ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ"

Transcript

1 ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Εισηγήτρια : κ. Παπαδοπούλου - Χριστάρα Αλεξάνδρα Καθηγήτρια Εφαρµογών Α.Τ.Ε.Ι.Θ. Φοιτήτρια: Βαρσαµίδου Ελένη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

2 ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Εισηγήτρια: Φοιτήτρια: κ. Παπαδοπούλου Χριστάρα Βαρσαµίδου Ελένη Αλεξάνδρα Καθηγήτρια εφαρµογών Α.Τ.Ε.Ι.Θ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

3 Στους γονείς µου, που µου έµαθαν να αγαπώ και να σέβοµαι τον συνάνθρωπό µου.. 3

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ; ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΙΟΣ ΚΙΝ ΥΝΕΥΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑ; ΙΑΓΝΩΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ, ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗΣ ΤΟΥ ΛΕΜΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Η ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΛΕΜΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΛΕΜΦΟΓΑΓΓΛΕΙΑ Ή ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΣ Ο ΜΕΙΖΩΝ ΘΩΡΑΚΙΚΟΣ ΠΟΡΟΣ Ο ΕΛΑΣΣΩΝ ΘΩΡΑΚΙΚΟΣ ΠΟΡΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ 34 4

5 2.4.2 ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΒΑΛΒΙ ΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΥΝΟΨΗ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΕΣ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑ ΓΝΩΣΤΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗ ΙΕΘΝΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΛΕΜΦΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΤΟΥ ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΓΕΝΙΚΟΙ ΧΕΙΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΜΟΝΑ Α ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΓΡΑΦΙΑ Ή ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΑ ΤΟΝΟΜΕΤΡΗΣΗ ΒΙΟ ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΗΜΑ ΙΑ ΠΙΘΑΝΩΝ ΚΑΚΟΗΘΕΙΩΝ ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΡΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ 50 5

6 3.1 ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΛΑΝΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΜΑΛΑΞΗ ΛΕΜΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΩΣΤΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΧΕΡΙΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΟΙ ΧΕΙΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΝΤΕΝ ΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΛΕΜΦΙΚΗΣ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΕΠΙ ΕΣΗ ΚΑΙ ΠΙΕΣΗ ΤΩΝ ΕΝ ΥΜΑΤΩΝ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣΕΠΙ ΕΣΗΣ ΑΝΤΕΝ ΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΙΕΣΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙ ΕΣΗΣ ΕΝ ΥΜΑΤΑ ΣΥΜΠΙΕΣΗΣ ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΜΑΤΟΣ ΚΙΝΗΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΛΛΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΑΛΕΙΠΟΥΣΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΣΥΜΠΙΕΣΗΣ Υ ΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΛΕΪΖΕΡ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ α. ΙΟΥΡΗΤΙΚΑ β. ΒΕΝΖΟΠΥΡΕΝΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ α. ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΙΚΗΣ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗΣ β. ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΩ ΟΥΣ ΙΣΤΟΥ 64 6

7 3.13.γ. ΕΠΙ ΕΣΗ ΤΩΝ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΚΩΝ ΛΕΜΦΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΓΙΑ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΙΣΩ ΡΟΗ ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ α. ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ: ΜΑΛΑΞΗ ΤΟΥ ΛΕΜΦΙΚΟΥ ΣΥΣ/ΤΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΝΗ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΛΕΜΦΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΤΗΣ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΝ ΥΜΑΤΑ ΣΥΜΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΟΙ ΙΑΛΕΙΠΟΥΣΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΣΥΜΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΜΑΛΑΞΗ ΤΟΥ ΛΕΜΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑ ΣΕ ΕΠΙΒΙΩΣΑΝΤΕΣ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΕΙ ΙΚΗ ΜΟΝΑ Α ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΕΝΑΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΕΣ ΤΟΥΣ. 75 7

8 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 78 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 79 8

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εκπόνηση της εργασίας αυτής αποβλέπει στο να γίνουν γνωστές όλες οι καίριες πληροφορίες σχετικά µε τον καρκίνο του µαστού, όπως επίσης και τα προβλήµατα που ανακύπτουν µετά την αντιµετώπισή του, όπου κυρίως επεκτείνεται στην επιπλοκή του λεµφοιδήµατος. Για το λόγω αυτό στην εργασία γίνεται αναφορά στον καρκίνο του µαστού και στις υπάρχουσες µορφές θεραπείας του. Το δεύτερο µέρος της εργασίας γίνεται εκτενής αναφορά στη λειτουργία και στην ανατοµία του λεµφικού συστήµατος, όπως επίσης και στην επιπλοκή του λεµφοιδήµατος. Στο τρίτο µέρος παρουσιάζεται η φυσιοθεραπευτική αντιµετώπιση των ασθενών που έχουν επιζήσει µετά από τον καρκίνο του µαστού. Ενώ στο τέταρτο εκθέτονται σχετικές µε την εργασία έρευνες. Η αφορµή για την επιλογή του θέµατος αυτού δόθηκε έπειτα από σχετική συζήτηση µε την Υπεύθυνη καθηγήτρια κυρία Χριστάρα Παπαδοπούλου Αλεξάνδρα, την οποία ευχαριστώ θερµά. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω την φίλη µου Ραπτέλη Αρετή για τη βοήθεια της στη συγγραφή της εργασίας, και τους γονείς µου για την αµέριστη συµπαράστασή τους όλα αυτά τα χρόνια των σπουδών µου. 9

10 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος του µαστού είναι µία µάστιγα για το δυτικό κόσµο. Είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες, το 23% των διαγνώσεων του καρκίνου, και προσβάλλει κάθε χρόνο πολλά εκατοµµύρια σε όλο τον πλανήτη, ενώ αποτελεί το κύριο αίτιο θανάτου από καρκίνο σε γυναίκες ηλικίας κάτω των 55 ετών. Σε παγκόσµιο επίπεδο περισσότερες από γυναίκες πεθαίνουν κάθε χρόνο από την νόσο. Ενώ στην Ελλάδα εµφανίζονται περίπου 3500 νέες περιπτώσεις καρκίνου του µαστού το χρόνο. Σύµφωνα µε την Αµερικανική Εταιρία Καρκίνου περίπου µία γυναίκα στις 10 θα εµφανίσει καρκίνο κάποια στιγµή στη ζωή της. Η ιατρική επιστήµη µπορεί να έχει κάνει µεγάλα άλµατα σήµερα γιατρεύοντας κάποιες µορφές καρκίνου, όµως ο καρκίνος του µαστού συνεχίζει το δολοφονικό του έργο σχεδόν αδιαφορώντας για την πρόοδο. Ένας κύριος λόγος της αδυναµίας της αντιµετώπιση του καρκίνου του µαστού είναι η άγνωστη αιτιολογία του, αφού µόνο το 5-10% των περιπτώσεων καρκίνου του µαστού οφείλεται σε γνωστούς γενετικούς παράγοντες. Βέβαια υπάρχουν αυτή τη στιγµή τρόποι να περιορισθεί η µάστιγα, όχι όµως και να λυθεί το πρόβληµα. Τρόποι βασισµένοι στην πρόοδο των διαγνωστικών µεθόδων, της µαστογραφίας, της κυτταρολογίας και της γενετικής, σε συνδυασµό µε την προληπτική εξέταση των µαστών βοηθούν στην έγκαιρη διάγνωσή του. Ξέρουµε καλά σήµερα ότι αν ένας καρκίνος του µαστού βρεθεί σε µία προληπτική µαστογραφία πριν γίνει επιθετικός (διηθητικός) και µάλιστα πριν καν γίνει ψηλαφητός και αφαιρεθεί χειρουργικά (στάδιο in situ) τότε γιατρεύεται οριστικά. Αν εξαιρέσουµε τις εξαρχής πολύ επιθετικές µορφές καρκίνου, για τις οποίες ούτως ή άλλως δεν µπορεί η ιατρική να προσφέρει και πολλά. Σήµερα στην πλειονότητα των γυναικών ο καρκίνος του µαστού διαγιγνώσκεται σε πρώιµο στάδιο και πάνω από το 80% αυτών επιβιώνουν για µεγάλο χρονικό διάστηµα.[american Cancer Society] Ωστόσο µετά από µία επιτυχηµένη αντιµετώπιση του καρκίνου του µαστού, οι γυναίκες αυτές πολύ συχνά παρουσιάζουν πολλές επιπλοκές, εκ των οποίων η συνηθέστερη και ίσως η περιπλοκότερη είναι η εµφάνιση λεµφοιδήµατος. Γεγονός που οδηγεί στην ανάγκη φυσιοθεραπευτικής αντιµετώπισης των γυναικών αυτών προκειµένου να αντιµετωπιστεί ή ακόµα καλύτερα να προληφθεί η εµφάνισή του λεµφοιδήµατος. 10

11 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 11

12 1.1.ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ; Ο καρκίνος του µαστού είναι µία νόσος, στην οποία καρκινικά (κακοήθη) κύτταρα εντοπίζονται στους ιστούς του µαστού. Κάθε µαστός έχει 15 µε 20 λοβούς, οι οποίοι αποτελούνται από λοβία. Οι λοβοί και τα λοβία συνδέονται µε λεπτούς σωλήνες που ονοµάζονται πόροι. Ο πιο κοινός τύπος καρκίνου είναι ο καρκίνος των πόρων και εντοπίζεται στα κύτταρα των πόρων. Υπάρχει και ο τύπος του καρκίνου που εντοπίζεται στους λοβούς ή τα λοβία και απαντάται πιο συχνά και στους δύο µαστούς από ότι άλλα είδη καρκίνου. Ο φλεγµονώδης καρκίνος του µαστού είναι ένας λιγότερο συνηθισµένος τύπος καρκίνου και τα συµπτώµατά του συµπεριλαµβάνουν αίσθηµα καύσου, ερυθρότητα και οίδηµα.[wyeth Hellas] Εικόνα ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ο καρκίνος του µαστού που οφείλεται σε κληρονοµικά αίτια αποτελεί περίπου 5-10% του συνόλου των περιστατικών. Μία γυναίκα στις 8 θα αναπτύξει καρκίνο του µαστού σε κάποια φάση της ζωής της. Η American Cancer Society υπολογίζει ότι στις ΗΠΑ ο καρκίνος του µαστού αποτελεί περίπου το 29% όλων των καρκίνων στις γυναίκες. Αν και η πρόωρη διάγνωση έχει σαν αποτέλεσµα υψηλά ποσοστά ίασης, ο καρκίνος του µαστού παραµένει η βασική αιτία θανάτου από καρκίνο στις ενήλικες γυναίκες κάτω των 54 ετών και η δεύτερη πιο συχνή αιτία για τις γυναίκες άνω των 54 ετών. Η νόσος αυτή προσβάλλει και τους άνδρες, αλλά σε ποσοστό µικρότερο από 1 % επί του συνόλου όλων των περιπτώσεων καρκίνου του µαστού.[wyeth Hellas] 12

13 1.3. ΠΟΙΟΣ ΚΙΝ ΥΝΕΥΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑ; Όλες οι γυναίκες µπορεί να νοσήσουν από καρκίνο του µαστού. Οι γυναίκες µε µεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν είναι αυτές µε οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του µαστού, εκείνες µε προσωπικό ιστορικό καρκίνου του µαστού, πρώιµη έναρξη της εµµήνου ρύσης, όψιµη εµµηνόπαυση, ή πρώτη κύηση µετά τα τριάντα. Ο κίνδυνος να προσβληθεί µία γυναίκα από αυτή τη νόσο αυξάνει όσο αυξάνει η ηλικία. Άλλοι πιθανοί παράγοντες κινδύνου είναι µακρόχρονη θεραπεία µε οιστρογόνα, διατροφή µε πολλά λιπαρά, κατάχρηση αλκοόλ, αν και η σχέση τους µε την εµφάνιση του καρκίνου του µαστού παραµένει ασαφής. Ο ιός Epstein - Barr έχει επίσης ενοχοποιηθεί, ενώ µία πρόσφατη προοπτική µελέτη έδειξε ότι η έντονη σωµατική άσκηση σχετίζεται µε µικρή µείωση του κινδύνου για καρκίνο του µαστού.[ Wyeth Hellas] 1.4. ΙΑΓΝΩΣΗ Με τη σύγχρονη τεχνολογία ο καρκίνος του µαστού µπορεί να διαγνωσθεί σε αρχικό στάδιο, οπότε και οι πιθανότητες για ίαση είναι πολύ µεγάλες. Οι γυναίκες άνω των 20 πρέπει να κάνουν οι ίδιες ψηλάφηση των µαστών τους κάθε µήνα. Αυτό γίνεται καλύτερα µία εβδοµάδα µετά την αρχή της εµµηνορρυσίας ή την ίδια µέρα κάθε µήνα για τις µετεµµηνοπαυσιακές γυναίκες. Ένας άλλος τρόπος διάγνωσης είναι η µαστογραφία. Προτείνεται δε η µαστογραφία να γίνεται κάθε 1-2 χρόνια σε γυναίκες ηλικίας ετών και κάθε χρόνο µετά από αυτήν την ηλικία. Το βασικό πλεονέκτηµα της µαστογραφίας είναι ότι ο καρκίνος του µαστού µπορεί να ανιχνευθεί πολύ πριν µεγαλώσει τόσο ώστε να είναι δυνατή η ψηλάφησή του. Παρόλα αυτά είναι γεγονός ότι η µαστογραφία και πάλι δεν µπορεί να ανιχνεύσει περίπου ένα 10% των όγκων που βρίσκονται µετά από µία επισταµένη φυσική εξέταση. Η διάγνωση όµως του καρκίνου του µαστού γίνεται µετά από παθολογοανατοµική εξέταση του ιστού του µαστού. Ένα ογκίδιο στο µαστό συνήθως απαιτεί βιοψία ακόµα κι αν η µαστογραφία το δείχνει σαν φυσιολογικό. Ο ιστός που λαµβάνεται µπορεί να αξιολογηθεί µέσα σε ώρες συνήθως. Ο ιστός πρέπει να εξετάζεται και για οιστρογονικούς και προγεστερονικούς υποδοχείς. Αυτοί οι υποδοχείς και η κατάσταση στην οποία βρίσκονται βοηθάνε στο να γίνεται κάποια πρόβλεψη για το αν οι ορµόνες επηρεάζουν την ανάπτυξη του καρκίνου. Οι γυναίκες µε θετικούς ορµονικούς υποδοχείς είναι πιο πιθανό να ανταποκριθούν σε ορµονική θεραπεία και έχουν γενικά καλύτερη πρόγνωση.[wyeth Hellas] 13

14 Εικόνα 2 Εικόνα ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ Τα συµπτώµατα ή ευρήµατα που εκδηλώνονται είναι: Ένας όγκος ή µία πάχυνση στο µαστό ή στη µασχάλη. Σκλήρυνση, πάχυνση της θηλής, ή αποβολή υγρών από τη θηλή. Λακκάκια στο δέρµα ή ερύθηµα (κοκκίνισµα). Οίδηµα (πρήξιµο). Εξέλκωση. Φουσκωµένες φλέβες σε ακανόνιστο σχήµα. Πόνος στο στήθος.[wyeth Hellas] 14

15 1.6. ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ Οι θεραπευτικές επιλογές που υπάρχουν σήµερα είναι η χειρουργική αφαίρεση του όγκου, η ακτινοθεραπεία, η ορµονοθεραπεία, η χηµειοθεραπεία και οι νεότερες βιολογικές θεραπείες. Για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας, συνεκτιµώνται το µέγεθος και ο τύπος του όγκου, το ορµονικό status, το εµµηνοπαυσιακό status, η ηλικία και ο βαθµός έκφρασης συγκεκριµένων υποδοχέων από τον όγκο.[wyeth Hellas] Εικόνα 4: Ριζική µαστεκτοµή Εικόνα 5: Χηµειοθεραπεία Εικόνα 6: Ακτινοθεραπεία Εικόνα 7: Θεραπεία ιστρογόνων 15

16 ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ 1. Ριζική µαστεκτοµή α. Μία ριζική µαστεκτοµή συµπεριλαµβάνει αφαίρεση του στήθους, των θωρακικών µυών, της περιτονίας του στήθους και µονόπλευρα τα µασχαλιαία λεµφικά οζίδια, όπως και χηµειοθεραπεία και θεραπεία µε ακτινοβολία στην προσβεβληµένη περιοχή. Ίσως, διαταραχθεί η νευρική κατανοµή προς το στήθος και τους µυς του ώµου. β. Η ριζική µαστεκτοµή ήταν θεραπεία εκλογής µέχρι τη δεκαετία του 1970, όµως σήµερα εφαρµόζεται µόνο σε προχωρηµένες περιπτώσεις καρκίνου του µαστού. γ. Έχει ως αποτέλεσµα το λεµφικό οίδηµα, την αδυναµία του άνω άκρου και µία σηµαντική παραµόρφωση. 2. Τροποποιηµένη ριζική µαστεκτοµή α. Αφαιρούνται ολόκληρο το στήθος, η περιτονία πάνω από τους µυς του στήθους και µασχαλιαία οζίδια. β. Οι θωρακικοί µύες παραµένουν άθικτοι, πράγµα που µειώνει την αισθητική παραµόρφωση και την αδυναµία του άνω άκρου. γ. Ακτινοβολία και χηµειοθεραπεία µπορεί να είναι απαραίτητες µετά το χειρουργείο. δ. Η τροποποιηµένη ριζική µαστεκτοµή χρησιµοποιείται πολύ συχνότερα σήµερα για τους περισσότερους καρκίνους του µαστού από ό,τι η πιο σοβαρή ριζική µαστεκτοµή. 3. Απλή µαστεκτοµή α. Μία απλή µαστεκτοµή συµπεριλαµβάνει χειρουργική αφαίρεση ολόκληρου του στήθους. β. ιατηρούνται το λεµφικό σύστηµα και οι θωρακικοί µύες. γ. Χρησιµοποιείται συνήθως µετεγχειρητική θεραπεία µε ακτινοβολία για τη µείωση της πιθανότητας τοπικής επανεµφάνισης της ασθένειας. Παρ όλο που το λεµφικό σύστηµα παραµένει άθικτο, η ακτινοβολία µπορεί να προκαλέσει ίνωση στα λεµφαγγεία και να προδιαθέσει την ασθενή στην ανάπτυξη λεµφικού οιδήµατος. 4. Τµηµατική µαστεκτοµή (τετρακυκλίου) και εκτοµή του όγκου α. Οι διαδικασίες αυτές, οι οποίες διατηρούν µέρος του φυσιολογικού µαστού, χρησιµοποιούνται όλο και περισσότερο σαν εναλλακτικές στη µαστεκτοµή. β. Συχνά εκτελείται εκτοµή των µασχαλιαίων λεµφικών οζιδίων, για να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος υποτροπής του καρκίνου του µαστού. γ. Τις επεµβάσεις ακολουθεί θεραπεία µε ακτινοβολίες. δ. Ο µετεγχειρητικός κίνδυνος ανάπτυξης λεµφικού οιδήµατος είναι παρόµοιος µε αυτόν στις απλές και τις τροποποιηµένες µαστεκτοµές.[carolyn Kisner, Lynn Allen Colby] 16

17 1.7. ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Μετεγχειρητικός πόνος α. Πόνος εξαιτίας της τοµής Εκτελείται µία εγκάρσια τοµή κατά µήκος του θωρακικού τοιχώµατος, για να αφαιρεθούν ο ιστός του µαστού και η υποκείµενη περιτονία πάνω από τους µυς του στήθους. Το ραµµένο δέρµα πάνω από την περιοχή του µαστού ίσως δίνει την αίσθηση του σφιχτού κατά µήκος της τοµής. Η κίνηση του χεριού ασκεί έλξη στην τοµή και δεν είναι βολική για την ασθενή. Η επούλωση της τοµής ίσως καθυστερήσει λόγω της θεραπείας µε ακτινοβολία, πράγµα που παρατείνει τον πόνο στην περιοχή της τοµής. β. Πόνος στο οπίσθιο τµήµα του αυχένα και της ωµικής ζώνης Πόνος και µυϊκός σπασµός ίσως εµφανιστεί στην περιοχή του αυχένα και του ώµου ως αποτέλεσµα προστατευτικής µυϊκής σύσπασης. Ο ανελκτήρ της ωµοπλάτης, ο µείζων και ο ελάσσων στρογγύλος και ο υπακάνθιος µυς είναι συχνά ευαίσθητοι στην ψιλάφηση και ίσως περιορίσουν την ενεργητική κίνηση του ώµου. Η µειωµένη χρήση του σύστοιχου άνω άκρου µετά το χειρουργείο θέτει το θεµέλιο, για να εµφανίσει η ασθενής ένα χρόνιο παγωµένο ώµο, και αυξάνει την πιθανότητα του λεµφικού οιδήµατος στο βραχίονα και στο χέρι. 2. Λεµφοίδηµα α. Η αφαίρεση της µασχαλιαίας αλυσίδας των λεµφικών οζιδίων εµποδίζει τη φυσιολογική κυκλοφορία της λέµφου και προκαλεί διόγκωση του άνω άκρου. β. Η θεραπεία µε ακτινοβολία ίσως οδηγήσει σε σχηµατισµό ουλώδους ιστού στην περιοχή της µασχάλης, ενώ ως αποτέλεσµα της χηµιοθεραπείας µπορεί να παρουσιαστεί σκλήρυνση των αγγείων. γ. Η µείωση της χρήσης του χεριού σε λειτουργικές δραστηριότητες και η διατήρηση του άκρου σε θέση ανάρτησης επίσης συνεργούν στην εµφάνιση του µετεγχειρητικού λεµφοιδήµατος. δ. Η συγκέντρωση εξωαγγειακών και εξωκυτταρικών υγρών στο άνω άκρο από την πλευρά της εγχείρησης οδηγεί σε: Αύξηση του µεγέθους του άκρου. Τάση στο δέρµα και κίνδυνο ρήξης και λοίµωξης του δέρµατος. υσκαµψία και µειωµένο εύρος κίνησης στα δάχτυλα. Αισθητικές διαταραχές στο χέρι. Μειωµένη λειτουργία του εµπλεκόµενου άνω άκρου. 3. Συµφύσεις του θωρακικού τοιχώµατος α. Ως αποτέλεσµα της εγχείρησης, της ίνωσης λόγω ακτινοβολίας, ή της λοίµωξης της τοµής ίσως εµφανιστεί περιοριστική ουλοποίηση των υποκείµενων ιστών στο θωρακικό τοίχωµα. β. Οι συµφύσεις του θωρακικού τοιχώµατος µπορούν να οδηγήσουν σε: Αυξηµένο κίνδυνο µετεγχειρητικών αναπνευστικών επιπλοκών. Απώλεια εύρους κίνησης του ώµου στην εµπλεκόµενη πλευρά. υσλειτουργία στάσης. υσανεξία στον αυχένα, την ωµική ζώνη και το άνω τµήµα της ράχης. 17

18 4. Αδυναµία του εµπλεκόµενου άνω άκρου α. Αδυναµία των οριζόντιων προσαγωγών του ώµου Αν εκτελεστεί µία ριζική µαστεκτοµή, αφαιρείται ο µείζων θωρακικός µυς. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα τη µειωµένη δύναµη και το και το ενεργητικό εύρος κίνησης του άνω άκρου της εµπλεκόµενης πλευράς σε µόνιµη βάση. β. Αδυναµία του πρόσθιου οδοντωτού µυός Στην τροποποιηµένη ριζική και ριζική µαστεκτοµή, τα µασχαλιαία λεµφικά οζίδια αφαιρούνται. Η εκτοµή των λεµφικών οζιδίων µπορεί να εκτελεστεί επίσης µε τµηµατική (µερική) µαστεκτοµή ή εκτοµή του όγκου. Το µακρό θωρακικό νεύρο µπορεί να τραυµατιστεί προσωρινά κατά τη µασχαλιαία εκτοµή και αφαίρεση των µασχαλιαίων λεµφικών οζιδίων. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα την αδυναµία του πρόσθιου οδοντωτού µυός και την υποκατάσταση της σταθεροποίησης και της λειτουργίας του ώµου. Χωρίς τη σταθεροποίηση και την άνω στροφή της ωµοπλάτης, την οποία φυσιολογικά εκτελεί ο πρόσθιος οδοντωτός, θα περιοριστεί η ενεργητική κάµψη και απαγωγή του βραχίονα. Η λανθασµένη βιοµηχανική του ώµου και η χρήση αντισταθµιστικών κινήσεων µε τον άνω τραπεζοειδή και τον ανελκτήρα της ωµοπλάτης, κατά τις δραστηριότητες ανύψωσης πάνω από το κεφάλι, µπορούν να προκαλέσουν πρόσκρουση στο ακρώµιο και να έχουν σαν αποτέλεσµα τον πόνο στον ώµο. Αυτό ενδεχοµένως να οδηγήσει σε παγωµένο ώµο. γ. Η δύναµη του σφιξίµατος (λαβής) του χεριού είναι συχνά περιορισµένη ως αποτέλεσµα λεµφοιδήµατος ή δυσκαµψίας των δαχτύλων. 5. Λάθη στάσης α. Η ασθενής µπορεί να κάθεται ή να στέκεται µε «στρογγυλεµένους» ώµους και κύφωση, εξαιτίας του πόνου, της τάσης του δέρµατος ή για ψυχολογικούς λόγους. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα τη λανθασµένη βιοµηχανική του ώµου και, τελικά, περιορίζει την ενεργητική χρήση του εµπλεκόµενου άνω άκρου. β. Η ασυµµετρία του κορµού και η µη φυσιολογική ευθυγράµµιση των ωµοπλατών µπορεί επίσης να εµφανιστεί ως αποτέλεσµα µιας ελαφριάς πλάγιας µεταφοράς του βάρους, ειδικά σε γυναίκα µε µεγάλο στήθος. 6. Περιορισµένη κίνηση του ώµου Έχει αποδειχθεί επαρκώς ότι πολλές ασθενείς εµφανίζουν µερική απώλεια της κινητικότητας του ώµου µετά την επέµβαση και τη σχετική θεραπεία για τον καρκίνο του µαστού. Οι ακόλουθοι παράγοντες είναι πιθανό να συνδράµουν σε περιορισµό του εύρους κίνησης του ώµου : Πόνος λόγω της τοµής Συµφύσεις του θωρακικού τοιχώµατος Ευαισθησία και προστατευτικός σπασµός της ωµικής ζώνης και του οπίσθιου τµήµατος του αυχένα Προσωρινή ή µόνιµη αδυναµία των µυών της ωµικής ζώνης Στρογγυλεµένοι ώµοι και στάση του κορµού Λεµφοίδηµα Μειωµένη χρήση του εµπλεκόµενου βραχίονα και χεριού για λειτουργικές δραστηριότητες. 18

19 7. Ψυχολογικές θεωρήσεις α. Μία ασθενής που υπόκειται σε θεραπεία για τον καρκίνο του µαστού αντιµετωπίζει µία µεγάλη ποικιλία συναισθηµατικών και κοινωνικών προβληµάτων. Οι ανάγκες και οι προβληµατισµοί τόσο της ασθενούς όσο και της οικογένειας πρέπει να ληφθούν υπόψη. Η ασθενής και τα µέλη της οικογένειας πρέπει να αντιµετωπίσουν την πιθανή απειλητική για τη ζωή φύση της ασθένειας, όπως επίσης και µία δύσκολη θεραπευτική δίαιτα. β. Είναι σύνηθες για µία ασθενή να αισθάνεται ανησυχία, ταραχή, κατάθλιψη, µία αίσθηση απώλειας και σηµαντικές µεταπτώσεις της διάθεσης κατά τη θεραπεία και την ανάρρωση από τον καρκίνο του µαστού. γ. Πέρα από την προφανή φυσική παραµόρφωση και την αλλαγή της αντίληψης της µορφής του σώµατος που σχετίζονται µε τη µαστεκτοµή, φαρµακευτική αγωγή, όπως ανοσοκατασταλτικά και κορτικοστεροειδή, µπορεί επίσης να επηρεάσει τη συναισθηµατική κατάσταση της ασθενούς. δ. Οι ψυχολογικές εκδηλώσεις επηρεάζουν την φυσική διάθεση και µπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη γενική κόπωση, την αντίληψη της ασθενούς στη λειτουργική ανικανότητα και το κίνητρο της θεραπείας. 8. Αλληλοσυσχετισµός επιπλοκών Είναι προφανές ότι πολλά από αυτά τα κλινικά προβλήµατα και οι πιθανές βλάβες είναι αλληλοσχετιζόµενα και πρέπει να λαµβάνονται υπόψη, όταν ο θεραπευτής αναπτύσσει ένα κατανοητό µετεγχειρητικό πλάνο θεραπείας για την ασθενή. [Carolyn Kisner, Lynn Allen Colby] 19

20 ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑ 20

21 2.1. ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ, ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙ ΗΜΑΤΟΣ Υπάρχει γενική παραδοχή ότι το λεµφοίδηµα είναι ένας όρος,σύµφωνα µε τον οποίο το λεµφικό φορτίο υπερβαίνει την ικανότητα µεταφοράς του λεµφικού συστήµατος. Ως αποτέλεσµα αυτής της ανεπάρκειας εµφανίζεται το οίδηµα. Ο Οlszewski [ 1991 ] καθορίζει το λεµφοίδηµα ως προοδευτική ανωµαλία που χαρακτηρίζεται από ελάττωση της λεµφικής ροής από τους ιστούς στην κυκλοφορία του αίµατος λόγω της καταστροφής των λεµφαγγείων. Ο Piller [ 1994 ] ανέφερε ότι η ιεθνής Κοινότητα για την Λεµφολογία επέκτεινε τον ορισµό σε ένα υψηλής πρωτεΐνης οίδηµα που προκαλείται, από την µεταφορά όγκου και την ικανότητα πρωτεόλυσης του ιστού του λεµφικού συστήµατος, λιγότερο από το φυσιολογικό. Αυτό υποστηρίχθηκε επιπλέον από τον Foldi και τους συνεργάτες του το [ 1989 ] που το περιγράφουν συνοπτικά ως ποσοτικό πρόβληµα µεταξύ του λεµφικού φορτίου και της ικανότητας µεταφοράς λέµφου. Η επικράτηση του λεµφοιδήµατος ποικίλει. Το δευτερογενές λεµφοίδηµα έχει υψηλότερη συχνότητα από ότι το πρωτογενές. Περιφερικά υπάρχει υψηλότερη συχνότητα στο χέρι από ότι στο πόδι. Οι εκφράσεις πρωτογενής και δευτερογενής αναφέρονται στην αιτία του οιδήµατος. Πρωτογενές οίδηµα θεωρείται ότι είναι µια αναπτυξιακή ανωµαλία, ενώ το δευτερογενές είναι µια επίκτητη ανεπάρκεια του λεµφικού συστήµατος. Πολλοί θεραπευτές αναφέρουν ότι ο συνδυασµός χειρουργικής επέµβασης και ακτινοβολίας αυξάνουν την επίπτωση του λεµφοιδήµατος [ Axlroad και Osborne, 1989,και οι Casley-Smith, 1986 ]. Οι Foldi [1991 ] θεωρούν ότι 1/10 γυναίκες θα προσβληθούν από τον καρκίνο του µαστού και 1/25 αυτών των γυναικών που θεραπεύτηκαν µε µασχαλιαίας διατοµή ή µε ακτινοβολία θα αναπτύξουν σε κάποια φάση της ζωής τους λεµφοίδηµα. Το Εθνικό Συµβούλιο Υγείας Και Ιατρικής Έρευνας [ NH&MRC ] της Αυστραλίας δηλώνει ότι η επίπτωση του λεµφοιδήµατος, µετά από διατοµή της µασχάλης ή θεραπεία µε ακτινοβολία, είναι 1/20. Αυτό το ποσοστό µπορεί να αυξηθεί σε 1/5 ή ακόµα και 1/3 αν έχουν πραγµατοποιηθεί και διατοµή και ακτινοβολία ως θεραπευτικά µέσα για την καταπολέµηση του καρκίνου του µαστού [ NH&MRC, 1995 ]. Η επίπτωση του λεµφοιδήµατος µετά από ολική υστερεκτοµή αναφέρεται σε ποσοστό περίπου 1/4 γυναίκες [ Foldi και Foldi, 1991 ]. Όλα τα παραπάνω στοιχεία αναφέρονται στο δευτερογενές λεµφοίδηµα. Ελάχιστες προβλέψεις έχουν γίνει σχετικά µε το πρωτογενές λεµφοίδηµα. Ο Petlund [ 1990 ] αναφέρει ότι το 42,5% όλων των περιπτώσεων χρόνιου λεµφοιδήµατος είναι πρωτογενούς προελεύσεως. Η βιβλιογραφία δείχνει ότι τα βέλτιστα αποτελέσµατα παρέχονται όταν η θεραπεία πραγµατοποιηθεί από εξειδικευµένους φυσιοθεραπευτές στην αντιµετώπιση του λεµφοιδήµατος. Εντούτοις, είναι σηµαντικό για όλους τους φυσιοθεραπευτές να αξιολογήσουν και να θεραπεύσουν την κατάσταση, καθώς επίσης να αξιολογήσουν και να θεραπεύσουν τους ασθενείς που διατρέχουν αυτό τον κίνδυνο [ Foldi και οι συνεργάτες του, 1985, Mason,1993 ]. Μέχρι τώρα, δεν υπάρχει καµία ίαση σχετική µε το λεµφοίδηµα αλλά ο όρος έχει ρυθµιστεί επιτυχώς. Έτσι ώστε η διάγνωση και η θεραπεία του λεµφοιδήµατος να 21

22 µπορεί να γίνουν πλήρως κατανοητές, είναι σηµαντικό να γίνει µια ανασκόπηση της ανατοµίας και της φυσιολογίας. Σαν εισαγωγή είναι ενδιαφέρον να αναφερθεί η ιστορία της ανακάλυψης του λεµφικού συστήµατος. Εικόνα 8: Το λεµφικό σύστηµα 22

23 2.2. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗΣ ΤΟΥ ΛΕΜΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το λεµφικό σύστηµα ήταν είδη γνωστό από τα χρόνια του Ιπποκράτη [ BC]. Εντούτοις, για τις επόµενες χιλιετίες η ερεύνα αυτού του συστήµατος αγνοήθηκε πιθανών λόγω της επιρροής της εκκλησίας µε την αντίθεση της στην µελέτη της ανατοµίας. Η έρευνα για το λεµφικό σύστηµα ξανάρχισε κατά την διάρκεια της Αναγεννήσεις τον 17 ο αιώνα. Εκείνη την περίοδο ο Gaspare Aselli και ο Jean Pecque περιέγραψαν τα µέρη του λεµφικού συστήµατος, ο Thomas Bartholin και ο Olof Rudbeck ανέπτυξαν µια επισκόπηση των προηγούµενων µικρότερων ανακαλύψεων, βοηθώντας να παγιώσουν τις πληροφορίες για το λεµφικό σύστηµα. Ο Bartholin ονόµασε όλα τα αγγεία που πρόσφατα είχαν ερευνηθεί λεµφικά αγγεία και την ρευστή ουσία λέµφο από την λατινική λέξη limpidus που σηµαίνει διαυγής. Η ακεραιότητα του λεµφικού συστήµατος διαµορφώθηκε περαιτέρω από τον Cruickshank ( 1789 ), ο Mascani ( 1787 )και αργότερα ο Sappey ( ) ενίσχυσαν τον υδράργυρο για να επιδείξουν τα λεµφαγγεία των ανθρώπινων όντων και των ζώων. Ο Sappey επεξήγησε τα συµπεράσµατα µε την µέθοδο της χάραξης σε χαλκογράφηµα, τα οποία δηµοσιεύθηκαν το Ο Henri Rouviere ( ) ανέπτυξε περαιτέρω λεπτοµέρειες της ανατοµικής και το βιβλίο του Anatomy of the human Lymphatic System χρησιµοποιείται ακόµη και σήµερα. Κατά την διάρκεια του 1860 ο Carl Ludwig προσδιόρισε τις δυνάµεις που επιδρούν στην µεταφορά υγρού από το αίµα στον ιστό. Περαιτέρω, η έρευνα του Ernist Starling το 1890 έδειξε ότι και η υδροστατική και η οσµωτική πίεση των κολλοειδών στο αίµα και στο υγρό των ιστών είναι σηµαντική για ανταλλαγή ρευστής ουσίας. Η έρευνα του Starling ήταν ένα µεγάλο βήµα και η υπόθεση που ανάπτυξε είναι γνωστή σήµερα ως Law of the Capillaries. Στο τελευταίο µισό του 20 ου αιώνα πολλοί επιστήµονες διαφόρων εθνικοτήτων ασχολήθηκαν ολοκληρωτικά µε την ερµηνεία του λεµφικού συστήµατος και την λειτουργία αυτού. Ο Foldi, ο Kubic, ο Clodius και οι Casley Smith έχουν συµβάλλει σηµαντικά σε αυτή την έρευνα.[w.b. Saunders, 1999] 23

24 2.3 Η ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΛΕΜΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το λεµφικό σύστηµα µπορεί να θεωρηθεί ως σύστηµα διοχέτευσης µίας κατευθύνσεως από τον ιστό πίσω στην κυκλοφορία του αίµατος. ιαιρείται στο επιφανειακό σύστηµα το και το κατώτατο µεσοδερµικό στρώµα και στο εν τω βάθει που ξεκινάει από την περιτονία των µυών. Η θεραπεία του λεµφοιδήµατος επικεντρώνεται στην διέγερση του επιπολής λεµφικού συστήµατος. Το επιπολής λεµφικό σύστηµα ξεκινάει από το δέρµα και παίρνει την µορφή δακτυλικών προεξοχών, οι οποίες συνδέονται µέσω ενός τριχοειδούς πλέγµατος. Έχουν την µορφή τρισδιάστατων δακτύλων ενός γαντιού και αναφέρονται ως αρχικά λεµφαγγεία αν και αναφέρθηκαν και ως λέµφος τριχοειδών αγγείων [ Bringezu και Schreiner, 1991 ]. Το τοίχωµα των αγγείων του αρχικού λεµφαγγείου αποτελείται από µονή στοιβάδα επιθηλιακών κυττάρων, συνήθως χωρίς την παρουσία της βασικής µεµβράνης. Τα επιθηλιακά αυτά κύτταρα επικαλύπτονται µερικώς, αναπτύσσοντας ένα τρήµα η έναν κόµβο. Οι προσφύσεις των νηµατίων συνδέονται από έξω µε δύο επικαλυπτόµενα κύτταρα. Αυτό ενισχύει την δράση των ενδοθηλιακών κυττάρων ως στόµιο βαλβίδων επιτρέποντας στο εσωτερικό του κυττάρου να ανοίξει µόνο προς τα έσω. Όταν η συνολική πίεση των ιστών είναι χαµηλή, τα υγρά φίλτρα διαµέσου των κόµβων συµπιέζουν το εσωτερικό των ενδοθηλιακών κυττάρων προς τα έσω. Αφότου έχουν γεµίσει τα αρχικά λεµφαγγεία µε υγρό από τον διάµεσο ιστό, η αυξανόµενη πίεση κλίνει τον κόµβο πιέζοντας τον «χτύπηµα» ενάντια στο εξωτερικό κύτταρο. Η διαφορετική ολική πίεση των ιστών, προκαλείται από εξωτερικές επιρροές όπως η µυϊκή συστολή, η τάση η αναπνοή ή ο σφυγµός των παρακείµενων αιµοφόρων αγγείων, ωθώντας την λέµφο προς την βαλβίδα, αλληλοσυνδέοντας το πλέγµα των τριχοειδών αγγείων [ Kubik, 1991 ].Ολόκληρο το σώµα καλύπτεται από το λεµφικό σύστηµα και στο επιφανειακό επίπεδο η λέµφος µπορεί να κινηθεί προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Από το τριχοειδές πλέγµα των αρχικών λεµφαγγείων, η λέµφος περνάει µέσω προσυλλογικών στα συλλογικά λεµφαγγεία. Αυτά είναι τα µεγαλύτερα λεµφικά αγγεία τα οποία έχουν βαλβίδες και κατεύθυνση της λέµφου προς τους περιφερειακούς λεµφαδένες. Το τµήµα µεταξύ δύο βαλβίδων καλείται λεµφαγγείο. Η δοµή των µεγαλύτερων λεµφικών αγγείων µοιάζει µε αυτή των αιµοφόρων αγγείων του εξωτερικού χιτώνα των αρτηριών, το µεσαίο στρώµα των αιµοφόρων αγγείων και τον εσωτερικό χιτώνα φλεβών ή αρτηριών του θωρακικού µόνο σωλήνα, τα µεγαλύτερα λεµφικά αγγεία στο σώµα, αυτά τα στρώµατα µπορούν εύκολα να διαφοροποιηθούν. Το µεσαίο στρώµα των αιµοφόρων αγγείων περιέχει έναν λείο µυ µε παρουσία περισσότερων µυϊκών ινών στην µέση του λεµφαγγείου από ότι στο τοίχωµα του αγγείου κοντά στις βαλβίδες. Οι βαλβίδες αποτρέπουν παθητικά την αναγωγή από την άφιξη της λέµφου. Κατά την διάρκεια της κανονικής ροής οι κεντρικές και οι περιφερικές βαλβίδες είναι ελαφρώς ανοικτές για να εξασφαλίσουν συνεχή ροή. Με την αυξανόµενη ροή της λέµφου, το τοίχωµα του αγγείου του λεµφαγγείου τεντώνεται και αυτό οδηγεί σε συστολή των τοιχωµάτων, η οποία ωθεί την λέµφο στην κατεύθυνση των περιφερειακών λεµφαδένων. Κατά την διάρκεια της συστολής του τοιχώµατος του 24

25 λεµφαγγείου αυτό εκκενώνεται και η διαδικασία ξεκινάει από την αρχή. Η συχνότητα του µηχανισµού εκκένωσης εξαρτάται από το λεµφικό φορτίο.[w.b. Saunders, 1999] ΛΕΜΦΟΓΑΓΓΛΕΙΑ Ή ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΣ Το επόµενο βήµα στο ταξίδι της λέµφου, από τον ιστό στην φλεβική κυκλοφορία του αίµατος περιλαµβάνει τα λεµφαγγεία που καθοδηγούν την λέµφο στους λεµφαδένες. Το ανθρώπινο σώµα µπορεί να περιέχει λεµφαδένες, αλλά υπάρχουν και αποκλίσεις [ Kubik, 1991]. Τα λεµφογάγγλια ή λεµφαδένες είναι µικροί αδένες τοποθετηµένοι κυρίως στη βάση και κατά µήκος του αυχένα, στις µασχαλιαίες περιοχές και στη βουβωνική χώρα. Ο αριθµός του κυµαίνεται από µερικούς µέχρι µερικές δεκάδες αναλόγως την ζώνη που βρίσκονται και διαφέρει από άτοµο σε άτοµο. Σχηµατίζονται εξωτερικά από µία ινώδη κάψα, και το παρέγχυµα. Οι λειτουργίες των λεµφαδένων είναι οι εξής : διήθηση µια προστατευτική λειτουργία που εµποδίζει την δίοδο οποιαδήποτε καταστροφικού υλικού, για την επίτευξή της κυκλοφορίας του αίµατος. παραγωγή των λεµφοκυττάρων για ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήµατος. Ρύθµιση της ποσότητας του υγρού της λέµφου. Ρύθµιση της ποσότητας των πρωτεϊνών του υγρού της λέµφου Τέτοια ρύθµιση µπορεί να περιλαµβάνει και την αποθήκευση και την απελευθέρωση του υγρού ή των πρωτεϊνών της λέµφου. Αν και τα λεµφικά αγγεία µπορούν να αναπαραχθούν, οι λεµφαδένες δεν µπορούν. Κατά συνέπεια οποιοσδήποτε ασθενής που του έχουν αφαιρεθεί οι λεµφαδένες διατρέχει τον κίνδυνο εµφάνισης λεµφοιδήµατος στην διάρκεια της ζωής του. Οι επιφανειακοί λεµφαδένες και ειδικότερα οι µασχαλιαίοι και οι βουβωνικοί λεµφαδένες, είναι η πιο σηµαντικοί στην θεραπεία του λεµφοιδήµατος. Ο σκοπός αυτής της διέλευσης του λεµφικού υγρού από τους λεµφαδένες είναι για να φιλτραριστεί και να καθαριστεί από: 1. Πρωτεΐνες. 2. Νεκρά κύτταρα 3. Άχρηστα προϊόντα του µεταβολισµού. 4. Βακτηρίδια. 5. Ιούς. 6. Νερό. 7. Λίπος. 8. Ανόργανες ουσίες. 25

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Πλυτά Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης (Κ.Α.Φ.Κ.Α.) Αμφιλοχίας. Εισαγωγή Το παραπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες)

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες) ΡΑΧΗ Ι. Γενικά Α. Η ράχη αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του σώµατος 1. Αποτελεί µυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορµού 2. Οστικά στοιχεία α. Σπόνδυλοι β. Κεντρικά τµήµατα των πλευρών γ. Άνω επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΣΟΠΛΕΥΡΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ Σχηματίζονται μεταξύ παρακείμενων πλευρών και καταλαμβάνονται από τους μεσοπλεύριους μύες. Έσω θωρακική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια

Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια Η αυτοεξέταση μαστών είναι η πρώτη ασπίδα που έχει η γυναίκα κατά του καρκίνου του μαστού. Η Αμερικάνικη Ογκολογική Εταιρία συστήνει στις γυναίκες να κάνουν κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Ι. Γενικά Α. 3εις σηµαντικές ζώνες των κάτω άκρων 1. Μηριαίο τρίγωνο 2. Ο πόρος των προσαγωγών 3. Ο ιγνυακός βόθρος Β. Μηριαίο οστό 1. Είναι το επιµηκέστερο, το ισχυρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ Άσκηση 1 η 1. Εκδορά τραχήλου 2. Περιτονίες του τραχήλου 3. Έξω σφαγίτιδα φλέβα 4. Δερµατικοί κλάδοι αυχενικοί πλέγµατος 1. Εκδορά θώρακα 2. Θωρακοδελτοειδές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα)

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Ασκήσεις κινητικότητας (ROM) ΑΜΣΣ Σε αυτές τις ασκήσεις κινητικότητας (Εικ. 1), στο εργαστήριο εφαρµόστηκαν & έγινε πρακτική άσκηση στις εξής ασκήσεις: Κάµψη

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα

Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Αιμοφόρο Καρδιά Αρτηρίες Φλέβες Τριχοειδή Λεμφοφόρο Τριχοειδή Λεμφαγγεία Λεμφογάγγλια 2 Καρδιά 3 Καρδιά Κοίλο, μυώδες

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν: α) η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναι ολοκληρωτική, β) όταν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, όπως πόνος ή

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Πρόσθιο κοιλιακό τοίχωμα Κ. Αλπαντάκη Όρια της κοιλιάς Άνω: Πλευρικό τόξο 7-12 Ξιφοειδής απόφυση: επίπεδο 10ου πλευρικού χόνδρου = Ο3 Κάτω : Ηβικά οστά και λαγόνια ακρολοφία:

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα Βουβωνική Χώρα Ι. Βουβωνικός Χώρα Α. Βουβωνικός Σύνδεσµος (του Poupart) Δεν είναι πραγµατικός σύνδεσµος Είναι η αναδίπλωση προς τα έσω του ελευθέρου κάτω χείλους του έξω λοξού µυός από την εκφυσή του από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Θωρακικό τοίχωμα Κ. Αλπαντάκη Θώρακας Γενική επισκόπηση Σχετικοί όροι Θώρακας Θωρακικός κλωβός Θωρακικό τοίχωμα Θωρακική κοιλότητα Σχετικοί όροι Θώρακας Περιοχή του σώματος

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Στάση Σώματος Ο όρος σωστή στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ Ένας ενημερωτικός οδηγός για την πραγματικότητα του σήμερα Δρ. Αναστάσιος Ιωάννης Κανελλόπουλος Καθηγητής Οφθαλμολογίας Παν/μιου Νέας Υόρκης Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο Laser

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ 1 ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ - ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ-ΕΠΑΝΕΚΤΙΜΗΣΗ 1)Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΘΕΜΑ : ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΘΕΜΑ : ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΘΕΜΑ : ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ομάδα Ζ8 ΟΝΟΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ : ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΜΥΡΟΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Φατούρος Ιωάννης, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σ.Ε.Φ.Α.Α. του Δ.Π.Θ.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Φατούρος Ιωάννης, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σ.Ε.Φ.Α.Α. του Δ.Π.Θ. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Φατούρος Ιωάννης, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σ.Ε.Φ.Α.Α. του Δ.Π.Θ. ΒΗΜΑ 1 α ΠΟΙΟΙ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΚΙΝΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ; ΒΗΜΑ 1 Β ΠΟΙΟΙ ΜΥΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ; Μύες για κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ Ανδριανάκη Αικατερίνη Ιατρός Ακτινολόγος Ηράκλειο Κρήτης Υπερηχοτομογραφικη απεικονιση του πεουσ αρθρο ανασκοπησησ MEΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπερηχοτομογραφία συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης του έγχρωμου Doppler,

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί την τρίτη αιτία διεθνώς, θανάτων από κακοήθη νόσο. Ο λόγος είναι ότι οι πολύποδες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Ασθενείς που Φέρουν Νάρθηκες

Οδηγίες για Ασθενείς που Φέρουν Νάρθηκες Οδηγίες για Ασθενείς που Φέρουν Νάρθηκες Ποιος είναι ο σκοπός της χρήσης ναρθήκων; Οι νάρθηκες που τοποθετούνται στα άνω και στα κάτω άκρα έχουν ως σκοπό την ακινητοποίηση ενός μέρους του σώματος προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος Dupuytren. Εισαγωγή

Η νόσος Dupuytren. Εισαγωγή Η νόσος Dupuytren Εισαγωγή Η νόσος Dupuytren είναι µία πάθηση της παλάµης και των δακτύλων του χεριού που οφείλεται σε παθολογική πάχυνση και ρίκνωση της παλαµιαίας απονεύρωσης µε αποτέλεσµα την σύγκαµψη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Ι. Γενικά Α. Η κοιλία είναι το τµήµα του κόρµου που βρίσκεται µεταξύ του θώρακα (διάφραγµα) προς τα πάνω και της πυέλου (είσοδο της µικρής πυέλου) προς τα κάτω. Η πύελος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά Ίσως πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώµα δεν µπορούµε να παρατηρήσουµε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση, τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο Σ, όπως τις παρατηρούµε στα πόδια των ατόµων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δώρα Πετρακοπούλου ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή Η αποκατάσταση του μαστού μετά από μαστεκτομή είναι η διαδικασία δημιουργίας καινούργιου μαστού σε γυναίκες που έχουν υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ.

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση αποτελεί, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της σύγχρονης βιβλιογραφίας, το συχνότερο

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Σχέδιο εργασίας της Α τάξης Γελ. Πελοπίου Υπεύθυνος καθηγητής: Παπαδημητρίου Νικόλαος Αναπνοή Μέλη : Αγγελόπουλος Γιάννης Τσιπολίτης Γιώργος Η αναπνοή σε επίπεδο οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού.

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Ο οδηγός σας αναφορικά µε την Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Κάθε φορά που αφαιρείται ιστός από το σώµα µας για να ελεγχθεί ως προς την ύπαρξη καρκίνου, συντάσσεται µια έκθεση η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΩΔΥΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ.(ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ/ΙΣΧΙΑΛΓΙΑ/ΑΥΧΕΝΑΛΓΙΑ) ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων

Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων Μανώλης Παπαδόπουλος Διδάκτωρ ΕΚΠΑ, MSc Φυσικοθεραπευτής ΜΑΦ ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΑΙΤΙΑ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εισαγωγή: Το κυκλοφορικό είναι από τα πιο σημαντικά αλλά και από τα πιο ευαίσθητα συστήματα του οργανισμού μας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ανοσολογία

Εισαγωγή στην Ανοσολογία Η Ι. Ε. Κ. ΕΥΟΣΜΟΥ ΤΟΜΕΑΣ : ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ : ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ : ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ -ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0903 «Κινησιολογία» 12η Διάλεξη: «Κινησιολογική

Διαβάστε περισσότερα