Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού"

Transcript

1 Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού Σταμάτης Βασίλαρος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ευχαριστώ για τα ωραία λόγια, τιμή μου που είμαι εδώ σήμερα και που με καλέσατε να πάρω μέρος σ' αυτή τη σειρά εκδηλώσεων σας. Το θέμα με το οποίο θα ασχοληθούμε σήμερα, απασχολεί όλη την κοινωνία μας. Μιλάμε για τον καρκίνο του μαστού. Σπάνια θα βρεθεί οικογένεια, την οποία η νόσος δεν έχει αγγίξει. Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου σε γυναίκες 40 με 50 ετών. Στην Αμερική τώρα, είναι η δεύτερη αιτία θανάτου. Σαν πρώτη, είναι οι παθήσεις που έχουν σχέση με το κάπνισμα, όπως οι καρδιοαναπνευστικές παθήσεις. Εκεί οι γυναίκες ήδη έχουν αρχίσει να πληρώνουν το τίμημα της καπνιστικής συνήθειας, που με τόσο φανατισμό είχαν υιοθετήσει. Η εμφάνιση του καρκίνου του μαστού στον τόπο μας, αυξάνει με ένα πάρα πολύ γρήγορο ρυθμό, της τάξεως του 4% περίπου ετησίως, είναι συχνότερη σε γυναίκες υψηλού βιοτικού επιπέδου και τέλος το μόνο ελπιδοφόρο μήνυμα, αλλά πάρα πολύ σημαντικό, είναι ότι παρατηρείται ελάττωση της θνησιμότητας, εκεί που η διάγνωση έγινε με μαστογραφία. Αυτό είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό νέο. Παλαιότερα, υπολογίζονταν ότι μια στις δεκαπέντε γυναίκες, θα παρουσίαζαν καρκίνο μαστού κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Αυτή η σχέση ατυχώς δεν υπάρχει πια. Εδώ στην Ελλάδα υπολογίζομε ότι μια στις δέκα γυναίκες θα παρουσιάσει καρκίνο στο μαστό της κατά τη διάρκεια της ζωής της και με το ρυθμό που εξελισσόμαστε και πάμε να ενταχθούμε στο βόρειο ευρωπαϊκό ή αμερικανικό πολιτισμό, διεκδι-

2 ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΊΝΟΣ ΜΑΣΤΟΎ: Ano ΤΗ ΘΕΩΡΊΑ ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ κούμε να τους πλησιάσουμε, όπου εκεί πλέον μια στις οκτώ γυναίκες, θα αναπτύξει καρκίνο στο μαστό. Ποιες είναι όμως αυτές οι γυναίκες που θα παρουσιάσουν καρκίνο στο μαστό τους; Μπορούμε να τις ξεχωρίσουμε σε ειδική ομάδα αυξημένου κινδύνου; Εάν προσπαθήσουμε να καταγράψουμε όλους τους πιθανούς σημαντικούς και δευτερεύοντες επιβαρυντικούς παράγοντες, δημιουργείται ένας πάρα πολύ μακρύς κατάλογος, βάση του οποίου θα ήταν αδύνατον ο διαχωρισμός της επικίνδυνης ομάδας. Παραθέτω λοιπόν έναν κατάλογο των κυριοτέρων επιβαρυντικών παραγόντων, όπως είναι το ιστορικό του καρκίνου του άλλου μαστού, η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, οι καλοήθεις παθήσεις και διάφοροι ενδοκρινικοί παράγοντες, όπως η πρώιμη εμμηναρχή, η καθυστερημένη εμμηνόπαυση, ο πρώτος τοκετός μετά την ηλικία των 35, μικρός αριθμός εγκυμοσύνων, απουσία θηλασμού, εξωγενείς ενδοκρινείς, διαιτητικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Απ' αυτό τον κατάλογο ιδιαίτερα πρέπει να αναφερθούμε στην πρώτη ομάδα που αφορά γυναίκες με καρκίνο του μαστού. Αυτές έχουν έναν κίνδυνο που αυξάνει 1% τον χρόνο, για δεκαπέντε με δεκαεπτά χρόνια και μετά η καμπύλη παραμένει υψηλή για την υπόλοιπη ζωή τους. Αυτή αποτελεί μια ξεχωριστή ομάδα. Το ερώτημα όμως που τίθεται από μια υγιή γυναίκα, είναι ποιος είναι ο κίνδυνος που αυτή διατρέχει να εμφανίσει τη νόσο; Αξιολογώντας επομένως τους διαφόρους επιβαρυντικούς παράγοντες, που πιθανά έχει μια γυναίκα, θα πρέπει να δώσουμε μια απάντηση, εάν ο κίνδυνος της είναι αυξημένος ή όχι. Μόνο εάν πείσουμε τη γυναίκα πως έχει αυξημένο κίνδυνο, θα δεχθεί να ενταχθεί σε πρόγραμμα παρακολούθησης με κλινική εξέταση, μαστογραφίες, υπερηχογραφήματα και άλλες εξετάσεις, ή ακόμα και να δεχθεί ορισμένες προληπτικές παρεμβάσεις που καμιά φορά θεωρούνται υπερβολικές, όπως αμφοτερόπλευρος υποδόριος μαστεκτομή με αποκατάσταση και άλλα. 16

3 ΠΡΌΛΗΨΗ, ΠΡΌΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΊΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΊΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΎ Ο Gail και συνεργάτες, θέλοντας να είναι πιο πρακτικοί επί του θέματος, ξεχώρισαν πέντε επιβαρυντικούς παράγοντες, που πιστεύουν ότι είναι οι σημαντικότεροι: Η ηλικία, η ηλικία εμμηναρχής, ο αριθμός βιοψιών του μαστού, η ηλικία της γυναίκας κατά τον πρώτο τοκετό και ο αριθμός των συγγενών πρώτου βαθμού συγγένειας με καρκίνο του μαστού. Αξιολογώντας κάθε ομάδα ξεχωριστά, αρχίζοντας από την ηλικία, παρατηρούμε ότι αν έχουμε ένα μεγάλο αριθμό γυναικών με καρκίνο του μαστού και τις κατατάξουμε κατά ηλικία, οι περισσότερες είναι στην ηλικία περί τα 50. Αυτή είναι μια ψευδής εντύπωση. Ο πραγματικός κίνδυνος σε σχέση με την ηλικία της γυναίκας, είναι ότι όσο μεγαλώνει μια γυναίκα, τόσο ο κίνδυνος αυξάνει. Επομένως οι 80άρες, έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από τις 70άρες κ.ο.κ. Σε ορισμένες χώρες του κόσμου όπου ο καρκίνος του μαστού είναι συχνότερος όπως είναι στη βόρειο Ευρώπη, στη Σουηδία, στη Δανία, στη Φιλανδία, η συχνότητα εμφάνισης της νόσου αυξάνει παράλληλα με την ηλικία. Σε άλλες όμως χώρες, όπου ο καρκίνος του μαστού είναι σπανιότερος, βλέπουμε ότι μετά τα 50 υπάρχει μια πτωτική καμπύλη της επίπτωσης της νόσου. Όσον αφορά την εμμηναρχή, εάν μια γυναίκα έχει εμμηναρχή στα 14 και μετά, ο κίνδυνος είναι η μονάδα. Εάν όμως έχει εμμηναρχή σε ηλικία κάτω των 12, τότε η μονάδα γίνεται 1,2. Ο αριθμός βιοψιών είναι επίσης σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας. Αλλά εδώ θέλω να τονίσω ότι, βιοψίες εννοούμε εκείνες που έγιναν μετά από μεγάλο προβληματισμό του γιατρού. Ο γιατρός για να συστήσει αυτές τις βιοψίες έχει ανησυχήσει, φοβούμενος ότι η ασθενής πιθανώς να έχει και καρκίνο. 17

4 ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΊΝΟΣ ΜΑΣΤΟΎ: Ano ΤΗ ΘΕΩΡΊΑ ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ Εάν επομένως μια γυναίκα κάτω των 50 έχει κάνει δυο ή περισσότερες βιοψίες, τότε ο κίνδυνος της σχεδόν τριπλασιάζεται, ενώ σε μεγαλύτερη γυναίκα αυξάνει μεν, αλλά όχι τόσο εντυπωσιακά. Σημασία έχει όμως, εάν οι βιοψίες θα δείξουν ατυπία. Σ' αυτές τις βιοψίες με ατυπίες, ανάλογα με τις διάφορες μελέτες βλέπομε ότι ο κίνδυνος μπορεί να γίνει και 13 φορές περισσότερο από το συνήθη. Το οικογενειακό ιστορικό με καρκίνο του μαστού σε άτομα πρώτου βαθμού συγγένειας, όπως μητέρα και αδελφή, είναι πολύ σημαντικός παράγοντας. Εάν οι συγγενείς παρουσίασαν τον καρκίνο προεμμηνοπαυσιακά, τότε ο κίνδυνος τριπλασιάζεται, ενώ πενταπλασιάζεται εάν οι συγγενείς παρουσίασαν αμφοτερόπλευρο καρκίνο. Εάν όμως παρουσίασαν αμφοτερόπλευρο καρκίνο αλλά ήταν και σε προεμμηνοπαυσιακή περίοδο, τότε ο κίνδυνος γίνεται εννέα φορές περισσότερο. Αυτό όμως δεν συμβαίνει εάν η ασθενής συγγενής ήταν μεγάλη και μεταεμμηνοπαυσιακή. Τότε ο κίνδυνος απλώς γίνεται 1,5. Επομένως, σημασία έχει η ηλικία της συγγενούς. Είναι κληρονομούμενος ο καρκίνος του μαστού; Μόνο ένα 5% επί του συνόλου των καρκίνων, είναι δυνατόν να θεωρηθούν κληρονομούμενοι. Εάν πάρουμε όμως τις γυναίκες που εμφάνισαν καρκίνο του μαστού στην προεμμηνοπαυσιακή τους ζωή, τότε το ποσοστό του πιθανώς κληρονομούμενου καρκίνου είναι 11,5%. Τα χαρακτηριστικά του κληρονομούμενου καρκίνου είναι, ότι εμφανίζεται σε μικρή ηλικία, είναι συχνά αμφοτερόπλευρος και υπάρχει μια κάθετη μετάδοση από την μητέρα προς την κόρη και τον γιό. Από τότε που βρέθηκε και μελετάται το αλλοιωμένο γονίδιο BRCA Ι και II, σε καρκίνο του μαστού, έδωσε μια μεγάλη ώθηση στη μελέτη του κληρονομούμενου καρκίνου. Υπολογίζεται ότι γυναίκες που είναι φορείς του αλλοιωμένου αυτού γονιδίου έχουν ένα 85% κίνδυνο να παρουσιάσουν τη νόσο. Ο κίνδυνος του οικογενειακού καρκίνου ελαττώνεται όσο οι γυναίκες πλησιάζουν την ηλικία των 50 ετών. Ας πάρουμε για παράδειγμα 18

5 ΠΡΌΛΗΨΗ, ΠΡΌΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΊΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΊΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΎ μια οικογένεια όπου η προγιαγιά είχε καρκίνο του μαστού στα σαράντα της και γέννησε δυο κόρες και ένα γιο. Η μια κόρη που παρουσίασε καρκίνο μαστού, γέννησε δυο κόρες, που και οι δυο είχαν καρκίνο του μαστού. Η μεν μια γέννησε μια κόρη που είναι 25 ετών και η άλλη ένα γιο και μια κόρη, που είναι 51 ετών. Και οι τρεις αυτοί απόγονοι είναι υγιείς, αλλά ποιος είναι ο κίνδυνος που διατρέχουν; Η εγγονή που είναι 25 ετών, έχει όλο τον κίνδυνο μπροστά της μέχρις ότου γίνει 50, ενώ η εξαδέλφη της που ήδη είναι 51 ετών, έχει μηδενίσει σχεδόν τον κίνδυνο να εμφανίσει κληρονομούμενο καρκίνο του μαστού. Από τις δικές μας περιπτώσεις, μια οικογένεια όπου η γιαγιά είχε αμφοτερόπλευρο καρκίνο του μαστού, γέννησε τέσσερις κόρες. Οι τρεις παρουσίασαν καρκίνο του μαστού. Η μεν μια είχε αμφοτερόπλευρο και οι άλλες δυο από τον ένα μαστό. Μια εγγονή και ένας εγγονός έκαναν καρκίνο του μαστού. Βλέπουμε λοιπόν ότι το αλλοιωμένο γονίδιο, μεταβιβάζεται και στους άνδρες, και στη συνέχεια μεταβιβάζεται και στους απογόνους τους. Έτσι έχουμε και τον καρκίνο του μαστού των ανδρών, που είναι βέβαια σπάνιος. Ένας καρκίνος μαστού άνδρα, αντιστοιχεί σε εκατό καρκίνους μαστού γυναικών. Εάν υπάρχει βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό, τότε όλοι οι άλλοι παράμετροι επιβαρύνονται. Υπάρχει μια συνεργιακή επίδραση. Εάν μια κοπέλα είχε πρώιμη εμμηναρχή και έχει οικογενειακό ιστορικό τότε αυτή κινδυνεύει περισσότερο κ.ο.κ. Μια από τις επιδημιολογικές παρατηρήσεις, αναφέρει ότι άτεκνες γυναίκες έχουν κίνδυνο 1,4 φορές υψηλότερο από τις αντίστοιχες πολύτεκνες, όσον αφορά την εμφάνιση της νόσου. Συσχετίζοντας όμως την ηλικία της γυναίκας με τον πρώτο τοκετό βρέθηκε ότι όσες γυναίκες γέννησαν προ των είκοσι, ελάττωσαν τον κίνδυνο κατά το 1/2. Εάν όμως ο πρώτος τοκετός είναι καθυστερημένος, τότε ο κίνδυνος αυξάνει συγκριτικά με την αντίστοιχη άτεκνο. Δηλαδή εάν μια γυναίκα δεν έχει γεννήσει, είναι καλύτερα να μην γεννήσει καθόλου, παρά να γεννήσει καθυστερημένα. 19

6 ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΊΝΟΣ ΜΑΣΤΟΎ: Ano ΤΗ ΘΕΩΡΊΑ ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ Μια άλλη παρατήρηση αναφέρει ότι εάν προ του πρώτου τοκετού προηγήθηκαν αποβολές ή εκτρώσεις κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, τότε ο κίνδυνος αυξάνει. Όλα αυτά βέβαια εξηγούνται με την έκκριση των οιστρογόνων κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης. Εάν συνδυάσουμε αυτές τις πληροφορίες, μπορούμε τότε να πούμε σε μια γυναίκα, ποιος είναι ο κίνδυνος που διατρέχει. Εάν για παράδειγμα μια γυναίκα έχει εμμηναρχή μετά την ηλικία των 14 ετών, δεν έχει κάνει βιοψίες, γέννησε κάτω των 20 και δεν έχει οικογενειακό ιστορικό, τότε ο κίνδυνος της παραμένει μονάδα. Εάν μια άλλη γυναίκα, ας πούμε 54 ετών, έχει εμμηναρχή στα 15, έχει υποστεί μια βιοψία στο παρελθόν, είναι άτεκνη και η αδελφή της έχει καρκίνο του μαστού, τότε ο κίνδυνος της γίνεται τρεισήμισι φορές περισσότερο, (βλ. αμέσως επόμενο πίνακα) Βρείτε τον προσωπικό σας σχετικό κίνδυνο εμφάνισης μαστού Παράγοντες κινδύνου καρκίνου Σχετικός κίνδυνος Α. Ηλικία εμμηναρχής > < Β. Αριθμός βιοψιών Ηλικία < > Ηλικία > >

7 ΠΡΌΛΗΨΗ, ΠΡΌΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΊΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΊΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΎ \ Ηλικία τοκετού Αρ. α ' συγγ. με C a μαστού < > > ή άτεκνες > > > Από κάθε ομάδα Α,Β,Γ, βρείτε ποιος είναι ο σχετικός σας κίνδυνος και πολλαπλασιάζοντας αυτούς τους αριθμούς μεταξύ τους έχετε τον προσωπικό σας σχετικό κίνδυνο. > : μεγαλύτερο από... < : μικρότερο από... > : ίσο ή μεγαλύτερο από... Αλλά ποια είναι η φυσική ιστορία αυτής της νόσου για την οποία μιλάμε; Από την στιγμή που το πρώτο κύτταρο υπέστη μετάλλαξη, μέχρις ότου φθάσει να γίνει ογκίδιο με διάμετρο ενός εκατοστού, μπορεί να περάσουν περίπου έξι έως οκτώ χρόνια. Βλέπουμε ότι η ιστορία της νόσου είναι πολύ μεγάλη, πολύχρονη και δεν υπάρχει κανένας λόγος πανικού. Αυτό που βλέπουμε και ακούγεται, ά! έχεις καρκίνο του μαστού, αύριο να χειρουργηθείς, ή χθες έπρεπε να χειρουργηθείς, προσφέρει μόνο πανικό. Θα πρέπει να είμαστε ψύχραιμοι, να αξιολογήσουμε τη νόσο και να μεθοδεύσουμε τον τρόπο που θα την αντιμετωπίσουμε. 21

8 ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΊΝΟΣ ΜΑΣΤΟΎ: Ano ΤΗ ΘΕΩΡΊΑ ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ Πριν γίνει ο καρκίνος ψηλαφητός, μπορούμε με μια σωστή διαγνωστική μέθοδο να βρούμε τη νόσο υποκλινικά. Να ξαφνιάσουμε εμείς τη νόσο πριν μας ξαφνιάσει αυτή. Η πρώιμη διάγνωση είναι πολύ σημαντική γιατί τα ποσοστά ίασης αυξάνουν. Εάν είχαμε τη δυνατότητα σύγκρισης δύο μαστογραφιών διαφορετικής χρονικής περιόδου μπορούμε να αντιληφθούμε πως ένα μαστογραφικό εύρημα ελαχίστων χιλιοστομέτρων αυξάνεται με σιγανό ρυθμό ώστε μετά από πάροδο δύο και τριών ετών να δώσει ένα ευκρινές εύρημα 1-2 εκ. Με το σωστό προληπτικό προγραμματισμό έχουμε άνεση μετά από μια σωστή διάγνωση να αντιμετωπίσουμε τις γυναίκες πρώιμα. Η πρόληψη έχει δύο σκέλη. Την πρωτογενή και τη δευτερογενή. Στην πρωτογενή πρόληψη μπορούμε να αφαιρέσουμε το γενεσιουργό αίτιο, ή να παρέμβουμε σε διάφορες παραμέτρους και να επηρεάσουμε τη δημιουργία της νόσου. Να δυσκολέψουμε το να γίνει καρκίνος του μαστού. Η εγκυμοσύνη, ο θηλασμός, οι ορμόνες, η ακτινοβολία, η διατροφή, είναι θέματα που μπορούν να δεχθούν παρέμβαση. Στη δευτερογενή πρόληψη, δεν μπορεί η γυναίκα να επηρεάσει παραμέτρους όπως, το φύλο, την ηλικία κ.ο.κ. Προσπάθησαν να μάθουν εάν, εκτός απ' αυτή την προσπάθεια το να ζήσει υγιεινά μια γυναίκα, να μην καπνίζει, να περιορίσει την κακή χρήση ορμονών κ.ο.κ., είναι δυνατόν να υπάρξει πρόληψη χρησιμοποιώντας φάρμακα. Να κάνει δηλαδή μια χημειοπροφύλαξη. Συγκεκριμένα αξιολογείται η λήψη αντιοιστρογόνων για πρόληψη. Τρεις τέτοιες μελέτες εξελίσσονται, στην Αγγλία, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιταλία, με συμμετοχή γυναικών, που δεν έχουν καρκίνο μαστού, είναι υγιείς, αλλά εντάσσονται θεωρητικά σε ομάδα αυξημένου κινδύνου. Οι μισές απ' αυτές τις γυναίκες παίρνουν αντιοιστρογόνα, Tamoxifen και οι άλλες όχι. Η τελευταία αξιολόγηση που δημοσιεύθηκε, παρουσίασε πολύ

