ΚΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΑ ΝΩΠΑ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΑ ΝΩΠΑ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ 1"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΑ ΝΩΠΑ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ 1 1. ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΕΥΡΟΣ ΤΗΣ ΚΛΑΔΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Σε συνέχεια σχετικής δημόσιας διαβούλευσης, η Επιτροπή Ανταγωνισμού (Ε.Α.) αποφάσισε να διενεργήσει, βάσει του άρθρου 40 του Ν. 3959/2011, κλαδική έρευνα στον κλάδο νωπών οπωροκηπευτικών προϊόντων. Πρωταρχικός στόχος της εν λόγω κλαδικής έρευνας ήταν η διερεύνηση των συνθηκών ανταγωνισμού στην παραγωγή, εμπορία, διανομή και λιανική πώληση νωπών οπωροκηπευτικών, για τη χρονική περίοδο από το 2005 έως και το Ειδικότερα, εξετάστηκε η οργάνωση και αποτελεσματικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας των νωπών οπωροκηπευτικών, η διαμόρφωση και διακύμανση των τιμών, του κόστους και των περιθωρίων κέρδους στα διάφορα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, καθώς και ο βαθμός μετακύλισης των τιμών από το επίπεδο του παραγωγού έως το επίπεδο του καταναλωτή. Η κλαδική έρευνα επικεντρώθηκε σε δείγμα επτά (7) οπωροκηπευτικών προϊόντων, με κύρια κριτήρια τη συμμετοχή τους στο καλάθι της νοικοκυράς, την αντιπροσωπευτικότητά τους κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας στην Ελληνική επικράτεια, και συγκεκριμένα στα ακόλουθα προϊόντα: Μήλα, Πορτοκάλια, Ροδάκινα, Πατάτες, Τομάτες, Αγγούρια και Μαρούλια. 1 Το πλήρες κείμενο της Έκθεσης για τα αποτελέσματα της έρευνας στον κλάδο των οπωροκηπευτικών, βάσει του άρθρου 40 του Ν. 3959/2011, θα δημοσιευθεί τις προσεχείς μέρες στην ιστοσελίδα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, όταν ολοκληρωθεί και η επεξεργασία των απόρρητων στοιχείων και εμπιστευτικών πληροφοριών των φορέων της αγοράς που απάντησαν στα ερωτηματολόγια της ΓΔΑ. 1

2 2. ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Η κλαδική έρευνα βασίστηκε (α) στη συλλογή πρωτογενών στοιχείων, είτε με την αποστολή ερωτηματολογίων στους εμπλεκόμενους στα διάφορα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, είτε με τη διεξαγωγή συνεντεύξεων με φορείς της αγοράς, και (β) στην άντληση και αξιοποίηση δεδομένων και πληροφοριών από δημοσιεύσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και άλλων αρχών ανταγωνισμού της Ε.Ε, της Eurostat, του Οργανισμού για τα Τρόφιμα και τη Γεωργία των Ηνωμένων Εθνών (FAO), καθώς και εθνικών αρμόδιων φορέων, όπως το Υπουργείο Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Γενική Γραμματεία Εμπορίου, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), το Παρατηρητήριο Τιμών, την ΠΑΣΕΓΕΣ, το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) και την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία. Πέραν της οικονομικής ανάλυσης των προαναφερόμενων πρωτογενών και δευτερογενών στοιχείων, διενεργήθηκε και οικονομετρική ανάλυση προκειμένου να διερευνηθεί ενδελεχέστερα η διακύμανση και μετάδοση των τιμών, καθώς και η συμμετρική ή μη μετακύλισή τους, κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας, για κάθε ένα από τα επιλεγμένα προϊόντα. Η οικονομετρική αυτή ανάλυση περιλάμβανε τα ακόλουθα τρία (3) βασικά βήματα: Ανάλυση συνολοκλήρωσης (cointegration analysis) κατά Johansen and Juselius για τη διαπίστωση ενδεχόμενης ύπαρξης μακροχρόνιας σχέσης μεταξύ των τιμών, μετά από προηγούμενη εξέταση της στασιμότητας των τιμών με τον επαυξημένο έλεγχο κατά Dickey and Fuller. Στις περιπτώσεις που διαπιστώθηκε ότι οι τιμές είναι συνολοκληρωμένες, η εκτίμηση της ενδιαφερόμενης σχέσης πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ενός μοντέλου διόρθωσης σφάλματος (error correction model) στο οποίο περιλαμβάνονται οι μεταβολές όλων των τιμών. Το εν λόγω μοντέλο επιτρέπει την ενσωμάτωση της διαφοράς ανάμεσα στις τιμές σε έναν όρο διόρθωσης σφάλματος, ο οποίος τείνει να διορθώνει το μοντέλο πίσω στο σημείο μακροχρόνιας ισορροπίας. Διενέργεια μακροχρόνιων ελέγχων αιτιότητας (VEC Granger Causality tests), όπως ελέγχων εξωγένειας, στατιστικής σημαντικότητας των όρων διόρθωσης σφάλματος και από κοινού ελέγχου ισότητας των δύο προηγουμένων, για τη διαπίστωση σχέσεων αιτιότητας μεταξύ των σταδίων της εφοδιαστικής αλυσίδας (παραγωγός - χονδρέμπορος - λιανέμπορος) και τυχόν μετάδοσης των τιμών. Εκτίμηση τριών οικονομετρικών υποδειγμάτων διόρθωσης σφάλματος (ECM- EG, TECM και GETS), τα οποία παρουσιάζονται με κατατετμημένη μορφή σε αρνητικές και θετικές μεταβολές των τιμών, για τη διερεύνηση πιθανών ασυμμετριών στη μετάδοση τιμών κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας. Τα εξετασθέντα οικονομετρικά υποδείγματα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα υποδειγμάτων διόρθωσης σφάλματος, προκειμένου να διαπιστωθεί η συμμετρική ή μη συμμετρική μετακύλιση των τιμών. 2

3 Συμπληρωματικά, διενεργήθηκε ανάλυση ανταπόκρισης σε μια ώθηση τιμής (impulse response analysis), ώστε να εκτιμηθεί για πόσο χρονικό διάστημα και σε ποιο βαθμό μια μεταβολή τιμής έχει επίδραση στις άλλες τιμές στην εφοδιαστική αλυσίδα. 3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ 3.1 Αναποτελεσματική διάρθρωση της εφοδιαστικής αλυσίδας Η διάρθρωση και οργάνωση της εφοδιαστικής αλυσίδας των οπωροκηπευτικών δεν είναι αποτελεσματική σε σύγκριση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Ειδικότερα, απουσιάζει η οργάνωση παραγωγών και η ουσιαστική ενεργοποίηση συλλογικών δομών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, ενώ και ο γεωργικός κλήρος παραμένει συγκριτικά μικρός και κατακερματισμένος 2. Ως εκ τούτου, η παραγωγή οπωροκηπευτικών σταδιακά συρρικνώνεται την τελευταία 20ετία, καθώς δεν επιτυγχάνονται οικονομίες κλίμακας σε σχέση με αντίστοιχες καλλιέργειες άλλων χωρών της Ευρώπης. Παράλληλα, στην αγορά δραστηριοποιείται δυσανάλογα μεγάλος αριθμός χονδρεμπορικών επιχειρήσεων, με μικρό σχετικά μέγεθος και έλλειψη δυνατοτήτων συνεισφοράς υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας στην αλυσίδα. Διαπίστωση: Η συνεχιζόμενη αδυναμία των παραγωγών να διεκδικήσουν ισχυρό ρόλο στην εφοδιαστική αλυσίδα οπωροκηπευτικών Ανάγκη ενίσχυσης συλλογικών δομών παραγωγών Το κυριότερο χαρακτηριστικό του υπό εξέταση κλάδου στο στάδιο της παραγωγής είναι ο μεγάλος αριθμός παραγωγών και το μικρό μέγεθος των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, με συνέπεια τη μη εκμετάλλευση πιθανών οικονομιών κλίμακας κατά το στάδιο αυτό (π.χ. στη συγκομιδή, συσκευασία), την προβληματική διαχείριση ζητημάτων ποιότητας και τη συνακόλουθη μικρή διαπραγματευτική δύναμη των παραγωγών. Συναφώς, το εγχώριο κόστος παραγωγής παραμένει αυξημένο σε σύγκριση με άλλες χώρες του Ευρωπαϊκού νότου (χωρίς να συνεκτιμώνται οι επιβαρύνσεις του κόστους λόγω της οικονομικής κρίσης). Η διαπραγματευτική δύναμη των παραγωγών επηρεάζεται άμεσα και σε σημαντικό βαθμό από δύο παράγοντες: (α) τη συμμετοχή τους ή μη σε οργανωμένες συλλογικές δομές και (β) το βαθμό καθετοποίησής τους (συσκευαστήρια, ψυγεία, κατάλληλοι χώροι αποθήκευσης κ.αλ.) με δυνατότητες επεξεργασίας που αποφέρουν προστιθέμενη αξία. Ο κατακερματισμός και η έλλειψη αποτελεσματικής οργάνωσης των Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΑΣ) και λοιπών συλλογικών δομών σε επίπεδο παραγωγού στερούν από τους Έλληνες αγρότες τη δυνατότητα μαζικής και ενιαίας εκπροσώπησής τους, καθώς και εκμετάλλευσης των ευκαιριών για την επίτευξη οικονομιών κλίμακας, την αμεσότερη πρόσβασή τους σε επόμενα στάδια της 2 Με βάση στοιχεία του 2009, στην Ελλάδα υπάρχουν αγροτικές εκμεταλλεύσεις μικρού ή μέσου μεγέθους (47 στρ.), μέγεθος που υπολείπεται αισθητά του μέσου όρου των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην Ε.Ε. (126 στρ.). Περαιτέρω, το 49,6% της συνολικής χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης στην Ελλάδα αφορά σε καλλιέργειες με έκταση λιγότερο από 20 στρ. 3

4 εφοδιαστικής αλυσίδας και τη δυναμικότερη προώθηση των προϊόντων τους εν γένει 3. Και τούτο, παρά το το γεγονός ότι τόσο ο ενωσιακός 4, όσο και ο εθνικός νομοθέτης 5, έχουν δώσει έμφαση στη θεσμική ενίσχυση των συλλογικών δομών παραγωγών. Ακόμη και σήμερα, οι εν λόγω συλλογικές μορφές οργάνωσης δεν έχουν αξιοποιηθεί επαρκώς από τους Έλληνες παραγωγούς οπωροκηπευτικών: αποκαλυπτικό το γεγονός ότι, με βάση στοιχεία του ΚΕΠΕ (2010), ο βαθμός οργάνωσης των παραγωγών οπωροκηπευτικών σε οργανώσεις/ομάδες παραγωγών ανέρχεται μόλις σε ποσοστό 14%, βαθμός πολύ χαμηλός σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ενδεικτικά, στο Βέλγιο και τις Κάτω Χώρες ο αντίστοιχος βαθμός οργάνωσης κυμαίνεται περίπου σε 80%, ενώ και στην Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία ο βαθμός οργάνωσης ανέρχεται σε ποσοστά 40%, 45% και 28% αντιστοίχως. Η δυσμενής θέση των παραγωγών σε σχέση με τους χονδρεμπόρους και τους λιανέμπορους επιβεβαιώνεται και από την οικονομετρική ανάλυση της έρευνας (βλ. και ενότητα 3.3 / Παράρτημα Ι κατωτέρω). Πιο συγκεκριμένα, η μη συμμετρική μετακύλιση τιμών οδηγεί συχνά τους παραγωγούς στην πιο δυσμενή θέση, καθώς είναι αυτοί συνήθως που ανταποκρίνονται είτε συμμετρικά (τομάτα, μαρούλια) ή/και ανταποκρίνονται συνήθως πιο γρήγορα στις αρνητικές μεταβολές των άλλων σταδίων (μήλα, πορτοκάλια). Ενδεικτικό της δυσμενούς οικονομικής θέσης των παραγωγών είναι και η αύξηση του κόστους παραγωγής την περίοδο Σύμφωνα με τους Γενικούς Δείκτες Τιμών Εισροών Γεωργίας Κτηνοτροφίας και Αμοιβής Συντελεστών Παραγωγής (που αφορούν στο σύνολο των προϊόντων, όχι μόνο τα υπό εξέταση στην παρούσα κλαδική), διαφαίνεται μια αύξηση στο κόστος παραγωγής, η οποία προκύπτει αφενός μεν από την αύξηση κατηγοριών του μεταβλητού κόστους, που αφορούν στην ενέργεια (καύσιμα) και στα λιπάσματα, και αφετέρου από την αύξηση στο σταθερό κόστος των παραγωγών, λόγω του κόστους των τόκων των δανείων, η οποία δεν αντισταθμίζεται από τη μείωση του εργατικού κόστους. Παράλληλα, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εκροών στη Γεωργία- Κτηνοτροφία που αποτελεί ασφαλή ένδειξη για την πορεία των τιμών παραγωγού, παρουσιάζει μείωση, δηλαδή οι παραγωγοί πούλησαν τα προϊόντα τους σε μειωμένες τιμές την αντίστοιχη περίοδο, παρά την αύξηση τους κόστους τους. Κατ εξαίρεση, ορισμένοι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί (ιδίως ο ΑΣ Ζαγοράς Πηλίου για τα μήλα και ο ΑΣΕΠΟΠ Βελβεντού για τα ροδάκινα, αλλά και σε διαφορετικό επίπεδο ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Νάουσας και ο Αγροτικός Συνεταιρισμός «Ανατολή») έχουν αναπτύξει με την καθετοποίηση και την ανάπτυξη σχετικών υποδομών, καθώς και με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων διασφάλισης ποιότητας, 3 Με βάση στοιχεία του 2009, ατην Ελλάδα δραστηριοποιούνται ομάδες παραγωγών/συνεταιρισμοί, 114 ενώσεις συνεταιρισμών, 19 κεντρικές ενώσεις συνεταιρισμών και 2 συνομοσπονδίες. 4 Βλ. Κανονισμός (ΕΚ) 2200/1996 για την ΚΟΑ στον τομέα των οπωροκηπευτικών (L 297/ ), όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1182/2007 (L 273/ ) και τον Κανονισμό (ΕΚ) 1234/2007 «Ενιαίο Κανονισμό ΚΟΑ» (L 299/ ). 5 Βλ. αιτιολογική έκθεση του Ν. 4015/

5 πιστοποίησης και μάρκετινγκ κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας έντονη επιχειρηματική δραστηριότητα προς όφελος των παραγωγών-μελών τους, η οποία επιβεβαιώνεται και από το βαθμό διείσδυσής τους σε επόμενα στάδια της αλυσίδας (π.χ. οι μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ προμηθεύονται προϊόντα απευθείας από αυτούς τους συνεταιρισμούς, παρακάμπτοντας τους μεσάζοντες). Οι συλλογικές μορφές οργάνωσης των αγροτών δύνανται να συμβάλουν στην ενίσχυση της συλλογικής διαπραγματευτικής θέσης των αγροτών, τόσο έναντι των πελατών τους 6 όσο και έναντι των προμηθευτών τους (προμήθεια εισροών). Ειδικότερα, θα συμβάλλουν στη συγκέντρωση της αγροτικής προσφοράς προς επίτευξη βελτιώσεων της αποτελεσματικότητας (δεδομένου του κατακερματισμού και της γεωγραφικής διασποράς των αγροτικών εκμεταλλεύσεων), στην ανάπτυξη συστημάτων τυποποίησης και ιχνηλασιμότητας (προσφορά προϊόντων προστιθέμενης αξίας και φήμης), στην απευθείας συνεργασία των παραγωγών με τους λιανέμπορους και την αμεσότερη πρόσβαση των πρώτων στα τελικά σημεία πώλησης, στην προώθηση νέων μορφών καλλιεργειών μέσω της χρήσης μεθόδων εκμετάλλευσης φιλικών προς το περιβάλλον, στην προσαρμογή των καλλιεργειών των μελών τους στις ανάγκες της αγοράς και, εν τέλει, στη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος σε μία παγκοσμιοποιημένη και έντονα ανταγωνιστική αγορά. Κατ αυτό τον τρόπο, θα εξορθολογιστεί και το μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας, με τη σταδιακή μείωση του αριθμού των μεσαζόντων, προς όφελος και των τελικών καταναλωτών. Για την περαιτέρω ενίσχυση των συλλογικών δομών οργάνωσης παραγωγών, ενδείκνυται η συνδυασμένη δράση προς δύο κατευθύνσεις: αφενός, ο εκσυγχρονισμός και η συμπλήρωση του θεσμικού πλαισίου σε επιμέρους τομείς κατά τα εκτεθέντα στην ενότητα 3.5 κατωτέρω, και αφετέρου η διεύρυνση των δυνατοτήτων επιχειρηματικής δράσης τους με σύγχρονα συμβουλευτικά εργαλεία και μέσα χρηματοδότησης (ενεργή υποστήριξη για την ένταξη σε διατάξεις αναπτυξιακών νόμων, την πρόσβαση σε επιχειρησιακά προγραμμάτων κ.αλ.) που ομολογουμένως δεν ευνοείται στην παρούσα οικονομική συγκυρία. Διαπίστωση: Η θέση των χονδρεμπόρων στην εφοδιαστική αλυσίδα παραμένει ισχυρή, χωρίς ωστόσο να προκύπτουν επαρκείς βελτιώσεις της αποτελεσματικότητας σε επίπεδο χονδρικής εμπορίας Η κραταιά παρουσία των χονδρεμπόρων στην εφοδιαστική αλυσίδα οπωροκηπευτικών είναι ιδιαίτερα εμφανής, αν αναλογιστεί κανείς ότι (α) μεσολαβούν, κυρίως μέσω των Κεντρικών Αγορών (ΟΚΑΑ, ΚΑΘ) για την πώληση των προϊόντων στους εμπόρους των λαϊκών αγορών (κατέχουν 50% των πάγκων), (β) αποτελούν την κύρια κατηγορία προμηθευτών των αλυσίδων σούπερ μάρκετ (σε ποσοστά που ανάλογα με το προϊόν κυμαίνονται από 45% έως 75% των 6 Βλ. σχετικά Resolution of the Heads of the European Competition Authorities - The Reform of the Common Agricultural Policy, 21 Δεκεμβρίου 2012, δημοσιευμένη σε και γνωμοδότηση Γαλλικής Αρχής Ανταγωνισμού υπ αριθ. 08-Α-07 της

6 προμηθευτών) και (γ) μεσολαβούν για τη διάθεση των προϊόντων στους επιτηδευματίες οπωροπωλείων/ μανάβικων. Η δε πλειοψηφία του ανθρώπινου δυναμικού στον αγροτικό τομέα στην Ελλάδα ασχολείται με την εμπορία, και όχι με την παραγωγή, των αγροτικών προϊόντων. Η ισχυρή θέση των χονδρεμπόρων, σε σχέση με τους παραγωγούς και τους λιανέμπορους, επιβεβαιώνεται και από την οικονομετρική ανάλυση της έρευνας (βλ. και ενότητα 3.3 / Παράρτημα Ι κατωτέρω). Πιο συγκεκριμένα, κατά την εξέταση της μη συμμετρικής μετακύλισης τιμών, προκύπτει ότι σε ορισμένα προϊόντα οι χονδρέμποροι είναι περισσότερο ευνοημένοι και διαθέτουν συγκριτικά αυξημένη διαπραγματευτική δύναμη, με αποτέλεσμα να επηρεάζουν τη συνολική διαμόρφωση των τιμών του μήλου προς όφελός τους. Αν και οι χονδρέμποροι εξακολουθούν να κατέχουν τον κυρίαρχο ρόλο στην εφοδιαστική αλυσίδα, ο ρόλος τους σταδιακά φθίνει τα τελευταία χρόνια. Και τούτο, ιδίως λόγω (α) της δυνατότητας κάποιων παραγωγών και οργανώσεων αυτών να διαθέτουν οι ίδιοι την παραγωγή τους στο επόμενο στάδιο, και (β) της αύξησης της διαπραγματευτικής δύναμης των σούπερ μάρκετ, τα οποία πραγματοποιούν μεγάλους όγκους αγορών, επιτυγχάνοντας μειωμένες τιμές από τους χονδρεμπόρους. Η χονδρεμπορική διάθεση δεν είναι οργανωμένη στην Ελλάδα (με εξαίρεση τα μεγάλα αστικά κέντρα) και χαρακτηρίζεται, και αυτή, από πολλές επιχειρήσεις μικρού συνήθως μεγέθους, με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνονται οικονομίες κλίμακας και να εντείνεται το φαινόμενο της μεσολάβησης πληθώρας χονδρεμπόρων στην εφοδιαστική αλυσίδα (παρεμβολή πολλών μεσαζόντων προκειμένου να φτάσει το προϊόν από τον παραγωγό σε απομακρυσμένες περιοχές στον τελικό καταναλωτή). Ακόμη και στις Κεντρικές Αγορές (ΟΚΑΑ και ΚΑΘ), μόλις 35 περίπου επιχειρήσεις από το σύνολο των 550 πραγματοποιούν τζίρο άνω των 4 εκ. ευρώ. Περαιτέρω, πολλοί χονδρέμποροι δεν προσφέρουν ούτε και ουσιαστικές υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας (π.χ. συσκευασία, διαλογή, ψύξη κλπ), αλλά απλά μεταπωλούν το προϊόν. Διαπίστωση: Ο ρόλος των σούπερ μάρκετ ενισχύεται διαχρονικά στη λιανική διάθεση των οπωροκηπευτικών Οι λαϊκές αγορές εξακολουθούν να έχουν την πρώτη θέση μεταξύ των καναλιών λιανικής πώλησης οπωροκηπευτικών, με μερίδιο 58%, αλλά πτωτική τάση. Ακολουθούν τα σούπερ μάρκετ με μερίδιο 32% και σαφώς ανοδική τάση. Τα παραδοσιακά οπωροπωλεία διατηρούν πλέον μόλις το 10% της λιανικής διάθεσης οπωροκηπευτικών. Χαρακτηριστικό ως προς την ενδυναμωμένη θέση των μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ σε σχέση με τους προμηθευτές τους είναι και το γεγονός ότι ο κύκλος εργασιών από την πώληση οπωροκηπευτικών σε οκτώ αλυσίδες σούπερ μάρκετ σημείωσε εντυπωσιακή αύξηση τα τελευταία χρόνια (+58% την πενταετία ). 6

7 Κατά την εξέταση της συμμετρικής ή μη της μετακύλισης τιμών στον κλάδο των οπωροκηπευτικών, και όσον αφορά ειδικότερα στα σημεία λιανικής πώλησης, διαπιστώθηκε ότι μόνο σε δύο περιπτώσεις οι λιανέμποροι κερδίζουν υψηλότερο περιθώριο, και συγκεκριμένα (α) στα μαρούλια, σε σχέση με τους χονδρεμπόρους και (β) στα πορτοκάλια, σε σχέση με τους παραγωγούς (βλ. και ενότητα 3.3 / Παράρτημα Ι κατωτέρω). 3.2 Η διαχρονική αύξηση της τιμής καταναλωτή και οι διακυμάνσεις τιμών μεταξύ των λιανικών σημείων πώλησης Για την περίοδο , και στο σύνολο σχεδόν των υπό εξέταση προϊόντων, παρατηρείται θετικός μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής, κάτι που υποδηλώνει διαχρονική αύξηση της τιμής πώλησης του καταναλωτή. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι τόσο η μεταβολή της τιμής πώλησης παραγωγού όσο και του καταναλωτή το 2010, σε σχέση με το προηγούμενο έτος, είναι αρνητική για το σύνολο σχεδόν των εξεταζόμενων προϊόντων. Η τάση αποκλιμάκωσης των τιμών συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια. Κατά μέσο όρο, η παραγωγή αντιπροσωπεύει το 40% της τιμής του προϊόντος. (βλ. και ανάλυση ανά προϊόν, Παράρτημα Ι κατωτέρω). Η χονδρική πώληση, που περιλαμβάνει, ανάλογα με το προϊόν, συσκευασία, αποθήκευση, διακίνηση κ.λπ. αντιστοιχεί περίπου στο 21%, ενώ η λιανική πώληση στο 28% αντίστοιχα. Τέλος, ακολουθεί ο ΦΠΑ, ο οποίος αντιπροσωπεύει στο 9% της τελικής τιμής. Με άλλα λόγια, όταν ο καταναλωτής πληρώνει για ένα προϊόν 1,25 ευρώ, το 0,5 ευρώ αντιστοιχεί στον παραγωγό, το 0,28 στο χονδρέμπορο, το 0,35 στο λιανέμπορο και τέλος το 0,12 στο κράτος, μέσω ΦΠΑ. 100% 90% Ανάλυση τιμών ανά προιόν 9% 9% 9% 10% 9% 9% 9% 80% 70% 18% 33% 35% 21% 27% 39% 23% 60% 26% 13% 50% 21% 18% 33% 24% 9% 40% 30% 20% 47% 38% 37% 36% 40% 43% 55% 10% 0% Μαρούλι Αγγούρι Τομάτα Ροδάκινο Πορτοκάλι Μήλο Πατάτα Παραγωγός Χονδρική Πώληση Λιανική Πώληση ΦΠΑ Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων έτους 2010, ΕΛ.ΣΤΑΤ/ΟΚΑΑ/Παρατηρητηρίου Τιμών από τη ΓΔΑ Αξίζει να σημειωθεί ότι από τα εξεταζόμενα φρούτα και λαχανικά (εκτός πατάτας), το μαρούλι, λόγω της φθαρτότητας του έχει τη μεγαλύτερη συμμετοχή παραγωγών 7

8 στη διάθεση του τελικού προϊόντος, με μειωμένη παρουσία μεσαζόντων. Στο εν λόγω προϊόν, η ποσοστιαία διαφορά μεταξύ τιμής παραγωγού και τιμής καταναλωτή είναι η μικρότερη μεταξύ των εξεταζομένων προϊόντων, γεγονός που αποτελεί ένδειξη ότι η μικρότερη εφοδιαστική αλυσίδα οδηγεί σε χαμηλότερες τιμές. Συγκρίνοντας τις τιμές λιανικής πώλησης οπωρολαχανικών μεταξύ των καναλιών διανομής και σύμφωνα με την επεξεργασία στοιχείων από το Παρατηρητήριο Τιμών, προκύπτουν περιπτώσεις όπου οι λαϊκές αγορές εμφανίζονται φθηνότερες από τα σούπερ μάρκετ. Αυτό όμως δεν ισχύει πάντα, ούτε για όλα τα προϊόντα, ούτε για όλες τις χρονικές περιόδους. Η, κατά περίπτωση, διαπίστωση υψηλότερων τιμών στις λαϊκές σε σχέση με τα σούπερ μάρκετ συνήθως οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων, και ιδίως: (α) στην ποιότητα/προέλευση των προϊόντων, δεδομένου ότι τα φρέσκα εγχώρια προϊόντα καταγράφονται ως υψηλότερης ποιοτικής αξίας στη συνείδηση των καταναλωτών, (β) στον τρόπο λειτουργίας των λαϊκών αγορών, όπου δραστηριοποιούνται σε πολύ μεγάλο βαθμό και έμποροι, (γ) στη διαπραγματευτική δύναμη των σούπερ μάρκετ, που επιτυγχάνουν χαμηλότερες τιμές λόγω μεγάλου όγκου αγορών 7. Η λιανική τιμή πώλησης οπωροκηπευτικών μεταξύ των αλυσίδων σούπερ μάρκετ δύναται να διαφέρει σημαντικά. Για παράδειγμα, η διαφορά μεταξύ ελάχιστης και μέγιστης τιμής πατάτας μεταξύ των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, για την ίδια χρονική στιγμή, κυμαίνεται περίπου στα 20 λεπτά το κιλό. Στους μήνες όπου παρατηρούνται υψηλές τιμές, η διαφορά μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 30 λεπτά το κιλό. Αντίστοιχα, η διαφορά μεταξύ ελάχιστης και μέγιστης τιμής τομάτας μεταξύ των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, για την ίδια χρονική στιγμή, κυμαίνεται περίπου στα 30 λεπτά το κιλό. Σε «ακριβούς» δε μήνες, όπως ο Απρίλιος, η διαφορά μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 70 λεπτά το κιλό, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία της πληροφόρησης των τιμών από τον καταναλωτή, πριν επιλέξει το σημείο λιανικής πώλησης από όπου θα προμηθευτεί τα εν λόγω προϊόντα. 3.3 Ασυμμετρίες στη μετάδοση τιμών κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας Η μελέτη της συμμετρικής ή μη μετακύλισης τιμών, η οποία πραγματοποιήθηκε στην παρούσα κλαδική, αφορά καταρχήν στη διερεύνηση των μεταβολών στα περιθώρια τιμών στα διάφορα επίπεδα της εφοδιαστικής αλυσίδας και, ειδικότερα, στο μέγεθος και στη μονιμότητα της προσαρμογής τιμών από το ένα επίπεδο στο άλλο (παραγωγός, χονδρέμπορος, λιανέμπορος) 8. 7 Τα σούπερ μάρκετ ενδέχεται να μεταφέρουν μέρος του οφέλους που προκύπτει από τη χαμηλότερη τιμή αγοράς οπωρολαχανικών στον καταναλωτή, ειδικά εφόσον επιλέξουν στρατηγικά την κατηγορία αυτή ως μέσο προσέλκυσης καταναλωτών («κράχτη») από ανταγωνιστικά κανάλια ή/και αλυσίδες. 8 Για παράδειγμα, έστω ότι η τιμή παραγωγού αυξάνεται και προκαλεί μια συμπίεση περιθωρίου ανάμεσα στα δύο επίπεδα (παραγωγού-λιανέμπορου). Το περιθώριο τιμών θα επανέλθει στο αρχικό επίπεδό του εάν η αύξηση της τιμής παραγωγού μπορεί να μεταδοθεί στην τιμή λιανικής σε μακροχρόνιο ορίζοντα. Το αντίθετο θα συμβεί εάν η τιμή λιανικής δεν ανταποκριθεί στην αύξηση της τιμής παραγωγού. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι παραγωγοί είναι αυτοί που κερδίζουν κάτι από το περιθώριο τιμών. Αντίστοιχες διαπιστώσεις γίνονται στην περίπτωση που έχουμε μια μείωση στην τιμή παραγωγού, καθώς και αυξομειώσεις στην τιμή λιανικής πώλησης. 8

9 Εκτός από το μέγεθος της προσαρμογής των τιμών, η ανάλυση της μετάδοσης τιμών στοχεύει να δώσει απάντηση και σε μια άλλη ασυμμετρία, η οποία αφορά στην ταχύτητα προσαρμογής των τιμών στα άλλα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, καθώς και στο εάν αυτή η ταχύτητα είναι διαφορετική ανάμεσα σε θετικές ή αρνητικές μεταβολές των τιμών 9. Εν προκειμένω, τα αποτελέσματα της οικονομετρικής αυτής ανάλυσης καταδεικνύουν σημαντικές ασυμμετρίες όσον αφορά στις ανταποκρίσεις σε θετικές και αρνητικές μεταβολές των τιμών στην εφοδιαστική αλυσίδα οπωροκηπευτικών. Οι ασυμμετρίες αυτές αναφέρονται, τόσο σε όρους ταχύτητας της μετάδοσης των αλλαγών, όσο και στο μέγεθος και στη μονιμότητα της προσαρμογής στα άλλα επίπεδα. Με εξαίρεση την πατάτα και το αγγούρι, όπου σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας η μετάδοση είναι συμμετρική κατά την επίμαχη πάντα περίοδο ( ), όσον αφορά στα υπόλοιπα προϊόντα η μη συμμετρική μετακύλιση τιμών οδηγεί συχνά τους παραγωγούς στην πιο δυσμενή θέση, καθώς είναι αυτοί συνήθως που ανταποκρίνονται είτε συμμετρικά (τομάτες, μαρούλια) ή/και ανταποκρίνονται συνήθως πιο γρήγορα στις αρνητικές μεταβολές των άλλων σταδίων (μήλα, πορτοκάλια). Μόνο στην περίπτωση των ροδάκινων, προκύπτει ότι οι παραγωγοί αποκομίζουν περισσότερα οφέλη, καθώς επιτυγχάνουν υψηλότερη τιμή με τα ίδια περιθώρια κέρδους πριν τις μεταβολές τιμών σε σχέση με τα άλλα δύο επίπεδα (χονδρέμπορος, λιανέμπορος). Με βάση τα αποτελέσματα της οικονομετρικής ανάλυσης, προκύπτει ότι οι χονδρέμποροι είναι περισσότερο ευνοημένοι συνολικά, τόσο στην περίπτωση που ανταποκρίνονται συμμετρικά (μήλα, ροδάκινα, πατάτες και αγγούρια), όσο και στις μη συμμετρικές περιπτώσεις (τομάτες, πορτοκάλια). Αυτό ισχύει και στην περίπτωση όπου οι χονδρέμποροι αντιδρούν πιο γρήγορα στις αυξήσεις που κάνουν οι παραγωγοί (τομάτες) και στις αυξήσεις που κάνουν οι λιανέμποροι (πορτοκάλια). Όσον αφορά στα σημεία λιανικής πώλησης, διαπιστώθηκε ότι μόνο σε δύο περιπτώσεις οι λιανέμποροι κερδίζουν υψηλότερο περιθώριο, και συγκεκριμένα (α) στα μαρούλια, σε σχέση με τους χονδρεμπόρους και (β) στα πορτοκάλια, σε σχέση με τους παραγωγούς (βλ. και ενότητα 3.4 / Παράρτημα Ι κατωτέρω). 3.4 Ο ρόλος των εισαγωγών και των εξαγωγών Ο τομέας των οπωροκηπευτικών, νωπών αλλά και μεταποιημένων, είναι παραδοσιακά ένας εξαγωγικός τομέας για την Ελλάδα. Ειδικότερα και στα τρία από τα εξεταζόμενα φρούτα (μήλα, πορτοκάλια και ροδάκινα), η Ελλάδα έχει πλεονασματικό εμπορικό ισοζύγιο και βαθμό αυτάρκειας που ξεπερνά το 100%. Από τα εξεταζόμενα κηπευτικά, οι πατάτες κυρίως, και δευτερευόντως οι τομάτες, 9 Για παράδειγμα, θετικές ή αρνητικές μεταβολές τιμών υποθέτουμε ότι διορθώνονται, αλλά με διαφορετική ταχύτητα. Αυτό σημαίνει ότι ενώ πάντα αποκαθίσταται το περιθώριο, ωστόσο προς τη μια κατεύθυνση θα διαρκέσει περισσότερο χρόνο συγκριτικά προς την άλλη. Ειδικότερα, όπως θα αναλυθεί κατωτέρω, προκύπτει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο χονδρέμπορος θα προσαρμοστεί πιο γρήγορα από ότι ο παραγωγός και ο λιανέμπορος σε μία μεταβολή τιμών, διατηρώντας για περισσότερο προς όφελός τους το σχετικό περιθώριο τιμής. 9

10 παρουσιάζουν ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο, σε αντίθεση με τα αγγούρια όπου το ισοζύγιο είναι θετικό. Ο εξαγωγικός χαρακτήρας των ανωτέρω καλλιεργειών φρούτων, και ιδίως των ροδακίνων, επηρεάζει σε πολλαπλά επίπεδα τη λειτουργία παραγωγών και εμπόρων με έμφαση στην ανάγκη για εκσυγχρονισμό των μεθόδων παραγωγής και συγκομιδής και την εισαγωγή τεχνικών διασφάλισης ποιότητας, πιστοποίησης και συσκευασίας (ειδικά η τελευταία είναι απαραίτητη από την ευρωπαϊκή νομοθεσία). Τα στοιχεία αυτά δύναται να λειτουργήσουν αντανακλαστικά με θετικό τρόπο και για την εγχώρια αγορά, μέσω της συστηματικής εισαγωγής των ανωτέρω διαδικασιών και για τα προϊόντα που διακινούνται σε αυτή με πρότυπο τις διαδικασίες που έχουν σχεδιασθεί για τα προς εξαγωγή προϊόντα, ώστε η παροχή υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας να συμβάλει αφενός στη βελτιστοποίηση της ποιότητας των προσφερόμενων στον καταναλωτή προϊόντων και αφετέρου στην εξισορρόπηση της σχέσης τιμής ποιότητας για τα εξεταζόμενα προϊόντα. Ωστόσο, όπως προαναφέρθηκε, η παραγωγή οπωροκηπευτικών σταδιακά συρρικνώνεται την τελευταία 20ετία. Λόγω της σταδιακής αυτής μείωσης, στην εξισορρόπηση της προσφοράς και της ζήτησης συμβάλουν οι εισαγωγές. Επιπροσθέτως, οι εισαγωγές δύνανται να ασκήσουν ανταγωνιστική πίεση στα ελληνικά προϊόντα και να συμβάλλουν στη συμπίεση του περιθωρίου κέρδους κατά την διακίνηση και εμπορία αυτών και στην ικανοποίηση της ζήτησης με προϊόντα χαμηλότερης τιμής, αν και ενίοτε και χαμηλότερης ποιότητας. Τα ως άνω δυνητικά, θετικά αποτελέσματα των εισαγωγών ανατρέπονται, εν μέρει, από το ευρύτατο σε ορισμένα από τα υπό εξέταση προϊόντα (ιδίως στην πατάτα) φαινόμενο των ελληνοποιήσεων, το οποίο οδηγεί στην παραπλάνηση των καταναλωτών, στην ικανοποίηση της ζήτησης με προϊόντα χαμηλότερης ποιότητας ή/και τεχνητά υψηλής τιμής, στη συμπίεση του περιθωρίου κέρδους των Ελλήνων παραγωγών και στην οικειοποίηση του όποιου οικονομικού οφέλους από τους παραβάτες της σχετικής νομοθεσίας. 3.5 Άρση ρυθμιστικών εμποδίων και εκσυγχρονισμός της κείμενης νομοθεσίας Παρά τις πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις προς την κατεύθυνση της άρσης ρυθμιστικών εμποδίων για την καλύτερη λειτουργία της αγοράς σε όλα τα επίπεδα της εφοδιαστικής αλυσίδας και την αποφυγή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, με αιχμή την ουσιαστική αναμόρφωση του Αγορανομικού Κώδικα και του ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. από το Υπουργείο Ανάπτυξης, το συνολικό ρυθμιστικό πλαίσιο στον κλάδο των οπωροκηπευτικών παραμένει περίπλοκο ή ανεπαρκές, κατά περίπτωση. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η εισαγωγή ενός ενιαίου και συστηματικού πλαισίου φορολογικών διατάξεων για τις γεωργικές επιχειρήσεις και τα γεωργικά εισοδήματα, ιδίως αναφορικά με την τήρηση σχετικών βιβλίων και τη φορολογική απεικόνιση στοιχείων, η υιοθέτηση εφαρμοστικών μέτρων για τη λειτουργία των δημοπρατηρίων και νέων κανόνων για την εξυπηρέτηση των νέων ή/και τοπικών δομών της αγοράς, ο εκσυγχρονισμός του ρυθμιστικού πλαισίου που διέπει την οργάνωση και λειτουργία των κεντρικών αγορών και των λαϊκών αγορών, καθώς και ο 10

11 εξορθολογισμός/απλούστευση λοιπών διατάξεων (αδειοδοτικών, διοικητικών και ποινικών), οι οποίες υπό το ισχύον θεσμικό πλαίσιο περιέχονται σε διάσπαρτες διατάξεις νομοθετικού ή κανονιστικού χαρακτήρα (ΠΔ, ΥΑ, ΑΔ, διάφοροι εκτελεστικοί νόμοι κ.αλ.) και δεν προάγουν την ασφάλεια δικαίου, αλλά ούτε και την επιδιωκόμενη αποτελεσματικότητα των κρατικών ελεγκτικών μηχανισμών. Η άρση τέτοιων θεσμικών εμποδίων και ο εξορθολογισμός της κείμενης νομοθεσίας εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και αποτελεσματικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας στον κλάδο των οπωροκηπευτικών, θα διασφαλίσει την απρόσκοπτη τροφοδοσία των καταναλωτών και την κάλυψη των βιοτικών τους αναγκών, την ποιότητα των διακινούμενων προϊόντων, την προστασία των καταναλωτών και την αποφυγή αθέμιτων πρακτικών από την πληθώρα των μεσολαβούντων οργανισμών και φορέων. Πιο συγκεκριμένα: Πρόταση: Εισαγωγή ενός ενιαίου πλαισίου φορολογικών διατάξεων για τις γεωργικές επιχειρήσεις και τα γεωργικά εισοδήματα, ιδίως αναφορικά με την τήρηση των σχετικών βιβλίων και την εν γένει φορολογική απεικόνιση στοιχείων περαιτέρω τροποποιήσεις στο νέο Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Στοιχείων (Κ.Φ.Α.Σ.) και στο Κώδικα ΦΠΑ Εντατικοποίηση των φορολογικών ελέγχων για την αποτροπή πλασματικής αύξησης των τιμών παραγωγού Ειδικές φορολογικές ρυθμίσεις για τις γεωργικές επιχειρήσεις και τα γεωργικά εισοδήματα στρεβλώνουν τις συνθήκες αποτελεσματικής λειτουργίας στον κλάδο των οπωροκηπευτικών. Και τούτο, κυρίως διότι η έκδοση τιμολογίων από τους εμπόρους (χονδρικής ή λιανικής), και όχι από τους παραγωγούς, οδηγεί ενδεχόμενα σε αύξηση της τιμής στον τελικό καταναλωτή, αφού τα τιμολόγια εκδίδονται σε υψηλότερη από την πραγματική τιμή (εικονική), με αποτέλεσμα αφενός μεν ο παραγωγός να ωφελείται από την επιστροφή του ΦΠΑ λόγω της φορολόγησής του με ειδικό προνομιακό καθεστώς, αφετέρου δε ο έμπορος να κερδίζει υψηλότερο περιθώριο κέρδους στην διογκωμένη τιμή. Η πρόσφατη μεταρρύθμιση του ειδικού καθεστώτος Κ.Φ.Α.Σ. και ΦΠΑ αγροτών αποτελεί θετική διοικητική παρέμβαση για τον περιορισμό στρεβλώσεων που προκαλούνται από την ύπαρξη διαφορετικών φορολογικών ρυθμίσεων για κάθε κατηγορία επιτηδευματία-πωλητή οπωροκηπευτικών, αφού θεσπίζει γενική αρχή περί υποχρέωσης ορθής τήρησης βιβλίων και φορολογικής απεικόνισης στοιχείων για εισοδήματα από γεωργικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικότερες διατάξεις του Κ.Φ.Α.Σ, οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 41 του Κώδικα ΦΠΑ εξακολουθούν να απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις που θεσπίζονται από τον εν λόγω νόμο για τους υπόχρεους απεικόνισης συναλλαγών Συνεπώς, υπόχρεοι τήρησης των ως άνω βιβλίων και στοιχείων είναι οι αγρότες του κανονικού καθεστώτος, καθώς και οι αγρότες που πωλούν τα προϊόντα τους στη λαϊκή αγορά και μόνο για την πώληση αυτή, ενώ εξαιρούνται οι αγρότες του προαναφερόμενου ειδικού καθεστώτος, το εισόδημα 11

12 Ο περιορισμός των παρεκκλίσεων από τις φορολογικές διατάξεις για την ορθή φορολογική απεικόνιση στοιχείων, μέσω της εισαγωγής ενός ενιαίου και συστηματικού πλαισίου φορολογικών διατάξεων για τις γεωργικές επιχειρήσεις και τα γεωργικά εισοδήματα (με αντίστοιχες τροποποιήσεις του Κ.Φ.Α.Σ. και του Κώδικα ΦΠΑ) εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην άρση των προαναφερόμενων στρεβλώσεων και, επομένως, στην ορθολογικότερη οργάνωση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Προς την ίδια κατεύθυνση, προτείνεται η συνακόλουθη εντατικοποίηση των φορολογικών ελέγχων για την αποτροπή εικονικής αύξησης των τιμών παραγωγού. Πρόταση: Συμπλήρωση ρυθμιστικού πλαισίου για τη λειτουργία των δημοπρατηρίων και εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου για νέες δομές παραγωγής, καθώς και για τοπικές δομές πώλησης και διακίνησης οπωροκηπευτικών Περαιτέρω, η συμπλήρωση του ρυθμιστικού πλαισίου για τη λειτουργία των δημοπρατηρίων και ο εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου για τις νέες δομές παραγωγής και τις τοπικές δομές πώλησης και διακίνησης οπωροκηπευτικών, θα συμβάλλει στην αύξηση της διαπραγματευτικής δύναμης των παραγωγών, στην προσφορά καλύτερων ποιοτικά προϊόντων, στην παροχή υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας, στη μείωση του μήκους της εφοδιαστικής αλυσίδας και στην ανάπτυξη των τοπικών αγροτικών εκμεταλλεύσεων και της τοπικής οικονομίας. Η εύρυθμη λειτουργία τέτοιων δομών, σε συνδυασμό με την ορθή χωροθέτησή τους, δύναται να οδηγήσει και στη μείωση του μεταφορικού κόστους, το οποίο φαίνεται να είναι αυξημένο για συγκεκριμένες περιοχές της περιφέρειας απομακρυσμένες από τους τόπους παραγωγής των αγαθών. Ειδικότερα, όσον αφορά στα δημοπρατήρια 11, εκκρεμούν ακόμη σειρά εφαρμοστικών αποφάσεων βάσει των εξουσιοδοτικών διατάξεων του Ν. 4015/2011. Η άμεση συμπλήρωση του νομοθετικού πλαισίου είναι απαραίτητη, προκειμένου τα ήδη υφιστάμενα και νέα δημοπρατήρια να προσαρμοσθούν σταδιακά σε αυτό, ώστε μέσω της ομοιόμορφης και διευρυμένης λειτουργίας τους (αφενός με την κάλυψη όλων των κατηγοριών οπωροκηπευτικών, και αφετέρου με τη δυνατότητα ηλεκτρονικής οργάνωσης) να αποκομίσουν, τόσο οι παραγωγοί, όσο και οι καταναλωτές, οφέλη αντίστοιχα με αυτά που παρατηρήθηκαν σε άλλες χώρες, όπου θεσμός του δημοπρατηρίου λειτουργεί ήδη επιτυχώς, όπως ενδεικτικά στην Ολλανδία και στο των οποίων προσδιορίζεται για τους σκοπούς της φορολογίας εισοδήματος με αντικειμενικό τρόπο. Στην περίπτωση αγοράς αγροτικών προϊόντων από αγρότες που υπάγονται στο ως άνω ειδικό καθεστώς, υπόχρεοι έκδοσης τιμολογίου αγοράς αγροτικών προϊόντων είναι οι επιχειρήσεις που αγοράζουν απευθείας τα προϊόντα από τους παραγωγούς, ενώ οι τελευταίοι δύνανται να εκδίδουν τιμολόγια πώλησης για το σύνολο της παραγωγής τους. 11 Τα δημοπρατήρια αγροτικών προϊόντων αποτελούν μία συμβατικά ή ηλεκτρονικά οργανωμένη αγορά για την πώληση αγροτικών προϊόντων, όπου οι τιμές διαμορφώνονται κατόπιν ελεύθερης διαπραγμάτευσης μεταξύ παραγωγών-πωλητών και εμπόρων-αγοραστών. 12

13 Βέλγιο. Στο πλαίσιο αυτό, πέραν της επιλογής του κατάλληλου συστήματος δημοπράτησης βάσει βέλτιστων διεθνών πρακτικών 12 και διαπιστωμένων αναγκών σε τοπικό επίπεδο, θα πρέπει, επίσης, να επανεξεταστούν, μεταξύ άλλων: Οι διοικητικοί περιορισμοί ως προς τον αριθμό δημοπρατηρίων που δύνανται να ιδρυθούν ανά Περιφέρεια, οι οποίοι δεν βρίσκουν έρεισμα ούτε σε ενωσιακές διατάξεις, ούτε και στην προστασία επιτακτικού λόγου δημοσίου συμφέροντος σύμφωνα και με την αρχή της αναλογικότητας. Το υφιστάμενο σύστημα των διαδοχικών κατά χρόνο (αντί των παράλληλων) δημοπρατήσεων σε γειτνιάζουσες γεωγραφικά περιοχές, το οποίο αυξάνει τεχνητά τη διαφάνεια των συναλλαγών, προς όφελος των χονδρεμπόρων και εις βάρος των παραγωγών, και Η θεσμοθέτηση κινήτρων για την ανάπτυξη υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας (ορθοί έλεγχοι ποιότητας, μεταφορά, αποθήκευση, ασφάλιση, τυποποίηση/ συσκευασία, ηλεκτρονική διαχείριση κλπ) από τα δημοπρατήρια, η έλλειψη των οποίων παγιώνει την «αδύναμη» διαπραγματευτική θέση των παραγωγών και εμποδίζει την αμεσότερη πρόσβασή τους σε επόμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Παράλληλα, συνιστάται να υιοθετηθούν νέοι κανόνες, αλλά και να συμπληρωθεί το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο με την πρόσθετη λήψη εφαρμοστικών μέτρων, αναφορικά ιδίως με: Την εξυπηρέτηση των νέων μορφών πώλησης και διακίνησης αγροτικών προϊόντων, ιδίως μέσω των προγραμμάτων «συμβολαιακής γεωργίας» 13, «ηρτημένης παραγωγής» και «out-growing» 14, Την προώθηση σύγχρονων μορφών εμπορίας οπωροκηπευτικών μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου (e-commerce), 12 Υπάρχουν διαφορετικά συστήματα δημοπράτησης (π.χ. σύστημα «English auction or open ascending price auction», σύστημα «Dutch auction or open descending price auction», σύστημα «Sealed first price auction» ή σύστημα «Sealed second price auction»), τα οποία διαφέρουν κυρίως ως προς τους χρονικούς περιορισμούς υποβολής προσφοράς, τις ελάχιστες ή/και μέγιστες τιμές εντός του εύρους των οποίων δύναται να υποβάλει προσφορά ο αγοραστής και τους ειδικούς κανόνες που καθορίζουν την τιμή που θα κατοχυρωθεί ως η τιμή πώλησης των προϊόντων. 13 Η καλλιέργεια οπωροκηπευτικών βάσει συμβολαίου έχει το πλεονέκτημα ότι μειώνει τις διακυμάνσεις των τιμών και, κατά συνέπεια, τον κίνδυνο τόσο για τον αγρότη όσο και για τον αγοραστή, διευκολύνοντας έτσι το μακροπρόθεσμο παραγωγικό σχεδιασμό και τις επενδύσεις. Παραδείγματα τέτοιας συνεργασίας μέσω συμβολαιακής καλλιέργειας είναι: το σταθερό συμβόλαιο αγοράς (η τιμή και η ποσότητα συμφωνείται εκ των προτέρων), η ελάχιστη εγγύηση (συμφωνείται μία ελάχιστη τιμή και καταβάλλεται ένα μπόνους αφού ο αγοραστής πουλήσει τα προϊόντα, ανάλογα με το κέρδος που θα έχει), ο κοινός λογαριασμός (ο αγοραστής και ο αγρότης μοιράζονται από κοινού τον κίνδυνο και τα κέρδη ή οι ζημίες μοιράζονται ισόποσα ανάμεσα στα δύο μέρη), και η προμήθεια (ο αγοραστής πουλά εκ μέρους του αγρότη και αφαιρεί από τα κέρδη μία προσυμφωνημένη προμήθεια). 14 Τα προγράμματα «out-grower» εξασφαλίζουν για τους παραγωγούς έναν εγγυημένο αγοραστή για ένα προϊόν, το οποίο συχνά προορίζεται για αγορές εξαγωγών υψηλής αξίας, δίνοντάς τους την ευκαιρία να διαφοροποιούν την παραγωγή τους και να αναπτύσσουν δεξιότητες, ενώ μεγάλο μέρος του κόστους παραγωγής και τεχνικής βοήθειας καλύπτεται από τον αγοραστή. Παράλληλα, τα συστήματα out-grower δίνουν τη δυνατότητα στους αγοραστές να προσφέρουν συνεχώς ποιοτικά προϊόντα μέσω του στενού ελέγχου της παραγωγικής διαδικασίας παραγωγής. 13

14 Την ορθή χωροθέτηση, οργάνωση και λειτουργία των τοπικών ή/και περιφερειακών αγορών για την πώληση τυποποιημένων προϊόντων από παραγωγούς ή Συλλογικές Αγροτικές Οργανώσεις (ΣΑΟ), με την παράλληλη άρση των υφιστάμενων διοικητικών περιορισμών στη βάση πληθυσμιακών κριτηρίων 15, Τη λειτουργία, σε μόνιμη βάση, οργανωμένων σημείων συλλογής/συγκέντρωσης οπωροκηπευτικών σε τοπικό επίπεδο, προκειμένου να επιτευχθούν βελτιώσεις αποτελεσματικότητας (μείωση κόστους συλλογής/μεταφοράς, ανάπτυξη υπηρεσιών προστιθέμενης κ.αλ.), Την επανεξέταση της αναγκαιότητας υφιστάμενων περιορισμών που αφορούν στην ίδρυση και λειτουργία αγροτικών συνεταιρισμών (π.χ. συμμετοχή στους ΑΣ μόνο φυσικών προσώπων και ελάχιστος αριθμός 20 φυσικών προσώπων), οι οποίες δεν συνάδουν με τις σχετικές προβλέψεις της ενωσιακής νομοθεσίας. Τη συστηματικότερη εφαρμογή των διατάξεων αναφορικά με την υποχρεωτική τυποποίηση των προϊόντων, καθώς και ολοκληρωμένων προγραμμάτων ιχνηλασιμότητας για την παρακολούθηση της ποιότητας και της προέλευσης των προϊόντων στη βάση των επικαιροποιημένων κανόνων της ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ, ώστε να περιοριστεί το παραεμπόριο (π.χ. «ελληνοποίηση» προϊόντων) 16. Η οργάνωση των ως άνω δομών θα πρέπει να εξαρτάται από αντικειμενικά κριτήρια και τα χαρακτηριστικά της εκάστοτε τοπικής ή περιφερειακής οικονομίας (πληθυσμιακά, όγκος παραγωγής, εποχικότητα παραγωγής, πρόσβαση σε άξονες μεταφοράς, εγγύτητα με τους τόπους παραγωγής, διαθέσιμοι χώροι, μοντέλο ανάπτυξης κάθε περιφέρειας, είδη παραγωγής κλπ), ώστε να υπάρξει βέλτιστη εκμετάλλευση των χαρακτηριστικών της τοπικής παραγωγής, της τοπικής ζήτησης και των δομών της περιφέρειας. Πρόταση: Πρόσθετες παρεμβάσεις για την απλοποίηση των όρων μίσθωσης και εν γένει δραστηριοποίησης επιχειρήσεων στις Κεντρικές Αγορές Παρά την πρόσφατη αναθεώρηση του Κανονισμού Μισθώσεων στην Κεντρική Αγορά Αθήνας (ΟΚΑΑ), πολλές ρυθμίσεις κρίνονται ακόμη ως υπέρμετρα δεσμευτικές για τις αντισυμβαλλόμενες επιχειρήσεις είτε λόγω αδικαιολόγητου 15 Για τη σημασία των «τοπικών συστημάτων τροφίμων» βλ. και Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα: «Τοπικά συστήματα τροφίμων», ΕΕ 2011, C 104/ Βλ. Μελέτη Υπουργείου Ανάπτυξης (2006): όπου η αγορά είναι περισσότερο οργανωμένη και εφαρμόζονται οι προδιαγραφές τυποποίησης και ποιοτικού ελέγχου (π.χ. ροδάκινο, μήλο), τόσο οι παραγωγοί όσο και οι λοιποί εμπλεκόμενοι στην εφοδιαστική αλυσίδα δηλώνουν περισσότερο ικανοποιημένοι με τους όρους λειτουργίας της αγοράς, ενώ παρατηρούνται και λιγότερα προβλήματα παραεμπορίου. Στους κλάδους αυτούς φαίνεται να λειτουργούν οργανωμένοι συνεταιρισμοί και ομάδες παραγωγών, ενώ απεναντίας σε κλάδους με αυξημένο παραεμπόριο οι συνεταιρισμοί αξιολογούνται ως αδύναμοι. 14

15 περιορισμού της συναλλακτικής ελευθερίας, είτε λόγω δυσανάλογης διοικητικής και οικονομικής επιβάρυνσης, ενώ ενδέχεται να συνιστούν και εμπόδια εισόδου ή/και λόγους εξόδου από τις Κεντρικές Αγορές (ΟΚΑΑ και ΚΑΘ). Οι εν λόγω ρυθμίσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, ενδεικτικά σε: Περιορισμό της δυνατότητας των μικρών επιχειρήσεων να επιλεγούν ή να παραμείνουν μισθωτές καταστημάτων του Ο.Κ.Α.Α. Ενδεχόμενη διακριτική μεταχείριση παλαιών μισθωτών του Ο.Κ.Α.Α. σε περίπτωση λύσης μισθώτριας εταιρίας, Προσδιορισμός κατώτατου μηνιαίου μισθώματος σε περίπτωση οικονομικής προσφοράς για την ανανέωση υφιστάμενης σύμβασης μίσθωσης, Επιβολή προστίμων σε περίπτωση παράλειψης κοινοποίησης οιασδήποτε μεταβολής της νομικής μορφής, των εταίρων, μετόχων, νομίμων εκπροσώπων ή διαχειριστών, καθώς και επιβολή τέλους μεταβολής σε περίπτωση μεταβολής του προσώπου του μισθωτή. Περαιτέρω, και παρά τις αναπροσαρμογές των μισθωμάτων και λοιπών χρεώσεων στην κεντρική λαχαναγορά της Αθήνας λόγω της οικονομικής κρίσης, το ύψος των εν λόγω χρεώσεων (ιδίως στην περίπτωση της ΚΑΘ) συχνά εξακολουθεί να μην ανταποκρίνεται στις πραγματοποιηθείσες επενδύσεις υποδομής. Ωστόσο, θα πρέπει να αναγνωρισθούν και πρόσφατες θετικές ρυθμιστικές παρεμβάσεις στην οργάνωση και λειτουργία των Κεντρικών Αγορών, οι οποίες αναμένεται σταδιακά να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα και εν γένει ανταγωνιστικότητά τους, και ιδίως: Η κατάργηση των περιοριστικών διατάξεων που επεφύλασσαν τη διενέργεια χονδρικών πωλήσεων νωπών αγροτικών προϊόντων (τυποποιημένων ή μη) καταρχήν υπέρ των δραστηριοποιούμενων στις Κεντρικές Αγορές εμπόρων, και μόνο κατά παρέκκλιση από αγροτικούς συνεταιρισμούς και χονδρεμπόρους εγκατεστημένους σε απόσταση μεγαλύτερη των 2 χλμ. από την Κεντρική Αγορά, Η κατάργηση των περιοριστικών διατάξεων που απαγόρευαν την απευθείας πώληση από τον παραγωγό στο λιανέμπορο (δηλ. χωρίς τη μεσολάβηση χονδρεμπόρου), Η οργάνωση και λειτουργία «Αγοράς του Καταναλωτή» εντός της Ο.Κ.Α.Α, από την οποία οι καταναλωτές θα μπορούν να προμηθεύονται λιανικώς όλα τα είδη τροφίμων, σε εβδομαδιαία βάση και με απελευθερωμένο ωράριο (πρωτοβουλία Ο.Κ.Α.Α και Υπουργείου Ανάπτυξης). Θετική κρίνεται, σε γενικές γραμμές, και η νομοθετική προσαρμογή του καθεστώτος για τις φορτοεκφορτωτικές εργασίες στις απαιτήσεις του Ν. 3919/2011 (με την κατάργηση του Ν.Δ. 1254/1949 από το Ν. 4093/2012), δεδομένου ότι ισχύει πλέον η διαδικασία αναγγελίας για την πρόσβαση στην εν λόγω επαγγελματική δραστηριότητα, ενώ καταργήθηκαν παράλληλα και οι προκαθορισμένες αμοιβές των φορτοεκφορτωτών. Παραμένουν, ωστόσο, πολλά προβλήματα στην εφαρμογή του νέου καθεστώτος, τα οποία περιορίζουν στην πράξη την ελευθερία των επιχειρήσεων 15

16 να επιλέγουν προσωπικό ή εξωτερικούς συνεργάτες για τις φορτοεκφορτωτικές εργασίες τους. Στο πλαίσιο αυτό, είναι επίσης αμφίβολο εάν η διατήρηση της υποχρέωσης χρησιμοποίησης πιστοποιημένων φορτοεκφορτωτών ανταποκρίνεται πλέον στις σύγχρονες ανάγκες διακίνησης των οπωροκηπευτικών και λοιπών προϊόντων στις Κεντρικές Αγορές. Πρόταση: Αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τις λαϊκές αγορές επανεξέταση όρων αδειοδότησης και λειτουργίας Προτείνεται, επίσης, ο επανασχεδιασμός της οργάνωσης και λειτουργίας των λαϊκών αγορών, καθώς και η συνακόλουθη αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου που τις διέπει, προκειμένου να επαναπροσδιορισθεί (ή έστω να εξορθολογιστεί) το υφιστάμενο διττό σύστημα αδειοδότησης που αφορά αφενός στους παραγωγούς, και αφετέρου στους επαγγελματίες πωλητές λαϊκών αγορών. Ειδικότερα, το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο εισάγει σημαντικές διακρίσεις ανάμεσα στις δύο ως άνω κατηγορίες αδειών 17 (διακριτική μεταχείριση) αναφορικά με τους ειδικότερους όρους αδειοδότησης και δραστηριοποίησης σε λαϊκές αγορές, οι οποίες ενδέχεται να επιτείνουν στρεβλώσεις στην αποτελεσματική λειτουργία του ανταγωνισμού. Και τούτο, δεδομένου ότι ενδέχεται να περιορίζουν τις πηγές προμήθειας και τις δυνατότητες ανάπτυξης ανταγωνισμού σε επίπεδο εμπορίας, ενώ παράλληλα ενδέχεται να οδηγήσουν σε περιορισμένη διάθεση ορισμένων προϊόντων και, ως εκ τούτου, να επηρεάσουν, έστω και έμμεσα, το επίπεδο των τιμών τους. Παράλληλα, τα υφιστάμενα κοινωνικά κριτήρια για την αδειοδότηση επαγγελματιών πωλητών λαϊκών αγορών δεν ανταποκρίνεται πάντοτε στον επιτακτικό σκοπό δημοσίου συμφέροντος που αφορά στην προστασία ευπαθών ομάδων του πληθυσμού, ούτε και στην αρχή της αναλογικότητας προς εξυπηρέτησή του εν λόγω σκοπού. Σε κάθε περίπτωση, το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις λαϊκές αγορές θα πρέπει να επαναπροσδιορισθεί σε σχέση και με τη λειτουργία των νέων δομών διάθεσης οπωροκηπευτικών μέσω «Αγορών Αγροτών» / «Αγορών Παραγωγών» («Farmers Markets») και τούτο, κατά τρόπο ενιαίο, ήδη από το στάδιο χωροθέτησής τους σε τοπικό επίπεδο. Πρόταση: Ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο για την οργάνωση και λειτουργία «Αγορών Αγροτών» («Farmers Markets») 17 Στην πρώτη περίπτωση, αρκεί η ιδιότητά του παραγωγού με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στην νομοθεσία, ενώ στην περίπτωση του επαγγελματία πωλητή υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός αδειών που χορηγούνται βάσει κοινωνικών κριτηρίων. 16

17 Παράλληλα, προτείνεται η εντατικοποίηση των προσπαθειών για την οργάνωση και λειτουργία «Αγορών Αγροτών» / «Αγορές Παραγωγών» («Farmers Markets»), στη βάση και της πρόσφατης σχετικής πρωτοβουλίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η νέα αυτή δομή θα πρέπει, ωστόσο, να ενταχθεί σε έναν ενιαίο σχεδιασμό για τη βελτιστοποίηση της λιανικής διάθεσης των οπωροκηπευτικών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, και να προσδιορισθεί πρωτίστως σε σχέση με το κανάλι των λαϊκών αγορών, με το οποίο παρουσιάζει και τις περισσότερες ομοιότητες, προκειμένου να διασφαλισθεί η βιωσιμότητα και αποτελεσματικότητά της. Από την πλευρά των παραγωγών, οι Αγορές Αγροτών παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις λαϊκές αγορές: Στις εν λόγω αγορές, διαθέτουν τα προϊόντα τους απευθείας στους καταναλωτές αποκλειστικά παραγωγοί, γνώρισμα που τις διαφοροποιεί από τις λαϊκές αγορές, όπου πωλούνται και από εμπόρους (κατ αναλογία 50:50) ακόμη και προϊόντα που δεν έχουν σχέση με τον πρωτογενή τομέα, Σε σύγκριση με τις λαϊκές αγορές, στις αγορές παραγωγού διατίθενται κατά κανόνα γεωργικά προϊόντα από εγχώριες τοπικές (ορισμένες σε επίπεδο νομού/ περιφέρειας ή όμορων νομών/ περιφερειών) εκμεταλλεύσεις και Οι αγορές αγροτών λειτουργούν κατά κανόνα σε καθημερινή βάση και σε μόνιμες εγκαταστάσεις, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα συνεχούς διαδικτυακής πληροφόρησης των καταναλωτών για τα προς διάθεση προϊόντα και τις μεταβολές των τιμών. Κατ αυτό τον τρόπο, εκτιμάται ότι οι Αγορές Αγροτών θα συμβάλλουν στην αύξηση του οικονομικού οφέλους τόσο για τους παραγωγούς όσο και τους καταναλωτές, στην αμεσότερη πρόσβαση των παραγωγών στους καταναλωτές και στον εξορθολογισμό της εφοδιαστικής αλυσίδας εν γένει, στη διάθεση καλύτερων ποιοτικά προϊόντων, ενώ μπορεί να διευκολύνουν και την προώθηση εναλλακτικών προϊόντων και καλλιεργειών που διατίθενται σε μικρές ποσότητες. Πρόταση: Εξορθολογισμός/απλούστευση λοιπών διατάξεων (αδειοδοτικών, λοιπών διοικητικών και ποινικών), οι οποίες υπό το ισχύον θεσμικό πλαίσιο περιέχονται σε διάσπαρτες διατάξεις νομοθετικού ή κανονιστικού χαρακτήρα Κατά τη εξεταζόμενη περίοδο ( ), ίσχυε η Αγορανομική Διάταξη (εφεξής ΑΔ) 7/2009, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τις ΑΔ 9/2009, 2/2011, 3/2011 και 2/2012, σχετικά με τους κανόνες εμπορίας νωπών οπωροκηπευτικών. Οι εν λόγω αγορανομικοί κανόνες προέβλεπαν, μεταξύ άλλων, και τον καθορισμό ανώτατων τιμών ή ορισμένου περιθωρίου κέρδους στα στάδια χονδρικής και λιανικής για ορισμένα φρούτα και λαχανικά. 17

18 Με την πρόσφατη αναμόρφωση του Αγορανομικού Κώδικα από το Υπουργείο Ανάπτυξης, καταργήθηκε σειρά διατάξεων που εισήγαγαν ρυθμιστικά εμπόδια στη λειτουργία του ανταγωνισμού και επιβάρυναν το κόστος διακίνησης των οπωροκηπευτικών, με συνέπεια να εντείνονται οι αναποτελεσματικότητες της εφοδιαστικής αλυσίδας. Τα αποτελέσματα της ουσιαστικής αυτής μεταρρύθμισης δεν έχουν ακόμη διαφανεί στην αγορά, αλλά αναμένεται να επέλθουν σταδιακά. Και τούτο, για διαφόρους λόγους: Κατά πρώτον, η λειτουργία της αγοράς οπωροκηπευτικών για δεκαετίες υπό το προηγούμενο αναχρονιστικό νομοθετικό πλαίσιο πέραν του ότι ευνόησε τη δημιουργία και παγίωση αναποτελεσματικών δομών διακίνησης εξέθρεψε στους φορείς της αγοράς νοοτροπίες προστατευτισμού και άμβλυνε την ικανότητά τους να ανταποκρίνονται στις όποιες δομικές ή άλλες αλλαγές επέρχονται στην αγορά ή στις τυχόν ασκούμενες ανταγωνιστικές πιέσεις, άμεσα και στη βάση ορθολογικών οικονομικών αποφάσεων με κριτήριο την αποτελεσματικότητα και τη βέλτιστη εξυπηρέτηση του καταναλωτή. Ως εκ τούτου, παρατηρείται το φαινόμενο ότι οι σχετικές νομοθετικές προβλέψεις, ακόμα και μετά την κατάργησή τους, εξακολουθούν να παράγουν αγκυλώσεις στην πράξη και να αποθαρρύνουν την ευελιξία των τιμών (response lag). Πράγματι, από τα συλλεχθέντα στοιχεία προκύπτει ότι η αγορά οπωροκηπευτικών έχει «συνηθίσει» να λειτουργεί με σχετικά σταθερά περιθώρια κέρδους Κατά δεύτερον, και πέραν των σχετικών διατάξεων του Αγορανομικού Κώδικα που καταργήθηκαν/τροποποιήθηκαν, υφίστανται ακόμη πληθώρα άλλων διατάξεων (αδειοδοτικών, διοικητικών και ποινικών) που περιέχονται σε διάσπαρτες διατάξεις νομοθετικού ή κανονιστικού χαρακτήρα, οι οποίες επιτείνουν την πολυπλοκότητα του νομοθετικού πλαισίου και επιβαρύνουν τις διοικητικές διαδικασίες αδειοδότησης σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας σε συνδυασμό με την έλλειψη ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου για τα δημοπρατήρια, τις νέες δομές και τις τοπικές/περιφερειακές δομές (βλ. ανωτέρω). Δεδομένης της πολυπλοκότητας του συνολικού θεσμικού πλαισίου, εκτός της αναμόρφωσης του Αγορανομικού Κώδικα, προτείνεται η περαιτέρω απλούστευση και η συνακόλουθη κωδικοποίηση σειράς αδειοδοτικών, διοικητικών και ποινικών διατάξεων που αφορούν στην παραγωγή και εμπορία των οπωροκηπευτικών, οι οποίες σήμερα περιέχονται σε διάσπαρτες διατάξεις νομοθετικού ή κανονιστικού χαρακτήρα, προκειμένου να προαχθεί η ασφάλεια δικαίου και η επιδιωκόμενη αποτελεσματικότητα των κρατικών ελεγκτικών μηχανισμών. 18

ΚΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΑ ΝΩΠΑ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ 1

ΚΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΑ ΝΩΠΑ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΑ ΝΩΠΑ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ 1 1. ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΕΥΡΟΣ ΤΗΣ ΚΛΑΔΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Σε συνέχεια σχετικής

Διαβάστε περισσότερα

Κλάδος Οπωροκηπευτικών Εφοδιαστική Αλυσίδα (ΙΕΛΚΑ, 2012)

Κλάδος Οπωροκηπευτικών Εφοδιαστική Αλυσίδα (ΙΕΛΚΑ, 2012) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΒΑΣΙΚΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1 1. ΚΛΑΔΟΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ Η συνεισφορά του αγροτικού τομέα στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ) της Ελλάδας ανήλθε σε 3,1%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 21 Ιουλίου 2014 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 21 Ιουλίου 2014 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 21 Ιουλίου 2014 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποδοχή από την Επιτροπή Ανταγωνισμού της πρότασης της ΔΕΠΑ Α.Ε. περί τροποποίησης των δεσμεύσεων που υιοθετήθηκαν με την υπ

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΞ4Η-Σ8Ω. Αθήνα, 19/3/2014

ΑΔΑ: ΒΙΞ4Η-Σ8Ω. Αθήνα, 19/3/2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ & ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (15 η ) ΤΜΗΜΑΤΑ: Α -Β 2. 14 η Δ/ΝΣΗ Φ.Π.Α. ΤΜΗΜΑ Β 3. Δ/ΝΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού :

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού : «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού : Επιχειρηµατική Καθοδήγηση για την Βιωσιµότητα των Αγροτικών Επιχειρήσεων & Προοπτικές Αρωµατικών-Φαρµακευτικών και Ενεργειακών φυτών» Ανάλυση της Απόδοσης της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 4/2013. Τροποποίηση Κανονισµού Αδειών Πετρελαιοειδών Προϊόντων. Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 4/2013. Τροποποίηση Κανονισµού Αδειών Πετρελαιοειδών Προϊόντων. Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 4/2013 Τροποποίηση Κανονισµού Αδειών Πετρελαιοειδών Προϊόντων Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού

ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού Πρόταση Σε μια προσπάθεια για την αντικειμενική εξεύρεση του αγροτικού εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

Μείωση της προκαταβολής φόρου κερδών σε 50% από 80% που είναι σήμερα. Κατάργηση του αναχρονιστικού κώδικα βιβλίων και στοιχείων

Μείωση της προκαταβολής φόρου κερδών σε 50% από 80% που είναι σήμερα. Κατάργηση του αναχρονιστικού κώδικα βιβλίων και στοιχείων Επιμελητηριακά Θέματα: Απλοποίηση των διαδικασιών για την εγγραφή των επιχειρήσεων στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο και θέσπιση ετήσιου τέλους που θα καλύπτει το κόστος διατήρησης και λειτουργίας της μερίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Πτυχιακή Εργασία Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Σπουδαστής: Καραλάγας Γεώργιος Εισηγητής: Ντάνος Αναστάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τ.Ε.Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΦΑΡΜΑΚEIA (ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ)

ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΦΑΡΜΑΚEIA (ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ) ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΦΑΡΜΑΚEIA (ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ) Η συνεχής μείωση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης μέχρι και το 2014, στο πλαίσιο της δημοσιονομικής προσαρμογής, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.9.2014 SWD(2014) 274 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΧΑΡΙΖΕΤΑΙ ; ΌΧΙ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΤΑΙ!

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΧΑΡΙΖΕΤΑΙ ; ΌΧΙ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΤΑΙ! Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΧΑΡΙΖΕΤΑΙ ; ΌΧΙ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΤΑΙ! ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΖΕΥΣ 1993 ΚΡΙΣΗ ΑΚΤΙΝΙΔΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗ ΖΕΥΣ ΤΟ 1993 ΠΟΛΥΜΕΤΟΧΙΚΗ Α.Ε Η ΚΑΘΕΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΖΕΥΣ ΠΑΡΑΓΕΙ ΣΥΝΤΗΡΕΙ ΔΙΑΚΙΝΕΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΝΕΙ ΤΥΠΟΠΟΙΕΙ ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ «ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ Ποιο είναι το θέμα μας Η Ελληνική μελισσοκομία έχει κατακτήσει σημαντική θέση στην ελληνική αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID)

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Μάρτιος 2007 1 ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (Η/Ε). Σύμφωνα με μελέτη που εκπόνησε η ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ

Διαβάστε περισσότερα

29-12-05. Αθήνα, Αριθ. πρωτ.: 4245/Α ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ. Ως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ. Νέοι Κανονισμοί Τροφίμων

29-12-05. Αθήνα, Αριθ. πρωτ.: 4245/Α ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ. Ως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ. Νέοι Κανονισμοί Τροφίμων ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Αθήνα, Αριθ. πρωτ.: 29-12-05 4245/Α ΠΡΟΣ: Ως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Θέμα: Νέοι Κανονισμοί Τροφίμων Εδώ και μερικά χρόνια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται πάνω στην εναρμόνιση της

Διαβάστε περισσότερα

I. Υποπαράγραφος Β.1, παρ. 1 και 2 και Υποπαράγραφος Β.2, παρ. 1 και 2: Τροποποίηση διατάξεων Κώδικα ΦΠΑ και Κ.Φ.Α.Σ., σχετικά με τους αγρότες

I. Υποπαράγραφος Β.1, παρ. 1 και 2 και Υποπαράγραφος Β.2, παρ. 1 και 2: Τροποποίηση διατάξεων Κώδικα ΦΠΑ και Κ.Φ.Α.Σ., σχετικά με τους αγρότες ΠΟΛ.1116/24.4.2014 Κοινοποίηση των διατάξεων των Υποπαραγράφων Β.1 και Β.2, παράγραφοι 1 και 2, της Παραγράφου Β' του άρθρου τρίτου του ν.4254/2014 (ΦΕΚ Α' 85/7.4.2014) σχετικά με τους αγρότες και παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία της εταιρείας... 4 Προϊόντα... 4 Υπηρεσίες...

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ενότητα 2: Διανομή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά

Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά REFLEXIS RETAIL: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ 1. Τυποποίηση και Συσκευασία Η τυποποίηση, σε συνδυασμό με την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα

Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα Δρ Ιωάννα Γιαννούκου Σύμβουλος Επιχειρήσεων Ερευνήτρια Πανεπιστήμιο Πατρών Βασικοί ορισμοί Βιολογική γεωργία:

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για την Ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα

Προτάσεις για την Ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα Προτάσεις για την Ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα I. ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Στο πλαίσιο των νομοθετημάτων της Πολιτείας ( ν. 3842/2010, ν. 3943/2011, ν. 4093/2012) και των Υπουργικών Αποφάσεων (ΑΥΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

Υπ. Οικ. Πολ. 1079/19.03.2014

Υπ. Οικ. Πολ. 1079/19.03.2014 Υπ. Οικ. Πολ. 1079/19.03.2014 Παροχή οδηγιών και διευκρινίσεων επί των διατάξεων της απόφασης ΠΟΛ. 1055/17.2.2014 (ΦΕΚ 438 Β/24.02.2014) «Συμπλήρωση - Τροποποίηση των διατάξεων της απόφασης ΠΟΛ. 1281/2013

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014 ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 1. Εισαγωγή στο μάρκετινγκ 2. Συμπεριφορά καταναλωτή / αγοραστή 3. Η αγορά 4. Έρευνα αγοράς 5. Στρατηγική μάρκετινγκ 6. Το μίγμα του μάρκετινγκ 7. Προϊόντα και υπηρεσίες 8. Τιμολογιακή

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» Έρευνα καταναλωτικών συνηθειών Νοµού Αιτωλοακαρνανίας Υπεύθυνος έργου: Χρήστος Φωτόπουλος, Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Leasing (Χρηματοδοτική μίσθωση)

Leasing (Χρηματοδοτική μίσθωση) Leasing (Χρηματοδοτική μίσθωση) Στο άρθρο αυτό, θα προσπαθήσουμε με απλά λόγια να παρουσιάσουμε αυτόν τον τρόπο χρηματοδότησης, θέτοντας και απαντώντας τα πιο συνήθη ερωτήματα, ώστε να τον κάνουμε φιλικότερο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 5.3.2014 COM(2014) 117 final 2014/0064 (CNS) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία επιτρέπεται στην Πορτογαλία η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής:

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής: ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ Ο νέος αναπτυξιακός νόµος αποσκοπεί στη δηµιουργία ενός ισχυρού πλαισίου κινήτρων και διαδικασιών µε σκοπό την ενίσχυση των επενδύσεων (εγχώριων και ξένων άµεσων), τη διεύρυνση των επιλέξιµων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: Υψηλής προστιθέμενης αξίας Αγροτικές Ψηφιακές Υπηρεσίες (e-υπαατ)

ΠΡΑΞΗ: Υψηλής προστιθέμενης αξίας Αγροτικές Ψηφιακές Υπηρεσίες (e-υπαατ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υπουργείο Αγροτικής και Τροφίμων ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ Ηλεκτρονικές υπηρεσίες μητρώου αγροτών και αγροτικών εκμεταλλεύσεων

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ 2244/94 : Ρύθµιση θεµάτων Ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, από Συµβατικά Καύσιµα και άλλες διατάξεις Oί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) - αιολική, ηλιακή, γεωθερµία,

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικές ευκαιρίες

Επενδυτικές ευκαιρίες Επενδυτικές ευκαιρίες Αναπτυξιακός Νόμος 3908/2011 1 Περιεχόμενα 1. Επενδυτικές Δραστηριότητες & Κίνητρα 2. Ποσοστά & Ζώνες ενίσχυσης 3. Βασικοί όροι και προϋποθέσεις 4. Κριτήρια Αξιολόγησης Σημείωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Η κρίση στον χώρο των Μηχανικών δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Μετά την κορύφωση της

Διαβάστε περισσότερα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Τσιτσάμης Σπυρίδων 1, Ιακώβου Ελευθέριος 2, Βλάχος Δημήτριος 2 Τα Logistics των αγροτικών προϊόντων (Agro-logistics) είναι αναμφίβολα ένας ραγδαία αναπτυσσόμενος

Διαβάστε περισσότερα

1. Αναγκαιότητα συμπλήρωσης του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου - Σκοπός των Αποθηκευτικών Σταθμών (ΑΣ)

1. Αναγκαιότητα συμπλήρωσης του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου - Σκοπός των Αποθηκευτικών Σταθμών (ΑΣ) Κ Υ Ρ Ι Α Σ Η Μ Ε Ι Α Τ Η Σ Π Ρ Ο Τ Α Σ Η Σ Τ Η Σ Ρ Υ Θ Μ Ι Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Ρ Χ Η Σ Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Σ Π Ρ Ο Σ Τ Ο Υ Π Ε Κ Α Γ Ι Α Τ Η Σ Υ Μ Π Λ Η Ρ Ω Σ Η Τ Ο Υ Θ Ε Σ Μ Ι Κ Ο Υ Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Υ Σ Χ Ε Τ Ι Κ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Σύνοψη Λαμβάνοντας υπόψη: αφενός την διαχρονική, οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική σημασία που έχει ο τομέας της ελαιοκαλλιέργειας για την Ελλάδα γενικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Συµβουλευτικής Υποστήριξης Ενδεικτική Agenda Συναντήσεων

Οργάνωση Συµβουλευτικής Υποστήριξης Ενδεικτική Agenda Συναντήσεων 1 η Συµβουλευτική συνεδρία Οργάνωση Συµβουλευτικής Υποστήριξης Ενδεικτική Agenda Συναντήσεων Γνωριµία Συµβούλου Στελεχών και Επιχείρησης Ανάλυση του ρόλου της συµβουλευτικής για το συστηµατικό σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ

Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Ευρωπαϊκό Ρυθμιστικό Πλαίσιο Εργαλεία: Κανονισμοί Ισχύουν σε ΟΛΑ τα Κράτη Μέλη αμέσως

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ H Ύπαρξη ενός Ισχυρού Brand Name Αποτελεί Ικανή Συνθήκη Βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Πολιτικές και Δέσμη Νομοθετικών Παρεμβάσεων Για μία Ελλάδα φιλική στις Επιχειρήσεις

Σχέδιο Δράσης Πολιτικές και Δέσμη Νομοθετικών Παρεμβάσεων Για μία Ελλάδα φιλική στις Επιχειρήσεις Σχέδιο Δράσης Πολιτικές και Δέσμη Νομοθετικών Παρεμβάσεων Για μία φιλική στις Επιχειρήσεις 1. Η Πρωτοβουλία για την Άρση των Εμποδίων στην Επιχειρηματική Δραστηριότητα Η αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassou Str., 117

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ Η αυριανή ηµερίδα στόχο έχει την παρουσίαση των αποτελεσµάτων δύο ερευνητικών προγραµµάτων: 1. «ΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες Συνοπτική παρουσίαση του ευνητικού έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ενοποίηση τρίτων παρόχων υπηρεσιών με ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα σε πολυλειτουργικές πλατφόρμες

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) 1 Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραµµα (Π.Ε.Π.) Νοτίου Αιγαίου 2000 2006 και συγκεκριµένα στον 5 ο Άξονα Προτεραιότητας που αφορά δράσεις για τα Ολοκληρωµένα Προγράµµατα Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Αριθ. Πρωτ. 251/ Σελ 1 Αθήνα 16.4,2008 1 Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέµα: Ενηµερωτικό δελτίο για την αγορά αγροτικών προϊόντων στη Γερµανία Παραθέτουµε συνηµµένα το πρώτο ενηµερωτικό δελτίο µε ειδήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ì ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΕΣΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗ: Άννα Διανά ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΛΤΙΟΥ: 4 ΑΘΗΝΑ 13/11/2015 1

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΣ Α Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ

ΥΠΕΣ Α Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης& Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ Ο ΠΥΛΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ & ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Με τις ανωτέρω διατάξεις τροποποιούνται ή συμπληρώνονται αναλόγως οι διατάξεις του Κώδικα ΦΠΑ (ν.2859/2000), ως ακολούθως:

Με τις ανωτέρω διατάξεις τροποποιούνται ή συμπληρώνονται αναλόγως οι διατάξεις του Κώδικα ΦΠΑ (ν.2859/2000), ως ακολούθως: Αθήνα, 23.07.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΜΜΕΣΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α «ΦΠΑ» Ταχ. Δ/νση : Σίνα 2-4

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Α: ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ MARKETING ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ Α: ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ MARKETING ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ Α: ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ MARKETING ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 1. Πληροφοριακά Στοιχεία για την επιχείρηση 1.1. Στοιχεία επικοινωνίας Επωνυµία επιχείρησης: ιακριτικός τίτλος Τηλέφωνο: Φαξ: Ε-mail: Url:

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι ενέργειες που πρέπει να κάνει μια εταιρία (προετοιμασία) για να εισαχθεί στην Κύρια Αγορά του Χ.Α.;

Ποιες είναι οι ενέργειες που πρέπει να κάνει μια εταιρία (προετοιμασία) για να εισαχθεί στην Κύρια Αγορά του Χ.Α.; Κύρια Αγορά - Συχνές Ερωτήσεις Ποιός ασκεί εποπτεία στην Κύρια Αγορά του Χ.Α.; Ποια είναι τα πλεονεκτήματα εισαγωγής στην Κύρια Αγορά; Ποιες είναι οι ενέργειες που πρέπει να κάνει μια εταιρία (προετοιμασία)

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο

Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο Πλαίσιο και στόχοι της παρούσας δημόσιας διαβούλευσης: Το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις οι οποίες επιδιώκουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΟΥΣ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ HEMEXPO ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΚΟΙΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΟΥΣ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ HEMEXPO ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΚΟΙΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΟΥΣ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ HEMEXPO ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΚΟΙΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ Η παρούσα έρευνα πραγματοποιείται στο πλαίσιο μελέτης από την HEMEXPO

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Ανάπτυξη νέων προϊόντων Τμηματοποίηση της αγοράς ΚΑΝΑΛΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τιμολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελλάδα μετά από 4 χρόνια απομόνωσης, βγαίνει ξανά στις αγορές.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελλάδα μετά από 4 χρόνια απομόνωσης, βγαίνει ξανά στις αγορές. Πέμπτη, 10 Απριλίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ομιλία του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, κ. Κωστή Χατζηδάκη στο συνέδριο για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ανταγωνισμού στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας «Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Του Δ.Ν. Μπουρδάρα Ο τομέας των οπωροκηπευτικών, σε σύγκριση με άλλους τομείς γεωργικών προϊόντων, διακρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ενότητα 4: Συλλογή Εμπορευμάτων Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 27 Αυγούστου 2015 Αποτελέσµατα Β Τριµήνου / Α Εξαµήνου 2015 Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης Ο Όµιλος

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρίες & Προβλήματα Εφαρμογής του Συστήματος HACCP - ΗΆποψητου ΕΦΕΤ. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής

Εμπειρίες & Προβλήματα Εφαρμογής του Συστήματος HACCP - ΗΆποψητου ΕΦΕΤ. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής Εμπειρίες & Προβλήματα Εφαρμογής του Συστήματος HACCP - ΗΆποψητου ΕΦΕΤ Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής Ασφαλής Πρώτη Ύλη, Ασφαλή & Υγιεινά Τρόφιμα ΗΑλυσίδαΤροφίμων Πρωτογενής Παραγωγή Μεταποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» ιαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας N. Πέλλας - Πιερίας www.agribusiness.uoi.gr Υπεύθυνος έργου: Φωτόπουλος Χρήστος: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στις επιχειρήσεις: πού γίνονται επενδύσεις;

Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στις επιχειρήσεις: πού γίνονται επενδύσεις; Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας 12ο Greek ICT Forum Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στις επιχειρήσεις: πού γίνονται επενδύσεις; Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής 5 Οκτωβρίου 2010 - Αθήνα Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ. Προτάσεις για τη βέλτιστη εφαρμογή του net-metering Δημήτρης Κυριακίδης

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ. Προτάσεις για τη βέλτιστη εφαρμογή του net-metering Δημήτρης Κυριακίδης ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Προτάσεις για τη βέλτιστη εφαρμογή του net-metering Δημήτρης Κυριακίδης Νοέμβριος 2013 ΣΕΦ Το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ (www.helapco.gr) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώσεις Παραγωγών Οπωροκηπευτικών

Οργανώσεις Παραγωγών Οπωροκηπευτικών Οργανώσεις Παραγωγών Οπωροκηπευτικών ΑΝΝΑ ΦΟΥΛΙΔΗ Προϊσταμένη του Tμήματος Πυρηνοκάρπων - Μηλοειδών Διεύθυνση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΥΠΑΑΤ Ιστιαία 25-10-2012 ΙΣΧΥΡΑ ΣΗΜΕΙΑ 2 ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ Βασικό συστατικό μεσογειακής

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού

Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού Ευθύμιος Μπουρτζάλας Ειρήνη Αντύπα 6 Απριλίου 2012 AUSTRALIA BELGIUM CHINA FRANCE GERMANY HONG KONG SAR

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ (ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΑΣΥΠ ΔΕΗ) ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΤΙΡΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ - Ενημέρωση για το σχετικό Νομοθετικό Πλαίσιο - Ενημέρωση για τη δομή και το περιεχόμενο του Σχεδίου

Διαβάστε περισσότερα