INTERNATIONAL ADVISORY BOARD H. Ghodse (UK) G. Ikkos (UK) M. Kastrup (Denmark) K. Kirby (Australia) D. Lecic-Tosevski (Serbia) C.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "INTERNATIONAL ADVISORY BOARD H. Ghodse (UK) G. Ikkos (UK) M. Kastrup (Denmark) K. Kirby (Australia) D. Lecic-Tosevski (Serbia) C."

Transcript

1

2 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Τριμηνιαία έκδοση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας Διονυσίου Αιγινήτου 17, 3oς όροφος, Αθήνα Τηλ.: , Fax: Εκδότης: Βασίλης Κονταξάκης Ιδιοκτήτης: Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία Παπαδιαμαντοπούλου 11, Αθήνα Τηλ.: ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Επίτιμος πρόεδρος: Γ.Ν. Χριστοδούλου Πρόεδρος: Β. Κονταξάκης Αναπληρωτής προέδρου: Ι. Παπακώστας Μέλη: Ι. Ζέρβας, Μ. Μαργαρίτη, Δ. Πλουμπίδης M. Abou-Saleh (UK) H. Akiskal (USA) G. Alexopoulos (USA) N. Andreasen (USA) S. Bloch (Australia) N. Bouras (UK) Γραμματεία ΕΨΕ: Ελένη Γκρέτσα Τηλ.: , Fax: Ιστοσελίδα: PSYCHIATRIKI Quarterly journal published by the Hellenic Psychiatric Association 17 Dionisiou Eginitou str., 3rd floor, Athens Tel.: , Fax: Publisher: Vassilis Kontaxakis Owner: Hellenic Psychiatric Association 11, Papadiamantopoulou str., Athens Tel.: EDITORIAL BOARD Emeritus editor: G.N. Christodoulou Editor: V. Kontaxakis Associate editor: J. Papakostas Members: Ι. Zervas, M. Margariti, D. Ploumpidis INTERNATIONAL ADVISORY BOARD H. Ghodse (UK) G. Ikkos (UK) M. Kastrup (Denmark) K. Kirby (Australia) D. Lecic-Tosevski (Serbia) C. Lyketsos (USA) M. Maj (Italy) R. Salokangas (Finland) A. Marneros (Germany) O. Steenfeld-Foss (Norway) J. Mezzich (USA) A. Tasman (USA) H.J. Möller (Germany) P. Tyrer (UK) R. Montenegro (Argentina) C. Pantelis (Australia) Secretariat: Helen Gretsa Tel.: , Fax: Web-site: Εργασίες για δημοσίευση, επιστολές, βιβλία για παρουσίαση να απευθύνονται στον Πρόεδρο της Συντακτικής Επιτροπής: Διονυσίου Αιγινήτου 17, 3oς όροφος, Αθήνα Ετήσιες συνδρομές: Eσωτερικού 40,00 Eξωτερικού $ 80,00 + ταχυδρομικά Καταβάλλονται με επιταγή στον ταμία της ΕΨΕ: Παπαδιαμαντοπούλου 11, Αθήνα Τα μέλη της Εταιρείας δεν υποχρεούνται σε καταβολή συνδρομής ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝ ISO 9001:2000 Manuscripts, letters, books for review should be addressed to the Editor: 17 Dionisiou Eginitou str., 3rd floor, Athens, Greece Annual subscriptions: ( or $ postage) are payable by check to the treasurer of the Hellenic Psychiatric Association: 11, Papadiamantopoulou str., Athens For the members of the Association subscription is free EDITING ΕΝ ISO 9001:2000 Αδριανείου 3 και Κατεχάκη, Αθήνα (Ν. Ψυχικό) Τηλ.: , Fax: Ε-shop: EN ISO 9001:2000 Υπεύθυνος τυπογραφείου Α. Βασιλάκου, Αδριανείου Αθήνα Τηλ , Adrianiou str., GR Αthens-Greece Τel.: , Fax: E-shop: EN ISO 9001:2000 Printing supervision A. Vassilakou 3, Adrianiou str. GR Athens Tel

3 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ HELLENIC PSYCHIATRIC ASSOCIATION ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Ν. Τζαβάρας Αντιπρόεδρος: Ι. Γκιουζέπας Γεν. Γραμματέας: Δ. Αναγνωστόπουλος Ταμίας: Ε. Σιούτη Μέλη: Κ. Κόλλιας Ν. Μιχοπούλου Β. Τσιπάς EXECUTIVE COUNCIL Chairman: Ν. Tzavaras Vice-Chairman: J. Giouzepas Secretary General: D. Anagnostopoulos Treasurer: I. Siouti Members: Κ. Κollias N. Michopoulou V. Tsipas ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Μέλη: Β. Αλεβίζος Γ. Γιαννιός Ν. Ζαχαριάδης ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Μέλη: Χ. Βαρουχάκης Α. Παράσχος Ι. Χατζηαντωνίου DISCIPLINARY COUNCIL Members: B. Alevizos G. Giannios N. Zachariadis FINANCIAL CONTROL COMMITTΕE Members: Ch. Varouhakis A. Paraschos J. Chatziantoniou ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΑΘΗΝΩΝ Πρόεδρος: Ν. Ζαχαριάδης Γραμματέας: Χρ. Χριστοδούλου Ταμίας: Κ. Κόντης DIVISIONS ATHENS Chairman: Secretary: Treasurer: N. Zachariadis Ch. Christodoulou C. Kontis ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Πρόεδρος: Γραμματέας: Ταμίας: Γ. Καπρίνης Γ. Γαρύφαλλος Β. Μποζίκας MACEDONIA Chairman: Secretary: Treasurer: G. Kaprinis G. Garyfallos V. Bozikas ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πρόεδρος: O. Μουζάς Γραμματέας: Π. Στοφόρος Ταμίας: A. Ξηρομερίτης CENTRAL GREECE Chairman: Secretary: Treasurer: O. Mouzas P. Stoforos A. Xiromeritis ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ & ΔΥΤΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ Πρόεδρος: Β. Μαυρέας Γραμματέας: Α. Μαρτίνος Ταμίας: Ε. Λαυρέντζου NORTHWESTERN GREECE Chairman: V. Mavreas Secretary: A. Martinos Treasurer: E. Lavrentzou ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Πρόεδρος: Γραμματέας: Ταμίας: Φ. Γουρζής Α. Κατριβάνου Ι. Βλάχος PELOPONNESUS Chairman: Secretary: Treasurer: Ph. Gourzis A. Katrivanou J. Vlachos

4 ΚΛΑΔΟΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόεδρος: Ε. Λύκουρας Γραμματείς: Ι. Χατζημανώλης, Π. Σακκάς ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόεδρος: Ν. Ζηλίκης Γραμματείς: E. Σουμάκη, Δ. Αναστασόπουλος ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Ν. Τζαβάρας Γραμματείς: Γ. Καπρίνης, Μ. Διαλλινά ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Ι. Λιάππας Γραμματείς: Ι. Νηματούδης, Χ. Παπαγεωργίου ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόεδρος: Δ. Πλουμπίδης Γραμματείς: Γ. Γαρύφαλλος, Σ. Θεοδωροπούλου ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Πρόεδρος: Χ. Καραμανωλάκη Γραμματείς: Στ. Κούλης, Ι. Ζέρβας ΨΥΧΟΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόεδρος: A. Φόρτος Γραμματείς: Ν. Δέγλερης, Ρ. Γουρνέλλης ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Β. Αλεβίζος Γραμματείς: Ι. Χατζημανώλης, Θ. Μουγιάκος ΟΥΣΙΟΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ Πρόεδρος: Ι. Λιάππας Γραμματείς: Ι. Διακογιάννης, Θ. Παπαρρηγόπουλος ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΩΝ & ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Πρόεδρος: Κ. Φουντουλάκης Γραμματείς: Ι. Νηματούδης, Ι. Ζέρβας ΨΥΧΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ Πρόεδρος: Α. Δουζένης Γραμματείς: Α. Βούρδας, Χ. Τσόπελας ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόεδρος: Λ. Μαρκάκη Γραμματείς: Β. Τσιπάς, Δ. Λέννας ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόεδρος: Ι. Παπακώστας Γραμματείς: Ν. Βαϊδάκης, Β. Αλεβίζος TEXNΗΣ & ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόεδρος: Γ. Μποτονάκης Γραμματείς: Π. Βασιλειάδης, Μ. Διαλλινά ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ & ΔΕΟΝΤΟΛΟΠΑΣ Πρόεδρος: Α. Παράσχος Γραμματείς: Β. Αλεβίζος, Α. Δουζένης ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ Πρόεδρος: Ι. Γκιουζέπας Γραμματείς: Α. Αυγουστίδης, Δ. Κυριαζής ΑΥΤΟΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΩΝ & ΒΙΑΙΩΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ Πρόεδρος: Μπ. Χαβάκη-Κονταξάκη Γραμματείς: Δ. Παππά, Κ. Παπλός ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόεδρος: Β. Κονταξάκης Γραμματείς: Κ. Κόντης, Η. Τζαβέλλας ΤΗΛΕΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόεδρος: Κ. Κατσαδώρος Γραμματείς: Χ. Ζαχαροπούλου, Ι. Μαλογιάννης ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ - ΔΙΑΣΥΝΔΕΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗΣ Πρόεδρος: Μ. Συγγελάκης Γραμματείς: Α. Βιδάλης, Γ. Μουσσάς SECTIONS BIOLOGICAL PSYCHIATRY Chairman: E. Lykouras Secretaries: J. Hatzimanolis, P. Sakkas CHILD PSYCHIATRY Chairman: N. Zilikis Secretaries: Ε. Soumaki, D. Anastasopoulos PSYCHOPATHOLOGY Chairman: N. Tzavaras Secretaries: G. Kaprinis, M. Diallina PSYCHOPHYSIOLOGY Chairman: J. Liappas Secretaries: J. Nimatoudis, Ch. Papageorgiou SOCIAL PSYCHIATRY Chairman: D. Ploumpidis Secretaries: G. Garyfallos, S. Theodoropoulou PSYCHOTHERAPY Chairman: Ch. Karamanolaki Secretaries: St. Koulis, I. Zervas PSYCHOGERIATRICS Chairman: Α. Fortos Secretaries: N. Degleris, R. Gournellis PSYCHOPHARMACOLOGY Chairman: V. Alevizos Secretaries: J. Chatzimanolis, Th. Mougiakos SUBSTANCE ABUSE Chairman: J. Liappas Secretaries: J. Diakoyiannis, Th. Paparrigopoulos PSYCHOMETRIC & NEUROPSYCHOLOGIC MEASUREMENTS Chairman: K. Fountoulakis Secretaries: J. Nimatoudis, I. Zervas FORENSIC PSYCHIATRY Chairman: A. Douzenis Secretaries: A. Vourdas, Ch. Tsopelas PRIVATE PSYCHIATRY Chairman: L. Markaki Secretaries: V. Tsipas, D. Lennas HISTORY OF PSYCHIATRY Chairman: I. Papakostas Secretaries: N. Vaidakis, V. Alevizos ART & PSYCHIATRY Chairman: G. Botonakis Secretaries: P. Vasileiadis, M. Diallina PSYCHIATRY & ETHICS Chairman: A. Paraschos Secretaries: V. Alevizos, A. Douzenis PSYCHIATRY & RELIGION Chairman: J. Giouzepas Secretaries: A. Augoustides, D. Kyriazis SELF-DESTRUCTIVE BEHAVIOR & VIOLENCE Chairman: B. Havaki-Kontaxaki Secretaries: D. Pappa, K. Paplos PREVENTIVE PSYCHIATRY Chairman: V. Kontaxakis Secretaries: C. Kontis, E. Tzavellas TELEPSYCHIATRY Chairman: K. Katsadoros Secretaries: C. Zacharopoulou, J. Malogiannis CONSULTATION-LIAISON PSYCHIATRY & PSYCHOSOMATICS Chairman: M. Syngelakis Secretaries: A. Vidalis, G. Moussas

5 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Τριμηνιαία έκδοση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Άρθρο σύνταξης «Ντόπινγκ» ένα σύγχρονο πρόβλημα χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών Ι.Α. Λιάππας Ανασκόπηση Συννοσηρότητα χρήσης ουσιών και ψυχικών διαταραχών Β. Λεωνιδάκη και Μ. Μαλλιώρη Ερευνητική εργασία Μελέτη των στάσεων απέναντι στην τροφή σε τελειόφοιτες φοιτήτριες Διαιτολογίας/Διατροφής Φ. Γονιδάκης, Α. Σιγάλα, Ε. Βάρσου, Α. Λάγιου, Γ.Ν. Παπαδημητρίου Ειδικά άρθρα Ινομυαλγία των ενηλίκων μια κατ' εξοχήν ψυχοσωματική νοσολογική οντότητα Ν.Γ. Γαλανόπουλος, Δ.Ν. Αρτέμης, Χ. Κωνσταντινίδης, Μ. Λειβαδίτης Επανεξέταση της δράσης του λιθίου επί των γνωσιακών λειτουργιών: Πρωτογενείς επιδράσεις Ε. Τσάλτα και Σ. Καλογεράκου Προσεχείς επιστημονικές εκδηλώσεις Οδηγίες για τους συγγραφείς... 82

6 PSYCHIATRIKI Quarterly journal published by the Hellenic Psychiatric Association CONTENTS Editorial "Doping" a modern problem of psychotropic substances misuse I.A. Liappas Review Comorbidity of substance use with mental disorders V. Leonidaki and M. Maliori Research article A study of eating attitudes in Nutrition and Dietetics senior students F. Gonidakis, A. Sigala, E. Varsou, A. Lagiou, G.N. Papadimitriou Special articles Fibromyalgia in adults-a mainly psychosomatic entity N.G. Galanopoulos, D.N. Artemis, H. Konstantinidis, M. Leivaditis A review of the effects of lithium on cognitive functions: primary effects E. Tsalta and St. Kalogerakou Future scientific meetings Instructions to contributors... 83

7 Ðíåýìá êáé óþìá óå éóïññïðßá Ôï áíôéøõ ùôéêü ãéá ôï ðíåýìá êáé ôï óþìá GEODON 20, 40, 60, 80 mg êáøüêéá, óêëçñü, GEODON 10 mg/ml ðüóéìï åíáéþñçìá ÊÜèå êáøüêéï óêëçñü ðåñéý åé ìïíïûäñéêþ õäñï ëùñéêþ æéðñáæéäüíç éóïäýíáìç ìå 20 mg, 40 mg, 60 mg Þ 80 mg æéðñáæéäüíç. ÊÜèå ml ðüóéìïõ åíáéùñþìáôïò ðåñéý åé ìïíïûäñéêþ õäñï ëùñéêþ æéðñáæéäüíç éóïäýíáìç ìå 10 mg æéðñáæéäüíçò. Åíäåßîåéò: Åíäåßêíõôáé ãéá ôç èåñáðåßá ôçò ó éæïöñýíåéáò. Åíäåßêíõôáé ãéá ôç èåñáðåßá ôùí ìáíéáêþí Þ ìåéêôþí åðåéóïäßùí ìåôñßïõ âáèìïý óïâáñüôçôáò óôç äéðïëéêþ äéáôáñá Þ (ç ðñüëçøç åðåéóïäßùí äéðïëéêþò äéáôáñá Þò äåí Ý åé åðéâåâáéùèåß). Ïé óõíôáãïãñáöïýíôåò éáôñïß ðñýðåé íá ëáìâüíïõí õðüøç ôïõò ôï åíäå üìåíï ç æéðñáæéäüíç íá ðñïêáëýóåé ðáñüôáóç ôïõ äéáóôþìáôïò QT. Áíôåíäåßîåéò: ÃíùóôÞ õðåñåõáéóèçóßá óôç æéðñáæéäüíç Þ óå ïðïéïäþðïôå áðü ôá Ýêäï á. ÃíùóôÞ ðáñüôáóç ôïõ äéáóôþìáôïò QT. ÓõããåíÝò óýíäñïìï ðáñáôåôáìýíïõ QT. Ðñüóöáôï ïîý Ýìöñáãìá ôïõ ìõïêáñäßïõ. Ìç áíôéññïðïýìåíç êáñäéáêþ áíåðüñêåéá. Áññõèìßåò ðïõ áíôéìåôùðßæïíôáé ìå áíôéáññõèìéêü öáñìáêåõôéêü ðñïúüíôá ÔÜîçò ÉÁ êáé ÉÉÉ.Ôáõôü ñïíç èåñáðåßá ìå öáñìáêåõôéêü ðñïúüíôá,ôá ïðïßá ðñïêáëïýí ðáñüôáóç ôïõ äéáóôþìáôïò QT,üðùò áíôéáññõèìéêü öüñìáêá ÔÜîçò ÉÁ êáé ÉÉÉ,ôñéïîåßäéï ôïõ áñóåíéêïý, áëïöáéôñßíç, ïîåéêþ ëåâïìåèáäßëç, ìåæïñéäáæßíç, èåéïñéäáæßíç, ðéìïæßäç, óðáñöëïîáóßíç, ãêáôéöëïîáóßíç, ìïîéöëïîáóßíç, ìåèáíïóïõëöïíéêþ äïëáóåôñüíç, ìåöëïêßíç, óåñôéíäüëç Þ óéæáðñßäç. ÅéäéêÝò ðñïåéäïðïéþóåéò êáé ðñïöõëüîåéò êáôü ôç ñþóç: ÐñÝðåé íá ëáìâüíåôáé ôï éáôñéêü éóôïñéêü ôïõ áóèåíïýò, ðïõ ðåñéëáìâüíåé áîéïëüãçóç ôïõ ïéêïãåíåéáêïý ôïõ éóôïñéêïý, êáèþò åðßóçò íá ðñáãìáôïðïéåßôáé êáé êëéíéêþ åîýôáóç ðñïêåéìýíïõ íá áíáãíùñéóôïýí ïé áóèåíåßò ãéá ôïõò ïðïßïõò äåí óõíéóôüôáé ç èåñáðåßá ìå æéðñáæéäüíç. ÄéÜóôçìá QT: Ç æéðñáæéäüíç ðñïêáëåß äïóïåîáñôþìåíç åëáöñü Ýùò ìýôñéïõ âáèìïý ðáñüôáóç ôïõ äéáóôþìáôïò QT. ÊáôÜ óõíýðåéá, ç æéðñáæéäüíç äåí ðñýðåé íá ïñçãåßôáé ìáæß ìå öáñìáêåõôéêü ðñïúüíôá ðïõ åßíáé ãíùóôü üôé ðñïêáëïýí ðáñüôáóç ôïõ äéáóôþìáôïò QT. Ðñïóï Þ óõíéóôüôáé óå áóèåíåßò ìå óçìáíôéêþ âñáäõêáñäßá. ÇëåêôñïëõôéêÝò äéáôáñá Ýò, üðùò õðïêáëéáéìßá êáé õðïìáãíçóéáéìßá áõîüíïõí ôïí êßíäõíï íá åìöáíéóôïýí êáêïþèåéò áññõèìßåò êáé ðñýðåé íá äéïñèþíïíôáé ðñéí áðü ôçí Ýíáñîç ôçò èåñáðåßáò ìå æéðñáæéäüíç. ¼ôáí áóèåíåßò ìå óôáèåñïðïéçìýíç êáñäéáêþ íüóï ðñüêåéôáé íá õðïâëçèïýí óå èåñáðåßá ìå ôï öüñìáêï, ðñýðåé íá ðñïçãåßôáé çëåêôñïêáñäéïãñáöéêüò Ýëåã ïò ðñéí áðü ôçí Ýíáñîç ôçò èåñáðåßáò. ÅÜí åìöáíéóôïýí êáñäéáêü óõìðôþìáôá, üðùò áßóèçìá ðáëìþí, ßëéããïò, ëéðïèõìßá Þ óðáóìïß ôüôå ðñýðåé íá åîåôáóôåß ç ðéèáíüôçôá êáêïþèïõò áññõèìßáò êáé íá ãßíåé åêôßìçóç ôçò êáñäéáêþò ëåéôïõñãßáò ðïõ íá ðåñéëáìâüíåé êáé ÇÊà Ýëåã ï. ÓõíéóôÜôáé äéáêïðþ ôçò èåñáðåßáò åöüóïí ôï äéüóôçìá QTc åßíáé > 500 msec. ïõí õðüñîåé óðüíéåò áíáöïñýò ìåôü ôçí êõêëïöïñßá ôïõ ðñïúüíôïò,êïéëéáêþò ôá õêáñäßáò äßêçí ñéðéäßïõ (torsade de pointes)óå áóèåíåßò ðïõ åëüìâáíáí æéðñáæéäüíç,ìå áóáöåßò ðïëëáðëïýò ðáñüãïíôåò êéíäýíïõ. ÐáéäéÜ êáéýöçâïé: Ç áóöüëåéá êáé ç áðïôåëåóìáôéêüôçôá ôçò æéðñáæéäüíçò óå ðáéäéü êáé åöþâïõò äåí Ý åé åêôéìçèåß. Êáêüçèåòíåõñïëçðôéêüóýíäñïìï (NeurolepticMalignantSyndrome - NMS): Tï NMS, åßíáé Ýíá óðüíéï áëëü åíäå ïìýíùò èáíáôçöüñï óýíäñïìï, ðïõ Ý åé óõó åôéóèåß ìå ôç ñþóç Üëëùí áíôéøõ ùóéêþí öáñìáêåõôéêþí ðñïúüíôùí, óõìðåñéëáìâáíïìýíçò êáé ôçò æéðñáæéäüíçò. Ç áíôéìåôþðéóç ôïõ NMS ðñýðåé íá ðåñéëáìâüíåé Üìåóç äéáêïðþ üëùí ôùí áíôéøõ ùóéêþí öáñìáêåõôéêþí ðñïúüíôùí. ¼øéìç äõóêéíçóßá: ÕðÜñ åé ðéèáíüôçôá åìöüíéóçò üøéìçò äõóêéíçóßáò êáèþò êáé Üëëùí üøéìùí åîùðõñáìéäéêþí óõíäñüìùí ìåôü áðü ìáêñüò äéüñêåéáò èåñáðåßá ìå æéðñáæéäüíç. Åßíáé ãíùóôü ðùò ïé áóèåíåßò ìå äéðïëéêþ äéáôáñá Þ åßíáé éäéáéôýñùò åõðáèåßò óå áõôþ ôçí êáôçãïñßá óõìðôùìüôùí. Ôá óõìðôþìáôá áõôü åìöáíßæïíôáé åðßóçò óõ íüôåñá ìå ôçí áõîçìýíç äéüñêåéá êáé ìå ôçí ðüñïäï ôçò çëéêßáò. ÅÜí åìöáíéóôïýí óçìåßá êáé óõìðôþìáôá üøéìçò äõóêéíçóßáò ðñýðåé íá åîåôáóôåß ç ðåñßðôùóç åëüôôùóçò ôçò äüóçò Þ êáé äéáêïðþò ôçò ïñþãçóçò æéðñáæéäüíçò. Óðáóìïß: ÓõíéóôÜôáé ðñïóï Þ êáôü ôç èåñáðåßá áóèåíþí ìå éóôïñéêü óðáóìþí. ÇðáôéêÞ áíåðüñêåéá: Äåí õðüñ åé åðáñêþò åìðåéñßá óå áóèåíåßò ìå óïâáñþ çðáôéêþ áíåðüñêåéá êáé êáôü óõíýðåéá ç ñþóç ôçò æéðñáæéäüíçò óå áõôþ ôçí ïìüäá ôùí áóèåíþí áðáéôåß ðñïóï Þ. ÖáñìáêåõôéêÜ ðñïúüíôá ðïõ ðåñéý ïõí ëáêôüæç: ÅðåéäÞ ôï êáøüêéï ðåñéý åé ôï Ýêäï ï ëáêôüæç, ïé áóèåíåßò ìå óðüíéá êëçñïíïìéêü ðñïâëþìáôá äõóáíåîßáò óôçí ãáëáêôüæç, óå Ýëëåéøç ëáêôüóçò Lapp Þ óå äõóáðïññüöçóç ãëõêüæçò-ãáëáêôüæçò, äåí èá ðñýðåé íá ëáìâüíïõí áõôü ôï öüñìáêï. ÁõîçìÝíïò êßíäõíïò áããåéáêþí åãêåöáëéêþí åðåéóïäßùí óôïí ðëçèõóìü ìå Üíïéá: Óå ôõ áéïðïéçìýíåò, åëåã üìåíåò ìå åéêïíéêü öüñìáêï, êëéíéêýò äïêéìýò óôïí ðëçèõóìü ìå Üíïéá ìå êüðïéá Üôõðá áíôéøõ ùóéêü Ý åé ðáñáôçñçèåß Ýíáò êáôü ðñïóýããéóç ôñéðëü áõîçìýíïò êßíäõíïò áããåéáêþí åãêåöáëéêþí áíåðéèýìçôùí óõìâáìüôùí. Äåí åßíáé ãíùóôüò ï ìç áíéóìüò ãéá ôïí ïðïßï õðüñ åé áõôüò ï áõîçìýíïò êßíäõíïò. ÁõîçìÝíïò êßíäõíïò äåí ìðïñåß íá áðïêëåéóôåß êáé ãéá Üëëá áíôéøõ ùóéêü Þ êáé ãéá Üëëïõò ðëçèõóìïýò áóèåíþí. Ôï GEODON ðñýðåé íá ñçóéìïðïéåßôáé ìå ðñïóï Þ óå áóèåíåßò ìå ðáñüãïíôåò êéíäýíïõ ãéá åãêåöáëéêü åðåéóüäéï. Ôï GEODON 10 mg/ml ðüóéìï åíáéþñçìá ðåñéý åé methyl parahydroxybenzoate êáé propyl parahydroxybenzoate ðïõ ìðïñåß íá ðñïêáëýóïõí áëëåñãéêýò áíôéäñüóåéò (ðéèáíþò ìå êáèõóôýñçóç), êáé óå åîáéñåôéêýò ðåñéðôþóåéò, âñïã üóðáóìï. Áíåðéèýìçôåò åíýñãåéåò: Áíåðéèýìçôåò åíýñãåéåò: Ç áðü ôïõ óôüìáôïò ïñçãïýìåíç æéðñáæéäüíç Ý åé ïñçãçèåß óå êëéíéêýò äïêéìýò, óå ðåñßðïõ 6500 áóèåíåßò. Ïé ðéï óõ íýò áíåðéèýìçôåò åíýñãåéåò óå êëéíéêýò äïêéìýò ãéá ôç ó éæïöñýíåéá, Þôáí ç êáôáóôïëþ êáé ç áêáèçóßá. Óå êëéíéêýò äïêéìýò ãéá ôç äéðïëéêþ ìáíßá, ïé ðéï óõ íýò áíåðéèýìçôåò åíýñãåéåò Þôáí ç êáôáóôïëþ, ç áêáèçóßá, ç åîùðõñáìéäéêþ äéáôáñá Þ êáé ç æüëç. Ï ðáñáêüôù ðßíáêáò ðåñéý åé áíåðéèýìçôá óõìâüìáôá ðïõ âáóßæïíôáé óå óõíäõáóìýíåò, âñá õ ñüíéåò (4-6 åâäïìüäåò), óôáèåñþò äüóçò ìåëýôåò óôç ó éæïöñýíåéá êáé âñá õ ñüíéåò (3 åâäïìüäåò) ìåëýôåò, äéáêõìïýìåíçò äüóçò, óôç äéðïëéêþ ìáíßá, ìå ðéèáíþ Þ åíäå üìåíç óõó Ýôéóç ìå ôç èåñáðåßá ìå æéðñáæéäüíç êáé ðïõ åìöáíßæïíôáé ìå óõ íüôçôá ìåãáëýôåñç áðü ôï åéêïíéêü öüñìáêï. ¼ëåò ïé áíåðéèýìçôåò åíýñãåéåò áíáöýñïíôáé áíü óõ íüôçôá (ðïëý óõ íýò (>1/10), óõ íýò (>1/100, <1/10), ü é óõ íýò (>1/1000, <1/100), óðüíéåò (<1/1000). Ïé áíåðéèýìçôåò åíýñãåéåò ðïõ áíáöýñïíôáé ðáñáêüôù ìðïñåß åðßóçò íá ó åôßæïíôáé ìå ôçí õðïêåßìåíç íüóï êáé/þ ôá óõã ïñçãïýìåíá öüñìáêá. Óõ íýò: Áíçóõ ßá, äõóôïíßá, áêáèçóßá, åîùðõñáìéäéêþ äéáôáñá Þ, ðáñêéíóïíéóìüò (óõìðåñéëáìâáíïìýíùí ôùí: óçìåßïõ ïäïíôùôïý ôñï ïý, âñáäõêéíçóßáò, õðïêéíçóßáò), ôñüìïò, æüëç, êáôáóôïëþ, õðíçëßá, êåöáëáëãßá, èüìâïò üñáóçò, íáõôßá, Ýìåôïò, äõóêïéëéüôçôá, äõóðåøßá, îçñïóôïìßá, õðåñýêêñéóç óéýëïõ, ìõïóêåëåôéêþ áêáìøßá, åîáóèýíéóç, êüðùóç. ¼ é óõ íýò: ÁõîçìÝíç üñåîç, äéýãåñóç, Üã ïò, óõóöéãêôéêü áßóèçìá ëáéìïý, åöéüëôçò, ãåíéêåõìýíïé ôïíéêïêëïíéêïß óðáóìïß, üøéìç äõóêéíçóßá, äõóêéíçóßá, áêïõóßá åêñïþ óéýëïõ áðü ôï óôüìá, áôáîßá, äõóáñèñßá, êñßóç ðåñéóôñïöþò ïöèáëìéêþí âïëâþí, äéáôáñá Þ óôçí ðñïóï Þ, õðåñõðíßá, õðáéóèçóßá, ðáñáéóèçóßá, ëþèáñãïò, áßóèçìá ðáëìþí, ôá õêáñäßá, öùôïöïâßá, ßëéããïò, åìâïýò, õðåñôáóéêþ êñßóç, õðýñôáóç, ïñèïóôáôéêþ õðüôáóç, õðüôáóç, äýóðíïéá, êõíüã ç, äéüññïéá, äõóöáãßá, ãáóôñßôéäá, ãáóôñåíôåñéêþ äõóöïñßá, äéïãêùìýíç ãëþóóá, ðá éü ãëþóóá, ìåôåùñéóìüò, êíßäùóç, åîüíèçìá, êçëéäïâëáôéäþäåò åîüíèçìá, áêìþ, ìõïóêåëåôéêþ äõóöïñßá, ìõúêþ êñüìðá, ðüíïò ôïõ Üêñïõ, äõóêáìøßá Üñèñùóçò, èùñáêéêþ äõóöïñßá, ìç öõóéïëïãéêü âüäéóìá, Üëãïò, äßøá, áýîçóç çðáôéêþí åíæýìùí. ÓðÜíéåò: Ñéíßôéäá, õðáóâåóôéáéìßá, êñßóç ðáíéêïý, êáôáèëéðôéêü óýìðôùìá, âñáäõöñåíßá, åðßðåäï óõíáßóèçìá, áíïñãáóìßá, ñáéâüêñáíï, ðüñåóç, áêéíçóßá, õðåñôïíßá, óýíäñïìï áíçóý ùí êíçìþí, ëåìöïðåíßá, áìâëõùðßá, ïðôéêþ äéáôáñá Þ, êíçóìüò ôïõ ïöèáëìïý, îçñïöèáëìßá, ùôáëãßá, óõóôïëéêþ õðýñôáóç, äéáóôïëéêþ õðýñôáóç, áóôáèþò áñôçñéáêþ ðßåóç, ëüîõãêáò, ãáóôñïïéóïöáãéêþ ðáëéíäñüìçóç, áëáñü êüðñáíá, øùñßáóç, áëëåñãéêþ äåñìáôßôéäá, áëùðåêßá, ïßäçìá ðñïóþðïõ, åñýèçìá, âëáôéäþäåò åîüíèçìá, åñåèéóìüò äýñìáôïò, ôñéóìüò, áêñüôåéá ïýñùí, äõóïõñßá, óôõôéêþ äõóëåéôïõñãßá, áõîçìýíç óôýóç, ãáëáêôüññïéá, ãõíáéêïìáóôßá, ðõñåîßá, áßóèçóç èåñìïý, ðáñüôáóç ôïõ äéïñèùìýíïõ äéáóôþìáôïò QT óôï çëåêôñïêáñäéïãñüöçìá, ìç öõóéïëïãéêþ äïêéìáóßá çðáôéêþò ëåéôïõñãßáò, áõîçìýíç ãáëáêôéêþ áöõäñïãïíüóç áßìáôïò, áõîçìýíïò áñéèìüò çùóéíïößëùíóå âñá õ ñüíéåò êáé ìáêñï ñüíéåò êëéíéêýò äïêéìýò ìå æéðñáæéäüíç, óôç ó éæïöñýíåéá êáé óôç äéðïëéêþ ìáíßá, ç óõ íüôçôá åìöüíéóçò ôïíéêïêëïíéêþí óðáóìþí êáé õðüôáóçò äåí Þôáí óõ íþ, åìöáíéæüìåíç óå ðïóïóôü ìéêñüôåñï ôïõ 1% ìåôáîý ôùí áóèåíþí ðïõ åëüìâáíáí æéðñáæéäüíç. Ç æéðñáæéäüíç ðñïêáëåß Þðéá Ýùò ìýôñéá äïóïåîáñôþìåíç ðáñüôáóç ôïõ äéáóôþìáôïò QT. Óå êëéíéêýò äïêéìýò óôç ó éæïöñýíåéá, ðáñüôáóç msec ðáñáôçñþèçêå óôï 12,3% (976/7941) ôùí êáôáãñáöþí ôïõ ÇÊà åðß áóèåíþí ðïõ âñßóêïíôáí õðü èåñáðåßá ìå æéðñáæéäüíç êáé 7,5% (73/975) ôùí êáôáãñáöþí ôïõ ÇÊà åðß áóèåíþí ðïõ âñßóêïíôáí õðü èåñáðåßá ìå ôï åéêïíéêü öüñìáêï. ÐáñÜôáóç >60 msec ðáñáôçñþèçêå óôï 1,6% (128/7941) êáé 1,2% (12/975) ôùí êáôáãñáöþí ôùí áóèåíþí ðïõ âñßóêïíôáí õðü èåñáðåßá ìå æéðñáæéäüíç êáé ìå ôï åéêïíéêü öüñìáêï áíôßóôïé á. ÐáñÜôáóç ôïõ äéáóôþìáôïò QTc ðýñáí ôùí 500 msec åìöáíßóôçêå óå 3 áðü óõíïëéêü 3266 áóèåíåßò (0,1%), ïé ïðïßïé âñßóêïíôáí õðü èåñáðåßá ìå æéðñáæéäüíç êáé óå 1 áðü óõíïëéêü 538 áóèåíåßò (0,2%), ïé ïðïßïé âñßóêïíôáí õðü èåñáðåßá ìå ôï åéêïíéêü öüñìáêï. Óõãêñßóéìá áðïôåëýóìáôá ðáñáôçñþèçêáí êáé óå êëéíéêýò äïêéìýò óôç äéðïëéêþ ìáíßá. Óå êëéíéêýò äïêéìýò åöáñìïãþò ìáêñï ñüíéáò èåñáðåßáò óõíôþñçóçò, óôç ó éæïöñýíåéá, áóèåíåßò ðïõ åëüìâáíáí æéðñáæéäüíç åìöüíéóáí ìåñéêýò öïñýò áõîçìýíá åðßðåäá ðñïëáêôßíçò, áëëü óôïõò ðåñéóóüôåñïõò ïé ôéìýò åðáíþëèáí óôá öõóéïëïãéêü åðßðåäá ùñßò íá ãßíåé äéáêïðþ ôçò èåñáðåßáò. ÅðéðëÝïí, ïé äõíçôéêýò êëéíéêýò åêäçëþóåéò (ð.. ãõíáéêïìáóôßá êáé áýîçóç ìåãýèïõò ôùí ìáóôþí) Þôáí óðüíéåò. ÌåôÜ ôçí êõêëïöïñßá ôïõ ðñïúüíôïò: Ï áêüëïõèïò ðßíáêáò ìå áíåðéèýìçôá óõìâüìáôá åßíáé âáóéóìýíïò óå áíáöïñýò áðü ôçí åìðåéñßá ìå ôçí æéðñáæéäüíç ìåôü ôçí êõêëïöïñßá ôïõ ðñïúüíôïò: Áûðíßá, Êáêüçèåò íåõñïëçðôéêü óýíäñïìï, ÊïéëéáêÞ ôá õêáñäßá äßêçí ñéðéäßïõ (torsade de pointes), Õðåñåõáéóèçóßá. ÊÜôï ïò áäåßáò êõêëïöïñßáò: PFIZER HELLAS AE, Ë. Ìåóïãåßùí 243, Í. Øõ éêü. Çìåñïìçíßá áíáèåþñçóçò ôïõ êåéìýíïõ: Öáñìáêåõôéêü ðñïúüí ãéá ôï ïðïßï áðáéôåßôáé éáôñéêþ óõíôáãþ: ÁÑÉÈÌÏÉ ÁÄÅÉÁÓ ÊÕÊËÏÖÏÑÉÁÓ/ËÉÁÍÉÊÅÓ ÔÉÌÅÓ: GEODON êáøüêéá óêëçñü, 56 x 20 mg, Á.Á.Ê.: 76309/ , Ë.Ô.: 165,15, GEODON êáøüêéá óêëçñü, 56 x 40 mg, Á.Á.Ê.: 76310/ , Ë.Ô.: 171,24, GEODON êáøüêéá óêëçñü, 56 x 60 mg, Á.Á.Ê.: 76311/ , Ë.Ô.: 178,89, GEODON êáøüêéá óêëçñü, 56 x 80 mg, Á.Á.Ê.: 76312/ , Ë.Ô.: 255,63. GEODON 10 mg/ml ðüóéìï åíáéþñçìá, BT x 60 ml, á.á.ê.: 76308/ , Ë.Ô.: 60,83. PFIZER HELLAS A.E. ÌÅÓÏÃÅÉÙÍ Í. ØÕ ÉÊÏ, ÔÇË.: ÅðéóôçìïíéêÞò ÅíçìÝñùóçò , Ðáñáããåëéþí GEO-JAD-2007

8 Generics Pharma Hellas Ltd. A Subsidiary of Mylan Inc.: 24h:

9

10 11 CYM MDD 6/ : mg 30mg x x x x

11

12

13 Μία διαφορετική θεραπευτική επιλογή για τη θεραπεία της κατάθλιψης Ο μοναδικός αναστολέας επαναπρόσληψης Νοραδρεναλίνης και Ντοπαμίνης. Σήμερα έκανε ένα γιγαντιαίο άλμα

14 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 20 (1), Άρθρο Σύνταξης Editorial Ο ρόλος της σωματικής άσκησης στη σωματική και ψυχική ανάπτυξη και ευεξία, επισημάνθηκε για πρώτη φορά στην κλασική αρχαιότητα. Αρκετούς αιώνες αργότερα, συστηματικά οργανωμένες επιδημιολογικές μελέτες ανέδειξαν την ευεργετική επίδραση της άσκησης στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων και την εν γένει υπεροχή των δεικτών επιβίωσης και της ποιότητας ζωής σε άτομα που αθλούνται. Οι προγονοί μας αγάπησαν με πάθος τον αθλητισμό και οργάνωσαν τους πρώτους αγώνες, ενώ η έννοια της άσκησης απέκτησε φιλοσοφικό και ηθικό περιεχόμενο. Παρά τον ηθικό και πνευματικό ρόλο του αθλητισμού, η εμπορική εξέλιξη των οργανωμένων αθλητικών οργανώσεων «μολύνθηκε» από τα δεινά του πρωταθλητισμού, που στέφει τους νικητές των αγώνων όχι μόνo με τον κότινο ελιάς, αλλά και με μεγάλα ποσά χρημάτων και δημοσιότητα. Παράλληλα η αναζήτηση της εύκολης νίκης και της με κάθε τρόπο κατατρόπωσης του αντιπάλου οδήγησε στη διάδοση φαρμακευτικών βοηθημάτων για τον πολλαπλασιασμό της απόδοσης, δημιουργώντας μια «μαύρη αγορά» αναβολικών στεροειδών. Η χρήση των φαρμακευτικών βοηθημάτων από τους αθλητές για τη βελτίωση των επιδόσεών τους γνωστή ως ντόπινγκ αν και υπάρχει εδώ και αρκετούς αιώνες, μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο εξαπλώθηκε σε μεγάλο βαθμό. Ντόπινγκ είναι η εφαρμογή ή η χρήση από έναν αθλητή οποιασδήποτε ουσίας ξένης για τον οργανισμό ή οποιασδήποτε άλλης φυσιολογικής ουσίας που χορηγείται σε ασυνήθεις ποσότητες ή μέσω ενός μη φυσιολογικού τρόπου χορήγησης, με σκοπό την αύξηση της απόδοσης στον αγώνα με τεχνητά μέσα. Οι συχνότερα χρησιμοποιούμενες ουσίες είναι ανδρογόνα και αναβολικά στεροειδή, διεγερτικά (αμφεταμίνες, κοκαΐνη, εφεδρίνη), β2 διεγέρτες, ερυθροποιητίνη, αυξητική ορμόνη, γλυκοκορτικοειδή, οπιοειδή αναλγητικά και διουρητικά. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες από τη σωματική σφαίρα σχετίζονται συνηθέστερα με ενδοκρινικές διαταραχές, καρδιαγγειακά συμβάματα, ηπατική και νεφρική ανεπάρκεια, ενώ από την ψυχική σφαίρα συχνά παρατηρείται σωματική και ψυχική εξάρτηση, κατάθλιψη, μανία, ευμεταβλητότητα συναισθήματος, ψυχωτικά επεισόδια, αυξημένη επιθετικότητα και ευερεθιστότητα, επεισόδια σύγχυσης και έκπτωση των γνωσιακών λειτουργιών. Ο ρόλος του ιατρικού κόσμου είναι ιδιαίτερα επίπονος στον αγώνα ενάντια στο ντόπινγκ. Οι ιατροί οφείλουν να ενημερώσουν τους αθλητές για τις οδυνηρές και επικίνδυνες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των αναβολικών και των βοηθημάτων στη σωματική και ψυχική υγεία, αλλά και για την ψυχοτρόπο δράση των ουσιών αυτών. Η επαρκής γνώση και επιμόρφωση των λειτουργών υγείας για την ακριβή φαρμακολογική δράση και τις ανεπιθύμητες ενέργειες των σκευασμάτων αυτών είναι το πρώτο όπλο στον αγώνα κατά του ντόπινγκ. Μια έγκυρη και επιστημονική προσέγγιση που θα διαφωτίσει για τις άγνωστες στο ευρύ κοινό μεταβολικές και νευροψυχιατρικές τους ιδιότητες είναι απαραίτητη. Πρώτη προτεραιότητα έχει η ευαισθητοποίηση των εφήβων αθλητών, οι οποίοι για πρώτη φορά εισέρχονται στον αγωνιστικό χώρο συνεπαρμένοι από την επιτυχία των προτύπων τους, ενώ λόγω του ενθουσιώδους της ηλικίας είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν ακόμα και την υγεία τους για μια αθλητική επιτυχία. Η ιατρική κοινότητα οφείλει να αναδείξει το ανεκτίμητο της αξίας της ζωής έναντι οποιασδήποτε επαγγελματικής επιτυχίας με επικίνδυνες για τη ζωή συνέπειες. Ο ρόλος του ιατρού είναι η προστασία της υγείας του ασθενούς και η βελτίωση της ποιότητας ζωής και όχι κοσμητικού τύπου παρεμβάσεις για την αύξηση της αθλητικής παραγωγικότητας. Δυστυχώς, οι εξελίξεις στη γνώση, την έρευνα και τη θεραπευτική των νοσημάτων συνοδεύεται και από αντίστοιχη εξέλιξη των μεθόδων ντόπινγκ, ενώ ακόμα και γενετικές τεχνικές χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία υπεραθλητών. Πριν ο αθλητικός κόσμος θρηνήσει αλλά θύματα και αρκετοί αθλητές παροπλιστούν σωματικά και ψυχικά, καταρρακωμένοι από επικίνδυνα σκευάσματα, η ιατρική κοινότητα σε συνεργασία με του θεσμοθετημένους από την πολιτεία φορείς είναι υποχρεωμένη να λάβει μέτρα που θα κινούνται τόσο στον τομέα της πρόληψης όσο και στην καταστολή της διακίνησης και χρήσης των ουσιών αυτών. Ιωάννης Α. Λιάππας Καθηγητής Ψυχιατρικής, Επιστημονικός Υπεύθυνος Προγράμματος ΑΘΗΝΑ, Α Ψυχιατρική Kλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκομείο 1. Verroken M. Drug use and abuse in sports. Baillieres BestPract Res Clin Endocrinol Metab 2000, 14: Kanayama G, Hudson JI, Pope HG. Long-term psychiatric and medical consequences of anabolic-androgenic steroid abuse: A looming public health concern?" Drug and alcohol dependence 2008, 98: Solomon LM, Mordkoff DS, Noll RC. Physical enhancement of human performance: is law keeping pace with science? Gend Med 2009, 6: Dunn WR, George MS, Churchill L, Spindler KP. Ethics in sports medicine. Am J Sports Med 2007, 35:

15 16 PSYCHIATRIKI 20 (1), 2009 Εditorial Άρθρο Σύνταξης "Doping" a modern problem of psychotropic substances misuse The role of physical activity in physical and mental development and well-being was noted for the first time in the classic antiquity. Many centuries later, systematically organised epidemiologic studies highlighted the beneficial effects of exercise in the prevention of cardiovascular diseases and indicated that people who exercise benefit higher quality of life and longer survival. Our ancestors, who loved sports with passion, organised the first games, while the concept of exercise acquired philosophical and moral content. Despite the moral and intellectual role of sports, the development of organised athletic events in our days turned out to be a commercial fiesta. The winner is crowned not only with olive wreaths but also with huge amounts of money and popularity. At the same time the quest for greatness has driven many athletes and coaches to push for unfair advantages by the use of performance-enhancing (ergogenic) drugs, commonly referred to as doping". The use of pharmacologically active substances to improve performance in work or sports goes back centuries, but has increased dramatically after the second world war, leading to a development of a "black market" of steroids and anabolics. In sports, doping refers to the use of performance-enhancing drugs, particularly those forbidden by organizations that regulate competitions. The most commonly used substances are androgens and anabolic steroids, stimulants (amphetamines, cocaine, ephedrine), beta2 agonists, erythropoetin, growth hormone, glucocorticoids, opioid analgesics and diuretics. Their adverse effects are usually associated with endocrine disorders, cardiovascular events, liver and renal failure. Concerning their psychotropic action, these substances can cause physical and psychological dependence, depression, mania, mood swings, psychotic episodes, increased aggressiveness and irritability, confusional states and cognitive impairment. The medical community plays a crucial role in the fight against doping. The doctors owe to inform athletes about the painful and dangerous effects of doping substances in physical and mental health, as well as about their psychotropic action. Medical professionals owe to support education and awareness-raising programmes, since sufficient knowledge and training could be the first step in the fight against doping. A valid and scientific approach that will shed light on metabolic and neuropsychiatric properties of these substances, which are unknown to the wide public, is essential. Adolescents is a special target group in the field of preventio since they enter for first time in the world of professional sports, with high motivations, while due to their enthusiasm they can even sacrifice their health for an athletic success. The medical community owes to indicate the value of life against any professional success with harmful for health or even fatal consequences. The doctor's role goes along with the protection of health and the improvement of quality of life and not with interventions for the increase of athletic performance. Unfortunately, recent developments in knowledge, research and treatment of diseases is accompanied by a corresponding evolution of doping methods, and even genetic techniques used to create super athletes nowadays. Before its too late for many athlete lives, the medical community in collaboration with sports organizations and state institutions is compelled to take action against doping with increased awareness, to contribute in prevention and repression of this new medical and social problem. At first stage measures to prohibit the availability of performance enhancing drugs, including measures against trafficking are considered essential. loannis A. Liappas Professor of Psychiatry, Chairman of the ATHENA program, 1st Psychiatric Unit, University of Athens, School of Medicine, Eginitio Hospital References 1. Verroken M. Drug use and abuse in sports. Baillieres BestPract Res Clin Endocrinol Metab 2000, 14: Kanayama G, Hudson JI, Pope HG. Long-term psychiatric and medical consequences of anabolic-androgenic steroid abuse: A looming public health concern? Drug and alcohol dependence 2008, 98: Solomon LM, Mordkoff DS, Noll RC. Physical enhancement of human performance: is law keeping pace with science? Gend Med 2009, 6: Dunn WR, George MS, Churchill L, Spindler KP. Ethics in sports medicine. Am J Sports Med 2007, 35:

16 PSYCHIATRIKI 20 (1), Ανασκόπηση Review Β. Λεωνιδάκη, Μ. Μαλλιώρη Α Ψυχιατρική Κλινική, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Αθήνα Ψυχιατρική 2009, 20:17 34 Ηπαρούσα ανασκόπηση αφορά το θέμα της διπλής διάγνωσης και συγκεκριμένα τη συνεμφάνιση προβλημάτων ψυχικής υγείας και διαταραχής χρήσης ουσιών. Οι μεγαλύτερες επιδημιολογικές μελέτες από τις ΗΠΑ, Αυστραλία και Αγγλία παρουσιάζονται και καταδεικνύουν τη στενή σχέση μεταξύ των δύο διαταραχών. Οι ελληνικές έρευνες συμφωνούν με αυτά τα ευρήματα, αλλά έχουν σημαντικούς μεθοδολογικούς περιορισμούς. Πολλοί και υψηλοί παράγοντες κινδύνου παρουσιάζονται στα άτομα με διπλή διάγνωση, όπως βίαιη ή αυτοκτονική συμπεριφορά, αυτό-τραυματισμός και μειωμένη ανταπόκριση στη θεραπεία. Το παρόν άρθρο δίνει έμφαση στην αιτιοπαθογένεια και τη θεραπεία της διπλής διάγνωσης. Οι κύριες εξηγήσεις για την αιτιοπαθογένεια της διπλής διάγνωσης είναι οι ακόλουθες: (α) Ύπαρξη αιτιακής σχέσης: η ψυχική διαταραχή είναι το κύριο πρόβλημα και η διαταραχή χρήση ουσιών είναι επακόλουθο της, ή αντιστρόφως η χρήση ουσιών έχει οδηγήσει σε προβλήματα ψυχικής υγείας. (β) Κάποιος τρίτος παράγοντας είναι η αιτία και των δύο διαταραχών. (γ) Η συννοσηρότητα οφείλεται στην τύχη. (δ) Κάθε διαταραχή αμοιβαία επιδεινώνει την άλλη, ανεξάρτητα της αιτίας. Τέλος, διαφορετικά μοντέλα θεραπείας παρουσιάζονται: (α) Το μοντέλο αλληλοδιαδοχής αναφέρεται σε προγράμματα που παρέχουν αρχικά θεραπεία για το ένα είδος διαταραχής (είτε για την ψυχιατρική διαταραχή είτε για τη διαταραχή εξάρτησης ουσιών) και στη συνέχεια για το επόμενο. (β) Στο παράλληλο μοντέλο, η φροντίδα του ασθενή παρέχεται ταυτόχρονα από τα δύο είδη υπηρεσιών. (γ) Τα ολοκληρωμένα προγράμματα για άτομα με διπλή διάγνωση συνδυάζουν και τροποποιούν παρεμβάσεις για την ψυχική υγεία και την τοξικοεξάρτηση που παρέχονται από την ίδια υπηρεσία. Λέξεις ευρετηρίου: Διπλή διάγνωση, συννοσηρότητα, ψυχικές διαταραχές, διαταραχές λόγω χρήσης ουσιών.

17 18 Β. ΛΕΩΝΙΔΑΚΗ και Μ. ΜΑΛΛΙΩΡΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 20 (1), 2009 Την τελευταία εικοσαετία υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον στη διεθνή σκηνή γύρω από το θέμα της συνύπαρξης ψυχικών διαταραχών και διαταραχών συνδεόμενων με χρήση ουσιών. Αυτό το φαινόμενο έχει αναδειχθεί σε κεντρικό κλινικό θέμα πλέον και στην Ελλάδα. Οι κύριοι λόγοι για το αυξημένο αυτό ενδια φέρον, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, περιλαμβάνουν: την αποασυλοποίηση, 1 την αυξημένη διαθεσιμότητα ουσιών στο ψυχιατρικό και γενικό πληθυσμό 2,3 και τον τρόπο οργάνωσης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας. 4,5 Σε αυτά πρέπει να προστεθεί η μεγάλη προσοχή που δίνεται τώρα στο εξωτερικό και κυρίως σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, στο θέμα της αξιολόγησης και διαχείρισης του ρίσκου, το οποίο έχει αναδειχθεί μέσα από την ανάπτυξη της δικαστικής ψυχιατρικής και ψυχολογίας. 6 Πιο αναλυτικά, στον πληθυσμό των ατόμων που εμφανίζει και τα δύο είδη διαταραχής καταγράφεται η ύπαρξη μεγάλου αριθμού παραγόντων κινδύνου. Επομένως η εστίαση στο θέμα της αξιολόγησης και διαχείρισης του ρίσκου οδήγησε και στην αύξηση της προσοχής γύρω από αυτόν τον πληθυσμό. Το παρόν άρθρο επιδιώκει να διαπραγματευτεί το θέμα του ορισμού, της επιδημιολογίας της «διπλής διά γνωσης» και των χαρακτηριστικών του πληθυσμού αυτού, αλλά κυρίως της αιτιολογίας και της θεραπείας της, ρίχνοντας φως στις διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις και παρεμβάσεις. Η διεθνή εμπειρία μπορεί να αναδείξει ερευνητικές και θεραπευτικές κατευθύνσεις που μπορεί να έχουν εφαρμογή στη χώρα μας. Η συνύπαρξη ψυχικής διαταραχής και διαταραχής χρήσης ουσιών περιγράφεται συνήθως από τον όρο «διπλή διάγνωση» ή «συννοσηρότητα». Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, αρχίζει να γίνεται αντιληπτό ότι η συνύπαρξη των δύο αυτών διαταραχών συμβαίνει αρκετά συχνά ώστε να μην μπορεί να αποδοθεί στην τύχη. 7 Από το σημείο αυτό, οι παραπάνω όροι αρχίζουν να χρησιμοποιούνται όλο και συχνότερα, φτάνοντας σήμερα στο σημείο να έχουν πια καθιερωθεί, διατηρώντας το ίδιο νόημα. Ο όρος «διπλή διάγνωση» συχνά χρησιμοποιείται για άτομα που έχουν κάποια σοβαρή ψυχιατρική διαταραχή, κυρίως σχιζοφρένια, όμως μπορεί να περιλάβει οποιαδήποτε κατηγορία ψυχικής διαταραχής που συνυπάρχει με διαταραχή χρήσης ουσιών, όπως διπολική διαταραχή, κατάθλιψη, αγχώδη διαταραχή, διαταραχή μετατραυματικού στρες και διαταραχή προσωπικότητας. Ωστόσο, ανάλογα με το είδος της εκάστοτε διαταραχής τα κλινικά χαρακτηριστικά διαφέρουν σημαντικά. Για παράδειγμα, σε ένα πληθυσμό με εξάρτηση από ηρωίνη, τα άτομα με αγχώδη διαταραχή ή κατάθλιψη είχαν πολύ διαφορετική κλινική εικόνα από αυτά με ψυχωτική διαταραχή. 8 Εντούτοις, η συγκεκριμένη ορολογία μπορεί να χαρακτηριστεί απλουστευτική και να κριθεί ως παραπλανητική σε σχέση με το τι δηλώνει για τη φύση της σχέσης που υπάρχει μεταξύ αυτών των δύο διαταραχών. Αυτό όμως που πρέπει να τονιστεί είναι ότι τα άτομα με διπλή διάγνωση έχουν αυξημένες και πολύπλοκες ανάγκες, ενώ η ύπαρξη ή όχι δυο διακριτών προβλημάτων είναι κάτι αμφιλεγόμενο. 9 Η γνώση της συχνότητας εμφάνισης περιπτώσεων διπλής διάγνωσης έχει εφαρμογές τόσο σε θέματα αξιολόγησης και θεραπείας, όσο και στην κατανόηση γύρω από πιθανούς κοινούς αιτιολογικούς παράγοντες και παράγοντες κινδύνου για καθεμία διαταραχή. Επομένως, πριν την παρουσίαση θεμάτων αιτιολογίας και θεραπείας, κρίθηκε απαραίτητο να συζητηθούν τα στοιχεία που προέρχονται από επιδημιολογικές μελέτες. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός μικρών ερευνών στον κλινικό πληθυσμό, στα αποτελέσματα των οποίων όμως παρατηρείται ιδιαίτερα υψηλή δια κύμανση Οι Mueser et al 10 διαπίστωσαν ότι η συχνότητα διαταραχών χρήσης ουσιών σε ψυχιατρικούς ασθενείς ποικίλει από 20 65% σε έρευνες στην Αμερική και στην Αυστραλία. Αντίστοιχα ποσοστά και διακύμανση ποσοστών βρέθηκε σε πρόσφατες έρευνες στην Ευρώπη, σε χώρες όπως στην Αγγλία (48%), 11 Γερμανία (21 29%) 12 και Ισπανία (59%). 13 Αντιστρόφως, ανάλογη

18 PSYCHIATRIKI 20 (1), 2009 ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ 19 διακύμανση εμφανίζεται στα ποσοστά ψυχιατρικών διαταραχών σε δείγματα ατόμων με διαταραχές χρήσης ουσιών. Σε μία πρόσφατη ανασκόπηση σε αγγλόφωνα άρθρα το ποσοστό αυτό σε άτομα τρίτης ηλικίας κυμαινόταν από 21 66%. 14 Η μεγάλη διακύμανση στα παραπάνω ποσοστά εξηγείται κυρίως από μεθοδολογικές δυσκολίες των παραπάνω ερευνών, όπως ο τρόπος αξιολόγησης της χρήσης ουσιών, τα διαγνωστικά κριτήρια και τα κοινωνικό-δημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος. 10 Επίσης, οι διαφορές στα ποσοστά μεταξύ των χωρών μπορεί να εξηγούνται από διαφορές στη διαθεσιμότητα των ναρκωτικών και σε θέματα πολιτικής και νομοθεσίας. 13 Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει το είδος της δομής/υπηρεσίας (setting). Για παράδειγμα, τα ποσοστά διπλής διάγνωσης στις εγκληματολογικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των φυλακών είναι από τα υψηλότερα, ενώ τα ποσοστά σε εσωτερικές μονάδες είναι υψηλότερα από αυτά σε υπηρεσίες στην κοινότητα. 15 Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι η μεγαλύτερη αδυναμία των παραπάνω ερευνών είναι το γεγονός ότι έχουν πραγματοποιηθεί στον κλινικό κι όχι στο γενικό πληθυσμό και επομένως τείνουν να δίνουν μία παραπλανητική εικόνα. Τα άτομα που έχουν δύο ή περισσότερες διαταραχές είναι πιθανότερο να ζητήσουν βοήθεια από επαγγελματίες ψυχικής υγείας και να βρίσκονται σε θεραπεία σε σχέση με άτομα που φέρουν μόνο μία από τις δύο διαταραχές. 16 Επομένως η συχνότητα των ατόμων με διπλή διάγνωση αναμένεται να είναι χαμηλότερη στο γενικό πληθυσμό. Τα παραπάνω δείχνουν ότι μόνο ευρείας κλίμακας έρευνες στο γενικό πληθυσμό μπορούν να δώσουν έγκυρα και αξιόπιστα αποτελέσματα για τη συχνότητα εμφάνισης ατόμων με διπλή διάγνωση. Τέτοιες έρευνες έχουν γίνει στην Αμερική, Αυστραλία και Μεγάλη Βρετανία και κοινό εύρημα τους είναι η στενή σχέση μεταξύ ψυχιατρικών διαταραχών και διαταραχών χρήσης ουσιών Οι διαταραχές χρήσης ουσιών εμφανίζονται πιο συχνά σε άτομα με ψυχιατρικές διαταραχές απ ότι στο γενικό πληθυσμό, όπως δείχνουν επιδημιολογικές έρευνες (πίνακας 1). Στη Μελέτη Εθνικής Συννοσηρότητας (ΜΕΣ), από τα άτομα με διαταραχή άγχους ή συναισθήματος, ένα 15% εμφάνιζε ταυτόχρονα μέσα σε ένα διάστημα 12 μηνών κάποια δια ταραχή χρήσης ουσιών, έναντι 11% του γενικού πληθυσμού. 18,19 Παρόμοια ποσοστά βρέθηκαν και στην πιο πρόσφατη Εθνική Επιδημιολογική Έρευνα στο Αλκοόλ και Συναφείς Διαταραχές (ΕΕΕΑΣ), 20 και στην Αγγλική Εθνική Έρευνα για την Ψυχιατρική Συννοσηρότητα (ΑΕΕΨΣ). Επιπλέον, η ΑΑΕΨΣ είναι η μόνη μελέτη που εκτίμησε τη συχνότητα του καπνίσματος, που είναι θεαματικά υψηλότερη στα άτομα με ψυχικές διαταραχές σε σχέση με αυτή του γενικού πληθυσμού. 21 Ωστόσο, χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι τα παραπάνω ποσοστά αφορούν την ταυτόχρονη εμφάνιση των δύο διαταραχών μέσα στους τελευταίους 12 μήνες. Η συχνότητά εμφάνισης διαταραχών χρήσης ουσιών κατά τη διάρκεια ζωής των ατόμων με ψυχικές διαταραχές εμφανίζεται πολύ υψηλότερη. Η Επιδημιολογική Έρευνα Περιοχών (ΕΕΠ) ανά Περιφέρεια (Epidemiologic Catchment Area, ECA) βρήκε ότι τα άτομα με ψυχική διαταραχή είχαν 2,7 περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαταραχή χρήσης ουσιών κατά τη διάρκεια της ζωής τους σε σχέση με το γενικό πληθυσμό. Πιο συγκεκριμένα, οι συχνότητες στην ΕΕΠ δείχνουν ότι σχεδόν το ένα τρίτο των ατόμων με ψυχική διαταραχή είχε εμφανίσει κάποια διαταραχή χρήση ουσιών, 17 ενώ στην ΜΕΣ, πάνω από τα μισά άτομα του δείγματος εμφάνισαν τέτοια διαταραχή. 19 Ακόμα αξίζει να σημειωθεί ότι στη ΜΕΣ και ΑΕΕΨΣ, οι συχνότητες για τις διαταραχές χρήσης αλκοόλ, δείχνουν ότι ο γενικός πληθυσμός έχει περισσότερες πιθανότητες να τις εμφανίσει σε σχέση με άτομα με ψυχικές διαταραχές, πράγμα που δεν συμβαίνει όμως στην περίπτωση των διαταραχών χρήσης ναρκωτικών. Διαφορετικές ερμηνείες μπορεί να δοθούν γι αυτό το αποτέλεσμα, μία εκ των οποίων είναι ότι το αλκοόλ σε αντίθεση με τα ναρκωτικά είναι μία νόμιμη ουσία χρήσης και έχει κεντρικό ρόλο στο δυτικό πολιτισμό. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι οι παρενέργειες που έχει το αλκοόλ όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με ψυχιατρικά φάρμακα.

19 20 Β. ΛΕΩΝΙΔΑΚΗ και Μ. ΜΑΛΛΙΩΡΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 20 (1), 2009 Πίνακας 1. Ποσοστά (και τυπικό σφάλμα-τσ) εμφάνισης διαταραχών χρήσης ουσιών σε άτομα με ψυχικές διαταραχές και στο γενικό πληθυσμό στις πέντε μεγαλύτερες επιδημιολογικές μελέτες για τη συννοσηρότητα. Επιδημιολογική έρευνα ΕΕΑ Άτομα με ψυχικές διαταραχές Γενικός πληθυσμός ΜΕΣ Άτομα με ψυχικές διαταραχές Γενικός πληθυσμός ΕΕΕΑΣΔ Άτομα με ψυχικές διαταραχές Γενικός πληθυσμός Οποιαδήποτε διαταραχή ουσιών Πρόσφατη %(ΤΣ) Κατά τη διάρκεια της ζωής Διαταραχή χρήσης από αλκοόλ Πρόσφατη %(ΤΣ) Κατά τη διάρκεια της ζωής Διαταραχή χρήσης από ναρκωτικά Πρόσφατη %(ΤΣ) Κατά τη διάρκεια της ζωής 6 (0,3) 17 (0,4) 5 (0,2) 14 (0,4) 2 (0,1) 6 (0,2) (0,5) 27 (1) (0,8) 17 (0,8) 7 (0,6) 9 (0,3) 9 (0,2) 2 (0,1) 15 ΕΜΨΥΕ ΑΕΕΨΣ Άτομα με ψυχικές διαταραχές Γενικός πληθυσμός ΕΕΑ=Εθνική Επιδημιολογική Έρευνα, 17 ΜΕΣ=Mελέτη Εθνικής Συννοσηρότητας, 18,19 EEEAΣΔ=Εθνική Επιδημιολογική Έρευνα Περιοχών στο Αλκοόλ και Συναφείς Διαταραχές, 20 ΕΜΨΥΕ=Εθνική Έρευνα για την Ψυχική Υγεία και Ευημερία, 22 ΑΕΕΨΣ=Αγγλική Εθνική Έρευνα για την Ψυχιατρική Συννοσηρότητα 24 Όσον αφορά τους τύπους συννοσηρότητας, η ΕΕΠ βρήκε ότι τα άτομα με διαταραχή αντικοινωνικής προσωπικότητας ή σχιζοφρένεια έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαταραχή χρήσης ουσιών, ενώ τα άτομα με διαταραχές άγχους και διά θεσης είναι αυτά που ακολουθούν. 17 Παρόμοια είναι και τα ευρήματα της ΜΕΣ. 19 Οι ουσίες που χρησιμοποιούνται συχνότερα από το γενικό πληθυσμό, (αλκοόλ, κάνναβη και κοκαΐνη) είναι οι ίδιες ουσίες που τείνουν να χρησιμοποιούνται και από τα άτομα με ψυχική διαταραχή. Τα τελευταία όμως τείνουν να χρησιμοποιούνται και σε μικρότερες ποσότητες, πιθανόν λόγω του ότι επιδρούν πιο έντονα στα άτομα αυτά, λόγω των ήδη υπαρχόντων προβλημάτων. 23 Τα ποσοστά για την εμφάνιση ψυχικών διαταραχών σε άτομα με διαταραχές χρήσης ουσιών επίσης καταδεικνύουν στενή σχέση μεταξύ των δύο ειδών διαταραχής (πίνακας 2). Μάλιστα, τα ποσοστά συννοσηρότητας παρουσιάζονται μεγαλύτερα σε άτο-

20 PSYCHIATRIKI 20 (1), 2009 ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ 21 Πίνακας 2. Ποσοστά και τυπικό σφάλμα (ΤΣ) εμφάνισης ψυχικών διαταραχών σε άτομα με διαταραχές χρήσης ουσιών και στο γενικό πληθυσμό στις πέντε μεγαλύτερες επιδημιολογικές μελέτες για τη συννοσηρότητα. Επιδημιολογική έρευνα Ψυχική διαταραχή Πρόσφατη Κατά τη διάρκεια της ζωής ΕΕΑ Διαταραχή χρήσης ουσιών Διαταραχή χρήσης από αλκοόλ 37 (1,4) Διαταραχή χρήσης από ναρκωτικά 53 (1,1) Γενικός πληθυσμός 15 (0,4) 23 (0,4) ΜΕΣ Διαταραχή χρήσης ουσιών Διαταραχή χρήσης από αλκοόλ Διαταραχή χρήσης από ναρκωτικά Γενικός πληθυσμός 30* 48* ΕΕΕΑΣΔ Διαταραχή χρήσης ουσιών 20 (0,8) 1 18 (0,8) 2 Διαταραχή χρήσης από αλκοόλ 19 (0,8) 1 17 (0,9) 2 Διαταραχή χρήσης από ναρκωτικά 32 (2,0) 1 16 (2,0) 2 Άτομα χωρίς διαταραχή χρήσης ουσιών 9 (0,2) 1 11 (0,3) 2 1 Διαταραχές συναισθήματος 2 Αγχώδεις διαταραχές ΕΜΨΥΕ Διαταραχή χρήσης ουσιών Διαταραχή χρήσης από αλκοόλ 341* 48 2 Διαταραχή χρήσης από ναρκωτικά 641* 65 2 Άτομα χωρίς διαταραχή χρήσης ουσιών * Άνδρες Γυναίκες ΑΕΕΨΣ Διαταραχή χρήσης ουσιών Διαταραχή χρήσης από αλκοόλ 30 Διαταραχή χρήσης από ναρκωτικά 45 Άτομα χωρίς διαταραχή χρήσης ουσιών 12 *Περιλαμβάνει δεύτερη διαταραχή χρήσης ουσιών στην έννοια της ψυχικής διαταραχής ΕΕΑ=Επιδημιολογική Έρευνα Περιοχών, 17 ΜΕΣ=Mελέτη Εθνικής Συννοσηρότητας, 18,19 EEEAΣΔ=Εθνική Επιδημιολογική Έρευνα στο Αλκοόλ και Συναφείς Διαταραχές, 20 ΕΜΨΥΕ=Εθνική Έρευνα για την Ψυχική Υγεία και Ευημερία, 22 ΑΕΕΨΣ=Αγγλική Εθνική Έρευνα για την Ψυχιατρική Συννοσηρότητα 24 μα με διαταραχές χρήσης ουσιών, απ ότι σε άτομα με ψυχικές διαταραχές. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι σε κάποιες από τις έρευνες, όπως στην ΕΕΨΥΕ, ως ψυχική διαταραχή συμπεριλαμβάνεται η διαταραχή χρήσης από κάποια δεύτερη ουσία (π.χ διαταραχή χρήσης από αλκοόλ για άτομα με διαταραχή χρήσης από ναρκωτικά). 22 Με αλλά λόγια, η χρήση διαφορετικών ουσιών λαμβάνεται ως συννοσηρότητα, κάτι που μπορεί να ευθύνεται ως ένα βαθμό για το αυξημένο μέγεθος των ποσοστών αυτών. Γενικότερα, κοινό εύρημα είναι ότι τα άτομα που κάνουν χρήση ουσιών έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κάποια ψυχική διαταραχή από το γενικό πληθυσμό και μάλιστα τα άτομα που κάνουν χρήση ναρκωτικών έχουν υψηλότερες πιθανότητες σε σχέση με τα αυτά που κάνουν χρήση αλ-

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Τριμηνιαία έκδοση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας. «Ντόπινγκ» ένα σύγχρονο πρόβλημα χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών Ι.Α. Λιάππας...

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Τριμηνιαία έκδοση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας. «Ντόπινγκ» ένα σύγχρονο πρόβλημα χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών Ι.Α. Λιάππας... ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Τριμηνιαία έκδοση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Άρθρο σύνταξης «Ντόπινγκ» ένα σύγχρονο πρόβλημα χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών Ι.Α. Λιάππας...... 15 Ανασκόπηση Συννοσηρότητα χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

PSYCHIATRIKI 20 (1), 2009 17. Β. Λεωνιδάκη, Μ. Μαλλιώρη. Α Ψυχιατρική Κλινική, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Αθήνα

PSYCHIATRIKI 20 (1), 2009 17. Β. Λεωνιδάκη, Μ. Μαλλιώρη. Α Ψυχιατρική Κλινική, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Αθήνα PSYCHIATRIKI 20 (1), 2009 17 Ανασκόπηση Review Β. Λεωνιδάκη, Μ. Μαλλιώρη Α Ψυχιατρική Κλινική, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Αθήνα Ψυχιατρική 2009, 20:17 34 Ηπαρούσα ανασκόπηση αφορά το θέμα

Διαβάστε περισσότερα

2o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟ ΑΕΡΙΣΜΟ ΑΘΗΝΑ 5-6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010

2o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟ ΑΕΡΙΣΜΟ ΑΘΗΝΑ 5-6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010 2o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟ ΑΕΡΙΣΜΟ ΑΘΗΝΑ 5-6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010 Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας στέλνουμε το πρόγραμμα του 2ου Συνεδρίου για τις Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο.

ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο. ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Τελικό Πρόγραμμα Β Χειρουργική και Γαστρεντερολογική κλινική, Ναυτικού Νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ 3⁰ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ (Με Διεθνή Συμμετοχή)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ 3⁰ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ (Με Διεθνή Συμμετοχή) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ 3⁰ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ (Με Διεθνή Συμμετοχή) ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ- ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ 24-27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 ΠΕΜΠΤΗ 24 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 10:00 11:00 ΔΙΑΛΕΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια Επιστημονική Εκδήλωση

Πανελλήνια Επιστημονική Εκδήλωση ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ 2η Πανελλήνια Επιστημονική Εκδήλωση Εξελίξεις στην Ψυχιατρική Θεραπευτική, 2014 «Φαρμακευτικές και μη Φαρμακευτικές Παρεμβάσεις»

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Πρόεδρος: Γεώργιος Ν. Παπαδημητρίου. Γραμματείς: Ιωάννης Λιάππας Ζωή Παπαδοπούλου-Νταϊφώτη

Οργανωτική Επιτροπή. Πρόεδρος: Γεώργιος Ν. Παπαδημητρίου. Γραμματείς: Ιωάννης Λιάππας Ζωή Παπαδοπούλου-Νταϊφώτη Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδρος: Γεώργιος Ν. Παπαδημητρίου Γραμματείς: Ιωάννης Λιάππας Ζωή Παπαδοπούλου-Νταϊφώτη Μέλη: Ιωάννης Ζέρβας Γεράσιμος Κολαϊτης Μαρία Τζινιέρη-Κοκκώση Μαρίνα Οικονόμου Χρίστος Χριστοδούλου

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Πρόεδρος: Γεώργιος Ν. Παπαδημητρίου. Γραμματείς: Ιωάννης Λιάππας Ζωή Παπαδοπούλου-Νταϊφώτη

Οργανωτική Επιτροπή. Πρόεδρος: Γεώργιος Ν. Παπαδημητρίου. Γραμματείς: Ιωάννης Λιάππας Ζωή Παπαδοπούλου-Νταϊφώτη Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδρος: Γεώργιος Ν. Παπαδημητρίου Γραμματείς: Ιωάννης Λιάππας Ζωή Παπαδοπούλου-Νταϊφώτη Μέλη: Ιωάννης Ζέρβας Γεράσιμος Κολαΐτης Μαρία Τζινιέρη-Κοκκώση Μαρίνα Οικονόμου Χρίστος Χριστοδούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια Επιστημονική Εκδήλωση

Πανελλήνια Επιστημονική Εκδήλωση ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ 2η Πανελλήνια Επιστημονική Εκδήλωση Εξελίξεις στην Ψυχιατρική Θεραπευτική, 2014 «Φαρμακευτικές και μη Φαρμακευτικές Παρεμβάσεις»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 a Nevile H. Golden, MD, b Evelyn Attia, MD a Division of Adolescent Medicine, Stanford University

Διαβάστε περισσότερα

International Society on Brain and Behavior

International Society on Brain and Behavior International Society on Brain and Behavior Θεσσαλονίκη,. 2015 ΠΡΟΣ: Υπόψιν: Αγαπητέ/ή, Με ιδιαίτερη χαρά σας ενημερώνουμε για την πραγματοποίηση του 7th Congress on BRAIN & BEHAVIOR της International

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

Διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2013-2014 Η Θεραπεία Συμπεριφοράς στις Διαταραχές Άγχους. Οργανώνεται από

Διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2013-2014 Η Θεραπεία Συμπεριφοράς στις Διαταραχές Άγχους. Οργανώνεται από Διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2013-2014 Η Θεραπεία Συμπεριφοράς στις Διαταραχές Άγχους Οργανώνεται από Το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (Ε.Π.Ι.Ψ.Υ.) Την Α Ψυχιατρική Κλινική του

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ. Εικονογράφηση ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΛΗΔΑ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ. Εικονογράφηση ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΛΗΔΑ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ Εικονογράφηση ΛΗΔΑ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Ï ðéï ìåãüëïò êáé ï ðéï óçìáíôéêüò ðáéäáãùãéêüò êáíüíáò äåí åßíáé ôï íá

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Ç íýá Ýííïéá ôïõ ýðíïõ!

Ç íýá Ýííïéá ôïõ ýðíïõ! ΑΞΕΣΟΥΑΡ Ç íýá Ýííïéá ôïõ ýðíïõ! ÅããõÜôáé ôçí áóöüëåéá êáé õãåßá ôïõ ìùñïý êáôü ôç äéüñêåéá ôïõ ýðíïõ! AP 1270638 Õðüóôñùìá Aerosleep, : 61,00 AP 125060 ÊÜëõììá Aerosleep, : 15,30 ÁóöáëÞò, ðüíôá áñêåôüò

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΟΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ (F12. Ψυχικές διαταραχές και διαταραχές της συμπεριφοράς λόγω χρήσης κανναβινοειδών)

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΟΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ (F12. Ψυχικές διαταραχές και διαταραχές της συμπεριφοράς λόγω χρήσης κανναβινοειδών) ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΟΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ (F12. Ψυχικές διαταραχές και διαταραχές της συμπεριφοράς λόγω χρήσης κανναβινοειδών) Ιωάννης Λιάππας, Καθηγητής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ Θωμάς Παπαρρηγόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014

4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014 4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ Ο αθλητισμός είναι η συστηματική σωματική καλλιέργεια και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ÐÉÍÁÊÅÓ ÔÉÌÙÍ ÁÍÔÉÊÅÉÌÅÍÉÊÙÍ ÁÎÉÙÍ

ÐÉÍÁÊÅÓ ÔÉÌÙÍ ÁÍÔÉÊÅÉÌÅÍÉÊÙÍ ÁÎÉÙÍ ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ÏÉÊÏÍÏÌÉÊÙÍ ÃÅÍÉÊÇ ÄÉÅÕÈÕÍÓÇ ÄÇÌÏÓÉÁÓ ÐÅÑÉÏÕÓÉÁÓ & ÅÈÍÉÊÙÍ ÊËÇÑÏÄÏÔÇÌÁÔÙÍ ÄÉÅÕÈÕÍÓÇ ÔÅ ÍÉÊÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ & ÓÔÅÃÁÓÇÓ ÔÌÇÌÁ ÁÍÔÉÊÅÉÌÅÍÉÊÏÕ ÐÑÏÓÄÉÏÑÉÓÌÏÕ ÖÏÑÏËÏÃÇÔÅÁÓ ÁÎÉÁÓ ÁÊÉÍÇÔÙÍ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική Διευθυντής: Καθηγητής Φ. Γουρζής ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ακ. Έτος 2014-2015 Πάτρα, 2014 Επιστημονικό Προσωπικό Ψυχιατρικής Κλινικής Διευθυντής: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ.

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. «ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. Άρτεμις Τσίτσικα - Λέκτορας Εφηβικής Παιδιατρικής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

B i o f l o n. Ãéá åöáñìïãýò ìåôáöïñüò çìéêþí

B i o f l o n. Ãéá åöáñìïãýò ìåôáöïñüò çìéêþí B i o f l o n Ãéá åöáñìïãýò ìåôáöïñüò çìéêþí Ç åôáéñåßá Aflex, ç ïðïßá éäñýèçêå ôï 1973, Þôáí ç ðñþôç ðïõ ó åäßáóå ôïí åýêáìðôï óùëþíá PTFE ãéá ôç ìåôáöïñü çìéêþí õãñþí ðñßí áðü 35 ñüíéá. Ï åëéêïåéäþò

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική Διημερίδα

Επιστημονική Διημερίδα Α Ψυχιατρική Κλινική ΕΚΠΑ Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία Β Ψυχιατρική Κλινική ΕΚΠΑ Επιστημονική Διημερίδα Ψυχιατρικές υπηρεσίες στην Αττική : Πρόληψη, Εξωνοσοκομειακή φροντίδα και Νοσηλεία Μαγγίνειο Αμφιθέατρο

Διαβάστε περισσότερα

Σ ο. 20-23 Νοεμβρίου ΛΕΥΚΩΣΙΑ - ΚΥΠΡΟΣ. ί σ. ε ρη. Π ί. π α. αρηγο. σ ι. τική. γής. Περ. ο Πανε. με διεθνή σ υμμ ετο χή. Ξενοδοχείο Ηilton Cyprus

Σ ο. 20-23 Νοεμβρίου ΛΕΥΚΩΣΙΑ - ΚΥΠΡΟΣ. ί σ. ε ρη. Π ί. π α. αρηγο. σ ι. τική. γής. Περ. ο Πανε. με διεθνή σ υμμ ετο χή. Ξενοδοχείο Ηilton Cyprus ο ι ρ www.local δ έ ν υ ESRAme Σ ο ι eting2 ν ή λ 008. λ ο Πανε gr ν ο ό υ Π & ς α Π ί ε αρηγο 10 π α ρ ε ρη ς,θ γής γω ση πρ ώτ η αν ακ οί νω τική με διεθνή σ ςα υμμ ετο χή α ί σ η θ σ ι α ν Α ς ή κ ι

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Α Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Α Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑ 5-8 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΤΗΕNS - HILTON Με Διεθνείς Συμμετοχές Α Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η Θα χορηγηθούν Μόρια Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Case 1: Original version of a bill available in only one language.

Case 1: Original version of a bill available in only one language. currentid originalid attributes currentid attribute is used to identify an element and must be unique inside the document. originalid is used to mark the identifier that the structure used to have in the

Διαβάστε περισσότερα

Επικινδυνότητακαι. και Ψυχικές ιαταραχές. Α. ουζένης Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατροδικαστικής Αθηνών Β Ψυχιατρική Κλινική, Αττικο Νοσοκοµείο

Επικινδυνότητακαι. και Ψυχικές ιαταραχές. Α. ουζένης Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατροδικαστικής Αθηνών Β Ψυχιατρική Κλινική, Αττικο Νοσοκοµείο Επικινδυνότητακαι και Ψυχικές ιαταραχές Α. ουζένης Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατροδικαστικής Ιατρική Σχολή Παν/µιου Αθηνών Β Ψυχιατρική Κλινική, Αττικο Νοσοκοµείο Ποιόςείναι είναιεπικίνδυνος; Κοινωνικοδηµογραφικά

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Psychotropic medication in pregnancy: The cost-benefit ratio revised G.A. Alevizopoulos

Psychotropic medication in pregnancy: The cost-benefit ratio revised G.A. Alevizopoulos PSYCHIATRIKI Quarterly journal published by the Hellenic Psychiatric Association, Volume 26, No 3 July-September 2015 Psychotropic medication in pregnancy: The cost-benefit ratio revised G.A. Alevizopoulos

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από τη Νομαρχία Θεσσαλονίκης με αριθμό πρωτοκόλλου 24/27110.

Άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από τη Νομαρχία Θεσσαλονίκης με αριθμό πρωτοκόλλου 24/27110. Εκπαίδευση Πτυχίο Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Master of Science in Addictive Behaviours, Department of Psychology, University of Liverpool, UK. Άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική εκδήλωση με θέμα

Επιστημονική εκδήλωση με θέμα ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Επιστημονική εκδήλωση με θέμα "ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ" προς τιμήν του Καθηγητού Ψυχιατρικής κ. Οδυσσέα Μουζά. 13-15

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική Διευθυντής: Αν. Καθηγητής Φ. Γουρζής ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ακ. Έτος 2013-2014 Πάτρα, 2013 Επιστημονικό Προσωπικό Ψυχιατρικής Κλινικής Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ÌÅÑÏÓ 3 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ÁÐÁÉÔÇÓÅÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ. Υπηρεσίες Ιατρικής Πληροφορικής και Τηλεϊατρικής 9 ÂÁÓÉÊÅÓ ÊÁÔÅÕÈÕÍÓÅÉÓ

ÌÅÑÏÓ 3 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ÁÐÁÉÔÇÓÅÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ. Υπηρεσίες Ιατρικής Πληροφορικής και Τηλεϊατρικής 9 ÂÁÓÉÊÅÓ ÊÁÔÅÕÈÕÍÓÅÉÓ 138 Υπηρεσίες Ιατρικής Πληροφορικής και Τηλεϊατρικής ÌÅÑÏÓ 3 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ 9 ÂÁÓÉÊÅÓ ÊÁÔÅÕÈÕÍÓÅÉÓ 10 ÌÏÍÔÅËÏ ÁÐÏÔÉÌÇÓÇÓ ÔÙÍ ÁÐÁÉÔÇÓÅÙÍ 11 ÔÏÌÅÉÓ ÅÖÁÑÌÏÃÇÓ ÔÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ 139

Διαβάστε περισσότερα

"ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ"

ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ "ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ" Γεώργιος Σ. Γκουμάς MD, PhD, FESC Αν. Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινική Αθηνών Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ PSYCHIATRIKI

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ PSYCHIATRIKI Περιοδικό Ψυχιατρική ιονυσίου Αιγινήτου 17, 3ος όροφος, 115 28 Αθήνα Τηλ.: 210-77 58 410 Fax: 210-77 58 405 e-mail: editor@psych.gr The Journal Psychiatriki 17, Dionisiou Eginitou str., 3rd floor, 115

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Τροποποίηση κατηγοριών στα εγκεκριµένα ενιαία τιµολόγια εργασιών για έργα οδοποιϊας.

ΘΕΜΑ: Τροποποίηση κατηγοριών στα εγκεκριµένα ενιαία τιµολόγια εργασιών για έργα οδοποιϊας. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23 Φεβρουαρίου 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΧΩ..Ε. Αρ.Πρωτ. 17α/10/22/ΦΝ 437 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜ. ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΡΟΓ/ΤΟΣ /ΝΣΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤ/ΣΜΟΥ &

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Κατ/νση Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Μοντέλα στρατηγικής διοίκησης και

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματική ιδιοκτησία και ιατρικά επιστημονικά έργα

Πνευματική ιδιοκτησία και ιατρικά επιστημονικά έργα 8 ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 25(1), 2008 Moreover, a letter of appreciation should be sent to all corresponding authors who decide to submit their work to the Journal, even in cases when regrettably

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτές οι τροποποιήσεις πρόκειται να ενσωματωθούν στην έγκυρη Περίληψη των Χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ : ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ

ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ : ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ : ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ 1. ΩΡΑ Η επίσημη ώρα για τον αγώνα "ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ 2007" είναι 9η του αστεροσκοπείου Αθηνών. Η πληροφόρηση γίνεται με τηλεφωνική κλήση του αριθμού 141. 2. ΠΡΟΓΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Α. Βιδάλης. ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ: Δυνατότητες αλλά και Προβληματικές. Πρόεδρος Οργανωτικής Επιτροπής

Α. Α. Βιδάλης. ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ: Δυνατότητες αλλά και Προβληματικές. Πρόεδρος Οργανωτικής Επιτροπής Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη τιμή και χαρά θα θέλαμε να σας προσκαλέσουμε να συμμετάσχετε στο VI Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχιατρικής στο Γενικό Νοσοκομείο µε θέμα: ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Μετάφραση: Λιζέττα Κονσουλίδου Επιμέλεια μετάφρασης: Χρύσα Ξενάκη Εξώφυλλο: Ντίνα Κόφφα ISBN 978-960-9405-21-8

Διαβάστε περισσότερα

Ç ÅÔÁÉÑÉÁ ÔÁ ÐÑÏÚÏÍÔÁ. Ç åôáéñßá ðáñüãåé, åìðïñåýåôáé êáé åîüãåé ôá ðáñáêüôù ðñïúüíôá:

Ç ÅÔÁÉÑÉÁ ÔÁ ÐÑÏÚÏÍÔÁ. Ç åôáéñßá ðáñüãåé, åìðïñåýåôáé êáé åîüãåé ôá ðáñáêüôù ðñïúüíôá: Ç ÅÔÁÉÑÉÁ Ç åôáéñßá Áöïß ÊÜìôóç ÁÅ éäñýèçêå ôï 1991 ìåôü áðï óõã þíåõóç ôçò åôáéñßáò Ê.ÊÜìôóçò & Óßá ÏÅ êáé ôçò åôáéñßáò Áöïß ÊÜìôóç ÏÅ. äñá ôçò åôáéñßáò åßíáé ç Èåóóáëïíßêç. Ôï äßêôõï ðùëþóåùí ôçò åôáéñßáò

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική 110 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 14 (2), 2003 Ερευνητική εργασία Research paper Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική Β. Μποζίκας, 1 Β. Τσιπροπούλου, 1 Χ. εσερή, 1 Μ. Κοσµίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ PSYCHIATRIKI

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ PSYCHIATRIKI Περιοδικό Ψυχιατρική ιονυσίου Αιγινήτου 17, 3ος όροφος, 115 28 Αθήνα Τηλ.: 210-77 58 410 Fax: 210-77 58 405 e-mail: editor@psych.gr The Journal Psychiatriki 17, Dionisiou Eginitou str., 3rd floor, 115

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Προσκεκλημένος επιμελητής της έκδοσης Καθηγητής Ε. Λύκουρας

Προσκεκλημένος επιμελητής της έκδοσης Καθηγητής Ε. Λύκουρας PSYCHIATRIKI Quarterly journal published by the Hellenic Psychiatric Association, Volume 23, Supplement Ι, June 2012 Προσκεκλημένος επιμελητής της έκδοσης Καθηγητής Ε. Λύκουρας Ψυχικές διαταραχές της παιδικής

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών ΕΝ4.10-1Α Έκδοση 1 η /.10.014 ΣΧΟΛΗ: ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑΣ Σ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ Σ ΤΟΜΕΑΣ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ Σ Α/Α Τίτλος Θέματος Μέλος Ε.Π. Σύντομη Περιγραφή Προαπαιτούμενα γνωστικά πεδία Αριθμός Φοιτητών 1 Επιστημονικά

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Καφετζόπουλος

Ευάγγελος Καφετζόπουλος Ευάγγελος Καφετζόπουλος Η λοίμωξη HVCστον παγκόσμιο χάρτη Οι χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία της HCV λοίμωξης Ηπατίτιδα C: Ασθένεια των περιθωριοποιημένων; Πηγή: Ward JW,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

Μάθημα: ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ Υπεύθυνος Μαθήματος: ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΛΜΠΑΝΙΔΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Διάλεξη 5η ΝΤΟΠΙΝΓΚ ΚΑΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ί Π ή Θ ά ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΣ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ. 2) Για τουριστικές εγκαταστάσεις και για εγκαταστάσεις οργανισμών κοινής ωφελείας:

ΠΑΡΟΣ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ. 2) Για τουριστικές εγκαταστάσεις και για εγκαταστάσεις οργανισμών κοινής ωφελείας: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ: ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ ÐÑÏÓÏ Ç: ÄåäïìÝíïõ üôé ðñüêåéôáé ãéá ðáñáäïóéáêü ïéêéóìü, ãéá ôïí õðïëïãéóìü ôçò áîßáò ôùí áêéíþôùí äåí åöáñìüæïíôáé ïé óõíôåëåóôýò

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΙΦΟΣ ΣΕΡΙΦΟΥ ΓΑΛΑΝΗΣ

ΣΕΡΙΦΟΣ ΣΕΡΙΦΟΥ ΓΑΛΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ: ΣΕΡΙΦΟΣ ΣΕΡΙΦΟΥ ΓΑΛΑΝΗΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ ÐÑÏÓÏ Ç: ÄåäïìÝíïõ üôé ðñüêåéôáé ãéá ðáñáäïóéáêü ïéêéóìü, ãéá ôïí õðïëïãéóìü ôçò áîßáò ôùí áêéíþôùí äåí åöáñìüæïíôáé ïé óõíôåëåóôýò ðñüóïøçò:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016 Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ειδικευόμενους παιδοψυχίατρους, σε επαγγελματίες, εργαζόμενους και μη, στην ψυχική υγεία (Ιατρούς, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Σωτήρης Φοινίρης Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ PSYCHIATRIKI

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ PSYCHIATRIKI Περιοδικό Ψυχιατρική ιονυσίου Αιγινήτου 17, 3ος όροφος, 115 28 Αθήνα Τηλ.: 210-77 58 410 Fax: 210-77 58 405 e-mail: editor@psych.gr The Journal Psychiatriki 17, Dionisiou Eginitou str., 3rd floor, 115

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της κοινωνικοοικονομικής. υγεία παιδιών και εφήβων.k. Αναγνωστόπουλος και Ε. Σουμάκη

Οι επιπτώσεις της κοινωνικοοικονομικής. υγεία παιδιών και εφήβων.k. Αναγνωστόπουλος και Ε. Σουμάκη PSYCHIATRIKI Quarterly journal published by the Hellenic Psychiatric Association, Volume 23, No 1, January-March 2012 Οι επιπτώσεις της κοινωνικοοικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων.k.

Διαβάστε περισσότερα