9 ΠΡΌΛΗΨΗ, ΠΡΌΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΊΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΊΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΎ ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Παρατηρήθηκε μια μείωση του 45% εμφάνισης της νόσου, στην ομάδα εκείνη των γυναικών που έπαιρνε αντιοιστρογόνα. Επομένως κάποιο βήμα γίνεται στην πρωτογενή πρόληψη. Στη δευτερογενή πρόληψη, η κοινωνία μας είναι αρκετά ενημερωμένη, για την ανάγκη της πρώιμης διάγνωσης του καρκίνου του μαστού. Οι γυναίκες γνωρίζουν ότι μόνο με την πρώιμη διάγνωση της νόσου, έχουν αυξημένη πιθανότητα ίασης. Αυτή η γνώση προήλθε από σοβαρά ολοκληρωμένα προγράμματα μαζικού ελέγχου, όπου η διάγνωση έγινε πρώιμα με τη βοήθεια της μαστογραφίας. Σε αυτή την υποομάδα, η θνησιμότητα από τη νόσο ελαττώθηκε κατά 30%. Η πρώιμη διάγνωση είναι το σημαντικότερο βήμα. Η δυνατότητα να προλάβουμε τη νόσο νωρίς στην κλινική της φάση, δηλαδή όταν υπάρχει ένα μικρό ψηλαφητό ογκίδιο, μια εισολκή του δέρματος, ή της θηλής, ή ένα αιμορραγικό έκκριμα, επιτυγχάνεται με την αυτοεξέταση. Πολλές φορές η νόσος είναι μπροστά μας και μπορούμε να τη δούμε. Πρέπει να διδάξουμε τις γυναίκες να αυτοεξετάζονται, να βλέπουν το στήθος τους, να ανησυχούν και να ζητούν συμβουλές από το γιατρό. Για να προλάβουμε όμως τη νόσο σε μια υποκλινική φάση, αυτό επιτυγχάνεται με μια καλή μαστογραφία, αρκετές φορές και με τη βοήθεια της υπερηχογράφησης. Στην υποκλινική φάση της νόσου, αναζητούμε συμπαγή αψηλάφητα ογκίδια, αποτιτανώσεις, ή ανωμαλία της αρχιτεκτονικής του μαστού. Εάν επομένως η γυναίκα πετύχει να διαγνώσει τη νόσο σ' αυτή τη φάση, την πρώιμη φάση, είναι πολύ τυχερή και διεκδικεί ίαση σε πολύ μεγάλο ποσοστό. Σας δείχνω μια μαστογραφία, που η γυναίκα ήρθε για ένα έλεγχο και βρήκαμε αυτή την ανωμαλία. Μπορούμε και υπερηχογραφικά ακόμα, όλως τυχαίως, να βρούμε ένα μικρό καρκίνο. Πολλές φορές είναι τόσο μικρός που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε φακούς και μεγεθυντικές τεχνικές, προκειμένου να εντοπίσουμε τη νόσο.

10 ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΊΝΟΣ ΜΑΣΤΟΎ: Ano ΤΗ ΘΕΩΡΊΑ ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ Με τη συχνότητα εφαρμογής του προληπτικού μαστογραφικού ελέγχου, διαγιγνώσκουμε όλο και περισσότερους αψηλάφητους καρκίνους. Έχει γίνει όμως κάποια πρόοδος; Λέμε στις γυναίκες να έρθουν να κάνουμε προληπτικό έλεγχο, αλλά ποιο είναι το κέρδος τους; Παλαιότερα, ή νωρίς ερχόταν ή καθυστερημένα, μια ήταν η θεραπευτική λύση: θα γινόταν μαστεκτομή. Επομένως δεν υπήρχε ένα πραγματικό κίνητρο για τη γυναίκα. Σήμερα όμως υπάρχει. Εάν έρθει νωρίς και διαγνώσουμε τον καρκίνο της πρώιμα, τότε, και η πιθανότητα ίασης είναι πάρα πολύ μεγάλη αλλά και εκείνη μπορεί να διαφυλάξει το μαστό της. Η ακριβής ιστολογική εξέταση είναι απαραίτητη, για την περαιτέρω αντιμετώπιση της. Για να πάρουμε ιστό προς διάγνωση, αυτό γίνεται ή με μια ανοιχτή βιοψία, ή ακόμα και με ειδικά καθοδηγούμενο εργαλείο. Πολλές φορές η νόσος είναι προδιηθητική, πριν ακόμα καν αρχίσει να κάνει διήθηση. Εάν μεν ο καρκίνος είναι προδιηθητικός λοβιακού τύπου, τότε εκτός από την αφαίρεση αυτής της περιοχής, δεν κάνουμε τίποτα άλλο, γιατί θεωρείται σαν δείκτης προδιαθεσιμότητας ή επικινδυνότητας, δεν θεωρείται καν καρκίνος. Εάν όμως είναι ένα πορογενές προδιηθητικό καρκίνωμα, τότε μετά την ολική αφαίρεση του, είναι δυνατόν να ακτινοβοληθεί ο μαστός και να μην θίξουμε καθόλου τη μασχάλη. Το ενδιαφέρον εδώ είναι το ότι αρκετοί απ' αυτούς τους προδιηθητικούς πορογενείς καρκίνους, εάν δεν κάναμε τίποτα, δεν θα εξελίσσονταν ποτέ σε διηθητικούς. Αλλά αυτόν το διαχωρισμό δεν μπορούμε να τον κάνουμε. Μεγάλη πρόοδος έχει γίνει στον εντοπισμό των αψηλάφητων παθολογικών ευρημάτων. Παλαιότερα ο χειρουργός βλέποντας τη μαστογραφία, υπολόγιζε σε ποια περιοχή έπρεπε να κάνει βιοψία. Πολλές φορές το αφαιρούμενο κομμάτι ήταν μεγάλο, με πολύ κακά κοσμητικά αποτελέσματα. Σήμερα γίνεται στερεοσκοπική εντόπιση της εστίας, τοποθετώντας με τη βοήθεια του μαστογράφου ή του υπερηχογράφου λεπτότατο σύρμα, 24

11 ΠΡΌΛΗΨΗ, ΠΡΌΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΊΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΊΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΎ το οποίο μας οδηγεί για να βγάλουμε ένα πάρα πολύ μικρό κομματάκι του μαστού. Τελικά το κοσμητικό αποτέλεσμα είναι πάρα πολύ καλό. Εμείς έχουμε κάνει ένα βήμα παραπάνω. Όταν στερεοσκοπικά εντοπίσουμε την εστία, στο σημείο εκείνο, ο πυρηνικός ιατρός ενίει ένα ελάχιστο ραδιοϊσοτοπικό υλικό. Το υλικό αυτό με τη βοήθεια του ανιχνευτή μάς βοηθάει αφενός μεν στο να επιλέξουμε ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος προσπέλασης, δηλαδή να κάνουμε την τομή στο μαστό ώστε να έχουμε καλύτερα κοσμητικά αποτελέσματα, αφετέρου δε μετά την αφαίρεση αυτής της περιοχής, με τον ανιχνευτή θα πρέπει να έχουμε πλήρη σιγή. Επιβεβαιώνεται έτσι ότι έχει αφαιρεθεί εντελώς η παθολογία. Πρόοδος όμως σημαντική έχει γίνει και στους χειρουργήσιμους καρκίνους του μαστού. Καταρχήν έχει αποδειχτεί ότι τα τελικά αποτελέσματα, μετά από μια ολική μαστεκτομή ή μια μερική μαστεκτομή με ακτινοβολία του υπολειπόμενου μαζικού αδένα, είναι τα ίδια. Πολύ μεγάλη σημασία έχουν τα χειρουργικά όρια του παρασκευάσματος, να είναι ελεύθερα νόσου. Η πρόοδος έγκειται στην αντιμετώπιση της μασχάλης. Ο ολικός λεμφαγγειακός καθαρισμός παλαιότερα, ήταν μια συνήθης πράξη, αναπόσπαστος με την ολική ή τη μερική μαστεκτομή. Όμως πολλές φορές, είχαμε προβλήματα νοσηρότητας του ώμου και του χεριού, με οίδημα, πόνο κλπ. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Υποστηρίζεται ότι εάν ο πρώτος λεμφαδένας της μασχάλης που καλούμε "φρουρό λεμφαδένα" είναι αρνητικός, τότε και οι υπόλοιποι λεμφαδένες είναι αρνητικοί, σε ένα ποσοστό αρκετά μεγάλο που κυμαίνεται γύρω στο 97% και ως εκ τούτου δεν θα πρέπει να αφαιρούμε τους λεμφαδένες. Για να έχουμε όμως τα καλύτερα αποτελέσματα ως προς την ανεύρεση και αξιολόγηση του φρουρού λεμφαδένα, χρειάζεται μια χειρουργική ομάδα με εμπειρία και ένα εργαστήριο, που θα ζητήσουμε να μας κάνει μια ταχεία βιοψία του φρουρού λεμφαδένα, όχι μόνο με ιστολογική, αλλά και με ανοσοϊστοχημική μέθοδο, προκειμένου να εντοπίσει ακόμα και μικρομεταστάσεις. 25

12 ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΊΝΟΣ ΜΑΣΤΟΎ: Ano ΤΗ ΘΕΩΡΊΑ ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ Για τον εντοπισμό του φρουρού λεμφαδένα γίνεται από τον πυρηνικό ιατρό ένεση ραδιενεργού υλικού στην περιοχή του όγκου. Παράλληλα με τη ραδιοϊσοτοπική μέθοδο, χρησιμοποιούμε και τη χρωματική. Στην αρχή του χειρουργείου γίνεται ένεση δίπλα στον όγκο και υποδόρια 2κ.εκ. Evans Blue, προκειμένου να χρωματιστεί ο "φρουρός λεμφαδένας". Μέσω μιας μικρής τομής και με τη βοήθεια ειδικού ανιχνευτή εντοπίζεται ο ήδη χρωματισμένος "φρουρός λεμφαδένας" που δίνεται για βιοψία. Εάν είναι θετικός, τότε προχωρούμε στο λεμφαγγειακό καθαρισμό. Εάν είναι αρνητικός, τότε έχουμε τη δυνατότητα να μην πειράξουμε τους υπόλοιπους λεμφαδένες, ή να γίνει ένας χαμηλός καθαρισμός, αποφεύγοντας τη δυσάρεστη νοσηρότητα της μασχάλης και του χεριού. Αλλά και οι ασθενείς, στις οποίες η διάγνωση έγινε και βρέθηκαν μεγαλύτεροι και κάπως προχωρημένοι καρκίνοι, έχουν καλύτερη αντιμετώπιση σήμερα με τη βοήθεια της προεγχειρητικής χημειοθεραπείας. Ορισμένοι απ' αυτούς τους ασθενείς που παλαιότερα θα απορρίπτονταν για χειρουργική επέμβαση, ή στην καλύτερη των περιπτώσεων θα αντιμετωπίζονταν με ολική μαστεκτομή, έχουν σήμερα πολύ καλύτερη τύχη. Με την προεγχειρητική χημειοθεραπεία συνήθως οι όγκοι μικραίνουν, πολλές φορές δε εξαφανίζονται και η νόσος μπορεί να αντιμετωπιστεί με συντηρητικότερες επεμβάσεις. Βλέπουμε λοιπόν, ότι με την προσπάθεια της πρωτογενούς πρόληψης είναι δυνατή η μείωση του κινδύνου. Αλλά και με τη βελτίωση των ήδη εφαρμοσμένων μεθόδων διάγνωσης, όλο και περισσότεροι καρκίνοι διαγιγνώσκονται σε πρωϊμότερα στάδια, δίνοντας τη δυνατότητα με τις βελτιωμένες μεθόδους αντιμετώπισης οι ασθενείς να διεκδικούν ίαση. Ο θεραπευτικός προγραμματισμός, θα πρέπει να είναι εξατομικευμένος για κάθε ασθενή. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, η απόφαση έχει σταματήσει να είναι η απόφαση ενός ατόμου. Ο προγραμματισμός πρέ-

13 ΠΡΌΛΗΨΗ, ΠΡΌΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΊΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΊΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΎ πει να είναι τέτοιος, ώστε σε περίπτωση αποτυχίας ενός σχήματος, να υπάρχει δυνατότητα εφαρμογής επόμενου κ.ο.κ. Το Ογκολογικό Συμβούλιο όπου συμμετέχουν γιατροί διαφόρων ειδικοτήτων, μελετώντας τις διάφορες παραμέτρους της συγκεκριμένης αυτής ασθενούς, χαράσσει την πορεία της αγωγής και παρακολουθεί την περαιτέρω πορεία της. Η ακτινοθεραπεία με το βελτιωμένο μηχανικό της εξοπλισμό, συμπληρώνει τη χειρουργική. Μια συντηρητική χειρουργική πράξη θα ήταν χωρίς αξία, εάν δεν είχε τη συμπληρωματική βοήθεια της ακτινοθεραπείας. Οι τοπικές υποτροπές της νόσου θα ήταν τόσο πολλές, που θα είχαμε επανέλθει στις παλιές ριζικές επεμβάσεις. Μεγάλη όμως, σχεδόν καθημερινή θα τολμούσα να πω, πρόοδος παρατηρείται στη χημειοθεραπεία. Η προεγχειρητική της εφαρμογή, όπως είπα, βοηθά να μικρύνουν οι όγκοι και να μπορέσουμε να εφαρμόσουμε μικρότερες επεμβάσεις. Παλαιότερα εμφανίζονταν μεταστάσεις στο 30% περίπου των γυναικών που είχαν καλές προϋποθέσεις, δηλαδή ο όγκος ήταν μικρός, οι ορμονικοί υποδοχείς ήταν θετικοί, οι λεμφαδένες ήταν αρνητικοί. Σ' αυτές δεν δίναμε χημειοθεραπεία. Σήμερα όμως, ασθενείς ασχέτως ηλικίας, με αρνητικούς λεμφαδένες, αλλά με διάφορα κακής πρόγνωσης ευρήματα, όπως είναι το μέγεθος του όγκου, η αρνητικότητα των υποδοχέων, η θετικότητα διαφόρων δεικτών επιθετικότητας, μας δίνουν το δικαίωμα να καλύψουμε αυτές τις γυναίκες με χημειοθεραπεία οπότε το τελικό αποτέλεσμα είναι ελάττωση της θνησιμότητας και επιμήκυνση του ελεύθερου νόσου χρόνου. Στην ορμονοθεραπεία είναι εντυπωσιακός ο ρυθμός εμφάνισης νέων ορμονικών σκευασμάτων, στοχεύοντας σε διάφορα σημεία του ορμονικού κύκλου. Παλαιότερα στους ορμονοεξαρτώμενους όγκους, η ωοθηκεκτομή και η επινεφριδεκτομή, πολύ δε παλαιότερα ακόμα και η υποφυσεκτομή, είχαν τη θέση τους.

14 ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΊΝΟΣ ΜΑΣΤΟΎ: Ano ΤΗ ΘΕΩΡΊΑ ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ Σήμερα η φαρμακευτική ωοθηκεκτομή και η επινεφριδεκτομή είναι δυνατές, εάν τούτο ζητηθεί, με την απλή χορήγηση φαρμάκου. Η ανοσοθεραπεία εφαρμόζεται περιορισμένα, αλλά είναι πιθανή η μελλοντική της ευρεία χρήση. Από πολλά χρόνια, γίνεται προσπάθεια διέγερσης του ανοσοποιητικού συστήματος με επιτυχία στα πειραματόζωα, αλλά στον άνθρωπο οι δοκιμές δεν επιτρέπονταν, λόγω έντονων παρενεργειών. Σήμερα υπάρχουν βελτιωμένα εμβόλια, τα οποία αξιολογούνται σε πειραματικά πρωτόκολλα, σε διάφορα μέρη του κόσμου με ελπιδοφόρα αποτελέσματα. Θέλω να αναφερθώ στο εμβόλιο, το οποίο εμείς χρησιμοποιούμε. Αυτό παρασκευάστηκε από την κα Αποστολοπούλου και τον καθηγητή της κ. Ian McKenzei στο πανεπιστήμιο της Μελβούρνης στην Αυστραλία και χρησιμοποιήθηκε ένα πεπτίδιο που βρίσκεται στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων, του οποίου η αντιγονική δράση αυξάνεται πάρα πολύ, εάν το ενώσουμε με έναν πολυσακχαρίτη. Τότε προκαλεί έντονη αντίδραση των Τ λεμφοκυττάρων, τα οποία θεωρούνται τα κύτταρα που σκοτώνουν τα καρκινικά. Η πρώτη φάση έγινε στην Αυστραλία, σε πειραματόζωα, και η δεύτερη σε ασθενείς προχωρημένου σταδίου με στόχο να αξιολογηθεί η τοξικότητα, να εντοπιστούν οι παρενέργειες και να βρεθεί η δοσολογία. Το Δεκέμβριο του 1997, αρχίσαμε να εφαρμόζουμε ένα πρωτόκολλο, βεβαίως επικυρωμένο από τον Ελληνικό Οργανισμό Φαρμάκου. Σ' αυτό το πρωτόκολλο γίνονταν δεκτές μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς και οι οποίες όλες έπαιρναν και παίρνουν ορμονικό χειρισμό, με αντιοιστρογόνα. Οι μισές απ' αυτές έπαιρναν και το εμβόλιο, οι άλλες όχι. Μετά από πέντε χρόνια - έχουν περάσει μόνο τρία - θα έχουμε κάποια πληροφορία εάν το εμβόλιο απέδωσε ή όχι. Εάν έχουμε θετική ανταπόκριση το πρόγραμμα θα εφαρμοστεί σε περισσότερες ασθενείς, με τελικό στόχο, να εφαρμοστεί στη φάση του προληπτικού εμβολιασμού, αλλά βέβαια αυτά είναι ελπίδες του μέλλοντος.

15 ΠΡΌΛΗΨΗ, ΠΡΌΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΊΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΊΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΎ Δεν είναι λίγα αυτά που έχουν επιτευχθεί, αλλά δεν είναι και αρκετά. Η πρόληψη πρέπει να είναι δυνατή με φάρμακα ή με ανοσοβιολογικούς τρόπους, όπως εμβόλια κ.λπ. Η βελτίωση των διαγνωστικών μέσων χρησιμοποιώντας την ψηφιακή τεχνολογία, τη μαγνητική τομογραφία και άλλα, θα προσφέρουν μεγαλύτερη δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης. Επίσης τα φάρμακα βελτιωμένα να είναι επιλεκτικά για τα καρκινικά κύτταρα, με λιγότερες παρενέργειες στα καλοήθη κύτταρα. Πάντα υπάρχει το θέμα της λήψεως των ορμονών από τις γυναίκες σε τρεις περιπτώσεις: Η μεν μια είναι η αντισύλληψη, η άλλη είναι η περιεμμηνοπαυσιακή φάση της ζωής τους και η τρίτη η προσπάθεια να τις βοηθήσουμε να συλλάβουν. Οποτεδήποτε γίνεται χρήση ορμονικών παρασκευασμάτων, θα πρέπει να παίρνεται λεπτομερές ιστορικό της ασθενούς και εάν στο οικογενειακό ιστορικό υπάρχει καρκίνος μαστού σε συγγενείς πρώτου βαθμού και μάλιστα σε νέες, τότε καλό θα είναι να προχωρεί η γυναίκα ακόμα και σε γονιδιακο έλεγχο, προκειμένου να ελαττώσει την πιθανότητα κινδύνου ενίσχυσης της καρκινογένεσης. Σας ευχαριστώ.

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Η ανίχνευση BRCA μετάλλαξης δεν αποτελεί διάγνωση νόσου αλλά γενετική πληροφορία και εκτίμηση κινδύνου Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Απόλαυσε τον ήλιο με προστασία. Βάλτε περισσότερη άσκηση στη ζωή σας. Ενημέρωση για τον καρκίνο του προστάτη. Αφιέρωμα διατροφικές συνήθειες και υγεία

Απόλαυσε τον ήλιο με προστασία. Βάλτε περισσότερη άσκηση στη ζωή σας. Ενημέρωση για τον καρκίνο του προστάτη. Αφιέρωμα διατροφικές συνήθειες και υγεία Ιουνιος 2012 - Τευχος 03-04 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 Απόλαυσε τον ήλιο με προστασία Βάλτε περισσότερη άσκηση στη ζωή σας Ενημέρωση για τον καρκίνο του προστάτη Αφιέρωμα διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά ευρήματα. Stafford Warren, 1930, επί ασθενών, (στερεοσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ)

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ) ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Συχνότητα και θνησιμότητα Ca μαστού Ο κίνδυνος για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι κυμαίνεται σε 800 νέες περιπτώσεις ανά έτος σε 1.000.000 γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ οι αλλοιώσεις του μαστού που χειρουργούνται χαρακτηρίζονται ως

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΘΕΜΑ : ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΘΕΜΑ : ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΘΕΜΑ : ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ομάδα Ζ8 ΟΝΟΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ : ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΜΥΡΟΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτική μαστογραφία

Ανιχνευτική μαστογραφία ια περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Πρόγραμμα του Κεμπέκ για την Ανίχνευση του Καρκίνου του Μαστού ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΟΝΤΡΕΑΛ Γραμμή πληροφοριών: 514 528-2424 Ανιχνευτική

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχολή Επιστημών Υγείας ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 Γιώργος Κύργιας Ογκολόγος Ακτινοθεραπευτής Αναπλ. Καθηγητής Ακτινοθεραπείας ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΜΑΣΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Η πραγματική αιτία του καρκίνου του ενδομητρίου είναι άγνωστη.

Η πραγματική αιτία του καρκίνου του ενδομητρίου είναι άγνωστη. KΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Όγκοι - Γυναικολογικός Καρκίνος Με τον όρο καρκίνο περιγράφονται ομάδες νοσημάτων που η αιτία τους βρίσκεται σε κυτταρικό επίπεδο. Ο όρος αναφέρεται σε υπερβολική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

Στους άντρες ηλικίας 65 ετών και άνω προτείνεται κλινική εξέταση και υπερηχογραφικός έλεγχος για ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής.

Στους άντρες ηλικίας 65 ετών και άνω προτείνεται κλινική εξέταση και υπερηχογραφικός έλεγχος για ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το ΚΕΠ Υγείας Μεταμόρφωσης, μια νέα δημοτική δομή που ασχολείται με την πρόληψη και την προαγωγή υγείας, ενημερώνει τους κατοίκους του δήμου για τις προληπτικές εξετάσεις, που προτείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τι είναι καρκίνος. Ένα σύνολο 100 διαφορετικών νοσολογικών οντοτήτων. Ιδιότητες των καρκινικών κυττάρων και ιστών

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τι είναι καρκίνος. Ένα σύνολο 100 διαφορετικών νοσολογικών οντοτήτων. Ιδιότητες των καρκινικών κυττάρων και ιστών 1 Ο KAΡKINOΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ στις γυναίκες είναι ένα άκρως επίκαιρο θέμα που αφορά τον γυναικείο πληθυσμό και όχι μόνο. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση αποβαίνει σωτήρια για τη γυναίκα. Η ανταλλαγή απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο 19 ος αιώνας Σήμερα Μαστεκτομή Τεταρτεκτομή Τμηματεκτομή Ογκεκτομή Ο Dr. Charles Hewitt Moore στα 1867 θέτει τις αρχές της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο Προστατικός αδένας είναι όργανο πο ευρίσκεται μόνο στον άνδρα και δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στην γυναίκα. Έχει περίπου το μέγεθος ενός καρυδιού και ευρίσκεται ακριβώς κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών

Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών Με την προσωπική πρόσκληση συµµετοχής σας στο πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού µέσω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ (SCREENING) ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ (SCREENING) ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Πληροφορίες σχετικά με τον ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ (SCREENING) ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Πρόγραμμα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού για γυναίκες μεταξύ 50 και 69 ετών 1 ΠΕΡΊ ΤΊΝΟΣ ΠΡΌΚΕΙΤΑΙ? Με την πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού

Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού 2 Εισαγωγή Περιεχόμενα 3 Εισαγωγή Τα τελευταία 30 χρόνια έχουν διατεθεί σημαντικοί πόροι για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία συγκεκριμένων τύπων καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ενημερωτικός οδηγός για τον ασθενή και την οικογένεια Ο θυρεοειδής αδένας: έχει σχήμα πεταλούδας, βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το λάρυγγα και αποτελείται από δύο λoβούς,

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Οικογενής καρκίνος του μαστού σε Κύπριες ασθενείς Μοντέλο προοπτικού μαζικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και Κύηση Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και κύηση - 2 Ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου στις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού.

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Ο οδηγός σας αναφορικά µε την Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Κάθε φορά που αφαιρείται ιστός από το σώµα µας για να ελεγχθεί ως προς την ύπαρξη καρκίνου, συντάσσεται µια έκθεση η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου!

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Η πρόληψη σώζει ζωές. Δηλαδή η συνέπειά σου απέναντί στον εαυτό σου. Και πως μεταφράζεται αυτό;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Συνέδριο Ακτινολογίας-Αθήνα 2000

Πανελλήνιο Συνέδριο Ακτινολογίας-Αθήνα 2000 ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΣΠΙΝΘΗΡΟΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΜΕ ΤC99m-TETROFOSMIN Γεωργοσοπούλου Μ, Λύρα Σ, Χατζηλύρα Π Γεωργούντζος Β, Παππάς, Μανδάλου Α, Τσουρούλας Μ, Στριγγάρης Κ, Βλάχος Λ Εργ. Ακτινολογίας Παν/μίου

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Γ κύκλος μαθημάτων. Ημερομηνίες μαθημάτων

Γ κύκλος μαθημάτων. Ημερομηνίες μαθημάτων Γ κύκλος μαθημάτων Ημερομηνίες μαθημάτων 1 ο Μάθημα: 30 31 Μαρτίου 2012 2 ο Μάθημα: 11 12 Μαΐου 2012 3 ο Μάθημα: 28, 29 & 30 Σεπτεμβρίου 2012 4 ο Μάθημα: 23, 24 & 25 Νοεμβρίου 2012 Γραμματεία Σεμιναρίων

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοεξέταση Μαστού. Τηλέφωνα: 2108064259 (Αθήνα) & 2261023430 (Λιβαδειά) web : drpappas.gr

Αυτοεξέταση Μαστού. Τηλέφωνα: 2108064259 (Αθήνα) & 2261023430 (Λιβαδειά) web : drpappas.gr Ανιχνεύει τις περισσότερες παθήσεις του μαστού Σωτήρια για τη ζωή της γυναίκας Εξέταση κάθε μήνα, στο τέλος της περιόδου Ξεκινήστε μπροστά στον καθρέπτη Πρόληψη Καρκίνου Μαστού Απόλυτη πρόληψη δεν υπάρχει,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΑΛ. ΦΑΛΗΡΟΥ ΤΜΗΜΑ : ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΡΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΙΑΤΡΕΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ : ΑΓ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 77 ΠΛΗΡ. : ΤΣΟΥΜΑΝΗ ΑΛΙΚΗ ΤΗΛ.: 210 98.39.373 ΔΕΛΤΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ESMO Αυτός ο οδηγός για ασθενείς προετοιμάστηκε από το Reliable Cancer

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού;

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; Anne-Marie Μητέρα Επιστήμονας Ιατρικής από την Ιρλανδία και ασθενής με καρκίνο μαστού που έκανε το Oncotype DX Ένας εκπαιδευτικός οδηγός που δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνου του Μαστού. Hands on... 05-06. στην προεγχειρητική διάγνωση του. Α Ανακοίνωση. Διημερίδα με θέμα. Αθήνα ΙΟΥΝΙΟΥ 2015.

Καρκίνου του Μαστού. Hands on... 05-06. στην προεγχειρητική διάγνωση του. Α Ανακοίνωση. Διημερίδα με θέμα. Αθήνα ΙΟΥΝΙΟΥ 2015. Διοργάνωση: Χειρουργική Κλινική Μαστού Υπό την αιγίδα: Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού 05-06 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Διημερίδα με θέμα Hands on... στην προεγχειρητική διάγνωση του Καρκίνου του Μαστού Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Δημήτρης Λ. Αβραμόπουλος

Πρόλογος. Δημήτρης Λ. Αβραμόπουλος Δημήτρης Λ. Αβραμόπουλος Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Πρόλογος ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Η πρόληψη αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του στρατηγικού μας σχεδιασμού για την Υγεία.

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

BREAST SCREENING The Facts

BREAST SCREENING The Facts BREAST SCREENING GREEK The Facts ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΣΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα στοιχεία Τι είναι η εξέταση µαστού; Η εξέταση µαστού (µαστογραφία) είναι µια ακτινογραφία των µαστών. Η εξέταση µαστού µπορεί να ανιχνεύσει όγκους

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ.

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση αποτελεί, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της σύγχρονης βιβλιογραφίας, το συχνότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ορισμός. Συμπτώματα. Αίτια

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ορισμός. Συμπτώματα. Αίτια Ορισμός Συμπτώματα Αίτια Παράγοντες κινδύνου Επιπλοκές Προετοιμασία για το ραντεβού Εξετάσεις και διάγνωση Θεραπεία Αντιμετώπιση και υποστήριξη Πρόληψη Ορισμός ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο καρκίνος του προστάτη

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κοινωνικές Διαστάσεις του Καρκίνου του Μαστού από την Πρόληψη της ασθένειας εώς και τις Μεταβολές στη Ζωή της Ασθενούς."

Οι Κοινωνικές Διαστάσεις του Καρκίνου του Μαστού από την Πρόληψη της ασθένειας εώς και τις Μεταβολές στη Ζωή της Ασθενούς. 5 ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οι Κοινωνικές Διαστάσεις του Καρκίνου του Μαστού από την Πρόληψη της ασθένειας εώς και τις Μεταβολές στη Ζωή της Ασθενούς." Πάσσιου Ειρήνη-Χρυσοβαλάντη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ Στόχος της έρευνας Αξιολόγηση της επικοινωνίας των Φαρμακευτικών Εταιριών με: Γιατρούς Φαρμακοποιούς Κοινό

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία Σας παρακαλούµε να µας πείτε πόσο συµφωνείτε ή διαφωνείτε µε τις ακόλουθες προτάσεις σχετικά µε ασθένειες, όπως ο καρκίνος µαστού σηµειώνοντας ένα a στο αντίστοιχο κουτάκι. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΑΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα