Βρυξέλλες, COM(2015) 116 final PART 1/2

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βρυξέλλες, 9.3.2015 COM(2015) 116 final PART 1/2"

Transcript

1 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, COM(2015) 116 final PART 1/2 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης 2015 EL EL

2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2015 (εφεξής «πίνακας αποτελεσμάτων») παρουσιάζεται σε μια χρονική στιγμή που η ΕΕ έχει δεσμευθεί για την αναζωογόνηση της οικονομικής ανάπτυξης και για τη δημιουργία νέας ώθησης για την αλλαγή. Ο ρόλος των αποτελεσματικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης στη δημιουργία ενός φιλικού προς τις επενδύσεις περιβάλλοντος, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, την παροχή μεγαλύτερης ρυθμιστικής προβλεψιμότητας και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης είναι βασικός. Ο πίνακας αποτελεσμάτων βοηθά τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των οικείων συστημάτων απονομής δικαιοσύνης. Η παρούσα έκδοση επιδιώκει τον εντοπισμό πιθανών τάσεων και περιέχει νέους δείκτες και περισσότερο βελτιωμένα δεδομένα. Ο σημαντικός ρόλος των συστημάτων δικαιοσύνης στην οικονομική ανάπτυξη συμπληρώνει την ιδιαιτέρως σημαντική λειτουργία τους που αφορά τον σεβασμό των αρχών βάσει των οποίων ιδρύθηκε η ΕΕ. Η πρόσβαση σε ένα αποτελεσματικό σύστημα δικαιοσύνης αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα στο οποίο ερείδονται οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες και το οποίο κατοχυρώνεται στις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών. Το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου κατοχυρώνεται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αποτελεσματικότητα των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ και την ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Κάθε φορά που ένα εθνικό δικαστήριο εφαρμόζει τη νομοθεσία της ΕΕ, ενεργεί ως «δικαστήριο της Ένωσης» και πρέπει να παρέχει πραγματική δικαστική προστασία σε κάθε πολίτη και σε κάθε επιχείρηση των οποίων τα δικαιώματα που εγγυάται η νομοθεσία της ΕΕ παραβιάζονται. Οι αδυναμίες των εθνικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης αποτελούν εμπόδιο για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, την εύρυθμη λειτουργία του χώρου δικαιοσύνης της ΕΕ και την αποτελεσματική εφαρμογή του κεκτημένου της ΕΕ. Για τους λόγους αυτούς, από το 2011, οι εθνικές δικαστικές μεταρρυθμίσεις έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος των διαρθρωτικών συνιστωσών των κρατών μελών στα οποία εφαρμόζονται προγράμματα οικονομικής προσαρμογής 1. Από το 2012 και εξής, η βελτίωση της ποιότητας, της ανεξαρτησίας και της αποτελεσματικότητας των δικαστικών συστημάτων αποτελεί επίσης προτεραιότητα του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, του ετήσιου κύκλου συντονισμού της οικονομικής πολιτικής της ΕΕ. Η ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης για το 2015 ανανεώνει τη δέσμευση για την πραγματοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στον τομέα της δικαιοσύνης Το 2014, τα προγράμματα οικονομικής προσαρμογής που εφαρμόζονταν στην Ελλάδα, την Πορτογαλία (έληξε τον Ιούνιο 2014) και την Κύπρο περιελάμβαναν προϋποθέσεις σχετικά με μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δικαιοσύνης. Ανακοίνωση της Επιτροπής, Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης 2015, COM(2014) 902 final. 2

3 Μια μεγάλη διαδικασία μεταρρυθμίσεων στον τομέα της δικαιοσύνης έχει ξεκινήσει στα κράτη μέλη... Από τις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν για την παρούσα έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης προκύπτει ότι, το 2014, όλα τα κράτη μέλη ασχολήθηκαν με μεταρρυθμίσεις στο σύστημα δικαιοσύνης τους. Το αντικείμενο, η κλίμακα και η επικρατούσα κατάσταση της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας ποικίλλουν σημαντικά. Το ίδιο ισχύει και για τους επιδιωκόμενους στόχους, οι οποίοι θα μπορούσαν να είναι η αντιμετώπιση των ανεπαρκειών, η βελτίωση της ποιότητας και της δυνατότητας πρόσβασης, η διαχείριση των δημοσιονομικών περιορισμών, η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών ή η προώθηση ενός φιλικού προς τις επιχειρήσεις περιβάλλοντος. Διάγραμμα 1: Καταγραφή των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της δικαιοσύνης στην ΕΕ το 2014 (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 3 ) Γενική μεταρρυθμιστική στρατηγική Δικαστικό Συμβούλιο Δικαστικά επαγγέλματα (δικαστές & προσωπικό δικαστηρίων) ΤΠΕ στην δικαστική εξουσία Διοίκηση δικαστηρίων Δικονομικό δίκαιο Επαναχάραξη του (αστικό, εμπορικό, δικαστικού χάρτη διοικητικό, εκτέλεσης, αφερεγγυότητας) Νομική συνδρομή Αναδιοργάνωση δικαστηρίων (π.χ. νέο δικαστήριο/ νέες αρμοδιότητες δικαστηρίου) Δικαστικά έξοδα Μέθοδοι ΕΕΔ Νομικά επαγγέλματα Αριθμός κρατών μελών που έχουν ανακοινώσει μεταρρυθμίσεις το 2014 ή που συνεχίζουν μεταρρυθμίσεις το 2014 Αριθμός κρατών μελών που έχουν θεσπίσει/ εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις το 2014 Οι μεταρρυθμίσεις ποικίλλουν από λειτουργικά μέτρα, όπως ο εκσυγχρονισμός της διαδικασίας διαχείρισης στο δικαστήριο, η χρήση νέων τεχνολογιών της πληροφορίας, η ανάπτυξη μηχανισμών εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, έως μέτρα περισσότερο διαρθρωτικού χαρακτήρα, όπως η αναδιάρθρωση της οργάνωσης των δικαστηρίων, η αναθεώρηση του δικαστικού χάρτη, η απλούστευση των κανόνων δικονομίας, η μεταρρύθμιση του δικαστικού και του δικηγορικού λειτουργήματος και η μεταρρύθμιση της νομικής συνδρομής.... με την ενθάρρυνση και την υποστήριξη της ΕΕ. Αυτή η διαδικασία μεταρρύθμισης πραγματοποιείται στο πλαίσιο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που ενθαρρύνει η ΕΕ για να τεθεί η Ευρώπη σε σταθερή τροχιά οικονομικής ανάκαμψης. Μαζί με τις επενδύσεις και τη δημοσιονομική υπευθυνότητα, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις αποτελούν έναν από τους τρεις πυλώνες μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής της ΕΕ το Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την εξασφάλιση της αποτελεσματικότητας των δικαστικών συστημάτων ανοίγουν τον δρόμο για ένα περισσότερο φιλικό προς τις επιχειρήσεις και τους πολίτες περιβάλλον. Τα πορίσματα του πίνακα αποτελεσμάτων για το 2014, μαζί με μια ειδική ανά χώρα αξιολόγηση που διενεργήθηκε για καθένα από τα οικεία κράτη μέλη, βοήθησαν την ΕΕ να διατυπώσει συστάσεις ανά χώρα στον τομέα της δικαιοσύνης. Κατόπιν πρότασης της 3 Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. 3

4 Επιτροπής, το Συμβούλιο διατύπωσε συστάσεις προς δώδεκα κράτη μέλη 4 για τη βελτίωση, ανάλογα με την οικεία χώρα, της ανεξαρτησίας, της ποιότητας και/ή της αποτελεσματικότητας του συστήματος δικαιοσύνης. Από αυτά τα δώδεκα κράτη μέλη, είχε ήδη διαπιστωθεί ότι δέκα το και έξι το αντιμετώπιζαν προκλήσεις σχετικά με τη λειτουργία των συστημάτων δικαιοσύνης τους. Η Επιτροπή παρακολουθεί στενά την εφαρμογή των συστάσεων αυτών μέσω διαλόγου με τις εθνικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη στα οικεία κράτη μέλη. Για να υποστηρίξει αυτές τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες, η Επιτροπή εντατικοποίησε επίσης τον διάλογο με τα κράτη μέλη μέσω της ομάδας των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης την οποία διαθέτει 7. Οι συζητήσεις αξιοποίησαν την εμπειρία των κρατών μελών 8 και οδήγησαν σε ανταλλαγές πληροφοριών για τις εφαρμοζόμενες πρακτικές με στόχο την υποστήριξη της ποιότητας των συστημάτων δικαιοσύνης, ιδίως, για τις μεθόδους διαχείρισης της ποιότητας, τις πολιτικές επικοινωνίας των δικαστηρίων, τις Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Βουλγαρίας για το 2014 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου για το πρόγραμμα σύγκλισης της Βουλγαρίας για το 2014 (2014/C 247/02) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κροατίας για το 2014 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Κροατίας για το 2014 (2014/C 247/10) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιρλανδίας για το 2014 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ιρλανδίας για το 2014 (2014/C 247/07) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2014 της Ιταλίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ιταλίας, 2014 (2014/C 247/11) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λετονίας για το 2014 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Λετονίας για το 2014 (2014/C 247/12) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2014 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας για την περίοδο 2014 (2014/C 247/16) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας για το 2014 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας για το 2014 (2014/C 247/19) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2014 και την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2014 (2014/C 247/20) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ρουμανίας για το 2014 και την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας για το 2014 (2014/C 247/21) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβακίας για το 2014 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας για το 2014 (2014/C 247/23) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας για το 2014 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας για το 2014 (2014/C 247/22) Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ισπανίας για το 2014 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ισπανίας για το 2014 (2014/C 247/08). BG, ES, HU, IT, LV, MT, PL, RO, SI, SK. BG, IT, LV, PL, SI, SK. Το 2013, η Επιτροπή συγκρότησε μια ομάδα υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης ενόψει της κατάρτισης του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης και για την προώθηση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών για την αποτελεσματικότητα των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης. Για τον σκοπό αυτόν, ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να ορίσουν δύο υπεύθυνους επικοινωνίας, έναν από το δικαστικό σώμα και έναν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, ενώ πραγματοποιήθηκαν τακτικές συνεδριάσεις της εν λόγω άτυπης ομάδας το 2014 και το Ένα κράτος μέλος δεν έχει ορίσει ακόμη υπεύθυνους επικοινωνίας, ενώ τέσσερα κράτη μέλη έχουν ορίσει έναν υπεύθυνο επικοινωνίας μόνο από το υπουργείο δικαιοσύνης και όχι από το δικαστικό σώμα. Οι χώρες AT, BE, DE, IE, EL, HR, IT, LT, NL, PT, RO παρουσίασαν στην εν λόγω ομάδα ορισμένες πτυχές των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης τους. 4

5 προσπάθειες για την ομοιόμορφη εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ και τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας του δικαστικού συστήματος (π.χ. όσον αφορά τη δομή του). Η συνέχιση των προσπαθειών για την προώθηση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών είναι ιδιαιτέρως σημαντική για την υποστήριξη της ποιότητας των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της δικαιοσύνης στα κράτη μέλη. Τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) 9 στηρίζουν τις προσπάθειες των κρατών μελών να βελτιώσουν τη λειτουργία των οικείων συστημάτων απονομής δικαιοσύνης. Κατά την έναρξη της νέας περιόδου προγραμματισμού , η Επιτροπή διεξήγαγε εντατικό διάλογο με τα κράτη μέλη σχετικά με τον καθορισμό των στρατηγικών χρηματοδοτικών προτεραιοτήτων των ΕΔΕΤ για την ενθάρρυνση ενός στενού δεσμού μεταξύ της πολιτικής και της χρηματοδότησης. Βάσει των σχεδίων συμφωνίας εταιρικής σχέσης, ο συνολικός προϋπολογισμός που διατίθεται για επενδύσεις για τη θεσμική επάρκεια της δημόσιας διοίκησης ανέρχεται σε σχεδόν 5 δισεκατομμύρια ευρώ για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού. Μεταξύ των δώδεκα κρατών μελών που έλαβαν ειδική ανά χώρα σύσταση στον τομέα της δικαιοσύνης το 2014, τα έντεκα όρισαν τη δικαιοσύνη ως τομέα προτεραιότητας για σκοπούς στήριξης από τα ΕΔΕΤ. Η δικαιοσύνη αποτελεί επίσης προτεραιότητα στα προγράμματα οικονομικής προσαρμογής της Ελλάδας και της Κύπρου που θα χρησιμοποιήσουν τα ΕΔΕΤ στον τομέα αυτόν. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις, η ειδική ανά χώρα αξιολόγηση και τα δεδομένα που παρουσιάζονται στον πίνακα αποτελεσμάτων αποτελούν βασικά στοιχεία για τον καθορισμό των χρηματοδοτικών προτεραιοτήτων των κρατών μελών. Τα κράτη μέλη που έχουν θέσει τη δικαιοσύνη ως τομέα προτεραιότητας σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν τα ΕΔΕΤ κυρίως για να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα της δικαστικής εξουσίας. Παρόλο που οι συγκεκριμένες δραστηριότητες θα εξαρτηθούν από τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε κράτους μέλους, ορισμένες κατηγορίες δραστηριοτήτων, όπως η εισαγωγή συστημάτων διαχείρισης υποθέσεων, η χρήση ΤΠΕ στα δικαστήρια, τα εργαλεία παρακολούθησης και αξιολόγησης και τα προγράμματα κατάρτισης των δικαστών, εμφανίζονται κοινές σε περισσότερα κράτη μέλη. Ο βαθμός της στήριξης αυτής ποικίλλει μεταξύ των κρατών μελών: ενώ ορισμένα κράτη μέλη προτίθενται να στηρίξουν ένα μεγάλο τμήμα των οικείων συστημάτων απονομής δικαιοσύνης, άλλα θα επικεντρωθούν μόνο σε ορισμένα δικαστήρια που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις ή έχουν επιλεγεί για πιλοτικούς σκοπούς. Η Επιτροπή τόνισε τη σημασία των αξιόπιστων δεικτών για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της στήριξης και εξέδωσε έγγραφα καθοδήγησης για δείκτες παρακολούθησης αντίστοιχους με αυτούς που χρησιμοποιούνται στον πίνακα αποτελεσμάτων. Με τον τρόπο αυτόν θα εξασφαλιστεί η τακτική υποβολή εκθέσεων από τα κράτη μέλη προς την Επιτροπή σχετικά με τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί. Τα δεδομένα αυτά θα βοηθήσουν να αξιολογηθεί η στήριξη της ΕΕ για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων δικαιοσύνης των κρατών μελών. Τι είναι ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης; 9 Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, ΕΕ L 347 της

6 Ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης είναι ένα μέσο πληροφόρησης με στόχο να συνδράμει την ΕΕ και τα κράτη μέλη προκειμένου να επιτύχουν αποτελεσματικότερη δικαιοσύνη με την παροχή αντικειμενικών, αξιόπιστων και συγκρίσιμων δεδομένων σχετικά με την ποιότητα, την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα των συστημάτων δικαιοσύνης σε όλα τα κράτη μέλη. Ο πίνακας αποτελεσμάτων συμβάλλει στον προσδιορισμό ενδεχόμενων αδυναμιών, βελτιώσεων και ορθών πρακτικών. Παρουσιάζει τις τάσεις σχετικά με τη λειτουργία των εθνικών συστημάτων δικαιοσύνης σε βάθος χρόνου. Δεν παρουσιάζει μια συνολική ενιαία κατάταξη, αλλά μια επισκόπηση της λειτουργίας όλων των συστημάτων δικαιοσύνης με βάση διάφορους δείκτες που ενδιαφέρουν όλα τα κράτη μέλη. Ο πίνακας αποτελεσμάτων δεν προωθεί συγκεκριμένο τύπο συστήματος δικαιοσύνης και αντιμετωπίζει όλα τα κράτη μέλη σε ισότιμη βάση. Ανεξάρτητα από το πρότυπο του εθνικού συστήματος δικαιοσύνης ή τη νομική παράδοση στην οποία θεμελιώνεται, η έγκαιρη διεκπεραίωση των υποθέσεων, η ανεξαρτησία, η οικονομική προσιτότητα και η φιλική προς τον χρήστη πρόσβαση είναι μερικές από τις ουσιώδεις παραμέτρους ενός αποτελεσματικού συστήματος δικαιοσύνης. Ο πίνακας αποτελεσμάτων για το 2015 εστιάζει στις κατ αντιδικία αστικές και εμπορικές υποθέσεις, καθώς επίσης και στις διοικητικές υποθέσεις, προκειμένου να συνδράμει τα κράτη μέλη στις προσπάθειές τους να ανοίξουν το δρόμο προς ένα περισσότερο φιλικό για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες περιβάλλον, καθώς και προς μια πιο βαθιά και δίκαιη εσωτερική αγορά. Ο πίνακας αποτελεσμάτων αποτελεί εργαλείο που εξελίσσεται στο πλαίσιο διαλόγου με τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο τον προσδιορισμό των ουσιωδών παραμέτρων ενός αποτελεσματικού συστήματος δικαιοσύνης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ζητήσει από την Επιτροπή να διευρύνει σταδιακά το πεδίο εφαρμογής του πίνακα αποτελεσμάτων και ο προβληματισμός για το πώς αυτό μπορεί να επιτευχθεί έχει ξεκινήσει. Πώς τροφοδοτεί ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο; Ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης παρέχει πληροφορίες για τη λειτουργία των συστημάτων δικαιοσύνης και βοηθά στην αξιολόγηση του αντίκτυπου των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της δικαιοσύνης. Οι κακές επιδόσεις βάσει των δεικτών του πίνακα αποτελεσμάτων απαιτούν πάντοτε διεξοδικότερη ανάλυση των λόγων που οδήγησαν στο συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Η εν λόγω αξιολόγηση ανά χώρα πραγματοποιείται στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου μέσω διμερούς διαλόγου με τις οικίες αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη. Η αξιολόγηση αυτή λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες του νομικού συστήματος και το πλαίσιο των οικείων κρατών μελών. Ενδέχεται τελικά να οδηγήσει την Επιτροπή στο να προτείνει ειδικές ανά χώρα συστάσεις του Συμβουλίου σχετικά με τη βελτίωση των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης 10. Ποια είναι η μεθοδολογία του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης; Ο πίνακας αποτελεσμάτων χρησιμοποιεί διάφορες πηγές πληροφοριών. Επί του παρόντος, τα περισσότερα από τα ποσοτικά δεδομένα παρέχονται από την επιτροπή αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας της δικαιοσύνης (CEPEJ) του Συμβουλίου της Ευρώπης, με τη οποία η Επιτροπή έχει συνάψει σύμβαση για την εκπόνηση ειδικής ετήσιας μελέτης 11. Τα δεδομένα αυτά χρονολογούνται από το 2013 και παρασχέθηκαν από τα κράτη μέλη σύμφωνα με την μεθοδολογία της CEPEJ. Φέτος, η CEPEJ έχει συγκεντρώσει δεδομένα ειδικά για τα κράτη μέλη της ΕΕ 12. Η μελέτη περιλαμβάνει επίσης Η αιτιολογία των συστάσεων ανά χώρα παρουσιάζεται από την Επιτροπή σε έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, το οποίο διατίθεται στη διεύθυνση: Διατίθεται στη διεύθυνση: Δεδομένα συλλέγονται τακτικά από την CEPEJ για τα 47 κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης ανά διετία (η τελευταία γενική έκθεση της CEPEJ δημοσιεύθηκε το 2014 με στοιχεία για το 2012). Όλα τα κράτη μέλη πλην τριών απάντησαν στο ερωτηματολόγιο της CEPEJ για τον πίνακα αποτελεσμάτων. 6

7 δελτία σχετικά με τις χώρες, τα οποία δίνουν πιο ολοκληρωμένη εικόνα και θα πρέπει να εξετασθούν μαζί με τα διαγράμματα. Για την κατάρτιση του πίνακα αποτελεσμάτων του 2015, η Επιτροπή αξιοποίησε επίσης επιπλέον πηγές πληροφοριών, συγκεκριμένα τη Eurostat, την Παγκόσμια Τράπεζα, το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, τα ευρωπαϊκά δικαστικά δίκτυα (ιδίως το ευρωπαϊκό δίκτυο δικαστικών συμβουλίων, που απάντησε σε ερωτηματολόγιο σχετικά με την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης) και την ομάδα υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. Επιπλέον στοιχεία αντλήθηκαν επίσης από ασκήσεις συλλογής δεδομένων και επιτόπιες μελέτες σχετικά με τη λειτουργία των εθνικών δικαστηρίων κατά την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου της ΕΕ στους τομείς του ανταγωνισμού, της προστασίας των καταναλωτών, των κοινοτικών εμπορικών σημάτων και των δημόσιων συμβάσεων. Πώς συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη τα αποτελεσματικά συστήματα απονομής δικαιοσύνης; Ο ρόλος των αποτελεσματικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης σε ολόκληρο τον επιχειρηματικό κύκλο είναι βασικός. Όταν τα δικαστικά συστήματα εγγυώνται την ορθή εκτέλεση δικαιωμάτων και συμβάσεων, οι πιστωτές είναι πιθανότερο να δανείζουν, οι εταιρείες αποθαρρύνονται να υιοθετούν καιροσκοπική συμπεριφορά, το κόστος των συναλλαγών μειώνεται και οι επενδύσεις μπορούν να κατευθύνονται ευκολότερα σε καινοτόμους τομείς που βασίζονται συχνά σε άυλα περιουσιακά στοιχεία (π.χ. δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας). Αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα των δικαστηρίων προωθείται η είσοδος επιχειρηματιών στην αγορά και ενισχύεται ο ανταγωνισμός. Από τις σχετικές έρευνες προκύπτει ότι υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ του μεγέθους της επιχείρησης και των αποτελεσματικών συστημάτων δικαιοσύνης, ενώ τα κίνητρα για την πραγματοποίηση επενδύσεων και προσλήψεων εξασθενούν όταν υπάρχουν ελλείψεις στη λειτουργία της δικαιοσύνης. Ο αντίκτυπος των εθνικών συστημάτων δικαιοσύνης στην οικονομία επισημαίνεται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τον ΟΟΣΑ, το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ και την Παγκόσμια Τράπεζα ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΟΥ ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2015 Ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 έχει εξελιχθεί: η παρούσα τρίτη έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων στοχεύει στην αναγνώριση πιθανών τάσεων, υιοθετώντας πάντως μια προσεκτική και διαβαθμισμένη προσέγγιση, καθώς η κατάσταση ποικίλλει σημαντικά ανά κράτος μέλος και δείκτη. Ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 περιέχει επίσης νέους δείκτες και περισσότερο βελτιωμένα δεδομένα με βάση νέες πηγές πληροφοριών, παραδείγματος χάριν, για την αποτελεσματικότητα των δικαστηρίων στους τομείς των δημόσιων συμβάσεων και των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, τη χρήση και την προώθηση μεθόδων εναλλακτικής επίλυσης διαφορών (εφεξής ΕΕΔ), τη χρήση τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών (εφεξής ΤΠΕ) για διαδικασίες μικροδιαφορών, τις πολιτικές επικοινωνίας των δικαστηρίων, τη σύνθεση και τις εξουσίες των δικαστικών συμβουλίων. Περιέχει επίσης, για πρώτη φορά, στοιχεία για το ποσοστό γυναικών επαγγελματιών δικαστών, καθώς η μεγαλύτερη ποικιλομορφία ως προς το φύλο μπορεί να συμβάλλει στην καλύτερη ποιότητα των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης. Αποτελεσματικότητα των συστημάτων δικαιοσύνης Ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 διατηρεί τους δείκτες σχετικά με την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών: διάρκεια των διαδικασιών, ποσοστό διεκπεραίωσης 13 Για τον οικονομικό αντίκτυπο των αποτελεσματικών συστημάτων δικαιοσύνης, βλ. πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2014, στην ενότητα «Η αποτελεσματικότητα των εθνικών συστημάτων δικαιοσύνης ως διαρθρωτική συνιστώσα της ανάπτυξης» βλ. επίσης «Ο οικονομικός αντίκτυπος των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της αστικής δικαιοσύνης», Οικονοµικά έγγραφα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αριθ. 530, Σεπτέμβριος

8 και αριθμός εκκρεμών υποθέσεων. Επιπλέον, ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 παρουσιάζει την έκβαση τεσσάρων ασκήσεων συλλογής δεδομένων με στόχο την παροχή περισσότερο βελτιωμένων δεδομένων σχετικά με τη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών στους τομείς του δικαίου της ΕΕ για τον ανταγωνισμό, τους καταναλωτές, τα κοινοτικά εμπορικά σήματα και τις δημόσιες συμβάσεις. Η αποτελεσματικότητα των δικαστικών συστημάτων σε αυτούς τους τομείς που διέπονται από το δίκαιο της ΕΕ είναι ιδιαιτέρως σημαντική για την οικονομία. Ποιότητα των συστημάτων δικαιοσύνης Όπως και στις προηγούμενες εκδόσεις, ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 εστιάζει σε ορισμένους παράγοντες που μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας της δικαιοσύνης, όπως η κατάρτιση, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση των δραστηριοτήτων των δικαστηρίων, η χρήση ερευνών ικανοποίησης, ο προϋπολογισμός και οι ανθρώπινοι πόροι. Ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 συμπληρώνει τα δεδομένα για τη διαθεσιμότητα συστημάτων ΤΠΕ με μια πιο ενδελεχή μελέτη του πώς τα ηλεκτρονικά μέσα μπορούν να χρησιμοποιηθούν πρακτικά. Επίσης, η συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης έχει προσφέρει χρήσιμες γνώσεις για τις πρακτικές επικοινωνίας των δικαστηρίων και τις συγκεκριμένες μεθόδους που χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη για να προωθούν την ΕΕΔ. Επιπλέον, ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 παρέχει δεδομένα για τη νομική συνδρομή και την ισορροπία των φύλων στο δικαστικό σώμα. Ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας Ο πίνακας αποτελεσμάτων παρουσιάζει δεδομένα σχετικά με την αντίληψη περί ανεξαρτησίας του συστήματος δικαιοσύνης, όπως παρασχέθηκαν από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) στην ετήσια έκθεσή του για την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα. Παρόλο που η αντίληψη περί ανεξαρτησίας είναι σημαντική, καθώς μπορεί να επηρεάσει επενδυτικές αποφάσεις, το σημαντικότερο είναι η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης να προστατεύεται πραγματικά στο πλαίσιο ενός συστήματος δικαιοσύνης μέσω νομικών διασφαλίσεων (διαρθρωτική ανεξαρτησία). Ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2014 παρουσίασε μια πρώτη γενική επισκόπηση σχετικά με τον τρόπο οργάνωσης των συστημάτων δικαιοσύνης για την προστασία της ανεξαρτησίας τους σε ορισμένες περιπτώσεις όπου ενδέχεται αυτή να διακυβεύεται. Η Επιτροπή συνέχισε τη συνεργασία της με τα ευρωπαϊκά δικαστικά δίκτυα και ειδικότερα με το ευρωπαϊκό δίκτυο δικαστικών συμβουλίων σχετικά με την διαρθρωτική ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας. Ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 παρουσιάζει επικαιροποιημένες πληροφορίες για τις νομικές διασφαλίσεις που παρουσιάστηκαν πέρυσι και διευρύνει τη συγκριτική επισκόπηση σχετικά με τη διαρθρωτική ανεξαρτησία. Συγκεκριμένα, παρουσιάζει σύγκριση της σύνθεσης και των κύριων αρμοδιοτήτων των υφιστάμενων δικαστικών συμβουλίων στην ΕΕ και πληροφορίες για το ποιος κλάδος της κυβέρνησης θεσπίζει κριτήρια για τον προσδιορισμό των οικονομικών πόρων της δικαστικής εξουσίας και ποια είναι αυτά τα κριτήρια. Πλαίσιο της ανάλυσης Η αποτελεσματικότητα, η ποιότητα και η ανεξαρτησία αποτελούν τις κύριες παραμέτρους για την ανάλυση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης. Τα δεδομένα για το φόρτο εργασίας των δικαστηρίων στα κράτη μέλη παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για το πλαίσιο λειτουργίας των δικαστικών συστημάτων (π.χ. αρμοδιότητες δικαστηρίων, επίπεδο δικαστικής αντιπαράθεσης). Ανεξαρτήτως των αποκλίσεων μεταξύ των κρατών μελών, κάθε δικαστικό σύστημα θα πρέπει να μπορεί να χειριστεί τον φόρτο εργασίας του εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, ικανοποιώντας παράλληλα τις προσδοκίες για ποιότητα και ανεξαρτησία. 8

9 Διάγραμμα 2: Αριθμός εισαχθεισών αστικών, εμπορικών, διοικητικών και άλλων υποθέσεων ανά 100 κατοίκους* (σε πρώτο βαθμό, 2010, 2012 και 2013) (πηγή: μελέτη CEPEJ) NO DATA SI DK AT PL HR EE CZ SK HU LT FI RO NL ES IT PT EL BG DE CY LV FR SE MT LU BE IE UK *Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει όλες τις αστικές και εμπορικές υποθέσεις κατ αντιδικία και μη, υποθέσεις εκτέλεσης, κτηματολογικές υποθέσεις, υποθέσεις διοικητικού δικαίου (κατ αντιδικία και μη) και άλλες μη ποινικές υποθέσεις. IT: Η ενδεχόμενη παρερμηνεία σχετικά με τη σύγκριση μεταξύ του 2010, του 2012 και του 2013 θα μπορούσε να εξηγηθεί από την εφαρμογή διαφορετικής ταξινόμησης των αστικών υποθέσεων. Διάγραμμα 3: Αριθμός εισαχθεισών κατ αντιδικία αστικών και εμπορικών υποθέσεων ανά 100 κατοίκους* (σε πρώτο βαθμό, 2010, 2012 και 2013) (πηγή: μελέτη CEPEJ) NO DATA BE EL HR CZ CY IE RO ES LT PT SI SK PL FR IT LV DE HU EE AT MT DK LU SE FI BG NL UK * Οι κατ αντιδικία αστικές και εμπορικές υποθέσεις αφορούν διαφορές μεταξύ μερών, για παράδειγμα διαφορές οι οποίες προκύπτουν από συμβάσεις, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της CEPEJ. Εν αντιθέσει, οι μη κατ αντιδικία αστικές (και εμπορικές) υποθέσεις αφορούν μη αμφισβητούμενες διαδικασίες, για παράδειγμα, μη αμφισβητούμενες διαταγές πληρωμής. Οι εμπορικές υποθέσεις εκδικάζονται από ειδικά εμπορικά δικαστήρια (εμποροδικεία) σε ορισμένες χώρες, ενώ σε άλλες από τακτικά (αστικά) δικαστήρια. IT: Η ενδεχόμενη παρερμηνεία σχετικά με τη σύγκριση μεταξύ του 2010, του 2012 και του 2013 θα μπορούσε να εξηγηθεί από την εφαρμογή διαφορετικής ταξινόμησης των αστικών υποθέσεων. 9

10 3. ΒΑΣΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟ Αποτελεσματικότητα των συστημάτων δικαιοσύνης Η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης ισοδυναμεί με άρνηση απονομής δικαιοσύνης. Οι έγκαιρες αποφάσεις είναι ουσιώδεις για τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές. Όταν λαμβάνουν τις επενδυτικές αποφάσεις τους, οι επιχειρήσεις λαμβάνουν υπόψη τον κίνδυνο να εμπλακούν σε εμπορικές διαφορές, εργατικές ή φορολογικές διαφορές ή υποθέσεις αφερεγγυότητας. Η αποτελεσματικότητα με την οποία το δικαστικό σύστημα ενός κράτους μέλους χειρίζεται τις κατ αντιδικία υποθέσεις είναι πολύ σημαντική. Για παράδειγμα, η νόμιμη εκτέλεση μιας σύμβασης προμήθειας ή υπηρεσιών καθίσταται πολύ δαπανηρή όσο επιμηκύνεται η διάρκεια της δικαστικής διαφοράς και χάνει τη σημασία της έπειτα από ένα χρονικό σημείο, καθώς η πιθανότητα ανάκτησης χρημάτων από πληρωμές και ποινές μειώνεται Διάρκεια των διαδικασιών Η διάρκεια των διαδικασιών αναφέρεται στον χρόνο (σε ημέρες) που απαιτείται για την επίλυση μιας υπόθεσης στο δικαστήριο, δηλαδή τον χρόνο που χρειάζεται το δικαστήριο για να εκδώσει απόφαση σε πρώτο βαθμό. Ο δείκτης του «χρόνου εκδίκασης» προκύπτει διαιρώντας τον αριθμό των μη εκδικασθεισών υποθέσεων δια του αριθμού των εκδικασθεισών υποθέσεων στη λήξη ενός έτους και πολλαπλασιάζοντας το πηλίκο επί 365 ημέρες 14. Με την εξαίρεση των διαγραμμάτων 13 έως 17, όλα τα διαγράμματα αφορούν διαδικασίες σε πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας και συγκρίνουν, εφόσον είναι διαθέσιμα, δεδομένα για το 2010 με δεδομένα για το 2012 και το Παρότι οι διάφορες διαδικασίες ενδίκων μέσων μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη διάρκεια της διαδικασίας, η αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος θα πρέπει ήδη να αντικατοπτρίζεται στον πρώτο βαθμό, καθώς ο πρώτος βαθμός αποτελεί υποχρεωτικό στάδιο για καθέναν που προσφεύγει στη δικαιοσύνη Η διάρκεια των διαδικασιών, το ποσοστό διεκπεραίωσης και ο αριθμός των εκκρεμών υποθέσεων αποτελούν βασικούς δείκτες που καθορίζονται από την CEPEJ. Τα δεδομένα περιλαμβάνουν επικαιροποιήσεις από την CEPEJ μετά τη δημοσίευση της μελέτης που εκπόνησε το 2013, όπως διαβιβάστηκε στην Επιτροπή. 10

11 Διάγραμμα 4: Αναγκαίος χρόνος για την εκδίκαση αστικών, εμπορικών, διοικητικών και άλλων υποθέσεων* (σε πρώτο βαθμό/σε ημέρες) (πηγή: μελέτη CEPEJ 16 ) NO DATA DK EE PL AT LT CZ BG HU NL FI SI RO HR SE LU LV SK FR IT DE ES CY EL MT PT BE IE UK *Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει όλες τις αστικές και εμπορικές υποθέσεις κατ αντιδικία και μη, υποθέσεις εκτέλεσης, κτηματολογικές υποθέσεις, υποθέσεις διοικητικού δικαίου (κατ αντιδικία και μη) και άλλες μη ποινικές υποθέσεις. Οι συγκρίσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται με προσοχή, καθώς ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναφέρει αλλαγές στη μεθοδολογία συλλογής ή κατηγοριοποίησης των δεδομένων (CZ, EE, IT, CY, LV, HU, SI) ή έχουν προειδοποιήσει σχετικά με την πληρότητα των δεδομένων, καθώς αυτά ενδέχεται να μην καλύπτουν όλα τα ομόσπονδα κράτη ή όλα τα δικαστήρια (DE, LU). 16 Μελέτη του 2015 για τη λειτουργία των δικαστικών συστημάτων στα κράτη μέλη της ΕΕ, που εκπονήθηκε από τη γραμματεία της CEPEJ για την Επιτροπή. Διατίθεται στη διεύθυνση: 11

12 Διάγραμμα 5: Αναγκαίος χρόνος για την εκδίκαση κατ αντιδικία αστικών και εμπορικών υποθέσεων* (σε πρώτο βαθμό/σε ημέρες) (πηγή: μελέτη CEPEJ) LU LT EE AT DK HU SE CZ RO DE PL LV ES FI SI FR HR PT EL SK IT* CY MT BE BG IE NL UK NO DATA * Οι κατ αντιδικία αστικές (και εμπορικές) υποθέσεις αφορούν διαφορές μεταξύ μερών, για παράδειγμα διαφορές οι οποίες προκύπτουν από συμβάσεις, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της CEPEJ. Εν αντιθέσει, οι μη κατ αντιδικία αστικές (και εμπορικές) υποθέσεις αφορούν μη αμφισβητούμενες διαδικασίες, για παράδειγμα, μη αμφισβητούμενες διαταγές πληρωμής. Οι εμπορικές υποθέσεις εκδικάζονται από ειδικά εμπορικά δικαστήρια (εμποροδικεία) σε ορισμένες χώρες, ενώ σε άλλες από τακτικά (αστικά) δικαστήρια. Οι συγκρίσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται με προσοχή, καθώς ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναφέρει αλλαγές στη μεθοδολογία συλλογής ή κατηγοριοποίησης των δεδομένων (CZ, EE, IT, CY, LV, HU, SI) ή έχουν προειδοποιήσει σχετικά με την πληρότητα των δεδομένων, καθώς αυτά ενδέχεται να μην καλύπτουν όλα τα ομόσπονδα κράτη ή όλα τα δικαστήρια (DE, LU). Οι NL πραγματοποίησαν μέτρηση του χρόνου εκδίκασης αλλά αυτός δεν υπολογίστηκε από την CEPEJ. Διάγραμμα 6: Αναγκαίος χρόνος για την εκδίκαση διοικητικών υποθέσεων* (σε πρώτο βαθμό/σε ημέρες) (πηγή : μελέτη CEPEJ) RO BG PL HU SI SE EE NL LU LV FI FR LT DE ES HR SK CY EL MT BE CZ DK IE IT AT PT UK NO DATA * Οι υποθέσεις διοικητικού δικαίου αφορούν διαφορές μεταξύ πολιτών και τοπικών, περιφερειακών ή εθνικών αρχών, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της CEPEJ. Οι υποθέσεις διοικητικού δικαίου εκδικάζονται από ειδικά διοικητικά δικαστήρια σε ορισμένες χώρες, ενώ σε άλλες από τακτικά (αστικά) δικαστήρια. Οι συγκρίσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται με προσοχή, καθώς ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναφέρει αλλαγές στη μεθοδολογία συλλογής ή κατηγοριοποίησης των δεδομένων (HU), έχουν αναφέρει αναδιοργάνωση του συστήματος των διοικητικών δικαστηρίων (HR) ή έχουν προειδοποιήσει σχετικά με την πληρότητα των δεδομένων, καθώς αυτά ενδέχεται να μην καλύπτουν όλα τα ομόσπονδα κράτη ή όλα τα δικαστήρια (DE, LU). Οι αλλαγές στις εισαχθείσες υποθέσεις φέρεται να επεξηγούν τις μεταβολές των στοιχείων στη LT. 12

13 3.1.2 Ποσοστό διεκπεραίωσης Το ποσοστό διεκπεραίωσης είναι ο λόγος του αριθμού εκδικασθεισών υποθέσεων προς τον αριθμό εισαχθεισών υποθέσεων. Μετρά κατά πόσον ένα δικαστήριο ανταποκρίνεται στον φόρτο των εισαχθεισών υποθέσεων. Η διάρκεια των διαδικασιών συνδέεται με τον ρυθμό εκδίκασης των υποθέσεων από τα δικαστήρια, ήτοι το «ποσοστό διεκπεραίωσης», και τον αριθμό των υποθέσεων που δεν έχουν ακόμη εκδικαστεί («εκκρεμείς υποθέσεις»). Όταν το ποσοστό διεκπεραίωσης είναι περίπου 100% ή υψηλότερο, αυτό σημαίνει ότι το δικαστικό σύστημα είναι σε θέση να εκδικάζει τουλάχιστον τόσες υποθέσεις όσες εισάγονται ενώπιόν του. Όταν το ποσοστό διεκπεραίωσης είναι κατώτερο του 100%, αυτό σημαίνει ότι τα δικαστήρια εκδικάζουν λιγότερες υποθέσεις από τον αριθμό των εισαχθεισών υποθέσεων και, ως εκ τούτου, στη λήξη του έτους ο συνολικός αριθμός των μη εκδικασθεισών υποθέσεων αντιστοιχεί στις εκκρεμείς υποθέσεις. Η συνέχιση της κατάστασης αυτής για αρκετά χρόνια θα μπορούσε να αποτελεί ένδειξη ενός περισσότερο συστημικού προβλήματος, καθώς η συσσώρευση καθυστερημένων υποθέσεων επιβαρύνει περαιτέρω τον φόρτο εργασίας των δικαστηρίων και προκαλεί περαιτέρω αύξηση της διάρκειας των διαδικασιών. Διάγραμμα 7: Ποσοστό εκδίκασης αστικών, εμπορικών, διοικητικών και άλλων υποθέσεων* (σε πρώτο βαθμό/σε % - τιμές υψηλότερες του 100% σημαίνουν ότι εκδικάζονται περισσότερες υποθέσεις από τις εισαχθείσες, ενώ τιμές κατώτερες του 100% σημαίνουν ότι εκδικάζονται λιγότερες υποθέσεις από τις εισαχθείσες) (πηγή: μελέτη CEPEJ) 180% 160% 140% 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% NO DATA LU EE RO IT MT HR SI PL BG AT SE DK FI DE NL FR HU LV CZ PT LT SK ES CY EL BE IE UK * Οι συγκρίσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται με προσοχή, καθώς ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναφέρει αλλαγές στη μεθοδολογία συλλογής ή κατηγοριοποίησης των δεδομένων (CZ, EE, IT, CY, LV, HU, SI) ή έχουν προειδοποιήσει σχετικά με την πληρότητα των δεδομένων, καθώς αυτά ενδέχεται να μην καλύπτουν όλα τα ομόσπονδα κράτη ή όλα τα δικαστήρια (DE, LU). Οι αλλαγές στις εισαχθείσες υποθέσεις φέρεται να επεξηγούν τις μεταβολές των στοιχείων στις χώρες LT και SK. Στη LV, εσωτερικοί και εξωτερικοί παράγοντες, όπως οι νέες διαδικασίες αφερεγγυότητας, φέρεται να έχουν επηρεάσει τις μεταβολές των στοιχείων. 13

14 Διάγραμμα 8: Ποσοστό εκδίκασης αστικών και εμπορικών υποθέσεων κατ αντιδικία* (σε πρώτο βαθμό/σε %) (πηγή: μελέτη CEPEJ) 200% 180% 160% 140% 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% NO DATA LU IT RO MT EE DK FI PT SI HR AT SE ES DE LT HU FR LV CZ PL SK EL CY BE BG IE NL UK * Οι συγκρίσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται με προσοχή, καθώς ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναφέρει αλλαγές στη μεθοδολογία συλλογής ή κατηγοριοποίησης των δεδομένων (CZ, EE, IT, CY, LV, HU, SI) ή έχουν προειδοποιήσει σχετικά με την πληρότητα των δεδομένων, καθώς αυτά ενδέχεται να μην καλύπτουν όλα τα ομόσπονδα κράτη ή όλα τα δικαστήρια (DE, LU). Οι NL πραγματοποίησαν μέτρηση του χρόνου εκδίκασης αλλά αυτός δεν υπολογίστηκε από την CEPEJ. Διάγραμμα 9: Ποσοστό εκδίκασης διοικητικών υποθέσεων* (σε πρώτο βαθμό/σε %)(πηγή: μελέτη CEPEJ) 180% 160% 140% 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% LV EL RO ES BG HU FR SI SE NL PL DE FI LU EE SK LT HR CY MT BE CZ DK IE IT AT PT UK NO DATA * Οι συγκρίσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται με προσοχή, καθώς ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναφέρει αλλαγές στη μεθοδολογία συλλογής ή κατηγοριοποίησης των δεδομένων (HU), έχουν αναφέρει αναδιοργάνωση του συστήματος των διοικητικών δικαστηρίων (HR) ή έχουν προειδοποιήσει σχετικά με την πληρότητα των δεδομένων, καθώς αυτά ενδέχεται να μην καλύπτουν όλα τα ομόσπονδα κράτη ή όλα τα δικαστήρια (DE, LU). Οι αλλαγές στις εισαχθείσες υποθέσεις φέρεται να επεξηγούν τις μεταβολές των στοιχείων στη LT Εκκρεμείς υποθέσεις Ο αριθμός των εκκρεμών υποθέσεων αναφέρεται στον αριθμό των υποθέσεων οι οποίες δεν έχουν ακόμη εξεταστεί στο τέλος μιας περιόδου. Επηρεάζει επίσης τον χρόνο εκδίκασης. Επομένως, η βελτίωση της διάρκειας των διαδικασιών απαιτεί μέτρα για τη μείωση του αριθμού των εκκρεμών υποθέσεων. 14

15 Διάγραμμα 10: Αριθμός αστικών, εμπορικών, διοικητικών και άλλων εκκρεμών υποθέσεων* (σε πρώτο βαθμό/ανά 100 κατοίκους) (πηγή: μελέτη CEPEJ) NO DATA LU SE BG LT HU LV NL DK MT FI FR EE RO CZ PL CY AT DE IT SK EL ES HR SI PT BE IE UK * Οι συγκρίσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται με προσοχή, καθώς ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναφέρει αλλαγές στη μεθοδολογία συλλογής ή κατηγοριοποίησης των δεδομένων (CZ, EE, IT, CY, LV, HU, SI) ή έχουν προειδοποιήσει σχετικά με την πληρότητα των δεδομένων, καθώς αυτά ενδέχεται να μην καλύπτουν όλα τα ομόσπονδα κράτη ή όλα τα δικαστήρια (DE, LU). Οι αλλαγές στις εισαχθείσες υποθέσεις φέρεται να επεξηγούν τις μεταβολές των στοιχείων στις χώρες LT και SK. Στη DK, η ψηφιοποίηση του κτηματολογίου φέρεται να επεξηγεί τη μείωση στις εκκρεμείς υποθέσεις. 15

16 Διάγραμμα 11: Αριθμός κατ αντιδικία αστικών και εμπορικών εκκρεμών υποθέσεων* (σε πρώτο βαθμό/ανά 100 κατοίκους) (πηγή: μελέτη CEPEJ) LU FI SE DK AT EE HU DE LT PL LV CZ MT FR RO SI ES PT SK HR IT EL CY BE BG IE NL UK NO DATA * Οι συγκρίσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται με προσοχή, καθώς ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναφέρει αλλαγές στη μεθοδολογία συλλογής ή κατηγοριοποίησης των δεδομένων (CZ, EE, IT, CY, LV, HU, SI) ή έχουν προειδοποιήσει σχετικά με την πληρότητα των δεδομένων, καθώς αυτά ενδέχεται να μην καλύπτουν όλα τα ομόσπονδα κράτη ή όλα τα δικαστήρια (DE, LU). Οι αλλαγές στις εισαχθείσες υποθέσεις φέρεται να επεξηγούν μεταβολές στα στοιχεία των χωρών EL, LT και SK. Διάγραμμα 12: Αριθμός διοικητικών εκκρεμών υποθέσεων* (σε πρώτο βαθμό/ανά 100 κατοίκους) (πηγή: μελέτη CEPEJ) 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 LU BG EE LV HU PL SI FR MT HR LT NL RO SK FI SE ES DE CY EL BE CZ DK IE IT AT PT UK NO DATA * Οι συγκρίσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται με προσοχή, καθώς ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναφέρει αλλαγές στη μεθοδολογία συλλογής ή κατηγοριοποίησης των δεδομένων (HU), έχουν αναφέρει αναδιοργάνωση του συστήματος των διοικητικών δικαστηρίων (HR) ή έχουν προειδοποιήσει σχετικά με την πληρότητα των δεδομένων, καθώς αυτά ενδέχεται να μην καλύπτουν όλα τα ομόσπονδα κράτη ή όλα τα δικαστήρια (DE, LU). Οι αλλαγές στις εισαχθείσες υποθέσεις φέρεται να επεξηγούν τις μεταβολές των στοιχείων στις χώρες LT και SK Αποτελεσματικότητα σε συγκεκριμένους τομείς Για να συμπληρωθούν τα γενικά δεδομένα για τις αστικές, εμπορικές και διοικητικές υποθέσεις, ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 παρουσιάζει πληροφορίες για τη μέση διάρκεια των διαδικασιών σε ορισμένους τομείς που είναι σημαντικοί για το επιχειρηματικό περιβάλλον. Τα υφιστάμενα συστήματα συλλογής δεδομένων στα κράτη μέλη δεν παρέχουν 16

17 πάντα δεδομένα για συγκεκριμένους τομείς δικαίου. Δεδομένου ότι τα δεδομένα αυτά μας προσφέρουν μια περισσότερο βελτιωμένη εικόνα της αποτελεσματικότητας των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης στα κράτη μέλη, ο παρών πίνακας αποτελεσμάτων έχει εξετάσει επίσης τους τομείς της αφερεγγυότητας 17, της νομοθεσίας για τον ανταγωνισμό, της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών, τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και τις δημόσιες συμβάσεις. Διάγραμμα 13: Αναγκαίος χρόνος για την εκδίκαση υποθέσεων αφερεγγυότητας* (σε έτη) (πηγή: Παγκόσμια Τράπεζα: Doing Business) 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 IE BE FI DK UK NL AT DE ES CY LV IT FR LT LU HU PT SI SE CZ EE MT PL HR BG RO EL SK Ιούνιος 2010 Ιούνιος 2013 Ιούνιος 2014 * Αναγκαίος χρόνος για την ανάκτηση της πίστωσής τους από τους πιστωτές. Το χρονικό διάστημα εκτείνεται από την αθέτηση των υποχρεώσεων της επιχείρησης έως την πληρωμή μέρους ή όλων των χρημάτων που οφείλει στην τράπεζα. Λαμβάνονται υπόψη δυνητικές τακτικές καθυστερήσεων από τους διαδίκους, όπως άσκηση παρελκυστικών προσφυγών ή υποβολή αιτημάτων παράτασης. Τα δεδομένα προέρχονται από τις απαντήσεις τοπικών επαγγελματιών στον τομέα της αφερεγγυότητας σε σχετικό ερωτηματολόγιο και επαληθεύτηκαν μέσω μελέτης νόμων και κανονισμών καθώς και δημόσιων πληροφοριών σχετικών με τα συστήματα πτώχευσης. Τα δεδομένα που παρουσιάζονται ακολούθως αφορούν την εφαρμογή ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων της νομοθεσίας της ΕΕ, ιδίως των κανόνων της νομοθεσίας για τον ανταγωνισμό και την προστασία των καταναλωτών, το κοινοτικό εμπορικό σήμα και τις δημόσιες συμβάσεις. 18 Τα δεδομένα αυτά ρίχνουν φως στην αποτελεσματικότητα της λειτουργίας των εθνικών δικαστηρίων για την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ στους τομείς αυτούς. Παρέχονται πληροφορίες για το μέσο όρο των ημερών που είναι αναγκαίες για την έκδοση απόφασης από τα εθνικά δικαστήρια σε πρώτο και δεύτερο βαθμό, σε υποθέσεις που αφορούν αυτούς τους συγκεκριμένους τομείς. Τα στοιχεία έχουν συλλεχθεί από διάφορες πηγές. Η μέση διάρκεια εκδίκασης υποθέσεων που αφορούν τη νομοθεσία της ΕΕ για τον ανταγωνισμό και την προστασία των καταναλωτών έχει υπολογιστεί σε συνεργασία με ευρωπαϊκά δίκτυα εθνικών αρχών που είναι υπεύθυνες για την Βλ., επίσης, μελέτη που εκπονήθηκε για τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με θέμα «Bankruptcy and second chance for honest bankrupt entrepreneurs» (Πτώχευση και παροχή δεύτερης ευκαιρίας σε μη δόλιους πτωχεύσαντες επιχειρηματίες) που διατίθεται στη διεύθυνση: Η ιδιαιτερότητα των καταστάσεων που εξετάστηκαν εξηγεί το ότι δεν ήταν πάντα δυνατή η κάλυψη όλων των κρατών μελών της ΕΕ στα διαγράμματα, καθώς δεν κατέστη δυνατός ο εντοπισμός ορισμένων τύπων υποθέσεων σε κάποια εξ αυτών. 17

18 εκτέλεση της νομοθεσίας της ΕΕ στους τομείς αυτούς 19. Τα στοιχεία για το κοινοτικό εμπορικό σήμα έχουν συλλεχθεί από τα μέλη του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για την Παραβίαση των Δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας, βάσει συγκεκριμένων στατιστικών στοιχείων (όπου υπήρχαν διαθέσιμα) ή αντιπροσωπευτικών δειγμάτων υποθέσεων. Τα στοιχεία για τις δημόσιες συμβάσεις έχουν συλλεχθεί μέσω μιας πιλοτικής άσκησης συλλογής δεδομένων με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Δεδομένων των αποκλίσεων στον τρόπο παρουσίασης των δεδομένων για τους εν λόγω τομείς, τα κράτη μέλη αναφέρονται κατ αλφαβητική σειρά στη γλώσσα τους. 19 Στις υποθέσεις δικαστικού ελέγχου που αποτέλεσαν αντικείμενο της άσκησης, οι αρχές αυτές αποτελούν μέρος της διαδικασίας. 18

19 NO DATA Η νομοθεσία περί ανταγωνισμού ενθαρρύνει την αποτελεσματικότητα και την καινοτομία και συντελεί στη μείωση των τιμών. Η αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων αυτών είναι ουσιώδης για το επιχειρηματικό περιβάλλον. Η μέση διάρκεια εκδίκασης υποθέσεων δικαστικού ελέγχου στη νομοθεσία περί ανταγωνισμού σε πρώτο βαθμό αντιστοιχεί γενικά στον μέσο χρόνο εκδίκασης διοικητικών υποθέσεων και εμφανίζεται μεγαλύτερη από τη μέση διάρκεια εκδίκασης αστικών, εμπορικών, διοικητικών και άλλων υποθέσεων. Ωστόσο, η διάρκεια εκδίκασης υποθέσεων που εντοπίζονται σε ορισμένα κράτη μέλη εμφανίζει πολύ μεγαλύτερες τιμές 20. Η απόκλιση αυτή θα μπορούσε να οφείλεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, στον πολύπλοκο χαρακτήρα των εξειδικευμένων διαφορών του είδους αυτού. Από το παρακάτω διάγραμμα προκύπτει επίσης ότι σε διάφορα κράτη μέλη διαπιστώνονται σημαντικές διαφορές διάρκειας μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου βαθμού δικαιοδοσίας δικαστικού ελέγχου. Σε πολλά κράτη, ο χρόνος που απαιτείται για την εκδίκαση μιας υπόθεσης τείνει να εμφανίζει υψηλότερες τιμές στο δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας σε σύγκριση με τον πρώτο. Διάγραμμα 14: Αναγκαίος χρόνος για την εκδίκαση υποθέσεων δικαστικού ελέγχου των αποφάσεων των εθνικών αρχών ανταγωνισμού κατ εφαρμογή των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ* (σε ημέρες) (πηγή: πιλοτική άσκηση συλλογής δεδομένων διενεργούμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ανταγωνισμού) BE CZ DK DE EL ES FR IT LV LT HU AT PL PT RO SI SK FI SE UK Σε πρώτο βαθμό 2012 Σε δεύτερο βαθμό 2012 Σε πρώτο βαθμό 2013 Σε δεύτερο βαθμό 2013 * Δεν εντοπίστηκαν τη συγκεκριμένη περίοδο υποθέσεις στις χώρες BG, EE, IE, HR, CY, LU, MT και NL. Ο υπολογισμός της μέσης διάρκειας πραγματοποιήθηκε με βάση μια πιλοτική άσκηση συλλογής δεδομένων κατά την οποία εντοπίστηκαν όλες οι υποθέσεις προσφυγής κατά των αποφάσεων των εθνικών αρχών ανταγωνισμού κατ εφαρμογή των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τις οποίες εκδόθηκαν δικαστικές αποφάσεις επί της ουσίας από το 2012 έως το Στοιχεία παρέχονται για τον πρώτο και τον δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας. Για αυτό το σενάριο δικαστικού ελέγχου δεν υπάρχει δεύτερος βαθμός δικαιοδοσίας στην AT και στη SI εφαρμόζεται μόνον από τον Αύγουστο Για την πραγματική προστασία των καταναλωτών απαιτείται επίσης αποτελεσματική λειτουργία των δικαστηρίων που αποφασίζουν επί της εφαρμογής των κανόνων που 20 Ο αριθμός των σχετικών υποθέσεων δικαστικού ελέγχου διαφέρει μεταξύ των κρατών μελών. Σε ορισμένους βαθμούς δικαιοδοσίας, ο περιορισμένος αριθμός των σχετικών περιπτώσεων (BE, CZ, DK, IT, PL και SK) έχει ως αποτέλεσμα ότι μία υπόθεση με πολύ μεγάλη διάρκεια μπορεί να επηρεάσει αισθητά τον μέσο όρο. Στην ES, η διάρκεια για τον δεύτερο βαθμό αναφέρεται επίσης σε προσφυγές λόγω παράβασης θεμελιώδους δικαιώματος, που κατά κανόνα επιλύονται εντός βραχύτερου διαστήματος. 19

20 NO DATA NO DATA NO DATA προστατεύουν τους καταναλωτές. Ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 εξετάζει τη διάρκεια εκδίκασης προσφυγών κατά αποφάσεων των αρχών προστασίας των καταναλωτών κατ εφαρμογή της οδηγίας για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, της οδηγίας για τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων και της οδηγίας περί πωλήσεων και εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών στα κράτη μέλη. Παρόλο που η μέση διάρκεια εκδίκασης υποθέσεων δικαστικού ελέγχου στη νομοθεσία περί καταναλωτών σε πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας φαίνεται γενικά μεγαλύτερη από τη μέση διάρκεια εκδίκασης αστικών, διοικητικών και άλλων υποθέσεων, η απόκλιση είναι γενικά μικρότερη από την απόκλιση που παρατηρείται σε υποθέσεις που αφορούν τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού. Διάγραμμα 15: Αναγκαίος χρόνος για την εκδίκαση προσφυγών κατά αποφάσεων των αρχών προστασίας των καταναλωτών* (σε ημέρες) (πηγή: πιλοτική άσκηση συλλογής δεδομένων διενεργούμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Προστασία των Καταναλωτών) BG CZ DK EE EL ES FR HR IT CY LV LT HU NL PL PT RO SI SK Σε πρώτο βαθμό 2012 Σε δεύτερο βαθμό 2012 Σε πρώτο βαθμό 2013 Σε δεύτερο βαθμό 2013 * Το σενάριο που εξετάστηκε για το συγκεκριμένο διάγραμμα δεν ισχύει για τις χώρες BE, LU, AT, FI, SE και UK, καθώς ορισμένες αρχές προστασίας των καταναλωτών δεν έχουν αρμοδιότητα να εκδίδουν αποφάσεις για παραβίαση των κανόνων αυτών. Δεν υπήρχαν σχετικές υποθέσεις στις DE, IE και MT κατά την περίοδο αυτή. Στη FR, οι υποθέσεις προσφυγής είναι οριακές. Ο υπολογισμός της μέσης διάρκειας πραγματοποιήθηκε με βάση δείγματα υποθέσεων δικαστικού ελέγχου αποφάσεων μιας αρχής προστασίας των καταναλωτών για την εφαρμογή της οδηγίας για τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων, της οδηγίας περί πωλήσεων και εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών, της οδηγίας περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και των εθνικών εκτελεστικών διατάξεών τους, οι οποίες επιλύθηκαν από τα δικαστήρια το 2012 και το Το μέγεθος των δειγμάτων ποικίλλει μεταξύ των κρατών μελών 21. Η οικονομική ανάπτυξη στους πιο καινοτόμους τομείς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βασίζονται σε άυλα περιουσιακά στοιχεία, όπως τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, 21 Γενικά, τα στοιχεία δεν καλύπτουν χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και προϊόντα. Στην CZ, τα στοιχεία έχουν συλλεχθεί από τις αρχές που είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή της οδηγίας για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Ο αριθμός των σχετικών υποθέσεων στις χώρες DK, EE, FR, HR, NL, SI και SK είναι μικρός, γεγονός που σημαίνει ότι μία υπόθεση με πολύ μεγάλη διάρκεια μπορεί να επηρεάσει αισθητά τον μέσο όρο. Στην ES, τα στοιχεία δεν καλύπτουν όλες τις Αυτόνομες Κοινότητες. Τα στοιχεία από την IT, την PL και τη RO βασίζονται σε εκτιμήσεις της αρχής προστασίας των καταναλωτών. 20

21 εξαρτάται από την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος επιβολής του νόμου 22. Για τον λόγο αυτόν, στον πίνακα αποτελεσμάτων συγκεντρώνονται εφέτος συγκεκριμένα δεδομένα για τον μέσο αναγκαίο χρόνο εκδίκασης υποθέσεων παραβίασης κοινοτικού εμπορικού σήματος από τα εθνικά δικαστήρια σε πρώτο και δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας. Με ορισμένες εξαιρέσεις, οι διαφορές στη διάρκεια σε σύγκριση με τη μέση διάρκεια αστικών, εμπορικών, διοικητικών και άλλων υποθέσεων είναι μικρότερες από τις άλλες δύο ανωτέρω εξεταζόμενες υποθέσεις. 22 Βλ. για παράδειγμα: «What makes civil justice effective?» (Ποιοι παράγοντες καθιστούν αποτελεσματική την αστική δικαιοσύνη;), ΟΟΣΑ, Σημειώσεις πολιτικής του τμήματος οικονομικών, αριθ. 18 Ιουνίου 2013 και «The Economics of Civil Justice: New Cross-Country Data and Empirics» (Τα οικονομικά της αστικής δικαιοσύνης: νέα στοιχεία και εμπειρικά δεδομένα διασυνοριακού χαρακτήρα), ΟΟΣΑ, έγγραφα εργασίας του τμήματος οικονομικών, αριθ

22 Διάγραμμα 16: Αναγκαίος χρόνος για την εκδίκαση υποθέσεων παραβίασης κοινοτικού εμπορικού σήματος* (σε ημέρες) (πηγή: πιλοτική άσκηση συλλογής δεδομένων διενεργούμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Παραβίαση των Δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας) NO DATA BE BG DK DE EE IE ES FR LV LT LU HU MT AT PL PT RO SI SK FI SE CZ EL IT CY NL UK Σε πρώτο βαθμό 2012 Σε δεύτερο βαθμό 2012 Σε πρώτο βαθμό 2013 Σε δεύτερο βαθμό 2013 * Δεν εντοπίστηκαν υποθέσεις στην HR. Ο υπολογισμός της διάρκειας πραγματοποιήθηκε βάσει δειγμάτων υποθέσεων που αφορούσαν παραβιάσεις κοινοτικού εμπορικού σήματος για τις οποίες εκδόθηκαν αποφάσεις το 2012 και το Τα δείγματα υποθέσεων συνέλεξαν τα μέλη του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για την Παραβίαση των Δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας 23. Στις περιπτώσεις που υπήρχαν διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία για τη διάρκεια των υποθέσεων αυτών, δεν χρησιμοποιήθηκαν δείγματα υποθέσεων. Τέλος, στον πίνακα αποτελεσμάτων συγκεντρώνονται επίσης δεδομένα για τον αναγκαίο χρόνο εκδίκασης υποθέσεων που αφορούν δημόσιες συμβάσεις. Οι κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων εξασφαλίζουν την ανάθεση των δημόσιων συμβάσεων με ανοικτές, δίκαιες και διαφανείς διαδικασίες. Στο ακόλουθο διάγραμμα παρουσιάζονται στοιχεία για τον πρώτο, τον δεύτερο και τον τρίτο βαθμό δικαιοδοσίας, όσον αφορά υποθέσεις στις οποίες τα εθνικά δικαστήρια εφαρμόζουν ένδικα βοηθήματα πέραν των μέτρων που λαμβάνονται πριν από τη σύναψη μιας σύμβασης. Παρέχονται στοιχεία για τα έτη Το διάγραμμα καταδεικνύει ότι οι μη δικαστικοί φορείς που επιλύουν διαφορές σε πρώτο βαθμό (η οδηγία για τις διαδικασίες προσφυγής στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων δίνει τη δυνατότητα αυτή) τείνουν να εφαρμόζουν βραχύτερες διαδικασίες από ό,τι οι δικαστικοί φορείς. Παρόλο που τα ένδικα βοηθήματα φαίνεται να λειτουργούν ομαλά στον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας, οι προσφυγές σε μεταγενέστερα στάδια απαιτούν περισσότερο χρόνο. 23 Το μέγεθος των δειγμάτων ποικίλλει μεταξύ των κρατών μελών. Για τη DK, τα στατιστικά στοιχεία αφορούν επίσης υποθέσεις εφαρμογής της εθνικής νομοθεσίας περί εμπορικών σημάτων από το ναυτοδικείο και το εμποροδικείο. Στη DE δεν υπάρχουν ειδικά στατιστικά στοιχεία για υποθέσεις κοινοτικού εμπορικού σήματος, καθώς συλλέγονται στατιστικά στοιχεία για όλες τις υποθέσεις που αφορούν βιομηχανική ιδιοκτησία. Τα αριθμητικά στοιχεία βασίζονται σε εκτιμήσεις των δικαστηρίων. Στη SK, ο δεύτερος βαθμός δικαιοδοσίας αφορά το ανώτατο δικαστήριο το 2012 και σε υποθέσεις που εκδικάστηκαν σε δεύτερο βαθμό από το πρωτοδικείο της Μπρατισλάβας το Σε ορισμένα κράτη μέλη (EE, LT, LU, HU, FI και SI όσον αφορά τον δεύτερο βαθμό), ο αριθμός των σχετικών υποθέσεων είναι περιορισμένος. Στην ΙΕ υπήρχε μόνο μία σχετική υπόθεση κατά την περίοδο αυτή. 22

23 Διάγραμμα 17: Αναγκαίος χρόνος για την επίλυση υποθέσεων εφαρμογής των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων* (σε ημέρες) (πηγή: πιλοτική μελέτη 24 ) BE BG CZ DK DE EE IE EL ES FR IT CY LV LT LU HU MT NL AT PL PT RO SI SK FI SE UK Σε πρώτο βαθμό (οι μη χρωματισμένες στήλες αφορούν στοιχεία από μη δικαστικούς φορείς) Σε δεύτερο βαθμό Σε τρίτο βαθμό * Ο υπολογισμός της μέσης διάρκειας πραγματοποιήθηκε βάσει δειγμάτων υποθέσεων που αφορούν ένδικα βοηθήματα που προβλέπονται στην οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις πριν από τη σύναψη της σύμβασης, για τις οποίες εκδόθηκαν αποφάσεις από το 2009 έως το Στα κράτη μέλη που οι προσφυγές επιλύονται σε πρώτο βαθμό από μη δικαστικούς φορείς (BG, CZ, DK, EE, ES, CY, LV, HU, MT, AT μέχρι το 2014, PL, RO, SI και SK) τα στοιχεία για τον συγκεκριμένο βαθμό δικαιοδοσίας εμφανίζονται με λευκό χρώμα. Η μελέτη δεν κάλυπτε την HR που προσχώρησε στην ΕΕ τον Ιούλιο Η μέση διάρκεια δεν κατέστη δυνατόν να εξαχθεί για τον πρώτο βαθμό στην ES και την PT και για τον δεύτερο βαθμό στην IE και τη MT. Για τον πίνακα αποτελεσμάτων του 2015, διενεργήθηκε μια αρχική έρευνα 26 για τη χαρτογράφηση της διαδικασίας εκτέλεσης και του αναγκαίου χρόνου για την ικανοποίηση των αξιώσεων. Δεδομένου ότι πολύ λίγες πηγές συγκεντρώνουν συγκριτικά δεδομένα για τη διάρκεια των διαδικασιών εκτέλεσης, καταρτίστηκε κατάλληλη μεθοδολογία. Αυτή οδήγησε σε μια προσέγγιση που εστίασε στη συλλογή ενός αντιπροσωπευτικού δείγματος δεδομένων για το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την έκδοση οριστικής δικαστικής απόφασης έως, αντιστοίχως, τη δέσμευση του τραπεζικού λογαριασμού του εναγομένου, καθώς και την πραγματική ανάκτηση των δεσμευμένων κεφαλαίων. Πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες επαφές με οικεία ενδιαφερόμενα μέρη, όπως δικαστήρια ή δικαστικούς επιμελητές σε διάφορες γεωγραφικές τοποθεσίες, ώστε να τεκμηριωθεί η καταλληλότητα της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε για την έρευνα. Παρά τα περιορισμένα δεδομένα, ελήφθησαν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με τη διάρκεια των διαδικασιών εκτέλεσης. Παραδείγματος χάριν, η έρευνα έδειξε ότι στην Ιταλία μεσολαβούν 136 ημέρες από την οριστική δικαστική απόφαση Economic efficiency and legal effectiveness of review and remedies procedures for public contracts (Οικονομική και νομική αποτελεσματικότητα των διαδικασιών ελέγχου και προσφυγών για δημόσιες συμβάσεις), του Europe Economics, μελέτη που συντάχθηκε για τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία διατίθεται στη διεύθυνση: Τα στοιχεία για την HR διατίθενται στην ιστοσελίδα της Κροατικής Κρατικής Επιτροπής για την εποπτεία των διαδικασιών ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων στις ετήσιες εκθέσεις της. Case study on the functioning of enforcement proceedings relating to judicial decision in Member States (Μελέτη περιπτώσεων για τη λειτουργία των διαδικασιών εκτέλεσης σε σχέση με τις δικαστικές αποφάσεις στα κράτη μέλη), Matrix, μελέτη που εκπονήθηκε για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Γενική Διεύθυνση Δικαιοσύνης και Καταναλωτών), η οποία διατίθεται στη διεύθυνση: 23

24 έως την ανάκτηση των περιουσιακών στοιχείων, ενώ μεσολαβούν 23 μέρες από τη δικαστική απόφαση έως τη δέσμευση του τραπεζικού λογαριασμού. Τα στοιχεία από τη Φινλανδία δείχνουν ότι μεσολαβούν, κατά μέσο όρο, 21 ημέρες από τη δικαστική απόφαση έως τη δέσμευση του τραπεζικού λογαριασμού. Συμπεράσματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των συστημάτων δικαιοσύνης Στόχος της τρίτης έκδοσης του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης είναι ο εντοπισμός πιθανών τάσεων 27. Απαιτείται μια προσεκτική και διαβαθμισμένη προσέγγιση. Η κατάσταση ποικίλλει σημαντικά, ανάλογα με το κάθε κράτος μέλος και τον κάθε δείκτη 28. Επιπλέον, δεν είναι πάντοτε διαθέσιμα στοιχεία για όλα τα κράτη μέλη και για τα τρία εξεταζόμενα έτη. Απαιτείται χρόνος για να υλοποιηθούν τα οφέλη της μεταρρύθμισης του δικαστικού συστήματος. Δεδομένου ότι ο πίνακας αποτελεσμάτων αποτελεί μια τακτική άσκηση, θα παρακολουθεί την πρόοδο που σημειώνεται. Γενικά, για τα κράτη μέλη για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, παρατηρούνται κάποιες βελτιώσεις στην αποτελεσματικότητα των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης στα κράτη μέλη. Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, 29 φαίνεται ότι περισσότερα κράτη μέλη εμφανίζουν θετική παρά αρνητική τάση όσον αφορά τον χρόνο εκδίκασης και το ποσοστό διεκπεραίωσης των αστικών και εμπορικών κατ αντιδικία υποθέσεων και των διοικητικών υποθέσεων. Δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί σαφής κοινή είτε θετική είτε αρνητική τάση για τις εκκρεμείς υποθέσεις, με την εξαίρεση της διαρκούς μείωσης των εκκρεμών αστικών, εμπορικών, διοικητικών και άλλων υποθέσεων. Μεταξύ των κρατών μελών που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις, φαίνεται να επικρατούν θετικές τάσεις με λίγες εξαιρέσεις. Οι θετικές ενδείξεις που εμφανίζονται σε ορισμένα κράτη μέλη 30 που πραγματοποιούν φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να τα ενθαρρύνουν να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους με προσήλωση και αποφασιστικότητα. Οι πιλοτικές ασκήσεις συλλογής δεδομένων φαίνεται να υποδηλώνουν ότι οι επιδόσεις των δικαστηρίων διαφέρουν, ανάλογα με τον οικείο τομέα δικαίου. Παραδείγματος χάριν, η εκδίκαση σε ορισμένους τομείς στους οποίους τα εθνικά δικαστήρια λειτουργούν ως δικαστήρια της Ένωσης, όπως στη νομοθεσία περί ανταγωνισμού και στη νομοθεσία περί προστασίας των καταναλωτών, μπορεί να έχει μεγαλύτερη διάρκεια σε σύγκριση με τους ευρύτερους τομείς των αστικών, εμπορικών και διοικητικών υποθέσεων. Αντιθέτως, στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, τα κράτη μέλη επιλύουν υποθέσεις σε μικρότερο χρονικό διάστημα. Τα δεδομένα αυτά που αφορούν συγκεκριμένους τομείς δικαίου υποδηλώνουν επίσης διαφορές μεταξύ των διαδικασιών σε πρώτο και σε δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας. Ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί μια κοινή τάση όσον αφορά τη Μια τάση που αντανακλάται στους τρεις πίνακες αποτελεσμάτων μπορεί να αποκαλύπτει πολύ διαφορετικές καταστάσεις παραδείγματος χάριν, οι μεταβολές στη διάρκεια της διαδικασίας ενδέχεται να κυμαίνονται από 10 (ή λιγότερες) ημέρες έως 100 (ή περισσότερες) ημέρες. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις διαφορές βλ. ιδίως τα δελτία ανά χώρα στη μελέτη του 2015 για τη λειτουργία των δικαστικών συστημάτων στα κράτη μέλη της ΕΕ, που εκπονήθηκε από τη γραμματεία της CEPEJ για την Επιτροπή. 2010, 2012, Π.χ. EL. 24

25 διάρκεια των διαδικασιών μεταξύ αυτών των δύο βαθμών δικαιοδοσίας σε ολόκληρη την ΕΕ. 25

26 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, COM(2015) 116 final PART 2/2 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης 2015 EL EL

27 3.2 Ποιότητα των συστημάτων δικαιοσύνης Οι θεσμοί υψηλής ποιότητας, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης, αποτελούν καθοριστικό παράγοντα των οικονομικών επιδόσεων. Η αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης απαιτεί την ποιοτική λειτουργία της σε όλα τα στάδια της αλυσίδας απονομής της δικαιοσύνης. Η έλλειψη ποιότητας των αποφάσεων της δικαιοσύνης μπορεί να αυξήσει τους επιχειρηματικούς κινδύνους για τις μεγάλες επιχειρήσεις και τις ΜΜΕ και να επηρεάσει τις επιλογές των καταναλωτών. Όλα τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για να υποστηρίξουν την ποιότητα των οικείων συστημάτων απονομής δικαιοσύνης. Παρόλο που δεν έχει συμφωνηθεί ενιαίος τρόπος μέτρησης της ποιότητας του συστήματος δικαιοσύνης, ο πίνακας αποτελεσμάτων χρησιμοποιεί ορισμένες παραμέτρους που είναι γενικά αποδεκτές ως σημαντικές 31 και μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της ποιότητας της δικαιοσύνης Εργαλεία παρακολούθησης, αξιολόγησης και έρευνας για την υποστήριξη της ποιότητας των συστημάτων δικαιοσύνης Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση των δραστηριοτήτων των δικαστηρίων είναι εργαλεία που συμβάλλουν στη βελτίωση της προβλεψιμότητας και του έγκαιρου χαρακτήρα των αποφάσεων της δικαιοσύνης, καθώς και της λειτουργίας των δικαστηρίων 32. Τα εργαλεία αυτά μπορούν να αφορούν την παρακολούθηση των καθημερινών δραστηριοτήτων των δικαστηρίων χάρη στη συλλογή δεδομένων. Μπορούν επίσης να αφορούν μια περισσότερο προοπτική αξιολόγηση του δικαστικού συστήματος, π.χ. μέσω της χρήσης δεικτών ποιότητας ή και μέσω του καθορισμού προτύπων ποιότητας για ολόκληρο το σύστημα απονομής δικαιοσύνης. Οι έρευνες που διεξάγονται μεταξύ των επαγγελματιών που εργάζονται στα δικαστήρια και/ή των χρηστών των δικαστηρίων μπορούν επίσης να παράσχουν κατάλληλα στοιχεία σχετικά με τη βελτίωση της ποιότητας του συστήματος δικαιοσύνης. Διάγραμμα 18: Ύπαρξη συστημάτων παρακολούθησης των δραστηριοτήτων των δικαστηρίων το 2013* (πηγή: μελέτη CEPEJ 33 ) Βλ. παραδείγματος χάριν «Checklist for promoting the quality of justice and the courts» (Κατάλογος ελέγχου για την προώθηση της ποιότητας της δικαιοσύνης και των δικαστηρίων) της CEPEJ Γνωμοδότηση αριθ. 6 του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Ευρωπαίων Δικαστών (CCJE), η οποία διατίθεται στη διεύθυνση: https://wcd.coe.int/viewdoc.jsp?ref=ccje(2004)op6&sector=secdghl&language=lanenglish&ver=origi nal&backcolorinternet=fef2e0&backcolorintranet=fef2e0&backcolorlogged=c3c3c3 Γνωμοδότηση αριθ. 6 του CCJE (2004) παράγραφος 34 ( ) η αξιολόγηση της «ποιότητας» του συστήματος δικαιοσύνης, ήτοι των επιδόσεων του δικαστικού συστήματος συνολικά και καθενός επιμέρους δικαστηρίου ή τοπικής ομάδας δικαστηρίων, δεν θα πρέπει να συγχέεται με την αξιολόγηση της επαγγελματικής ικανότητας κάθε επιμέρους δικαστή. Τα δεδομένα για τα «άλλα στοιχεία» περιλαμβάνουν, παραδείγματος χάριν, υποθέσεις στις οποίες έχει ασκηθεί έφεση (EE, LV), ακροαματικές διαδικασίες (SE), ή αριθμό υποθέσεων που έχουν επιλυθεί εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος (DK). 21

28 *Στόχος των συστημάτων παρακολούθησης είναι η αξιολόγηση των καθημερινών δραστηριοτήτων των δικαστηρίων, κυρίως μέσω της συλλογής δεδομένων και της στατιστικής ανάλυσης. Στην περίπτωση της FR, οι διαφορές σε σύγκριση με την προηγούμενη έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων προέρχονται από τη διόρθωση δεδομένων που παραμένουν σταθερά και για τα δύο έτη. Τα δεδομένα για τις χώρες ES και PL προέρχονται από το Διάγραμμα 19: Ύπαρξη συστημάτων αξιολόγησης των δραστηριοτήτων των δικαστηρίων το 2013* (πηγή: μελέτη CEPEJ) * Το σύστημα αξιολόγησης αφορά τις επιδόσεις των δικαστηρίων, εν γένει με τη χρήση δεικτών και στόχων. Επίσης, ορισμένα κράτη μέλη καθορίζουν πολιτικές και πρότυπα ποιότητας για ολόκληρο το δικαστικό σύστημα. Στη RO, χρησιμοποιούνται τακτικά δείκτες επιδόσεων για τη δραστηριότητα των δικαστηρίων. Για όλα τα άλλα κράτη μέλη, τα αποτελέσματα είναι πανομοιότυπα με τα δεδομένα που συλλέχθηκαν για το Τα δεδομένα για τις χώρες ES και PL προέρχονται από το Διάγραμμα 20: Διεξαχθείσες έρευνες στους χρήστες δικαστηρίων ή τους επαγγελματίες νομικούς το 2013* (πηγή: μελέτη CEPEJ) 22

29 * Οι έρευνες που απευθύνονται σε εισαγγελείς φέρεται να μειώνονται στις NL, ενώ οι έρευνες που απευθύνονται σε δικηγόρους, διαδίκους και άλλους χρήστες των δικαστηρίων φέρεται να αυξάνονται στην HU και τη LT αντιστοίχως. Για όλα τα άλλα κράτη μέλη, τα αποτελέσματα είναι πανομοιότυπα με τα δεδομένα που συλλέχθηκαν για το Τα δεδομένα για τις χώρες EL, ES και PL προέρχονται από το Τα συστήματα τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών συμβάλλουν στη μείωση της διάρκειας των διαδικασιών και στη διευκόλυνση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη Τα συστήματα ΤΠΕ για την καταχώριση και τη διαχείριση υποθέσεων είναι απαραίτητα εργαλεία στη διάθεση των δικαστηρίων για την αποτελεσματική διαχείριση του χρόνου των υποθέσεων, καθώς συμβάλλουν στη βελτίωση του ρυθμού με τον οποίο το δικαστήριο μπορεί να εκδικάζει υποθέσεις και, επομένως, στη μείωση της συνολικής διάρκειας των διαδικασιών. Τα συστήματα ΤΠΕ για την επικοινωνία μεταξύ των δικαστηρίων και των διαδίκων (π.χ. ηλεκτρονική υποβολή αξιώσεων) μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των καθυστερήσεων και των εξόδων για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, διευκολύνοντας την πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Τα συστήματα ΤΠΕ διαδραματίζουν επίσης ολοένα και σημαντικότερο ρόλο στη διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ δικαστικών αρχών και, επομένως, διευκολύνουν την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ. Διάγραμμα 21: Συστήματα ΤΠΕ για την καταχώριση και τη διαχείριση υποθέσεων* (σταθμισμένος δείκτης, ελάχ.= 0, μέγ. = 4) (πηγή: μελέτη CEPEJ) 23

30 * Σύνθετος δείκτης αποτελούμενος από διάφορους δείκτες ΤΠΕ (σύστημα καταχώρισης υποθέσεων, σύστημα πληροφοριών διαχείρισης δικαστηρίων, σύστημα χρηματοοικονομικών πληροφοριών, βιντεοδιασκέψεις) που μετρούν την ύπαρξη των συστημάτων αυτών σε κλίμακα από το 0 έως το 4 (0 = διαθέσιμα σε 0% των δικαστηρίων 4 = διαθέσιμα στο 100% των δικαστηρίων). Διάγραμμα 22: Ηλεκτρονική επικοινωνία μεταξύ δικαστηρίων και διαδίκων* (σταθμισμένος δείκτης, ελάχ.= 0, μέγ. = 4) (πηγή: μελέτη CEPEJ) * Σύνθετος δείκτης αποτελούμενος από διάφορους δείκτες ΤΠΕ (ηλεκτρονικά διαδικτυακά έντυπα, δικτυακός τόπος, παρακολούθηση υποθέσεων στο διαδίκτυο, ηλεκτρονικά μητρώα, ηλεκτρονική επεξεργασία μικροδιαφορών, ηλεκτρονική επεξεργασία υποθέσεων είσπραξης μη αμφισβητούμενων οφειλών, ηλεκτρονική υποβολή αξιώσεων, βιντεοδιασκέψεις, άλλες διευκολύνσεις ηλεκτρονικής επικοινωνίας) που μετρούν την ύπαρξη των συστημάτων αυτών σε κλίμακα από το 0 έως το 4 (0 = διαθέσιμα σε 0% των δικαστηρίων 4 = διαθέσιμα στο 100% των δικαστηρίων). 24

31 Διάγραμμα 23: Ηλεκτρονική επεξεργασία υποθέσεων είσπραξης μη αμφισβητούμενων οφειλών (0 = διαθέσιμη σε 0% των δικαστηρίων, 4 = διαθέσιμη στο 100% των δικαστηρίων) (πηγή: μελέτη CEPEJ) Διάγραμμα 24: Ηλεκτρονική υποβολή αξιώσεων (0 = διαθέσιμη σε 0% των δικαστηρίων, 4 = διαθέσιμη στο 100% των δικαστηρίων)(πηγή: μελέτη CEPEJ) Η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας μικροδιαφορών, είτε σε εθνικό είτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι σημαντική για τη βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών στη δικαιοσύνη και για την καλύτερη άσκηση των καταναλωτικών τους δικαιωμάτων. Η σημασία των διασυνοριακών διαδικασιών μικροδιαφορών μέσω του διαδικτύου αυξάνεται επίσης λόγω του διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου. Επομένως, ένας από τους πολιτικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η απλούστευση και η επιτάχυνση των διαδικασιών μικροδιαφορών βελτιώνοντας την επικοινωνία μεταξύ των δικαστικών αρχών και χρησιμοποιώντας με έξυπνο τρόπο τις ΤΠΕ. Τελικός στόχος είναι η μείωση του διοικητικού φόρτου για όλες τις ομάδες χρηστών: δικαστήρια, δικαστικούς παράγοντες και τελικούς χρήστες. Η 11 η έκθεση συγκριτικής αξιολόγησης για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση 34 που ανέθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετρά για πρώτη φορά την ποιότητα των διαδικασιών ηλεκτρονικής 34 11η έκθεση συγκριτικής αξιολόγησης για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση (SMART 2013/0053-3). Διατίθεται στη διεύθυνση: 25

32 επίλυσης μικροδιαφορών στα κράτη μέλη της ΕΕ. Στη συγκεκριμένη μελέτη, η αξιολόγηση της διαδικασίας επίλυσης μικροδιαφορών πραγματοποιήθηκε από ερευνητές (τους αποκαλούμενους «μυστικούς πελάτες») 35. Σκοπός ήταν να διαπιστωθεί εάν η παροχή δημόσιων υπηρεσιών στο διαδίκτυο έχει οργανωθεί με βάση τις ανάγκες των χρηστών. Για τον σκοπό αυτό, κάθε ερευνητής ενήργησε ως μέσος πολίτης και η «εμπειρία» του ήταν καθορισμένη χρονικά δηλαδή, κάθε μυστικός πελάτης είχε στη διάθεσή του μία ημέρα για να αξιολογήσει ένα γεγονός της ζωής. Αυτό σημαίνει ότι όταν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό δεν εντοπίστηκε εντός του συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, η σχετική απάντηση ήταν αρνητική. Επομένως, μια αρνητική απάντηση δεν σημαίνει ότι το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό δεν ήταν διαθέσιμο στο διαδίκτυο. Ωστόσο, υποδηλώνει ότι δεν ήταν εύκολο να βρεθεί διαισθητικά, χωρίς υπερβολικά πολλή αναζήτηση, και ότι είναι πολύ πιθανόν οι μέσοι πολίτες ή επιχειρηματίες να μην το χρησιμοποιούν/ εντοπίζουν. Διάγραμμα 25: Συγκριτική αξιολόγηση των διαδικασιών επίλυσης μικροδιαφορών στο διαδίκτυο (για κάθε κατηγορία 100 μονάδες κατά μέγιστο, συνολικά 700 μονάδες κατά μέγιστο) (πηγή: Delivering on the European Advantage? How European governments can and should benefit from innovative public services (Επίτευξη του ευρωπαϊκού πλεονεκτήματος; Πώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπορούν και πρέπει να επωφεληθούν από καινοτόμες δημόσιες υπηρεσίες), μελέτη που συντάχθηκε για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Γενική Διεύθυνση Επικοινωνιακών Δικτύων, Περιεχομένων και Τεχνολογιών 36 ) Οι «μυστικοί πελάτες» είναι καταρτισμένοι και ενημερωμένοι ώστε να παρατηρούν, να δοκιμάζουν και να μετρούν μια διαδικασία (δημόσιας υπηρεσίας) ενεργώντας ως δυνητικοί χρήστες. Κάθε «μυστικός πελάτης» έχει στη διάθεσή του μία ημέρα για να αξιολογήσει ένα γεγονός της ζωής. Διατίθεται στη διεύθυνση: 26

33 3.2.3 Πολιτικές επικοινωνίας των δικαστηρίων Οι προσπάθειες επικοινωνίας των δικαστηρίων είναι εξαιρετικά σημαντικές, καθώς βοηθούν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να λαμβάνουν ενημερωμένες αποφάσεις για τις οδούς έννομης προστασίας (δικαστικής και μη δικαστικής) και συμβάλλουν στην απαραίτητη εμπιστοσύνη προς το δικαστικό σύστημα. Ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης στην δημοσιοποίηση των δικαστικών υποθέσεων είναι εξαιρετικά σημαντικός. Επιδιώκοντας τη βελτίωση των επαφών μεταξύ των δικαστηρίων και των μέσων ενημέρωσης, το δικαστικό σώμα μπορεί να ενημερώνει καλύτερα το κοινό για το δικαστικό έργο (πεδίο εφαρμογής, περιορισμοί και πολυπλοκότητες) και να συμβάλλει στην ποιότητα της παρεχόμενης ενημέρωσης (π.χ. αποφεύγοντας λάθη σχετικά με τα γεγονότα). Το 2014, η Επιτροπή ξεκίνησε ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών για τις επικοινωνιακές πρακτικές και πολιτικές των δικαστηρίων. Η διαδικασία αυτή αποκάλυψε την ανάγκη καλύτερης επισκόπησης των πρακτικών στον τομέα αυτόν. Στη συνέχεια, η Επιτροπή πραγματοποίησε καταγραφή των υφιστάμενων πρακτικών σε συνεργασία με τα κράτη μέλη 37, σχετικά με τις σημαντικές παραμέτρους μιας αποτελεσματικής πολιτικής επικοινωνίας των δικαστηρίων 38. Η καταγραφή αυτή συμπεριελάμβανε την παροχή πληροφοριών στο ευρύ κοινό τους τρόπους με τους οποίους τα δικαστήρια οργανώνουν τις σχέσεις τους με τον τύπο/ τα μέσα ενημέρωσης την κατάρτιση των δικαστών για να επικοινωνούν με τους διαδίκους και τον Τύπο τη διαθεσιμότητα και τις πρακτικές σχετικά με τη δημοσίευση στο διαδίκτυο των δικαστικών αποφάσεων (σε όλες τις βαθμίδες του δικαστικού συστήματος) Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. Οι παράμετροι του ερωτηματολογίου βασίστηκαν στη γνωμοδότηση αριθ. 7 του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου των Ευρωπαίων Δικαστών (CCJE) με τίτλο «Δικαιοσύνη και κοινωνία», η οποία διατίθεται στη διεύθυνση: https://wcd.coe.int/viewdoc.jsp?ref=ccje(2005)op7&sector=secdghl&language=lanenglish&ver=origi nal&backcolorinternet=fef2e0&backcolorintranet=fef2e0&backcolorlogged=c3c3c3, στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Δικαστικών Συμβουλίων με τίτλο «Δικαιοσύνη, κοινωνία και μέσα», η οποία διατίθεται στη διεύθυνση: και συμπληρώνουν τα στοιχεία που συνέλεξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης του Συμβουλίου της Ευρώπης (CEPEJ). 27

34 Διάγραμμα 26: Διαθεσιμότητα στο διαδίκτυο πληροφοριών για το δικαστικό σύστημα για το ευρύ κοινό* (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 39 ) * Καθεμιά από τις κατηγορίες του διαγράμματος βαθμολογείται με 1 μονάδα. Ως ομοσπονδιακό κράτος, η DE χαρακτηρίζεται από αποκεντρωμένες δομές. Επομένως, τα ομόσπονδα κράτη αποφασίζουν αυτόνομα ποιες πληροφορίες θα δημοσιοποιούν στο διαδίκτυο και είναι, εκ τούτου, υπεύθυνα να επικαιροποιούν τις πληροφορίες αυτές. Το ίδιο ισχύει και σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Διάγραμμα 27: Σχέσεις μεταξύ δικαστηρίων και του Τύπου/ των μέσων ενημέρωσης* (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 40 ) * Κάθε βαθμός δικαιοδοσίας (πρώτος, δεύτερος και τρίτος) βαθμολογείται με 2 μονάδες, εάν υπάρχει υπεύθυνος Τύπου ή «δικαστής Τύπου» που καλύπτει τόσο αστικές/ εμπορικές όσο και διοικητικές υποθέσεις. Εάν καλύπτεται μόνο μία κατηγορία υποθέσεων (π.χ. είτε αστικές/ εμπορικές είτε διοικητικές) ο εν λόγω βαθμός δικαιοδοσίας Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. 28

35 λαμβάνει μόνο μία μονάδα. Εάν υπάρχει υπεύθυνος Τύπου για ορισμένα δικαστήρια, κάθε βαθμός δικαιοδοσίας (πρώτος, δεύτερος και τρίτος) βαθμολογείται με 0,5 μονάδα. Στην IE, η Υπηρεσία Δικαστηρίων διαθέτει Σύμβουλο Σχέσεων με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ο οποίος συντάσσει και εκδίδει δελτία Τύπου προς τα μέσα ενημέρωσης. 29

36 Διάγραμμα 28: Διαθέσιμη κατάρτιση των δικαστών για την επικοινωνία με τους διαδίκους και τον Τύπο* (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 41 ) * Καθεμιά από τις κατηγορίες του διαγράμματος βαθμολογείται με 1 μονάδα. Διάγραμμα 29: Πρόσβαση σε δημοσιευμένες αποφάσεις στο διαδίκτυο* (αστικές και εμπορικές υποθέσεις, σε όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας) (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 42 ) * Οι κατηγορίες «Δημοσίευση των αποφάσεων στο διαδίκτυο», «Οι πληροφορίες στη βάση δεδομένων επικαιροποιούνται τουλάχιστον μία φορά το μήνα» και «Η πρόσβαση σε δημοσιευμένες αποφάσεις είναι δωρεάν», βαθμολογούνται με 3 μονάδες, εάν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη για όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας (για τον πρώτο, τον δεύτερο και τον τρίτο βαθμό). Εάν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη μόνο για ορισμένους βαθμούς δικαιοδοσίας, η αντίστοιχη κατηγορία βαθμολογείται με 1 ή 2 μονάδες. Εάν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη μόνο για ορισμένα δικαστήρια, η αντίστοιχη κατηγορία βαθμολογείται με 0,5 μονάδα ανά βαθμό δικαιοδοσίας. Η κατηγορία Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. Καθεμιά από τις κατηγορίες του διαγράμματος βαθμολογείται με 1 μονάδα. Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. 30

37 «Τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν πρόσβαση στη βάση δεδομένων (δικαστές, δικηγόροι, άλλοι επαγγελματίες του νομικού κλάδου και/ή το ευρύ κοινό)» βαθμολογείται με 1 μονάδα όταν καλύπτονται όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Εάν το ευρύ κοινό δεν έχει πρόσβαση, δίδεται 0,25 μονάδα για κάθε ενδιαφερόμενο μέρος που έχει πρόσβαση (π.χ. δικαστές = 0,25 μονάδα, δικηγόροι = 0,25 μονάδα, άλλοι επαγγελματίες του νομικού κλάδου = 0,25 μονάδα). 31

38 Διάγραμμα 30: Πρόσβαση σε δημοσιευμένες αποφάσεις στο διαδίκτυο* (διοικητικές υποθέσεις, σε όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας) (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 43 ) * Οι κατηγορίες «Δημοσίευση των αποφάσεων στο διαδίκτυο», «Οι πληροφορίες στη βάση δεδομένων επικαιροποιούνται τουλάχιστον μία φορά το μήνα» και «Η πρόσβαση σε δημοσιευμένες αποφάσεις είναι δωρεάν», βαθμολογούνται με 3 μονάδες, εάν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη για όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας (για τον πρώτο, τον δεύτερο και τον τρίτο βαθμό). Εάν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη μόνο για ορισμένους βαθμούς δικαιοδοσίας, η αντίστοιχη κατηγορία βαθμολογείται με 1 ή 2 μονάδες. Εάν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη μόνο για ορισμένα δικαστήρια, η αντίστοιχη κατηγορία βαθμολογείται με 0,5 μονάδα ανά βαθμό δικαιοδοσίας. Η κατηγορία «Τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν πρόσβαση στη βάση δεδομένων (δικαστές, δικηγόροι, άλλοι επαγγελματίες του νομικού κλάδου και/ή το ευρύ κοινό)» βαθμολογείται με 1 μονάδα όταν καλύπτονται όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Εάν το ευρύ κοινό δεν έχει πρόσβαση, δίδεται 0,25 μονάδα για κάθε ενδιαφερόμενο μέρος που έχει πρόσβαση (π.χ. δικαστές = 0,25 μονάδα, δικηγόροι = 0,25 μονάδα, άλλοι επαγγελματίες του νομικού κλάδου = 0,25 μονάδα). Στην IE, ο δικτυακός τόπος της Υπηρεσίας των Δικαστηρίων αποτελεί την επίσημη πλατφόρμα όπου δημοσιεύονται όλες οι αποφάσεις όλων των αστικών και ποινικών δικαστηρίων. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη κατηγορία για τις «διοικητικές υποθέσεις». Διάγραμμα 31: Πρακτικές σχετικά με τη δημοσίευση αποφάσεων στο διαδίκτυο* (αστικές και εμπορικές υποθέσεις, σε όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας) (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 44 ) Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. 32

39 * Οι κατηγορίες «Η δημοσίευση των αποφάσεων πραγματοποιείται βάσει κριτηρίων επιλογής», «Αναγνωριστικός κωδικός ECLI έχει αποδοθεί στις αποφάσεις (ή θα αποδοθεί στο μέλλον)», «Οι αποφάσεις είναι επισημασμένες με λέξεις-κλειδιά» βαθμολογούνται με 3 μονάδες, όταν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη για όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας (για τον πρώτο, τον δεύτερο και τον τρίτο βαθμό). Εάν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη μόνο για ορισμένους βαθμούς δικαιοδοσίας, η αντίστοιχη κατηγορία βαθμολογείται με 1 ή 2 μονάδες, ανάλογα με τον αριθμό των βαθμών δικαιοδοσίας που καλύπτονται. Στη Μάλτα, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο είναι το ανώτατο δικαστήριο. 33

40 Διάγραμμα 32: Πρακτικές σχετικά με τη δημοσίευση αποφάσεων στο διαδίκτυο (διοικητικές υποθέσεις, σε όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας)* (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 45 ) * Οι κατηγορίες «Η δημοσίευση των αποφάσεων πραγματοποιείται βάσει κριτηρίων επιλογής», «Αναγνωριστικός κωδικός ECLI έχει αποδοθεί στις αποφάσεις (ή θα αποδοθεί στο μέλλον)», «Οι αποφάσεις είναι επισημασμένες με λέξεις-κλειδιά» βαθμολογούνται με 3 μονάδες, όταν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη για όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας (για τον πρώτο, τον δεύτερο και τον τρίτο βαθμό). Εάν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη μόνο για ορισμένους βαθμούς δικαιοδοσίας, η αντίστοιχη κατηγορία βαθμολογείται με 1 ή 2 μονάδες, ανάλογα με τον αριθμό των βαθμών δικαιοδοσίας που καλύπτονται. Στη Μάλτα, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο είναι το ανώτατο δικαστήριο. Στην IE, ο δικτυακός τόπος της Υπηρεσίας των Δικαστηρίων αποτελεί την επίσημη πλατφόρμα όπου δημοσιεύονται όλες οι αποφάσεις όλων των αστικών και ποινικών δικαστηρίων. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη κατηγορία για τις «διοικητικές υποθέσεις» Οι μέθοδοι εναλλακτικής επίλυσης διαφορών (ΕΕΔ) συμβάλλουν στη μείωση του φόρτου εργασίας των δικαστηρίων Η ΕΕΔ καλύπτει οποιαδήποτε μέθοδο επίλυσης διαφορών εκτός της δικαστικής επίλυσης. Η διαμεσολάβηση, η συνδιαλλαγή και η διαιτησία αποτελούν τις συνηθέστερες μορφές ΕΕΔ. Σε σύγκριση με τη μέση δικαστική επίλυση υποθέσεων, η ΕΕΔ βοηθά τους διαδίκους να επιτυγχάνουν συμβιβασμό σε μικρότερο χρονικό διάστημα και ενισχύει μια πιο αρμονική κουλτούρα στην οποία δεν υπάρχουν νικητές ή ηττημένοι. Η ΕΕΔ μπορεί να συμβάλει στην αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης και, τελικά, στη διαμόρφωση ενός φιλικού προς τις επενδύσεις περιβάλλοντος και στην οικονομική ανάπτυξη. Όλα τα κράτη μέλη που παρείχαν δεδομένα ανέφεραν την εφαρμογή τουλάχιστον τριών μεθόδων ΕΕΔ, ενώ η μεγάλη πλειονότητα εξ αυτών ανέφερε τέσσερις μεθόδους, ήτοι δικαστική και μη δικαστική διαμεσολάβηση, συνδιαλλαγή και διαιτησία. Παρά την ύπαρξη πολλών οδών επίλυσης των διαφορών εκτός της δικαστικής αίθουσας, οι μέθοδοι ΕΕΔ εξακολουθούν εν γένει να μην χρησιμοποιούνται αρκετά στα περισσότερα κράτη μέλη, όπως αποδεικνύεται στο διάγραμμα 35. Ο πίνακας αποτελεσμάτων παρέχει δεδομένα για τις δραστηριότητες του δημόσιου τομέα των κρατών μελών σχετικά με την προώθηση και την παροχή κινήτρων για τη χρήση των μεθόδων αυτών. Παρόλο που οι δραστηριότητες προώθησης θεωρούνται ως εθελοντικές δράσεις, τα κίνητρα κωδικοποιούνται με νόμο ή κυβερνητικό διάταγμα και, επομένως, αποτελούν επιταγή. Τα διαγράμματα 33 και 34 βασίζονται στις απαντήσεις σε ερωτηματολόγιο που εστάλη στους υπευθύνους επικοινωνίας των κρατών μελών. Το διάγραμμα 35 βασίζεται 45 Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. 34

41 σε έρευνα του Ευρωβαρόμετρου. Παρουσιάζει τις απαντήσεις εταιρειών που δήλωσαν ότι έλαβαν καταγγελίες από καταναλωτές μέσω διάφορων διαύλων κατά τους τελευταίους 12 μήνες. 35

42 Διάγραμμα 33: Προώθηση της χρήσης μεθόδων ΕΕΔ από τον δημόσιο τομέα* (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 46 ) * Συγκεντρωτικός δείκτης που βασίζεται στα ακόλουθα δεδομένα: 1) δικτυακούς τόπους που παρέχουν πληροφορίες για την ΕΕΔ, 2) εκστρατείες δημοσιότητας στα μέσα ενημέρωσης, 3) φυλλάδια απευθυνόμενα στο ευρύ κοινό, 4) ειδικές συναντήσεις ενημέρωσης για την ΕΕΔ που πραγματοποιούνται κατόπιν αιτήματος, 5) ειδικές δραστηριότητες επικοινωνίας που οργανώνονται από τα δικαστήρια, 6) δημοσίευση αξιολογήσεων για τη χρήση των μεθόδων ΕΕΔ, 7) δημοσιοποίηση στατιστικών στοιχείων για τη χρήση μεθόδων ΕΕΔ, 8) άλλα δεδομένα. Κάθε μέσο προώθησης που αναφέρεται στο ερωτηματολόγιο βαθμολογείται με μία μονάδα. Σε ορισμένα κράτη μέλη ενδέχεται να εκτελούνται πρόσθετες δραστηριότητες (DE). Διάγραμμα 34: Κίνητρα για τη χρήση μεθόδων ΕΕΔ* (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 47 ) * Συγκεντρωτικός δείκτης που βασίζεται στα ακόλουθα δεδομένα: 1) η νομική συνδρομή καλύπτει (πλήρως ή εν μέρει) τα έξοδα που προκύπτουν από μεθόδους ΕΕΔ, 2) πλήρης ή μερική επιστροφή των δικαστικών εξόδων, συμπεριλαμβανομένου του τέλους χαρτοσήμου, εάν η έκβαση της ΕΕΔ είναι επιτυχής, 3) δεν απαιτείται δικηγόρος για τη διαδικασία ΕΕΔ, 4) ο δικαστής μπορεί να ενεργεί ως διαμεσολαβητής, 5) συντονιστής ΕΕΔ/ διαμεσολάβησης στα δικαστήρια, 6) άλλα δεδομένα. Κάθε μέσο παροχής κινήτρων που αναφέρεται στο ερωτηματολόγιο βαθμολογείται με μία μονάδα. Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν πρόσθετες μεθόδους για τη διευκόλυνση της χρήσης της ΕΕΔ (IE). Στην CZ, εάν το επιτρέπει η φύση της υπόθεσης, ο δικαστής μπορεί να κινήσει δικαστικό διακανονισμό και να επιδιώξει συμβιβασμό Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. Τα στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί σε συνεργασία με την ομάδα των υπευθύνων επικοινωνίας για τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης. 36

43 37

44 Διάγραμμα 35: Καταγγελίες καταναλωτών που ελήφθησαν από εταιρείες μέσω διάφορων διαύλων* (πηγή: έρευνα του Ευρωβαρόμετρου 48 ) * Το διάγραμμα δεν λαμβάνει υπόψη τις απαντήσεις στην περίπτωση που οι έμποροι λιανικής πώλησης δεν έλαβαν καταγγελίες καταναλωτών μέσω κανενός διαύλου Η προώθηση της κατάρτισης των δικαστών μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δικαιοσύνης Η κατάρτιση των δικαστών αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την ποιότητα των δικαστικών αποφάσεων. Συμπεριλαμβάνονται επίσης πληροφορίες από την ετήσια έκθεση για την κατάρτιση των δικαστών στην Ευρώπη για το σχετικά με το τρέχον ποσοστό δικαστών που συμμετέχουν σε συνεχή κατάρτιση σχετικά με τη νομοθεσία της ΕΕ ή τη νομοθεσία ενός άλλου κράτους μέλους Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο αριθ. 396, «Retailers attitudes towards cross-border trade and consumer protection» (πρόκειται να δημοσιευθεί). Η έρευνα διενεργήθηκε σε επιχειρήσεις εμπόρων λιανικής που πωλούν σε τελικούς καταναλωτές στη λιανική και σε επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών που απασχολούν 10 ή περισσότερα άτομα (ανά χώρα) στα 28 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν περιλαμβάνει τον τομέα του χονδρικού εμπορίου και του εμπορίου με προμήθεια (κωδικός NACE G 51), με την εξαίρεση των μηχανοκίνητων οχημάτων και των μοτοσυκλετών, τις επικουρικές της χρηµατοπιστωτικής διαµεσολάβησης δραστηριότητες (J 67), την έρευνα και ανάπτυξη (K 73) καθώς και άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες (K 74). Το 2011, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε ως στόχο το ήμισυ των επαγγελματιών του νομικού κλάδου στην ΕΕ να έχουν παρακολουθήσει μαθήματα κατάρτισης στο ευρωπαϊκό δίκαιο ή στο δίκαιο άλλου κράτους μέλους έως το 2020 και να στηρίξει την εν λόγω κατάρτιση με κονδύλια της ΕΕ για επαγγελματίες ετησίως μέχρι το Η έκθεση του 2014 για την κατάρτιση των δικαστών στην Ευρώπη περιγράφει την πρόοδο που σημειώθηκε ως προς την επίτευξη του στόχου που έχει τεθεί και περιέχει επίσης πληροφορίες σχετικά με την κατάρτιση που χρηματοδοτείται από την ΕΕ. 38

45 Διάγραμμα 36: Υποχρεωτική κατάρτιση δικαστών το 2013* (πηγή: μελέτη CEPEJ) * Οι χώρες DE και HU φέρεται να έχουν αυξήσει τον αριθμό των κατηγοριών υποχρεωτικής κατάρτισης σε σύγκριση με το Τα δεδομένα για τις χώρες ES και PL προέρχονται από το Διάγραμμα 37: Δικαστές που συμμετέχουν σε δραστηριότητες συνεχούς κατάρτισης σχετικά με τη νομοθεσία της ΕΕ ή τη νομοθεσία ενός άλλου κράτους μέλους* (% του συνολικού αριθμού δικαστών) (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Δικαστική Κατάρτιση, ) * Φέτος έχουν δοθεί στοιχεία για το UK (SC). Στην περίπτωση της FR, συμπεριλαμβάνονται εισαγγελείς. Σε ορισμένες περιπτώσεις που ανέφεραν τα κράτη μέλη, ο λόγος των συμμετεχόντων προς τα υφιστάμενα μέλη ενός νομικού επαγγέλματος υπερβαίνει το 100%, γεγονός που σημαίνει ότι οι συμμετέχοντες έλαβαν μέρος σε περισσότερες από μία δραστηριότητες κατάρτισης στη νομοθεσία της ΕΕ Πόροι Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται ο γενικός συνολικός εγκεκριμένος προϋπολογισμός των δικαστηρίων ανά κάτοικο για το 2010, το 2012 και το Ο πίνακας αντανακλά τη σχετική σταθερότητα στον προϋπολογισμό των δικαστηρίων ανά κάτοικο σε διάστημα τριετίας, με μικρή αύξηση κατά μέσον όρο. 50 Διατίθεται στη διεύθυνση: 39

46 Διάγραμμα 38: Προϋπολογισμός δικαστηρίων* (σε ευρώ ανά κάτοικο) (πηγή: μελέτη CEPEJ) * Το διάγραμμα 38 παρουσιάζει τον ετήσιο εγκεκριμένο προϋπολογισμό που έχει διατεθεί για τη λειτουργία του συνόλου των δικαστηρίων, ανεξάρτητα από την προέλευση ή το ύψος του εν λόγω προϋπολογισμού (εθνικού ή περιφερειακού). Θα πρέπει να πραγματοποιούνται προσεκτικές συγκρίσεις, καθώς τα στοιχεία για τις χώρες AT, BE, FR, EL και LU αντιστοιχούν στον προϋπολογισμό για ολόκληρο το δικαστικό σύστημα και περιλαμβάνουν τη νομική συνδρομή και τις εισαγγελικές υπηρεσίες, τα στοιχεία για την DE δεν είναι πλήρη, καθώς δεν καλύπτουν όλα τα ομόσπονδα κράτη, ενώ ορισμένα κράτη μέλη λαμβάνουν χρηματοδότηση από διεθνή και ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Η σημαντική μείωση για την ES μεταξύ 2010 και 2012 οφείλεται στο γεγονός ότι τα δεδομένα των Αυτόνομων Κοινοτήτων και του Δικαστικού Συμβουλίου δεν έχουν συμπεριληφθεί στα δεδομένα του Το άρθρο 47 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι, σε όσους δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους, παρέχεται δικαστική αρωγή, εφόσον η αρωγή αυτή είναι αναγκαία για να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2015 περιλαμβάνει πληροφορίες για κατά κεφαλήν δαπάνες για νομική συνδρομή στα κράτη μέλη το 2010, το 2012 και το Το ακόλουθο διάγραμμα καταδεικνύει σημαντικές διαφορές στα ποσά αυτά μεταξύ ομάδων χωρών. Τα ποσά που έχουν δαπανηθεί για νομική συνδρομή ανά κάτοικο κατά τα εξεταζόμενα έτη έχουν παραμείνει σχετικά σταθερά στα περισσότερα κράτη μέλη. Ο πίνακας δεν παρέχει πληροφορίες για τον τρόπο κατανομής των συνολικών ποσών που έχουν διατεθεί για νομική συνδρομή μεταξύ δικαιούχων ή υποθέσεων. Διάγραμμα 39: Ετήσιος δημόσιος προϋπολογισμός που διατέθηκε για νομική συνδρομή ανά κάτοικο το 2010, το 2012 και το 2013* (πηγή: μελέτη CEPEJ) 40

47 * Το διάγραμμα 39 παρουσιάζει το ύψος του ετήσιου δημόσιου προϋπολογισμού που διατέθηκε για νομική συνδρομή το 2010, το 2012 και το 2013 ανά κάτοικο. Ο προϋπολογισμός της DE δεν είναι πλήρης, καθώς δεν καλύπτει όλα τα ομόσπονδα κράτη. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι επαγγελματίες του νομικού κλάδου ενδέχεται να καλύπτουν επίσης ένα μέρος της νομικής συνδρομής, γεγονός που δεν αντανακλάται στο ανωτέρω διάγραμμα. 41

48 Διάγραμμα 40: Γενικές συνολικές κρατικές δαπάνες για «δικαστήρια»* (σε ευρώ ανά κάτοικο) (πηγή: Eurostat) Ο πρόσθετος αυτός δείκτης σχετικά με τους πόρους βασίζεται στα δεδομένα της Eurostat για τις κρατικές δαπάνες. Αναφέρεται στους πραγματικά δαπανηθέντες δημοσιονομικούς πόρους και λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον υφιστάμενο δείκτη σχετικά με τον προϋπολογισμό που διατίθεται στα δικαστήρια. Η σύγκριση αφορά τα έτη 2010, 2011 και * Ενώ το διάγραμμα 38 παρουσιάζει τον ετήσιο εγκεκριμένο προϋπολογισμό που έχει διατεθεί για τη λειτουργία του συνόλου των δικαστηρίων, ανεξάρτητα από την προέλευση ή το ύψος του εν λόγω προϋπολογισμού (εθνικού ή περιφερειακού), το διάγραμμα 40 παρουσιάζει τις γενικές συνολικές κρατικές (πραγματικές) δαπάνες για τα δικαστήρια (δεδομένα εθνικών λογαριασμών, ταξινόμηση των κρατικών λειτουργιών, ομάδα 03.3). Το διάγραμμα 40 περιλαμβάνει επίσης τα συστήματα επιτήρησης και τη νομική συνδρομή. Διάγραμμα 41: Γενικές κρατικές δαπάνες για δικαστήρια ως ποσοστό του ΑΕΠ (πηγή: Eurostat) Ο ακόλουθος πίνακας παρέχει πληροφορίες για το ανθρώπινο δυναμικό στα δικαστικά συστήματα των κρατών μελών. Όσον αφορά τον αριθμό δικαστών ανά κατοίκους, διαπιστώνεται σχετική σταθερότητα στα περισσότερα κράτη μέλη μεταξύ του 2010 και του 42

49 2013 και μικρή αύξηση κατά μέσον όρο. Αντιστοίχως, στα περισσότερα κράτη μέλη παρατηρείται αύξηση στον δείκτη των δικηγόρων ανά κατοίκους. Αυτοί οι δείκτες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των χωρών. Διάγραμμα 42: Αριθμός δικηγόρων* (ανά κατοίκους) (πηγή: μελέτη CEPEJ) * Δικηγόρος είναι ένα πρόσωπο το οποίο διαθέτει τα προσόντα και την εξουσιοδότηση σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο να αγορεύει και να ενεργεί για λογαριασμό των πελατών του, να ασκεί το δικηγορικό επάγγελμα, να παρίσταται ενώπιον των δικαστηρίων ή να συμβουλεύει και να εκπροσωπεί τους πελάτες του σε νομικές υποθέσεις (σύσταση Rec(2000)21 της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την ελευθερία άσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος). Διάγραμμα 43: Αριθμός δικαστών* (ανά κατοίκους) (πηγή: μελέτη CEPEJ) * Η κατηγορία περιλαμβάνει τους δικαστές που εργάζονται με καθεστώς πλήρους απασχόλησης σύμφωνα με τη μεθοδολογία της CEPEJ. Δεν περιλαμβάνονται οι λεγόμενοι Rechtspfleger/γραμματείς δικαστηρίου που υπάρχουν σε ορισμένα κράτη μέλη. Ο συνολικός αριθμός επαγγελματιών δικαστών στην EL περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες κατά τα έτη που παρουσιάζονται ανωτέρω, γεγονός που εξηγεί εν μέρει τη μεταβολή του. 43

50 Διάγραμμα 44: Μεταβολή του απόλυτου αριθμού του συνόλου των δικαστηρίων (γεωγραφικές τοποθεσίες) μεταξύ 2010 και 2013* (πηγή: μελέτη CEPEJ) Το διάγραμμα 1 «Καταγραφή των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της δικαιοσύνης στην ΕΕ το 2014» καταδεικνύει ότι μεγάλος αριθμός κρατών έχουν ξεκινήσει, θεσπίσει ή εφαρμόσει μεταρρύθμιση του δικαστικού χάρτη ή της δομής των δικαστηρίων. Το ακόλουθο διάγραμμα συμπληρώνει τις πληροφορίες αυτές, παρέχοντας δεδομένα για τη μεταβολή του αριθμού του συνόλου των δικαστηρίων ως γεωγραφικών τοποθεσιών 51 κατά την περίοδο Η μεταβολή του αριθμού των δικαστηρίων ως νομικών οντοτήτων δεν περιλαμβάνεται στο παρόν διάγραμμα. * Η IT πραγματοποίησε αναδιοργάνωση της γεωγραφικής κατανομής των δικαστηρίων της τον Σεπτέμβριο Η αναδιοργάνωση αυτή συμπεριελάμβανε το κλείσιμο (με συγχώνευση με άλλα γραφεία) 30 δικαστηρίων, 30 εισαγγελικών γραφείων, 220 δικαστικών καταστημάτων και 346 ειρηνοδικείων. Η LT μείωσε τον αριθμό των πρωτοδικείων από 54 σε 49 τον Ιανουάριο Οι NL αναδιοργάνωσαν τη γεωγραφική κατανομή των δικαστηρίων το 2013 (μείωση από 64 σε 40). Η αναδιοργάνωση αυτή οδήγησε στο κλείσιμο τμημάτων πρωτοδικείων. Στην HR και την SI, η αύξηση είναι αποτέλεσμα της διαφορετικής ερμηνείας που δόθηκε στην ερώτηση της CEPEJ το 2013 σε σύγκριση με το Ποσοστό γυναικών επαγγελματιών δικαστών Η ποικιλομορφία των εργαζομένων προσφέρει συμπληρωματικές γνώσεις, δεξιότητες και πείρα και αντανακλά την πραγματικότητα. Αυτό ισχύει ιδίως για τα δικαστήρια. Η μεγαλύτερη ισορροπία ως προς το φύλο στο δικαστικό σώμα μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη ποιότητα του συστήματος δικαιοσύνης. Τα ακόλουθα διαγράμματα για τις γυναίκες δικαστές σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια δικαστήρια και σε ανώτατα δικαστήρια παρουσιάζουν μια διαφοροποιημένη εικόνα. Τα δεδομένα επιβεβαιώνουν μια αντίστροφη σχέση: όσο υψηλότερου βαθμού είναι το δικαστήριο, τόσο μικρότερο είναι το ποσοστό γυναικών δικαστών. Στα περισσότερα κράτη μέλη, το υφιστάμενο ποσοστό γυναικών δικαστών στον πρώτο και στον δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας είναι σχετικά υψηλό και εντός της ζώνης ισορροπίας των φύλων που κυμαίνεται 51 Η CEPEJ ορίζει όλα τα δικαστήρια ως γεωγραφικές τοποθεσίες πρόκειται για εγκαταστάσεις ή δικαστικά κτίρια εντός των οποίων πραγματοποιούνται οι δικαστικές ακροαματικές διαδικασίες. Εάν υπάρχουν περισσότερα δικαστικά κτίρια στην ίδια πόλη, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Τα διαγράμματα περιλαμβάνουν τις τοποθεσίες των πρωτοδικείων γενικής δικαιοδοσίας και των πρωτοδικείων ειδικής δικαιοδοσίας, καθώς και τις τοποθεσίες των ανώτατων δικαστηρίων. 44

51 από 40 έως 60% 52 η κατάσταση διαφέρει πολύ για τις γυναίκες δικαστές σε ανώτατα δικαστήρια. Εντούτοις, οι τάσεις κατά την τελευταία τριετία για τα πρωτοβάθμια και τα δευτεροβάθμια δικαστήρια και κατά την τελευταία επταετία για τα ανώτατα δικαστήρια είναι γενικά θετικές. Υποδηλώνουν ότι περισσότερα κράτη μέλη εργάζονται προς την κατεύθυνση της επίτευξης ισορροπίας μεταξύ των δύο φύλων. 52 Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, Έκθεση σχετικά με την πρόοδο της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών το 2013, συνοδευτικό του εγγράφου Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Έκθεση 2013 σχετικά με την εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ», (COM(2014) 224 final). 45

52 Διάγραμμα 45: Ποσοστό γυναικών επαγγελματιών δικαστών σε δικαστήρια πρώτου, δεύτερου και ανώτατου βαθμού δικαιοδοσίας (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή και μελέτη CEPEJ) Διάγραμμα 46: Μεταβολή στο ποσοστό των γυναικών επαγγελματιών δικαστών σε δικαστήρια πρώτου και δεύτερου βαθμού από το 2010 έως το 2013, καθώς και σε ανώτατα δικαστήρια από το 2007 έως το 2014* (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή και μελέτη CEPEJ) * Όσον αφορά τα πρωτοβάθμια δικαστήρια στην SI και τα ανώτατα δικαστήρια στις EE, FI και στο UK, τα στοιχεία δεν κατέδειξαν μεταβολή κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Συμπεράσματα σχετικά με την ποιότητα των συστημάτων δικαιοσύνης Ο πίνακας αποτελεσμάτων στον τομέα της δικαιοσύνης στην ΕΕ για το 2015 καταδεικνύει ότι υπάρχει περιθώριο συνέχισης και ενίσχυσης των προσπαθειών για την υποστήριξη της ποιότητας των δικαστικών συστημάτων. Οι προσπάθειες βελτίωσης των εργαλείων ΤΠΕ για το δικαστικό σύστημα έχουν συνεχιστεί. Ωστόσο, οι δείκτες αποκαλύπτουν κενά σε ορισμένα κράτη μέλη, τόσο σχετικά με τα εργαλεία ΤΠΕ που είναι διαθέσιμα για τη διοίκηση και τη διαχείριση 46

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ: ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ: ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ: ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Παρουσίαση του J.M. Barroso, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 4ης Φεβρουαρίου 2011 Περιεχόμενα 1 I. Η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει έδαφος

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική

Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική Κέντρο Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Καλαμάτα, 2 Φεβρουαρίου 2014 Τάσος Χανιώτης Διευθυντής Οικονομικών αναλύσεων, προοπτικών και αξιολογήσεων ΓΔ Γεωργίας και Ανάπτυξης Υπαίθρου

Διαβάστε περισσότερα

ANAΠΤΥΞH KAI ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

ANAΠΤΥΞH KAI ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ ANAΠΤΥΞH KAI ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ Παρουσίαση του J.M. Barroso, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 30ής Ιανουαρίου 2012 Αντιμετώπιση των «φαύλων κύκλων» στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G.

Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G. Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G.5-Greece & Cyprus 1 1) Κανονιστικές καινοτομίες 2014-2020 Επίτευξη των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

Α. Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Α. Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΗΡΟΤΡΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ Πασχάλης Χαριζάνης Α. Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1. Κερί Σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος η παραγωγή κεριού για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ 72 ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ 72 ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Standard Eurobarometer European Commission ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ 72 ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2009 Standard Eurobarometer 72 / Φθινόπωρο 2009 TNS Opinion & Social ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ GREECE Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2004R0917 EL 19.07.2007 004.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 917/2004 ΤΗΣΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 29ης Απριλίου 2004 για λεπτομέρειες

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκλιση Συχνές Ερωτήσεις σχετικά με την Κοινή Πρακτική CP 3. Διακριτικός χαρακτήρας -Απεικονιστικά σήματα που περιέχουν

Σύγκλιση Συχνές Ερωτήσεις σχετικά με την Κοινή Πρακτική CP 3. Διακριτικός χαρακτήρας -Απεικονιστικά σήματα που περιέχουν EL EL Σύγκλιση Συχνές Ερωτήσεις σχετικά με την Κοινή Πρακτική CP 3. Διακριτικός χαρακτήρας -Απεικονιστικά σήματα που περιέχουν περιγραφικά/στερούμενα διακριτικού χαρακτήρα λεκτικά στοιχεία A. Η ΚΟΙΝΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2002R1606 EL 10.04.2008 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 19ης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΚΗΡΥΞΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΚΗΡΥΞΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ (ΓΕΕΑ) Τελευταία ενημέρωση: 07/2013 ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΚΗΡΥΞΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ Αριθμός σελίδων (συμπεριλαμβανομένης αυτής) Στοιχεία αιτούντος/αντιπροσώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ. ασοπονία και αγορά προϊόντων ξύλου

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ. ασοπονία και αγορά προϊόντων ξύλου LOGO ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ασοπονία και αγορά προϊόντων ξύλου ρ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Λάρισας E-mail: papad@teilar.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η απόφαση θα εφαρµοστεί* εντός τριών µηνών από την ηµεροµηνία δηµοσίευσης της παρούσας κοινής ανακοίνωσης.

Η απόφαση θα εφαρµοστεί* εντός τριών µηνών από την ηµεροµηνία δηµοσίευσης της παρούσας κοινής ανακοίνωσης. Κοινή ανακοίνωση σχετικά µε την κοινή πρακτική όσον αφορά τις γενικές ενδείξεις των επικεφαλίδων των κλάσεων της ταξινόµησης της Νίκαιας v1.0, 20 Νοεµβρίου 2013 Στις 19/06/2012 το ικαστήριο εξέδωσε την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020 ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020 ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ EL Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Μετά τη Λισσαβόνα: προς μια κοινωνία της γνώσης Η δομή των επαγγελματικών προσόντων αλλάζει Από τη μεσοπρόθεσμη

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Μισσός Βλάσης Ερευνητής του Παρατηρητηρίου Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, phd student Χαρακτηριστικά των σχημάτων ΕΕΕ στις χώρες τις Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµοί Κλειδιά στις Τεχνολογίες των Πληροφοριών και της Επικοινωνίας στα σχολεία στην Ευρώπη Έκδοση 2004

Αριθµοί Κλειδιά στις Τεχνολογίες των Πληροφοριών και της Επικοινωνίας στα σχολεία στην Ευρώπη Έκδοση 2004 ελτίο Τύπου Αριθµοί Κλειδιά στις Τεχνολογίες των Πληροφοριών και της Επικοινωνίας στα σχολεία στην Ευρώπη Έκδοση 24 Η ανάπτυξη της δυναµικής της τεχνολογίας των πολυµέσων και του ιαδικτύου για εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 27.6.2011 COM(2011) 382 τελικό ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ που αφορά την εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ ΠΗΓΗ γραφημάτων, εικόνων, τμημάτων κειμένου: http://plandevel.web.auth.gr/studies/undergraduate/odigos_spoydon.pdf Παρουσίαση στην

Διαβάστε περισσότερα

Η γεωργία στην ΕΕ απαντώντας στην πρόκληση των κλιματικών αλλαγών

Η γεωργία στην ΕΕ απαντώντας στην πρόκληση των κλιματικών αλλαγών Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γε ν ι κ ή Δ ι ε ύ θ υ ν σ η Γε ω ρ γ ί α ς κ α ι Αγ ρ ο τ ι κ ή ς Α ν ά π τ υ ξ η ς Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη Για περισσότερες πληροφορίες 200 Rue de la Loi,

Διαβάστε περισσότερα

(EU-SILC): Συγκρισιμότητα και Αξιοπιστία

(EU-SILC): Συγκρισιμότητα και Αξιοπιστία Διακρατική Εναρμόνιση των δεδομένων της Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών (EU-SILC): Συγκρισιμότητα και Αξιοπιστία Ειρήνη Σαράντου, Τµήµα Μεθοδολογίας, Ανάλυσης και Μελετών 1 EU-SILC

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακές προτεραιότητες για την Ευρώπη Παρουσίαση του Ζ. M. Μπαρόζο,

Ενεργειακές προτεραιότητες για την Ευρώπη Παρουσίαση του Ζ. M. Μπαρόζο, Ενεργειακές προτεραιότητες για την Ευρώπη Παρουσίαση του Ζ. M. Μπαρόζο, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 22 Mαΐου 2013 Νέες πραγματικότητες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας Αντίκτυπος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.9.2015 COM(2015) 460 final 2015/0218 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με την εφαρμογή έκτακτων αυτόνομων εμπορικών μέτρων

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Υποστήριξης της Καινοτομίας: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΔΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Innovation Clusters)

Προγράμματα Υποστήριξης της Καινοτομίας: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΔΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Innovation Clusters) Προγράμματα Υποστήριξης της Καινοτομίας: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΔΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Innovation Clusters) Δρ Αγνή ΣΠΗΛΙΩΤΗ Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Υποστήριξης Ερευνητικών Προγραμμάτων ΓΓΕΤ Υπουργείο Παιδείας,

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία: Προετοιµασία για τις διακοπές ταξιδεύετε πάντα µε την Ευρωπαϊκή Κάρτα σας Ασφάλισης Ασθένειας (EΚΑA)?

Υγεία: Προετοιµασία για τις διακοπές ταξιδεύετε πάντα µε την Ευρωπαϊκή Κάρτα σας Ασφάλισης Ασθένειας (EΚΑA)? MEMO/11/406 Βρυξέλλες, 16 Ιουνίου 2011 Υγεία: Προετοιµασία για τις διακοπές ταξιδεύετε πάντα µε την Ευρωπαϊκή Κάρτα σας Ασφάλισης Ασθένειας (EΚΑA)? Στις διακοπές να περιµένετε το απροσδόκητο. Σχεδιάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΩΣΗ ΜΕ ΑΡΧΕΙΟ. ΦΑΣΗ 1η

ΗΛΩΣΗ ΜΕ ΑΡΧΕΙΟ. ΦΑΣΗ 1η ΗΛΩΣΗ ΜΕ ΑΡΧΕΙΟ Το σύστηµα της ηλεκτρονικής υποβολής υποστηρίζει την εισαγωγή στοιχείων από εξωτερικό αρχείο. Ο σκοπός της εισαγωγής στοιχείων από αρχείο είναι η αποφυγή πολλαπλών πληκτρολογήσεων αν τα

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 23.10.2015

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 23.10.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 23.10.2015 C(2015) 7417 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23.10.2015 για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος «ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ 2014-2020:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.9.2014 SWD(2014) 274 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 16.6.2014 COM(2014) 363 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Συγκεφαλαιωτική έκθεση σχετικά με την ποιότητα του πόσιμου νερού στην ΕΕ στην οποία εξετάζονται οι εκθέσεις των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη

Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη μεταρρύθμιση υπό την εποπτεία του πρωθυπουργού. Στις 6 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX COM(2012) 742 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Μια νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση για

Διαβάστε περισσότερα

11256/12 IKS/nm DG G1A

11256/12 IKS/nm DG G1A ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 2012 (OR. en) 11256/12 UEM 211 ECOFIN 585 SOC 562 COMPET 430 ENV 526 EDUC 203 RECH 266 ENER 295 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέµα: ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ τ ο υ Υ π ο υ ρ γ ε ί ο υ Ο ι κ ο ν ο μ ί α ς, Υ π ο δ ο μ ώ ν, Ν α υ τ ι λ ί α ς κ α ι Το υ ρ ι σ μ ο ύ μ ε τ η ν Αν ε ξά ρ τ η τ η Α ρ χ ή «Σ υ ν ή γ ο ρ ο ς

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 17.12.2014

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 17.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.12.2014 C(2014) 10138 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17.12.2014 για την έγκριση ορισμένων στοιχείων του επιχειρησιακού προγράμματος "Μεταρρύθμιση Δημόσιου

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 166 της 11.6.1998 ΟΔΗΓΙΑ 98/27/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 19ΗΣ ΜΑΪΟΥ 1998 ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΩΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 4 Μαρτίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ιακυβέρνηση Yτης Ενιαίας Αγοράς 2012 ΚΎΠΡΟΣ Εσωτερική αγορά και υπηρεσίες

ιακυβέρνηση Yτης Ενιαίας Αγοράς 2012 ΚΎΠΡΟΣ Εσωτερική αγορά και υπηρεσίες ιακυβέρνηση Yτης Ενιαίας Αγοράς 2012 ΚΎΠΡΟΣ Εσωτερική αγορά και υπηρεσίες Διακυβέρνηση της Ενιαίας Αγοράς 2012 YΚΎΠΡΟΣ Οι πληροφορίες και οι απόψεις που περιέχονται στην παρούσα έκθεση ανήκουν στον(στους)

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.12.2014 C(2014) 10162 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18.12.2014 για την έγκριση ορισμένων στοιχείων του επιχειρησιακού προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

GREEN DOT (CYPRUS) PUBLIC CO LTD

GREEN DOT (CYPRUS) PUBLIC CO LTD GREEN DOT (CYPRUS) PUBLIC CO LTD 16 Μαΐου 2013 Κυριάκος Παρπούνας Ανακύκλωση στην Κύπρο, χτες, σήμερα, αύριο. Ανακύκλωση στην Κύπρο, χτες... Δεν είναι τόσο νέα όσο νομίζουμε Πρώτο στίγμα το 1930 με ανακύκλωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 11.3.2014

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 11.3.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.3.2014 C(2014) 1446 final ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11.3.2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57)

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 3 Ιουλίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών

Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών Αθανάσιος Θεοχαρόπουλος Γεωπόνος M.Sc., Διδάκτωρ Αγροτικής Οικονομίας Α.Π.Θ. Υπεύθυνος Τομέα Αγροτικής Πολιτικής ΔΗΜΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 13.1.2015 COM(2015) 11 final ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015 ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΧΑΛΑΡΗ-ΣΦΗΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΑΣΤΕΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET Ονομάζεται μια ομάδα παγκόσμιων πόρων πληροφοριών. Αυτοί οι πόροι έχουν τόσο μεγάλο εύρος

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.12.2014 C(2014) 10179 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18.12.2014 για την έγκριση ορισμένων στοιχείων του επιχειρησιακού προγράμματος «Νότιο Αιγαίο» για στήριξη

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.12.2014 C(2014) 10160 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18.12.2014 για την έγκριση ορισμένων στοιχείων του επιχειρησιακού προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

EB71.3 - ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2009. Μετεκλογική ανάλυση Πρώτα αποτελέσματα: επικέντρωση στην κατανομή ανδρών/γυναικών

EB71.3 - ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2009. Μετεκλογική ανάλυση Πρώτα αποτελέσματα: επικέντρωση στην κατανομή ανδρών/γυναικών Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας Διεύθυνση Γ Σχέσεις με τους πολίτες ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ 27/10/2009 EB71.3 - ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2009 Μετεκλογική ανάλυση Πρώτα αποτελέσματα: επικέντρωση στην κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2009 Αποχή και εκλογική συµπεριφορά κατά τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2009

ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2009 Αποχή και εκλογική συµπεριφορά κατά τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2009 Γενική ιεύθυνση Επικοινωνίας Μονάδα παρακολούθησης της κοινής γνώµης Βρυξέλλες, 13 Νοεµβρίου 2012 ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2009 Αποχή και εκλογική συµπεριφορά κατά τις ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

Το LIFE+ στην Ελλάδα

Το LIFE+ στην Ελλάδα Το LIFE+ στην Ελλάδα Δρ. Τζούλια Τζώρτζη Αρχιτέκτων Τοπίου Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Γιώργος Πρωτόπαπας Αρχιτέκτων DESA DEA Αθήνα 11 Ιουνίου 2010 Η Ελληνική Εμπειρία στην Ευρώπη Προτάσεις του 2009 σε

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 9.9.2015

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 9.9.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 9.9.2015 C(2015) 6283 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 9.9.2015 έγκριση ορισμένων στοιχείων του προγράμματος συνεργασίας Interreg V-A Ελλάδα- Βουλγαρία για υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕ2ΩΧ-Υ3Τ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΕ2ΩΧ-Υ3Τ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΒΕ2ΩΧ-Υ3Τ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ 2007-1013" Ταχ. Δ/νση : Μεναίχμου & Θεοφιλοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 19.5.2014 COM(2014) 283 final 2014/0148 (NLE) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1387/2013 για την αναστολή των αυτόνομων

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Medeea International Conference Mediterranean Energy Cities Λευκωσία, 16 Μαΐου 2013 Γραφείο Προγραμματισμού Άδωνις Κωνσταντινίδης,

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 14.3.2014 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 74/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 240/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 7ης Ιανουαρίου 2014 σχετικά με τον ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Ορίζοντα 2020 και Κοινωνική Πρόκληση 2: «Επισιτιστική ασφάλεια, βιώσιμη γεωργία και δασοκομία, θαλάσσια έρευνα και ναυτιλία και η

Εισαγωγή στον Ορίζοντα 2020 και Κοινωνική Πρόκληση 2: «Επισιτιστική ασφάλεια, βιώσιμη γεωργία και δασοκομία, θαλάσσια έρευνα και ναυτιλία και η Εισαγωγή στον Ορίζοντα 2020 και Κοινωνική Πρόκληση 2: «Επισιτιστική ασφάλεια, βιώσιμη γεωργία και δασοκομία, θαλάσσια έρευνα και ναυτιλία και η βιοοικονομία» Περιεχόμενα Συστάσεις Το Πρόγραμμα Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΩΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΩΝ Έναρξη Ισχύος: 5/2009 Σελίδα 1 από 11 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας διαδικασίας είναι ο εντοπισμός τυχόν αποκλίσεων ή προβλημάτων που προκύπτουν κατά τη διάρκεια υλοποίησης και μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Eco Building Conference 2012

Eco Building Conference 2012 Παρασκευή 5 Οκτωβρίου 2012 MEC EXPO CENTER Eco Building Conference 2012 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: Ενεργειακή Ανακαίνιση Κατοικιών: από τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) στην υλοποίηση των μέτρων/συστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2007 ΨΗΦΙΣΜΑ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας" CESE

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΜΕΑΚΩΝ ΕΠ ΤΟΥ ΕΚΤ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ Ταχ. Δ/νση : Μεναίχμου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.7.2014 COM(2014) 397 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα,

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 5.9.2005 COM(2005) 405 τελικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ στο Συµβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ Στην Ειδική Επιτροπή για την επεξεργασία και εξέταση του Σχεδίου Νόµου "Κύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας που τροποποιεί τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσιες Συμβάσεις στην Κύπρο

Δημόσιες Συμβάσεις στην Κύπρο Δημόσιες Συμβάσεις στην Κύπρο Εισαγωγή Η πολιτική της προώθησης των Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος, τόσο της Στρατηγικής της Λισσαβόνας, όσο και της Εθνικής Στρατηγικής για την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4Α8ΤΧ-45Ξ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΑΔΑ: 4Α8ΤΧ-45Ξ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ 2007-1013"

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 1 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟΥ Η περιφερειακή ανάλυση που ακολουθεί βασίζεται στις έρευνες Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Διαβάστε περισσότερα

Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης. Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος

Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης. Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων βασίζεται στην αντίληψη ότι το νερό είναι ταυτόχρονα: Αναπόσπαστο τμήμα του οικοσυστήματος Φυσικός πόρος

Διαβάστε περισσότερα

16 33 37 83 86 363 367 388 Πίνακας 29: 363 366 388 63 66 68 76 77 78 87 88 Böwer Michou Ungerer 333 373 376 377 378 383 386 387 388 388 - - - - - - - - - 1/4 - - - - - -. - - - -

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα

Θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ

Θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ EL Θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ ΕΥΡΩΠΑÏKΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ Ελέγχοντας τα κεφάλαια της ΕΕ σε ολόκληρο τον κόσμο Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο είναι θεσμικό όργανο της ΕΕ, το οποίο ιδρύθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Έναρξη Ισχύος: 5/2009 Σελίδα 1 από 11 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας διαδικασίας είναι ο έλεγχος της προόδου και η παρακολούθηση του χρονοδιαγράμματος του έργου, καθώς και ο εντοπισμός τυχόν αποκλίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 17.12.2014

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 17.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.12.2014 C(2014) 9656 final ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17.12.2014 για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2004/109/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

«Το Eurogroup καλωσορίζει τη συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς με την προσθήκη του ΔΝΤ για το πρόγραμμα του ESM. ΤΟ Eurogroup συγχαίρει τις ελληνικές αρχές για την ισχυρή δέσμευση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.6.2014 COM(2014) 354 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εξέλιξη της κατάστασης της αγοράς στον τομέα των γαλακτοκομικών

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 168/62 7.6.2014 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 612/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαρτίου 2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

1.6.4. Η ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής Οικονομίας με βάση το Ε.Σ.Μ.Α.

1.6.4. Η ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής Οικονομίας με βάση το Ε.Σ.Μ.Α. 18 1.6.4. Η ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής Οικονομίας με βάση το Ε.Σ.Μ.Α. Το δημοφιλέστερο και απλούστερο μέτρο αποτίμησης του βιοτικού επιπέδου είναι το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.).

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης 0.1 Σύσταση Υψηλού Επιπέδου Ομάδας Αναδιάρθρωσης της Δημόσιας Διοίκησης 0.2 Σύσταση Ομάδας Υποστήριξης της

Διαβάστε περισσότερα