Τροπικά δάση βροχής Του Ρετ Α. Μπάτλερ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τροπικά δάση βροχής Του Ρετ Α. Μπάτλερ"

Transcript

1 Τροπικά δάση βροχής Του Ρετ Α. Μπάτλερ (001) ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ; Τα τροπικά δάση βροχής είναι δάση µε ψηλά δέντρα, θερµό κλίµα και άφθονες βροχοπτώσεις. Σε ορισµένα δάση βροχής, το ύψος βροχής ξεπερνάει τα 25 χιλιοστά την ηµέρα! Δάση βροχής υπάρχουν στην Αφρική, την Ασία, την Αυστραλία και την Κεντρική και Νότιο Αµερική. Το µεγαλύτερο δάσος βροχής στον κόσµο είναι το δάσος βροχής του Αµαζονίου. (002) ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ; Τα δάση βροχής βρίσκονται στους τροπικούς, δηλαδή την περιοχή µεταξύ του Τροπικού του Αιγόκερω και του Τροπικού του Καρκίνου. Σε αυτήν την περιοχή, ο ήλιος είναι πολύ δυνατός και λάµπει για περίπου το ίδιο χρονικό διάστηµα κάθε µέρα, όλο το χρόνο, κάνοντας έτσι το κλίµα θερµό και σταθερό. Δάση βροχής υπάρχουν σε π ολλές χώρες. Οι χώρες µε τα περισσότερα δάση βροχής είναι οι παρακάτω : 1 Βραζιλία 2 Κονγκό, Λαοκρατική Δηµοκρατία 3 Περού 4 Ινδονησία 5 Κολοµβία 6 Παπούα Νέα Γουινέα 7 Βενεζουέλα 8 Βολιβία 9 Μεξικό 10 Σουρινάµ (003) ΑΠΟ ΤΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕ ΤΑΙ ΕΝΑ ΔΑΣΟΣ ΒΡΟΧΗΣ; Κάθε δάσος βροχής είναι µοναδικό, αλά υπάρχουν ορισµένα κοινά χαρακτηριστικά για όλα τα τροπικά δάση βροχής. + Τοποθεσία: τα δάση βροχής βρίσκονται στους «τροπικούς» + Βροχόπτωση: τα δάση βροχής δέχονται τουλάχιστον χιλιοστά βροχής ετησίως + Κοµοστέγη: τα δάση βροχής έχουν κοµοστέγη, η οποία είναι η στρώση κλαδιών και φυλλωµάτων, που σχηµατίζεται από πολύ κοντινά µεταξύ τους δέντρα του δάσους βροχής. Τα περισσότερα φυτά και ζώα του δάσους βροχής ζουν στην κοµοστέγη. Η κοµοστέγη µπορεί να βρίσκεται 30 µέτρα πάνω από το έδαφος. + Βιοποικιλότητα: τα δάση βροχής έχουν υψηλό επίπεδο βιολογικής ποικιλίας ή βιοποικιλότητας. Βιοποικιλότητα είναι ο όρος για όλα τα ζωντανά είδη -- όπως φυτά, ζώα και µύκητες -- που υπάρχουν σε ένα οικοσύστηµα. Οι επιστήµονες πιστεύουν ότι περίπου τα µισά φυτά και ζώα, που υπάρχουν στην επιφάνεια της γης, ζουν στα δάση βροχής. + Συµβιοτικές σχέσεις µεταξύ ειδών: τα είδη που υπάρχουν στο δάσος βροχής συχνά συνεργάζονται µεταξύ τους. Συµβιοτική σχέση είναι µια σχέση στην οποία δύο διαφορετικά είδη αλληλοβοηθούνται προς όφελος και των δύο. Για παράδειγµα, ορισµένα φυτά παράγουν µικρές

2 κατοικίσιµες δοµές και ζάχαρη για µυρµήγκια. Ως αντάλλαγµα, τα µυρµήγκια προστατεύουν τα φυτά από άλλα έντοµα, τα οποία µπορεί να θέλουν να τραφούν από τα φύλλα του φυτού. (004) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΟΜΟΣΤΕΓΗ; Στο δάσος βροχής, τα περισσότερα φυτά και ζώα δεν ζουν στο δασικό τάπητα, αλλά στον κόσµο των φυλλωσιών, γνωστό ως κοµοστέγη. Η κοµοστέγη, η οποία µπορεί να βρίσκεται ακόµη και πάνω από 30 µέτρα πάνω από το έδαφος, αποτελείται από τα υπερκείµενα κλαδιά και φύλλα των δέντρων του δάσους βροχής. Οι επιστήµονες εκτιµούν ότι το 70-90% των ζωντανών ειδών του δάσους βροχής ζει µέσα στα δέντρα, ως αποτέλεσµα το δάσος βροχής αποτελεί το πλουσιότερο ενδιαίτηµα για τη χλωρίδα και την πανίδα. Πολλά γνωστά ζώα, όπως πίθηκοι, βάτραχοι, σαύρες, πουλιά, φίδια, βραδύποδες και µικρά αιλουροειδή ζουν στην κοµοστέγη. Το περιβάλλον της κοµοστέγης είναι πολύ διαφορετικό από το περιβάλλον του δασικού τάπητα. Κατά τη διάρκεια της ηµέρας, η κοµοστέγη είναι πιο ξηρή και θερµή από τα άλλα µέρη του δάσους και τα φυτά και ζώα που ζουν εκεί είναι εξαιρετικά προσαρµοσµένα στη ζωή µέσα στα δέντρα. Για παράδειγµα, επειδή, εξαιτίας του πλήθους των φύλλων της κοµοστέγης, µπορεί να είναι δύσκολο να δει κανείς σε απόσταση µεγαλύτερη από λίγα µέτρα, πολλά ζώα της κοµοστέγης βασίζονται σε δυνατές κραυγές ή λυρικά τραγούδια για την επικοινωνία. Εξαιτίας των κενών µεταξύ των δέντρων, ορισµένα ζώα της κοµοστέγης πετούν, γλιστρούν ή πηδούν για να µετακινηθούν ανάµεσα στις κορυφές των δέντρων. Εδώ και πολλά χρόνια, οι επιστήµονες έχουν δείξει ενδιαφέρον για τη µελέτη της κοµοστέγης, ωστόσο, λόγω του ύψους των δέντρων του δάσους βροχής, µέχρι πρόσφατα η έρευνα ήταν δύσκολ η. Σήµερα, υπάρχουν ειδικά συστήµατα µε σχοινογέφυρες, σκάλες και πύργους, που βοηθούν τους επιστήµονες να ανακαλύψουν τα µυστικά της κοµοστέγης. Η κοµοστέγη είναι µόνο µία από τις πολυάριθµες κατακόρυφες στρώσεις του δάσους βροχής. Ρίξτε µια µατιά στο διάγραµµα στα αριστερά για να δείτε τις υπόλοιπες στρώσεις (ανώροφος, µεσώροφος, θαµνώδης βλάστηση και δασικός τάπητας ). (005) Ο ΔΑΣΙΚΟΣ ΤΑΠΗΤΑΣ Λόγω της φυλλωσιάς της κοµοστέγης, το έδαφος του δάσους βροχής είναι συχνά σκοτεινό και υγρό. Ωστόσο, παρά τη µόνιµη σκιά, ο δασικός τάπητας του δάσους βροχής αποτελεί σηµαντικό τµήµα του δασικού οικοσυστήµατος. Ο δασικός τάπητας είναι το σηµείο όπου λαµβάνει χώρα η αποσύνθεση. Η αποσύνθεση είναι η διαδικασία µε την οποία οι αποικοδοµητές, όπως µύκητες και µι κροοργανισµοί, διασπούν τα νεκρά φυτά και ζώα και ανακυκλώνουν ουσιώδεις ύλες και θρεπτικά συστατικά. Πολλά από τα µεγάλα ζώα του δάσους βροχής ζουν στο δασικό τάπητα. Μεταξύ αυτών περιλαµβάνονται οι ελέφαντες, ο τάπιρος και ο ιαγουάρος (τζάγκουαρ). (201) ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ ΕΧΟΥΝ ΤΟΣΑ ΠΟΛΛΑ ΕΙΔΗ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΖΩΩΝ;

3 Τα τροπικά δάση βροχής προσφέρουν συνθήκες διαβίωσης για τη µεγαλύτερη ποικιλία ζωντανών οργανισµών πάνω στη Γη. Παρόλο που καλύπτουν λιγότερο από το 2% της επιφάνειας της Γης, τα δάση βροχ ής φιλοξενούν πάνω από το 50% των φυτών και των ζώων της Γης. Τα ακόλουθα παραδείγµατα δείχνουν τον πλούτο των δασών βροχής : + στα δάση βροχής ζουν τα από τα γνωστά είδη φυτών του κόσµου + οι Ηνωµένες Πολιτείες έχουν 81 είδη βατράχων, ενώ η Μαδαγασκάρη, που είναι µικρότερη από το Τέξας, έχει ίσως και 300 είδη. + η Ευρώπη έχει 321 είδη πεταλούδων, ενώ ένα πάρκο στο δάσος βροχής του Περού (Εθνικό Πάρκο Μανού) έχει είδη. Τα δάση βροχής έχουν αφθονία φυτών και ζώων για τους παρακάτω λόγους: + Κλίµα: επειδή τα δάση βροχής βρίσκονται σε τροπικές περιοχές, δέχονται µεγάλη ποσότητα ηλιακού φωτός. Αυτό το ηλιακό φως µετατρέπεται σε ενέργεια από τα φυτά, µέσω της διαδικασίας της φωτοσύνθεσης. Λόγω του άφθονου ηλιακού φωτός, το δάσος βροχής περιέχει µεγάλες ποσότητες ενέργειας. Αυτή η ενέργεια αποθηκεύεται στα φυτά, µε τα οποία τρέφονται τα ζώα. Επειδή υπάρχει πολλή τροφή, υπάρχουν πολλά είδη φυτών και ζώων. + Κοµοστέγη: η δοµή της κοµοστέγης του δάσους βροχής σηµαίνει ότι υπάρχουν περισσότερα µέρη για να αναπτυχθούν φυτά και να διαβιώσουν ζώα. Η κοµοστέγη προσφέρει νέες πηγές τροφής, καταλύµατα και κρυψώνες, παρέχει έναν άλλο κόσµο αλληλεπίδρασης µεταξύ των διαφόρων ειδών. Για παράδειγµα, υπάρχουν φυτά στην κοµοστέγη, τα οποία ονοµάζονται βροµελίες και αποθηκεύουν νερό στα φύλλα τους. Ζώα όπως οι βάτραχοι χρησιµοποιούν αυτούς τους θύλακες νερού για κυνήγι και να φυλάσσουν τα αυγά τους. (202) ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΒΡΟΧΗΣ Τα τροπικά δάση βροχής φιλοξενούν πολλά είδη θηλαστικών. (203) ΠΟΥΛΙΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΒΡΟΧΗΣ Τα τροπικά δάση βροχής φιλοξενούν πολλά είδη πουλιών. (204) Ερπετά & αµφίβια του δάσους βροχής Τα τροπικά δάση βροχής φιλοξενούν πολλά είδη ερπετών και αµφίβιων. (205) Ψάρια του δάσους βροχής Τα νερά των τροπικών δασών βροχής - δηλαδή τα ποτάµια, τα ρυάκια, οι λίµνες και τα έλη -- φιλοξενούν την πλειοψηφία ειδών ψαριών γλυκού νερού. Μόνο η λεκάνη του Αµαζονίου έχει πάνω από γνωστά είδη και πιθανώς άλλα τόσα άγνωστα. Πολλά από τα τροπικά ψάρια που υπάρχουν σε ενυδρεία γλυκού νερού προέρχονται από το δάσος βροχής. Ψάρια όπως τα αγγελόψαρα, τα neon tetra, τα discus και τα κοινά γατόψαρα, που τρέφονται µε φύκια, προέρχονται από τα τροπικά δάση της Νοτίου Αµερικής, ενώ τα danios, τα γκουράµι, τα Ψάρια Μαχητές του Σιάµ (ή µπέττα) και τα clown loach προέρχονται από την Ασία. (206) Έντοµα του δάσους βροχής

4 Τα περισσότερα είδη ζώων που υπάρχουν στο δάσος βροχής είναι έντοµα. Περίπου το ένα τέταρτο όλων των ζωικών ειδών, που έχουν ονοµαστεί και περιγραφεί από τους επιστή µονες, είναι σκαραβαίοι. Γνωρίζουµε σχεδόν είδη σκαραβαίων. (301) ΛΑΟΙ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΒΡΟΧΗΣ Τα τροπικά δάση βροχής φιλοξενούν φυλές ανθρώπων που βασίζονται στο περιβάλλον τους για τροφή, στέγη και φάρµακα. Σήµερα, πολύ λίγοι λαοί του δάσους ζουν παραδοσιακά. Οι περισσότεροι εκτοπίστηκαν από εξωτερικούς εποικιστές ή εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τρόπο ζωής τους από τις κυβερνήσεις των κρατών τους. Από τους λαούς του δάσους που αποµένουν, ο Αµαζόνιος προσφέρει περιβάλλον διαβίωσης για τους µεγαλύτερους πληθυσµούς, παρόλο που και αυτοί οι λαοί έχουν επηρεαστεί από το σύγχρονο κόσµο. Αν και εξακολουθούν να χρησιµοποιούν το δάσος για τις παραδοσιακές δραστηριότητες κυνηγιού και συλλογής τροφής, οι περισσότεροι ιθαγενείς πληθυσµοί της Αµερικής ( Amerindians), όπως ονοµάζονται αυτοί οι λαοί, απασχολούνται µε καλλιέργειες (όπως µπανάνες, µανιόκα και ρύζι), χρησιµοποιούν δυτικά αγαθά (όπως µεταλλικές κατσαρόλες, τηγάνια και σκεύη) και ταξιδεύουν τακτικά στις κωµοπόλεις και τις πόλεις για να φέρουν τρ όφιµα και προϊόντα στην αγορά. Ωστόσο, αυτοί οι λαοί του δάσους µπορούν να µας διδάξουν πολλά σχετικά µε το δάσος βροχής. Οι γνώσεις τους για τη χρήση φαρµακευτικών φυτών για την αντιµετώπιση ασθενειών είναι απαράµιλλη και έχουν βαθιά αντίληψη της οικολογίας του δάσους βροχής του Αµαζονίου. Στην Αφρική, υπάρχουν γηγενείς κάτοικοι των δασών, που σε ορισµένες περιπτώσεις είναι γνωστοί ως πυγµαίοι. Οι ψηλότεροι από αυτούς τους λαούς, γνωστοί επίσης ως Μπούτι, σπάνια ξεπερνούν το ενάµισι µέτρο σε ύψος. Το µικρό τους µέγεθος τους επιτρέπει να κινούνται πιο αποτελεσµατικά µέσα στο δάσος από τους ψηλότερους λαούς. (302) ΘΑΥΜΑΣΤΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ ΒΡΟΧΗΣ Σήµερα, οι περισσότεροι κάτοικοι των δασών ζουν σε µικρούς οικισµούς ή ζουν µε νοµαδικό κυνήγι και συλ λογή. Στο παρελθόν, τα τροπικά δάση βροχής και οι γύρω περιοχές υποστήριξαν θαυµαστούς πολιτισµούς, όπως οι Μάγιας, οι Ίνκας και οι Αζτέκοι, οι οποίοι ανέπτυξαν πολύπλοκες κοινωνίες και συνέβαλαν σηµαντικά στις επιστήµες. Αυτοί οι θαυµαστοί πολιτισµοί αντιµετώπισαν µερικά από τα ίδια περιβαλλοντικά προβλήµατα (υπερβολική απώλεια δασών, διάβρωση του εδάφους, υπερπληθυσµό, έλλειψη αποθεµάτων νερού ) που αντιµετωπίζουµε και σήµερα. Για τους Μάγιας, η ζηµιά προς το περιβάλλον ήταν ενδεχοµένως τόσο εκτενής που προκάλεσε τον αφανισµό τους. (303) ΓΝΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΩΝ ΓΗΓΕΝΩΝ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ Ένας από τους πλέον ενδιαφέροντες τοµείς έρευνας στα τροπικά δάση είναι η εθνοβοτανική, δηλαδή η µελέτη του πώς οι άνθρωποι χρησιµοποιούν τα φυτά του τόπου τους για την αντιµετώπιση ασθενειών και παθήσεων. Οι πληθυσµοί των δασών διαθέτουν απίστευτες γνώσεις για τα φαρµακευτικά φυτά, µε θεραπείες για τα πάντα, από δαγκώµατα φιδιού µέχρι όγκους.

5 Μέχρι σήµερα, πολλά από τα φάρµακα που δίνονται µε συνταγές στο δυτικό κόσµο προέρχονται από φυτά και το 70% των φυτών που έχουν αναγνωριστεί ότι έχουν αντικαρκινικά χαρακτηριστικά, από το Εθνικό Ίδρυµα Καρκίνου των ΗΠΑ, βρίσκονται µόνο στο τροπικό δάσος βροχής. Οι γνώσεις των φαρµακευτικών φυτών συνήθως κατέχονται από τον σαµάνο ή "θεραπευτή" ενός χωριού. Ο σαµάνος θεραπεύει τους ασθενείς συχνά µε πολύπλοκες τελετές, χρησιµοποιώντας φυτά που έχει συλλέξει στο γύρω δάσος. (304) ΤΙ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΓΙΝΕΙ ΟΙ ΓΗΓΕΝΕΙΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ ΤΟΥ ΑΜΑΖΟΝΙΟΥ; Πριν από την ανακάλυψη του Νέου Κόσµου από το Χριστόφορο Κολόµβο τον 15ο αιώνα, εκτιµάται ότι 7-10 εκατοµµύρια Αµερινδιάνων (αυτός είναι ο όρος για τους ιθαγενείς λαούς της Αµερικής ) ζούσαν στα δάση βροχής της Αµερικής, οι µισοί από αυτούς στη Βραζιλία. Στις Άνδεις υπήρχαν θαυµαστές πόλεις και ο Αµαζόνιος υποστήριζε τις αγροτικές κοινωνίες. Με την άφιξη των Ευρωπαίων, ήρθε και το τέλος των γηγενών πολιτισµών της Κεντρικής και Νοτίου Αµερικής. Οι Ευρωπαίοι έφεραν ασθένειες που σκότωσαν εκατοµµύρια Αµερινδιάνους και 100 χρόνια µετά από την άφιξη αυτών των ξένων, ο πληθυσµός των Αµερινδιάνων είχε µειωθεί κατά 90%. Οι περισσότεροι από τους επιβιώσαντες γηγενείς ζούσαν στο εσωτερικό του δάσους: είτε εκδιώχθηκαν εκεί από τους Ευρωπαίους είτε ζούσαν εκεί κατά παράδοση, σε µικρότερες οµάδες. (305) ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ ΒΡΟΧΗΣ Χωρίς τηλεόραση, Ίντερνετ και βιντεοπαιχνίδια, τα παιδιά του δάσους βροχής κάνουν περίπου τα ίδια πράγµατα που κάνετε κι εσείς. Παίζουν µε τους φίλους τους, βοηθούν τις οικογένειές τους στις δουλειές και πηγαίνουν σχολείο. Επειδή τα «παιδιά του δάσους βροχής» ζουν πιο κοντά στη φύση από το µέσο παιδί στο δυτικό κόσµο, µαθαίνουν πράγµατα που βοηθούν το γύρω περιβάλλον τους. Από µικρή ηλικία, πολλά παιδιά µαθαίνουν να ψαρεύουν, να κυνηγούν και να συλλέγουν υλικά και φαγητό από το δάσ ος. Αντί να πηγαίνουν σε παιδική χαρά ή για ψώνια, τα παιδιά σε µέρη όπως ο Αµαζόνιος διασκεδάζουν περνώντας τον περισσότερο χρόνο τους εκτός σπιτιού, παίζοντας στο δάσος και στα ποτάµια και τα ρυάκια. (401) ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ; Τα δάση βροχής είναι σηµαντικά για το παγκόσµιο οικοσύστηµα. Τα δάση βροχής: + φιλοξενούν πολλά φυτά και ζώα, + βοηθούν στη σταθεροποίηση του παγκόσµιου κλίµατος, + προστατεύουν από πληµµύρες, ξηρασίες και διάβρωση, + αποτελούν πηγή φαρµάκων και τροφίµων, + υποστηρίζουν τους πληθυσµούς των διαφόρων φυλών και τέλος + είναι ενδιαφέροντα µέρη για επίσκεψη (402) ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ ΒΟΗΘΟΥΝ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ Τα δάση βροχής βοηθούν στη σταθεροποίηση του παγκόσµιου κλίµατος, καθώς απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα από την ατµόσφαιρα. Η υπερβολική ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα στην ατµόσφαιρα πιστεύεται

6 ότι συµβάλλει στην αλλαγή του κλίµατος µέσω του φαινοµένου του θερµοκηπίου. Κατά συνέπεια, τα δάση βροχής είναι σηµαντικά για την αντιµετώπιση του φαι νοµένου του θερµοκηπίου. Τα δάση βροχής επηρεάζουν επίσης τις τοπικές καιρικές συνθήκες, επειδή δηµιουργούν βροχοπτώσεις και µετριάζουν τις θερµοκρασίες. (403) ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ ΦΙΛΟΞΕΝΟΥΝ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑ ΖΩΗ Τα δάση βροχής φιλοξενούν µεγάλο πλήθος από τη χλωρίδα και την πανίδα της γης, συµπεριλαµβανοµένων πολλών ειδών που απειλούνται µε εξαφάνιση. Εξαιτίας της κοπής των δασών, πολλά είδη είναι καταδικασµένα να εξαφανιστούν. Ορισµένα είδη του δάσους βροχής µπορούν να επιβιώσουν µόνο στο φυσικό τους ενδια ίτηµα. Οι ζωολογικοί κήποι δεν µπορούν να σώσουν όλα τα ζώα. (404) ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ ΒΟΗΘΟΥΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Τα δάση βροχής βοηθούν στη διατήρηση του κύκλου του νερού. Σύµφωνα µε τη Γεωλογική Έρευνα στις ΗΠΑ, «ο κύκλος του νερού, γνωστός επίσης ως υδρολογικός κύκλος, είναι η συνεχής µετακίνηση του νερού πάνω, ψηλότερα ή χαµηλότερα από την επιφάνεια της γης». Ο ρόλος του δάσους βροχής στον κύκλο νερού είναι να προσθέτει νερό στην ατµόσφαιρα µέσω της διαδικασίας της διαπνοής (κατά την οποία ελευθερώνουν νερό από τα φύλλα τους κατά τη φωτοσύνθεση ). Αυτή η υγρασία συµβάλλει στο σχηµατισµό σύννεφων βροχής, τα οποία ελευθερώνουν το νερό επιστρέφοντάς το στο δάσος βροχής. Στον Αµαζόνιο, το 50-80% της υγρασίας παραµένει στον κύκλο νερού του οικοσυστήµατος. Εξαιτίας της κοπής των δασών, µειώνεται η ποσότητα υγρασίας που πηγαίνει στην ατµόσφαιρα και οι βροχοπτώσεις µειώνονται και ορισµένες φορές αυτό οδηγεί σε ξηρασία. (405) ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ ΜΕΙΩΝΟΥΝ ΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ Οι ρίζες των δέντρων του δάσους βροχής και η βλάστηση βοηθούν στη σταθεροποίηση του εδάφους. Όταν κόβονται τα δέντρα, δεν υπάρχει τίποτα για να προστατεύει το έδαφος και τα χώµατα αποµακρύνονται γρήγορα µε τη βροχή. Η διαδικασία αποµάκρυνσης των χωµάτων είναι γνωστή ως διάβρωση. Καθώς το χώµα αποµακρύνεται προς τα ποτάµια, προκαλεί προβλήµατα για τα ψάρια και τους ανθρώπους. Τα ψάρια υποφέρουν, επειδή το νερό θολώνει, ενώ οι άνθρωποι έχουν πρόβληµα στη ναυσιπλοΐα στις πλωτές οδούς, διότι αυτές γίνονται πιο ρηχές, εξαιτίας της αυξηµέν ης ποσότητας λάσπης στο νερό. Στο µεταξύ, οι αγρότες χάνουν καλλιεργήσιµη γη, που είναι σηµαντική για τις καλλιέργειες. (501) ΓΙΑΤΙ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΝΤΑΙ ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ; Κάθε χρόνο, κόβεται και καταστρέφεται µια έκταση δάσους βροχής περίπου ίση µε την Πελοπόννησο. Τα φυτά και τα ζώα που ζούσαν σε αυτά τα δάση είτε πεθαίνουν είτε πρέπει να βρουν ένα νέο δάσος για να κατοικήσουν. Για ποιο λόγο καταστρέφονται τα δάση βροχής;

7 Οι άνθρωποι είναι ο κύριος λόγος καταστροφής των δασών βροχής ή αποδάσωσης. Οι άνθρωποι κόβουν τα δάση βροχής για πολλούς λόγους, µεταξύ των οποίων οι εξής : + ξύλο τόσο για ξυλεία όσο και για καυσόξυλα, + γεωργία, τόσο για µικρά όσο και για µεγάλα αγροκτήµατα, + γη για φτωχούς αγρότες που δεν έχουν πού αλλού να ζήσουν, + βοσκότοποι για κοπάδια και + κατασκευή δρόµων (502) ΥΛΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ ΒΡΟΧΗΣ Ένας από τους κύριους λόγους καταστροφής των δασών βροχής είναι η υλοτοµία. Πολλοί τύποι ξύλου, που χρησιµοποιούνται για έπιπλα, δάπεδα και οικοδοµές, συλλέγονται από τα τροπικά δάση της Αφρικής, της Ασίας και της Νοτίου Αµερικής. Αγοράζοντας ορισµένα προϊόντα που βασίζονται στο ξύλο, ο κόσµος σε µέρη όπως η Ελλάδα συµβάλλει άµεσα στην καταστροφή των δασών βροχής. Παρόλο που η υλοτοµία µπορεί να πραγµατοποιείται έτσι ώστε να µειώνεται η ζηµιά προς το περιβάλλον, το µεγαλύτερο µέρος της υλοτοµίας στα δάση βροχής είναι ιδιαίτερα καταστρεπτικό. Μεγάλα δέντρα κόβονται και σέρνονται µέσα από το δάσος, δηµιουργούνται οδοί πρόσβασης που ανοίγουν περιοχές του δάσους στη γε ωργία για φτωχούς αγρότες. Στην Αφρική, οι εργάτες στην υλοτοµία συχνά βασίζονται σε «θηράµατα» για πρωτεΐνες. Κυνηγούν άγρια ζώα, όπως γορίλες, ελάφια και χιµπαντζήδες για τροφή. Οι έρευνες διαπιστώνουν ότι το πλήθος ειδών που ζουν στο δάσος βροχής που υφίσταται υλοτόµηση είναι πολύ µικρότερο από εκείνο του ανέγγιχτου πρωτογενούς δάσους βροχής. Πολλά ζώα του δάσους βροχής δεν µπορούν να επιβιώσουν στο αλλοιωµένο περιβάλλον. Οι γηγενείς συχνά βασίζονται στη συλλογή ξύλου από τα δάση βροχής για καυσόξυλα και οικοδοµικά υλικά. Στο παρελθόν, αυτές οι πρακτικές δεν προκαλούσαν ιδιαίτερες ζηµιές στο οικοσύστηµα. Σήµερα όµως, σε περιοχές µε µεγάλους ανθρώπινους πληθυσµούς, και µόνο το πλήθος των ανθρώπων που συλλέγουν ξύλο από µια περιοχή δάσους βροχής µπορεί να προκαλέσει τροµακτική ζηµιά. Για παράδειγµα, τα δάση γύρω από τα στρατόπεδα προσφύγων στην Κεντρική Αφρική (Ρουάντα και Κονγκό) απογυµνώθηκαν κυριολεκτικά από όλα τα δέντρα σε ορισµένες περιοχές. (503) ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ ΒΡΟΧΗΣ Κάθε χρόνο, χιλιάδες µίλια δάσους βροχής καταστρέφονται για γεωργική χρήση. Οι κυριότερες δύο οµάδες που ευθύνονται για τη µετατροπή του δάσους βροχής σε γεωργική γη είναι οι φτωχοί αγρότες και οι επιχειρήσεις. Οι φτωχοί αγρότες, σε πολλά µέρη του κόσµου, βασίζονται στην αποψίλωση του δάσους βροχής για να ταΐσουν τις οικογένειές τους. Καθώς δεν έχουν πρόσβαση σε καλύτερες γεωργικές γαίες, αυτοί οι άνθρωποι χρησιµοποιούν την αποψίλωση και καύση για να καθαρίσουν τµήµατα του δάσους για µικρά χρονικά διαστήµατα. Συνήθως καλλιεργούν την αποψιλωµένη γη για δύο χρόνια, έως ότου εξαντληθούν τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους και χρειαστεί να µεταφερθούν σε κάποιο νέο τµήµα του δάσους. Οι γεωργικές εταιρείες αποψιλώνουν περισσότερο δάσος βροχής από ποτέ άλλοτε, ειδικότερα στον Αµαζόνιο, όπου τεράστιες εκτάσεις του δάσους

8 βροχής µετατρέπονται σε αγροκτήµατα σόγιας. Ορισµένοι ειδικοί πιστεύουν ότι, κάποια στιγµή στο µέλλον, η Νότια Αµερική θα διαθέτει γεωργικές εκτάσεις το ίδιο µεγάλες µε τις πεδιάδες της Μεσοδύσης των Ηνωµένων Πολιτειώ ν. Μεγάλο κοµµάτι αυτών των γεωργικών γαιών θα έχει δηµιουργηθεί εις βάρος του δάσους βροχής του Αµαζονίου. (503α) Γιατί είναι τα βιολογικά καύσιµα βλαβερά για τα δάση βροχής; Πρόσφατα εκδηλώθηκε µεγάλο ενδιαφέρον για τη χρήση φυτών ως καύσιµα, ώστε να αντικαταστήσουν τα ορυκτά καύσιµα, όπως βενζίνη και πετρέλαιο, που συµβάλλουν µε αέρια του θερµοκηπίου στην ατµόσφαιρα, θερµαίνοντας τον πλανήτη. Αυτά τα φυτικά καύσιµα, τα οποία ονοµάζονται βιολογικά καύσιµα, παράγονται συνήθως από αγροτικές καλλιέργε ιες. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι βιολογικών καυσίµων: αιθανόλη και βιοντήζελ. Η αιθανόλη παράγεται συνήθως από καλαµπόκι και ζαχαροκάλαµο, ενώ το βιοντήζελ παράγεται από το φρούτο του φοίνικα (περισσότερο φοινικέλαιο), σόγια (περισσότερη σόγια) και κραµβέλαιο. Ενώ τα βιολογικά καύσιµα που παράγονται από τις αγροτικές καλλιέργειες προκαλούν λιγότερη µόλυνση και εκποµπές αερίων θερµοκηπίου από τα συµβατικά ορυκτά καύσιµα, στην πρακτική εφαρµογή οι επιστήµονες ανακαλύπτουν ότι ορισµένα προκαλούν περιβαλλοντικ ά προβλήµατα. Τα βιολογικά καύσιµα πλήττουν επίσης τους φτωχούς. Η αιτία είναι κυρίως οικονοµική. Σήµερα που οι παραδοσιακές διατροφικές καλλιέργειες χρησιµοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας, παρατηρείται αυξηµένη ζήτηση για αυτές τις καλλιέργειες, η οποία µεταφράζεται σε υψηλότερες τιµές. Παρόλο που οι υψηλότερες τιµές συµφέρουν ορισµένους αγρότες, που κερδίζουν περισσότερα από τις καλλιέργειές τους, συνεπάγονται πιο ακριβές τιµές σε είδη διατροφής για τους καταναλωτές. Στις φτωχές χώρες, όπου οι άνθρωποι έχουν πολύ λίγα χρήµατα, αυτό σηµαίνει ότι πολλοί πεινούν. Το 2007 και το 2008, σε πολλές χώρες εκδηλώθηκαν διαµαρτυρίες και επεισόδια από ανθρώπους που δεν άντεχαν οικονοµικά την άνοδο των τιµών των τροφίµων. Οι υψηλότερες τιµές των καλλιεργειών προκαλούν και άλλα προβλήµατα. Για να αξιοποιήσουν τις υψηλότερες τιµές, οι αγρότες σε ολόκληρο τον κόσµο µετατρέπουν τη γη σε καλλιεργήσιµα εδάφη. Καθώς το µεγαλύτερο µέρος της γης στο Βόρεια Αµερική και την Ευρώπη χρησιµοποιείται ήδη για καλλιέργειες, η γεωργία επεκτείνεται στις τροπικές χώρες, ειδικότερα στη Βραζιλία και την Ινδονησία, όπου υπάρχουν ακόµη µεγάλες εκτάσεις κατάλληλες για νέα αγροτική γη. Το πρόβληµα είναι ότι ένα µέρος αυτής της γης καλύπτεται αυτήν τη στιγµή από τροπικά δάση βροχής. Όταν οι αγρότες κόβουν τα δάση βροχής για να φτιάξουν αγροκτήµατα, τα νεκρά δέντρα απελευθερώνουν διοξείδιο του άνθρακα και άλλα αέρια θερµοκηπίου στην ατµόσφαιρα (ακριβώς όπως γίνεται κατά την καύση ορυκτών καυσίµων ). Επιπλέον, η καταστροφή των δασών βροχής προκαλεί µετακινήσεις των γηγενών πληθυσµών και το θάνατο άγριων ζώων. Συνεπώς, τα βιολογικά καύσιµα επηρεάζουν σοβαρά το περιβάλλον. Ορισµένα βιολογικά καύσιµα είναι λιγότερο βλαβερά από άλλα. Όταν οι καλλιέργειες πραγµατοποιούνται σε εγκαταλειµµένες αγροτικές γαίες και σε περιοχές που δεν καλύπτονται από φυσικά οικοσυστήµατα, µπορεί να έχουν χαµηλή επίδραση στο περιβάλλον, εφόσον δεν γίνεται υπερβολική χρήση λιπασµάτων και φυτοφαρµάκων. Στο µέλλον, οι νέοι τύποι βιολογικών καυσίµων θα παράγουν ακόµη χαµηλότερες εκποµπές αερίων θερµοκηπίου και µπορεί πράγµατι να βοηθούν το περιβάλλον. Για

9 παράδειγµα, η χρήση γηγενούς χόρτου για την παραγωγή βιολογικών καυσίµων στις Ηνωµένες Πολιτείες θα µπορούσε να προσφέρει µεγαλύτερη παραγωγή βιολογικού καυσίµου και να προ καλεί λιγότερη µόλυνση από την αιθανόλη, που βασίζεται στο καλαµπόκι. Ταυτόχρονα, αυτό το χόρτο µπορεί να βελτιώσει τη γονιµότητα του εδάφους και να µην αποστραγγίξει τον υδροφόρο ορίζοντα. (504) ΚΟΠΑΔΙΑ ΖΩΩΝ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ ΒΡΟΧΗΣ Η αποψίλωση για τη δηµιουργία βοσκότοπων είναι η κυριότερη αιτία αποδάσωσης στον Αµαζόνιο και η Βραζιλία σήµερα παράγει περισσότερο βοδινό κρέας από ποτέ. Εκτός από την εκτροφή ζώων για τροφή, πολλοί γαιοκτήµονες χρησιµοποιούν τα κοπάδια τους για να επεκτείνουν τη γεωργική εκµετάλλευση. Οδηγώντας απλά τα ζώα τους σε µια δασική περιοχή, οι γαιοκτήµονες µπορούν να αποκτήσουν δικαιώµατα ιδιοκτησίας σε αυτήν την περιοχή. (505) ΟΔΟΠΟΙΙΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ ΒΡΟΧΗΣ Η κατασκευή δρόµων και αυτοκινητοδρόµων στο δάσος βροχής ανοίγει την πρόσβαση σε µεγάλες περιοχές για ανάπτυξη. Στη Βραζιλία, ο Δια- Αµαζόνιος αυτοκινητόδροµος είχε ως αποτέλεσµα την καταστροφή τεράστιων δασικών εκτάσεων από φτωχούς εποίκους, υλοτόµους και καταπατητές. Στην Αφρική, οι οδοί, που έχουν ανοιχτεί για να διευκολύνουν την υλοτοµία, παρέχουν πρόσβαση σε λαθροκυνηγούς, που κυνηγούν άγρια ζώα που κινδυνεύουν από εξαφάνιση ως «θηράµατα» ή κρέας το οποίο πουλούν στους κατοίκους των πόλεων. (506) Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΦΤΩΧΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΔΑΣΩΣΗ Η φτώχια παίζει σηµαντικό ρόλο στην αποδάσωση. Τα δάση βροχής του κόσµου µας βρίσκονται στις φτωχότερες περιοχές του πλανήτη. Οι άνθρωποι που ζουν µέσα και γύρω από τα δάση βροχής βασίζονται σε αυτά τα οικοσυστήµατα για την επιβίωσή τους. Συλλέγουν φρούτα και ξυλεία, κυνηγούν άγρια ζώα για να έχουν κρέας στο τραπέζι τους και πληρώνονται από τις εταιρίες για να εξάγουν πόρους από τις δασικές ζώνες. Οι περισσότεροι φτωχοί άνθρωποι στις αγροτικές περιοχές δεν θα έχουν ποτέ τις επιλογές που εµείς, στις χώρες του δυτικού κόσµου, θεωρούµε δεδοµένες. Αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν σχεδόν ποτέ την επιλογή να σπουδάσουν ή να γίνουν γιατροί, εργάτες ή υπάλληλοι. Χρειάζεται να ζήσουν από τη γη που τους περιβάλλει και να αξιοποιήσουν όποιους πόρους µπορούν να βρουν. Η ένδειά τους κοστίζει στον υπόλοιπο κόσµο, λόγω της απώλειας των τροπικών δασών βροχής και των άγριων ζώων. Εάν δεν φροντίσουµε για αυτούς τους ανθρώπους, δεν θα είναι δυνατή η διάσωση των δασών βροχής. (601) ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΩΣΟΥΜΕ ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ; Τα δάση βροχής εξαφανίζονται ραγδαία. Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που έχουν τη διάθεση να σώσουν τα δάση βροχής. Τα κακά νέα είναι ότι η διάσωση των δασών βροχής δεν πρόκειται να είναι εύκολη. Θα χρειαστούν προσπάθειες και συνεργασία πολλών ανθρώπων για να διασφαλιστεί ότι τα δάση βροχής και τα άγρια ζώα, που κατοικούν σε αυτά, θα επιβιώσουν, ώστε να τα εκτιµήσουν και να τα χαρούν τα δικά σας παιδιά.

10 Ορισµένα βήµατα για τη διάσωση των δασών βροχής και, σε ευρύτερη κλίµακα, των οικοσυστηµάτων σε ολόκληρο τον κόσµο είναι να επικεντρωθούµε στα «ΔΕΝΤΡΑ» : + Να διδάξουµε στους άλλους τη σπουδαιότητα του περιβάλλοντος και τους τρόπους µε τους οποίους µπορούν να βοηθήσουν στη διάσωση των δασών βροχής. + Να αποκαταστήσουµε τα κατεστραµµένα οικοσυστήµατα φυτεύοντας δέντρα στη γη όπου έχουν κοπε ί δάση. + Να ενθαρρύνουµε τους ανθρώπους να ζουν µε τρόπο που δεν βλάπτει το περιβάλλον + Να δηµιουργήσουµε πάρκα για την προστασία των δασών βροχής και της άγριας ζωής + Να υποστηρίζουµε τις εταιρείες που λειτουργούν µε τρόπους που ελαχιστοποιούν τη ζηµιά προς το περιβάλλον (602) ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΒΡΟΧΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η εκπαίδευση αποτελεί κρίσιµο παράγοντα για τη διάσωση των δασών βροχής του κόσµου µας. Οι άνθρωποι πρέπει να δουν την οµορφιά και να κατανοήσουν τη σπουδαιότητα αυτών των δασών, ώστε να θέλουν να µάθουν να τα προστατεύουν. Η περιβαλλοντική εκπαίδευση πρέπει να λαµβάνει χώρα τόσο στις χώρες του δυτικού κόσµου, όπως η Ελλάδα, όσο και σε χώρες µε δάση βροχής, όπως η Βολιβία και η Μαδαγασκάρη. Στην Ελλάδα, οι άνθρωποι πρέπει να κατανοήσουν πώς συµβάλλουν οι ίδιοι στην απώλεια των δασών βροχής. Για παράδειγµα, η αγοράζοντας ορισµένα προϊόντα όπως µαόνι, συµβάλλουµε στην κοπή δασών βροχής σε άλλες χώρες. Εάν εµείς, οι Έλληνες, κάνουµε µια προσπάθεια να µάθουµε περισσότερα για το περιβάλλον, θα µπορέσουµε να κατανοήσουµε τι χάνουµε µε την εξαφάνιση του δάσους βροχής. Μπορούµε επίσης να αποφασίσουµε να αγοράζουµε τα προϊόντα και να υποστηρίζουµε τις εταιρείες και τους οργανισµούς που βοηθούν το δάσος βροχής. Στις χώρες όπου υπάρχουν δάση βροχής, οι ιθαγενείς ορισµένες φορές δεν γνωρίζουν γιατί τα δάση είναι σηµαντικά. Μέσω εκπαιδευτικών προγραµµάτων, αυτοί οι άνθρωποι µπορούν να µάθουν ότι τα δάση παρέχουν βασικές υπηρεσίες (όπως καθαρό νερό) και ότι φιλοξενούν φυτά και ζώα που δεν υπ άρχουν πουθενά αλλού στον κόσµο. Ελάχιστα παιδιά, σε χώρες όπως η Μαδαγασκάρη, γνωρίζουν ότι οι λεµούριοι δεν υπάρχουν στην Αµερική. Χαίρονται ιδιαίτερα όταν µαθαίνουν ότι οι λεµούριοι ζουν µόνο στη Μαδαγασκάρη. (603) ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΟΡΘΩΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣ ΩΝ ΒΡΟΧΗΣ Στο πλαίσιο της προστασίας των δασών βροχής, πρέπει επίσης να εξετάσουµε τον τρόπο µε τον οποίο µπορούν να εξυγιανθούν τα κατεστραµµένα δάση. Παρόλο που είναι αδύνατο να ξαναφυτέψουµε ένα δάσος βροχής, ορισµένα δάση µπορούν να αποκατασταθούν αφού κοπούν -- ιδιαίτερα εάν βοηθηθούν µέσω της φύτευσης δέντρων. Σε ορισµένες περιπτώσεις, υπάρχει επίσης η δυνατότητα χρήσης αποδασωµένων περιοχών για βελτιωµένες µορφές γεωργίας, ώστε να παρέχουν τροφή για τους κοντινούς κατοίκους. Όταν αυτοί οι κάτοικοι θα έχουν τροφή, δεν θα χρειάζεται πλέον να κόψουν άλλο κοµµάτι του δάσους για να φυτέψουν καλλιέργειες. Ένας πολλά υποσχόµενος τοµέας της έρευνας εξετάζει τις αρχαίες κοινωνίες, που ζούσαν στο δάσος βροχής του Αµαζονίου, πριν από την άφιξη των Ευρωπαίων τον 15 ο αιώνα. Φαίνεται ότι αυτοί οι πληθυσµοί

11 µπορούσαν να εµπλουτίσουν το χώµα του δάσους βροχής, το οποίο συνήθως είναι αρκετά φτωχό, χρησιµοποιώντας ξυλοκάρβουνο και οστά ζώων. Βελτιώνοντας την ποιότητα του εδάφους, µεγάλες εκτάσεις του Αµαζονίου που έχουν αποδασωθεί θα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν για να υποστηρίξουν γεωργικές δραστηριότητες. Έτσι θα µπορούσε να µειωθεί η πίεση στις περιοχές δασών βροχών για γεωργική γη. Επιπλέον, η «µαύρη γη», terra preta όπως την ονοµάζουν, θα µπορούσε να χρησιµο ποιηθεί για την καταπολέµηση της πλανητικής αύξησης της θερµοκρασίας, επειδή απορροφά διοξείδιο του άνθρακα, ένα σηµαντικό αέριο του θερµοκηπίου. (604) ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΝΑ ΖΟΥΝ ΜΕ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΗ ΕΠΙΒΛΑΒΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ένας βασικός παράγοντας για τη διάσωση των δασών βροχής και του περιβάλλοντος είναι η ενθάρρυνση όλων των ανθρώπων να ζουν µε τρόπους που βλάπτουν λιγότερο το περιβάλλον τους. Η οδήγηση αυτοκινήτων χαµηλής κατανάλωσης καυσίµου, η εξοικονόµηση νερού, το σβήσιµο των φώτων όταν δεν είναι απαραίτητα και η ανακύκλωση αποτελούν τρόπους µε τους οποίους εσείς και η οικογένειά σας µπορείτε να µειώσετε τις επιπτώσεις που εσείς επιβάλλετε στο περιβάλλον. Τι µπορώ να κάνω για να βοηθήσω το περιβάλλον; Στις χώρες όπου υπάρχουν δάση βροχής, πολλοί επιστήµονες και οργανισµοί εργάζονται για να βοηθήσουν τους ιθαγενείς ώστε να ζουν µε τρόπους λιγότερο επιβλαβείς για το περιβάλλον. Ορισµένοι ονοµάζουν αυτήν την ιδέα «αειφόρο ανάπτυξη». Η αειφόρος ανάπτυξη αποσκοπεί στη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων ενώ ταυτόχρονα προστατεύεται το περιβάλλον. Χωρίς τη βελτίωση των µέσων διαβίωσης των ανθρώπων που ζουν µέσα και γύρω από τα δάση βροχής, είναι εξαιρετικά δύσκολο να προστατεύσουµε τα πάρκα και την άγρια ζωή. Η διαδικασία διαφύλαξης και προστασίας πρέπ ει να ωφελεί τους ιθαγενείς, ώστε να λειτουργήσουν τα πάρκα. (605) ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΡΚΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΥΝ ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΡΙΑ ΖΩΗ Η δηµιουργία προστατευµένων περιοχών, όπως εθνικών πάρκων, είναι ένας θαυµάσιος τρόπος διάσωσης των δασών βροχής και των άλλων οικοσυστηµάτων. Οι προστατευµένες περιοχές είναι τοποθεσίες υπό προστασία λόγω της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής τους αξίας. Η διαχείριση των προστατευµένων περιοχών πραγµατοποιείται συνήθως από τα κράτη, τα οποία χρησιµοποιούν δασικούς υπαλλήλους και δασοφύλακες για να εφαρµόζουν τους κανόνες του πάρκου και να προστατεύουν κατά οποιαδήποτε παράνοµης δραστηριότητας, όπως κυνήγι και κοπή δέντρων. Σήµερα, τα πάρκα προστατεύουν πολλά από τα είδη που βρίσκονται σε µεγαλύτερο κίνδυνο στον κόσµο. Ζώα όπως τα πάντα, βρίσκονται µόνο σε προστατευµένες περιοχές. Τα πάρκα είναι πιο επιτυχηµένα όταν έχουν την υποστήριξη των ιθαγενών που ζουν µέσα και γύρω από την προστατευµένη περιοχή. Εάν οι ιθαγενείς ενδιαφέρονται για το πάρκο, µπορούν να σχηµατίσουν µια «οµάδα προστασίας», η οποία θα προστατεύει το πάρκο από την παράνοµη υλοτόµηση και τη λαθροθηρία. Ένας αποτελεσµατικός τρόπος προστασίας των δασών βροχής είναι η συµµετοχή των ιθαγενών στη διαχείριση του πάρκου. Οι ιθαγενείς γνωρίζουν περισσότερα για το δάσος από οποιονδήποτε άλλο και τους

12 συµφέρει η προφύλαξή του ως παραγωγικού οικοσυστήµατος, που τους παρέχει τροφή, κατάλυµα και καθαρό νερό. Οι έρευνες έχουν διαπιστώσει, σε ορισµένες περιπτώσεις, ότι τα «πάρκα που ελέγχονται από τους ιθαγενείς» είναι µια δοµή που µπορεί στη πραγµατικότητα να προστατεύσει το δάσος βροχής καλύτερα από τα «εθνικά πάρκα» στον Αµαζόνιο. Τα πάρκα µπορούν επίσης να βοηθήσουν την οικονοµία των χωρών όπου βρίσκονται δάση βροχής, προσελκύοντας ξένους τουρίστες, που πληρώνο υν είσοδο, προσλαµβάνουν τοπικούς οδηγούς για να επισκεφθούν τη ζούγκλα και αγοράζουν τοπικά χειροτεχνήµατα, όπως καλάθια, µπλούζες και κοσµήµατα µε χάντρες. (606) ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΠΟΥ ΔΕΝ ΒΛΑΠΤΟΥΝ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Σήµερα, υπάρχουν πολλές εταιρείες που νοιάζονται για το περιβάλλον. Αυτές οι εταιρείες αναζητούν τρόπους µείωσης της επίδρασής τους στον κόσµο που τις περιβάλλει, µέσω της ανακύκλωσης, της εξοικονόµησης ενέργειας και της υποστήριξης των προσπαθειών διαφύλαξης και προστασίας σε άλλες χώρες. Εάν οι καταναλωτές, όπως εσείς και οι γονείς σας, υποστηρίζετε αυτές τις εταιρείες, αγοράζοντας τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, τότε το περιβάλλον θα έχει καλύτερη τύχη. Πώς να µάθετε αν οι εταιρείες είναι φιλικές προς το περιβάλλον (607) ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Ο οικοτουρισµός είναι ένας περιβαλλοντικά υπεύθυνος τρόπος ταξιδιού, µε στόχο την απόλαυση και την εκτίµηση της φύσης και των πολιτιστικών εµπειριών. Ο οικοτουρισµός πρέπει να έχει µικρή επίδραση στο περιβάλλον και να συµβάλλει στην ποιότητα ζω ής των ιθαγενών. (610) ΤΙ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΣΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Στο σπίτι σας, µπορείτε να κάνετε πολλά πράγµατα για να βοηθήσετε να µειωθεί η δική σας επίδραση στο περιβάλλον. + Τρώτε λιγότερο βοδινό και χοιρινό. Τα ψάρια και τα πουλερικά έχουν πολύ µικρότερη επίδραση στο περιβάλλον, ενώ οι υπόλοιπες πηγές πρωτεϊνών, όπως οι ξηροί καρποί και η βιολογική σόγια, προκαλούν ακόµη µικρότερη ζηµιά στον πλανήτη. + Σκεφθείτε τη συσκευασία πριν αγοράσετε προϊόντα. Τα ζαχαρωτά και σοκολατάκια που είναι τυλιγµένα σε ξεχωριστό χαρτάκι το καθένα δηµιουργούν πολλά σκουπίδια, ενώ τα φρούτα και τα λαχανικά είναι πιο υγιεινά και δηµιουργούν λιγότερα σκουπίδια. + Σβήνετε τα φώτα όταν δεν τα χρειάζεστε. Όταν ένας λαµπτήρας καεί, αντικαταστήστε τον µε λαµπτήρες που εξοικονοµούν ηλεκτρικό ρεύµα + Μη σπαταλάτε νερό. + Κάνετε ανακύκλωση. + Ενθαρρύνετε τους γονείς σας να οδηγούν οικονοµικά αυτοκίνητα και να µη θερµαίνουν υπερβολικά το σπίτι τους. + Μην αφήνετε τα ζώα σας στο δρόµο όταν δεν τα θέλετε πλέον. Πριν αγοράσετε ένα ζωάκι, να είστε βέβαιοι ότι σκοπεύετε να το φροντίζετε. Το να έχετε ένα ζώο είναι µια υποχρέωση. Τι µπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε στη διάσωση των δασών βροχής : + Μην αγοράζετε προϊόντα από δέρµατα άγριων ζώων

13 + Μην αγοράζετε εξωτερικά ζωάκια που έχουν συλληφθεί απευθείας από την άγρια φύση. Μπορείτε να ρωτήσετε στο κατάστηµα κατοικίδιων ζώων αν τα ζώα «πιάστηκαν στην άγρια φύση» ή εάν «εκτράφηκαν σε αιχµαλωσία». Τα ζώα που «εκτράφηκαν σε αιχµαλωσία» είναι πιο φιλικά για το περιβάλλον + Αγοράζετε ανακυκλωµένο χαρτί. + Μην αγοράζετε ξύλινα προϊόντα από την Ινδονησία, τη Μαλαισία, τη Βραζιλία ή την Αφρική, εκτός αν είστε βέβαιοι ότι προέρχονται από προµηθευτές φιλικούς προς το περιβάλλον. Ένας αποτελεσµατικός τρόπος για να µάθετε εάν το ξύλο είναι ασφαλές για το δάσος είναι η «ετικέτα πιστοποίησης» που πρέπει να έχει πάνω του. Ένα παράδειγµα ετικέτας πιστοποίησης είναι η ετικέτα «FSC-certified», που σηµαίνει ότι το ξύλο προέρχεται από δάση που υφίστανται αειφόρο διαχε ίριση. + Μάθετε περισσότερα για τα δάση βροχής και τα φυτά και τα ζώα που ζουν σε αυτά. Πείτε στους φίλους και τους γονείς σας γιατί τα δάση βροχής είναι σηµαντικά. (611) ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΡΗΤΡΑ Με το παρόν, παρέχεται συναίνεση χρήσης αυτού του εγγράφου για ελεύθερη διανοµή σε τυπωµένη ή άλλη µορφή, εφόσον αναφέρεται η mongabay.com ως πηγή. Η Mongabay.com έχει ως σκοπό την ενθάρρυνση του ενδιαφέροντος για την άγρια ζωή και τα παρθένα εδάφη, προωθώντας ταυτόχρονα την ευαισθητοποίηση σε περιβαλλοντικά θέµατα. Εάν δεν αναφέρεται διαφορετικά, όλο το περιεχόµενο της τοποθεσίας έχει γραφεί από τον Ρετ Μπάτλερ. Μετάφραση στα Ελληνικά από την Διατίθεται Αγγλική έκδοση της τοποθεσίας Web.

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3

ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3 Πίνακας 1: Μέσοι όροι τµηµάτων ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΜΕΣΟΙ ΟΡΟΙ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3 A01 Μεταξύ ενός οικολογικού και ενός κοινού προϊόντος, 4.99 3.46 2.22 διαλέγω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Γίνομαι. Φρουρός Αειφορίας. Αειφορία θέλω και μπορώ Να φέρω εγώ στον πλανήτη αυτό! Εγώ και Εσύ Μαζί πιο δυνατοί!

Γίνομαι. Φρουρός Αειφορίας. Αειφορία θέλω και μπορώ Να φέρω εγώ στον πλανήτη αυτό! Εγώ και Εσύ Μαζί πιο δυνατοί! Γίνομαι Φρουρός Αειφορίας Αειφορία θέλω και μπορώ Να φέρω εγώ στον πλανήτη αυτό! Εγώ και Εσύ Μαζί πιο δυνατοί! Δοκιμασία 1 η 1. ΓΙΝΟΜΑΙ ΦΡΟΥΡΟΣ ΝΕΡΟΥ Το νερό είναι πολύτιμο. Κάθε σταγόνα μετρά. Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των . ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΟΥ CO 2.1 Γενικά Η υπερθέρµανση του πλανήτη και οι κλιµατικές αλλαγές ως αποτέλεσµα της αύξησης των εκλυόµενων αερίων του θερµοκηπίου, λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα Ζώα του δάσους υπό εξαφάνιση Τμήμα Α4 Σχ. Έτος 2012-20132013 Α τετράμηνο Είναι διεθνές σύμβολο της WWF. Τ α υ τ ό τ η τ α Όνομα : Γιγάντιο Πάντα Βάρος : 86-125 κιλά Ύψος : 1.20-1.90μ. Βιότοπος, εξάπλωση

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Παρεμβάσεις του Ανθρώπου στο Περιβάλλον Γνωστικό Αντικείμενο: Βιολογία Διδακτική Ενότητα: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις 46 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2006 ΘΕΜΑ 1 Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α ΑΣΟΓΕΩΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΓΗΣ Θεσσαλονίκη, 4 Φεβρουαρίου 2005 ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE Βασίλειος Π. Παπαναστάσης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus 4// Bιολογική ποικιλότητα ή Bιοποικιλότητα ποικιλότητα των διαφόρων μορφών ζωής Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus Επίπεδα βιοποικιλότητας Γενετική ποικιλότητα Ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: 6 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η Επισκόπηση χωρίζεται σε δύο μέρη: Α. Γενικό μέρος (συμπληρώνεται από όλα τα Σχολεία) Β. Ειδικό Μέρος που αντιστοιχεί στο θέμα που επιλέγεται κάθε χρόνο (Νερό,

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά Στάδια Προγράμματος Καθορισμός Θέματος Ομάδων εργασίας Συλλογή υλικού σχετικού με το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Εισαγωγή Η υπερθέρµανση του πλανήτη θεωρείται το πιο σηµαντικό περιβαλλοντικό πρόβληµα σε παγκόσµιο επίπεδο Υπάρχει όµως µεγάλη αβεβαιότητα και σηµαντική επιστηµονική διαµάχη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόζμια Γκπαίδερζη «Σοξθή για όλξρπ Σοξθή για ζκέση»

Παγκόζμια Γκπαίδερζη «Σοξθή για όλξρπ Σοξθή για ζκέση» Παγκόζμια Γκπαίδερζη «Σοξθή για όλξρπ Σοξθή για ζκέση» Πείνα /Γενετικά Σροποποιημένα Σρόφιμα ΓΓΩΡΓΙΑΝΑ ΚΟΤΡΙΔΟΤ Γ- ΛΤΚΓΙΟΤ- ΛΤΚΓΙΟ ΑΓΙΟΤ ΙΩΑΝΝΗ ΛΓΜΓΟΤ Διαηοξθή και η ζημαζία ηηπ για ηημ ργεία 1) «Άφησε

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας ΕλληνικήΕταιρείαΑξιοποίησης Ανακύκλωσης Α.Ε. Τα σκουπίδια μας... Αυξάνονται χρόνομετοχρόνο!

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός 1ου Μαθήματος

Οδηγός 1ου Μαθήματος Οδηγός 1ου Μαθήματος Στόχος του 1 ου μαθήματος Το 1 ο μάθημα αφορά τη διδακτική ενότητα: «Εισαγωγή στην ανακύκλωση συσκευασιών». Στόχος του 1 ου μαθήματος είναι ο/ η εκπαιδευτικός να εισάγει για πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης.

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη. Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη. Τα τελευταία χρόνια όμως, το αγαθό αυτό βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Click to edit Master subtitle style. Τιμπαλέξης Βασίλης 23/11/10

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Click to edit Master subtitle style. Τιμπαλέξης Βασίλης 23/11/10 Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Click to edit Master subtitle style Τιμπαλέξης Βασίλης ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΦΟΡΜΗΣΗΣ Αρχικά, επιδιώκουμε να ερευνήσουμε τις γνώσεις των παιδιών γύρω από το νερό, τον όγκο που καταλαμβάνει στη

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Ρύπανση του εδάφους

4.2 Ρύπανση του εδάφους 110 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 4.2 Ρύπανση του εδάφους Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ρυπαίνουν το έδαφος Ερωτήσεις κατανόησης θεωρίας και προβλήματα 2-1. Η ρύπανση του εδάφους οφείλεται κυρίως στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 73 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΥΤ. ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.2. Η ενότητα Χρήσιμοι Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προστατεύω το περιβάλλον

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προστατεύω το περιβάλλον Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προστατεύω το περιβάλλον Ενότητα: Περιβάλλον (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: B1, B2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua.

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua. χαρτί χαρτόνι γυαλί πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα υπόλοιπα απόβλητα ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! «Ανάπτυξη και εφαρμογή πιλοτικού συστήματος για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Στερεών

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Τα φυτά αποκαλούνται ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ επειδή

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. Να συµπληρώσεις ορθογραφηµένα τα κενά του παρακάτω άρθρου και να τονίσεις όπου χρειάζεται:

1. Να συµπληρώσεις ορθογραφηµένα τα κενά του παρακάτω άρθρου και να τονίσεις όπου χρειάζεται: Ι ΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟ ΙΩΝ ΠΑΙ ΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 ΒΑΘΜΙ Α: ΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: Γ ΡΟ ΟΣ, 16 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ιάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις. Προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Greenpeace είναι µία διεθνής µη κερδοσκοπική οργάνωση που µε τη δράση της αναδεικνύει τα σηµαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήµατα και προωθεί

Η Greenpeace είναι µία διεθνής µη κερδοσκοπική οργάνωση που µε τη δράση της αναδεικνύει τα σηµαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήµατα και προωθεί Η Greenpeace είναι µία διεθνής µη κερδοσκοπική οργάνωση που µε τη δράση της αναδεικνύει τα σηµαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήµατα και προωθεί αποτελεσµατικές λύσεις για ένα πράσινο και ειρηνικό µέλλον.

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα

Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα Κων/νος Αµπελιώτης, Επικ. Καθηγητής Γραφείο 3.1, Τηλ. 210-9549363 E-mail: kabeli@hua.gr Πως θα γίνει το µάθηµα; 13 παραδόσεις Κάθε Παρασκευή 10-13 Οι παραδόσεις θα τοποθετούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΥΧΤΕΡΙΔΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΥΧΤΕΡΙΔΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΥΧΤΕΡΙΔΩΝ ΣΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Γεωργιακάκης Παναγιώτης Βιολόγος Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Γιατί δεν συμπαθούμε τις νυχτερίδες; Δραστηριοποίηση τη νύχτα Ενεργητική πτήση Κινέζοι,

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ Κωνσταντίνος Λιαρίκος Δείκτης ζωντανού πλανήτη Οικολογική αστοχία Δείκτης ζωντανού πλανήτη Αειφορία Πλανητικά όρια Το αποτύπωμα στις χρήσεις γης Αλλαγές στις

Διαβάστε περισσότερα

Γεια σας κάλοι µου φίλοι! Είµαι η χαρουπιά και ζω στο χερσόνησο του Ακάµα. Είµαι 400 χρονών. Πριν δυο εκατοντάδες χρόνια γεννήθηκα από ένα σπόρο που

Γεια σας κάλοι µου φίλοι! Είµαι η χαρουπιά και ζω στο χερσόνησο του Ακάµα. Είµαι 400 χρονών. Πριν δυο εκατοντάδες χρόνια γεννήθηκα από ένα σπόρο που Φαντάζοµαι ότι είµαι ένα δέντρο που µιλά και προσπαθώ να πείσω τους ανθρώπους να προστατέψουν το δάσος Γεια σας καλοί µου φίλοι.το ξέρετε ότι είµαι ένα Πεύκο στο δάσος της Πυκνής;Είµαι 200 χρονών.πριν

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αναφέρεται στις ενέργειες των επιχειρήσεων που αποσκοπούν στην συμβολή αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών ζητημάτων. Η Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ;

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ; ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ορισμός: Είναι η διαδικασία με την οποία επαναχρησιμοποιείται εν μέρει ή ολικά οτιδήποτε αποτελεί έμμεσα ή άμεσα αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και το οποίο στην μορφή που είναι δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα