Περιεχόμενα. Μέλισσα, σύζυγος και κόρη τυράννων Σαπφώ, η ποιήτρια Θεανώ, η πυθαγόρεια Γοργώ, η Σπαρτιάτισσα...

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεχόμενα. Μέλισσα, σύζυγος και κόρη τυράννων... 31. Σαπφώ, η ποιήτρια... 61. Θεανώ, η πυθαγόρεια... 91. Γοργώ, η Σπαρτιάτισσα..."

Transcript

1

2 Περιεχόμενα Εισαγωγή Μέλισσα, σύζυγος και κόρη τυράννων της Nicole Loraux Σαπφώ, η ποιήτρια της Annalisa Paradiso Θεανώ, η πυθαγόρεια της Claudia Montepaone Γοργώ, η Σπαρτιάτισσα της Annalisa Paradiso Ασπασία, η ξένη, η διανοούμενη της Nicole Loraux Λυσιμάχη, η ιέρεια της Στέλλας Γεωργούδη Νέαιρα, η εταίρα της Claude Mossé Aρχίππη από την Κύμη, η ευεργέτιδα της Ivana Savalli-Lestrade 7

3 Ασπασία, η ξένη, η διανοούμενη της Nicole Loraux Aσπασία: ασφαλώς η διασημότερη από όλες τις Ελληνίδες της κλασικής εποχής, μια και ήταν η σύντροφος του Περικλή, ο οποίος την αγαπούσε και τη σεβόταν. Και για μια τριακονταετία ας πούμε, από το 460 ως το 430 π.χ., από τη μεταρρύθμιση του Εφιάλτη (μεταρρύθμιση δημοκρατική που στερούσε από τη βουλή των ευγενών του Αρείου Πάγου ένα μέρος των εξουσιών της) μέχρι την έναρξη του Πελοποννησιακού πολέμου (στον οποίο ήρθαν αντιμέτωπα τα δυο στρατόπεδα, της Σπάρτης και της Αθήνας), για την οποία χαρακτηρίστηκε ο 5ος αιώνας π.χ. «αιώνας του Περικλή», δεν υπήρχε στην Αθήνα επιφανέστερος και ισχυρότερος άντρας από τον Περικλή. Προτού σημειώσουμε για άλλη μια φορά ότι οι ξακουστές αρχαίες Ελληνίδες απέκτησαν τη φήμη τους αποκλειστικά μέσω των αντρών, ή τουλάχιστον μέσω ενός άντρα, αξίζει να προβούμε σε δύο βασικές διευκρινίσεις: 1. Επειδή η σύντροφος του Περικλή είχε γεννηθεί στη Μικρά Ασία, στην Αθήνα τη θεωρούσαν ξένη, και ξένη θα παραμείνει μέχρι το θάνατό της (φαίνεται πως πέθανε και ενταφιάστηκε στην Αττική σε αυτή την περίπτωση η επιγραφή στον τάφο της, όπως και σε πολλούς άλλους τάφους μετοίκων ξένων που είχαν επιλέξει να ζουν στην Αθήνα, η οποία όμως δεν τους πρόσφερε τίποτε άλλο εκτός από έναν τόπο κατοικίας, πιθανόν να ανέφερε τη Μίλητο, την ιωνική πατρίδα της) αλλά και μόνο αυτή η υπόσταση της ξένης, που της απαγόρευε να γίνει νόμιμη σύζυγος του άντρα με τον οποίο μοιραζόταν τη ζωή της, έδωσε σίγουρα στη Μιλήσια τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε διανοούμενη, καθώς και την κατά κάποιον τρόπο δαιμονική αλλά μοναδική φήμη της, στην κλασική Αθήνα. 2. Ο Περικλής όμως έδινε ένα εντελώς διαφορετικό μάθημα στις νόμιμες συζύγους των αθηναίων πολιτών (ή τουλάχιστον σε ορισμένες από αυτές). 133

4 Α ΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ Πράγματι, αν κρίνουμε από κάποια λόγια τα οποία απευθύνει ο δημόσιος άντρας, στο 2ο βιβλίο του Θουκυδίδη, προς τις χήρες των Αθηναίων που πέθαναν για την πατρίδα, κάνει στις γυναίκες μια εντελώς παραδοσιακή έκκληση για ανωνυμία. Για να πειστούμε, προτού επιστρέψουμε στην ελεύθερη, τη λαμπρή, τη διάσημη Ασπασία, ας ακούσουμε την επίσημη φωνή του ρήτορα Περικλή, του οποίου τις φράσεις απαθανάτισε ο ιστορικός του Πελοποννησιακού πολέμου με συναρπαστικό τρόπο: εάν πρέπει να μνημονεύσω οπωσδήποτε και την αρετή των γυναικών που στο εξής θα ζήσουν στη χηρεία, η παραίνεσή μου προς αυτές θα συνοψιστεί στις λίγες αυτές λέξεις: μεγάλη θα είναι η δόξα σας αν δεν φανείτε κατώτερες της γυναικείας φύσης και επίσης μεγάλη για εκείνες από σας που οι αρετές ή τα ελαττώματά τους συζητούνται όσο το δυνατόν λιγότερο από τους άνδρες. Θουκυδίδης, ΙΙ, 4 (μτφρ. Ελευθερίου Βενιζέλου, Bιβλιοπωλείον της Eστίας, 1960, σ. 101) Με άλλα λόγια, για να παραθέσουμε τη σκληρή αλλά ουσιαστική συνόψιση αυτής της προσφώνησης όπως τη δίνει η Virginia Woolf, «η μεγαλύτερη δόξα για μια γυναίκα είναι να μην μιλούν γι αυτήν, έλεγε ο Περικλής, άντρας για τον οποίο έχουν μιλήσει περισσότερο απ οποιονδήποτε άλλον». Ας επανέλθουμε στην Ασπασία. Αλλά όχι σε μια Ασπασία μόνη. Διότι πάντοτε το όνομα της Μιλήσιας συνδέεται με το όνομα κάποιου Αθηναίου, οπότε αφήνουμε το κεφάλαιο «Ασπασία και Περικλής» για να ανοίξουμε το κεφάλαιο «Ασπασία και Σωκράτης». Αρχίζουμε από αυτό το κεφάλαιο καθώς ίσως είναι κάπως λιγότερο γνωστό από το άλλο. Τον τόνο θα δώσει ένα κωμικό απόσπασμα αθηναίου συγγραφέα αγνώστων λοιπών στοιχείων θέτοντας το ερώτημα: «Πιστεύεις ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο σοφιστή και την εταίρα;». Λείπει η απάντηση, ή τουλάχιστον η άμεση συνέχεια στην ανάπτυξη του θέματος πάντως, μετά από ένα σύντομο κενό, το κείμενο προσπαθεί να βγάλει από την πλάνη τον αφελή αναγνώστη που πίστευε ότι υπάρχει χάσμα μεταξύ Ασπασίας και Σωκράτη ο οποίος χαρακτηρίζεται «σοφιστής», κάτι που είναι φυσικό στην αρχαία κωμωδία: Διαπαιδαγωγούμε όμως τους νέους, και η μεν και ο δε! 134

5 Α ΣΠΑΣΙΑ, Η ΞΕΝΗ, Η ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΗ Σύγκρινε, λοιπόν, καλέ μου, την Ασπασία και τον Σωκράτη: θα δεις ότι η μεν έχει μαθητή τον Περικλή, ο δε τον Κριτία. Socr. Rel., I, A, 15 «Διαπαιδαγωγούμε τους νέους» Γνωρίζουμε πόσο πολύ απασχόλησε την αθηναϊκή δημοκρατία το ζήτημα της αγωγής των νέων την εποχή της μεγάλης της άνθησης και πόσο κόστισε στον Σωκράτη το γεγονός ότι είχε μαθητή τον ολιγαρχικό Κριτία, έναν από τους Τριάκοντα τυράννους της Αθήνας το 404 π.χ. Η σύγκριση πρέπει να αποβεί υπέρ της Ασπασίας επειδή ο δικός της μαθητής ονομαζόταν Περικλής; Για μας το πρόβλημα δεν είναι, βέβαια, να συγκρίνουμε τη Μιλήσια με το φιλόσοφο αυτός είναι κωμικός συλλογισμός, που στοχεύει στο να εκθέσει ανεπανόρθωτα τη γυναίκα και τον εκκεντρικό, τον ένα μέσω του άλλου, πάντως αυτό το απόσπασμα κωμωδίας μάς ενδιαφέρει ιδιαίτερα, και λόγω της συμμετρίας που εγκαθιδρύει μεταξύ της «εταίρας» και του «σοφιστή» και επειδή, θεωρώντας τον Περικλή μαθητή της Ασπασίας, τοποθετεί την Ασπασία όχι μόνο σε θέση ερωμένης («αγαπημένης» θα πει ο λεξικογράφος Αρποκρατίων) αλλά και διδασκάλου ( È ÛÎ ÏfiÓ Ù ±Ì Î d âúˆì ÓËÓ). Η Ασπασία «διδάσκαλος»; Σε τελική ανάλυση, ο Πλούταρχος δεν λέει κάτι διαφορετικό για τη Μιλήσια όταν, καθώς συλλογίζεται τι ήταν αυτό που έκανε τον Περικλή να δεθεί παντοτινά μαζί της, σημειώνει κατ αρχάς την πιο διαδεδομένη γνώμη σύμφωνα με την οποία ο έρωτας αυτός εμπνεόταν από το τάλαντο και τη σοφία αυτής της γυναίκας: ÛÔÊc Î d appleôïèùèî καθώς ήταν, συναναστρεφόταν τον Σωκράτη, προσθέτει, και πολλοί Αθηναίοι εκτιμούσαν την ευφυΐα της αναφέρει επίσης τον πλατωνικό διάλογο Μενέξενος, όπου αυτή η «απλή γυναίκα» (το Á Ó ÈÔÓ) αποδεικνύεται καθηγήτρια ρητορικής. Δεν πρέπει να απορεί κανείς που το κείμενο αυτό του Πλουτάρχου, το οποίο δίνει το πληρέστερο πορτρέτο που διαθέτουμε για την Ασπασία (τόσο, ώστε θα επανέλθουμε σε αυτό περισσότερες από μία φορές), είναι ένα κεφάλαιο συγκεκριμένα το κεφάλαιο 24 του Βίου του Περικλή είναι τουλάχιστον εντυπωσιακό, αν όχι απορίας άξιον, το ότι ο επιφανής αυτός άντρας είχε για «διδάσκαλο» μια γυναίκα. Απόδειξη της οξύτητας του πνεύματος και του παιδαγωγικού ταλέντου της σοφής αυτής γυναίκας, που αποτελεί αληθινό «πρότυπο ευφυΐας» (Socr. Rel., VI, A, 60), συνιστά και το γεγονός ότι η παράδοση αποδίδει στην καθηγήτρια ρητορικής Ασπασία τουλάχιστον άλλον ένα μαθητή μεταξύ των πολιτικών αντρών είναι αλήθεια ότι, όπως ο Περικλής, έτσι και αυτός ο μαθητής είναι επίσης εραστής της, τον 135

6 Α ΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ «Λυσικλή, έμπορο προβάτων, άνθρωπο ταπεινής καταγωγής, με χοντροκομμένους τρόπους, ο οποίος έγινε με τη σειρά του ο πρώτος των Αθηναίων, επειδή έζησε με την Ασπασία μετά το θάνατο του Περικλή» (Πλούτ., Περ., 24, 6). Αν ξαναδιαβάσουμε τους Ιππής του Αριστοφάνη θα διαπιστώσουμε ότι ο Λυσικλής κυβέρνησε την Αθήνα πριν ο Κλέων πάρει την εξουσία (στ. 132, 765). Άραγε ο Λυσικλής ήταν ο πρώτος από τους δημαγωγούς, πριν ακόμα κι από τον Κλέωνα, ο οποίος γενικά θεωρείται ότι διαδέχτηκε τον Περικλή; Ή μήπως ήταν ο πολιτικός μιας μεταβατικής περιόδου, ταπεινής καταγωγής αλλά που τον εξευγένισε, τον εκλέπτυνε, μπορούμε να πούμε, η συμβίωση με την Ασπασία, η οποία όχι μόνο του χάρισε ένα γιο αλλά τον έκανε και ικανό ρήτορα; Εάν η δεύτερη υπόθεση είναι σωστή, τότε η Αθήνα, μετά το θάνατο του Περικλή, είναι υπόχρεη στην Ασπασία για τη σύντομη ανάπαυλα προτού εισέλθει στη «ριζοσπαστική δημοκρατία», όπου θεωρείται ότι κυβερνούν οι δημαγωγοί. Αλλά προκειμένου περί της Ασπασίας, οι πληροφορίες μας είναι συχνά αμφιλεγόμενες και τίποτα δεν απαγορεύει να υιοθετήσουμε την πρώτη υπόθεση, έστω κι αν μας εκπλήσσει το γεγονός ότι μια τέτοια γυναίκα μπόρεσε να αντικαταστήσει τόσο γρήγορα τον επονομαζόμενο Ολύμπιο με έναν έμπορο προβάτων Ας επιχειρήσουμε να εξετάσουμε τα παιδαγωγικά χαρίσματα της Ασπασίας, χωρίς να απαριθμήσουμε υποχρεωτικά τους εραστές της. Θα βοηθηθούμε από τον Μενέξενο, ο οποίος μιλά για ρητορική και όχι για έρωτα. Στο διάλογο αυτόν ο Πλάτων αποδίδει στην Ασπασία ένα μαθητή εντελώς διαφορετικό, ένα φιλόσοφο και όχι πολιτικό, εφόσον πρόκειται για τον Σωκράτη αυτοπροσώπως. Συζητώντας με τον νεαρό Μενέξενο, ο Σωκράτης αναφέρεται πράγματι στη ιδασκάλισσά του Ασπασία, δεινή σε θέματα ρητορικής, η οποία «διαμόρφωσε» πολλούς ρήτορες αρχίζοντας από τον Περικλή, τον σπουδαιότερο απ όλους, όχι μόνο στην Αθήνα αλλά σε όλη την Ελλάδα (Μενέξ., 235e). Η Ασπασία, λοιπόν, είναι È ÛÎ ÏÔ, και σε αυτή τη λέξη που στη συνέχεια επαναλαμβάνεται δύο φορές αξίζει να σταθούμε εξετάζοντας τη σύνταξη των φράσεων στις οποίες εμφανίζεται, για να παρατηρήσουμε ότι η κατανομή των γραμματικών γενών είναι κάπως διαταραγμένη: Η Ασπασία χαρακτηρίζεται «ì È ÛÎ ÏÔ», και μπορεί μεν αυτή η σύμφυρση θηλυκού άρθρου και αρσενικού ουσιαστικού να μην αποτελεί μοναδική περίπτωση στα αρχαία ελληνικά, αναμφίβολα όμως το πλατωνικό κείμενο αντλεί κακεντρεχή ευχαρίστηση από την επανάληψη αυτής της παρατυπίας. Η παρατυπία έγκειται στο ότι στην αρχαία ελληνική η λέξη È ÛÎ ÏÔ δεν εμφανίζεται ποτέ στο θηλυκό, πράγμα που μπορούμε να επιβεβαιώσουμε στον Ομηρικό Ύμνο στον Ερμή όπου οι μυθικές παρθέ- 136

7 Α ΣΠΑΣΙΑ, Η ΞΕΝΗ, Η ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΗ νες μάντισσες φέρουν ήδη αυτό τον τίτλο (στ. 556) ο Πλάτων όμως, ο οποίος στην Πολιτεία ή στους Νόμους δεν διστάζει να μιλήσει για «πολίτιδες» ούτε να σχηματίσει θηλυκό της λέξης «άρχων» (ôú Ô Û ), δεν είναι πάντοτε τόσο συνεσταλμένος. Μήπως υπολογίζει σε κάποια κωμική εντύπωση που θα προκαλέσει αυτή η επιφυλακτικότητα; Είναι πιθανό, αλλά μπορεί επίσης η ιδέα ενός δασκάλου γένους θηλυκού να είναι απλώς ανέφικτη στα αρχαία ελληνικά. Πράγμα ωστόσο που δεν εμποδίζει την Ασπασία, στον Μενέξενο, να παίξει ευσυνείδητα το ρόλο του δασκάλου με μαθητή τον Σωκράτη, ο οποίος αποστηθίζει και κινδυνεύει να «τις φάει» όταν δεν μαθαίνει αρκετά γρήγορα (236b-c). Βρισκόμαστε στα όρια της κωμωδίας και στην ουσία, μιλώντας γι αυτή τη γυναίκα που ενδιαφέρεται για τις γνώσεις των αντρών, δεν γίνεται να μην αγγίξουμε το ασεβές αυτό είδος στο θέμα αυτό θα επανέλθουμε. Δεν υπάρχει ούτε ένα στοιχείο στον Πλάτωνα, ακόμα και στον πρόλογο του Μενέξενου, που να μην καταχωρίζεται στην κατηγορία, αν όχι του κωμικού, πάντως της ειρωνείας όπως ήδη υποδείκνυε ο Πλούταρχος (Περ. 24, 7) παρά τις υπερβολικά επίμονες διευκρινίσεις που του δίνει ο Σωκράτης αναφορικά με το ρόλο της «διδασκάλισσάς» του, ο συνομιλητής εννοεί να θέτει υπό αμφισβήτηση την πραγματική ταυτότητα του δημιουργού του λόγου που μόλις έχει ακούσει (236c, 6 249d-e), και η υπόσχεση στο τέλος του Σωκράτη, ο οποίος τον διαβεβαιώνει ότι «θα ακούσει πολλούς ακόμα πολιτικούς λόγους που θα είναι δικά της δημιουργήματα», ασφαλώς δεν τον καθησυχάζει. Ας υποθέσουμε προς στιγμήν ότι ο Μενέξενος δεν έχει καμία αμφιβολία: σε αυτή την περίπτωση θα έπρεπε να δεχτεί ότι η Ασπασία συνέθεσε όχι μόνο τον επιτάφιο λόγο που μόλις απάγγειλε ο Σωκράτης, αλλά πρωτίστως και προπάντων τον περίφημο επιτάφιο, τον λεγόμενο «του Περικλή» του οποίου τον επίλογο, γεμάτο αφορισμούς περί γυναικείας αρετής, παραθέσαμε προηγουμένως, και ότι ο πολιτικός άντρας απλώς τον απάγγειλε πειθήνια (236b). Είναι κάτι που θα ανέτρεπε όλες τις συμβατικές πεποιθήσεις του νεαρού άντρα για την πολιτική και την κατανομή των ρόλων στα δύο φύλα. Αν προσθέσουμε ότι η κραυγαλέα ασυμφωνία μεταξύ της ταυτότητας των προσώπων του διαλόγου (του οποίου ο πρωταγωνιστής πεθαίνει το 399 π.χ.) και της χρονολογίας στην οποία επίμονα αποδίδεται η συνομιλία τους (γύρω στο 386 π.χ.) αφήνει να διαφανεί, εκ μέρους του Πλάτωνα, μια σκόπιμη προσφυγή στον αναχρονισμό, πώς να μην καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η αναφορά στην Ασπασία είναι σχεδόν μυθοπλασία; 137

8 Α ΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ Καθώς δεν υπάρχει καμιά μορφή του λόγου που να προσφέρεται για να ανακαλέσει με σοβαρότητα τη δόξα μιας αρχαίας Ελληνίδας, η εμβληματική μορφή της Ασπασίας ανήκει στη σφαίρα της μυθοπλασίας. Ίσως δεν είναι η τελευταία φορά που το όνομα και η προσωπικότητα της Ασπασίας χρησιμεύουν ως αφορμή για την κατασκευή μιας πλοκής ή μιας θεωρίας. Είναι αλήθεια ότι δεν έχουμε περιθώρια επιλογής: αναφορικά με τη σοφή Μιλήσια, πρέπει να αρκεστούμε στις πηγές που τη μνημονεύουν, ακόμα κι αν διαστρεβλώνουν, όπως η κωμωδία, από τη φύση τους το πραγματικό ή αν, όπως ο Πλάτων και ο Ξενοφών, αφήνουν την Ασπασία στα δίχτυα του «σωκρατικού θρύλου». Όμως δεν τελειώσαμε ακόμη με το κεφάλαιο «Σωκράτης και Ασπασία», και όχι μόνο επειδή τυχαίνει κάποιος συγγραφέας να διακρίνει τη δική μας Ασπασία από κάποια άλλη επονομαζόμενη «Ασπασία η νεότερη», διευκρινίζοντας ότι η πρώτη ήταν αυτή που συναναστρεφόταν τον Σωκράτη (Αθήναιος, XIII, 589d). Σε κάθε περίπτωση, μένει να βεβαιώσουμε ποιος από τους δύο, ο Σωκράτης ή η Ασπασία, αναζητούσε τον άλλο. Διότι σχετικά με τις συναναστροφές του Σωκράτη πολλές είναι οι μαρτυρίες που διευκρινίζουν ότι ο φιλόσοφος, χωρίς προκαταλήψεις και με την πρωτοτυπία που τον διέκρινε, δεν δίσταζε να συγχρωτίζεται με εταίρες: έτσι, αυτός που όταν έβρισκε την ευκαιρία έδινε σε κάποια Θεοδότη σοφές συμβουλές για το πώς να κρατά τους εραστές της προσκολλημένους σε αυτή, διδασκόταν με τη σειρά του από την εταίρα Ασπασία (Ξενοφών, Απομνημονεύματα, III, 11 Socr. Rel., VI, A, 62 πρβλ. I C, 17). Eνίοτε, βέβαια, η υπερίσχυση του σεβασμού προς τον Σωκράτη οδηγεί στην αντίστροφη, πολύ πιο ηθοπλαστική αναπαράσταση μιας Ασπασίας μαθήτριας του Σωκράτη, η οποία κοντά του μαθαίνει να φιλοσοφεί. Οι περισσότερες πηγές μας όμως συμφωνούν στο ότι, ούτε λίγο ούτε πολύ, ο Σωκράτης είναι αυτός που μαθήτευσε στην Ασπασία και ότι εκείνη του δίδαξε τη ρητορική (ακόμα και τη φιλοσοφία) και του έμαθε όλα τα περί έρωτος (Socr. Rel., I C, 18 I G, 17). Σωκράτης και Ασπασία, λοιπόν: θα πρέπει να εκπλαγούμε από αυτή τη συνάντηση; Ξέρουμε πως σύμφωνα με την παράδοση ο Σωκράτης κήρυξε ότι ανάμεσα στην αρετή ενός άντρα και την αρετή μιας γυναίκας δεν υπάρχει διαφορά. Ο Αριστοτέλης αναφέρει αυτή την άποψη μόνο και μόνο για να την αντικρούσει (Πολιτικά, Ι, 1260a, 20-24), δείχνοντας εμφανώς ότι προτιμά την «ορθοδοξία» της οποίας γίνεται υποστηρικτής ο Περικλής στον επιτάφιο. Ο δε κωμικός Καλλίας, ήδη από τον 5ο αιώνα π.χ., είχε καταγγείλει αυτό τον τρόπο αντίληψης των 138

9 Α ΣΠΑΣΙΑ, Η ΞΕΝΗ, Η ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΗ πραγμάτων ως μια επικίνδυνη παραξενιά που απλώς και μόνο βάζει στις γυναίκες ανώφελες ιδέες περί ισότητας. Το βεβαιώνει η παρακάτω στιχομυθία μεταξύ δύο συνομιλητών εκ των οποίων ο ένας σίγουρα είναι γυναίκα: Γιατί, λοιπόν, καμαρώνεις και ξιπάζεσαι τόσο; Το δικαιούμαι. Και η αιτία είναι ο Σωκράτης. Socr. Rel., 1, A, 2 (=Καλλίας, Πεδηταί) Άραγε ο Σωκράτης συνέλαβε μια τέτοια ιδέα λόγω της συναναστροφής του με την Ασπασία; Ή μήπως αυτή η πεποίθηση, ανατρεπτική για μια κοινωνία που δέχεται ως μόνη γυναικεία αρετή την αυστηρή τήρηση της συζυγικής αγνείας, τον καθιστούσε δέκτη των απόψεων και των μαθημάτων της σοφής Μιλήσιας; Το ζήτημα, βέβαια, θα παραμείνει ανοιχτό, αλλά το βασικό είναι η πνευματική συνάντηση του Σωκράτη και της Ασπασίας, και δεν είναι καθόλου παράξενο που η Ασπασία εμφανίζεται στα κείμενα των σωκρατικών στοχασμών ορισμένοι την αναφέρουν μία φορά, όπως ο Πλάτων, κάποιοι περισσότερες, όπως ο Ξενοφών, ενώ άλλοι αφιερώνουν ολόκληρο έργο στην εμβληματική μορφή της συντρόφου του Περικλή τέτοια είναι η περίπτωση του Αντισθένη και του Αισχίνη του Σωκρατικού. Και πράγματι, το γεγονός ότι γνωρίζουμε μερικά πράγματα για τη ζωή της Ασπασίας οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στη δημοτικότητα που είχε σε αυτό τον κύκλο των φιλοσόφων. Συχνά δύο μαθητές του ίδιου δασκάλου μάς παρουσιάζουν δύο διαμετρικά αντίθετες ιδιοσυγκρασίες του ίδιου στοχαστή σίγουρα αυτό ισχύει για τον Αντισθένη και τον Αισχίνη, τουλάχιστον αν κρίνουμε από τη μορφή που δίνει ο καθένας τους στην Ασπασία. Στον Αισχίνη οφείλουμε μια εικόνα «φιλοσόφου και πολιτικού», αλλά ο Αντισθένης είναι αυτός που, είτε το θέλουμε είτε όχι, έδειξε καλύτερα απ όλους την ένταση του ερωτικού πάθους που συνέδεσε τον Περικλή με τη σύντροφό του. Όχι ότι ο Αντισθένης υμνεί έναν έρωτα στον οποίο βλέπει μόνο τη σφραγίδα της ηδονής. Ο αυστηρός Αντισθένης δεν κουράζεται να καταδικάζει την ερωτική ηδονή, καθώς ισχυρίζεται ότι θα προτιμούσε να πέσει βορά στα νύχια της τρέλας παρά της ηδονής και όταν διακηρύσσει ότι, αν έπιανε στα χέρια του την Αφροδίτη, θα την κατατρυπούσε με τα βέλη του επειδή ευθύνεται για το χαμό πολλών γυναικών μας, ωραίων και ενάρετων (Socr. Rel., V, A, 123 πρβλ. 122) 139

10 Α ΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ η δήλωση αυτή μοιάζει παράδοξα με τις κατηγορίες που εκτοξεύει ο Αισχύλος στους Βατράχους του Αριστοφάνη κατά του αντιπάλου του Ευριπίδη, του οποίου οι τραγωδίες παρέσυραν, υποτίθεται, υπό την επήρεια της Αφροδίτης στην ακολασία «ευγενείς και ευγενών αντρών γυναίκες» (Βάτρ., ). Για το λόγο αυτό ο Αντισθένης αναφέρει, σε αγανακτισμένο και επικριτικό τόνο, πως ο Περικλής «ερωτευμένος με την Ασπασία, πήγαινε δύο φορές την ημέρα να χαιρετήσει αυτό το πρόσωπο (ÙcÓ ôóıúˆappleôó), όταν έμπαινε στο σπίτι της και όταν έβγαινε από αυτό» και πως, υπερασπίζοντας την Ασπασία στη δίκη για ασέβεια που κίνησαν εναντίον της, ο δημόσιος άντρας έχυσε περισσότερα δάκρυα αποκορύφωμα αναισχυντίας από οποιαδήποτε άλλη οδυνηρή στιγμή της ζωής του (Socr. Rel., V, A, 143, καθώς και Πλούτ. Περ., 24, 9). Είναι αλήθεια ότι ο Πλούταρχος, που διηγείται επίσης το δεύτερο περιστατικό (Περ., 32, 5), το αποδίδει στον Αισχίνη, ο οποίος από τη μεριά του σίγουρα το χρησιμοποίησε ως πρόσχημα για να εξυμνήσει τη δύναμη του έρωτα, αλλά το φαινόμενο αυτό της αντεστραμμένης ηχώς δεν είχε τίποτα το παράξενο, αφού υπήρχε ασφαλώς αντιστοιχία μεταξύ των κειμένων του Αντισθένη και του Αισχίνη σε όλα τα βασικά σημεία της ζωής και της σκέψης ή της διαγωγής της Ασπασίας. Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για την Ασπασία του Αισχίνη, ο οποίος φαίνεται ότι σε αυτό το κείμενο υπερασπίστηκε μια απολύτως σωκρατική άποψη για την αρετή της γυναίκας και τον έρωτα. Το όλο θέμα ξεκινούσε, υποτίθεται, από ένα πρόβλημα διαπαιδαγώγησης πώς να ξεχάσει κανείς ότι η Ασπασία είναι È- ÛÎ ÏÔ, τη στιγμή που όλα το υπενθυμίζουν; Ο πλούσιος Καλλίας (που συχνά αναφέρεται από τον Πλάτωνα, και για τον οποίο ίσως δεν θα ήταν άστοχο να επισημάνουμε ότι είναι επίσης ο γιος της νόμιμης γυναίκας του Περικλή από τον πρώτο της γάμο) θέλει για τον δικό του γιο ένα δάσκαλο καλύτερο από τους δικούς του και συμβουλεύεται για το θέμα αυτό τον Σωκράτη μένει εμβρόντητος όταν ο Σωκράτης τον συμβουλεύει να εμπιστευτεί το γιο του σε μια γυναίκα πρόκειται φυσικά για την Ασπασία αν θέλει να τον κάνει ολοκληρωμένο πολιτικό. Τη συνέχεια μπορούμε να τη φανταστούμε: επίμονες αντιρρήσεις του Καλλία και απαντήσεις του Σωκράτη όπου απαριθμούνταν οι επιτυχίες του Περικλή, και κατόπιν του Λυσικλή, ως αποδείξεις της δεινότητας της Μιλήσιας, προτού εξηγήσει ότι και ο ίδιος συναναστρέφεται την Ασπασία, μόνος ή με τη συντροφιά κάποιων φίλων του, και μάλιστα μετά των γυναικών τους (γεγονός που σίγουρα διπλασίασε την έκπληξη του Καλλία). Ίσως μάλιστα ο Σωκράτης να αφηγήθηκε μια συζήτηση της οποίας γνωρίζουμε το περιε- 140

11 Α ΣΠΑΣΙΑ, Η ΞΕΝΗ, Η ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΗ χόμενο χάρη στον Κικέρωνα (Socr. Rel., VI, A, 70), η οποία έγινε μεταξύ της Ασπασίας, του Ξενοφώντα και της συζύγου του Ξενοφώντα. Φαίνεται πως το θέμα της συζήτησης ήταν ο öúˆ στη σχέση του με την àúâù, και έτσι επαληθεύεται πως, όταν πρόκειται για την Ασπασία, πάντοτε στο βάθος υπάρχει ο έρωτας. Αν, όπως υποθέτει ο G. Giannantoni εξαίροντας το ρόλο της ως ερωτικής μεσίτριας ή προαγωγού, όπως λένε οι τιμητές της, που την κατηγορούν ότι ασκούσε αυτή τη δραστηριότητα ιδιαίτερα στην υπηρεσία του Περικλή (Πλούτ., Περ., 32, 2), η Ασπασία του Αισχίνη ανέπτυσσε τα ίδια θέματα με τον Σωκράτη, «ερωτικό μεσίτη» για λογαριασμό του Ξενοφώντα (Συμπόσιο, 3, 10 και 4, 5, 7), ίσως η Μιλήσια να εμφανιζόταν τελικά ως ένα είδος «θηλυκού Σωκράτη», όπως η Διοτίμα από τη Μαντίνεια στο Συμπόσιο του Πλάτωνα, η μυστηριώδης αυτή Διοτίμα σίγουρα ακόμα πιο «πλασματική» από την Ασπασία για την οποία έχουν πει ότι ήταν ένας «τρόπος», ένα ρητορικό σχήμα που έπαιρνε τη θέση του Σωκράτη (D. Halperin). Ακόμα κι έτσι όμως δεν θα καταφέρουμε να αποφασίσουμε ποιος από τους δύο, ο Σωκράτης που αρέσκεται να λέει ότι «έχει ροπή προς τον έρωτα» ή η «εταίρα» Ασπασία, δίδαξε στον άλλο την αληθινή φύση του öúˆùô. Αλλά, τελικά, γιατί να μην ακολουθήσουμε το κείμενο του Ξενοφώντα (Απομνημονεύματα, II, 6, 36 Οικονομικός, 3, 14) όπου ο Σωκράτης αναφέρει με σεβασμό ότι στα θέματα του γάμου και του έρωτα η Ασπασία είναι ασυναγώνιστη; Ίσως για την Ασπασία, όπως και για τον Σωκράτη, το θέμα του έρωτα να είχε πολύ συγκεκριμένες πολιτικές συνδηλώσεις και, συζητώντας περί γάμου, η Μιλήσια και ο αθηναίος φιλόσοφος να συζητούσαν ταυτόχρονα και για την πόλη, υπόθεση η οποία έχει διατυπωθεί από πολλούς. Απομένει το βασικό: ότι ο Σωκράτης θέλησε προφανώς να δηλώσει ότι όφειλε την περί έρωτος θεωρία του σε μια γυναίκα (μήπως επειδή μόνο μια γυναίκα μπορεί να προσδώσει στο φιλόσοφο τη θηλυκότητα που τόσο πολύ χρειάζεται για να στοχαστεί;). Το ρόλο αυτόν συνήθως τον δίνουμε στη Διοτίμα του Συμποσίου, αλλά ας μην ξεχνάμε και την Ασπασία του Αισχίνη, η οποία αναμφίβολα είχε αναλάβει τον ίδιο ρόλο προικισμένη με κομψότητα και κύρος. Όσο μπορούμε να κρίνουμε από ένα απόσπασμα που έχει φτάσει ως εμάς, ο Αισχίνης, για να αναδείξει καλύτερα τη μοναδικότητα της Ασπασίας καθώς και της εταίρας Θαργηλίας, που ήταν πρότυπο ή πηγή έμπνευσής της, τόνιζε τη διαφορά της από το σύνολο των γυναικών της Ιωνίας, τις οποίες χαρακτήριζε «ακό- 141

12

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας E ομάδας

Φύλλο εργασίας E ομάδας Φύλλο εργασίας E ομάδας «δημοκρατικὸν μὲν εἶναι τὸ κληρωτὰς εἶναι τὰς ἀρχάς, τὸ δ αἰρετὰς ὀλιγαρχικόν» (Η ανάδειξη στα αξιώματα με κλήρωση θεωρείται δημοκρατική, ενώ με εκλογή ολιγαρχική ) Αριστοτέλους,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2004-05-25 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΟΜΑ Α Α Α.1 Να µεταφέρετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

«Ο πλατωνικός διάλογος»

«Ο πλατωνικός διάλογος» «Ο πλατωνικός διάλογος» Εισαγωγή στους πλατωνικούς διαλόγους Τρόποι ανάγνωσης και ερµηνείας του πλατωνικού έργου ιάλογος και διαλεκτική Γιώργος Καµπάλιος Το έργο «ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. Να γράψετε ένα κείµενο, όπου θα αναφέρετε τα στοιχεία που συναγάγουµε για τη δοµή και τη λειτουργία της αθηναϊκής πολιτείας από τον «Ὑπὲρ Μαντιθέου» λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Φ ΙΛΟΣΟΦ ΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Φ ΙΛΟΣΟΦ ΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Φ ΙΛΟΣΟΦ ΙΑ Αναγκαία διευκρίνιση: Οι προτεινόµενες ασκήσεις ερωτήσεις εισαγωγής προϋποθέτουν την καλή κατανόηση και γνώση του κειµένου των εισαγωγών του σχολικού βιβλίου.

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της παιδείας

Φιλοσοφία της παιδείας Ενότητα 7 η : Δασκάλες, Δάσκαλοι & Διδασκαλία Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας να συζητηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55 Ο Πλάτων (427 π.χ. - 347 π.χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος από την Αθήνα, ο πιο γνωστός μαθητής του Σωκράτη και δάσκαλος του Αριστοτέλη. Το έργο του με τη μορφή φιλοσοφικών διαλόγων έχει σωθεί ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre Απόσπασμα από το βιβλίο Παίξε-Γέλασε/ γλωσσικά παιχνίδια για τη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας Της Ιφιγένειας Γεωργιάδου, 2004, εκδ. Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Extract from the book Play and

Διαβάστε περισσότερα

109 Φιλολογίας Αθήνας

109 Φιλολογίας Αθήνας 109 Φιλολογίας Αθήνας Σκοπός Τα Τμήματα Φιλολογίας σκοπό έχουν να αναδεικνύουν επιστήμονες ικανούς να ερευνούν τον αρχαίο ελληνικό, βυζαντινό και νεοελληνικό κόσμο, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τα φιλολογικά,

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ Δ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤ/ΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: MAΪΝΑΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ - ΙΣΤΟΡΙΑ Α) Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ. Δ2. Οι φιλοσοφικές ιδέες του Σωκράτη. Διαλεκτική, μαιευτική, ειρωνεία. Η αναζήτηση των ορισμών, η επαγωγική μέθοδος και η ηθική.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ. Δ2. Οι φιλοσοφικές ιδέες του Σωκράτη. Διαλεκτική, μαιευτική, ειρωνεία. Η αναζήτηση των ορισμών, η επαγωγική μέθοδος και η ηθική. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Δ2. Οι φιλοσοφικές ιδέες του Σωκράτη. Διαλεκτική, μαιευτική, ειρωνεία. Η αναζήτηση των ορισμών, η επαγωγική μέθοδος και η ηθική. 1. Πώς σχολίασε και πώς προσπάθησε ο Σ. να ελέγξει το χρησμό του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Εργασία στο μάθημα της Ιστορίας Κωνσταντίνος Μάριος Λιώσης και Άρης Παπαντωνίου Α Λυκείου Μάρτιος 2014 Η Γυναίκα στη Αρχαία Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και διαφήμιση

Τηλεόραση και διαφήμιση Τηλεόραση και διαφήμιση Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:... Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά συμβαίνουν σε επίπεδο αισθητού δηλαδή ύλης, τι γίνεται όμως σε επίπεδο νοητού, δηλαδή καταστάσεων, γεγονότων κτλ;

Αυτά συμβαίνουν σε επίπεδο αισθητού δηλαδή ύλης, τι γίνεται όμως σε επίπεδο νοητού, δηλαδή καταστάσεων, γεγονότων κτλ; Όλοι έχουμε ακούσει για το συνειδητό και το υποσυνείδητο. Το υποσυνείδητο είναι μια αποθήκη πληροφοριών από την οποία αντλούμε εικόνες ήχους κτλ για να αποκωδικοποιήσουμε κάτι. Π.χ. σπάει ένα γυαλί, τα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων.

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2.1.2. Κοινοί εσµοί των Αρχαίων Ελλήνων - Παιδεία Eρωτήσεις ανάπτυξης 1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2. Να αναλύσετε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο κατηγορούμενος δεν επολιτεύετο εν στενή εννοία. Υπήρξε ελεύθερο κριτικό πνεύμα, που στους δημοκρατικούς καιρούς απεστρέφετο τους λαοπλάνους

Ο κατηγορούμενος δεν επολιτεύετο εν στενή εννοία. Υπήρξε ελεύθερο κριτικό πνεύμα, που στους δημοκρατικούς καιρούς απεστρέφετο τους λαοπλάνους Βασίλειος Ρήγας Α Μέρος Ερωτήσεις προς τους συνηγόρους: «Διετυπώθησαν ήδη πολλές σκέψεις και απόψεις επί των ζητημάτων της κατηγορίας. Μερικά κρίσιμα σημεία όμως, είτε ουδόλως ετέθησαν, είτε χρήζουν κρείσσονος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΝΩΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί εγώ τόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Η νομική διάσταση των σπάνιων νοσημάτων.

Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Η νομική διάσταση των σπάνιων νοσημάτων. 1 Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Θέμα ημερίδας: Χρόνος ημερίδας: Σπάνια νοσήματα και Ε.Σ.Υ. 21-6-09, ώρα 09:30 π.μ. 13:30 μ.μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009. Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009. Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009 Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ερώτημα 1 Ο α) Στόχοι - να γνωρίσουν οι μαθητές το στρατηγικό σχέδιο του Περικλή και να το εντάξουν στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στοιχεία εκπαιδευτικού Ονοματεπώνυμο: Μαρκαντωνάτος Δημήτρης Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Ειδικότητα: Φιλόλογος E-mail: dmark@acn.gr, dmark@sch.gr Τίτλος μαθήματος: Οι θεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

πιθανολογησεων κτλ. Αν,δε, ο ίδιος ο ρήτορας εχει την διαλεκτική αρετή, τοτε τα ρητορικα εργαλεία ειναι ηδη στη διαθεση του.

πιθανολογησεων κτλ. Αν,δε, ο ίδιος ο ρήτορας εχει την διαλεκτική αρετή, τοτε τα ρητορικα εργαλεία ειναι ηδη στη διαθεση του. Φαίδρος Σχόλια Για τον Πλάτωνα, το ερωμένο αντικείμενο δεν είναι παρά αντανάκλαση του ιδεατού κάλλους. Πριν την έλξη, έχει προηγηθεί ένα μεταφυσικό γεγονός. Το κάλλος είναι σε ένα υπερβατολογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Muster-Fragebogen allgemeinbildende Schule Αγαπητοί γονείς, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώνουμε συνεχώς την ποιότητα της εργασίας μας στο σχολείο. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου 1 Το δικαίωμα συμμετοχής: Αποτελούσε προνόμιο όλων των ελεύθερων πολιτών που είχαν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, δηλ. βρίσκονταν στην ηλικία τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ 1ο ΕΠΑΛ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ ΤΜΗΜΑ: Α2 ΟΜΑΔΑ: ΑΝΩΝΥΜΟΙ!!! ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: ΣΚΟΥΤΕΡΗ Ε. ΓΑΛΑΝΗ Α. ΚΑΠΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Στο τρίτο άρθρο αυτής της σειράς, η οποία αποτελεί μια πρώτη, μικρή απάντηση στις ανάγκες των εκπαιδευτών του σεμιναρίου της 12 ης & 13 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα