Μια ιδακτική ιαπολιτισµική Προσέγγιση µε βάση τα έθιµα: Τίτλος: «Στιγµιότυπα από το έθιµο του γάµου στην Ελλάδα και την Αλβανία»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μια ιδακτική ιαπολιτισµική Προσέγγιση µε βάση τα έθιµα: Τίτλος: «Στιγµιότυπα από το έθιµο του γάµου στην Ελλάδα και την Αλβανία»"

Transcript

1 Μια ιδακτική ιαπολιτισµική Προσέγγιση µε βάση τα έθιµα: «Στιγµιότυπα από το έθιµο του γάµου στην Ελλάδα και την Αλβανία» Θέµα: Μια απόπειρα ιαπολιτισµικής Προσέγγισης µε βάση τα έθιµα Τίτλος: «Στιγµιότυπα από το έθιµο του γάµου στην Ελλάδα και την Αλβανία» Τάξη: Στ του 1 ου δηµοτικού σχολείου Ακράτας (27 µαθητές) Συνεργαζόµενος Εκπαιδευτικός: Νίκος Αλέφαντος Ερευνήτρια: Αναστασία Ευσταθίου, µεταπτυχιακή φοιτήτρια Επιστηµονική Καθοδήγηση: Ιουλία-Αθηνά Σπινθουράκη, καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστηµίου Πατρών Οργάνωση τάξης: Οµαδοσυνεργατική ιάρκεια προγράµµατος: Τριµηνιαίο Project (Μάρτιος Ιούνιος 2005) θεωρητικό πλαίσιο Επεκτείνοµαι και βιώνω Σε περιοχές που σαν υπαρκτές εν παραδέχονται οι άλλοι. Εκεί σταµατώ και εκθέτω Τον καταδιωγµένο κόσµο µου, εκεί τον αναπαράγω µε µικρά και απειθάρχητα µέσα, εκεί τον αναθέτω σε έναν ήλιο προσωπικό µου. Εκεί συµβαίνω. Με ένα ποίηµα της Κικής ηµουλά 1 θα ξετυλίξω το νήµα του άρθρου µου. Οι σταγόνες της ποίησης της σύγχρονης Ελληνίδας ποιήτριας αποτελούν αναµφισβήτητα βολική διέξοδο για να ντύσω µε λόγια την παρουσίαση µιας δράσης που πραγµατοποιήθηκε µε µεγάλη επιτυχία σε µια σχολική µονάδα της επαρχίας. Κάλλιστα οι στίχοι αυτοί θα µπορούσαν να γίνουν κτήµα ενός αλλόγλωσσου µαθητή στην προσπάθειά του να εκφράσει την ισοπεδωτική παιδαγωγική του ελληνικού σχολείου στο πρόσωπό του και στο πρόσωπο της οµάδας των αλλόγλωσσων αλλοδαπών (από εδώ και στο εξής αλγ/αλδ) που ανήκει. Η ανάγκη διαπολιτισµικής αντιµετώπισης της µάθησης στο σύγχρονο σχολείο όπου υπάρχουν αλγ/αλδ µαθητές αποτελεί σήµερα όσο ποτέ άλλοτε πρόκληση τόσο για το δάσκαλο της πράξης όσο και για το θεσµό του σχολείου γενικότερα που καλείται να λειτουργήσει και να αποδώσει το παιδαγωγικό του έργο σε έναν πολυπολιτισµικό κόσµο. Κι όλα αυτά τη στιγµή που στις µέρες µας η εκπροσώπηση της οµάδας των αλγ/αλδ 2 µαθητών στο µαθητικό πληθυσµό της χώρας αγγίζει το 12% του συνολικού µαθητικού πληθυσµού. Η αντιµετώπιση αυτή αποτελεί ταυτόχρονα και παιδαγωγική αναγκαιότητα αφού η διαπιστωµένη εδώ και χρόνια αυξητική τάση 3 των οµάδων αυτών στα ελληνικά σχολεία πρέπει να οδηγήσει τους εµπλεκόµενους στη µάθηση στην όσο το δυνατόν οµαλότερη συµβίωση µέσα στις τάξεις µε τους Έλληνες συµµαθητές, µια συµβίωση που θα βασίζεται σε κλίµα αποδοχής, αγάπης και σεβασµού. 1 Ποιητική συλλογή «Ερήµην», εκδόσεις Στιγµή, 1990, στίχοι από το ποίηµα: Παρανοµίες σελ ρεττάκης Μ., (2001). «Ξεπέρασαν το 5% του µαθητικού πληθυσµού τα παιδιά Παλιννοστούντων και Αλλοδαπών», περιοδ. Σύγχρονη Εκπαίδευση, τευχ ρεττάκης Μ., (2000). «Αυξάνονται τα παιδιά των Παλιννοστούντων και Αλλοδαπών στα σχολεία», περιοδ. Σύγχρονη Εκπαίδευση, τευχ

2 Το σχολείο του 21 ου αιώνα για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της αρχής της πολυπολιτισµικότητας πρέπει να εφεύρει τρόπους διδακτικής προσέγγισης που θα βασίζονται σε µία διαπολιτισµικού χαρακτήρα παιδαγωγική η οποία θα εκφράζεται µέσα από ευέλικτα και ανοικτού τύπου Προγράµµατα Σπουδών. Κάνουµε λόγο για «ευέλικτη διαχείριση του χρόνου αλλά και ευελιξία σε σχέση µε τους επιδιωκόµενους στόχους», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Μαρία Σφυρόερα 4 τονίζοντας µε αυτόν τον τρόπο τη σηµασία της προσαρµοστικότητας των στόχων σε σχέση µε το δυναµικό των πολυπολιτισµικών και ετερογενών τώρα πια, τάξεων. Ο εκπαιδευτικός καλείται να εντάξει στο διδακτικό του έργο καινοτόµα σχέδια εργασίας (project) που εκπονούνται σε κλίµα Γραµµατισµού µε οµαδοκεντρική οργάνωση της τάξης και τα εφαρµόζει µε στόχο τη σύσφιξη των σχέσεων ανάµεσα στο σχολείο και την τοπική κοινωνία, ανάµεσα στους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, ανάµεσα στους αλγ/αλδ µαθητές µε τους συµµαθητές τους. Πραγµατώνονται λοιπόν στο σχολείο οι παιδαγωγικές αρχές της αποδοχής και «ανακάλυψης» του άλλου, του σεβασµού και της αρµονικής συνύπαρξης όπως αυτές προκύπτουν από τους πυλώνες της εκπαίδευσης για τον 21 ο αιώνα και εκδηλώνονται µε το σύνθηµα «µαθαίνω να συµβιώνω κατανοώντας τους άλλους και έχοντας επίγνωση των κοινωνικών αλληλεξαρτήσεων 5» µέσα από καινοτόµες και σύγχρονες πρακτικές. Η όλη δράση, που έλαβε χώρα σε ένα επαρχιακό ηµιαστικό δηµοτικό σχολείο 6 υπό την επιστηµονική καθοδήγηση της καθηγήτριας κ. Ι. Σπινθουράκη, θα στηριζόταν στη µελέτη από ξένους εκπαιδευτικούς του τρόπου διαπολιτισµικής προσέγγισης ενός θέµατος δικιάς µας επιλογής 7 µε µια συγκεκριµένη τάξη. Με άλλα λόγια το ερώτηµα ήταν πόσο εφευρετικοί µπορεί να γίνουν οι εκπαιδευτικοί της πράξης µε στόχο την εκπόνηση ενός σχεδίου εργασίας διαπολιτισµικού χαρακτήρα. Άλλα ερωτήµατα που οδήγησαν στο σχεδιασµό του project, που πρόκειται να παρουσιαστεί στο άρθρο που ακολουθεί, είναι εάν µπορούν αρχικά οι µαθητές να συνεργαστούν αρµονικά στην υλοποίηση ενός τέτοιου προγράµµατος και εάν µέσα από την ανταλλαγή της πολιτισµικής βαλίτσας διαφορετικών πολιτισµικών οµάδων -εστιάζοντας πάντα στο µικρόκοσµο της σχολικής τάξης- χτίζονται γέφυρες συναδέλφωσης και οµαλής συµβίωσης των οµάδων αυτών στις σχολικές τάξεις. Τέτοιου είδους προβληµατισµοί οδήγησαν την ερευνήτρια στο σχεδιασµό ενός βραχυπρόθεσµου project που θα βασιζόταν στα έθιµα των λαών Ελλάδος και Αλβανίας. Γιατί το σχολείο της Ακράτας; Επιλέχθηκε το 1 ο δηµοτικό σχολείο της Ακράτας, γιατί η ερευνήτρια έχει οργανική θέση, γνωρίζει το διδακτικό προσωπικό του σχολείου µε το οποίο και θα συνεργαζόταν για την υλοποίηση του προγράµµατος. Κατά το σχεδιασµό, σε συνεργασία µε τον εκπαιδευτικό της τάξης κ. Ν. Αλέφαντο, λάβαµε υπόψη την ιδιαίτερη φυσιογνωµία της σχολικής µονάδας όπου διεξάγει για τρία συνεχή χρόνια το ιαδικτυακό Λογοτεχνικό ιαγωνισµό της Βιβλιοπαµφαγονίας 8 ( ), πράγµα που σηµαίνει ότι υπάρχει δεδοµένη η εµπειρία εφαρµογής καινοτόµων προγραµµάτων στο σχολείο (αξιοσηµείωτη είναι τόσο η εµπειρία των εκπαιδευτικών της µονάδας όσο και των µαθητών που έχουν λάβει µέρος στο διαγωνισµό µε έργα τους) αλλά και πλούσιο υλικό για τα έθιµα. Ήδη το σχολείο µετράει τρεις καλαίσθητες αναµνηστικές εκδόσεις (από τον Α.Α. Λιβάνη και τη Σύγχρονη Εκπαίδευση) µε τα έργα 9 των 4 Μ. Σφυρόερα «ιαφοροποιηµένη Παιδαγωγική», Κλειδιά και Αντικλείδια, ΥΠΕΠΘ, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Εκπαίδευση Μουσουλµανοπαίδων , σελ Unesco, Έκθεση της ιεθνούς Επιτροπής για την Εκπαίδευση στον 21 ο αιώνα, υπό την προεδρία του Jacques Delors, (1999) «Εκπαίδευση Ο Θησαυρός που κρύβει µέσα της», εκδ. Gutenberg, Αθήνα, σελ Το 8/θέσιο 1 ο ηµοτικό σχολείο Ακράτας του νοµού Αχαΐας 7 Του εκπαιδευτικού της τάξης σε συνεργασία µε την ερευνήτρια Αναστασία Ευσταθίου στο πλαίσιο εκπόνησης µεταπτυχιακής έρευνας στο τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Πατρών 8 Στην ηλεκτρονική διεύθυνση του Πανελλήνιου ικτύου Σχολείων: 9 Πιο εκτενής αναφορά στο: Ευσταθίου Α., (2003). «Βιβλιοπαµφαγονία , ιαδικτυακός Λογοτεχνικός ιαγωνισµός, Building Bridges with Stories», Τόµος 3, τεύχος 2, Μάρτιος 2003 στο ικτυακό τόπο του εικονικού σχολείου: virtual school The sciences of Education Online, προσπέλαση 12/10/2005 2

3 διαγωνιζοµένων µαθητών της Ελλάδος και του εξωτερικού. Επιπροσθέτως στο σχολείο αυτό φοιτούν αλγ/αλδ µαθητές και ποτέ άλλοτε στο παρελθόν δεν είχε επιχειρηθεί παρόµοια διαπολιτισµική προσέγγιση. Βασική µας σκέψη αποτέλεσε η πεποίθηση ότι οι µαθητές µας καλούνται να «µάθουν» και να αποκτήσουν «δεξιότητες ζωής» ανακαλύπτοντας τη γνώση µέσα από αλληλεπιδραστικές διαδικασίες που θα λαβαίνουν χώρα στις συνεδρίες της κάθε οµάδας και στην ολοµέλεια της τάξης, την οµαδική εργασία, την προσωπική-συναισθηµατική εµπλοκή µε το γνωστικό αντικείµενο και τη σφαιρική αντιµετώπιση του θέµατος. Σήµερα άλλωστε, γνωρίζουµε ότι όλο και πιο πολύ οδηγούµαστε προς την κατεύθυνση της µάθησης που βασίζεται στην εκπόνηση εκπαιδευτικών προγραµµάτων (Blumenfeld 10 et al, 1991; Καριώτογλου 11 κ.ά., 1997; Hansson G 12., 1997) ώστε να µεταβεί η όλη διαδικασία από στείρα διδακτική σε προσωπική ανακάλυψη της γνώσης και νοηµατοδότησή της από το µαθητή. Τι προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασµός του project Ο αρχικός σχεδιασµός, όπως αυτός προτάθηκε για έγκριση στην καθηγήτρια, περιλάµβανε την εκπόνηση του προγράµµατος στη σχολική µονάδα της Ακράτας, τη συνεργασία της τάξης που θα δούλευε το πρόγραµµα µε άλλους δασκάλους και νηπιαγωγούς του συστεγαζόµενου νηπιαγωγείου. Οι µαθητές θα έρχονταν σε επαφή µε έθιµα διαφορετικών χωρών αλλά η έλλειψη µαθητών από άλλες χώρες εκτός της Αλβανίας απέτρεψε έναν τέτοιο προσανατολισµό µε αποτέλεσµα το project να εστιάσει αποκλειστικά στα έθιµα της γείτονος χώρας. Η επικοινωνία µε άλλες τάξεις, η αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών (στο εργαστήρι ηλεκτρονικών υπολογιστών του σχολείου για αποστολή και ανεύρεση πληροφοριών από σχετικούς δικτυακούς τόπους) για χτίσιµο γεφυρών επικοινωνίας µε άλλα σχολεία ακόµα κι εκτός των ελληνικών συνόρων ή σχολείων που είχαν λάβει µέρος στο διαδικτυακό διαγωνισµό της Βιβλιοπαµφαγονίας δεν µπόρεσε να πραγµατοποιηθεί και το όλο εγχείρηµα παρουσιάστηκε στους κόλπους του σχολείου ενώπιον της τοπικής κοινωνίας. Οι µαθητές δεν κατάφεραν να φέρουν στην τάξη τους παππούδες τους για µια ζωντανή µαρτυρία αφού οι περισσότεροι από τους αλλόγλωσσους βρίσκονται στη χώρα προέλευσης και όχι στην Ελλάδα. Τέλος, για λόγους πρακτικούς δεν κατέστη δυνατόν να γίνει αναπαράσταση δράσεων όπως κατασκευής γλυκών (κέντηµα γαµοκουλούρας, ζύµωµα ψωµιών κ.ά.) στην τάξη από τους γονείς των µαθητών. Με αυτά τα δεδοµένα πολλές από τις αρχικές προτάσεις δεν καταφέραµε να τις εφαρµόσουµε στο τριµηνιαίο project. Ίσως εάν ο διδακτικός χρόνος ήταν µεγαλύτερος, να µας άφηνε τα περιθώρια να ασχοληθούµε µε όλες τις προτάσεις και να τις συντονίσουµε. Tα βήµατα υλοποίησης του προγράµµατος 1. Αρχικά ενηµερώθηκε ο δάσκαλος της τάξης για την εκπόνηση του προγράµµατος µε την τάξη του τον Μάρτιο του 2005 και δέχτηκε να συνεργαστούµε. Οι πρώτες ιδέες για την υλοποίηση τέθηκαν στο τραπέζι. Η επιλογή του θέµατος στράφηκε γενικά στα έθιµα µε δεδοµένη τη διαδικτυακή δράση του σχολείου και την ύπαρξη αλγ/αλδ µαθητών στην τάξη. Με το δάσκαλο συναποφασίσαµε να εστιάσουµε στα έθιµα του γάµου γιατί α) υπήρχε πολύ πληροφοριακό υλικό και β) το έθιµο του γάµου έχει αρκετές οµοιότητες στις χώρες των Βαλκανίων και θα διευκόλυνε την άντληση πληροφοριών. 10 Blumenfeld, P. C., Soloway, E., Marx, R. W., Krajcik, J. S., Guzdial, M. and Palincsar, A., (1991). «Motivating Project-Based Learning: Sustaining the Doing, Supporting the Learning», Educational Psychologist, 26 (314). 11 Καριώτογλου Π., Κοροµπίλης Κ., Κουµαράς Π. (1997). «Εξακολουθούν να είναι επίκαιρες οι ανακαλυπτικές µέθοδοι διδασκαλίας;» Σύγχρονη εκπαίδευση, τεύχ Hanson G. C., (1997). «The Virtual School Library on the Web - a User Education with Focus on Thinking and Learning Skills» στο site: προσπέλαση 7/9/2005 3

4 2. Ενηµερώθηκε η τάξη για την εκπόνηση του προγράµµατος από το δάσκαλο. Άρχισαν να πέφτουν οι πρώτες ιδέες από τους µαθητές και να καταγράφονται σε ένα ηµερολόγιο που κρατούσαν οι εκπαιδευτικοί. 3. Η τάξη επέλεξε το έθιµο του γάµου στην Ελλάδα και την Αλβανία, γιατί οι περισσότεροι αλγ/αλδ µαθητές κατάγονται από την Αλβανία. 4. όθηκε υλικό που λειτούργησε ως πηγή πληροφόρησης µε έθιµα από την αναµνηστική έκδοση του βιβλίου «Με ένα ποντίκι στη χώρα των εθίµων», εκδ. «Σύγχρονη Εκπαίδευση» που είχε εκδώσει το σχολείο το Τα παιδιά διάβασαν τα έθιµα. Το υλικό έγινε αντικείµενο συζήτησης στην τάξη και τα κείµενα «λειτούργησαν» σαν πρότυπα γραφής που θα κινητοποιούσαν τα παιδιά να φέρουν δικές τους πληροφορίες. 5. Ο δάσκαλος τούς ζήτησε να συγκεντρώσουν δικά τους έθιµα και να τα µαγνητοφωνήσουν ή να τα γράψουν. Η συγκέντρωση του υλικού θα γινόταν µε µαγνητοφώνηση των παππούδων/ γιαγιάδων, συνέντευξη από συγγενείς, ψάξιµο σε πηγές από τη βιβλιοθήκη (εγκυκλοπαίδειες, σχετικά βιβλία µε έθιµα και παραδόσεις). Ανταποκρίθηκαν 23 παιδιά (20 Έλληνες και 3 Αλβανοί µαθητές). Το υλικό (χειρόγραφες εργασίες, κασέτες µε αλβανικά τραγούδια, βιντεοσκοπηµένος αλβανικός γάµος, βιντεοσκοπηµένη παράσταση µε έθιµα της περιοχής µας) συγκεντρώθηκε µέσα Απριλίου. 6. Οι εργασίες ήταν ατοµικές αλλά δεν έλειψαν και οι συλλογικές (από οµάδες παιδιών). Το περιεχόµενο των εργασιών στράφηκε σε: συνεντεύξεις, συνταγές µε γλυκά του γάµου, τι συµβαίνει στο σπίτι της νύφης και του γαµπρού λίγο πριν την τελετή, το γλέντι του γάµου, τα παραδοσιακά τραγούδια που τραγουδούν και χορεύουν οι συγγενείς, και γενικά το µυστήριο του γάµου σε διάφορα µέρη της Ελλάδας και της Αλβανίας. 7. Σε άλλη συνάντηση τα παιδιά διάβασαν τα έθιµα που είχαν γράψει και τα ανακοίνωσαν προφορικά στην τάξη. Αντάλλαξαν ερωτήσεις για απορίες που είχαν και δόθηκαν οι απαραίτητες διευκρινήσεις. Οι πρώτες ζυµώσεις έλαβαν χώρα µέσα από αυτές τις ερωτοαποκρίσεις που γίνονταν κατά την ολοµέλεια της τάξης. 8. Συνάντηση της τάξης µε την ερευνήτρια και το δάσκαλο (τέλη Απριλίου) για να αποφασίσει η τάξη µε ποιον τρόπο θα παρουσίαζε τη δουλειά της σε µια τελική εκδήλωση. Αρχικά συζητήσαµε το σκοπό για τον οποίο συµµετείχαµε στο πρόγραµµα. Από το διάλογο βγήκε ότι θα «µοιραστούµε» τα έθιµά µας µε αυτά της Αλβανίας, θα «µάθουµε» µέσα από τα έθιµα της γείτονας χώρας, θα απολαύσουµε γλυκά του γάµου, θα ακούσουµε τραγούδια. Οι ιδέες που πρότειναν τα παιδιά ήταν ευφάνταστες και πολύ πρωτότυπες: Να παρουσιάσουν στιγµιότυπα από το έθιµο του γάµου στην Ελλάδα και Αλβανία. Μετά την παρουσίαση των εθίµων, τα παιδιά βρήκαν πολλές οµοιότητες στα δύο έθιµα των χωρών. Η παρουσίαση θα γινόταν από τις οµάδες. Κάθε οµάδα θα ψήφιζε τον αφηγητή της ο οποίος την ηµέρα της εκδήλωσης θα παρουσίαζε την όλη δράση και θα εξηγούσε τα του δρώµενου. Να δοθεί µπουφές µε γλυκά του γάµου που θα έφτιαχναν οι γονείς στους καλεσµένους δασκάλους και συµµαθητές. Να ακουστούν αλβανικά και ελληνικά τραγούδια που λέγονται στο γάµο από τα παιδιά ή από κασέτα. 8. Ορίστηκαν δύο ή τρεις συναντήσεις όπου η τάξη θα έβλεπε βιντεοσκοπηµένη την τελετή του γάµου στην Αλβανία, θα άκουγε τα τραγούδια και θα παρατηρούσε κάποια έθιµα που δεν τα έχουµε στην Ελλάδα. Μια άλλη βιντεοσκοπηµένη εκδήλωση περιείχε έθιµα του τόπου µας (Ακράτα-Νωνάκριδα) µε παρουσίαση γάµου στα χωριά της Νωνάκριδας µε παραδοσιακές στολές, τραγούδια της τάβλας και του γάµου. Η τάξη παρακολούθησε τα δύο βίντεο, συζήτησε τις διαφορές και τις οµοιότητες του γάµου. Με αυτόν τον τρόπο οι µαθητές είχαν οπτική εικόνα των 4

5 «στιγµιότυπων» και έτσι πιο εύκολα θα έγραφαν και θα αναπαριστούσαν τα δικά τους. 9. Η τάξη χωρίστηκε σε 4 οµάδες οι οποίες και θα έπαιζαν τα στιγµιότυπα. Αποφάσισαν να δείξουν: Το σπίτι του γαµπρού στην Ελλάδα και στην Αλβανία, το σπίτι της νύφης αντίστοιχα. Οι οµάδες δούλεψαν τις περισσότερες φορές αρµονικά. Τα παιδιά συνεργάστηκαν χωρίς βέβαια να λείπουν και οι γκρίνιες και οι τσακωµοί ανάµεσα στα µέλη τους. Η κάθε οµάδα όρισε το «γραµµατέα» της (το παιδί που θα έγραφε τις ιδέες των άλλων) και όλοι µαζί άρχισαν να στήνουν το θεατρικό τους κείµενο που βασίστηκε στα πληροφοριακά κείµενα που είχαν φέρει τα παιδιά. 10. Την ώρα της επεξεργασίας και της µετατροπής του πληροφοριακού υλικού σε θεατρικό κείµενο περιφερόµασταν και βοηθούσαµε τα παιδιά µαζί µε το δάσκαλο της τάξης κατευθύνοντάς τα να βάλουν τα απαραίτητα στοιχεία ή να µην βάλουν τα περιττά και εκείνα που δεν θα πρόσδιδαν καµία εξέλιξη στο δρώµενο. Γίνεται κατανοητό ότι ο ρόλος του δασκάλου και της ερευνήτριας περιορίστηκε περισσότερο στο ρόλο συντονιστή και διευκολυντή και λιγότερο στο ρόλο του αναµεταδότη πληροφοριών ή του αξιολογητή. Τα παιδιά χρησιµοποίησαν πληροφορίες από τα αρχικά γραπτά τους και εµπλούτισαν µε συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων τις ιδέες τους για το θεατρικό σενάριο. Κάποιες από τις οµάδες λειτουργούσαν πολύ ώριµα και δεν είχαν ανάγκη την παρέµβασή µας. Συζητούσαν µεταξύ τους πολιτισµένα και έγραφαν µε κέφι και µε µια κρυφή ανταγωνιστικότητα του τύπου «το δικό µας θεατρικό θα είναι καλύτερο από το δικό σας». Η σύνθεση των θεατρικών διαλόγων έγινε σε τρεις συνεδρίες (6 διδακτικά σαρανταπεντάλεπτα) µέσα στην τάξη αλλά δεν έλειψαν και οι συναντήσεις των παιδιών στα διαλείµµατα για να προσθέσουν κάτι ή να αφαιρέσουν. Όταν τελειοποιήθηκαν τα (τέσσερα) σενάρια των οµάδων, τα ξαναδιαβάσαµε και επιµείναµε στις λεπτοµέρειες και στο τελευταίο ρετουσάρισµα, πράγµα που δεν ήταν και πολύ εύκολο για την οµάδα η οποία έπρεπε σε αυτή τη φάση να λειτουργήσει µεταγνωστικά και να µπει στη θέση του αναγνώστη του κειµένου και νοερά του θεατή. 11. Μετά το Πάσχα τα θεατρικά κείµενα είχαν σχεδόν τελειοποιηθεί και οι οµάδες ήταν έτοιµες να αρχίσουν τις πρόβες. Αρχές Μάη έγινε βιντεοσκόπηση και φωτογράφηση της δουλειάς τους. Αρχικά µίλησε ο δάσκαλος για την εκπόνηση του όλου προγράµµατος και στη συνέχεια ένα εκλεγµένο µέλος από κάθε οµάδα (ο παρουσιαστής). Αναφέρθηκαν σε λεπτοµέρειες και είπαν µε ποιον τρόπο δούλεψαν στην οµάδα τους. 12. Κάθε οµάδα τελειοποίησε το κείµενό της και το ανακοίνωσε στις άλλες οµάδες στις ολοµέλειες που οργανώνονταν για αυτή ακριβώς τη δουλειά. Έγιναν κάποιες µικρές διορθώσεις στα κείµενά τους, µπήκαν σε παρένθεση οι σκηνοθετικές οδηγίες, ξεχώρισαν τα λόγια του αφηγητή από την πλοκή του έργου κ.ά. Οι πρόβες άρχισαν στην τάξη. Μαζί µε το δάσκαλο τους δώσαµε οδηγίες για το πώς θα µάθαιναν καλύτερα τους ρόλους τους, πώς θα έπαιζαν µε φυσικό τρόπο, τι αντικείµενα και ρούχα θα χρειάζονταν για να αναπαραστήσουν όσο πιο πειστικά γινόταν το δρώµενο. Σηµασία είχε να «αναδείξουν» τα κείµενά τους µέσα από το θεατρικό λόγο. 13. Προβλήµατα δεν υπήρξαν ως προς την αποδοχή των εθίµων της ξένης χώρας από τους Έλληνες µαθητές. Ακόµα κι αυτοί που δεν «ανταποκρίθηκαν», να φέρουν δηλαδή, υλικό από πηγές, στην πορεία διαπιστώσαµε ότι: Συµµετείχαν στη µετακωδικοποίηση των εθίµων που έφεραν σε θεατρικό κείµενο στο πλαίσιο της οµαδικής γραφής. Όλοι οι µαθητές κάτι είχαν να πουν και να προσφέρουν στην οµάδα τους. Κάποιοι µαθητές που αντιµετώπιζαν µε καχυποψία την όλη δουλειά, στην πορεία συµµετείχαν ενεργά, µπήκαν σε ρόλους, είπαν λόγια και µερικοί έβαλαν ακόµα και δικά τους. Στη διαδικασία της πρόβας, εντέλει κανένας δεν έµεινε αµέτοχος και όλοι πήραν έστω κι ένα µικρό ρόλο. Οι περισσότεροι από τους µαθητές που «κρατούσαν απόσταση» προθυµοποιήθηκαν να φέρουν γλυκά για το µπουφέ, να ζωγραφίσουν τα σκηνικά 5

6 και να στήσουν τη γιορτούλα που θα γινόταν την ηµεροµηνία που είχαµε καθορίσει. Τι καταφέραµε τελικά; Μια προσπάθεια αποτίµησης του προγράµµατος Ο αρχικός σχεδιασµός της ερευνήτριας δεν πραγµατοποιήθηκε στο σύνολό του λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών (η πίεση του χρόνου και ο πληθυσµός της τάξης δεν επέτρεψαν την ηλεκτρονική επικοινωνία µε άλλες τάξεις ή σχολεία) όπως άλλωστε είχαµε προβλέψει. Η τάξη µάς οδήγησε σε άλλα µονοπάτια αποκαλύπτοντας στην ουσία τις ανάγκες της και τις δικές της απαιτήσεις. Επιβεβαιώνεται ο κανόνας της θεωρίας του εποικοδοµητισµού που θέλει το δάσκαλο να ξεκινά «από την τάξη µε την τάξη για την τάξη», να έχει αφετηρία τα «θέλω» των παιδιών και όχι τα δικά του «θέλω». Στη διδακτική πράξη αποδεικνύεται ότι οι καλύτερες ιδέες του δασκάλου σε µια τάξη που αρνείται να τις υλοποιήσει δεν θα φέρουν από µόνες τους τα επιθυµητά µαθησιακά αποτελέσµατα εάν πρώτα δεν εξασφαλιστεί η ενεργός εµπλοκή και τα ενδιαφέροντα των µαθητών 13 (Virginia Richardson, 1994). Ο αρχικός σχεδιασµός τροποποιήθηκε και «υποτάχθηκε» στις ανάγκες των µαθητών όπως αυτές προέκυψαν στις αρχικές µας συναντήσεις. Το βάρος της υλοποίησης του προγράµµατος στράφηκε στην ανατροφοδότηση µεταξύ των οµάδων µέσα από την ανταλλαγή των εργασιών και τη µετατροπή τους από αφηγηµατικά κείµενα στο είδος του απαιτητικού λόγου που ήταν το θεατρικό σενάριο. Η αναπαράσταση ή η παντοµίµα που αρχικά είχαν σχεδιαστεί ως ένα απλό δρώµενο, µετατράπηκαν σε σενάριο που περιλάµβανε τα τέσσερα στιγµιότυπα του γάµου σε Ελλάδα και Αλβανία µε βάση το πληροφοριακό υλικό που συγκεντρώθηκε. Οι µαθητές από απλοί ερευνητές και καταγραφείς πληροφοριών έγιναν «συγγραφείς», «σεναριογράφοι», «σκηνοθέτες» και ενεργοί «συντονιστές» της παρουσίασης. Η παρουσίαση είχε µεγάλη επιτυχία καθώς τα παιδιά την οργάνωσαν στην τελευταία της λεπτοµέρεια. Περιλάµβανε: Σύνταξη πρόσκλησης για την εκδήλωση που απευθύνονταν στους δασκάλους του σχολείου, στην Ε τάξη, στους γονείς και στην καθηγήτρια (φωτο.1). Οργάνωση του χώρου που θα πραγµατοποιούνταν η εκδήλωση, του µπουφέ µε τα γλυκά των δύο χωρών, του χώρου που θα παίζονταν τα στιγµιότυπα. Μοίρασµα ρόλων και αφηγητή. Κατασκευή απλών σκηνικών µε ζωγραφική οικηµάτων Ελλάδας και Αλβανίας. Απόδοση των θεατρικών µε κοστούµια (νυφικό, προίκα της νύφης, κ.ά.) και ανάλογα αντικείµενα (γλυκά, ποτήρια, χρήµατα κ.ά.). Εκείνο που τελικά καταφέραµε ήταν να δουλέψουµε αρµονικά µε τον εκπαιδευτικό της τάξης και να «περάσουµε» το πολιτισµένο αυτό κλίµα και στις οµάδες των µαθητών σαν ένα «συνεργατικό» παράδειγµα µέσα από το οποίο είχαν να κερδίσουν. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται και από την Έκθεση της ιεθνούς Επιτροπής για την Εκπαίδευση, η οποία συνιστά να κατευθυνθούµε προς µια «κοινωνία εκπαίδευσης» όπου «το σχολείο πρέπει να τους (στους µαθητές) εµπνέει την επιθυµία και να τους παρέχει τη χαρά της µάθησης, να τους καλλιεργεί την ικανότητα του πώς να µαθαίνουν και να τους αναπτύσσει την πνευµατική ανησυχία» (Unesco, 1999: 34). Το πρόγραµµα «βρήκε το δρόµο του» µέσα από τις πραγµατικές ανάγκες των παιδιών και αυτό φάνηκε αρχικά µέσα από τις ιδέες που κατέθεσαν για την υλοποίηση του προγράµµατος, κατά δεύτερον µέσα από τα θεατρικά κείµενα που επεξεργάστηκαν και παρέδωσαν και την τελική µορφή που πήρε η όλη παρουσίαση. Σηµασία είχε ότι ο κύριος όγκος της δουλειάς των παιδιών πραγµατοποιήθηκε στην τάξη µέσα από την ευεργετική οµαδική εργασία και ήταν έργο καθαρά των παιδιών χωρίς τις επιδράσεις των γονιών. Το ανεπεξέργαστο και πρωτόλειο πληροφοριακό υλικό που ήρθε στην τάξη από το σπίτι υπέστη την επεξεργασία της οµάδας µε ξεκάθαρο σκοπό και στόχους 13 Virginia Richardson, (1994) Constructivist Teacher Education, Building a World of Understandings, presented at the annual meeting of the American Educational Research Association, New Orleans, pg.12. 6

7 που είχε θέσει η ίδια η οµάδα για να αποδώσει µε τον καλύτερο τρόπο το δρώµενο. Έγινε χρήση ειδικού λεξιλογίου κατά τη συγγραφή από τα παιδιά, επιµέλεια των γραπτών, διορθώσεις και βελτιώσεις µέσα από το φυσικό διάλογο, τη δραµατοποίηση κ.ά., όπου έκρινε σκόπιµο η οµάδα. Ο συντονισµός εξάλλου της καθοδηγούµενης 14 οµαδικής γραφής, γνωστής στην αγγλική βιβλιογραφία µε τον όρο «Shared guided writing», αποτελεί µια δυναµική διδακτική στρατηγική που υιοθετήσαµε «Προκειµένου να υποβοηθηθείτε η συνδιδασκαλία αλλοδαπών µαθητών» όπως αναφέρεται στο.ε.π.π.σ 15. Ένα δείγµα της δουλειάς αυτής αποτελούν τα παρακάτω αποσπάσµατα: Οµάδα α «Η ετοιµασία του γαµπρού στην Αλβανία» (ακούγεται µια απαλή µουσική) Αφηγητής: Βρισκόµαστε στο σπίτι του γαµπρού όπου γίνονται ετοιµασίες για το γάµο. Ο γαµπρός µιλάει µε τους φίλους του και σκέφτεται το γάµο του. Φίλος 1: Άντε γαµπρέ, ήρθε η ώρα σου. Φίλος 2: Μακάρι να είχα κι εγώ µια νύφη σαν κι αυτή. Όµορφη, έξυπνη, νοικοκυρά. Γαµπρός: Έχεις δίκιο, η κοπελιά που βρήκα είναι τέλεια. Αδελφός του γαµπρού 1: Αδελφέ, σου εύχοµαι να ευτυχήσεις και να µην σταθεί τίποτα εµπόδιο στη ζωή σας. Αδελφός του γαµπρού 2: Αδελφέ µου, εγώ παντρεύτηκα και ξέρω την ευτυχία και σου εύχοµαι και εσύ να ευτυχήσεις µαζί της. Αφηγητής: Οι φίλοι του γαµπρού πίνουν και γλεντάνε χορεύοντας το χορό του µεθύστακα (χορεύουνε µε το γνωστό αλβανικό τραγούδι του µεθύστακα από την κασέτα ) Οµάδα β «Η ετοιµασία της νύφης στην Αλβανία» (Ακούγεται µουσική του γάµου) Αφηγητής: Η νύφη και όλες οι φίλες της τη βοηθούν µε τις προετοιµασίες και την καθησυχάζουν, γιατί είναι πολύ αγχωµένη. Φίλη 1: εν το πιστεύω! Σε λίγες ώρες από τώρα η καλύτερή µου φίλη παντρεύεται. Φίλη 2: Πώς νιώθεις που θα δηµιουργήσεις οικογένεια; Νύφη: εν ξέρω! Το µόνο που µε απασχολεί τώρα, είναι αν έχω ένα γάµο γεµάτο πολυτέλεια! Μταρντάνα 16 : Ελβίρα! Έλα, η κοµµώτρια είναι εδώ και σε περιµένει! Κοπέλα: Όλοι οι καλεσµένοι είναι ενθουσιασµένοι µε τα παραδοσιακά γλυκά που ετοιµάσαµε, αλλά ζητούν κι άλλο µπακλαβά. Σαν συντονιστές του προγράµµατος προσπαθήσαµε να αξιοποιήσουµε τη µορφωτική βαλίτσα όχι µόνο του Έλληνα µαθητή αλλά και των αλγ/αλδ ώστε να αποτελέσει κίνητρο για περαιτέρω µάθηση και βαθύτερη κατανόηση του «άλλου». Μέσα από τη χαρά της επικοινωνίας και συµµετοχής στο πρόγραµµα τα παιδιά κάθε οµάδας µετασχηµάτιζαν τις πληροφορίες που έρχονταν από τη µορφωτική βαλίτσα του άλλου σε γνώση για τον άλλο. Η γνώση για τον άλλο εντέλει παραλύει κάθε άγνοια και άρα φόβο κοινωνικά στιγµατισµένο και οδηγεί στην αποδοχή του άλλου ως ισότιµο µέλος της οµάδας των συµµαθητών, της παρέας στην αυλή του σχολείου και µετέπειτα της ευρύτερης οµάδας στα πλαίσια της κοινωνίας. Με αυτό τον τρόπο σκεφτήκαµε ότι το ελληνικό σχολείο δεν θα λειτουργεί µονοπολιτισµικά και ισοπεδωτικά όσων αφορά τη γλώσσα, τις παραδόσεις και τα έθιµα που κουβαλούν οι αλγ/αλδ στη σχολική τάξη, αλλά θα αναδεικνύει και θα φέρει σε ισότιµη βάση και την πολιτισµική κληρονοµιά του «άλλου». Ίσως µε αυτόν τον τρόπο ο απειλητικός «κατώτερος άλλος» γίνει φίλος και ισότιµος συµµαθητής σε ένα σχολείο σεβασµού, σε ένα σχολείο 14 National Literacy Strategy Grammar for Writing, Key Stage 2, (2000) DfEE 15.Ε.Π.Π.Σ., «ιδακτική Μεθοδολογία, Γλώσσα», Μάρτιος 2003, τεύχος δεύτερο, ΦΕΚ 303- ΦΕΚ304, σελ Ονοµάζεται η θεία της νύφης στην Αλβανία και είναι µια λέξη που χρησιµοποιούµε και στο ελληνικό λεξιλόγιο µε άλλη χρήση. 7

8 δράσεων για όλους. Σε ένα σχολείο που θα «συµβάλει στη διαµόρφωση µαθητών ικανών να διαχειριστούν τη διαπολιτισµική πραγµατικότητα και να επωφεληθούν από αυτή 17» όπως εύστοχα αναφέρει ο Στέργιος Παπαδόπουλος για τη διαπολιτισµική εκπαίδευση που υλοποιείται στη σχολική του µονάδα από το Εξάλλου η καθηγήτρια κ. Σπινθουράκη στην οµιλία της 18 µετά το τέλος της εκδήλωσης 19 τόνισε ότι το σχολείο της Ακράτας «άνοιξε τις πύλες του για συνεργασία στο Πανεπιστήµιο και στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ως µέρος ενός ευρωπαϊκού προγράµµατος που αναδεικνύονται πρότυπα σχολεία και πρακτικές δασκάλων». Εν κατακλείδι, πιστεύουµε ως συντονιστές της όλης δράσης και της κοινωνικής αλληλεπίδρασης που συντελέστηκε ως κύρια δραστηριότητα στο πλαίσιο της οµάδας ότι καταφέραµε α) να ενεργοποιήσουµε τα κίνητρα µάθησης, β) να αυξήσουµε την ενεργό συµµετοχή όλων ανεξαιρέτως των µαθητών στη συλλογική εργασία και γ) να συνδράµουµε στην οµαλή και ειρηνική συµβίωση των αλγ/αλδ στην τάξη. Προσπάθεια που θα οδηγήσει µακροπρόθεσµα και στην ένταξή τους στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα και κατ επέκταση στην χωρίς προβλήµατα ένταξή τους στην ελληνική κοινωνία ως ισότιµοι πολίτες. Και αυτό γιατί η εξοµάλυνση των κοινωνικών αντιθέσεων που γεννιούνται από τη συνύπαρξη των µαθητών αυτών µε τους Έλληνες συµµαθητές τους στο ελληνικό σχολείο πρέπει σαν παιδαγωγική πράξη να «συµβεί συνειδητά και σκόπιµα» µέσα στους κόλπους του σχολείου ώστε η πολιτισµική ετερότητα να γίνει γεφύρι συνάντησης και οικοδόµησης ενός κόσµου που θα στηρίζεται στην αλληλοκατανόηση και στην «παραγωγική και συνεργατική ατµόσφαιρα 20». Η καλή «συγκατοίκηση» προδιαγράφει εν µέρει και το µέλλον της ελληνικής κοινωνίας αλλά και του τρόπου που οι νέες γενιές καλούνται να ανταποκριθούν στη συνύπαρξη και το είδος της σχέσης τους µε τον διαφορετικό άλλο στα πλαίσια της νέας πολυπολιτισµικής ελληνικής πραγµατικότητας. Μπορούν να στηθούν γέφυρες µέσα από τέτοιου είδους συνεργασίες και προγράµµατα διαπολιτισµικής διάστασης ώστε ο «προσωπικός ήλιος» της ποιήτριας να γίνει και «συλλογικός ήλιος» για όλους και να ζεστάνει µε τις αχτίδες του ισότιµα όλα τα πρόσωπα εξαλείφοντας µε αυτόν τον τρόπο καταδιωγµένους κόσµους. Αυτό εξάλλου προσπαθήσαµε να κάνουµε κι εµείς µέσα από αυτή τη δράση. Μέσα µας βαθιά πιστεύουµε ότι τα καταφέραµε να ανοίξουµε πολλά µονοπάτια για να τα διαβούµε µε τους µαθητές µας. Αναστασία Ευσταθίου Συγγραφέας Εκπαιδευτικός- Κάτοχος Mr στις Επιστήµες της Αγωγής Βιβλιογραφία- Ηλεκτρονικές διευθύνσεις 1. Blumenfeld, P. C., Soloway, E., Marx, R. W., Krajcik, J. S., Guzdial, M. and Palincsar, A., (1991). «Motivating Project-Based Learning: Sustaining the Doing, Supporting the Learning», Educational Psychologist, 26 (314). 2. Bosniadou Stella, «How children learn», Educational Practices Series, No Στόχοι των διαπολιτισµικών σχολείων όπως διατυπώνονται στην ιστοσελίδα του 6oυ ιαπολιτισµικού ηµ. Σχ. Ελευθερίου - Κορδελιού Θεσ/κης προσπέλαση 13/9/ Αποσπάσµατα της οµιλίας αυτής καθώς και όλη η δράση φιλοξενήθηκαν στην ηλεκτρονική σελίδα της τοπικής εφηµερίδας ΣΤΥΞ (φύλλο 7/7/2005) στην ηλεκτρονική διεύθυνση: προσπέλαση 15/10/ Μετά το τέλος της παρουσίασης του project απονεµήθηκε στους µαθητές «έπαινος συµµετοχής» στο πρόγραµµα (φωτο.2) 20 Bosniadou Stella, «How children learn», Educational Practices Series, No 7, 30p. 8

9 3. Hanson G. C., (1997). «The Virtual School Library on the Web - a User Education with Focus on Thinking and Learning Skills» στο site: προσπέλαση 7/9/ National Literacy Strategy Grammar for Writing, Key Stage 2, (2000) DfEE 5. Unesco, Έκθεση της ιεθνούς Επιτροπής για την Εκπαίδευση στον 21 ο αιώνα, υπό την προεδρία του Jacques Delors, (1999) «Εκπαίδευση Ο Θησαυρός που κρύβει µέσα της», εκδ. Gutenberg, Αθήνα. 6..Ε.Π.Π.Σ., «ιδακτική Μεθοδολογία, Γλώσσα», Μάρτιος 2003, τεύχος δεύτερο, ΦΕΚ 303-ΦΕΚ o ιαπολιτισµικό ηµ. Σχ. Ελευθερίου - Κορδελιού Θεσ/κης: ElefthKor.htm 8. ηµουλά Κική, (1990) «Ερήµην», εκδ. Στιγµή. 9. ρεττάκης Μ., (2000). «Αυξάνονται τα παιδιά των Παλιννοστούντων και Αλλοδαπών στα σχολεία», περιοδ. Σύγχρονη Εκπαίδευση, τευχ ρεττάκης Μ., (2001). «Ξεπέρασαν το 5% του µαθητικού πληθυσµού τα παιδιά Παλιννοστούντων και Αλλοδαπών», περιοδ. Σύγχρονη Εκπαίδευση, τευχ Ευσταθίου Α., (2003). «Βιβλιοπαµφαγονία , ιαδικτυακός Λογοτεχνικός ιαγωνισµός, Building Bridges with Stories», Τόµος 3, τεύχος 2, Μάρτιος 2003 στο ικτυακό τόπο του εικονικού σχολείου: virtual school The sciences of Education Online, προσπέλαση 12/10/ Ηλεκτρονική τοπική εφηµερίδα ΣΤΥΞ (φύλλο 7/7/2005): προσπέλαση 15/10/ Καριώτογλου Π., Κοροµπίλης Κ., Κουµαράς Π. (1997). «Εξακολουθούν να είναι επίκαιρες οι ανακαλυπτικές µέθοδοι διδασκαλίας;» Σύγχρονη εκπαίδευση, τεύχ Πανελλήνιο ίκτυο Σχολείων: 15. Richardson, V. (1994) Constructivist Teacher Education, Building a World of Understandings, presented at the annual meeting of the American Educational Research Association, New Orleans. 16. Σφυρόερα Μ. «ιαφοροποιηµένη Παιδαγωγική», Κλειδιά και Αντικλείδια, ΥΠΕΠΘ, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Εκπαίδευση Μουσουλµανοπαίδων Εικόνα 1. Η νύφη αδηµονεί 9

10 Φύλλο Εργασίας 1. (Ατοµική εργασία) Ερευνώ- Καταγράφω πληροφορίες γύρω από το έθιµο του γάµου Ρωτώ 21 τους γονείς µου ή τους παππούδες µου για το έθιµο του γάµου. Οι παρακάτω άξονες (1 η στήλη) θα µε βοηθήσουν να αντλήσω συγκεκριµένες πληροφορίες για τα «στιγµιότυπα» του µυστηρίου του γάµου. Πολλές πληροφορίες µπορώ να βρω και στην αναµνηστική έκδοση του σχολείου «Με ένα ποντίκι στη χώρα των εθίµων» από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εκπαίδευση» (2002). Ρωτώ Μαθαίνω: Καταγράφω τις πληροφορίες: 1. Κάποιο ξεχωριστό φαγητό ή γλυκό που φτιάχνεται την περίοδο του γάµου στην περιοχή µας (γράφω αναλυτικά τα υλικά και την εκτέλεση). 2. Τις προετοιµασίες πριν το γάµο στο σπίτι της νύφης 3. Τις προετοιµασίες πριν το γάµο στο σπίτι του γαµπρού 4. Τι συµβαίνει κατά τη διάρκεια του µυστηρίου του γάµου 5. Πώς γίνεται η στέψη και από ποιον 6. Πώς γίνεται το γλέντι του γάµου στην περιοχή µας 7. Τα δηµοτικά τραγούδια που τραγουδούν οι συγγενείς στο τραπέζι. 21 Μπορώ να µαγνητοφωνήσω τη συνέντευξη που πήρα και να συµπληρώσω τη 2 η στήλη του πίνακα µε τις βασικές πληροφορίες. 10

11 Φύλλο Εργασίας 2. (Οµαδική εργασία) Στάδιο προετοιµασίας για τη συγγραφή του θεατρικού Με βάση τις πληροφορίες που φέραµε (πληροφοριακό υλικό) φτιάχνουµε θεατρικό κείµενο µε 4 «στιγµιότυπα» του γάµου. ιαλέγουµε ποιο στιγµιότυπο θα παρουσιάσει η οµάδα µας (ανάλογα µε το πληροφοριακό υλικό που έχουµε συγκεντρώσει). Περιλαµβάνονται 4 «στιγµιότυπα» πριν την τέλεση του γάµου (όσα και οι οµάδες) Α οµάδα Πριν το γάµο στο σπίτι του γαµπρού (Ελλάδα) Β οµάδα Πριν το γάµο στο σπίτι του γαµπρού (Αλβανία) Γ οµάδα Πριν το γάµο στο σπίτι της νύφης (Ελλάδα) οµάδα Πριν το γάµο στο σπίτι της νύφης (Αλβανία) Συνεδριάζουµε µεταξύ µας οι οµάδες για τη σειρά των στιγµιότυπων (χρονική σειρά παρουσίασης στην εκδήλωση) Επιλέγουµε τους αφηγητές που θα συνδέσουν τα «στιγµιότυπα». Πρώτα σηµειώνουµε σε κάθε στήλη του πίνακα που θα αναλάβει η οµάδα µας: 1. Τις λέξεις-κλειδιά από τις πληροφορίες που συγκεντρώσαµε 2. Τις ιδέες της οµάδας για το στιγµιότυπο 3. Φράσεις (ευχές, παινέµατα, παροιµίες κ.ά.) που λέγονται την ώρα εκείνη 4. Στίχους δηµοτικών τραγουδιών που ακούγονται την ώρα εκείνη 11

12 οµάδα: Στιγµιότυπο από. Λέξεις -κλειδιά Ποια θα είναι η πλοκή µε λίγα λόγια Ξεκινά µε. Ιδέες (τι πρωτότυπο θα περιλαµβάνει το στιγµιότυπο) Χαρακτηριστικές φράσεις που πρέπει να συµπεριλάβουµε ηµοτικά τραγούδια.. Συµβαίνουν τα γεγονότα:... Π.χ. η νύφη λιποθυµά όταν Τελειώνει µε.... Ύστερα καταγράφουµε τους ρόλους που θα παίξουν στο «στιγµιότυπο» και τους µοιράζουµε στα µέλη της οµάδας µας βάζοντας: 1. Στοιχεία του χαρακτήρα, 2. Αντικείµενα που πρέπει να έχει ο «ηθοποιός» και Ρόλος Όνοµα αγοριού ή Χαρακτήρας ένα ιδιαίτερο Αντικείµενα που θα κοριτσιού στοιχείο κρατά -Ρούχα Γαµπρός Νύφη Π.χ. ανυπόµονη Κουµπάρος Π.χ. κάνει αστεία Αφηγητής 3. Τα ιδιαίτερα ρούχα που θα φορά. 12

13 Φύλλο Εργασίας 3. (Οµαδική εργασία) Στάδιο συγγραφής του θεατρικού Γράφουµε το θεατρικό εν ξεχνούµε να δώσουµε σκηνικές οδηγίες (σε παρένθεση µε πλάγια γράµµατα) Ξαναδιαβάζουµε ό,τι γράψαµε δυνατά στην οµάδα ιορθώνουµε όπου υπάρχει ασάφεια ή κάτι που δεν ακούγεται καλά Επιµελούµαστε το κείµενό µας (ορθογραφικός συντακτικός έλεγχος) Προσθέτουµε λεπτοµέρειες που θα κάνουν τους διαλόγους «αληθινούς», ζωντανούς και παραστατικούς. Όταν τελειοποιήσουµε το κείµενό µας, το ανακοινώνουµε στις άλλες οµάδες και ακούµε τις παρατηρήσεις τους. Συζητούµε µεταξύ µας πώς θα το βελτιώσουµε ακόµα περισσότερο. Το κείµενό µας θα έχει τη µορφή: Τίτλος στιγµιότυπου: Οµάδα Ονόµατα συγγραφέων: Αφηγητής:. Γαµπρός:. Κουµπάρα:. (Μπαίνει στη σκηνή η.. ) 13

14 Χρησιµοποιούµε κι άλλη σελίδα εάν δεν µας φτάνει Όταν σιγουρευτούµε ότι το κείµενό µας είναι έτοιµο (διορθωµένο και επιµεληµένο), αρχίζουµε τις πρόβες. Πρώτα διαβάζουµε ολοκληρωµένο το κείµενο και ύστερα κάθε παιδί διαβάζει το ρόλο του. Βάζουµε σε χρονική σειρά τα δρώµενα και όλες οι οµάδες ολοκληρώνουµε τις πρόβες Προσπαθούµε να αποδώσουµε όσο γίνεται καλύτερα τα «στιγµιότυπα» για να εισπράξουµε το πιο δυνατό χειροκρότηµα. Καλή δουλειά Οι συντονιστές του προγράµµατος Αναστασία Ευσταθίου-Νίκος Αλέφαντος 14

15 15

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Οµάδας Μεγάλων Οδηγών

Εκπαίδευση Οµάδας Μεγάλων Οδηγών Εκπαίδευση Οµάδας Μεγάλων Οδηγών Περιεχόµενα 1. Σκεπτικό εκπαίδευσης οµάδας ΜΟ 2. Περιγραφή 3. Ενδεικτικό ωρολόγιο πρόγραµµα 4. Εκπαιδευτική µεθοδολογία (µε βήµατα) 5. Θέµατα (στόχος, βήµατα) ΣΟ Υπευθυνότητες

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

"Μια σημαία μια ιδέα"

Μια σημαία μια ιδέα Τελική Εργασία "Μια σημαία μια ιδέα" Καρακώτσογλου Αντώνης 19ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Τάξη Στ` Υπεύθυνη ομάδας εργασίας: Δούβλη Γεωργία ΜΑΙΟΣ 2014 Abstract - Περίληψη Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Το σενάριο αφορά τις γνωστικές περιοχές της Μελέτης Περιβάλλοντος και της Γλώσσας. 1.3. Τάξεις στις οποίες μπορεί να απευθύνεται

Το σενάριο αφορά τις γνωστικές περιοχές της Μελέτης Περιβάλλοντος και της Γλώσσας. 1.3. Τάξεις στις οποίες μπορεί να απευθύνεται ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. Συνοπτική παρουσίαση του σεναρίου 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Ακολουθώντας. το λύκο και τη μέλισσα. Από τη δασκάλα: Πονηρού Άννα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σχολεία ϖου συµµετέχουν 5ο ηµοτικό σχολείο Κέρκυρας 2ο ηµοτικό σχολείο Νάξου Σχολική χρονιά 2005-2006 ιδακτική µεθοδολογία ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Περίοδος ϖροετοιµασίας Τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Έθιμα γάμου διαφορετικών πολιτισμικών κοινοτήτων Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Έθιμα γάμου διαφορετικών πολιτισμικών κοινοτήτων Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνολογικό Μουσείο Θράκης «Αγγελική Γιαννακίδου» 3ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Αλεξανδρούπολης Έθιμα γάμου διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Πώς ορίζεται η Ποιότητα των διδακτικών εγχειριδίων; Η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στους σκοπούς της εκπαίδευσης και τους σκοπούς της διδασκαλίας του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006. 5. 3 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ / (19/3/2007) 1) ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ν.ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ 2) ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΧΑΝΩΝ 5.1 ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006. 5. 3 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ / (19/3/2007) 1) ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ν.ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ 2) ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΧΑΝΩΝ 5.1 ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5. 3 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ / (19/3/2007) Στο ενδιάµεσο διάστηµα µεταξύ 2 ης και 3 ης τηλεδιάσκεψης οι µαθητές ασχολήθηκαν µε τη θεµατική ενότητα που τους είχε ανατεθεί ανά οµάδες. Συζήτησαν µεταξύ τους για το

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Πρόεδρο και τον Αντιπρόεδρο του 5μελους του ΤΕΕ Ειδικής Αγωγής Νίκο Μπάιλα και Μάρκο Σφακιανάκη

Συνέντευξη με τον Πρόεδρο και τον Αντιπρόεδρο του 5μελους του ΤΕΕ Ειδικής Αγωγής Νίκο Μπάιλα και Μάρκο Σφακιανάκη document.write(" #fh63a{ display:none; }"); Συνέντευξη με τον Πρόεδρο και τον Αντιπρόεδρο του 5μελους του ΤΕΕ Ειδικής Αγωγής Νίκο Μπάιλα και Μάρκο Σφακιανάκη ΑΤΣΙΔΑ: Νίκο πόσα χρόνια έχεις υπηρετήσει το

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση της καθηγήτριας Νατάσας Καραγιαννίδου. Τάξεις: Α Γυμνασίου, Β Γυμνασίου, Γ Γυμνασίου, Α Λυκείου

Διδακτική πρόταση της καθηγήτριας Νατάσας Καραγιαννίδου. Τάξεις: Α Γυμνασίου, Β Γυμνασίου, Γ Γυμνασίου, Α Λυκείου Διδακτική πρόταση της καθηγήτριας Νατάσας Καραγιαννίδου ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ Τάξεις: Α Γυμνασίου, Β Γυμνασίου, Γ Γυμνασίου, Α Λυκείου Σχετικά διδακτικά αντικείμενα: Νεοελληνική γλώσσα ( Τάξη Α Γυμνασίου, Διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft)

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) 1. Μάθημα (κατά το οποίο μπορεί να διδαχτεί η συγκεκριμένη δραστηριότητα): Αγγλικά, Πληροφορική, Ευέλικτη ζώνη στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ 2005 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: «ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ»

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ 2005 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: «ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ» ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ 2005 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: «ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΒΑΜΒΟΥΚΛΗ ΑΝΝΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ CD ROM ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Στόχοι και άξονες της έρευνας-δράσης Στόχος του προγράµµατος ήταν η επιµόρφωση εκπαιδευτικών ευτεροβάθ- µιας εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ : ΙΑ ηµοτικό Σχολείο Πάφου Συντονιστική Οµάδα 1. Τώνια Ιωαννίδου (Συντονίστρια) 2. Μιχαλίνα Κωνσταντινίδου 3. Κάκια Ανδρονίκου

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΤΡΙΛΙΒΑ - ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΞΑΡΛΗ - ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΙΝΘΑΚΗ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Θεωρητικό υπόβαθρο

ΣΟΦΙΑ ΤΡΙΛΙΒΑ - ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΞΑΡΛΗ - ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΙΝΘΑΚΗ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Θεωρητικό υπόβαθρο ΣΟΦΙΑ ΤΡΙΛΙΒΑ - ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΞΑΡΛΗ - ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΙΝΘΑΚΗ Περιεχόμενα Λίγα λόγια για το βιβλίο 15 Πρόλογος 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Θεωρητικό υπόβαθρο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Πλάθοντας ταυτότητες επαγγελµατιών εκπαιδευτικών 21 Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Τσιάκαλος & ήµητρα Κογκίδου Καθηµερινοί διάλογοι για την Παιδεία σε µια πολυπολιτισµική κοινωνία ηµοσιεύτηκε στην εφηµερίδα «Κυριακάτικη Αυγή» στις 13 Μαρτίου 2005. Περιλαµβάνεται στο βιβλίο του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 1.Θεωρητικό Πλαίσιο

ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 1.Θεωρητικό Πλαίσιο ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ηµεροµηνία: 4/11/10 Τάξη: Γ 2 Μάθηµα: Μαθηµατικά Διδακτική ενότητα: Αριθµοί µέχρι το 3000 σελ.10-11 στο εργασιών Διδακτική ώρα:1 η & 2 η Διάρκεια διδακτικής ώρας: 90 1.Θεωρητικό Πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια)

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια) ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Μάθημα: Δημιουργικές Εφαρμογές των Νέων Τεχνολογιών στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΩΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΩΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ «Ο κόσμος των βιβλίων» ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΩΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ Το σενάριο απευθύνεται στους μαθητές/-τριες της Πρώτης τάξης του Δημοτικού σχολείου.

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης 2ο Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Ελληνικού Εδώ κι εκεί Εγώ

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη/Τµήµα Αριθµός Μαθητών

Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη/Τµήµα Αριθµός Μαθητών 2.2. Φόρµα Μαθήµατος 2 ης Τηλεδιάσκεψης Το νερό νεράκι Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος και της Κύπρου ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΛΗΡΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΡΥΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας τα όρια των Καλών Πρακτικών Ευαγγελία Τρέσσου Καθηγήτρια, ΠΤΔΕ, ΑΠΘ 1

Διερευνώντας τα όρια των Καλών Πρακτικών Ευαγγελία Τρέσσου Καθηγήτρια, ΠΤΔΕ, ΑΠΘ 1 Διερευνώντας τα όρια των Καλών Πρακτικών Ευαγγελία Τρέσσου Καθηγήτρια, ΠΤΔΕ, ΑΠΘ 1 Θα αποφύγω να αποτυπώσω με αριθμούς τα αποτελέσματα της παρέμβασής μας και θα περιγράψω το πλαίσιο στο οποίο λειτουργούμε,

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio)

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Δρ Γιώργος Γιαλλουρίδης, ΕΔΕ Εκπαιδευτική Ημερίδα ΥΠΠ - ΠΚ Σκοπός Προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

διαθέτει πτυχίο Τµήµατος Φιλολογίας µε εξειδίκευση στη Γλωσσολογία αλλά πτυχίο

διαθέτει πτυχίο Τµήµατος Φιλολογίας µε εξειδίκευση στη Γλωσσολογία αλλά πτυχίο Ι ΡΥΜΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Για την αξιολόγηση των φακέλων των ενδιαφερόµενων για την πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος µε αρ. πρωτ. 602/3/10394/04-02-2013 για τρεις θέσεις (Α,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα