Review article Aνασκόπηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Review article Aνασκόπηση"

Transcript

1 : : Review article Aνασκόπηση Applications of ultrasonography in ruminants (III): udder andgenital system of the male A review Lazaridis L.J., Brozos C.N., Kiossis E.A. Clinic for Farm Animals, School of Veterinary Medicine, Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki, Greece Εφαρμογές της υπερηχοτομογραφίας στα μηρυκαστικά (ΙΙΙ): μαστός και γεννητικό σύστημα αρσενικών ζώων - Βιβλιογραφική ανασκόπηση Λαζαρίδης, Λ.Ι., Μπρόζος, Χ.Ν., Κιόσης, Ε.Α. Κλινική Παραγωγικών Ζώων, Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη ABSTRACT. The main advantage of ultrasonography for examination of the udder, the teats and the genital system of male ruminants is the ability for real time observation of the respective anatomical region, with no need of invasive procedures and with the benefit to image superficial and deeper anatomical structures. For the examination of these two systems, one can use linear array and sector scanner probes with frequencies MHz for udder/teats and MHz for the genital system of male ruminants. The method and the direction of the probe differ depending on the organ being examined and the image observed can differ depending on the organ and the presence of abnormalities. Main pathological conditions that can be diagnosed ultrasonographically are in the udder mastitis, haematomas and foreign bodies and in the teats stenosis, inflammatory lesions, milkstones or foreign bodies, haematomas and abscesses. Pathological conditions in the genitalia of male ruminants, including orchitis, testicular cysts, epididymitis, abscesses, haematomas and tumours, can also be diagnosed ultrasonographically. Keywords: male, ruminants, teats, udder, ultrasonography ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Τα κύρια πλεονεκτήματα της υπερηχογραφικής εξέτασης είναι η δυνατότητα για άμεσο οπτικό έλεγχο της υπό μελέτη περιοχής, ο μη επεμβατικός τρόπος εξέτασης και η δυνατότητα για εξέταση επιπολής, και εν τω βάθει ιστών και Correspondence: L.J. Lazaridis, Clinic for Farm Animals, School of Veterinary Medicine, Aristotle University of Thessaloniki, St. Voutyra 11, Thessaloniki, Greece. Αλληλογραφία: Λ.Ι. Λαζαρίδης, Κλινική Παραγωγικών Ζώων, Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Στ. Βουτυρά 11, Θεσσαλονίκη. Date of initial submission: 6 Σεπτεμβρίου 2011 Date of acceptance: 23 Απριλίου 2012 Ημερομηνία αρχικής υποβολής: 6 September 2011 Ημερομηνία αποδοχής: 23 April 2012

2 218 Lazaridis L.J., Brozos C.N., Kiossis E.A. οργάνων. Οι κεφαλές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι γραμμικής διάταξης ή μηχανικού τύπου, με συχνότητα 3,5-12,0 MHz για το μαστό και τις θηλές αυτού και 5,0-7,5 MHz για το γεννητικό σύστημα των αρσενικών μηρυκαστικών. Ο τρόπος εξέτασης και η κατεύθυνση σάρωσης διαφέρουν ανάλογα με το όργανο και τον ιστό που εξετάζονται και οι εικόνες που λαμβάνονται επηρεάζονται από τη δομή των ιστών, καθώς και από την ύπαρξη ή απουσία παθολογικών καταστάσεων. Υπερηχοτομογραφικά, οι κύριες παθολογικές καταστάσεις που μπορούν να διαγνωστούν στο μαστό είναι (μεταξύ άλλων) η μαστίτιδα, τα αιματώματα και τα ξένα σώματα και στις θηλές είναι στενώσεις, φλεγμονές, παρουσία γαλακτόλιθων ή ξένων σωμάτων, αιματώματα και αποστήματα. Στο γεννητικό σύστημα των αρσενικών ζώων, η υπερηχοτομογαφία αποδεικνύεται χρήσιμη στη διάγνωση παθολογικών καταστάσεων, όπως η ορχίτιδα, η παρουσία κύστεων στους όρχεις, η επιδιδυμίτιδα, τα αποστήματα, τα αιματώματα και οι νεοπλασίες. Λέξεις ευρετηρίασης: αρσενικό, θηλές μαστού, μαστός, μηρυκαστικά, υπερηχοτομογραφία ΕΙΣΑΓΩΓH Το άρθρο αυτό αποτελεί το τρίτο και τελευταίο μέρος της βιβλιογραφικής ανασκόπησης με τίτλο: Εφαρμογές της υπερηχοτομογραφίας στα μηρυκαστικά. Στο παρόν άρθρο, θα περιγραφούν οι δυνατότητες της υπερηχοτομογραφίας στη διαγνωστική προσέγγιση προβλημάτων που αφορούν στο μαστό και στις θηλές αυτού, καθώς και στο γεννητικό σύστημα των αρσενικών μηρυκαστικών. ΥΠΕΡΗΧΟΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Η πρώτη βιβλιογραφική αναφορά εφαρμογής της υπερηχοτομογραφίας στην απεικονιστική του μαστού, με συσκευή τύπου A-mode, αφορούσε σε βοοειδή (Caruolo and Mochrie 1967). Το 1986 πραγματοποιήθηκε η πρώτη εφαρμογή της υπερηχοτομογραφίας στο μαστό με συσκευή τύπου B-mode, real-time (Cartee et al. 1986). Λίγα χρόνια αργότερα, η Jenninger (1989) μελέτησε τη φυσιολογική απεικόνιση του μαστού των βοοειδών, καθώς και διαφόρων παθολογικών καταστάσεων αυτού. Κύριο πλεονέκτημα της υπερηχοτομογραφίας, κατά την εξέταση του μαστού των μηρυκαστικών, είναι η δυνατότητα παροχής άμεσης απεικόνισης του οργάνου, καθώς και πολλών παθολογικών καταστάσεων αυτού με μη επεμβατικό τρόπο (Ruberte et al. 1994, Franz et al. 2009). διάταξης (linear array) ή μηχανικού τύπου (sector scanner) (Bruckmaier and Blum 1992, Ruberte et al. 1994, Franz et al. 2009). Στις προβατίνες και τις αίγες, η αντίστοιχη εξέταση πραγματοποιείται επίσης με συσκευές γραμμικής διάταξης ή μηχανικού τύπου, με κεφαλή συχνότητας 5,0 MHz ή 8,5 MHz (Bruckmaier and Blum 1992, Ruberte et al. 1994, Franz et al. 2001, Franz et al. 2003). Η εξέταση των θηλών του μαστού γίνεται στις αγελάδες με συσκευές γραμμικής διάταξης με συχνότητα 7,5 MHz (Franz et al. 2009). Στις προβατίνες και τις αίγες, για την εξέταση των θηλών του μαστού απαιτείται (Franz και συν. 2001) κεφαλή 12,0 MHz Μεθοδολογία και συστήματα υπερηχοτομογραφικής εξέτασης του μαστού Η υπερηχοτομογραφική εξέταση του παρεγχύματος του μαστού των αγελάδων πραγματοποιείται με κεφαλή συχνότητας 3,5 ή 5,0 MHz γραμμικής Εικ. 1. Μέθοδος εξέτασης του μαστικού παρεγχύματος υπερηχοτομογραφικά. Η κεφαλή έρχεται σε άμεση επαφή με το μαστό, αφού πρώτα έχει επικαλυφθεί με γέλη. Fig. 1. Ultrasonographic examination of the udder. The probe is covered with gel and in contact with the udder.

3 Λ.Ι. Λαζαρίδης, Χ.Ν. Μπρόζος, Ε.Α. Κιόσης 219 γραμμικής διάταξης, αν και έχει αναφερθεί και η εξέταση αυτών με συσκευή 6,0 MHz με ικανοποιητικά αποτελέσματα (Mavrogianni και συν. 2004). Για την υπερηχοτομογραφική εξέταση του παρεγχύματος του μαστού η κεφαλή τοποθετείται σε άμεση επαφή με το δέρμα, οριζόντια ή κάθετα (Εικ. 1), αφού πρώτα επικαλυφθεί με γέλη. Για τη βελτίωση της εικόνας, το δέρμα του μαστού απαλλάσσεται από το τρίχωμα και καθαρίζεται με αλκοολούχο διάλυμα (Ruberte et al. 1994, Floeck and Winter 2006, Franz et al. 2009). Οι θηλές του μαστού εξετάζονται κατά την εμβάπτισή τους σε πλαστικό κύπελλο με νερό (Εικ. 2), προκειμένου να επιτευχθεί διασκεδασμός των ηχητικών κυμάτων εντός του υγρού (Franz et al. 2001, Meinecke-Tillmann and Meinecke 2007). Ωστόσο, έχει αναφερθεί η δυνατότητα εξέτασης των θηλών του μαστού των αγελάδων και των προβατίνων με άμεση επαφή της κεφαλής σε αυτές (Franz et al. 2001, Mavrogianni et al. 2004, Franz et al. 2009). Άλλοι ερευνητές προτείνουν την εμβάπτιση ολόκληρου του μαστού σε πλαστικό δοχείο με χλιαρό νερό, ώστε να επιτευχθεί καλύτερη απεικόνιση του παρεγχύματός αυτού (Bruckmaier and Blum 1992). Εικ. 2. Μέθοδος εξέτασης της θηλής αγελάδας υπερηχοτομογραφικά, μετά από εμβάπτιση αυτής σε κύπελλο με νερό. Fig. 2. Ultrasonographic examination of a cow s teat. The probe has been immersed in a cup of water. Απεικόνιση του φυσιολογικού μαστού Η θηλή του μαστού Το τοίχωμα της θηλής απεικονίζεται υπερηχοτομογραφικά ως ένας σχηματισμός, με τρία στρώματα διαφορετικής ηχογένειας, που αντιπροσωπεύουν το βλεννογόνο, την υποβλεννογόνια ινομυώδη στιβάδα και το δέρμα (Franz et al. 2001, Franz et al. 2009). Ωστόσο, στις προβατίνες, για την απεικόνιση του συγκεκριμένου σχηματισμού απαιτείται κεφαλή υψηλής συχνότητας (12,0 MHz) (Franz et al. 2001). Κατά τους Mavrogianni και συν. (2004), σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι δυνατή η απεικόνιση και των τριών στρωμάτων με συσκευή μηχανικού τύπου, συχνότητας 6,0 MHZ, και με άμεση επαφή της κεφαλής στη θηλή. Η απεικόνιση του θηλαίου κόλπου είναι δυνατή όταν αυτός περιέχει γάλα ή εφόσον πληρωθεί με κάποιο ουδέτερο διάλυμα κατά τη διάρκεια της εξέτασης (Franz et al. 2001, Franz et al. 2003). Σε τέτοια περίπτωση, η κοιλότητα του απεικονίζεται φυσιολογικά ανηχογενής, ενώ τα όριά του απεικονίζονται υπερηχογενή. Ο δακτύλιος του Fürstenberg απεικονίζεται ομοιογενής, υπερηχογενής, με τη μορφή δύο παράλληλων λευκών γραμμών. Εικ. 3. Υπερηχοτομογραφική απεικόνιση φυσιολογικής θηλής αγελάδας. Fig. 3. Ultrasonographic findings during imaging of a healthy teat of a cow. (A): θηλαίος πόρος (μαύρα βέλη), (Β): δακτύλιος του Fürstenberg (μαύρο παχύ βέλος), (Γ): θηλαίος κόλπος, (Δ) βλεννογόνος του θηλαίου κόλπου (λείος, λευκά βέλη), (Ε): τοίχωμα θηλής. (A): teat duct (black arrows), (Β): Fürstenberg s rosette (black thick arrow), (Γ): teat cistern, (Δ) mucosa of the teat cistern (smooth, white arrows), (Ε): teat wall.

4 220 Lazaridis L.J., Brozos C.N., Kiossis E.A. Ο θηλαίος πόρος απεικονίζεται ως λεπτή, λευκή γραμμή, η οποία οριοθετείται σε κάθε πλευρά από παράλληλες, λεπτές, υποηχογενείς δεσμίδες (Franz et al. 2001, Franz et al. 2009). Κατά τους Franz et al. (2001) η απεικόνιση του θηλαίου πόρου στις αγελάδες είναι εφικτή με την κατάλληλη κεφαλή σε οριζόντια και σε κάθετη τομή, ενώ στις προβατίνες αυτή είναι εφικτή με την κεφαλή μόνο σε κάθετη τομή (με βάση την κατεύθυνση της θηλής). Στην Εικ. 3 απεικονίζονται τα υπερηχοτομογραφικά ευρήματα φυσιολογικής θηλής αγελάδας. Το παρέγχυμα του μαστού Το παρέγχυμα του μαστού των μηρυκαστικών απεικονίζεται ως ηχογενής, ομοιογενής, κοκκιώδης σχηματισμός (Εικ. 4) (Ruberte et al. 1994, Franz et al. 2001, Floeck and Winter 2006, Franz et al. 2009), ενώ οι ανηχογενείς κοιλότητες, που μπορεί να παρατηρηθούν εντός αυτού, αντιστοιχούν σε γαλακτοφόρους πόρους (όταν πληρούνται με γάλα) ή σε αγγεία. Το γάλα εντός του παρεγχύματος είναι κατά κανόνα ανηχογενές ή μπορεί να εμπεριέχει αιωρούμενα ηχογενή σωματίδια. Η απεικόνιση των μεγάλων γαλακτοφόρων πόρων στο παρέγχυμα, καθώς και της εισόδου τους στο γαλακτοφόρο κόλπο είναι ευκρινής και εξαρτάται από το βαθμό της πλήρωσης τους με γάλα (Franz et al. 2009). Ο γαλακτοφόρος κόλπος απεικονίζεται ως ανηχογενής περιοχή, μόνον όταν είναι γεμάτος με γάλα (Franz et al. 2001). Ωστόσο, έχει αναφερθεί ότι, σε αγελάδες, αυτός απεικονίζεται ως ανηχογενής κοιλότητα, εντός της οποίας μπορεί να παρατηρηθούν ηχογενή σωματίδια γάλακτος (Floeck and Winter 2006, Franz et al. 2009), ενώ στις προβατίνες απεικονίζεται ως υποηχογενής σχηματισμός, εφόσον είναι γεμάτος με γάλα (Ruberte et al. 1994). Το όριο μετάβασης από το γαλακτοφόρο στο θηλαίο κόλπο απεικονίζεται ευκρινώς, και στις αγελάδες οριοθετείται από ένα μεγάλο, κυκλοτερή, ανηχογενή σχηματισμό, εντός του τοιχώματος της θηλής, που αντιπροσωπεύει το φλεβικό δακτύλιο του Fürstenberg (Franz et al. 2003, Franz et al. 2009). Στις αγελάδες, η διαφορά στην εικόνα του παρεγχύματος του μαστού πριν και μετά το άρμεγμα είναι ελάχιστη, παρότι η πληρότητα του με γάλα, φαίνεται να παρουσιάζει συσχέτιση με τη διακύμανση της ηχογένειας (Floeck and Winter 2006, Franz et al. 2009). Στις προβατίνες, η φυσιολογική εικόνα του μαστικού παρεγχύματος δεν παραμένει σταθερή, καθώς σύμφωνα με τους Franz et al. (2003), η ηχογένεια του παρεγχύματος του μαστού μεταβάλλεται ανάλογα με το στάδιο της γαλακτικής περιόδου. Στις αγελάδες, έχουν μελετηθεί υπερηχοτομογραφικά τα οπισθομαστικά λεμφογάγγλια, τα οποία εμφανίζονται, συνήθως, ωοειδή και σαφώς οριοθετημένα από τους γειτονικούς ιστούς, περιβαλλόμενα από μία ηχογενή κάψα. Η φλοιώδης μοίρα τους απεικονίζεται υποηχογενής, ομοιογενής με κοκκιώδη υφή, ενώ η μυελώδης μοίρα και η πύλη απεικονίζονται υπερηχογενείς (Bradley et al. 2001). Απεικονιστικά ευρήματα σε περιστατικά παθολογικών καταστάσεων του μαστού και των θηλών του Στις αγελάδες, σε περιστατικά μαστίτιδας το παρέγχυμα μπορεί να απεικονίζεται ανομοιογενές με αυξημένη ή μειωμένη ηχογένεια ή να μην παρουσιάζει μεταβολή της ηχογένειας, ανάλογα με τη χρονιότητα της παθολογικής κατάστασης (Floeck and Winter 2006, Franz et al. 2009). Ως κυριότερη αιτία αύξησης της ηχογένειας σε περιστατικά χρόνιας μαστίτιδας θεωρείται η αύξηση του συνδετικού ιστού στο παρέγχυμα (Braun 1997). Σύμφωνα με τους Ruberte et al. (1994), η αύξηση της ηχογένειας κατά την υπερηχοτομογραφική εξέταση του μαστού των προβατίνων αποδίδεται σε φλεγμονώδη διήθηση ή εκφυλιστική διαδικασία, αν και από τους Franz et al. (2003) αναφέρθηκε ότι, σε μία προβατίνα με μαστίτιδα, ο μαστός απεικονιζόταν ανομοιογενής, κατά τόπους υπερηχογενής ή υποηχογενής. Σε περιπτώσεις μαστίτιδας, έχει παρατηρηθεί αλλαγή στην ηχογένεια των μαστικών λεμφογαγγλίων (Bradley et al. 2001). Τα αιματώματα εμφανίζονται ως μεγάλες ανηχογενείς ή υποηχογενείς περιοχές με αραχνοειδή υφή και με διάσπαρτα ηχογενή στίγματα ή μεγάλους θρόμβους (Floeck and Winter 2006, Franz et al. 2009). Υπερηχογενή ξένα σώματα εντοπίζονται εύκολα, ακόμα και όταν βρίσκονται βαθιά στο παρέγχυμα του μαστού (Franz et al. 2009). Οι στενώσεις των θηλών του μαστού αποτελούν συχνό πρόβλημα, μπορεί δε να εντοπίζονται στο θηλαίο πόρο, στο δακτύλιο του Fürstenberg, στο θηλαίο κόλπο ή στο όριο μετάβασης από το θηλαίο στο γαλακτοφόρο κόλπο (Kiossis 2000). Οι

5 Λ.Ι. Λαζαρίδης, Χ.Ν. Μπρόζος, Ε.Α. Κιόσης 221 στενώσεις αυτές μπορούν να διαγνωστούν υπερηχοτομογραφικά και, εκ παραλλήλου, να καθοριστεί το σημείο της στένωσης, καθώς επίσης και να εκτιμηθεί η έκταση και το σχήμα της βλάβης (Εικ. 5) (Dinc et al. 2000, Mavrogianni et al. 2004, Franz et al. 2009). Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται τα ποσοστά αξιοπιστίας της υπερηχοτομογραφικής εξέτασης που αναφέρονται από διαφόρους συγγραφείς για τον εντοπισμό στενώσεων των θηλών του μαστού των αγελάδων, τα οποία κυμαίνονται υψηλά, με εξαίρεση το θηλαίο πόρο. Οι Dinc και συν. (2000) αναφέρουν ποσοστό επιτυχίας 90,5% για διάγνωση των στενώσεων της θηλής υπό υπερηχoτομογραφικό έλεγχο, έναντι μόλις 78% με ψηλάφηση, με μοναδικό μειονέκτημα της υπερηχοτομογραφίας το χαμηλό ποσοστό ακριβούς διάγνωσης των στενώσεων στη περιοχή του θηλαίου πόρου (25%). Οι στενώσεις απεικονίζονται συνηθέστερα ως υπερηχογενείς σχηματισμοί, αν και, περιστασιακά, μπορεί να απεικονίζονται και ως υποηχογενείς (Dinc et al. 2000, Mavrogianni et al. 2004). Σε περιστατικά φλεγμονής της θηλής, η ηχογένεια μεταβάλλεται, με αποτέλεσμα ο θηλαίος πόρος να απεικονίζεται ανομοιογενής, με υποηχογενείς περιοχές. O βλεννογόνος του θηλαίου κόλπου παρουσιάζει λέπτυνση και κύρτωση, ενώ συχνά παρατηρείται και ανομοιογένεια στο μεσαίο στρώμα του τοιχώματος της θηλής, με παράλληλη αύξηση της διαμέτρου των αγγείων. Παθολογικές καταστάσεις του θηλαίου κόλπου, όπως η υπερπλασία, οι συγγενείς ανωμαλίες, η παρουσία ξένων σωμάτων ή γαλακτόλιθων, μπορούν να διαγνωστούν υπερηχοτομογραφικά με σχετική ή μεγάλη ευκολία. Οι γαλακτόλιθοι απεικονίζονται ως ηχογενείς σχηματισμοί, ενώ παρόμοια εικόνα εμφανίζουν οι πολύποδες και τα θηλώματα (Franz et al. 2009). Τα αιματώματα και τα αποστήματα στα τοιχώματα των θηλών μπορούν να απεικονιστούν υπερηχοτομογραφικά και να διαφοροποιηθούν, καθώς τα πρώτα εμφανίζονται ως υποηχογενή και ανομοιογενή μορφώματας, ενώ τα αποστήματα συχνά εμφανίζονται ως ηχογενή μορφώματα (Floeck and Winter 2006, Franz et al. 2009). Υπερηχοτομογραφικά μπορεί επίσης να εκτιμηθεί η σημασία των ψευδοθηλών, αξιολογόντας την πιθανή επικοινωνία τους με το παρέγχυμα και με τις παρακείμενες κυρίως θηλές (Franz et al. 2009). Τέλος, η υπερηχοτομογραφία μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο βοήθημα για την εκτίμηση της μετεγχειρητικής εξέλιξης προβλημάτων στις θηλές, τα οποία αντιμετωπίζονται με επεμβατικές μεθόδους (Saifzadeh et al. 2005, Franz et al. 2009). Άλλες εφαρμογές της υπερηχοτομογραφίας στο μαστό Έχουν διενεργηθεί μελέτες, με σκοπό την εκτίμηση των διαστάσεων του γαλακτοφόρου κόλπου και των θηλών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις διερευνήθηκε η μεταβολή αυτών των μεγεθών σε σχέση με το ύψος της γαλακτοπαραγωγής (Nudda et al. 2000, Ayadi et al. 2003, Weiss et al. 2004, Klein et al. 2005, Wójtowski et al. 2006). Επίσης, μελετήθηκαν οι επιπτώσεις του μηχανικού αρμέγματος στην κατάσταση των θηλών (Neijenhuis et al. 2001, Paulrud et al. 2005, Ślósarz et al. 2010). Με τη χρήση συστημάτων τύπου Doppler, έχει διερευνηθεί σε αίγες η ροή του αίματος στη μαστική φλέβα και η συσχέτισης αυτής με το ύψος της γαλακτοπαραγωγής (Christensen et al. 1989, Nielsen et al. 1990). Πίνακας 1. Ποσοστά αξιοπιστίας της υπερηχoτομογραφικής εξέτασης για διάγνωση των στενώσεων της θηλής του μαστού, ανάλογα με την εντόπισή τους, σε αγελάδες. Table 1. Accuracy of ultrasonography for diagnosis of teat stenosis in cows, according to location of the lesions.

6 222 Lazaridis L.J., Brozos C.N., Kiossis E.A. ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΡΣΕΝΙΚΩΝ ΖΩΩΝ Η υπερηχοτομογραφική εξέταση του γεννητικού συστήματος των αρσενικών ζώων συμβάλλει στον έλεγχο της αναπαραγωγικής ικανότητας αυτών. Η εξέταση προσφέρει τη δυνατότητα εκτίμησης παθολογικών καταστάσεων σε επιπολής και εν τω βάθει ιστών και οργάνων, καθώς και τη δυνατότητα εκτίμησης του μεγέθους των αλλοιώσεων αυτών (Gnemmi and Lefebvre 2009). Επίσης, η υπερηχοτομογραφική εξέταση του γεννητικού συστήματος των αρσενικών ζώων μπορεί επίσης να συμβάλλει συμπληρωματικά στην εκτίμηση της γονιμότητάς τους. Εικ. 4. Υπερηχοτομογραφική απεικόνιση φυσιολογικού μαστικού παρεγχύματος αγελάδας. Fig. 4. Ultrasonographic findings during imaging of a healthy mammary parenchyma of a cow. (Α): δέρμα και μαστική περιτονία, (Β): μαστικό παρέγχυμα (υπερηχογενές, ομοιογενές με κοκκιώδη εμφάνιση), (Γ): αγγείο, (Δ): γαλακτοφόροι πόροι. (Α): skin and mammary fascia, (Β): mammary parenchyma (homogeneous with coarse appearance), (Γ): vessel, (Δ): lactiferous ducts. Εικ. 5. Υπερηχοτομογραφική απεικόνιση θηλής αγελάδας, με στένωση στο δακτύλιο του Fürstenberg και υπερπλασία του βλεννογόνου του θηλαίου κόλπου. Fig. 5. Ultrasonographic findings during imaging of a teat of a cow with stenosis at Fürstenberg s rosette and hyperplasia of the mucosa of teat cistern. (Α): θηλαίος πόρος (μαύρα βέλη), (Β): στένωση στο δακτύλιο του Fürstenberg (μαύρα παχιά βέλη), (Γ): θηλαίος κόλπος, (Δ): υπερπλασία του βλεννογόνου του θηλαίου κόλπου (ανώμαλη επιφάνεια, λευκά βέλη). (A): teat duct (black arrows), (Β): stenosis at Fürstenberg s rosette (black thick arrows), (Γ): teat cistern, (Δ) hyperplasis at the mucosa of the teat cistern (white arrows). Μεθοδολογία και συστήματα υπερηχοτομογραφικής εξέτασης του γεννητικού συστήματος των αρσενικών ζώων Η υπερηχοτομογραφική εξέταση του γεννητικού συστήματος των αρσενικών μηρυκαστικών ζώων πραγματοποιείται με συσκευές τύπου B-mode, γραμμικής διάταξης, με συχνότητα κεφαλής 5,0-7,5 MHz (Ribadu and Nakao 1999, Meinecke-Tillmann and Meinecke 2007, Gnemmi and Lefebvre 2009). Ωστόσο, οι Gouletsou και συν. (2003) αναφέρουν ότι η χρήση κεφαλής μηχανικού τύπου και συχνότητας 6,0 MHz, για την εξέταση των όρχεων και των επιδιδυμίδων του κριού, είναι προτιμότερη, καθώς επιτυγχάνεται καλύτερη επαφή με το όσχεο και παρέχεται η δυνατότητα για παράλληλη απεικόνιση και των δύο όρχεων. Η καλή συγκράτηση των ζώων είναι απαραίτητη (Gouletsou et al. 2003, Gnemmi and Lefebvre 2009, DesCôteaux et al. 2010). Οι Gnemmi και Lefebvre (2009) αναφέρουν ότι, για επιθετικούς και/ή νευρικούς ταύρους, η ελαφρά ηρέμηση μπορεί να κριθεί απαραίτητη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, η σπερματοληψία πριν από την εξέταση μπορεί να συμβάλλει στην ηρέμηση του ζώου. Στους κριούς και τους τράγους, μπορεί επίσης να απαιτηθεί ηρέμηση του υπό εξέταση ζώου (DesCôteaux et al. 2010). Για την εξέταση των όρχεων, των επιδιδυμίδων και των παρακείμενων σχηματισμών, η κεφαλή τοποθετείται σε άμεση επαφή με το δέρμα, αφού πρώτα επικαλυφθεί με γέλη (Pechman and Eilts 1987, Ribadu and Nakao 1999, Gouletsou et al. 2003, Gnemmi and Lefebvre 2009). Ανάλογα με τη δομή και την τομή

7 Λ.Ι. Λαζαρίδης, Χ.Ν. Μπρόζος, Ε.Α. Κιόσης 223 που επιδιώκεται να απεικονιστεί, η κεφαλή τοποθετείται σε ανάλογο επίπεδο (εγκάρσιο, επίμηκες, λοξό κ.ά.). Η εκτίμηση των όρχεων περιλαμβάνει πάντοτε δύο τομές: μία επιμήκη, παράλληλα προς το κύριο άξονα αυτών, και μία εγκάρσια, κάθετα προς τον κύριο άξονα των όρχεων. Για τη βελτίωση της εικόνας κατά την εξέταση του πέους, το δέρμα της πόσθης κουρεύεται (Gnemmi and Lefebvre 2009). Η υπερηχοτομογραφική εξέταση των επικουρικών γεννητικών αδένων του άρρενος (προστάτης αδένας, κυστεοειδείς αδένες, βολβουρηθραίοι αδένες), της σπερματικής ληκύθου και της πυελικής μοίρας της ουρήθρας πραγματοποιείται μέσω του απευθυσμένου (Ribadu and Nakao 1999, Gnemmi and Lefebvre 2009, DesCôteaux et al. 2010). Απεικόνιση του φυσιολογικού γεννητικού συστήματος των αρσενικών ζώων Η ουρήθρα, σε εγκάρσια τομή, απεικονίζεται ως υπερηχογενής σχηματισμός που περιβάλλεται από το ηχογενές σηραγγώδες σώμα του πέους (Weber et al. 1988, Gnemmi and Lefebvre 2009). Το παρέγχυμα των όρχεων των μηρυκαστικών απεικονίζεται ομοιογενές, μέσης ηχογένειας (Pechman and Eilts 1987, Karaca et al. 1999, Ridabu and Nakao 1999, Gouletsou et al. 2003). Το μεσαύλιο των όρχεων απεικονίζεται ως υπερηχογενής σχηματισμός, με διαφορετικό σχήμα απεικόνισης ανάλογα με το επίπεδο σάρωσης (Pechman and Eilts 1987, Gouletsou et al. 2003). Το διάφραγμα του όσχεου στα κριάρια απεικονίζεται μόνο σε εγκάρσια τομή, ως υπερηχογενής γραμμή μεταξύ των όρχεων (Gouletsou et al. 2003). Στους ταύρους, η κεφαλή της επιδιδυμίδας απεικονίζεται καλύτερα σε επιμήκεις τομές, ως ομοιογενής σχηματισμός, μικρότερης ηχογένειας από το ορχικό παρέγχυμα, η οποία οριοθετείται σαφώς από τους όρχεις με μία λεπτή ηχογενή γραμμή (Pechman and Eilts 1987). Οι Gouletsou και συν. (2003) αναφέρουν ότι η κεφαλή της επιδιδυμίδας των κριών απεικονίζεται στο μεγαλύτερο τμήμα της ως σχηματισμός μικρότερης ηχογένειας από το ορχικό παρέγχυμα, αλλά με ετερογενή εμφάνιση. Η ουρά της επιδιδυμίδας των ταύρων προσδιορίζεται εύκολα, διαχωριζόμενη σαφώς από το ορχικό παρέγχυμα, από το οποίο εμφανίζει μικρότερη ηχογένεια, ενώ εντός αυτής απαντώνται χαρακτηριστικές πολυάριθμες, ηχοδιαυγείς, σωληνοειδείς σχηματισμοί (Pechman and Eilts 1987, Karaca et al. 1999). Στους κριούς, η ουρά της επιδιδυμίδας είναι ευδιάκριτη ανεξάρτητα από το επίπεδο σάρωσης, λιγότερο ηχογενής από το ορχικό παρέγχυμα και με ετερογενή απεικόνιση (Gouletsou et al. 2003). Αντίθετα, κατά τους DesCôteaux και συν. (2010), η ουρά της επιδιδυμίδας των κριών και των τράγων δεν είναι συνήθως ορατή. Το σώμα της επιδιδυμίδας των ταύρων παρατηρείται δύσκολα (Pechman and Eilts 1987, Ribadu and Nakao 1999), ενώ στους κριούς και του τράγους δεν είναι υπερηχοτομογραφικά ορατό (Gouletsou et al. 2003, DesCôteaux et al. 2010). Το σπερματικό πλέγμα διακρίνεται εύκολα, στο άνω άκρο των όρχεων, είναι λιγότερο ηχογενές από το ορχικό παρέγχυμα και περιέχει πολυάριθμες, ανηχογενείς, σωληνοειδείς, συσπειρωμένες περιοχές (Pechman and Eilts 1987, Gouletsou et al. 2003). Οι βολβουρηθραίοι αδένες εμφανίζονται ως ωοειδείς, ομοιογενείς, υπερηχογενείς σχηματισμοί, εντός του βολβοσηραγγώδους μυός, ραχιαία και πλευρικά της πυελικής μοίρας της ουρήθρας. Η αδενική στιβάδα της διάσπαρτης μοίρας του προστάτη αδένα εντοπίζεται κάτω από το βλεννογόνο της πυελικής μοίρας της ουρήθρας, απεικονιζόμενη με τη μορφή πολυάριθμων, υπερηχογενών γραμμών που παρεμβάλλονται μεταξύ του ανηχογενούς αυλού της ουρήθρας και του ουρηθραίου μυός. Οι σπερματικοί λήκυθοι σε εγκάρσια τομή παρατηρούνται ραχιαία της ουροδόχου κύστης, ως κυκλικοί ή ωοειδείς σχηματισμοί με σαφώς διακριτά όρια. Ο αυλός τους απεικονίζεται ανηχογενής, με ακανόνιστο σχήμα και διάμετρο που ποικίλει, ενώ εμφανίζεται να περιβάλλεται από ομοιόμορφες ηχογενείς δεσμίδες που αποτελούν το παρέγχυμα των αδένων εντός των οποίων φέρεται. Οι κυστεοειδείς αδένες απεικονίζονται ως ακανόνιστοι σχηματισμοί. Τα αδενικά λόβια απεικονίζονται ομοιόμορφα ηχογενή και διαχωρίζονται από υποηχογενείς περιοχές. Καθένα από αυτά περιβάλλεται από μία ευδιάκριτη υπερηχογενή κάψα, ενώ εντός του αδενικού ιστού παρατηρείται ποικίλος αριθμός μικρών, ανηχογενών κυψελίδων (Weber et al. 1988). Απεικονιστικά ευρήματα σε περιστατικά παθολογικών καταστάσεων του γεννητικού συστήματος των αρσενικών ζώων Η υπερηχοτομογραφική εξέταση του γεννητικού συστήματος των αρσενικών ζώων συμβάλλει στον εντοπισμό και την εκτίμηση αλλοιώσεων στους όρχεις, τις επιδιδυμίδες, το σπερματικό πόρο, το

8 224 Lazaridis L.J., Brozos C.N., Kiossis E.A. Άλλες παθολογικές καταστάσεις που μπορούν να διαγνωστούν με υπερηχοτομογραφική εξέταση στους ταύρους είναι η κιρσοκήλη, η βουβωνοκήλη, η συστροφή του σπερματικού πόρου και η υπερπλασία του λεμφικού ιστού του σπερματικού τόνου. Επίσης, είναι δυνατόν να αξιολογηθούν υπερηχοτομογραφικά η φλεγμονή και η υπερτροφία της σπερματοδόχου κύστης (Ribadu and Nakao 1999, Gnemmi and Lefebvre 2009). Στο πέος, η υπερηχοτομογραφία μπορεί να συμβάλλει διαγνωστικά στον εντοπισμό αιματωμάτων και αποστημάτων. Τα αιματώματα απεικονίζονται υπερηχοτομογραφικά ως ετερογενείς μάζες, ποικίλου μεγέθους με λεπτό υπερηχογενές τοίχωμα, ενώ στα αποστήματα η εικόνα ποικίλει ανάλογα με το στάδιο εξέλιξης αυτών. Τα αποστήματα σε αρχικό στάδιο απεικονίζονται ως ετερογενείς σχηματισμοί, με κοκκιώδη εμφάνιπέος και τους επικουρικούς γεννητικούς αδένες. Η τεχνική αποτελεί διαγνωστική μέθοδο επιλογής για την αναγνώριση και τον εντοπισμό αλλοιώσεων εντός του παρεγχύματος των όρχεων και για τη διαφοροποίηση ορχικών και παραορχικών αλλοιώσεων, ενώ, παράλληλα, τα ποσοστά λανθασμένης διάγνωσης είναι μικρά (Gnemmi and Lefebvre 2009, DesCôteaux et al. 2010). Η τεχνική χρησιμεύει κυρίως για τον καθορισμό της θέσης και της φύσης των αλλοιώσεων που γίνονται αντιληπτές κατά την κλινική εξέταση, καθώς και για την απεικόνιση αλλοιώσεων των οποίων η ψηλάφηση δεν είναι εφικτή (Gnemmi and Lefebvre 2009). Στους ταύρους, οι κυριότερες παθολογικές καταστάσεις, στις οποίες η υπερηχοτομογραφία χρησιμοποιείται διαγνωστικά, είναι η ορχίτιδα, οι κύστεις, η εκφύλιση, τα αιματώματα, τα αποστήματα, η υποπλασία και τα νεοπλάσματα των όρχεων, καθώς και η υδροκήλη και η αιματοκήλη (Gnemmi and Lefebvre 2009). Στους κριούς και τους τράγους, συνήθεις παθολογικές καταστάσεις με υπερηχοτομογραφικά ευρήματα και εντόπιση στο όσχεο, στους όρχεις ή στις επιδυδιμίδες, αποτελούν οι ασβεστοποιήσεις, οι κυστοειδείς σχηματισμοί (υδροκήλη, κύστεις των όρχεων, αιματώματα, αποστήματα), τα οζίδια και οι διάχυτες αλλοιώσεις (ορχίτιδα και υπερπλασία) (DesCôteaux et al. 2010). Η υπερηχοτομογραφική εικόνα των όρχεων σε περιπτώσεις φλεγμονής ποικίλει ανάλογα με το στάδιό αυτής, ωστόσο η απουσία ομοιογενούς εμφάνισης των όρχεων αποτελεί σταθερό εύρημα σε τέτοια περιστατικά. Σε χρόνιες καταστάσεις, παρατηρούνται εντός των όρχεων περιοχές αυξημένης ηχογένειας με παράλληλη παρουσία ακουστικής σκιάς. Οι κύστεις των όρχεων απεικονίζονται ως σαφώς περιγεγραμμένες υποηχογενείς ή ανηχογενείς περιοχές, με διάμετρο που ποικίλλει από μερικά χιλιοστά μέχρι μερικά εκατοστά (1-2 cm). Η εκφύλιση και η υποπλασία των όρχεων αποτελούν δύο άλλες συχνές παθολογικές καταστάσεις των ταύρων, με επίδραση στη γονιμότητα τους. Υπερηχοτομογραφικά, στην εκφύλιση των όρχεων παρατηρείται απώλεια της φυσιολογικής αρχιτεκτονικής του ορχικού ιστού, ο οποίος εξαιτίας της ίνωσης εμφανίζεται υπερηχογενής με παρουσία σκιερών τεχνουργημάτων. Στην υποπλασία, το ορχικό παρέγχυμα απεικονίζεται υποηχογενές σε σύγκριση με το φυσιολογικό (Ahmad and Noakes 1995, Gnemmi and Lefebvre 2009). Στους κριούς και τους τράγους, οι νεκρωτικές εστίες εντός του παρεγχύματος των όρχεων απεικονίζονται ως σφαιρικοί, υποηχογενείς σχηματισμοί, σαφώς περιγεγραμμένοι (Ahmad and Noakes 1995, Gouletsou et al. 2004), ενώ τα κοκκιώματα, ανάλογα με την εντόπιση και το βαθμό ανάπτυξής τους, απεικονίζονται ως ανηχογενείς ή υπερηχογενείς περιοχές με ευδιάκριτο όριο, με ή χωρίς την παρουσία υπερηχογενούς κάψας να τα περιβάλλει. Σε περιπτώσεις κοκκιωμάτων η υπερηχοτομογραφία υπερτερεί της ψηλάφησης, επειδή επιτρέπει τη διάγνωση σε πρώιμο στάδιο, όταν το μέγεθος του όγκου είναι <1 cm (Karaca et al., 1999). Η επιδιδυμίτιδα απεικονίζεται υπερηχοτομογραφικά με υποηχογένεια, εξαιτίας της εξίδρωσης. Σε χρόνιες καταστάσεις, το ορχικό παρέγχυμα εμφανίζεται περισσότερο ετερογενές και ηχογενές (Gnemmi and Lefebvre 2009, DesCôteaux et al. 2010). Σπανιότερες παθολογικές καταστάσεις των όρχεων των ταύρων, στις οποίες μπορεί να γίνει διάγνωση με υπερηχοτομογραφική εξέταση είναι τα αιματώματα, τα αποστήματα, οι νεοπλασίες, η υδροκήλη και η αιματοκήλη. Τα αιματώματα απεικονίζονται ως κυκλοτερείς ανηχογενείς ή υποηχογενείς σχηματισμοί, ανάλογα με το στάδιο της οργανοποίησης, ενώ τα αποστήματα εμφανίζονται ετερογενή. Η υδροκήλη απεικονίζεται ανηχογενής, εξαιτίας της συγκέντρωσης υγρού, με παρουσία ηχογενών σωματιδίων, ενώ η αιματοκήλη εμφανίζεται ανηχογενής, με την πάροδο του χρόνου μετατρεπόμενη σε υπερηχογενή (Gnemmi and Lefebvre 2009).

9 Λ.Ι. Λαζαρίδης, Χ.Ν. Μπρόζος, Ε.Α. Κιόσης 225 ση (συχνά αναφερόμενη χιονοθύελλα ) και λεπτό υπερηχογενές τοίχωμα, ενώ τα ώριμα αποστήματα έχουν λεπτότερα τοιχώματα και ηχογενές (ινική) έως υπερηχογενές (ασβεστοποίηση) περιεχόμενο (Gnemmi and Lefebvre 2009). Ερευνητικά, η υπερηχοτομογραφία έχει χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό και την εκτίμηση της βαρύτητας ινωδών αλλοιώσεων εντός των όρχεων, με σκοπό τη συσχέτισή τους με την ποιότητα του παραγόμενου σπέρματος (Barth et al. 2008). Οι σύγχρονες τεχνικές ανάλυσης υπερηχοτομογραφικών εικόνων του γεννητικού συστήματος των ταύρων ανοίγουν νέες προοπτικές για την αξιολόγηση της γονιμοποιητικής ικανότητάς τους (Arteaga et al. 2005, Ungerfeld and Fila 2010). ΕΠΙΛΟΓΟΣ Η υπερηχοτομογραφία ως απεικονιστική μέθοδος συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη προσέγγιση των προβλημάτων του παρεγχύματος του μαστού και των θηλών αυτού, καθώς και στη διερεύνηση παθολογικών καταστάσεων στο γεννητικό σύστημα των αρσενικών μηρυκαστικών. Κύριο πλεονέκτημα της υπερηχοτομογραφίας αποτελεί η παρατήρηση του προβλήματος σε πραγματικό χρόνο και μάλιστα με πολύ υψηλότερα ποσοστά διαγνωστικής ακρίβειας από αυτά που παρέχει η κλινική εξέταση. Επιπλέον, με την υπερηχοτομογραφία είναι δυνατή η αποτελεσματικότερη διαγνωστική προσέγγιση των εν τω βάθει αλλοιώσεων (οζίδια, εκφύλιση κ.ά.), η ακριβής διάγνωση των οποίων δεν είναι εύκολη με την ψηλάφηση. Στα τρία άρθρα με τίτλο Εφαρμογές της υπερηχοτομογραφίας στα μηρυκαστικά: Βιβλιογραφική ανασκόπηση, παρουσιάστηκαν οι δυνατότητες της τεχνικής για προσέγγιση διαφόρων νοσολογικών καταστάσεων. Περιγράφηκαν οι αρχές λειτουργίας της απεικονιστικής αυτής μεθόδου, η φυσιολογική υπερηχοτομογραφική απεικόνιση των κυριότερων οργάνων για όλα τα συστήματα των μηρυκαστικών και, τέλος, οι κυριότερες παθολογικές καταστάσεις στις οποίες η υπερηχοτομογραφία μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο μέσο για βοήθεια του κλινικού κτηνιάτρου. Ολοκληρώνοντας αυτή τη βιβλιογραφική ανασκόπηση, αξίζει να σημειωθεί ότι η μεγάλη μείωση στην τιμή κάποιας φορητής υπερηχοτομογραφικής συσκευής σε συνδυασμό με την πληθώρα εφαρμογών στην κλινική πράξη, καθιστούν την απόκτηση της εφικτή και ιδιαίτερα ελκυστική. Τέλος, επισημαίνεται ότι η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που παρέχει η υπερηχοτομογραφία απαιτεί καλή γνώση της ανατομίας του συστήματος που εξετάζεται και ότι σε καμιά περίπτωση η μέθοδος δεν αντικαθιστά την κλινική εξέταση, αλλά αντίθετα τη συμπληρώνει. REFERENCES Ahmad N, Noakes DE (1995) A clinical and ultrasonographic study of induced testicular and epididymal lesions in goats and a ram. Anim Reprod Sci 39: Arteaga AA, Barth DA, Brito CFL (2005) Relationship between semen quality and pixel-intensity of testicular ultrasonograms after scrotal insulation in beef bulls. Theriogenology 64: Ayadi M, Caja G, Such X, Knight HC (2003) Use of ultrasonography to estimate cistern size and milk storage at different milking intervals in the udder of dairy cows. J Dairy Res 70:1-7. Barth DA, Alisio L, Avilis M, Arteaga AA, Campbell RJ, Hendrick HS (2008) Fibrotic lesions in the testis of bulls and relationship to semen quality. Anim Reprod Sci 106: Bradley JK, Bradley JA, Barr JF (2001) Ultrasonographic appearance of the superficial supramammary lymph nodes in lactating dairy cattle. Vet Rec 148: Braun U (1997) Atlas und Lehrbuch der Ultraschalldiagnostik beim Rind. Blackwell Wissenschaft-Verlag, Berlin. Breitkopf M (1998) Die akuten und chronischen Zitzenstenosen des Rindes eine Studie zur Überprüfung der Diagnostik und prognostischen Beurteilungsmöglichkeit. Veterinär Medizin Dissertation; Gießen. Bruckmaier MR, Blum JW (1992) B-mode ultrasonography of mammary glands of cows, goats and sheep during α- and β-adrengic agonist and oxytocin administration. J Dairy Res 59: Cartee ER, Ibrahim AK, McLeary D (1986) B-Mode ultrasonography of the bovine udder and teat. JAVMA 188: Caruolo VE, Mochrie DR (1967) Ultrasonograms of lactating mammary glands. J Dairy Sci 50: Celik HA, Aydin I, Colak M, Sendag S, Dinc DA (2008) Ultrasonographic evaluation of age related influence on the teat canal and the effect of this influence on milk yield in Brown Swiss

10 226 Lazaridis L.J., Brozos C.N., Kiossis E.A. cows. Bull Vet Inst Pulawy 52: Christensen K, Nielsen OM, Bauer R, Hilden K (1989) Evaluation of mammary blood-flow measurements in lactating goats using the ultrasound doppler principle.comp Biochem Physiol 92A: DesCôteaux L, Colloton J, Gnemmi G (2010) Practical Atlas of Ruminant and Camelid Reproductive Ultrasonography, 1st ed, Willey-Blackwell. Dinc AD, Sendag S, Aydin I (2000) Diagnosis of teat stenosis in dairy cattle by real-time ultrasonography. Vet Rec 147: Floeck M, Winter P (2006) Diagnostic ultrasonography in cattle with diseases of the mammary gland. Vet J 171: Franz S, Floeck M, Hofmann-Parisot M (2009) Ultrasonography of the bovine udder and teat. Vet Clin Food Anim 25: Franz S, Hofmann-Parisot M, Baumgartner W, Windischbauerl G, Suchy A, Bauder B (2001) Ultrasonography of the teat canal in cows and sheep. Vet Rec 149: Franz S, Hofmann-Parisot M, Gütler S, Baumgartner W (2003) Clinical and ultrasonographic findings in the mammary gland of sheep. New Zeal Vet J 51: Gnemmi G, Lefebvre CR (2009) Ultrasound imaging of the bull reproductive tract: An important field of expertise for veterinarians. Vet Clin Food Anim 25: Gouletsou PG, Amiridis GS, Cripps PJ, Lainas T, Deligiannis K, Saratsis P, Fthenakis GC (2003) Ultrasonographic appearance of clinically healthy testicles and epididymides of rams. Theriogenology 59: Gouletsou PG, Fthenakis GC, Cripps PJ, Papaioannou N, Lainas T, Psalla D, Amiridis GS (2004) Experimentally induced orchitis associated with Arcanobacterium pyogenes: clinical, ultrasonographic, seminological and pathological features. Theriogenology 62: Jenninger S (1989) Ultrasonography of the bovine udderphysiological and pathological findings. Thesis; München. Karaca F, Aksoy M, Kaya A, Ataman MB, Tekeli T (1999) Spermatic granuloma in the ram: Diagnosis by ultrasonography and semen characteristics. Vet Rad Ultras 40: Kiossis E (2000) Diagnostic and therapeutic use of the teat endoscopy and its effect on udder health. Thesis; München. Klein D, Floeck M, Lorenz Khol J, Franz S, Stuger HP, Baumgartner W (2005) Ultrasonographic measurement of the bovine teat: breed differences, and the significance of the measurements for udder health. J Dairy Res 72: Mavrogianni VS, Fthenakis GC, Burriel AR, Gouletsou P, Papaioannou N, Taitzoglou IA (2004) Experimentally induced teat stenosis in dairy ewes: Clinical, pathological and ultrasonographic features. J Comp Path 130: Meinecke-Tillmann S, Meinecke B (2007) Chapter 14: Ultasonography in small ruminant reproduction. In: Comparative Reproductive Biology. 1st ed, Blackwell Publishing: pp Neijenhuis F, Klungel GH, Hogeveen H (2001) Recovery of cow teats after milking as determined by ultrasonographic scanning. J Dairy Sci 84: Nielsen MO, Jakobsen K, Jorgensen JN (1990) Changes in mammary blood-flow during the lactation period in goats measured by the ultrasound doppler principle. Comp Biochem Physiol 97A: Nudda A, Pulina G, Vallebela R, Enne G (2000) Ultrasound technique for measuring mammary cistern size of dairy ewes. J Dairy Res 67: Paulrud CO, Clausen S, Andersen PE, Rasmussen MD (2005) Infrared thermography and ultrasonography to indirectly monitor the influence of liner type and over milking on teat tissue recovery. Acta Vet Scand 46: Pechman DR, Eilts EB (1987) B-mode ultrasonography of the bull testicle. Theriogenology 27: Ribadu YA, Nakao T (1999) Bovine reproductive ultrasonography: A review. J Reprod Dev 45: Ruberte J, Carretero A, Fernandez M, Navarro M, Gaja G, Kirchner F, Such X (1994) Ultrasound mammography in the lactating ewe and its correspondence to anatomical section. Small Rumin Res 13: Saifzadeh S, Ardebili FF, Hobbenaghi R, Farid J (2005) Teat tip reconstruction by supernumerary teat autotransplantation in cattle. Vet Surg 34: Saratsis P, Grunert E (1993) Ultraschalluntersuchungen zur Abgrenzung der räumlichen Ausdehnung von Zitzenstenosen und anderen Zitzenveränderungen beim Rind. Deutsch Tierärtzl Wochensch 100: Ślósarz P, Wójtowski J, Bielińska S, Frąckowiak A, Ludwiczak A, Krzyżewski J, Bagnicka E, Strzałkowska N (2010) Machine induced changes of caprine teats diagnosed by ultrasonography. African J Biotech 9: Stocker H, Battig U, Duss M, Zahner M, Fluckiger M, Eicher R, Rusch P (1989) Die Abklärung von Zitzenstenosen beim Rind mittels Ultraschall. Tierärtzl Prax 17: Ungerfeld R, Fila D (2011) Testicular fluid content evaluated by ultrasound image computer-assisted analysis increases with small-dose multiple GnRH injections in rams. Reprod Dom Anim 46: Weber JA, Hilt CJ, Woods GL (1988) Ultrasonographic appearance of bull accessory sex glands. Theriogenology 29: Weiss D, Weinfurtner M, Bruckmaier RM (2004) Teat anatomy and its relationship with quarter and udder milk flow characteristics in dairy cows. J Dairy Sci 87: Wójtowski J, Ślósarz P, Junkuszew A, Milerski M, Szymanowska A, Szymanowska M (2006) Application of ultrasound technique for cistern size measurement in dairy goats. Arch Tierz 49:

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ Ανδριανάκη Αικατερίνη Ιατρός Ακτινολόγος Ηράκλειο Κρήτης Υπερηχοτομογραφικη απεικονιση του πεουσ αρθρο ανασκοπησησ MEΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπερηχοτομογραφία συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης του έγχρωμου Doppler,

Διαβάστε περισσότερα

Γεννητικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Γεννητικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Γεννητικό Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Γεννητικό Σύστημα Άνδρα 2 Γεννητικό Σύστημα Άνδρα Όρχεις (Γεννητικοί Αδένες) Εκφορητική Οδός Σπέρματος Επιδιδυμίδα Σπερματικός Πόρος Σπερματοδόχος Κύστη Εκσπερματικός

Διαβάστε περισσότερα

Αγγλική (First Certificate in English, University of Cambridge, 1988)

Αγγλική (First Certificate in English, University of Cambridge, 1988) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Παγώνας Γ. Γκουλέτσου Επίκουρης Καθηγήτριας Παθολογίας Αναπαραγωγής - Μαιευτικής Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα, Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Γεννήθηκα στις 17/10/72 στην Κοζάνη, όπου παρακολούθησα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Amplitude Mode, A - Mode

Amplitude Mode, A - Mode US TPA Amplitude Mode, A - Mode 1. Κεφαλή Υπερήχων, 2. Εκπεμπόμενη δέσμη, 3. Ηχοανακλαστικές επιφάνειες, 4. Επιστρεφόμενη Ηχώ 5. Απεικόνιση Αφετηρία για την εξέλιξη... Βασικές αρχές: Απεικόνιση ως peaks

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΙΟΥ ΤΕΝΟΝΤΑ: ΟΣΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΙΟΥ ΤΕΝΟΝΤΑ: ΟΣΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΙΟΥ ΤΕΝΟΝΤΑ: ΟΣΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ Στούκη Σ.,Βλάχου Ι., Πετροχείλου Γ., Δημητρούλης Α., Στεργίου Δ., Μακρής Ν. Πάντου Σ.,Παπαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική Διερεύνηση του Πνεύμονα, του Πλευριτικού και του Μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ. Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Άρρενος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές

Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές Απαιτείται δεξιότητα και εμπειρία, συγχρονισμός κινήσεων χεριού & οφθαλμού

Διαβάστε περισσότερα

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί τα έσω του σπλήνα Τα επινεφρίδια είναι άνω, πρόσθια και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα βιβλία που έχουν γραφεί από τακτικά μέλη της Ακτινολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας και απευθύνονται στους συνάδελφους απεικονιστές. Τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές

Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές Δημ. Καρδούλας M.Sc, Ph.D Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Κρήτης Ευρωκλινική Αθηνών Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές Αρχές Φυσικής Οργανολογία των Υπερήχων Αιμοδυναμική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα ενδεικτικά χολολιθίασης Μη ειδικό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο Ίκτερος

Συμπτώματα ενδεικτικά χολολιθίασης Μη ειδικό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο Ίκτερος Συμπτώματα ενδεικτικά χολολιθίασης Μη ειδικό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο Ίκτερος Γρήγορη και ακριβής μέθοδος για τη διάγνωση της λιθιάσεως Η πρόκληση του σημείου Murphy επιτρέπει τη συσχέτιση με την κλινική

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα

Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα Ε. ΑΝΔΡΙΩΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα οι οποίοι περιβάλλονται από παχιά κάψα συνδετικού ιστού. Οι εκκριτικοί πόροι εκβάλλουν στην προστατική μοίρα της ουρήθρας.

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών Να προχωρήσουν η Άρτεμις και ο Κώστας σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή; Ο Κώστας και η Άρτεμις είναι ένα ζευγάρι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Επισκέφθηκαν τον γιατρό τους και ανέφεραν τα πιο κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας 9. Διαγνωστική προσέγγιση συνδρόμου πολλακιουρίας, δυσουρίας και στραγγουρίας στο σκύλο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ Χ. ΦΘΕΝΑΚΗΣ. Τίτλοι σπουδών. Διακρίσεις (με χρονολογική σειρά)

ΓΙΩΡΓΟΣ Χ. ΦΘΕΝΑΚΗΣ. Τίτλοι σπουδών. Διακρίσεις (με χρονολογική σειρά) Γιώργος Χ. Φθενάκης Καθηγητής και πρώην Αναπληρωτής Προέδρου, Τμήμα Κτηνιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πρώην Πρόεδρος, Ευρωπαϊκό Κολέγιο Διαχείρισης Υγείας Μικρών Μηρυκαστικών Τακτικό μέλος, Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ό ς ά

ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ό ς ά ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ί ς ό ς ά 3ο Επιστηµονικό Καλοκαιρινό Διαδραστικό Διεταιρικό Συµπόσιο NAVARINO DUNES 23 26 Ιουνίου 2011 ί ά Medical ultrasound βασίστηκε σε αρχές sonar που αναπτυχθήκαν στο World War

Διαβάστε περισσότερα

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΕΚΤΟΜΗΣ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Β. Τζιούφα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατοµικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια

Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια Η αυτοεξέταση μαστών είναι η πρώτη ασπίδα που έχει η γυναίκα κατά του καρκίνου του μαστού. Η Αμερικάνικη Ογκολογική Εταιρία συστήνει στις γυναίκες να κάνουν κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Θωρακικό τοίχωμα Κ. Αλπαντάκη Θώρακας Γενική επισκόπηση Σχετικοί όροι Θώρακας Θωρακικός κλωβός Θωρακικό τοίχωμα Θωρακική κοιλότητα Σχετικοί όροι Θώρακας Περιοχή του σώματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012. Ψηλαφητή ευκίνητη μάζα στην βουβωνική χώρα θήλεος βρέφους ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012. Ψηλαφητή ευκίνητη μάζα στην βουβωνική χώρα θήλεος βρέφους ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Ψηλαφητή ευκίνητη μάζα στην βουβωνική χώρα θήλεος βρέφους Παρουσιάζεται από: Ραφαηλίδη Δ, Καζιάνη Θ, Αποστόλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΣΕΜΒΡΙΟ 2011. Η ενδιαφέρουςα περίπτωςη του μήνα. Άνδρασ με διόγκωςη ανώτερησ κνόμησ, εξωτερικό

ΕΠΣΕΜΒΡΙΟ 2011. Η ενδιαφέρουςα περίπτωςη του μήνα. Άνδρασ με διόγκωςη ανώτερησ κνόμησ, εξωτερικό Η ενδιαφέρουςα περίπτωςη του μήνα ΕΠΣΕΜΒΡΙΟ 2011 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Δ Τ Α Ι Ρ Δ Ι Α Β Ο Ρ Δ Ι Ο Υ Δ Λ Λ Α Γ Ο Σ Άνδρασ με διόγκωςη ανώτερησ κνόμησ, εξωτερικό Παρουςιάζεται από: Δ. Ραφαηλύδη, Ν. Κωτςύδη,

Διαβάστε περισσότερα

Research article Ερευνητικό άρθρο

Research article Ερευνητικό άρθρο : 273-282 : 273-282 Research article Ερευνητικό άρθρο Effects of drying-off procedure of ewes udder, with intramammary antibiotic administration, in subsequent mammary infection and development of mastitis

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική διερεύνηση του πλευριτικού και μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας κτηνίατρος - ιατρός Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος Ευρωπαϊκού Κολεγίου

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Α Μέρος Παθογένεια Συμπτώματα - Διάγνωση Λ.Β. Αθανασίου ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Καλοήθης υπερπλασία Οξεία και χρόνια προστατίτιδα Αποστήματα του προστάτη Μεταπλασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Γυναίκα 35 ετών με κοιλιακό άλγος από μηνός Παρουσιάζεται από: Τζάμου Ε, Μπολώτη Δ, Νάτσε Ν, Αναστασιάδου Κ. Ακτινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ. Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ. Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης Βασικές Ανατομικές Δομές Πυέλου πυελικό έδαφος κυρίως από διάφραγμα πυέλου χωνοειδές σχήμα

Διαβάστε περισσότερα

Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της

Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της αλλοίωσης (έσω ή έξω) επιλέγεται η έξω έσω ή η έσω έξω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ Ανδριανάκη Αικατερίνη Ιατρός Ακτινολόγος Ηράκλειο Κρήτης Υπερηχοτομογραφικη απεικονιση του πεουσ αρθρο ανασκοπησησ MEΡΟΣ B ΕΙΚΟΝΑ 13 του ΔΕ σώματος σε κλίμακα του γκρι (Α) και με έγχρωμο Doppler. Το σηραγγώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις µελανοκυτταρικοί όγκοι Ταξινόµηση WHO 2006 1% - 2% των βρεφών Επιφανειακοί Όψιµοι Επιφανειακοί Οποιαδήποτε ανατοµική θέση Μ.δ. < 1,5 cm Κηλίδες, βλατίδες ή πλάκες Λευκόφαιοι έως µελανόφαιοι Ωοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος.

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Κ.,ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Λ.,ΣΤΑΪΚΙΔΟΥ Ι.,ΓΙΑΝΝΙΚΟΥΡΗΣ Γ.,ΠΙΚΟΥΛΑΣ Κ.,ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ Λ.,ΜΑΝΤΖΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ., ΚΟΚΚΙΝΗΣ Κ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα βιβλία που έχουν γραφεί από τακτικά μέλη της Ακτινολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας και απευθύνονται στους συνάδελφους απεικονιστές. Τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ Ευσταθίου Μ., Μήκα Α., Ντούνης Χ., Σαρδέλη Ι., Γρηγοράκη Δ., Τσακαλάκη Α., Σκούντζος Γ., Κέντον Θ., Καββαδίας Σ. ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Πρόσθιο κοιλιακό τοίχωμα Κ. Αλπαντάκη Όρια της κοιλιάς Άνω: Πλευρικό τόξο 7-12 Ξιφοειδής απόφυση: επίπεδο 10ου πλευρικού χόνδρου = Ο3 Κάτω : Ηβικά οστά και λαγόνια ακρολοφία:

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Ζήκου Αναστασία, Aνδριανοπούλου Άρτεμης, Ξύδης Βασίλειος, Μαρία Ι. Αργυροπούλου. Εργαστήριο Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ακτινογραφία θώρακος Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ανάλυση της ακτινολογικής εξέτασης του θώρακα Φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΥ. ΨΕΥΔΟΑΓΓΕΙΩΜΑΤΩΔΗΣ ΣΤΡΩΜΑΤΙΚΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΥΜΕΓΕΘΟΥΣ ΟΓΚΟΥ. Σαλεμής Στ. Νικόλαος. Σαλεμής Στ.

ΟΓΚΟΥ. ΨΕΥΔΟΑΓΓΕΙΩΜΑΤΩΔΗΣ ΣΤΡΩΜΑΤΙΚΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΥΜΕΓΕΘΟΥΣ ΟΓΚΟΥ. Σαλεμής Στ. Νικόλαος. Σαλεμής Στ. Μονάδα Μαστού, 401 ΓΣΝΑ, Αθήνα Σκοπός αυτής της εργασίας είναι η παρουσίαση ασυνήθους περίπτωσης ψευδοαγγειωματώδους στρωματικής υπερπλασίας σε έφηβη ασθενή με ευμεγέθη όγκο μαστού με γρήγορη αύξηση του

Διαβάστε περισσότερα

Απεικονιστική προσέγγιση στη διάγνωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ)

Απεικονιστική προσέγγιση στη διάγνωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ) Απεικονιστική προσέγγιση στη διάγνωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ) Αρκάδιος Χ. Ρουσάκης Αναπληρωτής Διευθυντής, Τμήμα CT, MRI & PET/CT, Δ.Θ.Κ.Α. «Υγεία» Κλινικές απαιτήσεις σε πιθανήήγνωστήιφνε

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ I. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΛΑΚΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΣΟΥΠΙΑΣ Sepia officinalis. Διδάσκων: Σ. Νταϊλιάνης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ I. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΛΑΚΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΣΟΥΠΙΑΣ Sepia officinalis. Διδάσκων: Σ. Νταϊλιάνης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ I ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΛΑΚΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΣΟΥΠΙΑΣ Sepia officinalis Διδάσκων: Σ. Νταϊλιάνης Βασίλειο: Animalia Υπερσυνομοταξία/Υπερφύλο: Λοφοτροχόζωα Συνομοταξία/Φύλο: Μαλάκια

Διαβάστε περισσότερα

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία Στο πρόσφατο ευρωπαϊκό συνέδριο αμφιβληστροειδούς (EuRetina 2014) στο Λονδίνο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά μια νέα απεικονιστική μέθοδος για

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας στην διάγνωση άτυπων μηνιγγιωμάτων Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Γκόγκος Βασίλειος, Αστρακάς Λουκάς, Αργυροπούλου Ι. Μαρία. Εργαστήριο Κλινικής Ακτινολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ Όταν ένα ζευγάρι προσπαθεί χωρίς αποτέλεσμα να τεκνοποιήσει, επί τουλάχιστον 1 χρόνο τακτικής σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλάξεις, τότε θεωρείται ότι το ζευγάρι αυτό αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ Μιχαλάκου Μαρία, Φαρκωνή Χρυστάλλα, Κατσικάρη Μαρία Ευρωκλινική Παίδων, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Head and neck ultrasound: potentials in hands of an Otolaryngologist, Part I

Head and neck ultrasound: potentials in hands of an Otolaryngologist, Part I Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 46, October - November - December 2011, pages 12-20 review Head and neck ultrasound: potentials in hands of an Otolaryngologist, Part I Υπερηχοτομογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των μεταβολών των χρήσεων γης στο Ζαγόρι Ιωαννίνων 0

Μελέτη των μεταβολών των χρήσεων γης στο Ζαγόρι Ιωαννίνων 0 Μελέτη των μεταβολών των χρήσεων γης στο Ζαγόρι Ιωαννίνων 0 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ" 2 η ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση των αποτιτανώσεων με τη μέθοδο της ψηφιακής μαστογραφίας.

Εκτίμηση των αποτιτανώσεων με τη μέθοδο της ψηφιακής μαστογραφίας. Εκτίμηση των αποτιτανώσεων με τη μέθοδο της ψηφιακής μαστογραφίας. Χρ. Γκάλι, Ολγ. Γιουβρή, Ανδρ. Ζούρλα,Γ. Λογαράς, Χρ. Τζήμας, Ελ. Φειδά, Αθ. Χαλαζωνίτης Γ.Ν.Α «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» Ταξινόμηση των αποτιτανώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΜΝΩΝ ΦΥΛΗΣ ΧΙΟΥ ΓΙΑΝΝΟΣ ΜΑΚΡΗΣ Λεμεσός 2014 ii

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ EΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Κιτσάκη Μαρίνα

Διαβάστε περισσότερα

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Παστρωμά Αγγελική, Κελέσης Χρήστος, Σιδέρη Ναταλί, Μπιζίμη Βασιλική, Παπαϊωάννου Ασημίνα, Αλεξοπούλου Ευθυμία. B Εργαστήριο Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική εκτίμηση της πώρωσης των καταγμάτων Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΑΚΕΙΣΑ ΟΠΙΣΘΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ

ΕΠΙΠΛΑΚΕΙΣΑ ΟΠΙΣΘΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θεοδοσίου Αικατερίνη¹, Βαρσάμης Νικόλαος¹, Σαλβερίδης Νικόλαος¹, Ταβλαρίδης Θεόδωρος¹, Σουφτάς Βασίλειος², Χρισ 1. Α Χειρουργική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας 2. Μονάδα Επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Ασθενής, 68 ετών, με πλευριτική συλλογή ΔΕ αγνώστου αιτιολογίας, προσήλθε για διερεύνηση.

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΟΙΝΩΜΑ ΕΛΥΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΧΙΤΩΝΑ ΤΟΥ ΟΡΧΙ: ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΜΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΓΓΕΙΟΙΝΩΜΑ ΕΛΥΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΧΙΤΩΝΑ ΤΟΥ ΟΡΧΙ: ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΜΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΑΓΓΕΙΟΙΝΩΜΑ ΕΛΥΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΧΙΤΩΝΑ ΤΟΥ ΟΡΧΙ: ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΜΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Ντόρκου Αλεξάνδρα 1, Τσίλη Χ. Αθηνά 1, Γιαννάκης Δημήτριος 2, Μπατιστάτου Άννα 3, Σταύρου Σωτήριος 2, Σοφικίτης

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές τάσεις της Εκπαιδευτικής Έρευνας Δράσης στην Ελλάδα κατά την τελευταία εικοσαετία (1990 2010)

Επιστημολογικές τάσεις της Εκπαιδευτικής Έρευνας Δράσης στην Ελλάδα κατά την τελευταία εικοσαετία (1990 2010) Επιστημολογικές τάσεις της Εκπαιδευτικής Έρευνας Δράσης στην Ελλάδα κατά την τελευταία εικοσαετία (1990 2010) Παπαϊωάννου Παρίσης Εκπαιδευτικός, Υποψήφιος Διδάκτορας, Πανεπιστήμιο Κρήτης Epistemological

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

Μειέηε, θαηαζθεπή θαη πξνζνκνίσζε ηεο ιεηηνπξγίαο κηθξήο αλεκνγελλήηξηαο αμνληθήο ξνήο ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

Μειέηε, θαηαζθεπή θαη πξνζνκνίσζε ηεο ιεηηνπξγίαο κηθξήο αλεκνγελλήηξηαο αμνληθήο ξνήο ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Μειέηε, θαηαζθεπή θαη πξνζνκνίσζε ηεο ιεηηνπξγίαο κηθξήο αλεκνγελλήηξηαο αμνληθήο ξνήο ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Κνηζακπφπνπινο Υ. Παλαγηψηεο Δπηβιέπσλ: Νηθφιανο Υαηδεαξγπξίνπ Καζεγεηήο Δ.Μ.Π Αζήλα, Μάξηηνο 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος

Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος 1. Επίκτητες παθήσεις πέους και ανδρικής ουρήθρας 2. Παθήσεις του σπερματικού τόνου όρχεως 3. Παθήσεις οσχέου ΕΠΙΚΤΗΤΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΕΟΥΣ ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΟΥΡΗΘΡΑΣ επίκτητες

Διαβάστε περισσότερα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα - παρεθλόν, παρόν και µέλλον - Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα Βουβωνική Χώρα Ι. Βουβωνικός Χώρα Α. Βουβωνικός Σύνδεσµος (του Poupart) Δεν είναι πραγµατικός σύνδεσµος Είναι η αναδίπλωση προς τα έσω του ελευθέρου κάτω χείλους του έξω λοξού µυός από την εκφυσή του από

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ 148 ΑΡΧΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΚΑΣΣΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Ο προστάτης είναι ένα όργανο αποτελούμενο από αδένα που περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, πάνω στο πυελικό έδαφος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ Χ.Ν. ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ Χ.Ν. ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ Χ.Ν. ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Παραμονή λειτουργικού ωοθηκικού ιστού μετά από «στείρωση» (ολόκληρη ωοθήκη ή υπολείμματα ωοθηκών) Ακούσια:

Διαβάστε περισσότερα

ULTRASOUND IN ANAESTHESIA Θανόπουλος Ιωάννης Αναισθησιολόγος 492 ΓΣΝΑ Θανόπουλος Ιωάννης Αναισθησιολόγος 492 ΓΣΝΑ Υπέρηχοι είναι µορφή ακουστικού κύµατος που µπορεί να ταξιδέψει ανάµεσα σε ιστούς Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Μούκα Γεωργία, Κώστα Παρασκευή, Ξύδης Βασίλειος, Αργυροπούλου Ι. Μαρία.

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς»

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Θεσσαλονίκη 8 Ιανουαρίου 2007 Προδιηθητικές επίπεδο ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα δυσπλασία Ο όρος «ουροθηλιακή ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία» (urothelial intraepithelial

Διαβάστε περισσότερα