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Δράμα, 25-10-2011 O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Α. ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΠΑΑ_ΠΡΟΚΗΡΥΣΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Α. ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΠΑΑ_ΠΡΟΚΗΡΥΣΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Α. ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΠΑΑ_ΠΡΟΚΗΡΥΣΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΤΟΥ Π.Α.Α. ΤΗΣ ΑΝ.ΚΑ. Α.Ε. Μέτρο Υπομέτρο Δράση Δικαιούχοι 4.1 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ L123

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Η ανάγκη διατήρησης-παρακολούθησης-ανάδειξης των υγροτόπων της Αττικής Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Υπεύθυνος έργου από πλευράς ΕΛΚΕΘΕ: Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης zogaris@ath.hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή η συμβατική γεωργία. έχει φθάσει στα όρια της

Επειδή η συμβατική γεωργία. έχει φθάσει στα όρια της Βιολογική γεωργία Επειδή η συμβατική γεωργία έχει φθάσει στα όρια της Για να ανταπεξέλθη χρησιμοποιεί μεθόδους «παρά φύσιν» όπως: Ορμόνες κατάχρηση χημικών ουσιών βιομηχανοποίηση παραγωγής, μεγάλης κλίμακας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ Ειδικό Τεχνικό Προσωπικό Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελλάδα Διεύθυνση 1ο χλμ. Δράμας -

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω. Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ. σχολικό έτος 2014-15

Επιλέγω. Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ. σχολικό έτος 2014-15 Επιλέγω Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Τμήματα Εμπέδωσης σχολικό έτος 2014-15 Η πολύχρονη εκπαιδευτική εμπειρία των εκπαιδευτηρίων Saint-Paul έχει επενδύσει στη διάπλαση μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΟΥ, ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΟΥ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΟΥ, ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΟΥ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΟΥ, ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΟΥ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χριστίνα Νομικού ΠΕ 70 Αμαλία Ταπραντζή ΠΕ 70 Ουρανία Σωτηρίου ΠΕ 70 ΣΧΟΛΕΙΟ 7ο Δημοτικό Σχολείο Αγίου Δημητρίου ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή

Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή Μαρίνα Παπαγεωργίου 1, Γεώργιος Κουραβάνας 2, Παναγιώτης Κουτμάνης 3, Κωνσταντίνος Αγγελής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΗΜΟΥ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αποστολή του ήµου Αρχανών - Αστερουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Διαπανεπιστημιακό Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία επιλογής Β τάξης Γενικού Λυκείου

Βιολογία επιλογής Β τάξης Γενικού Λυκείου Βιολογία επιλογής Β τάξης Γενικού Λυκείου Με βάση το ισχύον Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών για τη Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, της Β τάξης του Γενικού Λυκείου, από την διδακτέα ύλη, όπως αυτή παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 52

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 52 Ενότητα 8... 53 8.1 Αξιολόγηση του εσωτερικού περιβάλλοντος Δήμου Λαρισαίων και εντοπισμός των κρίσιμων ζητημάτων εσωτερικής ανάπτυξης (Δυνατότητες Αδυναμίες, Κρίσιμα ζητήματα)... 53 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση : εκπαίδευση έρευνα δικτύωση Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Μαρία Καμηλάρη Βιολόγος, M.Sc. Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Ας συστηθούμε... 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

2014 Υπόμνημα για τη Δράση ανάδειξης και προβολής καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου

2014 Υπόμνημα για τη Δράση ανάδειξης και προβολής καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα, Διαδραστικά Βιβλία και Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων 2014 Υπόμνημα για τη Δράση ανάδειξης και προβολής καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου

Διαβάστε περισσότερα

Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός

Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός Photos by Christina Christodoulou Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός Χριστίνα Χριστοδούλου Γεωπόνος Μελισσοκομικού Κέντρου Κύπρου 1 Μέλισσα Έντομο ανήκει στα Υμενόπτερα. Θεωρείτε κοινωνικό και επικοινωνεί

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό καικαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΣχολήΘετικών Επιστήμων Τμήμα Χημείας Εργαστήριο Χημείας Περιβάλλοντος

Εθνικό καικαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΣχολήΘετικών Επιστήμων Τμήμα Χημείας Εργαστήριο Χημείας Περιβάλλοντος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΥΛΙΚΟΥΓΙΑΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙΤΗΝΑΕΙΦΟΡΟΑΝΑΠΤΥΞΗΣΕ ΘΕΜΑΤΑΠΟΥΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Εθνικό καικαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΣχολήΘετικών Επιστήμων Τμήμα Χημείας Εργαστήριο Χημείας Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ

Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΛΤΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΕΤΠΑ & ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ ΤΜΗΜΑ Β: ΦΥΣΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 52:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα του σχολείου και της ελληνικής οικογένειας, παρέχοντας διαρκή συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

Βασική προϋπόθεση του υπό έμφαση στόχου είναι η εφαρμογή του Αναλυτικού Προγράμματος της ΠΕ/ΕΑΑ στη βάση των ιδιαιτεροτήτων της κάθε σχολικής μονάδας.

Βασική προϋπόθεση του υπό έμφαση στόχου είναι η εφαρμογή του Αναλυτικού Προγράμματος της ΠΕ/ΕΑΑ στη βάση των ιδιαιτεροτήτων της κάθε σχολικής μονάδας. Παράρτημα Β1 Κατευθύνσεις, ιδέες και παραδείγματα για την εφαρμογή του υπό έμφαση στόχου Αειφόρος ανάπτυξη: Πρασινίζουμε τα σχολεία μας, βελτιώνουμε την ποιότητα ζωής μας Το συγκεκριμένο υλικό αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

Συνάντηση Εργασίας «Πρόληψη και Ετοιμότητα για τη Διαχείριση Έκτακτης Ανάγκης σε Σεισμό» Προδιαγραφές και Προσδιορισμός χώρων καταφυγής

Συνάντηση Εργασίας «Πρόληψη και Ετοιμότητα για τη Διαχείριση Έκτακτης Ανάγκης σε Σεισμό» Προδιαγραφές και Προσδιορισμός χώρων καταφυγής Συνάντηση Εργασίας «Πρόληψη και Ετοιμότητα για τη Διαχείριση Έκτακτης Ανάγκης σε Σεισμό» Προδιαγραφές και Προσδιορισμός χώρων καταφυγής Μαρία Πανουτσοπούλου Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, M.Sc Προϊσταμένη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: 6 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η Επισκόπηση χωρίζεται σε δύο μέρη: Α. Γενικό μέρος (συμπληρώνεται από όλα τα Σχολεία) Β. Ειδικό Μέρος που αντιστοιχεί στο θέμα που επιλέγεται κάθε χρόνο (Νερό,

Διαβάστε περισσότερα