ανταγωνισµός βακτηρίων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ανταγωνισµός βακτηρίων"

Transcript

1 1 Μηχανισµοί και παράγοντες παθογένειας βακτηρίων Φυσιολογική χλωρίδα Επικοινωνία, συµβίωση και ανταγωνισµός βακτηρίων Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή

2 2 Στόχοι της παρουσίασης Συζήτηση των κυριότερων µηχανισµών παθογένειας, µε παρουσίαση παραδειγµάτων παθογόνων Συζήτηση των τρόπων επικοινωνίας των µικροοργανισµών µεταξύ τους για την έκφραση της παθογένειας Παρουσίαση της φυσιολογικής χλωρίδας των κυριότερων ανατοµικών περιοχών και συζήτηση των παραγόντων που την επηρεάζουν Καταστάσεις αλληλεπίδρασης µικροοργανισµών µεταξύ τους και µε τονξενιστή. Συµβίωση και ανταγωνισµός.

3 3 Βασική διαφορά Αντοχή Παθογονικότητα Acinetobacter spp. Streptococcus pyogenes

4 4 Γιατί πρέπει να διερευνούµε τους µηχανισµούς της βακτηριακής παθογένειας; α) Στόχος για φάρµακα ή εµβόλια β) Πληροφορίες για την δοµή και την λειτουργία των ανθρώπινων κυττάρων γ) ιερεύνηση της µικροβιακής συµβολής στην αυτοανοσία

5 5 Τι σηµαίνει παθογόνο βακτήριο; Πληρέστερη διατύπωση: Κάτω από ποιες προϋποθέσεις ο Χ µικροοργανισµός µπορεί να προξενήσει νόσο; Η παθογένεια είναι ένα σύνθετο φαινόµενο αλληλεπίδρασης µεταξύ µικροβίου και ξενιστή

6 6 Τα κριτήρια του Koch για την παθογονικότητα 1. Το παθογόνο θα πρέπει να είναι παρών σε κάθε περίπτωση νόσου. 2. Το παθογόνο θα πρέπει να αποµονώνεται από τον ασθενή σε καθαρή καλλιέργεια σε κάθε περίπτωση νόσου 3. Καθαρό καλλιέργηµα του παθογόνου θα πρέπει να αναπαράγει την νόσο όταν ενοφθαλµισθεί σε υγιές άτοµο. 4. Το παθογόνο θα πρέπει να αποµονώνεται εκ νέου από το πειραµατικά µολυσµένο άτοµο.

7 7 Παθογόνοι µικροοργανισµοί Παθογόνος µικροοργανισµός Αυτός που µπορεί να προκαλέσει νόσο Ευκαιριακά παθογόνος οργανισµός Αυτός που µπορεί να προκαλέσει νόσο (εξαρτάται από την ανοσιακή κατάσταση του ξενιστή)

8 Παθογόνοι µικροοργανισµοί Λοιµογόνος δράση βακτηρίων: αριθµός των µικροβίων που µπορούν να προκαλέσουν νόσο Lethal Dose 50% (LD 50 ) Οαριθµός των µικροβίων που απαιτείται για να σκοτωθεί το 50% των ξενιστών Infectious Dose 50% (ID 50 ) Οαριθµός των µικροβίων που απαιτείται για να νοσήσει το 50% των ξενιστών Shigella: ID 50 ~ 100 βακτηριακά κύτταρα Salmonella: ID 50 ~ βακτηριακά κύτταρα 8

9 9 Πότε ένας µικροοργανισµός είναι παθογόνος; Προϋποθέσεις Σύνδεση, αποικισµός και επιµόλυνση του επιθηλίου του ξενιστή Ικανότητα διείσδυσης στους εν τω βάθει ιστούς του ξενιστή Ικανότητα πολλαπλασιασµού in vivo Αλληλεπίδραση - διαφυγή από τους µηχανισµούς άµυνας του ξενιστή Πρόκληση βλάβης στον ξενιστή Smith H. Virulence of bacterial pathogens, 2nd ed., American Society for Microbiology, 1995

10 10 Στάδια παθογένειας νόσου 1. Εγκατάσταση και πολλαπλασιασµός στους ιστούς 2. ιείσδυση εν τω βάθει 3. ιαφυγή από το ανοσιακό σύστηµα τουξενιστή 4. Πρόκληση ιστικής βλάβης

11 Γραµµές άµυνας του ξενιστή Μη ειδική (φυσική) άµυνα του ξενιστή Φυσιολογική χλωρίδα δέρµατος και βλεννογόνων Φυσικοχηµικοί παράγοντες (κερατίνη στιβάδα, λυσοζύµη εκκρίσεων, λιπαρά οξέα δέρµατος, κροσσωτό επιθήλιο αναπνευστικού, όξινο ph κόλπου, αύξηση θερµοκρασίας σώµατος) Φαγοκύτταρα Παράγοντες αίµατος, ΕΝΥ και εκκρίσεων (ιντερφερόνες, σιδηροδεσµευτικές πρωτεϊνες, εκκριτική IgA, συµπλήρωµα, πρωτεϊνες οξείας φάσης) 11

12 Γραµµές άµυνας του ξενιστή Ειδική άµυνα του οργανισµού Χυµική ανοσία Πλασµατοκύτταρα Ig ανοσοσφαιρίνες Κυτταρική ανοσία Τ-λεµφοκύτταρα 12

13 Στάδιο 1 ο : Εγκατάσταση στους ιστούς, πολλαπλασιασµός Βακτηριακές προσκολλητίνες (adhesins) Κροσσοί (fimbriae), τριχίδια (pili) Υποδοχείς ευκαρυωτικών κυττάρων Ιντεγκρίνη, φιµπρονεκτίνη (επιφάνεια επιθηλιακών κυττάρων) Προσοχή υποδοχείς πεπερασµένοι σε αριθµό 13

14 14 Στάδιο 2 ο : ιείσδυση (εσωτερικό κυττάρου - εν τω βάθει ιστούς) Κροσσοί (fimbriae) Τριχίδια (pili) Μαστίγια (flagella) Έλυτρο (capsular)

15 15 Στάδιο 3 ο : ιαφυγή από το ανοσιακό σύστηµα ιαφυγή από το συµπλήρωµα Κάλυψη Έλυτρο (S. pneumoniae) IgA (δεν ενεργοποιεί το συµπλήρωµα) (N. meningitidis) Πολυσακχαριδικά µόρια (αντιγόνα Ο) (Salmonella) Παραλλαγή Σιαλικό οξύ (µίµηση ανθρώπινων κυττάρων - γονόκοκκος) Υδρόλυση Πεπτιδάση C3b (Streptococcus spp.)

16 16 Στάδιο 3 ο : ιαφυγή από το ανοσιακό σύστηµα Αποφυγή φαγοκυττάρωσης Καταστολή ή καταστροφή φαγοκυττάρων Λευκοκτονίνες (leukocidins) (S. aureus) Προστασία της βακτηριακής επιφάνειας Έλυτρο

17 17 Στάδιο 3 ο : ιαφυγή από το ανοσιακό σύστηµα Επιβίωση εντός των φαγοκυττάρων Αναστολή σύντηξης φαγοσώµατος µελυσόσωµα (M. tuberculosis) Αναστολή οξειδωτικής οδού στα φαγοκύτταρα Καταλάση S. aureus διασπά το υπεροξείδιο του υδρογόνου (H 2 O 2 ) Καταστροφή φαγοσώµατος Παραγωγή τοξίνης (Listeria)

18 18 Στάδιο 3 ο : ιαφυγή από το ανοσιακό σύστηµα Μετατροπή του ανοσιακού συστήµατος Ανοσοκαταστολή του ξενιστή Ιογενείς λοιµώξεις (HIV, HBV) Εκτροπή της ανοσιακής απάντησης: Υπεραντιγόνα (Streptococcus pyogenes) Μεταβολή των βακτηριακών αντιγόνων (Neisseria gonorrheae)

19 19 Στάδιο 3 ο : ιαφυγή από το ανοσιακό σύστηµα Ενδοκυττάρια διαβίωση Προστασία από αντισώµατα και φάρµακα Legionella pneumophila Erlichia chaffeensis S. pyogenes

20 20 Στάδιο 4 ο : Βλάβες ιστών Με έµµεσο τρόπο Ανοσιακή απάντηση ξενιστή - Φλεγµονώδης αντίδραση Με άµεσο τρόπο Παραγωγή τοξινών

21 Τοξίνες Εξωτοξίνες Πολυπεπτίδια που απελευθερώνονται από το µικρόβιο Παράγονται από Gram-θετικά και Gram-αρνητικά βακτηρία Ενδοτοξίνες Λιποπολυσακχαρίτες που αποτελούν τµήµατου µικροβιακού τοιχώµατος (LPS) Είναι παρούσες µόνο σε Gram-αρνητικά µικρόβια 21

22 22 Εξωτοξίνες Αποτελούν εξαιρετικά τοξικούς παράγοντες Γονίδια για τις τοξίνες συνήθως σε πλασµίδια εύκολη οριζόντια µετάδοση Σε κατεργασία µε φορµαλδεϋδη τα πολυπεπτίδια της εξωτοξίνης µετατρέπονται σε ατοξίνες (διατήρηση της αντιγονικότητας αλλά απώλεια τοξικής δράσης) χρήση στην παραγωγή εµβολίων

23 Εξωτοξίνες - Είδη Υδρόλυση µακροµορίων Υαλουρονιδάση: υδρολύει υαλουρονικό οξύ συνδετικού ιστού DNAάση: υδρολύει DNA Στρεπτοκινάση: Πρωτεάση καταστροφή θρόµβων ινικής Κολλαγενάση Ελαστάση Λύση κυττάρων Πρωτεϊνικοί πόροι στην κυτταρική µεµβράνη: εκροή κυτταροπλασµατικών µορίων Λεκιθινάση (C. perfringens), άλλες αιµολυσίνες α-τοξίνη (S. αureus), στρεπτολυσίνη (S. pyogenes) 23

24 Εξωτοξίνες - Είδη Τοξίνες τύπου Α-Β (Active-Binding subunits) (Καταστολή πρωτεϊνοσύνθεσης) έσµευση σε µεµβρανικούς υποδοχείς ενδοκυττάρωση ενεργοποίηση A υποµονάδας δράση Π.χ. ιφθερίτιδα, χολέρα κλπ. 24

25 Εξωτοξίνες - Είδη Νευρολογικές εξωτοξίνες C. tetani: καταστολή έκλυσης ανασταλτικών νευροµεταβιβαστών σπαστική παράλυση C. botulinum: ενεργοποίηση από εντερικές πρωτεάσες νευροσκελετικές συνάψεις αναστολή έκλυσης ακετυλχολίνης χαλαρή παράλυση 25

26 26 Ενδοτοξίνες Η άµεση τοξικότητα των ενδοτοξινών είναι χαµηλότερη σε σύγκριση µε αυτή των εξωτοξινών Όλες οι ενδοτοξίνες προκαλούν τις ίδιες γενικές εκδηλώσεις: πυρετό και καταπληξία Παρουσιάζουν µικρή αντιγονικότητα Σπάνια επάγουν προστατευτικά αντισώµατα εν παράγουν ατοξίνες και δεν χρησιµοποιούνται στην παραγωγή εµβολίων

27 27 Ενδοτοξίνες - Είδη LPS (Gram-αρνητικά βακτήρια) Μικρές ποσότητες: προκαλεί την ανοσιακή απάντηση (ενεργοποίηση συµπληρώµατος, µακροφάγων, πυρετός, ενεργοποίηση Β λεµφοκυττάρων) Μεγάλες ποσότητες: εκτρέπει την ανοσιακή απάντηση σήψη (υπερπαραγωγή IL-1 και TNF)

28 28 ράσεις της ενδοτοξίνης Πυρετός Ιντερλευκίνη-1 Υπόταση Βραδυκινίνη Φλεγµονή Εναλλακτική οδός του συµπληρώµατος Πήξη αίµατος Ενεργοποίηση του παράγοντα ΧΙΙ (Hageman)

29 29 Παθογόνα - Παραδείγµατα Streptococcus pyogenes Streptococcus pneumoniae Haemophilus influenzae Escherichia coli

30 30 S. pyogenes - Παράγοντες παθογονικότητας Αντιφαγοκυτταρικοί παράγοντες Μ-πρωτεΐνη Μ-like και Μ-related πρωτεΐνες Έλυτρο υαλουρονικού οξέος C5a πεπτιδάση Παράγοντες προσκόλλησης Λιποτειχοϊκό οξύ Σύνδεση φιµπρονεκτίνης Παράγοντες διείσδυσης στο κύτταρο (internalization) Μ-πρωτεΐνη Έλυτρο υαλουρονικού οξέος Παράγοντες διείσδυσης και διασποράς στους ιστούς (invasion) Μ-πρωτεΐνη Έλυτρο υαλουρονικού οξέος Υαλουρονιδάση, στρεπτοκινάση Τοξίνη SpeB, DNAσες A-D Παράγοντες συστηµατικής τοξικότητας Στρεπτολυσίνη Ο και S Ερυθρογόνες τοξίνες SpeA, SpeC Εξωτοξίνες SpeH, SpeL, Sme Παράγοντας Sic

31 31 οµή S. pyogenes

32 Μ-πρωτεϊνη ΗΜ-πρωτεΐνη αποτελεί τον κατ εξοχήν ανασταλτικό παράγοντα της φαγοκυττάρωσης και τον κυριότερο παράγοντα παθογονικότητας του S. pyogenes 32

33 Μ-πρωτεϊνη Το κύριο σύστηµα τυποποίησης (ανοσοδιάχυση) Σήµερα προσδιορισµός της νουκλεοτιδικής αλληλουχίας τµήµατος ~200 bp του υπερµεταβλητού άκρου της Ν-τελικήςπεριοχήςτου γονιδίου emm που κωδικοποιεί για την Μ-πρωτεΐνη Συσχέτιση µε: ιεισδυτικές λοιµώξεις (Μ1, Μ3, Μ12) Μεταστρεπτοκοκκικά σύνδροµα (Μ12, Μ22) 33

34 Ησηµασία επικράτησης νέων Μ-οροτύπων Λοίµωξη (π.χ. φαρυγγίτιδα) µε S. pyogenes συγκεκριµένου Μ- τύπου αναµνηστική ανοσολογική απάντηση Συλλογική ανοσία στους ήδη γνωστούς τύπους Η επικράτηση νέων Μ-τύπων αύξηση λοιµώξεων σε ένα απροστάτευτο ανοσολογικά πληθυσµό. Σηµαντική η επιδηµιολογική επιτήρηση των Μ-ορότυπων (emm-τύπων) για τις προσπάθειες παρασκευής εµβολίου 34

35 Έλυτρο Το έλυτρο υαλουρονικού οξέος έχει συσχετισθεί θετικά αλλά και αρνητικά µε την διείσδυση στο εσωτερικό του επιθηλιακού κυττάρου (internalization) 35

36 Εξωτοξίνες Ερυθρογόνος τοξίνη SpeA (βακτηριοφάγος) δράση υπεραντιγόνου, Ερυθρογόνος τοξίνη SpeC (βακτηριοφάγος) τοξίνη της οστρακιάς Εξωτοξίνη SpeB (χρωµοσωµατική) Πρωτεάση που υδρολύει την φιµπρονεκτίνη, δράση υπεραντιγόνου, παράγεται εξ ορισµού από όλα τα στελέχη S. pyogenes Τοξίνες SpeH, SpeL, SpeM Οξύς ρευµατικός πυρετός Παράγοντας Sme Επιτάχυνση απάντησης λεµφοκυττάρων Παράγοντας Sic Streptococcal Inhibitor of Complement 36

37 Εξωτοξίνη SpeB και αλληλεπίδραση µε τον ξενιστή Άτοµα µε ικανότητα να παράγουν µεγάλες ποσότητες αντισωµάτων έναντι της SpeB ισχυρή συσχέτιση µε φαρυγγίτιδα αµυγδαλίτιδα Άτοµα που παράγουν µικρές ποσότητες αντισωµάτων έναντι της SpeB ισχυρή συσχέτιση µε διεισδυτικές λοιµώξεις Μεγάλη σηµασία η δυνατότητα αντίδρασης του ξενιστή για το είδος της λοίµωξης 37

38 38 Εξωτοξίνες ως υπεραντιγόνα Μη ειδική σύνδεση µε τοσύµπλεγµα TCR-MHC Class II Μη ειδική ενεργοποίηση Τ-λεµφοκυττάρων Παραγωγή IL-1b, IL-2, TNFα, IFNγ Έναρξη καταρράκτη φλεγµονώδους αντίδρασης Αποσυντονισµός του ανοσιακού συστήµατος

39 39 S. pneumoniae Παθογένεια Ο S. pneumoniae, σε αντίθεση µε τονs. pyogenes, παράγει µικρό αριθµό εξωτοξινών Η παθογένεια της λοίµωξης οφείλεται κυρίως στην προσκόλληση, διείσδυση και αναπαραγωγή στους ιστούς και την συνεπακόλουθη φλεγµονώδη αντίδραση

40 Πολυσακχαριδικό έλυτρο Το πολυσακχαριδικό έλυτρο εµποδίζει την σύνδεση των αντισωµάτων και των παραγόντων του συµπληρώµατος (C3b) Εξαιρετικά ετερογενές κύρια µέθοδος τυποποίησης (οροτυπία) Η παραγωγή αντισωµάτων είναι προφυλακτική έναντι του συγκεκριµένου ορότυπου (πολυδύναµο εµβόλιο) Χρώση σινικής µελάνης, x

41 41 Αλληλεπίδραση επιθηλιακού κυττάρου -S. pneumoniae Μεγάλος αριθµός παραγόντων προσκόλλησης στα επιθηλιακά κύτταρα Κυριότερος µηχανισµός παθογένειας

42 S. pneumoniae - τοξίνες Πνευµονολυσίνη: Προκαλεί καταστροφή της κυτταρικής µεµβράνης του ευκαρυωτικού κυττάρου και ενεργοποίηση του συµπληρώµατος. Παράγεται µετά τη λύση του βακτηριακού κυττάρου Αυτολυσίνη: Ένζυµο που επάγει τη λύση του βακτηριακού κυττάρου και τη συνεπακόλουθη παραγωγή πνευµονολυσίνης 42

43 43 H. influenzae Παράγοντες παθογονικότητας Αντιφαγοκυτταρικοί παράγοντες Πολυσακχαριδικό έλυτρο Παράγοντες προσκόλλησης Ινίδια (γονίδια hifα-ε) Προσκολλητίνες (πρωτεΐνες hmw1-2, hia-hsf) Πρωτεΐνες hap και iga (πρωτεάση της εκκριτικής IgA) Παράγοντες διείσδυσης στο κύτταρο (internalization) Πολυσακχαριδικό έλυτρο Ινίδια (γονίδια hifα-ε) Παράγοντες διείσδυσης και διασποράς στους ιστούς (invasion) Πολυσακχαριδικό έλυτρο Ινίδια (γονίδια hifα-ε)

44 Πολυσακχαριδικό έλυτρο Τα στελέχη που προκαλούν λοιµώξεις ανώτερου αναπνευστικού (ΜΠΟ) είναι κατά κύριο λόγο µη ελυτροφόρα και άρα µη τυποποιήσιµα E. Leibovitz et al, Pediatr Infect Dis J,

45 45 Πολυσακχαριδικό έλυτρο Μη ελυτροφόρα στελέχη ιείσδυση στο εσωτερικό του επιθηλιακού κυττάρου ιαφυγή ανοσολογικού συστήµατος? Πρόκληση τοπικής φλεγµονώδους αντίδρασης Ελυτροφόρα στελέχη ιασπορά στους ιστούς διαµέσου επιθηλιακής στοιβάδας Πρόκληση συστηµατικής λοίµωξης

46 46 Ινίδια προσκολλητικότητας Φαίνεται να εκφράζονται περισσότερο σε στελέχη που δεν έχουν πολυσακχαριδικό έλυτρο Συµµετέχουν στην προσκόλληση και είσοδο στο εσωτερικό του επιθηλιακού κυττάρου

47 Εντεροτοξινογόνα E. coli (ETEC) Παράγοντες παθογονικότητας Παράγοντες προσκόλλησης Παράγοντες αποικισµού (CF) πλασµιδιακής προέλευσης προσκολλητίνες µε εκλεκτικό τροπισµό στο επιθήλιο του εντέρου Tib, Tia Χρωµοσωµατικής προέλευσης προσκολλητίνες που η σύνδεσή τους προάγει την έκκριση της τοξίνης Τοξίνες Θερµοανθεκτικές εντεροτοξίνες (STα, STb, EST1) Θερµοευαίσθητη εντεροτοξίνη (LT) τοξίνη τύπου ΑΒ Πρωτέαση (EatA) Κυτταροτοξίνη (ClyA) 47

48 48 ETEC E. coli Προσκόλληση και έκκριση τοξινών τοπικής δράσης Έκκριση τοξινών STα, STb, EST1 LT, EatA, ClyA Επαγωγή έκκρισης και αναστολή επαναρρόφησης υγρών από το έντερο

49 Εντεροαιµορραγικά E. coli (EΗEC) Παράγοντες παθογονικότητας Παράγοντες προσκόλλησης Ινίδια τύπου IV (Bfp) Προσκόλληση στο επιθήλιο του εντέρου Επικοινωνία µεταξύ βακτηριακών κυττάρων (Quorum Sensing) Μαστίγια, κροσσοί, τριχίδια Τοξίνες Shiga-like τοξίνες (Τοξίνες τύπου ΑΒ) Stx1, Stx2, Stx2c Πρωτεάση εντεροβακτηριακών τύπου SPATE (StcE) Αιµολυσίνες (α, β, γ) 49

50 50 EHEC E. coli Προσκόλληση και έκκριση τοξινών τοπικής και συστηµατικής δράσης Έκκριση τοξινών Shiga-like, πρωτέασες, αιµολυσίνες Τοπική φλεγµονώδης αντίδραση, τοπική και συστηµατική αιµόλυση

51 Εντεροδιεισδυτικά E. coli (EAEC) Παράγοντες παθογονικότητας Παράγοντες προσκόλλησης και διείσδυσης Κροσσοί τύπου AAF (Aggregative adherence fimbria I/II) Μαστίγιο Τοξίνες Πρωτεάση εντεροβακτηριακών τύπου SPATE (Pet) Εντεροτοξίνη (EAST1) πλασµιδιακής προέλευσης Εντεροτοξίνη (ShET1) χρωµοσωµατικής προέλευσης Παράγοντες επαγωγής της τοπικής φλεγµονώδους αντίδρασης Μαστίγιο επαγωγή παραγωγής IL-8 51

52 52 EAEC E. coli Προσκόλληση, διείσδυση στο επιθήλιο και έκκριση τοξινών τοπικής δράσης Μαστίγιο Προσκόλληση, διείσδυση, επαγωγή τοπικής φλεγµονώδους αντίδρασης ιείσδυση και τοπική φλεγµονώδης αντίδραση

53 53 QUORUM SENSING Η επικοινωνία των µικροοργανισµών µεταξύ τους

54 54 QUORUM SENSING Τρόπος επικοινωνίας και συνεργασίας των µικροβιακών κυττάρων προκειµένου να εκφράσουν την επιθετική ή την αµυντική τους συµπεριφορά Στο επίπεδο της οµάδας βακτηριακών κυττάρων συνεργασία έναντι δυσµενών παραγόντων του περιβάλλοντος και των αµυντικών µηχανισµών του ξενιστή Στο επίπεδο του ενός βακτηριακού κυττάρου συντονισµός των πολλαπλών παραγόντων παθογονικότητας

55 55 QUORUM SENSING Ορισµοί QUORUM απαρτία SENSING αίσθηση Ελευθέρως δρώντα (κινούµενα) κύτταρα Οµαδικώς δρώντα κύτταρα Planctonic cells (Ελευθέρως κινούµενα) Σχηµατισµός βιοµεµβράνης (biofilm)

56 56 QUORUM SENSING Ορισµοί Η δηµιουργία της βιοµεµβράνης επάγει την επικοινωνία λόγω αύξησης του αριθµού των κυττάρων και της εγγύτητας τους (συγχρωτισµός), µε αποτέλεσµα την επαγωγή της έκφρασης των παραγόντων παθογένειας ως άµυνα του πληθυσµού Τα βακτηριακά κύτταρα, στα πλαίσια της βιοµεµβράνης δεν δρουν ατοµικά, αλλά µε οµαδικό και συστηµατικό τρόπο, που οµοιάζει µε τις αντιδράσεις πολυκύτταρων οργανισµών

57 QUORUM SENSING ιαδικασία Ανάδροµη ρύθµιση θετικήήαρνητική Παραγωγή µακροµορίου σήµατος Ανίχνευση µακροµορίου σήµατος Αύξηση συγκέντρωσης µακροµορίου σήµατος 57

58 Τι είναι η βιοµεβράνη (biofilm) Οµάδα µικροβιακών κυττάρων σε σχηµατισµό (µήτρα) πολυµερούς ουσίας, που αυτά παράγουν και η οποία προσκολλάται σε αδρανείς ή ζώσες επιφάνειες S. epidermidis - CoNS S. aureus P. aeruginosa Streptococci C. albicans 58

59 59 Τι λοιµώξεις προκαλούνται Είδη λοιµώξεων Οστεοµυελίτις Τερηδόνα-περιοδοντίτιδα Βακτηριακή προστατίτιδα Λοιµώξεις καθετήρων, καρδιακών βαλβίδων Χαρακτηριστικά λοιµώξεων Χρόνιες, µε σχετικάήπιασυµπτωµατολογία αλλά συχνές υποτροπές υσκολία αντιβιοτικής θεραπείας για την εκρίζωση, Κυρίως θεραπεία υποτροπών

60 60 ιαδικασία σχηµατισµού Αρχική προσκόλληση - σχηµατισµός µικροαποικίας Πρώιµη εκθετικήφάσηανάπτυξηςβακτηρίων(λίγα κύτταρα) έκφραση επιφανειακών µορίων (πρωτεΐνες) QS έναρξη σχηµατισµού βιοµεµβράνης Παραγωγή πολυσακχαριδίου (slime) Ωρίµανση biofilm Ελευθέρωση κυττάρων (υδρόλυση πολυσακχαριδίου, απόσπαση τµήµατος) Όψιµη εκθετική φάση ανάπτυξης (πολλά κύτταρα) έκφραση εξωκυττάριων πρωτεϊνών (τοξίνες, ένζυµα) παθογονικότητα

61 61 Γιατί δεν δρουν τα αντιµικροβιακά στις βιοµεµβράνες? Επιβραδυνόµενη ή ατελής είσοδος των αντιβιοτικών Υψηλές βακτηριακές συγκεντρώσεις Επιβραδυνόµενη ανάπτυξη βακτηρίων Μεταβαλλόµενο µικρο-περιβάλλον Lancet 2001, 358: 135

62 62 Αντι-παθογόνα φάρµακα Σκευάσµατα αναστολής της ενεργοποίησης του Quorum Sensing (Quorum Sensing Inhibitors) νέα γενιά αντιµικροβιακών φαρµάκων (αντιπαθογόνων) εν είναι τοξικά για τα ευκαρυωτικά κύτταρα (απουσία παρενεργειών) Οι µεταλλάξεις των υποδοχέων στόχων δεν οδηγούν σε αντοχή Αναστολή των οδών ρύθµισης και πολ/σµού αναστολή του QS αναστολή της παθογένειας Ο µικροοργανισµός εξακολουθεί να υπάρχει αλλά δεν προκαλεί νόσο

63 63 Φυσιολογική χλωρίδα Συµβίωση και ανταγωνισµός των µικροοργανισµών

64 Φυσιολογική χλωρίδα Οι µικροοργανισµοί που καλύπτουν τις επιφάνειες των βλεννογόνων, του δέρµατος και των ανοικτών κοιλοτήτων, οι οποίοι συµβιώνουν µε τον µεγαλοοργανισµό Ενήλικας: ευκαρυωτικά κύτταρα µικροοργανισµοί (Για κάθε 1 ευκαρυωτικό κύτταρο 10 µικροοργανισµοί) Σε ολόκληρο τον πλανήτη υπολογίζεται ότι υπάρχουν: >10 8 διαφορετικά είδη µικροοργανισµών >6Χ10 30 κύτταρα µικροοργανισµών (~ 60% της βιοµάζας) 64

65 Φυσιολογική χλωρίδα Η σύνθεση των µικροοργανισµών που συγκροτούν τη φυσιολογική χλωρίδα εξαρτάται από την ανατοµική θέση και την ηλικία και διατηρείται σε γενικές γραµµές σταθερή, τόσο από ποσοτική όσο και από ποιοτική άποψη Μπορεί να επηρεασθεί από περιβαλλοντικούς παράγοντες (δίαιτα, συνθήκες υγιεινής, περιβάλλον εργασίας κλπ.) Ειδική χλωρίδα ανάλογα µε την περιοχή του σώµατος Τροπισµός µικροοργανισµών προς ορισµένους ιστούς και περιοχές του σώµατος 65

66 66 Φυσιολογική χλωρίδα Ανάπτυξη ανοσολογικού συστήµατος Παραγωγή αντισωµάτων σε απάντηση των ερεθισµάτων από τον αποικισµό µε διαφορετικά και εναλλασόµενα είδη Παρεµπόδιση εγκατάστασης παθογόνων µικροβίων και διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας Κατάληψη των υποδοχέων των ευκαρυωτικών κυττάρων ηµιουργία δυσµενούς περιβάλλοντος (τοξικά προϊόντα, χαµηλό οξειδοαναγωγικό δυναµικό) Κατανάλωση τροφής σε τοπικό επίπεδο Βιοσύνθεση θρεπτικών στοιχείων (βιταµίνες κλπ.) Παραγωγή βιταµίνης Κ που απορροφάται στο έντερο Μεταβολισµός πρωτεϊνών και χολικών αλάτων

67 67 Ανατοµικές διαφορές ιαφορετικά είδη αποικίζουν ανάλογα µε: Την ανατοµική περιοχή Την ηλικία Το φύλο Την διατροφή Τις έξεις και τον τρόπο ζωής

68 68 Ανατοµικές διαφορές - Παραδείγµατα έρµα Στοµατική κοιλότητα Παχύ έντερο Κόλπος

69 Ανατοµικές διαφορές έρµα Coagulase Negative Staphylococci έρµα τριχωτού κεφαλής S. capitis έρµα έξω ακουστικού πόρου S. auricularis έρµα µασχάλης S. hominis, S. haemolyticus έρµα ηβικής περιοχής S. haemolyticus έρµα δακτύλων S. saprophyticus Micrococci (M. luteus) Περισσότερο σε γυναίκες και παιδιά παρά σε άντρες Propionibacterium acnes Περιστασιακά στο δέρµα νεογνών (<10 cfu/cm 2 ) Επανεµφάνιση 1-3 έτη πριν την εφηβεία (>10 6 cfu/cm 2 ), κυρίως στο πρόσωπο και τον άνω τµήµα του θώρακα 69

70 Ανατοµικές διαφορές έρµα Corynobacterium spp. Gram-αρνητικά βακτήρια Acinetobacter spp µασχάλες, δάχτυλα ποδιών, βουβωνική περιοχή, αντιβράχιο Proteus, Pseudomonas spp. δάχτυλα ποδιών Enterobacter, Klebsiella spp δάχτυλα χεριών Μύκητες Malassezia spp. Πλύσιµο µε σαπούνι ελάττωση έως και 90%, όµως επαναποικισµός σε λιγότερο από 8h 70

71 Ανατοµικές διαφορές Στοµατική κοιλότητα Άνω των 200 διαφορετικών ειδών (~ 100 γνωστά) Συγκεντρώσεις: 10 8 cfu/ml (επιφάνεια γλώσσας) cfu/ml οδοντικές σχισµές Νεογνά και νήπια Streptococcus spp. Neisseria, Veillonella, Lactobacillus, Candida Παιδιά µεγαλύτερης ηλικίας (οδοντοφυΐα) και ενήλικες Prevotella, Actinomyces, Bacteroides, Capnocytophaga Viridans Group Streptococci Streptococcus mutans οδοντική πλάκα 71

72 Ανατοµικές διαφορές Στοµατική κοιλότητα ιαφορετικά οικοσυστήµατα Οδοντικές σχισµές αναερόβια Οδοντική πλάκα αναερόβια, S. mutans Επιφάνεια της γλώσσας Viridans Streptococci Χείλη CoNS Αµυγδαλές αναερόβια 72

73 Ανατοµικές διαφορές παχύ έντερο Άνω των 300 διαφορετικών ειδών 30% του ξηρού βάρους κοπράνων (10 12 cfu/gr) 98% της συνολικής χλωρίδας αναερόβια (10.000/1) Bifidobacterium, Eubacterium, Bacteroides, Clostridium spp. Νεογνά και νήπια που θηλάζουν Bifidobacterium, Lactobacillus spp. Νεογνά και νήπια που λαµβάνουν τεχνητό γάλα Enterobacteriaceae, Clostridium, Bacteroides spp. B. fragilis 100% νεογνών που αποκλειστικά έλαβαν τεχνητή διατροφή vs 10% των νεογνών που αποκλειστικά θήλασαν 73

74 Ανατοµικές διαφορές κόλπος Σηµαντική η διαφοροποίηση σε σχέση µε την ηλικία και την ορµονική κατάσταση Μετά το 1 ο 24ωρο: διφθεροειδή, Micrococci, Streptococci 4 η -6 η ηµέρα: οιστρογόνα θηλασµού εναπόθεση γλυκαγόνου στο επιθήλιο Γαλακτοβάκιλλοι διάσπαση γλυκαγόνου µε παραγωγή οξέως πτώση ph εξαφάνιση λοιπής χλωρίδας ιακοπή θηλασµού: Χλωρίδα από δέρµα και περίνεο Εφηβεία: ενδογενή οιστρογόνα επαναφορά γαλακτοβακίλλων και επιπλέον διφθεροειδή, Micrococci, αναερόβιοι στρεπτόκοκκοι και λιγότερο CoNS και Enterococci Κύηση: Ελάττωση αναεροβίων, αύξηση γαλακτοβακίλλων Εµµηνόπαυση: Χλωρίδα από δέρµα και περίνεο 74

75 Ανατοµικές διαφορές κόλπος ιαφορές ανάλογα µε την µέθοδο αντισύλληψης Αντισυλληπτικό χάπι: Ελάττωση γαλακτοβακίλλων Σπιράλ: Πιθανός αποικισµός από S. aureus Τοπικά σπερµατοκτόνα διαλύµατα: Συνολική καταστροφή χλωρίδας 75

76 76 Αντί συµπερασµάτων -1 Η σχέση των ειδών της φυσιολογικής χλωρίδας µεταξύ τους και µε τον ξενιστή είναι συµβιωτική και αλληλοεξαρτώµενη Prevotella spp. Staphylococcus spp. Staphylococcus spp. παρέχουν βιταµίνη Κ στα στελέχη Prevotella spp. E. coli παρέχει το σύστηµα απτοσφαιρίνης αιµοσφαιρίνης ως πηγή σιδήρου στα στελέχη B. fragilis

77 Αντί συµπερασµάτων -2 Τα βακτήρια προϋπήρχαν κατά πολύ της εµφάνισης του ανθρώπου στην Γη. Το πιθανότερο είναι ότι θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν για περισσότερο και µετά την εξαφάνισή του 77

Μηχανισμοί και παράγοντες παθογένειας βακτηρίων Φυσιολογική χλωρίδα Επικοινωνία, συμβίωση και ανταγωνισμός βακτηρίων

Μηχανισμοί και παράγοντες παθογένειας βακτηρίων Φυσιολογική χλωρίδα Επικοινωνία, συμβίωση και ανταγωνισμός βακτηρίων Μηχανισμοί και παράγοντες παθογένειας βακτηρίων Φυσιολογική χλωρίδα Επικοινωνία, συμβίωση και ανταγωνισμός βακτηρίων Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Επ. Καθηγητής ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί παθογονικότητας των μικροβίων ΙI. Βλάβες στους ιστούς Ε.Θ. Πιπεράκη

Μηχανισμοί παθογονικότητας των μικροβίων ΙI. Βλάβες στους ιστούς Ε.Θ. Πιπεράκη Μηχανισμοί παθογονικότητας των μικροβίων ΙI Βλάβες στους ιστούς Ε.Θ. Πιπεράκη Βλάβες στους ιστούς του ξενιστή Χρησιμοποίηση θρεπτικών συστατικών του ξενιστή Άμεση βλάβη των ιστών Παραγωγή ΤΟΞΙΝΩΝ Πλασμίδια,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πήξη του αίματος συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού 2. Η φαγοκυττάρωση είναι αποτελεσματική μόνο έναντι των βακτηρίων 3. Οι ιντερφερόνες δρουν άμεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΕ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΕ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΕ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ Χ. Κούτσια Καρούζου Βιοπαθολόγος Κλινικός Μικροβιολόγος Δ/ντρια Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Γ.Ν. «Ασκληπιείου Βούλας» ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ: Αντικατάσταση μέρους ή ολόκληρης

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Κολπίτιδες-Τραχηλίτιδες

Θέμα: Κολπίτιδες-Τραχηλίτιδες Πανεπιστήμιο Αθηνών Αρεταίειο Νοσοκομείο Θέμα: Κολπίτιδες-Τραχηλίτιδες Ευαγγελία Κουσκούνη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Διευθύντρια Μικροβιολογικού, Bιοχημικού, Ορμονολογικού Εργαστηρίου Ανατομία κόλπου-τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ

Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ Παραδόσεις του μαθήματος Επιμέλεια: Γιάννης Αργύρης Βιολόγος M.Sc. Καθηγητής 3 ου Γεν. Λυκ. Ηλιούπολης Κεφάλαιο 1ο Άνθρωπος και υγεία 2. Μηχανισμοί Άμυνας του Ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 0 Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να επιλέξετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1. Τα βακτήρια διαθέτουν: α. Μιτοχόνδρια β. Ριβοσώματα

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Βιολογία ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1 5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

- Θεωρία- Δρ. ΠέτρουΚαρκαλούσου

- Θεωρία- Δρ. ΠέτρουΚαρκαλούσου - Θεωρία- Έκδοση2008 Πρόλογος Αγαπητοίσπουδαστέςοισημειώσειςπουκρατάτεσταχέριασαςέχουνσκοπόνασας εισαγάγουνστιςβασικέςγνώσειςμιαςαπότιςσημαντικότερεςβιοιατρικέςεπιστήμες, της ανοσολογίας. Η ανοσολογίαείναιμιασχετικάνέαεπιστήμηηοποίαεμφανίστηκεστοτέλοςτου

Διαβάστε περισσότερα

Παθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες

Παθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες Παθογόνοι Μικροοργανισμοί και Παράγοντες Gram- Βακτήρια - Salmonella species - Campylobacter species - Escherichia coli - Yersinia enterocolitica - Shigella species - Vibrio species Gram+ Βακτήρια - Listeria

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ (Μεταφορά γενετικού υλικού στους προκαρυωτικούς οργανισμούς) Μαντώ Κυριακού 2015 Γενετικό υλικό των βακτηρίων Αποτελείται από ένα μόριο DNA σε υπερελιγμένη μορφή και τα άκρα του είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΤΑΞΗ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Γ' ΤΑΞΗ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 0 Γ' ΤΑΞΗ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. Στις ερωτήσεις -5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Ανοσία. Ανοσολογικοί µηχανισµοί. Κυτταροκίνες

Φυσική Ανοσία. Ανοσολογικοί µηχανισµοί. Κυτταροκίνες Ανοσολογικοί µηχανισµοί Ειδικοί ανοσολογικοί µηχανισµοί (επίκτητη ανοσία) εξαρτώνται από την ειδική αναγνώριση από τα λεµφοκύτταρα της ξένης ουσίας ή κυττάρου Φυσική Ανοσία Μηχανισµοί φυσικής (µη ειδικής)

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Μικροοργανισμοί, Μικροβιολογία και Μικροβιολόγοι... 19 1.1.1 Μικροοργανισμοί... 19 1.1.2 Μικροβιολογία... 20 1.1.3 Μικροβιολόγοι... 21 1.2 Σύντομη Ιστορική Εξέλιξη της Μικροβιολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασιλική Κουλουρίδα Βιοπαθολόγος Συντ. δ/ντρια, ΓΠΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Λοίμωξη του διαβητικού ποδιού (DFI) Όλες οι δερματικές βλάβες, έλκη, είναι επιμολυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ I. Γενικότητες Αναλόγως των τροφικών τους απαιτήσεων τα µικρόβια διαιρούνται σε κατηγορίες: - αυτότροφα που χρησιµοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 1 ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2005

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2005 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρειάζεται η µελέτη της ανοσολογία; Εµβόλια Άµυνα κατά µικροοργανισµών Ανοσολογικές ασθένειες Αλλεργίες - υπερευαισθησίες, αυτοανοσίες, ανοσοανεπάρκειες,

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

Είδος μικροοργανισμού και αληθής βακτηριαιμία

Είδος μικροοργανισμού και αληθής βακτηριαιμία Είδος μικροοργανισμού και αληθής βακτηριαιμία Η βακτηριαιμία είναι αληθής (>90% των περιπτώσεων) όταν το βακτήριο που απομονώνεται είναι: S. aureus S. pneumoniae S. pyogenes S. agalactiae Listeria monocytogenes

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. 9 η θεματική ενότητα: Αλληλεπιδράσεις ανθρώπουμικροοργανισμών. παθογένειας μικροοργανισμών

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. 9 η θεματική ενότητα: Αλληλεπιδράσεις ανθρώπουμικροοργανισμών. παθογένειας μικροοργανισμών ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΣ: Ρ. ΓΚΙΑΟΥΡΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ 9 η θεματική ενότητα: Αλληλεπιδράσεις ανθρώπουμικροοργανισμών και μηχανισμοί παθογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Ομοιόσταση: η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερές τις συνθήκες του εσωτερικού περιβάλλοντος (θερμοκρασία, συγκεντρώσεις διάφορων συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 3: Βακτήρια που Παρουσιάζουν Ενδιαφέρον στα Τρόφιμα, 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα:

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2010 ΘΕΜΑ 1 ο: Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: 1. Ανήκουν στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Α. το τοξόπλασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ. Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς

ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ. Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ Κ Α Ρ Α Γ Κ Ι Ο Ζ Ο Γ Λ Ο Υ - Λ Α Μ Π Ο Υ Η Θ Ω Μ Α Η Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς Πρωτεϊνες γάλατος αγελάδος % συνόλου % Καζείνη % Λεύκωμα ορού Ειδική απάντηση % περιπτ. ΑΓΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Θέµα 1 ο 1. Τα άτοµα που είναι ετερόζυγα για τη β-θαλασσαιµία: α. Εµφανίζουν ήπια αναιµία β. Έχουν ευαισθησία στην ελονοσία γ. Συνθέτουν µεγάλη ποσότητα HbF δ.

Διαβάστε περισσότερα

ÏÅÖÅ. 3. Ποιοι από τους παρακάτω οργανισµούς δεν παράγουν αντιβιοτικά: α. τα πρωτόζωα β. οι µύκητες γ τα φυτά δ. τα βακτήρια Μονάδες 5

ÏÅÖÅ. 3. Ποιοι από τους παρακάτω οργανισµούς δεν παράγουν αντιβιοτικά: α. τα πρωτόζωα β. οι µύκητες γ τα φυτά δ. τα βακτήρια Μονάδες 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI ΣΧΕΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΙΣΤΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI 1 ΣΧΕΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΙΣΤΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI ΣΧΕΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΙΣΤΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI 1 ΣΧΕΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΙΣΤΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI 1 ΣΧΕΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΙΣΤΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI ΣΧΕΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΙΣΤΗ I ) Γενικές αρχές: Στη φύση υπάρχουν πολλά µικροβιακά είδη, αλλά ορισµένα µόνο είναι παθογόνα αντίστοιχα για τον άνθρωπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ

ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Διωνυμικό σύστημα του Λιναίου Γένος Είδος Vibrio cholerae Staphylococcus epidermidis Mycobacterium tuberculosis (Κεφαλαίο) (μικρό) Το αρχικό του «Γένους» γράφεται

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 14 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 14 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. δ Α4. α Α5. γ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 14 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. Σχολικό βιβλίο σελ. 131: Θεωρία του αρβίνου Στο φυλογενετικό δέντρο των καµηλοπαρδάλεων,

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp.

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Βιοπαθολογίας Η εφαρμογή μοριακών

Διαβάστε περισσότερα

ÃËÕÖÁÄÁ - ÅËËÇÍÉÊÏ ÓÕÃ ÑÏÍÏ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΊΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑ Β B1.

ÃËÕÖÁÄÁ - ÅËËÇÍÉÊÏ ÓÕÃ ÑÏÍÏ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΊΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑ Β B1. ΘΕΜΑ Α Α1. Γ Α2. Α Α3. Β Α4. Β Α5. ΘΕΜΑ Β B1. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΊΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α (Λυσοζύµη): 2, 3, 6, 7 Β (Πενικιλίνη): 1, 4, 5, 8 Β2. Το γενετικό υλικό ενός ιού µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες

Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες Ανοσολογικά χαρακτηριστικά των αντιγόνων I Τα αντιγόνα είναι ουσίες ικανές να επάγουν ειδική ανοσιακή απάντηση (ανοσογόνα) Ανοσογονικότητα (immunogenicity) ικανότητα επαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 01-02-2015 ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΘΕΜΑ 1Ο Α. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: (Μονάδες 10) 1. Το ινώδες είναι ένα πλέγµα πρωτεϊνικής σύστασης που: α. Η δηµιουργία του σταµατά την

Διαβάστε περισσότερα

Οι μικροοργανισμοί αποτελούν σε κάθε περίπτωση αναπόσπαστο τμήμα

Οι μικροοργανισμοί αποτελούν σε κάθε περίπτωση αναπόσπαστο τμήμα Οι μικροοργανισμοί αποτελούν σε κάθε περίπτωση αναπόσπαστο τμήμα της ανθρώπινης εμπειρίας. Είμαστε διαρκώς εκτεθειμένοι σε μικροοργανισμούς, πολλοί από τους οποίους εγκαθίστανται μόνιμα στο εσωτερικό ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Ι) ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. της. Συνέπεια βακτηρίων αύξησή τους Η. της. αναπαραγωγής είναι η πληθυσμιακή. απλή. διαίρεση διχοτόμηση.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Ι) ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. της. Συνέπεια βακτηρίων αύξησή τους Η. της. αναπαραγωγής είναι η πληθυσμιακή. απλή. διαίρεση διχοτόμηση. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Ευγενία Μπεζιρτζόγλου Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Συνέπεια βακτηρίων αύξησή τους Η Ι) ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ διαίρεση διχοτόμηση. της αναπαραγωγής είναι η πληθυσμιακή

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί; α.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1-δ, Α2-δ, Α3-γ, Α4-β, Α5-δ ΘΕΜΑ B Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. Οι µεταβολές της θερµοκρασίας του εξωτερικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος Ετσι αρχισε η Ζωη? To δεντρο της Ζωης Και τι µας νοιαζει αν υπαρχουν µικροοργανισµοι η οχι? H ανυπολόγιστη αξία της Mικροβιολογίας για τη Βιολογια Το

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

Σαλπιγκτής Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Κλινική SOS Ιατρών ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ

Σαλπιγκτής Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Κλινική SOS Ιατρών ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Σαλπιγκτής Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Κλινική SOS Ιατρών ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ CRP (C- reactive protein) Προκαλσιτονίνη (PCT) Αντιθρομβίνη ΙΙΙ Κυτταροκίνες Η CRP είναι πρωτεΐνη (β-σφαιρίνη) που

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 3 Ένζυμα που Χρησιμοποιούνται στην Τυροκομία

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 3 Ένζυμα που Χρησιμοποιούνται στην Τυροκομία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Ιστορία της Τυροκομίας...17 Παγκόσμια, Ευρωπαϊκή και Ελληνική Γαλακτοκομία...29 Ταξινόμηση των Τυριών...51 Νομοθεσία για τα Τυριά...57 Βιβλιογραφία...70 Κεφάλαιο 2 Το Γάλα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Πολυξένη Πρατσίδου-Γκέρτση Πανεπιστημιακός Υπότροφος ΑΠΘ στην Παιδιατρική Ρευματολογία Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin. ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ BACTROBAN Ρινική αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσολογικό σύστημα και λοιμώξεις Μηχανισμοί άμυνας μεγαλοοργανισμού

Ανοσολογικό σύστημα και λοιμώξεις Μηχανισμοί άμυνας μεγαλοοργανισμού Ανοσολογικό σύστημα και λοιμώξεις Μηχανισμοί άμυνας μεγαλοοργανισμού Γεωργία Σ. Βρυώνη Ιατρός Βιοπαθολόγος Λέκτορας Μικροβιολογίας gvrioni@med.uoa.gr 23/01/08 Μαθήματα Ειδικευόμενων Εισαγωγή στην Ανοσολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ)

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) 1 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ 19 Παράγοντες που συμβάλλουν σε αύξηση των εντόμων 1. Μονοκαλλιέργειες 2. Βελτίωση με κριτήριο αποκλειστικά την

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Το παράδειγμα της Μηνιγγίτιδας Πλώτας Παναγιώτης Ιατρός Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Μηνιγγίτιδα: είναι η φλεγμονή των μηνίγγων του εγκεφάλου που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ I ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ I ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ I ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακές Δοκιμασίες που πραγματοποιούνται στο Π.Ε.Δ.Υ Κρήτης.

Εργαστηριακές Δοκιμασίες που πραγματοποιούνται στο Π.Ε.Δ.Υ Κρήτης. Εργαστηριακές Δοκιμασίες που πραγματοποιούνται στο Π.Ε.Δ.Υ Κρήτης. Είδος δείγματος Εξεταζόμενη παράμετρος Μέθοδος Πρότυπο Διαπιστευμένη Αρίθμηση μικροοργανισμών ενσωμάτωσης σε στερεό ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 6222 καταμέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση

Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση Ψωρίαση: Πέρα από τα όρια Πορταριά, 18-20 Ιανουαρίου 2013 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επικ. Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Αντιμικροβιακά

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσιακή απάντηση Αικατερίνη Ταράση

Ανοσιακή απάντηση Αικατερίνη Ταράση Ανοσιακή απάντηση Αικατερίνη Ταράση ιευθύντρια Τµ. Ανοσολογίας- Ιστοσυµβατότητας Γ.Ν.Α.. " Ο Ευαγγελισµός" ανοσιακή απάντηση είναι το σύνολο των πολύπλοκων διεργασιών µε τις οποίες ο οργανισµός (ξενιστής)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

à ËÕÊÅÉÏÕ. 1. Ποιος από τους κατωτέρω οργανισμούς ανήκει στα βακτήρια; 2. Το σάλιο, τα δάκρυα και ο ιδρώτας περιέχουν:

à ËÕÊÅÉÏÕ. 1. Ποιος από τους κατωτέρω οργανισμούς ανήκει στα βακτήρια; 2. Το σάλιο, τα δάκρυα και ο ιδρώτας περιέχουν: Â É Ï Ë Ï Ã É Á Ã Å Í É Ê Ç Ó Ð Á É Ä Å É Á Ó Ã ËÕÊÅÉÏÕ 1 ï Ä É Á Ã Ù Í É Ó Ì Á ÈÅÌÁ 1ï 1. Ποιος από τους κατωτέρω οργανισμούς ανήκει στα βακτήρια; á. τρυπανόσωμα â. Candida albicans ã. χλαμύδια ä. τριχομονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

Προκαρυωτικά κύτταρα: Βακτήρια, Μύκητες Ευκαριωτικά κύτταρα: Μύκητες, Παράσιτα (ιοί) Παθογόνοι μικροοργανισμοί: Μύκητες, βακτήρια, παράσιτα, ιοί

Προκαρυωτικά κύτταρα: Βακτήρια, Μύκητες Ευκαριωτικά κύτταρα: Μύκητες, Παράσιτα (ιοί) Παθογόνοι μικροοργανισμοί: Μύκητες, βακτήρια, παράσιτα, ιοί ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Προκαρυωτικά κύτταρα: Βακτήρια, Μύκητες Ευκαριωτικά κύτταρα: Μύκητες, Παράσιτα (ιοί) Παθογόνοι μικροοργανισμοί: Μύκητες, βακτήρια, παράσιτα, ιοί Ευκαρυωτικό κύτταρο περιέχει: πυρήνα, σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (20/05/2015)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (20/05/2015) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ & ΕΠΑΛ (Β ) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (20/05/2015) ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Θέμα Α A1. γ Α2. α Α3.β Α4. β. Α5. δ Θέμα Β Β1. 1. Β 2. Α 3. Α 4. Β 5. Β 6. Α 7.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.Τα

Διαβάστε περισσότερα

Τα προβιοτικά στην καθημερινή κλινική πράξη

Τα προβιοτικά στην καθημερινή κλινική πράξη Τα προβιοτικά στην καθημερινή κλινική πράξη Ανδρέας Θ. Τσουρουκτσόγλου, Ιατρός Ξάνθη, 22.ΙΟΥΝ.2003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μέσα στον καθένα μας κατοικεί ένας τεράστιος αριθμός από βακτηρίδια, χωρίς τα οποία δεν θα μπορούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

«Άνθρωπος και Υγεία»

«Άνθρωπος και Υγεία» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ «Άνθρωπος και Υγεία» Ημερομηνία:. Ονοματεπώνυμο:. Βαθμός: ΘΕΜΑ Α Α1. Να σημειώσετε τη σωστή απάντηση στις επόμενες προτάσεις: 1. Προκαρυωτικοί οργανισμοί είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2

Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2 11/4/2009 1 Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2 ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΥΓΕΙΑ 11/4/2009 3 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ 11/4/2009 4 Η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερές τις συνθήκες του εσωτερικού του

Διαβάστε περισσότερα