ΤΕΥΧΟΣ 26 ΜΑΪΟΣ 2012

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΥΧΟΣ 26 ΜΑΪΟΣ 2012"

Transcript

1 ΤΕΥΧΟΣ 26 ΜΑΪΟΣ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Nέα της Εταιρείας και Πρόγραμμα Δραστηριοτήτων Συνέντευξη με την κ. Πρέκα: Διαστημικός καιρός Αστρονομικά νέα ΑΣΤΡΙΚΟmix ΑΣΤΡΟΛΕΞΟ Ο ουρανός με μία διαφορετική ματιά Ουρανός του Μήνα Συντελεστές: Αντωνόπουλος Παναγιώτης, Ζαχαράκη Μυρτώ, Ιορδανίδης- Γραμματικού Γιώργος, Σβώλης Κωνσταντίνος, Στεργίου Θεόφιλος Για επικοινωνία με το σύλλογο μας μπορείτε να απευθυνθείτε στα τηλέφωνα: και Για αστρονομικές πληροφορίες και σχετικά με το σύλλογο «Ωρίων» μπορείτε να μας ακολουθήσετε διαδικτυακά στην ιστοσελίδα μας (/), FaceBook (http://www.facebook.com/orionasgr), Twitter (http://twitter.com/orionasgr), Youtube (http://www.youtube.com/user/orionasgr). Επίσης σας προτείνουμε τις διευθύνσεις (Ελληνική Αστρονομική Εγκυκλοπαίδεια) (Εκστρατεία κατά της Φωτορύπανσης) (Forum αστρονομίας «επί παντός επιστητού» στην ελληνική γλώσσα).

2 Νέα της Εταιρίας και Πρόγραμμα Δραστηριοτήτων Αγαπητοί Φίλοι και Φίλες του Ωρίωνα, Καλό σας μήνα! Μπαίνωντας στο μήνα Μάιο, οι ηλιόλουστες μέρες και ξάστερες νύχτες ευνοούν ιδιαιτέρως αστροεξορμήσεις και παρατηρήσεις! Με λιγότερες από 80 ημέρες να μετράνε αντίστροφα για την 6 η Πανελλήνια Αστροεξορμήση Ερασιτέχνων Αστρονόμων (http://www.astroexormisi2012.gr/), στον Πάρνωνα, ο σύλλογος μας βρίσκεται στην ένταση των προετοιμασιών! Επίσης, αυτόν τον μήνα ο σύλλογός μας κλείνει άλλη μία γεννέθλια επέτειο, αυτή των 11 χρόνων από την ίδρυση του. Κλείνωντας λοιπόν άλλη μία χρονιά σας προσκαλούμε στα σεμινάρια αστρονομίας και αστροφωτογραφίας που οργανώνονται στο συνεδριακό κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών στις 2 και 9 Μαΐου και ώρα 19:00. Η συμμετοχή είναι δωρεάν και ελεύθερη για όλο το κοινό και σε όσους παρακολουθήσουν τα σεμινάρια θα δοθεί αναμνηστικό δίπλωμα συμμετοχής. Στο τέλος κάθε σεμιναρίου θα πραγματοποιηθεί Πρακτική εξάσκηση και αστροπαρατήρηση. Το πρώτο μέρος του σεμιναρίου (2 Μαΐου), έχει θέμα την «Εισαγωγή στην αστρονομία και στην αστρονομική παρατήρηση για αρχαρίους», το οποίο θα καλύψει θέματα όπως βασικές αστρονομικές έννοιες, νυχτερινός ουρανός, αναγνώριση ουράνιων αντικειμένων, εύρεση αντικειμένων, χρήση κιαλιών, τηλεσκοπίων, χαρτών του ουρανού, αστρονομικού λογισμικού και πολλά άλλα. Εισηγητές θα είναι οι Θεόφιλος Στεργίου και Ανδρέας Παπαλάμπρου. Το δεύτερο μέρος (9 Μαΐου), έχει ως θέμα την «Εισαγωγή στην αστροφωτογραφία», στο οποίο θα αναφερθούν οι ιδιαιτερότητες των διαφόρων τύπων αστροφωτογραφίας για ουράνια αντικείμενα όπως νεφελώματα, γαλαξίες, αλλά και αντικείμενα του ηλιακού μας συστήματος, ο απαραίτητος εξοπλισμός και η χρήση του καθώς και ο τρόπος ψηφιακής επεξεργασία των φωτογραφιών. Εισηγητές θα είναι οι Άγγελος Κεχαγιάς και Αντώνης Φαρμακόπουλος. Κλείνωντας να σας θυμίσουμε για την εκστρατεία του Dark Sky GR (http://www.darksky.gr) ενάντια στην φωτορύπανση, μία κίνηση που υποστηρίζεται από διάφορες ελληνικές αστρονομικές εταιρείες και συλλόγους, μεταξύ των οποίων και ο Ωρίωνας. Η εκστρατεία στηρίζει το έργο της IDA (International Dark Sky Association - και προγραμματίζει δραστηριότητες για την απαραίτητη ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση και στη χώρα μας. Ως την επόμενη φορά, σας ευχόμαστε συναρπαστικές παρατηρήσεις, να περνάτε καλά και καλή αντάμωση στην 6 η Πανελλήνια Αστροεξορμήση Ερασιτέχνων Αστρονόμων! Με τιμή, Η Ομάδα Εντύπου του «Ωρίωνα» Αν επιθυμείτε να προσφέρετε υλικό προς εκτύπωση στο μηνιαίο έντυπο του «Ωρίωνα», επικοινωνήστε με την ομάδα εντύπου στο Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 2

3 Συνέντευξη με την κ. Πρέκα: Διαστημικός Καιρός 1. Μπορείτε να μας κάνετε μία εισαγωγή σχετικά με το τι είναι ο διαστημικός καιρός και ποια τα φαινόμενα που τον αποτελούν; Ο διαστημικός καιρός ορίζεται ως το σύνολο από τις συνθήκες στον ήλιο και τον ηλιακό άνεμο, την μαγνητόσφαιρα, την ιονόσφαιρα και την θερμόσφαιρα που μπορούν να επιδράσουν στην λειτουργία και αξιοπιστία των διαστημικών και επίγειων τεχνολογικών συστημάτων και να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή και υγεία. Ο ήλιος και ιδιαίτερα η ηλιακή δραστηριότητα (τα μεγάλα εκρηκτικά φαινόμενα στον ήλιο, οι εκλάμψεις και οι εκτινάξεις στεμματικής μάζας - CMEs) επηρεάζει το γήινο περιβάλλον μας, μέσω της εισροής σε αυτό ενέργειας και ύλης. δεδομένου ότι ο χρόνος που ταξιδεύει το φως από τον ήλιο στη γη είναι μόνο 8 λεπτά, αυτές οι επιρροές φτάνουν στη γη σχεδόν αμέσως μετά από μία έκλαμψη. και μετά από περίπου 2-3 μέρες όσον αφορά την cme. η γήινη μαγνητόσφαιρα είναι το πρώτο εμπόδιο που συναντά αυτή η διαταραχή στην πορεία της προς την γη. Το γήινο μαγνητικό πεδίο και το πλάσμα της μαγνητόσφαιρας κοντράρεται με το ηλιακό μαγνητισμένο πλάσμα. έτσι δημιουργούνται οι μαγνητικές και ιονοσφαιρικές καταιγίδες. στις πολικές περιοχές που συγκλίνουν οι μαγνητικές γραμμές του γήινου διπόλου, τα σωμάτια του ηλιακού ανέμου επιταχύνονται στα ψηλά στρώματα της ιονόσφαιρας και αλληλεπιδρούν με άτομα και μόρια της ανώτερης ατμόσφαιρας. τα τελευταία διεγείρονται από τις συγκρούσεις τους με τα σωμάτια και κατά την αποδιέγερσή τους, λόγω του φαινομένου του φθορισμού, δημιουργείται το ωραιότατο φαινόμενο που λέγεται σέλας. Ανάλογα με την φορά των δύο μαγνητικών πεδίων, υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις όπου μέρος αυτών των ενεργειακών σωματίων (ηλεκτρόνια και πρωτόνια) εισχωρούν και ολισθαίνουν παγιδευμένα γύρω από την γη μέσα σε δύο ζώνες γνωστές ως ζώνες van allen που περιβάλλουν την γη σε 3-4 και 6-7 ακτίνες γης απόσταση σαν ένας λουκουμάς που στο κέντρο είναι η γη. Η μαγνητόσφαιρα διαταράσσεται, το μαγνητικό πεδίο της γης, αλλά και τα ηλεκτρικά ρεύματα της ιονόσφαιρας που είναι άμεσα εξαρτώμενα από την μαγνητόσφαιρα, διαταράσσονται επίσης. αυτές οι γεωμαγνητικές διαταραχές ονομάζονται μαγνητικές καταιγίδες. ανάλογα εμφανίζονται και ιονοσφαιρικές καταιγίδες. 2. Γιατί είναι σημαντική η καθημερινή παρακολούθηση του διαστημικού καιρού; Πώς αυτό μπορεί να επηρεάσει την επιφάνεια της γης, την τεχνολογία και τις τηλεπικοινωνίες μας; χουν υπάρξει σοβαρά ατυχήματα στο παρελθόν; Η ποιοτική και ποσοτική ερμηνεία εκρηκτικών γεγονότων από την πηγή τους στον ήλιο μέχρι τα όρια της γήινης ατμόσφαιρας είναι ανοικτό ερευνητικό θέμα ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος λόγω των επιπτώσεων στον διαστημικό καιρό. Χρειάζεται έγκαιρη αναγνώριση των σημείων που σηματοδοτούν την έναρξη τέτοιων γεγονότων. επίσης χρειάζεται ο εντοπισμός των περιόδων υψηλού κινδύνου. Η πρόγνωση του διαστημικού καιρού αποτελεί μέγιστη προτεραιότητα της διαστημικής έρευνας. είναι γεγονός ότι υπάρχουν διαταραχές στο τεχνολογικό μας περιβάλλον που οφείλονται στην μεταβολή της μαγνητικής ροής κατά την διάρκεια των μαγνητικών καταιγίδων. Και αυτό σίγουρα μας ενδιαφέρει. Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 3

4 Οι δορυφόροι μπορούν να πάθουν βλάβη από τα επαγωγικά ρεύματα, ιδιαίτερα στα ηλεκτρονικά τους μέρη. Τα ηλεκτρόνια έχουν τόσο υψηλές ενέργειες ώστε μπορούν και διεισδύουν μέσα στα διηλεκτρικά υλικά του σκάφους. Οι υψηλές ροές ηλεκτρονίων μπορούν να προκαλέσουν αστοχία στο δορυφόρο, ο οποίος μπορεί να χάσει τον προσανατολισμό του. Επιπροσθέτως, οι δορυφόροι είναι ευαίσθητοι στα ενεργειακά σωματίδια που μπορούν επίσης να προκαλέσουν βλάβη στα ηλεκτρονικά τους. Οι διαταραχές των τηλεπικοινωνιακών συστημάτων είναι συνέπεια του αυξημένου ιονισμού. μεγάλα προβλήματα στις τηλεπικοινωνίες προκαλούνται καθώς οι ραδιοσυχνότητες που προηγουμένως ανακλώντο πάνω στην ιονόσφαιρα τώρα την διαπερνούν. Τα φαινόμενα είναι σαφώς πιο σοβαρά στα μεγάλα γεωγραφικά πλάτη. Ξέρουμε ότι τα short waves radio signals (μικρού μήκους κύματος ραδιοσήματα), δηλαδή hf (high frequency) όπως τα vhf (very high frequency), uhf (ultra high frequency), microwaves είναι πολύ χρήσιμα για επικοινωνίες μεγάλων αποστάσεων. αυτά τα σήματα μεταδίδονται από επίγειους σταθμούς σε δορυφόρους που βρίσκονται σε τροχιά περί την γη. Αυτοί με την σειρά τους λαμβάνουν, ενισχύουν και αναμεταδίδουν τα σήματα προς άλλους επίγειους σταθμούς. οι όποιες ανώμαλες καταστάσεις στην ιονόσφαιρα προκαλούν διαταραχές στην φάση και στο πλάτος (phase and amplitude) των κυμάτων διάδοσης του σήματος. Η διάδοση των κυμάτων μέσω της ιονόσφαιρας αλλοιώνεται και συστήματα όπως το gps γίνονται αναξιόπιστα. Επιπλέον περιστασιακά όχι πάντα, υψηλής ενέργειας πρωτόνια (>10 mev) προερχόμενα από μια ηλιακή έκλαμψη (solar proton event - spε), διαπερνούν την γήινη μαγνητόσφαιρα στους πόλους. Αυτά βομβαρδίζουν την ιονόσφαιρα απελευθερώνοντας ηλεκτρόνια καθώς συγκρούονται με τα σωμάτια της ατμόσφαιρας και αυξάνοντας ( αφού αυξάνουν τα ιόντα) την πυκνότητα της ιονόσφαιρας στα χαμηλά ύψη (περιοχές d, e). συνέπεια αυτού του γεγονότος είναι η απορρόφηση short waves radio signals (μικρού μήκους κύματος ραδιοσημάτων), δηλαδή των hf (high frequency), με αποτέλεσμα ένα πλήρες black out των ράδιο επικοινωνιών, γνωστό ως polar cap absorption (pca). Τα χαμηλότερης συχνότητας κύματα αλλάζουν δραματικά τις τροχιές τους (την πορεία τους). Αλλά και σε κάθε έκλαμψη έχουμε άφιξη υπεριώδους και ακτινών χ ακτινοβολίας που φτάνουν στην γη σε μόλις 8 min μετά από μια οποιαδήποτε έκλαμψη. Αυτή η υψηλής ενέργειας ακτινοβολία απορροφάται από τα ατμοσφαιρικά σωμάτια εγείροντας αυτά σε ανώτερες στοιβάδες και απελευθερώνοντας ηλεκτρόνια με τον μηχανισμό του φωτοιονισμού. η χαμηλού ύψους ιονόσφαιρα (περιοχές d, e) αυξάνει σε πυκνότητα σε όλη την προσήλια πλευρά. Αυτό λέγεται αιφνίδια ιονοσφαιρική διαταραχή (sid - sudden ionospheric disturbance). είναι πιο σοβαρή στις ισημερινές περιοχές που ο ήλιος τις βλέπει κατευθείαν. Αποτέλεσμα, τα short waves radio signals απορροφώνται από τα αυξημένα σωμάτια στην χαμηλή ιονόσφαιρα προκαλώντας διακοπή (black out) των ραδιοεπικοινωνιών, γνωστή ως short wave fadeout (swfs). Τέλος τα υψηλά επίπεδα της ηλιακής ακτινοβολίας μπορεί επίσης να προκαλέσουν θέρμανση και επέκταση της ουδέτερης ατμόσφαιρας και να αυξήσουν την δύναμη που συγκρατεί τον δορυφόρο στην τροχιά (το ποσό της ατμοσφαιρικής drag (τράβηγμα-συγκράτημα) που συγκρατεί τους Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 4

5 δορυφόρους σε περιφορά περί την γη) με αποτέλεσμα ο δορυφόρος να τεθεί εκτός τροχιάς και να τον χάσουμε Αλλά και τα αεροπλάνα που πετουν μεσα στην ατμοσφαιρα οφείλουν να μειώσουν το ύψος πτήσης τους για την ασφάλεια των πληρωμάτων και των επιβατών από τις ισχυρές δόσεις κοσμικης ακτινοβολίας, ειδικά σε πτήσεις σκανδιναβικών χωρών. Ένα ανοικτο θεμα συζητησης παραμένει η σχέση της ηλιακής δραστηριότητας με τον καιρό και το κλίμα. Το πρόβλημα όμως κάποιες φορές (σε μεγάλες μαγνητικές καταιγίδες) φτάνει και πιο κοντά στην καθημερινότητα μας. Τα ρεύματα των εκατομμυρίων ampere που ρέουν στην ιονόσφαιρα παράγουν ασταθή μαγνητικά πεδία τα οποία διαρρέουν (are felt) την επιφάνεια της γης ( τα λένε gics ground induced currents) τα οποία με την σειρά τους επάγουν ρεύματα που διαρρέουν μεγάλης κλίμακας αγωγούς (conductors) όπως είναι μεγάλες τεχνολογικές κατασκευές (δίκτυα σωλήνων μεταφοράς αερίου ή καλώδια) αλλα και τα αγώγιμα πετρώματα, το θαλασσινό νερό. Τα ρεύματα βρίσκουν διέξοδο και αρχίζουν να συγκεντρώνονται στις σωληνώσεις που είναι από αγώγιμο υλικό προκαλώντας την διάβρωση τους. Επίσης το gics που είναι συνεχές ρεύμα (dc) περνά μέσα από το δίκτυο ηλεκτροδότησης που δουλεύει με εναλλασσόμενο ρεύμα (ac). Δηλαδή οι μαγνητικές καταιγίδες επάγουν dc ρεύματα στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα καθώς δυσλειτουργούν ή και καταστρέφονται οι μετασχηματιστές που ανεβοκατεβάζουν την τάση στο δίκτυο. Προβλήματα όμως παρουσιάζονται και κατά την επαναλειτουργία του δικτύου. Οι μετασχηματιστές δεν φτιάχνονται σε μια μέρα και η ζήτηση με την επαναφορά του δικτύου είναι πολλαπλάσια μιας κανονικής μέρας καθώς τα πάντα ξεκινούν να λειτουργούν ταυτόχρονα. Αυτό συνεπάγεται ένα μεγάλο όγκο-φούσκωμα του δικτύου. Επίσης τα δίκτυα (power grid) πρέπει να επιδιορθωθούν άμεσα, αλλά το πρόβλημα είναι ότι θέλεις ενέργεια (υδροηλεκτρική, ατμοηλεκτρική πυρηνική) για να παράγεις ενέργεια. Σημαντικά γεγονότα έχουν συμβεί στο παρελθόν όπως: Το carrington event του 1859 οπότε καταστράφηκε το δίκτυο των τηλέγραφων σε β. αμερική και ευρώπη, το σέλας εμφανίστηκε σχεδόν σε όλη τη γη, (κούβα, χαβάη, καραϊβική) και μάλιστα αναφέρεται η περίπτωση κάποιων χρυσοθήρων σε ένα βουνό (rocky mountains) που νόμιζαν ότι ξημέρωσε, τόσο πολύ φώτιζε ο ουρανός, και έφτιαξαν και πρωινό! Επίσης μεγάλες μαγνητικές καταιγίδες έχουν γίνει και το 1921 και το 1960, το 1972 κλπ. αλλά και πιο πρόσφατα το μάρτιο Τότε κατεστράφησαν πάνω από 200 μονάδες ηλεκτρικής ενέργειας στην αμερική και στην βόρια ευρώπη με την μεγαλύτερη καταστροφή στο montreal στον καναδά, όπου καταστράφηκε ένα υδροηλεκτρικό εργοστάσιο σε 1.5 min, αφήνοντας 6 εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς ηλεκτρικό και θέρμανση για περισσότερο από 9 ώρες. Επίσης υπήρξαν πολλά προβλήματα σε δορυφόρους που τέθηκαν εκτός λειτουργίας. Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 5

6 Ηλιακές κηλίδες της 1 ης Σεπτεμβρλιου 1859, όπως σχεδιάστηκαν από τον Άγγλο αστρονόμο Richard Carrington. Τα σημεία Α και Β οριοθετούν τις αρχικές θέσεις ενός έντονα φωτεινού φαινομένου, το οποίο μέσα σε διάρκεια πέντε (5) λεπτών μετακινήθηκε εώς τα σημεία C και D, προτού να εξαφανιστεί. 3. Σήμερα, πόσο γρήγορα μπορούμε να αντιδράσουμε ώστε να προστατέψουμε τους δορυφόρους μας όταν υπάρχει κίνδυνος λόγω..έντονων διαστημικλων καιρικών συνθηκών? Η ζωή μας σήμερα, ο πολιτισμός μας, είναι άμεσα εξαρτώμενος από τον ηλεκτρισμό. Η τεχνολογία μας από τα διαστημόπλοια και τον διαστημικό σταθμό μέχρι το κινητό μας (που πλέον δεν κάνουμε χωρίς αυτό) το gps που τώρα το έχουμε και στην τσέπη μας αλλά και μέχρι τον φωτισμό στα σπίτια μας, την ηλεκτρική κουζίνα που μαγειρεύουμε, τον υπολογιστή μας αλλά και τα ατμ που παίρνουμε λεφτά από την τράπεζα, τον μισθό μας, τις γεννήτριες που φέρνουν το νερό στο σπίτι μας, και τόσα άλλα στοιχεία της απλής καθημερινότητας μας δουλεύουν με ηλεκτρική ενέργεια. Έχουμε παραδείγματα που ισχυρές μαγνητικές καταιγίδες προκάλεσαν σοβαρές βλάβες στο σύστημα στο παρελθόν. Η πρόβλεψη και η πρόληψη είναι η λύση για να μην συμβεί κάτι παρόμοιο ή και μεγαλύτερο στο μέλλον. Σήμερα η πρόβλεψη αυτή είναι της τάξεως των 2-3 ημερών εφόσον πρόκειται για cmes. 4. Ποίοι κίνδυνοι ελλοχεύουν για τους αστροναύτες σε τροχία, στον διεθνή διαστημικό σταθμό ή για τους ταξιδιώτες σε μία μελλοντική αποστολή προς τον άρη ή για τους πιθανούς μελλοντικούς αποίκους της σελήνης? Μεγάλες ροές ενεργειακών σωματιδίων ειδικα πρωτονιων, ειναι επικινδυνες για την υγεια των αστροναυτων. Αυξάνουν επικίνδυνα τα επίπεδα της ακτινοβολίας κάτι εκτός από το ότι προκαλεί βλάβες στα μικροηλεκτρονικά των δορυφόρων θέτει σε κίνδυνο τους αστροναύτες όταν είναι εκτός της προστασίας του space shuttle ή του iss εκτελώντας διάφορες εργασίες. Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 6

7 Καθώς η nasa και όχι μόνο ετοιμάζονται να στείλουν αστροναύτες στην σελήνη και στον άρη ή παραπέρα είναι απαραίτητο να έχουν κατανοήσει αυτά τα γεγονότα του διαστημικού καιρού. η σελήνη είναι εκτεθειμένη στον ηλιακό άνεμο καθόσον δεν διαθέτει ατμόσφαιρα και μαγνητόσφαιρα. Τα πρωτόνια βομβαρδίζουν κυριολεκτικά το σεληνιακό έδαφος. Τα υψηλής ενέργειας πρωτόνια διεισδύοντας μέσα από τις διαστημικές στολές των αστροναυτών και προσβάλουν τα ανθρώπινα κύτταρα και τους ιστούς. έτσι για παράδειγμα, αν τον αύγουστο 1972 που συνέβη ένα μεγάλο γεγονός υπήρχαν αστροναύτες στην σελήνη- και αυτό δεν θα ήταν απίθανο καθώς το γεγονός συνέβη ανάμεσα σε δύο επανδρωμένες αποστολές apollo 16 (επιστροφή τον απρίλιο 1972) και apollo 17 (προσελήνωση δεκέμβριος 1972)- θα απορροφούσαν 400 rem. για να πεθάνει ο άνθρωπος πρέπει να απορροφήσει μονομιάς πάνω από 300 rem. Ακόμη η παραμονή τους μέσα στο διαστημόπλοιο ή στον όποιο σταθμό παραμονής θα κατέβαζε αυτά τα επίπεδα σε μόλις 35 rem.. ένας αστροναύτης με μόνη προστασία την στολή του θα απορροφήσει ιονισμένη ακτινοβολία 50 rem. Οι αστροναύτες του διαστημικού σταθμού θα ήταν σε καλύτερη κατάσταση καθώς ο σταθμός προστατεύεται από την γήινη μαγνητόσφαιρα. Το πλήρωμα δεν θα απορροφήσει περισσότερο από 1 rem. 5. Πείτε μας, σχετικά με την τρέχουσα έρευνα στην ηλιακή φυσική και τα άλυτα προβλήματα που αυτή αντιμετωπίζει. Ποιές είναι οι διαστημικές αποστολές που παρατηρούν σήμερα τον ήλιο? Παρόλο που ο ήλιος είναι το κοντινότερο μας αστέρι και οι ηλιακές παρατηρήσεις γίνονται εδώ και πολλά χρόνια πολλά προβλήματα της ηλιακής φυσικής παραμένουν άλυτα. Ανάμεσα τους το πρόβλημα της θέρμανσης του ηλιακού στέμματος. Στα πλαίσια του ενδιαφέροντος του διαστημικού καιρού ανάγεται και η χρονική και χωρική συσχέτιση των εκρηκτικών ηλιακών φαινομένων και η μελέτη και κατανόηση της εκάστοτε μαγνητικής τοπολογίας που τα προκαλεί. Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται η έρευνα της ηλιακής φυσικής και της διαστημικής φυσικής παγκοσμίως. Ωστόσο ο τρόπος δημιουργίας των ηλιακών εκλάμψεων και των CMEs και η μεταξύ των σχέση δεν είναι σαφής και αποτελεί αντικείμενο έρευνας, αν και πιστεύεται πως περισσότεροι από ένας μηχανισμοί μπορεί να λαμβάνουν χώρα για τη δημιουργία όλων αυτών. Όλοι όμως συμφωνούν πως το αίτιο της έκρηξης έχει να κάνει με τη συσσώρευση μεγάλου ποσού μαγνητικής ενέργειας στην περιοχή. Η κατανόηση των όσων συμβαίνουν στον ήλιο και η έγκαιρη αναγνώριση των σημείων εκδήλωσης εκτάκτου γεγονότος θα μπορέσει να αποτρέψει τυχόν δυσάρεστα αποτελέσματα στο γήινο περιβάλλον. Ειδικά σήμερα που η ζωή μας βασίζεται εξ ολοκλήρου στον ηλεκτρομαγνητισμό και οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ μεγάλες. Απο τις πολλές ηλιακες αποστολες διακρινονται οι goes και soho καθως επισης και οι νεωτερες αποστολες stereo και sdo. Και βεβαιως ετοιμαζονται τα solar orbiter και solar probe plus. To solar probe ετοιμαζεται για το 2015 (απο μαιο 2015 εως 2022) καλυπτει τον 25 κυκλο και θα πλησιασει τον ηλιο σε 9 ηλιακες ακτινες. Θα μελετησει το ηλιακο στεμμα και τον ηλιακο ανεμο. Tο sdo (solar dynamic observatory) ξεκινησε τον φεβρουαριο 2010 και μελετα με εξαιρετικη αναλυση τις ηλιακες εκρηξεις και την euv που επηρεαζει την γηινη ατμοσφαιρα. Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 7

8 Aπό τις ηλιοσφαιρικες αποστολες για μελέτη της ηλιόσφαιρας και του ηλιακού ανέμου ξεχωρίζω απο το 1997 το επιτυχημενο ace (advanced composition explorer), και τα wind και stereo της NASA. Οι δύο διαστημοσυσκευές stereo a και b ( ) τέθηκαν σε ηλιοκεντρική τροχιά, με το ένα να προηγείται και το άλλο να έπεται της τροχιακής κίνησης της γης περί τον ήλιο, παρατηρώντας τον έτσι για πρώτη φορά στερεοσκοπικά. Aπέχουν 90 μοίρες, το καθένα 45 μοίρες από την γη. Και αυτό πραγματοποιήθηκε στις 6/2/2011. Σκοπός της αποστολής είναι η κατανόηση των αιτίων και μηχανισμών που πυροδοτούν τις εκτινάξεις στεμματικής μάζας, ο χαρακτηριστικός τρόπος της διάδοσης τους στον διαπλανητικό χώρο, η ανακάλυψη των μηχανισμών και των θέσεων που γίνεται η επιτάχυνση των ενεργειακών σωματίων. Και από τις μαγνητοσφαιρικες αποστολες έχουμε το mms (magnetospheric multiscale mission) που εχει προγραμματιστει για το αυγουστο Ειναι 4 διαστημοσυσκευες που θα εστιασουν στον μηχανισμο της μαγνητικης επανασυνδεσης που ειναι βασικος μηχανισμος για την κατανοηση του προβληματος που συζηταμε. 6. Μία τελευταία ερώτηση, υπάρχει κάποιος τρόπος με τον οποίο μπορούν να συνεισφέρουν οι ερασιτέχνες αστρονόμοι στην ηλιακή έρευνα? Και αν κάποιος θέλει να παρακολουθεί την ηλιακή δραστηριότητα ώστε να κάνει ηλιακή παρατήρηση με το τηλεσκόπιο ή να παρατηρήσει τα σέλαα, πού μπορεί να βρει σχετικές πληροφορίες στο διαδίκτυο? Πάντοτε η συνεισφορά των ερασιτεχνών αστρονόμων είναι ευπρόσδεκτη και πολύ χρήσιμη. Οι παρατηρήσεις ειδικά των ηλιακών εκλείψεων και η φασματοσκοπική ανάλυση των δεδομένων είναι κάτι που οι ερασιτέχνες αστρονόμοι γνωρίζουν πολύ καλά. Πληροφορίες σχετικά με την διαστημική αλλά και επίγεια μελέτη του ήλιου υπάρχει άφθονη στο διαδίκτυο στις αντίστοιχες σελίδες των διαστημικών αποστολών ή των ερευνητικών σταθμών. Συνεντευξη: Παναγιώτης Αντωνόπουλος Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 8

9 Η Παναγιώτα Πρέκα Παπαδήμα είναι επίκουρος καθηγήτρια στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Γεννήθηκε στην Αθήνα και έλαβε πτυχίο Μαθηματικών από το ΕΚΠΑ (1977), καθώς και διδακτορικό στην Ηλιακή Φυσική από το ίδιο πανεπιστήμιο (1985). Εργάζεται στο ΕΚΠΑ ήδη από το 1978 σαν ερευνήτρια και λέκτορας. Τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα εστιάζονται κυρίως στην Ηλιακή Φυσική (ραδιοεκπομπές από ηλιακές εκλάμψεις, συνδυασμός με εξάρσεις ακτίνων Χ, μελέτη της ηλιακής δραστηριότητας, χωρική και προσωρινή κατανομή των δεικτών ηλιακής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια των ηλιακών κύκλων, συσχετισμός ηλιακών και γήινων φαινομένων), αλλά και στις μαγνητόσφαιρες, τις ατμόσφαιρες και στη μορφολογία των πλανητών. Έχει δημοσιεύσει 82 συγράμματα σε διεθνή και ελληνικά περιοδικά. Συμμετέχει σε πολλά ερευνητικά προγράμματα και είναι κριτής σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Είναι μέλος της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης (International Astronomical Union - IAU), της Ευρωπαϊκής Αστρονομικής Εταιρίας (EAS), της Πλανητικής Ένωσης, της Ελληνικής Αστρονομικής Εταιρίας (Hel.A.S.) και της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών. Σχετικές ιστοσελίδες: Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 9

10 Αστρονομικά Νέα Το Robonaut 2, το πρώτο επιδέξιο ανθρωποειδές ρομπότ της NASA, έφυγε με επιτυχία προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Χτισμένο συγκεκριμένα με σκοπό εργασία στον διαστημικό σταθμό, τα ρομποτικά του χέρια λειτουργούν σας ανθρώπινα, ικανά να χρησιμοποιεί εργαλεία για να βοηθήσει τους αστροναύτες με καθήκοντα απλά, επαναλαμβανόμενα ή δυνητικά επικίνδυνα. Η επίδειξη της τεχνολογικής ανάπτυξης θα χρησιμεύσει ως εφαλτήριο για να εξερευνηθούν και να εξελιχθούν οι νεορομποτικές δυνατότητες στο διάστημα και στη Γη. Το Robonaut είναι ένα κοινό πρόγραμμα της NASA και της General Motors (GM), με σκοπό να βελτιωθεί η ρομποτική τεχνολογία και οι δυνατότητες για μελλοντικές πλατφόρμες εξερεύνησης του διαστήματος, σε συνδυασμό με προηγμένα συστήματα ασφαλείας σε οχήματα και εγκαταστάσεις παραγωγής. H GM αναμένει την επικύρωση του Robonaut, με σκοπό την βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας των μελών της ομάδας της GM σε όλο τον κόσμο. Το διαστημικό σκάφος Cassini, της ΝΑSΑ, θα πετάξει σε απόσταση περίπου 46 μίλια (74 χιλιόμετρα) από το φεγγάρι του Κρόνου, τον Εγκέλαδο, την Τετάρτη 2 Μαϊου, με κύριο σκοπό να μάθουμε περίσσοτερα σχετικά με την εσωτερική δομή του φεγγαριού. Το συγκεκριμένο fly-by είναι το τρίτο μιας τριλογίας, με προηγούμενα στις 28 Απριλίου και 30 Νοεμβρίου Η επιστημονική ομάδα ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να μάθει πώς διανέμεται η μάζα στην νότια πολική περιοχή του Εγκέλαδου, η οποία διαθέτει πίδακες πάγου νερού, υδρατμών και οργανικών ενώσεων. Μια συγκέντρωση μάζας στην περιοχή αυτή θα μπορούσε να υποδεικνύει υπόγειο νερό σε υγρή μορφή ή παρείσφρηση ενός θερμότερου από το μέσο όρο πάγου, που ίσως να εξηγεί την ασυνήθιστη δραστηριότητα του λόφου. Το Cassini θα περάσει επίσης και από την Διώνη, σε απόσταση περίπου μίλια (8.000 χιλιόμετρα) και θα επιτρέψει στις εηχανές απεικόνισης την δημιουργία φωτογραφικού ψηφιδωτού του παγωμένου φεγγαριού και του σύνθετου υπέρυθρου φασματόμετρου, με σκοπό την παρακολούθηση εκπομπών θερμότητας. Μερικοί από τους πιο παλιούς γαλαξίες στο σύμπαν μπορεί να έχουν την τριπλάσια αστρική μάζα, και άλλα τόσα αστέρια, σε σχέση με τους υπολογισμούς που προβλέπουν τα εξελικτικά μοντέλα γαλαξιών. Το εύρημα προέρχεται από την διεθνής ομάδα Atlas3D, με επικεφαλή τον Michele Cappellari από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο οποίος βρήκε τρόπο να αφαιρέσει το φωτοστέφανο της σκοτεινής ύλης που θόλωναν τους προηγούμενους υπολογισμούς. «Το φως που βλέπουμε από τους γαλαξίες είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, αλλά αυτό που χρειάζεται πραγματικά να μετρηθεί είναι οι μάζες των γαλαξιών. Οι γαλαξίες μπορούν να περιέχουν τεράστια ποσά μικρών αστεριών ή από μαύρες τρύπες που περιέχουν μεγάλα ποσά μάζας τα οποία όμως μας δίνουν ελάχιστο ή και καθόλου φως», λέει ο Michele. Μια έκθεση της έρευνας δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature, αυτή την εβδομάδα. Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 10

11 ΑΣΤΡΙΚΟmix Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 11

12 Οριζόντια ΑΣΤΡΟΛΕΞΟ 1. ΚΛΑΔΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΙΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ 2. ΥΠΕΡΣΥΜΜΕΤΡΙΚΟ ΣΩΜΑΤΙΔΙΟ ΤΟΥ ΦΩΤΟΝΙΟΥ 6. ΔΙΣΚΟΣ...ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΜΙΑ ΜΕΛΑΝΗ ΟΠΗ 7. SEEING ΑΛΑ..ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΔΥΟ ΛΕΞΕΙΣ,ΕΝΩΜΕΝΑ) 8. ΜΙΑ ΑΝΟΔΙΚΗ ΣΤΗΛΗ ΑΕΡΙΟΥ ΑΠΟ ΜΙΑ ΣΤΑΘΕΡΗ ΠΗΓΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ 12. Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΣΕ ΕΚΤΑΣΗ ΟΡΟΣΕΙΡΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ 13. ΚΑΘΕ ΓΑΛΑΞΙΑΣ, ΑΣΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΕΧΕΙ ΕΝΑΝ 16. ΧΡΗΣΙΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ..ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ 17...ΕΚΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ.ΙΣΧΥΡΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 18. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΤΩΝ ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΩΝ ΤΡΟΧΙΩΝ Κάθετα 1. ΑΜΥΔΡΟ ΔΙΑΧΥΤΟ ΦΩΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΠΤΟΝ ΗΛΙΟ 3. ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ 4...ΚΙΝΗΣΗ.η ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΝΟΣ ΑΣΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΟΥΡΑΝΙΑ ΣΦΑΙΡΑ ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ ΣΤΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΤΟΥ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΗΛΙΟ Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 12

13 5. ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΤΟ..ΝΕΥΤΩΝΕΙΟ ΣΥΜΠΑΝ 6. ΚΥΜΑΤΑ...(ΘΕΩΡΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΓΑΛΑΞΙΑΚΩΝ ΣΠΕΙΡΩΝ) 9. ΣΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΑΝΗΚΕΙ ΤΟ ΝΟΤΙΟ ΗΜΙΣΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΝΕΦΟΥΣ ΤΟΥ ΜΑΓΓΕΛΑΝΟΥ 10. ΓΑΛΑΞΙΑΚΟ..Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΣΕ ΜΕΓΕΘΟΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΜΕΝΗ ΔΟΜΗ 11. ΑΣΤΕΡΟΕΙΔΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ..ΓΗΡΑΙΑ 14. ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΧΑΡΙΤΕΣ,ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑ 15. Ο ΠΡΩΤΟΣ ΣΕ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΦΥΣΙΚΟΣ ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΟΝΟΥ Λύσεις Τεύχους 25, Απρίλιος 2012 Οριζόντια Οι λύσεις στο επόμενο τεύχος 2. ΚΥΨΕΛΗ Μ44 3. ΚΛΕΙΔΑΡΟΤΡΥΠΑΣ ΤΟ ΝΕΦΕΛΩΜΑ ΤΩΝ..ΑΤΑΚΤΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΩΝ 9. ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑΣ Μ ΩΜΕΓΑ ΤΟ...ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΝΕΦΕΛΩΜΑ 12. ΝΤΑΜΠΕΛ Μ ΑΣΥΟΖΙΡΩΧΑΙΔ ΧΩΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΑΠΤΗ..ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ (ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΑ) 19. ΣΕΙΡΙΟΣ Ο ΣΚΥΛΟΣ ΤΗΣ "ΕΤΑΙΡΙΑΣ" ΜΑΣ Κάθετα 1. ΙΑΠΕΤΟΣ ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ ΚΑΙ ΑΔΕΡΦΟΣ ΤΟΥ ΚΡΟΝΟΥ 4. ΥΠΑΤΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ 5. ΝΟΥΜΗΝΙΑ ΝΕΑ ΣΕΛΗΝΗ 6. ΗΤΣΕΓΑΜΛΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ(ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΑ) 7. ΣΚΙΤΣΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΝΑΣ ΤΡΟΠΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ ΚΗΛΙΔΩΝ 8. ΠΑΡΝΩΝΑΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΓΙΑ ΑΣΤΡΟΕΞΟΡΜΗΣΗ 10. ΟΟΡΤ ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΝΕΦΟΣ ΣΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΠΕΙΛΙ ΧΑΝΤΡΕΣ ΤΟΥ..ΔΑΚΤΥΛΙΔΙΟΥ ΟΛΙΚΗΣ ΕΚΛΕΙΨΗΣ 14. ΗΡΙΔΑΝΟΣ ΠΟΤΑΜΟΣ ΤΗΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑΣ,ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΣ 15. ΝΤΟΠΛΕΡ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΠΟΥ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΤΟΝ ΝΟΜΟ ΤΟΥ ΧΑΜΠΛ 16. ΛΕΩΝ ΜΙΚΡΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΣ..ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΖΩΔΙΩΝ 17. ΡΑΒΔΙΑ ΖΩΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΟΥΣ Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 13

14 Ο ουρανός με μια διαφορετική ματιά Παράξενα και αξιοπερίεργα του διαστήματος - Το ξ του Βοώτη Το ξ του Βοώτη είναι ένα διπλό άστρο σε απόσταση 21,8 έτη φωτός από τη γη και είναι το κοντινότερο σε μας ορατό άστρο στον αστερισμό του Βοώτη. Μόλις πρόσφατα βγήκε από τη λίστα με τα 100 κοντινότερα άστρα λόγω της ανακάλυψης πολλών ερυθρών νάνων, οι οποίοι όμως είναι πολύ αμυδρότεροι και συνεπώς μη ορατοί (με γυμνό οφθαλμό). Το άστρο βρίσκεται σχετικά εύκολα 9 μοίρες ανατολικά του Αρκτούρου. Είναι σπάνιοι οι αστέρες που είναι ορατοί με γυμνό μάτι και συγχρόνως αμυδρότεροι και μικρότεροι από τον ήλιο μας και το γ του Βοώτη μας προσφέρει όχι ένα, αλλά δύο τέτοια άστρα. Ανακαλύφθηκε το 1780 από τον William Herschel και προσφέρει ένα όμορφο θέαμα ακόμα και με μικρό τηλεσκόπιο. Περιγράφεται σαν ζευγάρι από ένα πορτοκαλί και ένα μωβ άστρο. Τα δύο άστρα μπορεί να απέχουν μεταξύ τους από 2,5 έως 7 δευτερόλεπτα της μοίρας, αναλόγως σε ποια φάση της περιστροφής των 151 ετών βρίσκονται. Τελευταία προσέγγιση ήταν το Λόγω της μεγάλης εκκεντρικότητας η απόσταση του είναι ανάμεσα σε 16,5 και 67 αστρονομικές μονάδες. Και τα δύο μέλη είναι άστρα υδρογόνου. Το Α είναι μεγαλύτερο και φωτεινότερο, είναι μαγνητικά ενεργό όπως και ο ήλιος μας και υπολογίζεται να έχει κορώνα θερμοκρασίας 10 εκατομμυρίων βαθμών. Τα ενδιαφέροντα έπονται. Το 1943 ο Kaj Aege Gunnar Strand ανακοίνωσε ότι βρήκε ανωμαλίες στη παρατηρηθείσα περιστροφή τους, πράγμα που υποδείκνυε την παρουσία ενός τρίτου σώματος κοντά με μάζα το πολύ 10% του ήλιου και περίοδο 2,2 έτη. Το 1988 ο Campell ανακοίνωσε ότι και αυτός βρήκε ανωμαλίες στην παρατηρηθείσα περιστροφή και υπολόγισε τη μάζα του σώματος που δεν φαίνεται ανάμεσα σε 1-9 μάζες του Δία. Παρόλα αυτά δεν επιβεβαιώθηκε με τα νέα δεδομένα η ύπαρξη πλανητών αυτού του μεγέθους. Αυτό όμως μπορεί να μας οδηγεί στο συμπέρασμα ύπαρξης πολλών μικρότερων και πιθανώς βραχωδών πλανητών σε τροχιές κοντά στη ζώνη της χρυσομαλούσας σε περιστροφή γύρω από το ξα του Βοώτη, η οποία υπολογίζεται σε 0,7 αστρονομικές μονάδες. Μείνετε συντονισμένοι. Εξερεύνηση: Θεόφιλος Στεργίου Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 14

15 Ουρανός του Μήνα Τα παρακάτω περιγράφουν τον ουρανό του Βορείου Ημισφαιρίου, για τον Μάϊο Θέσεις Πλανητών Πλανήτης Θέση Μέγεθος Προτεινόμενη ώρα παρατήσης Ερμής Mόλις πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα 0 Bαθιά μέσα στο φως της ανατολής του ήλιου Αφροδίτη Λάμπει στα δυτικά στο λυκόφως -4.7 Στο λυκόφως και δύει τα μεσάνυχτα Άρης Ψηλά στα νοτιοδυτικά, στον Λέοντα 0 Μετά τα μεσάνυχτα Δίας Αρκετά κάτω από την Αφροδίτη -2 Κατά τη διάρκεια του λυκόφωτος Κρόνος Χαμηλά στα νοτιοανατολικά στο λυκόφως και ψηλά στο νότο μετά τα μεσάνυχτα, στη Παρθένο +0.3 Στο λυκόφως και μετά τα μεσάνυχτα Ποσειδώνας Φάσεις Σελήνης Χαμηλά στα ανατολικάνοτιοανατολικά, στον Υδροχόο 7.9 Πριν το πρώτο φως της λυκαυγούς 06/05 Πανσέληνος 14/05 Τρίτο Τέταρτο 21/05 Νέα Σελήνη 29/05Πρώτο Τέταρτο Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 15

16 Χάρτης του Ουρανού Η εικόνα παριστάνει τα ουράνια σώματα που εμφανίζονται στις 15 Μαΐου 2012, ώρα (Τοπική ώρα Ελλάδος, GMT + 2). Τεύχος 26, Μάιος 2012 Σ ε λ ί δ α 16

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Το λαμπρότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό είναι ο Σείριος Α του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός (a Canis Majoris) και αποτελεί μέρος διπλού συστήματος αστέρων. Απέχει από το ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Αστρονομία Μπιρσιάνης Γιώργος Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Λαμπρότητα : 100 φορές τη

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας Ελληνική Αστρονομική Ένωση (Ε.Α.Ε.) Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας του Άρη Μυλωνά Εισαγωγή Έχετε βρεθεί ποτέ στην εξοχή; Έχετε βρεθεί σε σκοτεινό νυκτερινό ουρανό, μακριά από τα φώτα των πόλεων; Έχετε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6 Κεφάλαιο 6 Η ηλιόσφαιρα 285 Η ΗΛΙΟΣΦΑΙΡΑ Ο Ήλιος κατέχει το 99,87% της συνολικής µάζας του ηλιακού συστήµατος. Ως σώµα κυριαρχεί βαρυτικά στον χώρο του και το µαγνητικό του πεδίο απλώνεται πολύ µακριά.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρατήρησης

Πρόγραμμα Παρατήρησης Πρόγραμμα Παρατήρησης Η αναζήτηση του ζοφερού ουρανού Άγγελος Κιοσκλής Οκτώβριος 2005 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ * η παρατήρηση πραγματοποιείται κατά προτίμηση όταν η Σελήνη δεν εμφανίζεται στον ουρανό, διότι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος»

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» Για να θεωρηθεί έγκυρη η συμμετοχή σας στην 1 η φάση, θα πρέπει απαραίτητα να έχετε συμπληρώσει τον πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ Φαντάσου πως κάποια μέρα μπορεί αντί να κατοικούμε στην Γη, να «μεταναστεύσουμε» σε έναν άλλο πλανήτη! Όσο απίθανο και αν ακούγεται, επιστήμονες εξετάζουν την πιθανή κατάκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ Τ Ι Ε Ι Ν Α Ι Τ Ο Σ Ε Λ Α Σ ;

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ RA DEC MAG ΕΙΔΟΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΣΕ Ε.Φ. ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Mizar / Alcor 13.23.9 +54.56 2.1/4.0 Τριπλό 78 ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1. άστρο ξ UMa 11.18.2 +31.32 4.3/4.8 Διπλό 27

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια στον LHC Ο Μεγάλος Επιταχυντής Συγκρουόµενων εσµών Αδρονίων (Large Hadron Collider, LHC) είναι ικανός να επιτύχει ενέργειες που κανένας άλλος επιταχυντής έως σήµερα δεν έχει προσεγγίσει. Ωστόσο,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ Κ. Ν. Γουργουλιάτος ΜΑΥΡΕΣ ΤΡΥΠΕΣ Η ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ Αντικείμενα που εμποδίζουν την διάδοση φωτός από αυτά Πρωτοπροτάθηκε γύρω στα 1783 (John( John Michell) ως αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ 23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012

ΤΕΥΧΟΣ 23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΤΕΥΧΟΣ 23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Νέα της Εταιρείας και Πρόγραμμα Δραστηριοτήτων Άρθρο: Το Παράδοξο του Olbers Αστρονομικά νέα ΑΣΤΡΙΚΟmix ΑΣΤΡΟΛΕΞΟ Γνωρίζατε ότι... Ουρανός του Μήνα Συντελεστές:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι κεραίες είναι βασικό εξάρτημα της ασύρματης επικοινωνίας. Στον πομπό του ασύρματου επικοινωνιακού συστήματος, υπάρχει η κεραία εκπομπής και στο δέκτη υπάρχει η κεραία

Διαβάστε περισσότερα

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Νίκος Κυλάφης Πανεπιστήµιο Κρήτης Η µελέτη του θέµατος ξεκίνησε ως διδακτορική διατριβή του Δηµήτρη Γιαννίου (Princeton) και συνεχίζεται. Ιωάννινα, 8-9-11 Κατ αρχάς, πώς ξέρομε

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ Γαλαξιακές συγκρούσεις και αστρικά πυροτεχνήματα Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ Download PDF Πρόσφατα, δόθηκε στη δημοσιότητα η μεγαλύτερη συλλογή εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής Πρώτη έκδοση 2007: Miles Kelly Publishing Ltd Copyright Miles Kelly Publishing Ltd 2007 Επιµέλεια έκδοσης: Μπελίντα Γκάλαχερ Καλλιτεχνική επιµέλεια: Τζο Μπριούερ Βοηθός έκδοσης: Λούσι Ντάουλινγκ Βοηθός

Διαβάστε περισσότερα

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ος Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισµός Αστρονοµίας 1996 Από τα πανάρχαια χρόνια ο άνθρωπος ένιωσε να τον ελκύει η µαγεία του έναστρου ουρανού. Επινοώντας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια Ελληνική Αστρονομική Εγκυκλοπαίδεια www.astronomia.gr

Δημόσια Ελληνική Αστρονομική Εγκυκλοπαίδεια www.astronomia.gr Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Δημόσια Ελληνική Αστρονομική Εγκυκλοπαίδεια www.astronomia.gr Ανδρέας Παπαλάμπρου Παναγιώτης Αντωνόπουλος Κωνσταντίνος-Νεκτάριος Γουργουλιάτος Νικόλας-Ρικάρδο Καβαλιέρο Αστρονομική

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών

Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών Αντωνίου Αντώνης, Φυσικός antoniou@sch.gr, http://users.att.sch.gr/antoniou Απόδοση στα ελληνικά της µελέτης του Richard P. Olenick, καθηγητή Φυσικής του University of Dallas.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα βρίσκεται στην ομώνυμη κορυφή του ορεινού όγκου του Ψηλορείτη στην κεντρική Κρήτη, σε υψόμετρο 1750 μ., σε απευθείας απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Hubble Το Hubble είναι ένα τελειοποιημένο ρομποτικό διαστημικό τηλεσκόπιο, που εκπέμπει από τη εξωτερική ατμόσφαιρα, σε κυκλική τροχιά γύρω από τη γη και στα 593 km πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές:

Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές: Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές: Η Γένεσή τους και η Ανίχνευση Βαρυτικών Κυμάτων Βίκυ Καλογερά Τμημα Φυσικής & Αστρονομίας Γενικό Σεµινάριο Τµήµατος Φυσικής Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 5

Διαβάστε περισσότερα

Ο κόσμος των Γαλαξιών

Ο κόσμος των Γαλαξιών Ο κόσμος των Γαλαξιών Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής ΕΚΠΑ Aν κάποια έναστρη νύχτα παρατηρήσουμε τον ουρανό μ ένα ισχυρό τηλεσκόπιο, θα εντοπίσουμε πολλά φωτεινά αντικείμενα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΡΥΠΑΝΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΦΩΤΟΡΥΠΑΝΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΦΩΤΟΡΥΠΑΝΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Πολυχρόνης Σ. Καραγκιοζίδης Χημικός M.Sc - Σχολικός Σύμβουλος info@polkarag.gr Ο τεχνητός φωτισμός αποτελεί χρήσιμο και αναπόσπαστο κομμάτι του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοί Γαλαξίες. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής

Ενεργοί Γαλαξίες. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Ενεργοί Γαλαξίες Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Οι «ενεργοί γαλαξίες» είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα κατηγορία γαλαξιών που ως χαρακτηριστικό τους γνώρισμα έχουν μια εξαιρετικά έντονη ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

Εικ 1 Μετόπη από το ναό της Αθηνάς στην Τροία με ανάγλυφη παράσταση του Ήλιου πάνω στο άρμα του. (Staatliche Museen, Βερολίνο) ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Μέση Απόσταση = 21.392.000 x 10 33 gr ΜD

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ;

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; Α) Ακτίνα αστέρων (Όγκος). Στον Ήλιο, και τον Betelgeuse, μπορούμε να μετρήσουμε απευθείας τη γωνιακή διαμέτρο, α, των αστεριών. Αν γνωρίζουμε αυτή τη γωνία, τότε: R ( ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Α. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ Καθ. Φυσικής Το 2009 καθορίστηκε επίσημα σαν το Διεθνές έτος Αστρονομίας. Η αφορμή δόθηκε από το ιστορικό πλέον γεγονός ότι ακριβώς πριν από 400 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ Ελένη Πετράκου - National Taiwan University ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ Πρόγραμμα επιμόρφωσης ελλήνων εκπαιδευτικών CERN, 7 Νοεμβρίου 2014 You are here! 1929: απομάκρυνση γαλαξιών θεωρία της μεγάλης έκρηξης

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική φαντασία

Επιστημονική φαντασία Ενότητα 10 Περιγράφουμε ταξίδια στο μέλλον Αφηγούμαστε φανταστικές ιστορίες Περιγράφουμε ανεξήγητα φαινόμενα Περιγράφουμε μυστηριώδη αντικείμενα Χρησιμοποιούμε μελλοντικούς χρόνους Αναγνωρίζουμε και χρησιμοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΦΩΣ ΝΙΚΟΣ ΠΟΡΤΟΚΑΛΟΓΛΟΥ ΠΟΥ ΗΣΟΥΝΑ ΦΩΣ ΜΟΥ ΠΥΛΗΤΟΥΗΧΟΥ ΤΟΦΩΣΤΟΥΗΛΙΟΥ SOUNDTRACK ΑΠΌ ΜΑΛΛΙΑ ΚΟΥΒΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή 17 Ιανουαρίου, 6.00μμ, Καφέ Άρια, Νέα Χώρα, Χανιά - Κοπή Πίτας ΣΦΑΚ. Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2014 Εις Μνήμη: Τζον Ντομπσον (1915-2014)

Κυριακή 17 Ιανουαρίου, 6.00μμ, Καφέ Άρια, Νέα Χώρα, Χανιά - Κοπή Πίτας ΣΦΑΚ. Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2014 Εις Μνήμη: Τζον Ντομπσον (1915-2014) 2014 Κυριακή 17 Ιανουαρίου, 6.00μμ, Καφέ Άρια, Νέα Χώρα, Χανιά - Κοπή Πίτας ΣΦΑΚ Ο Σύλλογος Φίλων Αστρονομίας Κρήτης σας προσκαλεί στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του στο ARIA Cafe-Bar την Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Για να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν αρκεί να επιλέξεις την ή τις σωστές από τις προτεινόµενες απαντήσεις. 1. Το φαινόµενο µέγεθος ενός

Διαβάστε περισσότερα

Η μελλοντική εξέλιξη του Σύμπαντος. Γεώργιος Κοντόπουλος

Η μελλοντική εξέλιξη του Σύμπαντος. Γεώργιος Κοντόπουλος Η μελλοντική εξέλιξη του Σύμπαντος Γεώργιος Κοντόπουλος (Δείτε τη σχετική παρουσίαση αρχείο.powerpoint) Το θέμα του μέλλοντος του Σύμπαντος ενδιαφέρει ιδιαίτερα τόσο τη Θεολογία όσο και την Αστρονομία.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 MAΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα Ηλεκτρική Ενέργεια Σημαντικές ιδιότητες: Μετατροπή από/προς προς άλλες μορφές ενέργειας Μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις με μικρές απώλειες Σημαντικότερες εφαρμογές: Θέρμανση μέσου διάδοσης Μαγνητικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΟΤΗΜΑ - Τα Καλύτερα Φροντιστήρια της Πόλης!

ΔΙΑΚΡΟΤΗΜΑ - Τα Καλύτερα Φροντιστήρια της Πόλης! ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... /... / 01, ΤΜΗΜΑ :... ΒΑΘΜΟΣ:... ΘΕΜΑ 1 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Green roo fing Θόλος Κάτοπτρο Στεγάνωση Σωλήνας μεταφοράς και αντανάκλασης Απόληξη 2 Φωτοσωλήνες Νέα τεχνολογία φυσικού φωτισμού Η χρήση φωτοσωλήνων για την επίλυση

Διαβάστε περισσότερα

3. Κάντε φίλο σας τον ουρανό. Κόστος: ο χρόνος σας.

3. Κάντε φίλο σας τον ουρανό. Κόστος: ο χρόνος σας. 10 Βήματα Για Επιτυχημένη Αστροπαρατήρηση 1. Μην αγοράσετε τηλεσκόπιο... ακόμα. Κόστος: 0 ευρώ. Η απόκτηση ενός τηλεσκοπίου θεωρείται από πολλούς το εισιτήριο για να εισέλθει κανείς στο χόμπι της ερασιτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ Στο τεύχος αυτό, γίνεται μία όσο το δυνατόν λεπτομερής προσέγγιση των γενικών αρχών της Βιοκλιματικής που εφαρμόζονται στο έργο αυτό. 1. Γενικές αρχές αρχές βιοκλιματικής 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6 Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Στόχος(οι): Η παρατήρηση της τροχιάς του ήλιου στον ουρανό και της διακύμανση της ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή την εποχή. Εν τέλει, η δραστηριότητα αυτή θα βοηθήσει τους μαθητές να

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδαίοι Κομήτες της Ιστορίας

Σπουδαίοι Κομήτες της Ιστορίας Σπουδαίοι Κομήτες της Ιστορίας Ανδρέας Παπαλάμπρου 18/4/2007 - Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 1 Κομήτες Μικρά σώματα που βρίσκονται σε τροχιά πολύ πέρα από τον Πλούτωνα σε θερμοκρασίες λίγο πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index)

ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index) ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index) Τι είναι η υπεριώδης (ultraviolet-uv) ηλιακή ακτινοβολία Η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία κατά τη διάδοσή της στη γήινη ατµόσφαιρα απορροφάται κυρίως από το στρατοσφαιρικό

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογράφηση Βαθέως Ουρανού

Φωτογράφηση Βαθέως Ουρανού Φωτογράφηση Βαθέως Ουρανού Aντώνης Aγιομαμίτης (Πάτρα 2007) 1/27/2008 1 Βαθύς Ουρανός Γαλαξίες, Νεφελώματα, Σμήνη, Αστέρες (πχ. Άνθρακα, διπλοί) Αμυδρά αντικείμενα Ηλιος μέγεθος 26.7 Σελήνη μέγεθος 11.4

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ]

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] Τι είναι το Google Earth Το Google Earth είναι λογισμικό-εργαλείο γραφικής απεικόνισης, χαρτογράφησης και εξερεύνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΑ «ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΑ» ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΜΙΚΡΑ «ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΑ» ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΜΙΚΡΑ «ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΑ» ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Αλέξης Πετίδης 160 Αγαπητοί κύριοι και κυρίες Στα προηγούμενα τρία συνέδρια, και ιδιαίτερα σε αυτά του Βόλου και της Κέρκυρας, κατέστη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ. Κύριος

ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ. Κύριος ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 5: ΠΡΟΒΟΛΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 5.4.2: 2 ο ΨΗΦΙΑΚΟ ΔΙΓΛΩΣΣΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Βασίλης Αμοιρίδης Κύριος Ερευνητής Αθήνα, Ιανουάριος 2015 Κέντρο Παρακολούθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΤ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015 Ώρα: 10:00-11:00 ΘΕΜΑ 1 ο - 2 ο : O Διομήδης χρησιμοποίησε όμοιους κύβους για να φτιάξει τις πιο κάτω κατασκευές. Οι κατασκευές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9 ΜΑΪΟΥ 015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η λέπτυνση του στρώματος του όζοντος στην Ατμόσφαιρα και οι επιπτώσεις της στον ανθρώπινο οφθαλμό.

Η λέπτυνση του στρώματος του όζοντος στην Ατμόσφαιρα και οι επιπτώσεις της στον ανθρώπινο οφθαλμό. Γιώργος Ασημέλλης, Ph.D. Η λέπτυνση του στρώματος του όζοντος στην Ατμόσφαιρα και οι επιπτώσεις της στον ανθρώπινο οφθαλμό. Πανελλήνια Ένωση Οπτικών Οπτομετρών Athens Plaza Hotel Τρίτη 24 Μαΐου 2010 Ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005 Διεθνής Διαστημικός Σταθμός: Συνεχής Αναζήτηση για την Κατάκτηση του Διαστήματος Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ 2. ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

4η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων

4η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων 4η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων Πάρνωνας 9-11 Ιουλίου 2010 www.astroexormisi2010.gr Συνδιοργάνωση Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «ΩΡΙΩΝ» 4η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΞΟΡΜΗΣΗ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΩΝ Πάρνωνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΞΙΕΣ, ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ, ΝΕΦΕΛΩΜΑΤΑ.

ΓΑΛΑΞΙΕΣ, ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ, ΝΕΦΕΛΩΜΑΤΑ. ΓΑΛΑΞΙΕΣ, ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ, ΝΕΦΕΛΩΜΑΤΑ. Η δημιουργία και εξέλιξη του σύμπαντος υπήρξε αντικείμενο όλων των θρησκειών. Από τη δεκαετία όμως του 1930, το θέμα αυτό περιήλθε στην δικαιοδοσία της επιστήμης με

Διαβάστε περισσότερα

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων 18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων Παρακαλούμε, διαβάστε προσεκτικά τα παρακάτω: 1. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον χάρακα και το κομπιουτεράκι

Διαβάστε περισσότερα

400 χρόνια αστρικών παρατηρήσεων

400 χρόνια αστρικών παρατηρήσεων 400 χρόνια αστρικών παρατηρήσεων Εισαγωγή στην ιστορία των παρατηρήσεων του ουρανού με τηλεσκόπια Μια ημέρα το 1608, όπως λέει ο μύθος, δύο παιδιά στην Ολλανδία έπαιζαν στο εργαστήριο του κατασκευαστή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΠΥΡΙΔΩΝΑ ΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕ ΕΞΕΤΑΕΙ ΦΥΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31-05-2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 07.45 10.15 Οδηγίες 1. Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: ΠΡΑΚΤΙΚΗ Κλάδος: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Τάξη: A Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή Το ελληνικό δίκτυο

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή Το ελληνικό δίκτυο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή Το ελληνικό δίκτυο 1 Ηλεκτρική εγκατάσταση είναι το σύνολο των αγωγών και συσκευών που χρειάζονται για την μεταφορά και διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αστροφωτογραφία Βαθέως Ουρανού

Αστροφωτογραφία Βαθέως Ουρανού Αστροφωτογραφία Βαθέως Ουρανού Ως Αστροφωτογραφία βαθέως ουρανού ορίζουμε την φωτογράφιση αντικειμένων έξω από το ηλιακό μας σύστημα, όπως Νεφελώματα, Γαλαξίες και Αστρικά σμήνη. Τα αντικείμενα αυτά βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ Φυσική Β Γυμνασίου Εισαγωγή Τα πάντα γύρω μας κινούνται. Στο διάστημα όλα τα ουράνια σώματα κινούνται. Στο μικρόκοσμο συμβαίνουν κινήσεις που δεν μπορούμε να τις αντιληφθούμε άμεσα.

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9 ΜΑΪΟΥ 015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Χριστιάνα Δαυίδ 960057 Ιάκωβος Στυλιανού 992129 ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Παρουσίαση 1- ΚΕΡΑΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ ΤΙ ΤΟ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΟ ΜΑΖΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ. Δείχνουμε σχεδιάγραμμα φασματοσκοπίου μάζας για να κάνουμε την ανάλυση.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ ΤΙ ΤΟ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΟ ΜΑΖΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ. Δείχνουμε σχεδιάγραμμα φασματοσκοπίου μάζας για να κάνουμε την ανάλυση. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΤΙ ΤΟ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΟ ΜΑΖΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ Δείχνουμε σχεδιάγραμμα φασματοσκοπίου μάζας για να κάνουμε την ανάλυση. Φασματοσκόπιο μάζας Εξατμισμένη ύλη ή αέριο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Μετασχηματιστή

Μελέτη Μετασχηματιστή Μελέτη Μετασχηματιστή 1. Θεωρητικό μέρος Κάθε φορτίο που κινείται και κατά συνέπεια κάθε αγωγός που διαρρέεται από ρεύμα δημιουργεί γύρω του ένα μαγνητικό πεδίο. Το μαγνητικό πεδίο B με την σειρά του ασκεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί η σωστή απάντηση. Ένας ακίνητος τρoχός δέχεται σταθερή συνιστάμενη ροπή ως προς άξονα διερχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Το Τηλεσκόπιο. Ιάκωβος Τζώκας. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Τηλεσκόπιο. Ιάκωβος Τζώκας. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Τηλεσκόπιο Ιάκωβος Τζώκας Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Ημερομηνία: 29/11/2013

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ Η ενέργεια στον Ήλιο (και στα άλλα αστέρια της Κύριας Ακολουθίας ) παράγεταi μέσω αντιδράσεων σύντηξης. Σύντηξη: πυρηνική αντίδραση μέσω της οποίας βαρείς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 MAΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα