Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Περίληψη Εισαγωγή...

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Περίληψη... 3. 1. Εισαγωγή..."

Transcript

1 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Περίληψη Εισαγωγή Γενική περιγραφή Ιστορική αναδροµή Αρχιτεκτονική Τρόπος επικοινωνίας - χαρακτηριστικά Τροχιές δορυφόρων ορυφόροι χαµηλής περί τη γη τροχιάς (LEO) ορυφόροι µεσαίας περί τη γη τροχιάς (MEO) Γεωσύγχρονης τροχιάς δορυφόροι (GEO) Συστοιχίες δορυφόρων ATM σε δορυφορικά δίκτυα Πρωτόκολλα για δορυφορική επικοινωνία στο DLL (Data Link Layer) Εισαγωγή Polling ALOHA FDMA (Frequency Division Multiple Access) ΤDMA (Time Division Multiple Access) PRMA (Packet Reservation Multiple Access) CDMA (Code Division Multiple Access) Έλεγχος-διόρθωση λαθών µετάδοσης Επίλογος Το επίπεδο δικτύου στα δορυφορικά δίκτυα (Network Layer) ροµολόγηση (routing task) Κινητό ΙP (mobile IP) ιαµόρφωση χάρτη δικτύου (map configuration task) Ευρείας εκποµπής δροµολόγηση (broadcast routing) Πολυδιανοµή (multicasting) ιαχείριση Εφαρµογές πάνω σε δορυφορικά δίκτυα Τηλε-εκπαίδευση, Τηλε-ιατρική Αεροναυτική Telemammography Ποιοτικές υπηρεσίες MPEG-2 Advanced Audio Coding Πρωτόκολλα διαχείρισης (στα επίπεδα 4 και πάνω του OSI) Ανάπτυξη πρωτοκόλλων TCP Ανάπτυξη πρωτοκόλλων HTTP... 27

2 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών Εξοµοίωση-προσοµοίωση δικτύου Ασφάλεια δικτύου Εσωτερικές διαδικασίες δορυφορικών δικτύων Σύγχρονα δορυφορικά δίκτυα Υβριδικά δίκτυα ίκτυα VSAT ίκτυα SATIN ορυφορικά δίκτυα µε ΑTM Μελλοντικές εξελίξεις Πρακτική εµπειρία χρήσης δορυφορικών δικτύων ιεθνής εµπειρία Ελληνική εµπειρία ηµόσιοι Φορείς Παροχή πακέτων δορυφορικών υπηρεσιών Παροχή Internet µέσω δορυφόρου Επίλογος Βιβλιογραφία Ενδεικτική Βιβλιογραφία... 41

3 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 3 Περίληψη Είναι γεγονός ότι η εξέλιξη των κοινωνιών του µέλλοντος θα περάσει µέσα από τα δίκτυα και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Όλοι µας έχουµε ακούσει για το Internet II αλλά και για τις ερευνητικές προσπάθειες (που αφορούν όλα τα επίπεδα του OSI) για την βελτιστοποίηση των επικοινωνιών και της ανταλλαγής δεδοµένων µεταξύ των χρηστών του παγκόσµιου διαδικτύου. Στις προσπάθειες αυτές εντάσσεται και η δραστηριότητα ανάπτυξης των τηλεπικοινωνιών µέσω δορυφορικών συνδέσεων και δικτύων. Ήδη από την εκτόξευση του πρώτου ενεργού επικοινωνιακού δορυφόρου του Score το 1958 από τις ΗΠΑ (Microsoft Encarta 96 Encyclopedia) έχουν περάσει πολλά χρόνια, και σήµερα σηµαντικό κοµµάτι της έρευνας γίνεται στις δορυφορικές επικοινωνίες, αφού οι ανάγκες για την µεταδιδόµενη πληροφορία απαιτούν µεγαλύτερες ταχύτητες και µεγαλύτερο εύρος ζώνης συχνοτήτων (η χρήση δορυφόρων το αντιµετωπίζει αυτό). Έτσι παρακάτω γίνεται µια ανάλυση των εξελίξεων στο πεδίο της δικτύωσης των δορυφόρων και της επικοινωνίας µέσω αυτών (εφαρµογές). Στο πρώτο τµήµα της εργασίας αναλύεται η τεχνολογία και ο τρόπος λειτουργίας των δορυφόρων. Γίνεται επίσης αναφορά σε κάποια ιστορικά στοιχεία και στις σηµερινές πραγµατικότητες. Στο δεύτερο τµήµα αναλύεται η αρχιτεκτονική που διέπει τους δορυφόρους και το δορυφορικό δίκτυο, τόσο σε επίπεδο τροχιάς (LEO, GEO, MEO), συστοιχιών αλλά και σε επίπεδο πρωτοκόλλων επικοινωνίας των δεδοµένων (PRMA, CDMA κ.α.) αλλά και της δροµολόγησης αυτών (κινητό IP, multitasking κ.α.). Στο τρίτο τµήµα της εργασίας αναφέρονται οι ποιοτικές υπηρεσίες που η σύγχρονη εποχή απαιτεί (τηλε-ιατρική, τηλε-εκπαίδευση, βιντεοεπικοινωνία, telemammography κ.α) και τις οποίες οι δορυφόροι προσφέρουν ή ενδέχεται να προσφέρουν. Ακόµη αναλύεται το ενδεδειγµένο πρωτόκολλο µεταφοράς TCP για τις δορυφορικές επικοινωνίες αλλά και άλλα που διευκολύνουν τις εφαρµογές και τους τελικούς χρήστες για την επίτευξη της επικοινωνίας. Στο τέταρτο µέρος γίνεται αναφορά στους ελέγχους που πρέπει να υπάρχουν και οι οποίοι υφίστανται µε την παρουσία στα διάφορα επίπεδα του OSI εφαρµογών και αλγορίθµων, ώστε η επικοινωνία και η µετάδοση δεδοµένων να γίνεται µε αξιόπιστο τρόπο. Στο πέµπτο µέρος υπάρχει αναφορά στα σύγχρονα υβριδικά και µη δορυφορικά δίκτυα (VSAT, SATIN και ΑΤΜ) τα οποία δίνουν άλλη διάσταση στις επικοινωνίες του µέλλοντος αλλά και παρατίθενται κάποιες απόψεις για το µέλλον των δορυφορικών συνδέσεων και επικοινωνιών. Τέλος παρατίθενται στο έκτο τµήµα αυτής της εργασίας παραδείγµατα εταιριών ελληνικών και ξένων που χρησιµοποιούν ή παρέχουν πρόσβαση σε δορυφορικά δίκτυα.

4 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 4 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική περιγραφή Επικοινωνιακός δορυφόρος είναι ένα οποιοδήποτε διαστηµικό σκάφος το οποίο βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη γη και το οποίο παρέχει επικοινωνία σε σηµεία που βρίσκονται σε µακρινές αποστάσεις, µε ανάκλαση ή αναµετάδοση (αποθήκευση και διαβίβαση) σηµάτων διαφόρων ραδιοσυχνοτήτων. Τα βασικά στοιχεία για να υλοποιηθεί η επικοινωνία µέσω δορυφόρου είναι ο γήινος σταθµός µετάδοσης σηµάτων (σε επιλεγµένες ραδιοσυχνότητες, µε µικροκύµατα 1 ή ηλεκτρονικά σήµατα) και ο δορυφόρος. Ο γήινος σταθµός µετάδοσης σηµάτων µπορεί να κάνει δύο είδη εργασιών. Η πρώτη σχετίζεται µε τη δυνατότητα επικοινωνίας µε το δορυφόρο και άρα τη µετάδοση προς αυτόν κάποιου σήµατος (ανερχόµενη ζεύξη) και η δεύτερη µε τη δυνατότητα λήψης σε ένα σταθµό από το δορυφόρο ενός σήµατος (κατερχόµενη ζεύξη). Η ανερχόµενη ζεύξη υλοποιείται ως εξής: κάποιο µήνυµα µετατρέπεται σε σήµα µέσω ενός επεξεργαστή βασικής συχνότητας και εν διαµέσω ενός µετατροπέα, ενός υψηλής ισχύος ενισχυτή και ενός παραβολικού δορυφορικού πιάτου µεταδίδεται στον δορυφόρο. Στην κατερχόµενη ζεύξη η διαδικασία είναι αντίστροφη: από την κεραία του δορυφόρου µέσω της κεραίας του δορυφορικού πιάτου το σήµα γίνεται τελικά µήνυµα. O δορυφόρος αποτελείται από τρεις ξεχωριστές µονάδες, το σύστηµα καυσίµων (fuel system), το τµήµα δορυφορικού και τηλεµετρικού ελέγχου (satellite and telemetry controls) και τον δορυφορικό αναµεταδότη/ενισχυτή. Ο τελευταίος περιλαµβάνει την κεραία λήψης µηνυµάτων (από τους γήινους σταθµούς), τον ευρείας συχνότητας δέκτη, τον πολυπλέκτη εισροών και τον µετατροπέα συχνοτήτων (ο οποίος χρησιµοποιείται για να επαναδροµολογεί τα ληφθέντα σήµατα εν µέσω ενός υψηλής ισχύος ενισχυτή για την αναµετάδοση του σήµατος σε κάποιον άλλο γήινο σταθµό). Σχετικά µε τους επικοινωνιακούς δορυφόρους αυτοί µπορεί να φέρουν από 12 έως 24 δορυφορικούς αναµεταδότες/ενισχυτές. Ο κύριος ρόλος του δορυφόρου είναι να αντανακλά σε συγκεκριµένη διεύθυνση τα ηλεκτρονικά-µικροκυµατικά σήµατα (αυτό συµβαίνει κυρίως µε την τηλεοπτική µετάδοσηδορυφόροι bent-pipes). Στην ουσία απλοποιηµένη η διαδικασία έχει ως εξής: ο δορυφόρος δέχεται σήµα από γήινο σταθµό το ενισχύει και το αναµεταδίδει σε κάποιον άλλο γήινο σταθµό. Μέσω αυτής της διαδικασίας πετυχαίνεται η επικοινωνία µεταξύ δύο σταθµών (τηλεπικοινωνία, ανταλλαγή ψηφιακών δεδοµένων), η παρατήρηση κάποιων φαινοµένων (µετεωρολογία-στον δορυφόρο πρέπει να υπάρχουν κάµερες ή αισθητήρες-ανιχνευτήρες, 1 τα µικροκύµατα είναι υψηλής συχνότητας ραδιοσήµατα για µακρινές επικοινωνίες από σηµείο σε σηµείο. H συχνότητα των κυµάτων αυτών κυµαίνεται από Hz ως Hz (βλ. Laudon, 1998) ή 10 9 Hz ως Hz (βλ. Tanenbaum, 1996). Αυτά ακολουθούν ευθεία γραµµή µετάδοσης όταν η συχνότητα µετάδοσής τους είναι πάνω από 100 ΜHz οπότε µεταδίδονται ως δέσµη (πιο ισχυρό σήµα).

5 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 5 γεωγραφική παρατήρηση, GPS), και η επικοινωνία ενός σταθµού µε πολλούς (τηλεοπτικό - ραδιοφωνικό σήµα). Στο µέλλον οι δορυφόροι θα χρησιµοποιούνται για την εξερεύνηση του διαστήµατος. Γενικά οι δορυφόροι είναι χρήσιµοι επειδή µπορούν να µεταδώσουν µεγάλη ποσότητα δεδοµένων σε µεγάλη απόσταση σε συµφέρον κόστος. Χρησιµοποιούνται σήµερα για την µετάδοση πακέτων δεδοµένων και αποτελούν τµήµατα (βασικός κορµός) δικτύων WAN τα οποία συνδέουν πολλά LAN s. Εικόνα 1: Σύστηµα µετάδοσης µηνύµατος µέσω δορυφόρου Η τοποθέτηση ενός δορυφόρου σε τροχιά γίνεται µε εκτόξευση από τη γη ενός πυραύλου που φέρει το δορυφόρο και η κίνησή του οφείλεται στα κελιά ηλιακής ενέργειας τα οποία του δίνουν την ενέργεια που χρειάζεται για να κινείται και να λαµβάνει-αποστέλλει σήµατα. Εικόνα 2: Εκτόξευση πυραύλου µε δορυφόρο Εικόνα 3: Γήινοι σταθεροί σταθµοί µετάδοσης Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι για να γίνει η µετάδοση από ένα γήινο σταθµό στον δορυφόρο και από το δορυφόρο σε ένα άλλο γήινο σταθµό ενός µηνύµατος, πρέπει ο δορυφόρος να βλέπει τον γήινο σταθµό. Αυτό το γεγονός προσπαθεί να το αντιµετωπίσει η τροχιά του δορυφόρου αλλά και το ύψος στο οποίο αυτός βρίσκεται, και σε τελική ανάλυση η συστοιχίες των δορυφόρων. Σε αυτά όµως θα υπάρξει αναφορά παρακάτω (παρ. 2.2., 2.3.) Τέλος, οι πιο ισχυροί αµερικάνικοι κατασκευαστές δορυφόρων είναι οι Hughes Electronics, Loral Space & Communications και Lockheed Martin.

6 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών Ιστορική αναδροµή Αρχικά οι πρώτοι δορυφόροι οι οποίοι χρησιµοποιήθηκαν ήταν παθητικοί (αερόστατα ή µπαλόνια). ηλαδή ενώ λάµβαναν το σήµα απλά το αντανακλούσαν σε όλες τις διευθύνσεις (Echo , Echo , USA). Για να λειτουργήσουν αυτού του είδους οι δορυφόροι απαιτούσαν δυνατούς αναµεταδότες και κεραίες. Από το 1958 υπήρχε έρευνα στους ενεργούς δορυφόρους δηλαδή σε εκείνους που είχαν τη δυνατότητα να δέχονται και να µεταδίδουν µηνύµατα από συγκεκριµένο, σε συγκεκριµένο σταθµό. Η λειτουργία του εµπεριείχε την αποθήκευση του σήµατος και την αναµετάδοσή του όταν ο δορυφόρος ήταν πάνω από το σταθµό που έπρεπε το σήµα να µεταδοθεί. Ο Telstar 1 ήταν ο πρώτος δορυφόρος που µπορούσε να µεταδίδει σήµατα µεταξύ δύο σταθµών για µικρή περίοδο όταν και οι δύο ήταν στη γραµµή εµβέλειας του. Εικόνα 4: ορυφόροι Echo και Telstar Εµπεριστατωµένη έρευνα και οργανωµένες αποστολές δορυφόρων άρχισαν να υπάρχουν µετά το 1963 οπότε δηµιουργήθηκε η COMSAT (Communications Satellite Corporation) και ένα χρόνο αργότερα o INTELSAT (International Telecommunications Satellite Organization). Στον τοµέα χρήσιµες υπηρεσίες έχει προσφέρει ο INMARSAT (International Maritime Satellite Organization) από το 1979 ο οποίος δραστηριοποιήθηκε στην υλοποίηση επικοινωνιών µεταξύ κινούµενων σηµείων (πλοία, αεροπλάνα) µε τη στεριά. O Intelsat έθεσε σε τροχιά το 1965, τον Intelsat 1 ο οποίος µπορούσε να παρέχει 2400 κυκλώµατα για µετάδοση οµιλίας και ένα αµφίδροµο τηλεοπτικό κανάλι µεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης. Κατά τα επόµενα χρόνια τέθηκαν σε λειτουργία οι Intelsat 2, 3, 4 (4000 κυκλώµατα για οµιλία) οι οποίοι αύξησαν την χωρητικότητα και την ισχύ για µετάδοση µηνυµάτων αφού άρχισαν να µοιράζουν το φάσµα συχνοτήτων µετάδοσης σε αρκετούς δορυφορικούς αναµεταδότες/ενισχυτές µε συγκεκριµένο εύρος συχνοτήτων. Η σειρά 5 (πρώτη εκτόξευση 1980, κυκλώµατα) έδωσε βάρος στην εξυπηρέτηση µικρότερων περιοχών και πιο ασθενών µηνυµάτων (από γήινους σταθµούς µε µικρότερης διατοµής κεραίες). Η σειρά 6 (1989) έχει κυκλώµατα για µετάδοση οµιλίας και αναδεικνύει µια δυνατότητα εναλλαγής της τηλεφωνικής χωρητικότητας ανάµεσα σε έξι δέσµες (τεχνική SS- TDMA, satellite switched time division multiple access). Σήµερα υπάρχουν εκατοντάδες ενεργοί δορυφόροι που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη γη. H Ιntelsat έχει τουλάχιστον 15 δορυφόρους σε τροχιά οι οποίοι περιλαµβάνουν

7 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 7 τουλάχιστον (ο καθένας) κυκλώµατα τα οποία µεταφέρουν ψηφιακά δεδοµένα. Στο χώρο έχουν δραστηριοποιηθεί και άλλες εταιρίες-οργανισµοί όπως ο Eutelsat, Telstar, Spacenet, Telecom, Galaxy κ.α. 2. Αρχιτεκτονική 2.1. Τρόπος επικοινωνίας - χαρακτηριστικά H επικοινωνία γίνεται µέσω των δορυφορικών επικοινωνιακών καναλιών τα οποία καλύπτουν ευρεία περιοχή της γήινης επιφάνειας, έχουν αργοπορίες στην µετάδοση, παρέχουν ευρεία µετάδοση (παροχή µηνύµατος σε πολλούς δέκτες), έχουν µεγάλο εύρος συχνοτήτων και το κόστος µετάδοσης δεν εξαρτάται από την απόσταση (όπως στην ενσύρµατη επικοινωνία). Όπως είπαµε τη µετάδοση (το κανάλι επικοινωνίας από σταθµό σε σταθµό µέσω δορυφόρου) τη χαρακτηρίζουν η ανερχόµενη και η κατερχόµενη ζεύξη. Έτσι στο παρακάτω πίνακα φαίνονται οι συχνότητες µέσω των οποίων γίνεται η επικοινωνία και τα κανάλια που υπάρχουν για τη µετάδοση πληροφορίας µέσω δορυφόρου (Tanenbaum, 1996). Κανάλι Ανερχόµενη Κατερχόµενη Προβλήµατα - Χαρακτηριστικά ζεύξη (GHz) ζεύξη (GHz) C 6 (5,925-6,425) 4 (3,7-4,2) το χρησιµοποιούσαν η πρώτης γενιάς δορυφόροι - δύσχρηστο αφού το χρησιµοποιούν και γήινες συνδέσεις Ku 14 (14,0-14,5) 11 (11,7-12,2) χρησιµοποιείται από τους σηµερινούς δορυφόρους - δηµιουργούνται προβλήµατα από τη βροχή Ka 30 (27,5-30,5) 20 (17,7-21,7) χρησιµοποιείται από τους σηµερινούς δορυφόρους - υψηλό το κόστος του εξοπλισµού που χρειάζεται L/S 2,4 (2,483-2,5) 1,6 (1,61-1,625) παρεµβολές από την συχνότητα ISM Η ανερχόµενη ζεύξη είναι κατευθυνόµενη από σηµείο σε σηµείο σύνδεση ενώ η κατερχόµενη ζεύξη µπορεί να είναι σύνδεση ενός σηµείου µε πολλά (κάλυψη συγκεκριµένων γεωγραφικών περιοχών από τη δέσµη (spot beam) µετάδοσης του δορυφόρου). Όπως είπαµε ένας δορυφόρος µπορεί να έχει από δορυφορικούς αναµεταδότες/ ενισχυτές µε εύρος συχνοτήτων από ΜHz ο καθένας (δηλ. είτε µετάδοση µε ροή 50 Mbps είτε 800 ψηφιακές συνδέσεις για µεταφορά φωνής από 64Kbps η κάθε µία). Ακόµη υπάρχει η δυνατότητα της διαφορετικής πόλωσης 2 (polarization) σήµατος οπότε δύο 2 Η polarisation του σήµατος είναι τεχνική σχεδίασης η οποία χρησιµοποιείται για την αύξηση της χωρητικότητας των δορυφορικών καναλιών µετάδοσης µε την επαναχρησιµοποίηση των συχνοτήτων που επικοινωνούν οι transponders. Aυτό γίνεται µε µετάδοση των σηµάτων µε καθυστέρηση της φάσης κατά 90 ο (του δεύτερου από το πρώτο) έτσι ώστε στην ίδια συχνότητα να µεταδίδονται δύο σήµατα χωρίς να παρεµποδίζει το ένα το άλλο. Για την αποκωδικοποίηση αυτών στους γήινους σταθµούς πρέπει να υπάρχει µια συσκευή (feedhorn) η οποία να επιλέγει και να διαχωρίζει τα σήµατα µε διαφορετική φάση τα οποία έπειτα τα οδηγεί στον LNA (low-noise amplifier)

8 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 8 αναµεταδότες/ενισχυτές µπορούν να χρησιµοποιούν την ίδια συχνότητα. Παλιότερα υπήρχε η τεχνική των FDM. Σήµερα χρησιµοποιείται η τεχνική της πολυπλεξίας. Η ταχύτητα µετάδοσης των δεδοµένων µέσω δορυφορικού δικτύου πιάνει τιµές από 256 Κbps έως 100 Mbps ενώ από πλευράς κόστους η υλοποίηση αυτών κατέχει την τρίτη θέση µετά από την ενσύρµατη (twisted-pair) και την µικροκυµατική µετάδοση. (Laudon, 1998) Σήµερα κάθε δορυφόρος µπορεί να επικοινωνήσει (να βλέπει) λιγότερο από το µισό της περιφέρειας της γης (αυτό είναι το footprint του δορυφόρου) οπότε για να υπάρχει πλήρης σε παγκόσµια κλίµακα κάλυψή από ένα δίκτυο δορυφόρων, απαιτούνται τουλάχιστον τρεις δορυφόροι (αναφέρεται στους GEO). Το βάρος των δορυφόρων διαφέρει ανάλογα του ύψους στο οποίο αυτοί τροχοδροµούνται αλλά και το σκοπό που εξυπηρετήσει η χρήση τους. Έτσι από κιλά ζυγίζουν οι µικροί δορυφόροι ενώ πάνω από 1000 οι µεγάλοι (κυρίως οι GEO) Τροχιές δορυφόρων Ανάλογα µε το είδος τροχιάς και του ύψους στα οποία θα τοποθετηθεί ένας δορυφόρος, µπορούµε να κατηγοριοποιήσουµε τους δορυφόρους ως εξής: α. LEO: χαµηλής περί τη γη τροχιάς β. MEO: µεσαίας περί τη γη τροχιάς γ. GEO: γεωσύγχρονης τροχιάς Εικόνα 5: Κατηγορίες δορυφόρων ανάλογα µε την τροχιά και του ύψους Πρέπει να αναφερθεί ότι για τη αποφυγή προβληµάτων παρεµβολών αλλά και συγκρούσεων µε διάφορες κυβερνητικές και διακρατικές συµφωνίες έχουν οριστεί ποιοι θα χρησιµοποιούν δορυφόρους σε ποια τροχιά και συχνότητα. Επίσης όσο πιο κοντά στη γη βρίσκεται ένας δορυφόρος τόσο πιο µικρό footprint έχει ορυφόροι χαµηλής περί τη γη τροχιάς (LEO) Aυτού του είδους οι δορυφόροι δεν είναι γεωστατικοί (δε βρίσκονται συνεχώς πάνω από το ίδιο σηµείο). Έχουν επίσης την πιο µικρή σε ύψος τροχιά από όλους τους επικοινωνιακούς δορυφόρους ( µίλια από την επιφάνεια της γης). Συµπληρώνουν τον κύκλο της τροχιάς τους σε 15 λεπτά.

9 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 9 Η τεχνολογία που χρησιµοποιούν επιτρέπει την σύνδεση µέσω συχνοτήτων µε µη κατευθυνόµενη κεραία (η κεραία µπορεί να στείλει προς όλες τις κατευθύνσεις σήµατα). Οι περισσότεροι από αυτούς χρησιµοποιούν την L-ζώνης συχνοτήτων. Επίσης υπάρχει επικοινωνία µεταξύ των δορυφόρων στo K-ζώνης κανάλι. Τα χαρακτηριστικά ενός δορυφόρου χαµηλής περί τη γη τροχιάς φαίνονται παρακάτω. Πλεονεκτήµατα µικρότερο κόστος εκτόξευσητροχιοθέτησης, κατανάλωσης ενέργειας µικρές καθυστερήσεις στη µετάδοση ασήµαντα σφάλµατα (path loss errors) λήψη σήµατος από αδύνατους ποµπούς Μειονεκτήµατα µικρός χρόνος ζωής (1-3 µήνες), ανάγκη για αντικατάσταση συγκρούσεις των ζωνών ραδιοσυχνοτήτων, παρεµβολές στην µετάδοση του σήµατος Αυτού του είδους οι δορυφόροι είναι συµφέροντες για επιχειρήσεις που υπάρχουν σε διάσπαρτα τµήµατα, στην περίπτωση που θέλουν να αποκτήσουν ένα ολοκληρωµένο δίκτυο. Τέτοια παραδείγµατα θα δούµε στην παρ ορυφόροι µεσαίας περί τη γη τροχιάς (MEO) Είναι δορυφόροι οι οποίοι κινούνται µε µεγαλύτερη ταχύτητα από τη γη οπότε δεν φαίνονται στατικοί από κάποιο σηµείο. Βρίσκονται σε τροχιές µεταξύ των LEO και GEO ύψους από µίλια. Συµπληρώνουν τον κύκλο της τροχιάς τους σε 2-4 ώρες. Έχουν ίδια τεχνολογία µετάδοσης µε τους LEO. Τα χαρακτηριστικά ενός δορυφόρου µεσαίας περί τη γη τροχιάς φαίνονται παρακάτω. Πλεονεκτήµατα µέτριο κόστος τροχιοθέτησης µεσαίες καθυστερήσεις στη µετάδοση Μειονεκτήµατα τακτά σφάλµατα (path loss errors) Γεωσύγχρονης τροχιάς δορυφόροι (GEO) Αυτού του είδους οι δορυφόροι είναι οι πιο οικονοµικοί για επικοινωνία σε µεγάλες αποστάσεις σε σχέση µε τα υπερπόντια καλώδια. Βρίσκονται σε τροχιά µιλίων από την επιφάνεια της γης (35800 km). Συµπληρώνουν µια τροχιά κάθε 24 ώρες (23 ώρες, 56 λεπτά και 4.09 δευτερόλεπτα, κινούνται µε ταχύτητα 7,000 µίλια την ώρα από την ανατολή στη δύση) και βρίσκονται πάνω από τον Ισηµερινό της γης. Επειδή κινούνται µε την ίδια ταχύτητα και κατεύθυνση µε τη γη φαίνονται ακίνητοι όταν παρατηρούνται από ένα συγκεκριµένο σηµείο. Ο πρώτος επικοινωνιακός δορυφόρος αυτού του είδους ήταν ο Syncom 2 τον οποίο έθεσε σε τροχιά η NASA (National Aeronautics and Space Administration) το Tα κύρια κανάλια συχνοτήτων που χρησιµοποιούν αυτού του είδους οι δορυφόροι είναι το C-ζώνης (4-6 GHz) και το Ku-ζώνης (12-14 GHz).

10 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 10 Τα χαρακτηριστικά ενός γεωσύγχρονου δορυφόρου φαίνονται παρακάτω. Πλεονεκτήµατα καλύπτει το 42.2% της γήινης επιφάνειας βλέπει πάντα την ίδια περιοχή δεν έχει προβλήµατα due to doppler δυνατότητα broadcast µετάδοσης σήµατος (σηµείο-πολυσηµειακή σύνδεση) Μειονεκτήµατα τροχιά µεγάλης περιφέρειας ακριβοί σταθµοί σε σχέση µε τα ασθενή σήµατα 2.3. Συστοιχίες δορυφόρων Επειδή όπως είπαµε ένας δορυφόρος δε µπορεί να εξυπηρετεί τη µετάδοση σηµάτων από οποιοδήποτε σηµείο της γης σε συγκεκριµένη χρονική στιγµή, γι αυτό το λόγο χρειάζονται αρκετοί δορυφόροι. Αν τώρα αυτή η συστοιχία δορυφόρων εξυπηρετεί κάποιο συγκεκριµένο σκοπό και βρίσκεται σε συγκεκριµένο ύψος µπορεί να υπάρξει επικοινωνία µεταξύ τους (οπότε δηµιουργία δικτύωσης µεταξύ τους). Στόχοι των συστοιχιών δορυφόρων είναι η εξυπηρέτηση των παρακάτω δραστηριοτήτων: Τηλεπικοινωνίες, σ` αυτό το τοµέα υπάρχουν δίκτυα σαν το Iridium (που έχει το προβάδισµα), το Globalstar (που ξεκίνησε τις εκτοξεύσεις δορυφόρων) το ICO και πολλές άλλες. Τα δίκτυα αυτά βασίζονται σε LEO δορυφόρους. Οι υπηρεσίες που θα δίνουν αυτά τα δίκτυα θα είναι µετάδοση οµιλίας, fax, paging, και πρόσβαση στο Internet. Άλλες συστοιχίες είναι οι Inmarsat Mini-M and GAN, Super GEOs, Ellipso, Constellation, ECO-8 Courier και Odyssey. Broadband networking, στο οποίο στήνονται συστοιχίες δορυφόρων όπως αυτό της Teledesic, της Skybridge, της Spaceway (όλες οι προηγούµενες µε δορυφόρους OLE) και µεγάλος αριθµός γεσύγχρονων σε Ka-ζώνης συστοιχιών. Τα περισσότερα από αυτά τα δίκτυα είναι ακόµα στα χαρτιά. Ανταγωνιστές αυτών των δικτύων είναι τα δίκτυα οπτικής ίνας και αυτά που περιλαµβάνουν στρατοσφαιρικά αερόστατα. Άλλες συστοιχίες είναι οι SkyBridge, Sterling, Orblink, Pentriad, Virtual M- Star, Celestri, GIPSE, Rostelesat, Spaceway, Astrolink, Cyberstar, Euroskyway, GESN, KaStar, Worldspace, Aster, SWANsat, V-Stream, WEST, Voicespan, Undersea fibre Concert, Sky Station, HALO και Platform International Skysat. Σήµερα συστοιχίες δορυφόρων χρησιµοποιούνται για αποστολή µηνυµάτων, και γεωδαιτικούς - ναυσιπλοϊκούς λόγους. Εκπρόσωποι στην πρώτη κατηγορία είναι η Orbcomm (έχει τροχιοθετήσει πολλούς από τους δορυφόρους της). Άλλοι εκπρόσωποι είναι οι: Final Analysis, Leo One, E-Sat, KITComm, GONETS, LEqO, Picosat, Starsys. Στη δεύτερη κατηγορία εκπρόσωποι στην ναυσιπλοΐα είναι ο στρατός των ΗΠΑ και οι GPS, Glonass, GNSS. Στην τηλεπισκόπιση οι Skymed-Cosmo και Tsinghua.

11 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 11 Πρέπει εδώ να αναφερθεί ότι πολλά από τα παραπάνω projects είναι στα χαρτιά και ορισµένα έχουν εγκαταλειφθεί ή επαναπρογραµµατισθεί µε άλλα ονόµατα (βλ. Εικόνα 6: Τροχιές δορυφόρων (και συστοιχίες) Παραδείγµατα συστοιχιών δορυφόρων και χαρακτηριστικά αυτών Συστοιχία Iδιοκτήτης Αριθµός Ύψος - Τύπος MAC RTD* Έτος Υπηρεσίες αρ.τροχιών πρωτόκολλα IRIDIUM Motorola (18%) km, 6 big LEO FDMA,TDMA 10 ms 1998 οµιλία, δεδοµένα (2.4Kbps), fax, GPS GLOBALSTAR Loaral, 48 (8) 1400km, κυρτή big LEO CDMA 10 ms 1997 οµιλία, δεδοµένα Qualcomm τροχιά (9.6Kbps), fax, GPS TELEDISC Gates, McCaw km small LEO ATDMA, FDMA, SDMA 8 ms 2002 οµιλία, δεδοµένα (up to 2 Mbps) ICO INMARSAT Hughes 10 (2) km MEO TDMA 200 ms 2000 οµιλία, δεδοµένα (2.4Kbps), fax, GPS ODYSSEY TRW km MEO CDMA 120 ms 1999 οµιλία, δεδοµένα (9.6Kbps), fax, GPS INMARSAT Comsat km GEO FDMA 500 ms 1993 οµιλία, δεδοµένα (2.4Kbps), fax, telex SKYBRIDGE Alcatel km LEO Various 2002 οµιλία, δεδοµένα (up to 60Mbps) CELESTRI Motorola 63 (1) 1400km LEO-GEO Various 2002 οµιλία, δεδοµένα (up to 2Mbps) *Round trip delay, (x) εφεδρικοί δορυφόροι

12 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 12 IRIDIUM GLOBALSTAR TELEDISC ORBCOMM ICO CELESTRI SKYBRIDGE Εικόνα 7: Συστοιχίες δορυφόρων διαφόρων εταιριών-φορέων

13 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 13 IRIDIUM Tο 1990 η Motorola σχεδίασε και ζήτησε άδεια από τον FCC (Federal Communications Commission) για την τροχιοθέτηση αρχικά 77 ενεργών LEO δορυφόρων (element 77). Aργότερα επανασχεδίασε το project της και κατέληξε ότι χρειάζεται 66 δορυφόρους (οπότε το project µετονοµάστηκε Dysprosium (element 66)). Όταν ένας δορυφόρος θα έβγαινε εκτός τροχιάς τότε ένας νέος θα έπαιρνε τη θέση του. Οι δορυφόροι του Iridium σχεδιάστηκαν να βρίσκονται σε έξι τροχιές (µία τροχιά κάθε 32 ο του γεωγραφικού πλάτους) µε σύνδεση µεταξύ τους µε σκοπό την παροχή επικοινωνιακών υπηρεσιών σε όλα τα σηµεία και από σταθερούς ή µη σταθµούς (µετάδοση σηµάτων από κινητούς ποµπούς ή µη). Η σχεδίαση του όλου project και η επίτευξη της επικοινωνίας ακολουθεί τον ίδιο τρόπο µε την κυψελοειδή κάλυψη του χώρου την οποία επιτυγχάνει σήµερα η κινητή τηλεφωνία. Κάθε δορυφόρος έχει έναν αριθµό δεσµών (συχνοτήτων) µέσω των οποίων σκανάρει τη γη καθώς κινείται. Έτσι έχουµε κάλυψη της γης και διαµοιρασµό αυτής σε κάποιες κυψέλες (εξάγωνα). Καθώς κινείται ο δορυφόρος κινείται και η κυψέλη (η οποία ορίζει την περιοχή επικοινωνίας µε το δορυφόρο τη κάθε χρονική στιγµή). Έτσι από µια πλειάδα συστοιχιών δορυφόρων ανά πάσα στιγµή µπορεί να υπάρξει κάλυψη όλων των ζητήσεων για επικοινωνία από όλα τα σηµεία της γης. Αυτό πετυχαίνει το Iridium. Αυτό που πρέπει να σηµειωθεί είναι ότι αιτία κάλυψης δεν είναι οι σταθεροί σταθµοί όπως συµβαίνει στην κινητή τηλεφωνία αλλά οι δορυφόροι οι οποίοι κινούνται. Έτσι στο συγκεκριµένο project κάθε δορυφόρος µπορεί να έχει 48 spot beams, και η γη µοιράζεται σε 1628 κυψέλες. Κάθε κυψέλη θα έχει 174 πλήρους αµφίδροµης επικοινωνίας κανάλια τα οποία στο σύνολο της γης φτάνουν τον αριθµό των Η κατερχόµενη ζεύξη θα γίνεται στο κανάλι L (1.6 GHz). H επικοινωνία και η µετάδοση σηµάτων µεταξύ των δορυφόρων θα γίνεται σε κανάλι Ka. Παρόλη την καινοτοµία που παρουσίασε το σύστηµα βρήκε πολλούς ανταγωνιστές στο πεδίο των υπηρεσιών που θα παρείχε και οδηγήθηκε µέχρι τη χρεοκοπία (έγινε απόσυρση κονδυλίων, ασυµφωνίες µεταξύ των µετόχων, παραιτήθηκε ο διευθυντής λογιστηρίου, και ο γενικός διευθυντής και τελικά η εταιρία ετέθη σε ασφαλιστικά µέτρα από τους πιστωτές της σύµφωνα µε το κεφάλαιο 11 του U.S. Bankruptcy Code τις 13 Αυγούστου αφού δεν αποπλήρωσε τα δανεισθέντα χρήµατα που πήρε(1.5 δισεκατοµµύριο δολάρια). Τωρινές πληροφορίες αναφέρουν ότι η Iridium LLC ζήτησε άδεια για ένα project που θα αποτελείται από 96 δορυφόρους και θα ονοµαστεί MacroCell. Μάλλον το MacroCell θα µετονοµαστεί σε Iridium Next ή INX. TELEDISC Ένας από τους πιο ισχυρούς ανταγωνιστές της Iridium είναι η Teledisc. Και δεν είναι τυχαίο αφού συνιδρυτής της είναι ο διάσηµος Bill Gates της Microsoft (από πίσω κρύβονται πολλοί πρίγκιπες της Σαουδικής Αραβίας). Το έτος 2001 έχει ως στόχο να τροχιοθετήσει 840 LEO δορυφόρους οι οποίοι θα εξυπηρετούν υπηρεσίες οµιλίας, δεδοµένων, βίντεο κ.α. όπως η Ιridium έτσι και η Teledisc εκµεταλλεύεται την δυνατότητα των LEO δορυφόρων οι οποίοι προσφέρουν αξιόπιστη σύνδεση µε µικρότερη ισχύ εκποµπής (λίγο µεγαλύτερη από αυτή των κινητών αλλά πολύ µικρότερη από τα W των γεωστατικών). Το κόστος των 840

14 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 14 δορυφόρων θα είναι περίπου 9 δισεκατοµµύρια δολάρια και το κόστος εκτόξευσης του καθενός θα υπερβαίνει τα 15 εκατοµµύρια δολάρια. Προς το παρόν το αρχικό σχέδιο περιλαµβάνει χρησιµοποίηση 288 δορυφόρων σε 12 δακτυλιοειδής τροχιές (24 δορυφόροι ανά τροχιά). Το σύστηµα προβλέπεται να τεθεί σε λειτουργία το Τέλος, η Motorola ανέλαβε την υλοποίηση του δορυφορικού δικτύου για την Teledesic, το οποίο θα παρέχει υψηλής ταχύτητας συνδέσεις σε επιχειρήσεις, ινστιτούτα και απλούς χρήστες. Το τελευταίο καιρό υπάρχουν πληροφορίες για συγχώνευση της Τeledisc µε την Celestri. Ο ακριβής αριθµός δορυφόρων δεν είναι γνωστός. Πάντως τα προβλήµατα της Iridium, οι αποτυχηµένες τροχιοθετήσεις δορυφόρων όπως της GlobalStar, αλλά και οι κινήσεις συγχώνευσης των Τeledisc και Celestri δείχνουν ότι η δηµιουργία ισχυρών δυνάµεων και η µείωση του αριθµού των εταιριών θα είναι η µελλοντική εξέλιξη στον συγκεκριµένο τοµέα ATM σε δορυφορικά δίκτυα Η χρήση του ATM η οποία οφείλεται στις νέες απαιτήσεις για µετάδοση όγκου δεδοµένων (βίντεο, φωνής και δεδοµένων) και για παροχή ποιοτικών υπηρεσιών άρχισε να εφαρµόζεται και στα δορυφορικά κανάλια. Η βασική µονάδα µετάδοσης δεδοµένων είναι το κελί 53 bytes. Τα 5 πρώτα bytes αποτελούν την κεφαλίδα και τα υπόλοιπα 48 το φορτίο. Στην κεφαλίδα περιλαµβάνονται πληροφορίες για τη δροµολόγηση, τον τύπο του φορτίου και για άλλα χαρακτηριστικά του δικτύου. Σ` αυτή υπάρχει το Header Error Control byte το οποίο αναγνωρίζει και διορθώνει πιθανά λάθη. Στην απόδοση του ATM παίζει ρόλο ο Cell Loss Ratio που εξαρτάται από το BER. Αν και το ΑΤΜ είναι σχεδιασµένο για µέσα µετάδοσης (φυσικό επίπεδο OSI) µε χαµηλό BER, παρόλα αυτά χρησιµοποιείται και στα δορυφορικά κανάλια όπου τα modems χρησιµοποιούν συγκεραστικούς κώδικες διόρθωσης ή ανίχνευσης σφαλµάτων στο φυσικό επίπεδο. Έτσι οι κεφαλίδες µε σφάλµατα αποβάλλονται. Αυτό όµως έχει ως αποτέλεσµα να αυξάνει ο Cell Loss Ratio πράγµα που δηµιουργεί ξέσπασµα θορύβου στα δορυφορικά κανάλια. Αυτό έχει οδηγήσει σε εκτεταµένες έρευνες και λύσεις όπως αυτή της COMSAT (ATM Link Enhancer) όπου αυτή βρίσκεται στο κανάλι µετάδοσης πριν το modem και στο κανάλι λήψης µετά το modem. Aυτό που επιτυγχάνει η συγκεκριµένη λύση είναι να παρεµβάλει κενά µεταξύ των κελιών και να τα στέλνει στο κανάλι µειώνοντας τον θόρυβο. Το ATM προσφέρει ποιοτικές υπηρεσίες, ευκολία στο switching και πολυµεσική συµβατότητα. Ακόµα σ` αυτό η δροµολόγηση γίνεται πολύ εύκολα. Για τη χρησιµοποίηση αυτού σε δορυφορικά δίκτυα είναι απαραίτητη η έρευνα στα πεδία: επίτευξη αξιόπιστου handover και handoff συνδυασµός και ανάθεση διευθύνσεων κατά την κίνηση δορυφόρου και χρήστη διαχείριση της τοποθεσίας διαχείριση κυκλοφορίας, συγκρούσεων δεδοµένων επίλυση προβληµάτων µετάδοσης σηµάτων επίτευξη αξιόπιστης πολυδιανοµής και δροµολόγησης καθιέρωση ασφάλειας

15 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 15 Έρευνα γίνεται λοιπόν στο ασύρµατο ATM, στη φωνητική τηλεφωνία πάνω σε ATM (Voice Telephony over ATM), στη ευρεία µετάδοση (εκποµπή) κατ` οίκον (Residential Broadband) κ.α. Τελευταία γίνεται προσπάθεια εφαρµογής σε ασύρµατο ATM του TCP/IP Πρωτόκολλα για δορυφορική επικοινωνία στο DLL (Data Link Layer) Εισαγωγή Είναι γεγονός ότι για την επίτευξη της επικοινωνίας µέσω δορυφορικού δικτύου υπάρχει ανάγκη για την χρησιµοποίηση και τη δηµιουργία διαφόρων προτύπων και πρωτοκόλλων. Πρέπει να θυµίσουµε ότι η επικοινωνία µέσω δορυφόρου γίνεται µε τους transponders οι οποίοι εκπέµπουν µια δέσµη που καλύπτει την επικοινωνία για συγκεκριµένη περιοχή της γης (αυτή εξαρτάται από το είδος του δορυφόρου και κυµαίνεται από 250 km έως km). Ο χρόνος που η συγκεκριµένη δέσµη βλέπει την ίδια περιοχή λέγεται dwell time. Είναι ο χρόνος που οι γήινοι σταθµοί της συγκεκριµένης περιοχής µπορούν να στείλουν σήµατα στο δορυφόρο. Η επικοινωνία υφίσταται µε τον παρακάτω τρόπο. Από τους επίγειους σταθµούς εκπέµπονται πλαίσια δεδοµένων τα οποία µετατρέπονται σε σήµατα (συγκεκριµένης συχνότητας) που φτάνουν στον transponder. Από εκεί ο δορυφόρος τα εκπέµπει στη γη σε άλλη συχνότητα και στον επίγειο σταθµό/ους (δέκτη/ες) µετατρέπονται σε πλαίσια δεδοµένων. Το πρόβληµα που υπάρχει και το οποίο αντιµετωπίζουν τα πρωτόκολλα είναι ο τρόπος µε τον οποίο θα γίνει ο καταµερισµός των σηµάτων που εκπέµπονται στα κανάλια επικοινωνίας που διαθέτει ο δορυφόρος (κάθε κανάλι υφίσταται µέσω transponder). Είναι γεγονός ότι κατά την επικοινωνία αν η καθυστέρηση διάδοσης του σήµατος µεταξύ σταθµού και δορυφόρου είναι µεγαλύτερη των 270 msec (κάτι που είναι γεγονός στις δορυφορικές συνδέσεις) τότε υπάρχει πρόβληµα στην επικοινωνία και γι` αυτό πρωτόκολλα όπως το CSMA/CD (τα οποία απαιτούν στο χρόνο µετάδοσης λίγων bits αναγνώριση πιθανών συγκρούσεων δεδοµένων) δε µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε δορυφορικές συνδέσεις. Πάντως τα περισσότερα προβλήµατα υπάρχουν στην ανερχόµενη ζεύξη (όπου χρειάζεται καταµερισµός της ζήτησης για επικοινωνία στα διάφορα κανάλια του δορυφόρου - πολλοί ποµποί) αφού στην κατερχόµενη υπάρχει µόνο ένας ποµπός (µεταδότης σήµατος), ο δορυφόρος. Πέρα από το καταµερισµό των σηµάτων σε κανάλια, υπάρχουν και άλλα είδη προβληµάτων που σχετίζονται µε την καθυστέρηση στη µετάδοση του σήµατος λόγω της απόστασης, µε το µικρό εύρος συχνοτήτων και µε τη δηµιουργία θορύβου λόγω της αδύναµης πολλές φορές εκποµπής. Αυτά όλα προσπαθούν να αντιµετωπίσουν τα πρωτόκολλα στο Data Link Layer. Έτσι στο 2ο επίπεδο του OSI µοντέλου (Data Link Layer) και πιο συγκεκριµένα στο υποεπίπεδο MAC (Media Access Sublayer, Media Access Control) εξαιτίας της µετάδοσης των σηµάτων από τον δορυφόρο µε εκποµπή, είναι απαραίτητη η ύπαρξη πρωτοκόλλων διαµοιρασµού της επικοινωνίας και των σηµάτων. Τα περισσότερα από αυτά συνήθως χρησιµοποιούν µοναδιαία είτε κανάλια είτε συχνότητες για κάθε χρήστη την ώρα της επικοινωνίας. Και αυτό γιατί η διερεύνηση και

16 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 16 επίλυση των διαφόρων συγκρούσεων δεδοµένων γίνεται µε καθυστέρηση κατά διάρκεια της µετάδοσης Polling O πρώτος παραδοσιακός τρόπος επίτευξης της επικοινωνίας είναι η διερεύνηση µε κάποιο τρόπο της ανάγκης για εξυπηρέτηση από το δορυφόρο του κάθε σταθµού. Απ` ευθείας (από το δορυφόρο) αυτό δε γίνεται (αρκετά ακριβό στην υλοποίηση) αν συµπεριλάβουµε και το γεγονός ότι υπάρχει δεδοµένη καθυστέρηση στη διάδοση των σηµάτων (µέσω του καναλιού επικοινωνίας µε το δορυφόρο) αλλά και στην διαδικασία αναγνώρισης της ανάγκης του κάθε επίγειου σταθµού για επικοινωνία από το δορυφόρο. Η λύση είναι η δηµιουργία ενός χαµηλού εύρους δικτύου µεταξύ όλων των σταθµών µε µορφή λογικού δακτυλίου όπου ένα κουπόνι θα διευθετεί ποιος σταθµός θα µπορεί να µεταδώσει σήµα µέσω της ανερχόµενης ζεύξης στον δορυφόρο. Η παραπάνω υλοποίηση µε συγκεκριµένο πρωτόκολλο είναι ικανοποιητική όταν οι σταθµοί που συνδέονται στο δίκτυο είναι τόσοι ώστε ο χρόνος διερεύνησης από το κουπόνι της ζήτησης για επικοινωνία από τον κάθε σταθµό (ένας κύκλος) θα είναι πιο µικρός από το χρόνο µετάδοσης του σήµατος από τη γη στο δορυφόρο ALOHA Το απλό ALOHA, όπου κάθε σταθµός στέλνει όποια στιγµή θέλει, είναι εύκολο στην υλοποίηση αλλά η αποδοτικότητα του καναλιού (επίτευξη µετάδοσης των δεδοµένων) φτάνει το 18%. Χρησιµοποιώντας το S-ALOHA διπλασιάζεται η αποδοτικότητα αλλά υπάρχει πρόβληµα στο συγχρονισµό των σταθµών για το πότε µπορεί ο καθένας να "µιλήσει". Λύση σ` αυτό είναι ο ίδιος ο δορυφόρος ο οποίος όντας µέσο ευρείας µετάδοσης (εκποµπής σε πολλούς σταθµούς) επιτυγχάνει συγχρονισµό αυτών χρησιµοποιώντας τµήµατα ισόχρονα για τη λήψη και µετάδοση των σηµάτων. Το S-ALOHA αποδοτικό όταν εξυπηρετούνται από ένα δορυφόρο λίγοι και σταθεροί επίγειοι σταθµοί FDMA (Frequency Division Multiple Access) To διαθέσιµο εύρος ζώνης του καναλιού µετάδοσης µοιράζεται σε τµήµατα συχνοτήτων για τους διάφορους γήινους σταθµούς (ένας σταθµός εκπέµπει και δέχεται σε ένα τµήµα του εύρους ζώνης των συχνοτήτων). Η δέσµη κάθε transponder η οποία είναι συνήθως 36Mbps µοιράζεται σε 500 PCM κανάλια από 64Kbps το καθένα, το οποίο και εκπέµπει στη δική του συχνότητα. Πρόβληµα σ` αυτή τη διαδικασία µετάδοσης είναι η αναγκαστική ύπαρξη ενδιαµέσων τµηµάτων συχνοτήτων τα οποία δε θα χρησιµοποιούνται για την ασφάλεια της µετάδοσης, αλλά και ο έλεγχος των συχνοτήτων που εκπέµπει ο κάθε σταθµός ώστε να εκπέµπει στη δική του συχνότητα. Τέλος επειδή το FDMA είναι µια καθαρά αναλογική τεχνική δεν µπορεί να αντιµετωπισθεί µε λογισµικό.

17 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 17 Ο διαµοιρασµός των συχνοτήτων στους επίγειους σταθµούς όταν αυτοί είναι λίγοι γίνεται στατικά. αν όµως αυτοί είναι πολλοί τότε χρειάζεται δυναµικός τρόπος όπως ο µηχανισµός SPADE που χρησιµοποιείται στους Intelsat. Kάθε transponder µε εύρος ζώνης 50 Mbps µοιράζεται σε 794 απλά PCM κανάλια (ανά δύο χρησιµοποιούνται για ταυτόχρονης διπλής κατεύθυνσης επικοινωνία) µαζί µε ένα κοινό κανάλι σηµατοδότησης 128Κbps (αυτό µοιράζεται σε τµήµατα από 50 msec όπου το κάθε τµήµα περιέχει διατοµές του ενός msec(128 bits), κάθε διατοµή (σύνολο 50) την χρησιµοποιεί ένας επίγειος σταθµός). Όταν ένας σταθµός θέλει να επικοινωνήσει επιλέγει ένα διαθέσιµο κανάλι και τον αριθµό του τον γράφει στην επόµενή αυτού διατοµή. Όταν το σήµα βρίσκονταν στην κατερχόµενη ζεύξη τότε το κανάλι µπορούσε να το χρησιµοποιήσει άλλος σταθµός. Αν το ίδιο κανάλι το ζητούσαν δύο σταθµοί τότε υπήρχε σύγκρουση και έπρεπε να ζητήσουν άλλο κανάλι αργότερα. Η απελευθέρωση ενός καναλιού µετά από το πέρας της επικοινωνίας την οποία ζήτησε ένας σταθµός γίνεται µε σήµα από αυτόν προς του άλλους µέσα από το κοινό κανάλι στη διατοµή που αντιστοιχεί σε αυτόν το σταθµό. Το πρωτόκολλο αυτό είναι πεπερασµένο αν και έχει χρησιµοποιηθεί πάρα πολύ ΤDMA (Time Division Multiple Access) Σ` αυτή τη µέθοδο τα κανάλια διαχειρίζονται µε χρονική πολυπλεξία. Κάθε επίγειος σταθµός µεταδίδει σε ένα προκαθορισµένο χρόνο. Περισσότερες της µιας διατοµές µπορούν να σχετίζονται µε ένα σταθµό σε συγκεκριµένες συχνότητες. Οι υπόλοιποι σταθµοί παρακολουθούν τη διαδικασία αυτή ώστε να βρουν το κατάλληλο κανάλι επικοινωνίας και αναγνωρίζουν ποια σήµατα αφορούν αυτούς. Αυτή η µέθοδος απαιτεί συγχρονισµό µεταξύ των επίγειων σταθµών (η οποία επιτυγχάνεται από έναν από αυτούς µέσω του δορυφόρου, Master Control Station). Ο συγχρονισµός επιτυγχάνεται µε τον ίδιο τρόπο όπως στο S- ALOHA. Σ` αυτή τη µέθοδο υπάρχει δυνατότητα επαναχρησιµοποίησης των συχνοτήτων και των καναλιών από εκείνους τους σταθµούς που ζητούν ακρόαση για επικοινωνία. Όπως στην FDMA, όταν ο δορυφόρος είναι να εξυπηρετήσει λίγους επίγειους σταθµούς, τότε η ρύθµιση των συχνοτήτων και των καναλιών επικοινωνίας µεταξύ σταθµών και δορυφόρου είναι στατική. Όταν όµως οι σταθµοί είναι περισσότεροι τότε χρειάζεται δυναµικός διαµοιρασµός των καναλιών επικοινωνίας στη ζήτηση για αυτές. Υπάρχουν τρία είδη διατάξεων δυναµικού διαµοιρασµού των καναλιών όπου πλαίσια TDM µοιράζονται σε διατοµές (η κάθε διατοµή µεταφέρει πακέτα δεδοµένων συγκεκριµένου χρήστη) κάθε µια των οποίων έχει έναν ιδιοκτήτη. Στην πρώτη διάταξη (Binder) υπάρχουν περισσότερες διατοµές από σταθµούς. Κάθε σταθµός κατέχει µια. Αν ο ιδιοκτήτης µιας διατοµής κατά ένα πλαίσιο µετάδοσης δε θέλει να στείλει σήµα η διατοµή του φεύγει κενή και ταυτόχρονα µ` αυτό το γεγονός ενηµερώνονται οι υπόλοιποι σταθµοί ότι υπάρχει διαθέσιµη η προηγούµενη διατοµή προς χρησιµοποίηση. Οπότε στο επόµενο πλαίσιο µπορεί να χρησιµοποιηθεί αυτή από κάποιον άλλο σταθµό. Όταν ο ιδιοκτήτης θέλει να επικοινωνήσει προκαλεί σύγκρουση οπότε στο επόµενο πλαίσιο µπορεί να χρησιµοποιήσει τη διατοµή του για µετάδοση αφού ο σταθµός που χρησιµοποιούσε αυτή περιµένει ένα πλαίσιο µετάδοσης για να δει αν την χρειάζεται ο ιδιοκτήτης.

18 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 18 Στη δεύτερη διάταξη (Crowther) οι σταθµοί ανταγωνίζονται τυχαία για τις διατοµές αφού δεν υπάρχουν ιδιοκτήτες γι` αυτές. Όταν ένας σταθµός µεταδώσει τότε στο επόµενο πλαίσιο, αφού έχει δεδοµένα προς µετάδοση µπορεί να χρησιµοποιήσει τη διατοµή που από τον ανταγωνισµό "κέρδισε" και µε την οποία άρχισε να υλοποιεί τη µετάδοσή του. Μόλις τελειώσει τη µετάδοση µετά από ένα πλαίσιο µπορεί κάποιος άλλος να χρησιµοποιήσει την ίδια διατοµή. Η συγκεκριµένη διάταξη είναι ένας συνδυασµός S-ALOHA και TDMA. Στη τρίτη διάταξη (Roberts) υπάρχει µια διατοµή η οποία υποδιαιρείται σε µικρότερες και µέσω αυτών γίνεται από κάθε σταθµό κράτηση για µια διατοµή ώστε να εκπέµψει. Στην περίπτωση που πετύχει η κράτηση στο επόµενο πλαίσιο µετάδοσης ο σταθµός µπορεί να εκπέµψει. Ανάλογα µε τον αριθµό των υποδιατοµών για κράτηση ο κάθε σταθµός γνωρίζει πόσο πρέπει να περιµένει για την εκποµπή του σήµατός του. Owner G A F E B C D Reservation subslots Group 1 G A F B B C D B A F C G B D E Group 2 G A B C D B A G B D E Group 3 G A A E B B A A G D Group 4 G A E B B B A A D D (α) (β) (γ) Εικόνα 8: Είδη διατάξεων διαµοιρασµού των πλαισίων Παράδειγµα µε σύστηµα ανάθεσης και διανοµής των χρονικών διατοµών σε κάθε σταθµό για επικοινωνία είναι το ACTS (Advanced Communication Technology Satellite) της ΝASA, αλλά και το Ιtalsat του Ιταλικού Ερευνητικού Συµβουλίου. Το σηµαντικό στοιχείο του ACTS είναι ότι συγκεντρώνοντας την ενέργεια του σήµατος δίνει τη δυνατότητα για µετάδοση από πιο ασθενείς (σε ισχύ) γήινους σταθµούς µετάδοσης. Το ACTS τέθηκε σε τροχιά το 1992 και αποτελείται από 4 ανεξάρτητα TDMA κανάλια των 110 Μbps µε δύο ανερχόµενες και δύο κατερχόµενες ζεύξεις (είναι οργανωµένο το κάθε κανάλι σε πλαίσια του 1 msec µε 1728 διατοµές το κάθε πλαίσιο, η κάθε διατοµή µπορεί να φέρει 64 bits). Τον συγχρονισµό για την επικοινωνία των σταθµών που βρίσκονται σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές µέσω του δορυφόρου αλλά και την αντιµετώπιση των καθυστερήσεων αλλά και του ορίου που θέτει ο dwell time πετυχαίνει ο MCS. H διαδικασία γίνεται σε τρία στάδια: 1. είσοδος του πλαισίου µε τα δεδοµένα στο δορυφόρο και αποθήκευσή του σε ενσωµατωµένη RAM 2. αντιγραφή των εισόδων σε εξόδους 3. αποστολή των πλαισίων Κάθε σταθµός κατέχει µια διατοµή για µετάδοση. Στην περίπτωση που θέλει να στείλει σήµα στον δορυφόρο επικοινωνεί µε τον MCS για να πάρει σειρά προτεραιότητας. Λειτουργεί στις ζώνες συχνοτήτων K (20 GHz) και Ka (30 GHz).

19 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών PRMA (Packet Reservation Multiple Access) Το παραπάνω πρωτόκολλο βασίζεται στη φιλοσοφία του Roberts. Χρησιµοποιείται για την υλοποίηση επικοινωνιών από κινούµενους σταθµούς και είναι συνδυασµός TDMA και S- ALOHA. Πρέπει να αναφέρουµε ότι τα δεδοµένα µεταφέρονται σε πακέτα που καταλαµβάνουν διάφορες διατοµές στο πλαίσιο το οποίο µεταφέρεται στο δορυφόρο µέσω κάποιου καναλιού µε τη µορφή σήµατος. Κάθε πακέτο δεδοµένων έχει ένα πεδίο VCI (Virtual Circuit Identifier) το οποίο προσδιορίζει το σταθµό λήψης του. Οι σταθµοί αναγνωρίζουν τα πακέτα δεδοµένων από το VCI αυτών. Η εφαρµογή του PRMA εξαρτάται από την ποιότητα υπηρεσιών που απαιτούν οι εξυπηρετούµενες εφαρµογές από τα δορυφορικά κανάλια, το ρυθµό BER (Bit Error Rateκοµµάτι από bits συχνότητας ή µηνύµατος που είναι λάθος) της σύνδεσης και την καθυστέρηση στη µετάδοση. Πάντως το PRMA είναι συµβατό για LEO δορυφόρους και υπό προϋποθέσεις για GEO. Παρακάτω η εικόνα δείχνει το διαµοιρασµό στα κανάλια επικοινωνίας δύο συνεχόµενων ζητήσεων CDMA (Code Division Multiple Access) Εικόνα 9: Σειρά βηµάτων στην PRMA διαδικασία Είναι µια διασταύρωση πολυπλεξίας χρόνου/συχνότητας και είναι µια µορφή εκτεταµένου φάσµατος επικοινωνίας. Προσφέρει αποκεντρωµένη παροχή καναλιών για επικοινωνία στην υπάρχουσα γι` αυτή ζήτηση χωρίς χρονικό συγχρονισµό. Είναι µια µέθοδος η οποία τελευταία αρχίζει να χρησιµοποιείται. Κάθε χρήστης έχει µοναδιαίο κωδικό µετάδοσης µηνυµάτων, ο οποίος είναι ορθογώνιος στους κωδικούς των άλλων χρηστών (σταθµοί µετάδοσης/λήψης σηµάτων). Το σήµα που τελικά θα σταλεί από τον ποµπό είναι αποτέλεσµα του εισερχόµενου σήµατος (δεδοµένα) και του κωδικού διάδοσης.

20 Σωµαράς Χρήστος, Αρχιτεκτονική και διαχείριση των δορυφορικών δικτύων και επικοινωνιών 20 Στον παραλήπτη το εισερχόµενο σήµα συσχετίζεται µε το κωδικό µετάδοσης του δέκτη και αν τα δεδοµένα είναι γι` αυτόν ανακτώνται ειδάλλως µετατρέπονται σε θόρυβο. Εικόνα 10: Απλή διαδικασία CDMA Τα πλεονεκτήµατα της συγκεκριµένης µεθόδου εξυπηρέτησης της ζήτησης για επικοινωνία είναι τα εξής: κάθε χρήστης µεταδίδει δεδοµένα οποιαδήποτε στιγµή θέλει χωρίς παρεµβολές από άλλους χρήστες ο κωδικός µετάδοσης ορίζει και πιστοποιεί τον ποµπό χωρίς να είναι απαραίτητη περαιτέρω πληροφορία ύπαρξη ασφάλειας στη µετάδοση επαναχρησιµοποίηση των ίδιων συχνοτήτων σε προκαθορισµένες δέσµες από αυτές του δορυφόρου αναθέτοντας διαφορετικούς κωδικούς µετάδοσης στους χρήστες Τα µειονεκτήµατα της συγκεκριµένης είναι τα εξής: µειωµένη χωρητικότητα µικρότερη από το TDMA λόγω του θορύβου και της έλλειψης του συντονισµού στους σταθµούς µετάδοσης είναι δυσκολονόητη η λειτουργία του γίνεται πιο αποδοτικό όταν ο αριθµός των χρηστών µεγαλώνει αφού ταυτόχρονα το BER µειώνεται Έλεγχος-διόρθωση λαθών µετάδοσης Αναφέρθηκε σε πολλά σηµεία η έννοια του θορύβου αλλά και γενικότερα η ύπαρξη λαθών κατά την µετάδοση των σηµάτων. Πριν κλείσουµε το θέµα για τα πρωτόκολλα του δευτέρου επιπέδου καλό είναι για βιβλιογραφικούς και µόνο λόγους να αναφερθούµε στις τεχνικές αντιµετώπισης των λαθών που δηµιουργούνται. Εν συντοµία δύο τεχνικές υπάρχουν το FEC (forward error correction-όλα τα δεδοµένα µετατρέπονται σε σύµβολα και χρησιµοποιούνται περισσότερα από όσα χρειάζονται τα οποία τελικά ελέγχουν την ορθότητα και ακεραιότητα

ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ & Ο ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ HELLAS-SAT 2

ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ & Ο ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ HELLAS-SAT 2 ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ & Ο ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ HELLAS-SAT 2 Διπλωματική Εργασία της ΓΑΪΤΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος : ΑΓΓΕΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών

Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Καθ. Εμμανουήλ Βαρβαρίγος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Σκοποί ενότητας Η εξοικείωση του φοιτητή με τις βασικότερες έννοιες των δορυφορικών επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο Τοπικά δίκτυα (LAN): επικοινωνία με περιορισμένη απόσταση κάλυψης (μικρή εμβέλεια) Δίκτυα Ευρείας Περιοχής (WAN): επικοινωνία σε ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη. Από την άποψη του

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο και Τηλεόραση

ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο και Τηλεόραση Κατάρτιση και Πιστοποίηση σε βασικές εξιότητες και Κατάρτιση σε Προηγµένες εξιότητες στη Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής & Επικοινωνιών Εργαζόµενων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά ίκτυα (LAN).

ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά ίκτυα (LAN). Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας, Κέρκυρα Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος 1. Τεχνικές Πολλαπλής Πρόσβασης Πρωτόκολλα LAN ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών

HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών W N net works R E O T HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών K Μαρία Παπαδοπούλη Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Χειμερινό εξάμηνο 20010-2011 Θέματα προς συζήτηση Είδη πολυπλεξίας Μεταγωγή Καθυστερήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα Ιστορικά στοιχεία 1940 1946 1975 1985 1 ο ασύρματο τηλέφωνο από την Bell System 1 η υπηρεσία παροχής κινητής τηλεφωνίας (Missouri, USA) 1 o κυψελωτό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΛΕΞΗ 6 Η. ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία. ιδάσκουσα: : ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα. ίκτυα Υπολογιστών και Επικοινωνία. ιάλεξη 6: H Πολύπλεξη

ΙΑΛΕΞΗ 6 Η. ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία. ιδάσκουσα: : ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα. ίκτυα Υπολογιστών και Επικοινωνία. ιάλεξη 6: H Πολύπλεξη ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία ΙΑΛΕΞΗ 6 Η ιδάσκουσα: : ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα 1 Πολύπλεξη ΗΠολύπλεξηείναι η µετάδοση διαφορετικών ρευµάτων πληροφορίας µέσα από την ίδια φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ρ Θεοδώρου Παύλος pavlos@aegean.gr Βιβλίο Μαθήµατος: Επικοινωνίες Υπολογιστών & εδοµένων, William Stallings, 6/e, 2000. ΕΥ - κεφ.9 (1/2) ρ Παύλος Θεοδώρου 1 Εισαγωγή Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer.

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer. Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου Medium Access Control Sub-layer. Πρόβλημα Υπάρχει ένα κανάλι το οποίο «μοιράζονται» πολλοί κόμβοι. Πρόβλημα: Ποίος μεταδίδει και πότε; Περίληψη Κανάλια πολλαπλής πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3-3.1 Μέσα Μετάδοσης

Κεφάλαιο 3-3.1 Μέσα Μετάδοσης Κεφάλαιο 3-3.1 Μέσα Μετάδοσης Γεώργιος Γιαννόπουλος, ΠΕ19 ggiannop (at) sch.gr σελ. 71-80 - http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Εισαγωγή: Μέσο Μετάδοσης Είναι η φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελών ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 2ο Βελών - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίν Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 Τεχνολογίες Μεταγωγής Δεδομένων Δίκτυα Μεταγωγής Βελών Βελών Δίκτυα Μεταγωγής Δίκτυα Μεταγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Κυψελωτή Τηλεφωνία

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Κυψελωτή Τηλεφωνία Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Κυψελωτή Τηλεφωνία 1 Κυψελωτή Τηλεφωνία Για την ανάπτυξη νέων δικτύων κινητών επικοινωνιών υιοθετήθηκε η σχεδιαστική αρχή της κυψελωτής τηλεφωνίας που παρά την περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή

Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ MHX. H/Y & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Εισαγωγή Ορισμός ασύρματου δικτύου Παραδείγματα ασύρματων

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα επικοινωνίας Ορισμός Σύνολα προσυμφωνημένων κανόνων που απαιτούνται για τον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο επιτυγχάνεται η ανταλλαγή δεδομένων, και επομένως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΩΤΗ ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Τετάρτη 16 Ιουνίου 2004 Οδηγίες: Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3,5 ώρες. Ισχύουν όσα αναφέρονται στους Κανονισµούς Εξετάσεων του ΕΑΠ γενικότερα και της ΘΕ ειδικότερα. Είναι υποχρεωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο 2011-20112 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 15 Δεκεμβρίου 2011 Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις 1. Θεωρήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσβαση στο ίκτυο (Network Access) & ιασύνδεση ικτύων (internetworking) Ενότητα ΣΤ

Πρόσβαση στο ίκτυο (Network Access) & ιασύνδεση ικτύων (internetworking) Ενότητα ΣΤ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας ίκτυα Η/Υ Πρόσβαση στο ίκτυο (Network Access) & ιασύνδεση ικτύων (internetworking) Ενότητα ΣΤ ρ. Ε. Μάγκος Ενότητες Μαθήµατος 1. Επίπεδο 2 στο Μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1 Δίκτυα ATM Εισαγωγή Εικονικά κυκλώματα Πακέτα και κελιά Δρομολόγηση και προώθηση Ιεραρχία πρωτοκόλλων Επίπεδα προσαρμογής Ποιότητα υπηρεσίας Υποστήριξη IP Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html )

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) Γενικά Για πολλά χρόνια, τα χάλκινα καλώδια (συνεστραµµένα ζεύγη - twisted pairs)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα ΠΤΥΧΙΑΚΗ Θέμα πτυχιακής: Voice over IP Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα Εισαγωγή στην Υπηρεσία Voice over IP Το Voice over IP (VoIP) είναι μια καινούργια τεχνολογία η οποία προσφέρει φωνητική συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

DVB (DVB-S, DVB-C, DVB-T, DVB-H)

DVB (DVB-S, DVB-C, DVB-T, DVB-H) 1 Το DVB (Digital Video Broadcasting) αναφέρεται στην µετάδοση ψηφιακού βίντεο και περιλαµβάνει τα εξής συστήµατα µετάδοσης: 1. Τα δορυφορικά συστήµατα DVB-S και DVB-S2 2. Το καλωδιακό σύστηµα DVB-C 3.

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα 1 Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη, τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι ένα σύνθετο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ (κεφ. 9) ροµολόγηση σε ίκτυα Μεταγωγής Κυκλώµατος Σηµατοδοσία Ελέγχου Λειτουργίες Σηµατοδοσίας Τοποθεσία Σηµατοδοσίας Σηµατοδοσία Κοινού Καναλιού Σύστηµα Σηµατοδοσίας Νο 7 Βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ηυιοθέτησητης τεχνολογίαςκαι αρχιτεκτονικής TCP/IP δεν έρχεται σε σύγκρουσηµε το µοντέλο του OSI και αυτό γιατί και τα δυο συστήµατααναπτύχθηκαν συγχρόνως. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισµένες ουσιώδεις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11. Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25. Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης...

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11. Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25. Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης... Περιεχόμενα Εισαγωγή...7 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11 Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25 Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης...65 Κεφάλαιο 4 Μεταγωγή Δεδομένων και Δρομολόγηση...

Διαβάστε περισσότερα

ιάθεση ασύρµατων πόρων

ιάθεση ασύρµατων πόρων ιάθεση ασύρµατων πόρων Μεταγωγή (Handover ή Handoff) ιαδικασία µεταγωγής µιας κλήσης από µια κυψέλη σε γειτονική κυψέλη Η κλήση από την συχνότητα f 1 της κυψέλης C 1 µεταφέρεται στη συχνότητα f 2 της κυψέλης

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής ροή πολυµέσων

Συνεχής ροή πολυµέσων Συνεχής ροή πολυµέσων Εισαγωγή ικτυακά πρωτόκολλα Πολυµέσα και δίκτυα Συνεχής ροή Ροή από εξυπηρετητές ιστοσελίδων Ροή από εξυπηρετητές µέσων Πρωτόκολλο RTSP Πρωτόκολλο RTP οµή πακέτων RTP Πρωτόκολλο RTCP

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ ρ. Κ. Σ. Χειλάς Στόχος του εργαστηρίου Στόχος του εργαστηρίου είναι : (α) η εµβάθυνση σε θέµατα λειτουργίας δικτύων καθώς και (β) η εξοικείωση των σπουδαστών µε ένα από τα συχνότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: ΠΡΑΚΤΙΚΗ Κλάδος: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Τάξη: A Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρματα Δίκτυα Ευρείας Περιοχής

Ασύρματα Δίκτυα Ευρείας Περιοχής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ασύρματα Δίκτυα Ευρείας Περιοχής MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Κυψελοειδή δίκτυα αρχιτεκτονική σχεδίαση και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1ο - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 1-1 Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυο (Network) Δύο οι περισσότεροι υπολογιστές ή άλλα πληροφορικά μέσα (π.χ. εκτυπωτές,

Διαβάστε περισσότερα

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019)

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Περίληψη Γενικά Χαρακτηριστικά Τι είναι το TETRA Γενικά στοιχεία Αρχιτεκτονική δικτύου Πρωτόκολλο TETRA Υπηρεσίες TETRA Κλήσεις DMO δικτύου TETRA Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3. Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 Εισαγωγή στην τεχνολογία TCP/IP Τεχνολογία TCP/IP TCP/IP Πρωτόκολλα TCP/IP ή τεχνολογία TCP/IP ή τεχνολογία ιαδικτύου (Internet)( ιαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των δικτύων υπολογιστών ικτυακός Καταµερισµός Εργασίας Το υπόδειγµα του Internet Εξοπλισµός ικτύου Κατηγοριοποίηση ικτύων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΔΑΝΙΗΛ Α.Μ 3014 Επιβλέπων Καθηγητής κ. ΣΤΕΙΑΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΓΕΝΙΑΣ Νext Generation Network (NGN) εννοούμε

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΤΑ 2003

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΤΑ 2003 Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ: ΣΚΟΥΡΑΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΡΤΑ 2003 ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ INTERNET ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο διαδίκτυο

Εισαγωγή στο διαδίκτυο Εισαγωγή στο διαδίκτυο Στόχοι κεφαλαίου Περιγραφή των κύριων θεμάτων σχετικά με τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών δικτύων Περιγραφή των

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 1. Να αναφέρετε ονοµαστικά τις τεχνολογίες που χρησιµοποιούνται στις υπηρεσίες δικτύων ευρείας περιοχής; Οι τεχνολογίες που χρησιµοποιούνται στις υπηρεσίες δικτύων ευρείας περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ. Γέφυρες

ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ. Γέφυρες ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ Γέφυρες Γενικά Οι γέφυρες (bridges) είναι συσκευές που επιτυγχάνουν τη διασύνδεση ενός απλού τοπικού δικτύου με άλλα παρόμοια τοπικά δίκτυα. Μια γενικότερη συσκευή και για τη διασύνδεση με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δίκτυα Υπολογιστών Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α.1. 3 η ΤΑΞΗ ΕΠΑ.Λ. (Α Β ΟΜΑ Α) ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 8 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7]

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7] Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες τους. Να περιγράψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 6 Τεχνικές πoλυπλεξίας - CDMA

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 6 Τεχνικές πoλυπλεξίας - CDMA Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 6 Τεχνικές πoλυπλεξίας - CDMA 1 Πολυπλεξία Η πολυπλεξία επιτρέπει την παράλληλη μετάδοση δεδομένων από διαφορετικές πηγές χωρίς αλληλοπαρεμβολές. Τρία βασικά είδη TDM/TDMA

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι κεραίες είναι βασικό εξάρτημα της ασύρματης επικοινωνίας. Στον πομπό του ασύρματου επικοινωνιακού συστήματος, υπάρχει η κεραία εκπομπής και στο δέκτη υπάρχει η κεραία

Διαβάστε περισσότερα

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Η συνολική ποιότητα της σύνδεσης µέσω ραδιοσυχνοτήτων εξαρτάται από την 9000 απολαβή της κεραίας του

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής <paskalis@di.uoa.gr> Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Mobile IP Ιστορικό Το πρωτόκολλο Internet σχεδιάστηκε για στατικούς υπολογιστές.

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 4: Κυψελωτά Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών

Εργαστήριο 4: Κυψελωτά Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Εργαστήριο 4: Κυψελωτά Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Τα κυψελωτά συστήματα εξασφαλίζουν ασύρματη κάλυψη σε μια γεωγραφική περιοχή η οποία διαιρείται σε τμήματα τα οποία είναι γνωστά ως κυψέλες (Εικόνα 1).

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Διαλέξεις μαθήματος: http://medisp.teiath.gr/eclass/courses/tio103/ https://eclass.teiath.gr/courses/tio100/

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Διευθυνσιοδότηση 7.6.1. Διεύθυνση Ελέγχου Προσπέλασης στο Μέσο

7.5 Διευθυνσιοδότηση 7.6.1. Διεύθυνση Ελέγχου Προσπέλασης στο Μέσο Κεφάλαιο 7 7.5 Διευθυνσιοδότηση 7.6.1. Διεύθυνση Ελέγχου Προσπέλασης στο Μέσο Σελ. 247-249 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑΛ Κομοτηνής http://diktya-epal-g.ggia.info/ Διευθυνσιοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Δορυφορική ψηφιακή τηλεόραση

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Δορυφορική ψηφιακή τηλεόραση ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ 4 Δορυφορική ψηφιακή τηλεόραση Δορυφορική τηλεόραση: Η εκπομπή και λήψη του τηλεοπτικού σήματος από επίγειους σταθμούς μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax

Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax Γεώργιος Αγαπίου, PhD. Μέλος Ειδικής Επιστηµονικής Επιτροπής Θεµάτων Τηλεπικοινωνιακών Συστηµάτων ΤΕΕ Εισαγωγή Πολλοί ήταν αυτοί που περίµεναν την έλευση

Διαβάστε περισσότερα

Διαδίκτυα και το Διαδίκτυο (Internetworking and the Internet)

Διαδίκτυα και το Διαδίκτυο (Internetworking and the Internet) Διαδίκτυα και το Διαδίκτυο (Internetworking and the Internet) Περίληψη Πως τα διάφορα δίκτυα διαφέρουν μεταξύ τους Πως συνδέονται ανομοιογενή δίκτυα μεταξύ τους Εικονικά κυκλώματα συνδεδεμένα σε σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό Επίπεδο ΕνσύρµαταΜέσαΜετάδοσης. Ενότητα Γ

Φυσικό Επίπεδο ΕνσύρµαταΜέσαΜετάδοσης. Ενότητα Γ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας ίκτυα Η/Υ Φυσικό Επίπεδο ΕνσύρµαταΜέσαΜετάδοσης Ενότητα Γ ρ. Ε. Μάγκος Φυσικά Μέσα Μετάδοσης bit: Ηλεκτροµαγνητικό κύµα που µεταδίδεται σε ένα.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο (και τι θα δούμε στο εργαστήριο δικτύων) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Διαδίκτυο - ένα δίκτυο δεδομένων Σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

γ. Αυθεντικότητα (authentication) δ. Εγκυρότητα (validity) Μονάδες 5

γ. Αυθεντικότητα (authentication) δ. Εγκυρότητα (validity) Μονάδες 5 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ΚΑΙ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Το payload(τηλεπικοινωνιακή διάταξη) κεραίας πολλαπλής δέσµης.

Το payload(τηλεπικοινωνιακή διάταξη) κεραίας πολλαπλής δέσµης. Το payload(τηλεπικοινωνιακή διάταξη) κεραίας πολλαπλής δέσµης. Το payload µιας κεραίας πολλαπλής δέσµης συνίσταται από µια σειρά δεσµών κεραίας οι οποίες παρέχουν κάλυψη σε διάφορες ζώνες παροχής υπηρεσιών.(5.11).

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ:ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΡΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Bluetooth is

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα ιοικητικής Επιστήµης & Τεχνολογίας ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κεφάλαιο 10 ίκτυα Γιώργος Γιαγλής Περίληψη Κεφαλαίου 10 Τεχνολογίες Μετάδοσης εδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES METROMOLITAN NETWORK) ΠΗΓΕΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΙΕΕΕ 802.11 Τι είναι η ISM (Industrial Scientific and Medical ) ζώνη; Ζώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι ήδη γνωστό, ένα σύστημα επικοινωνίας περιλαμβάνει τον πομπό, το δέκτη και το κανάλι επικοινωνίας. Στην ενότητα αυτή, θα εξετάσουμε τη δομή και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΑC

ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΑC ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ Το επίπεδο σύνδεσης αποτελείται από δύο υποεπίπεδα: Το υποεπίπεδο ελέγχου προσπέλασης μέσων (Medium Access Control) Το υποεπίπεδο λογικού ελέγχου σύνδεσης (Logical Link Control) To υποεπίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα

Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα Εισηγητής: Γιώργος Καλπάκης MSc Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα 1 Θέµατα Κίνητρο της Ε1 Παρούσα Κατάσταση στην Ευρώπη Παρούσα Κατάσταση στην Ελλάδα Προϋποθέσεις Προώθησης της

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ

Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ Μάθημα 8ο Δικτύωση TCP/IP Μιχαηλίδης Παναγιώτης Περιεχόμενα Δικτύωση TCP/IP Τι είναι το TCP/IP; Επίπεδα, διευθύνσεις, ΝΑΤ Πρωτόκολλα: ARP, DHCP TCP/IP H πιο κοινή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ (13) Π. Φουληράς

ΔΙΚΤΥΑ (13) Π. Φουληράς ΔΙΚΤΥΑ (13) Π. Φουληράς Τεχνολογίες WAN και Δρομολόγηση LAN Επεκτείνεται μόνον σε ένα κτίριο ή ομάδα κτιρίων WAN (Wide Area Network) Επεκτείνονται σε μεγάλες περιοχές MAN Ενδιάμεσο ως προς το μέγεθος της

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Εργαστηριακό Μάθημα 1 Κυψελοποίηση

Κινητές επικοινωνίες. Εργαστηριακό Μάθημα 1 Κυψελοποίηση Κινητές επικοινωνίες Εργαστηριακό Μάθημα 1 Κυψελοποίηση 1 Αρχική Μορφή της Αρχιτεκτονικής του Τηλεφωνικού Συστήματος Κινητές Υπηρεσίες πρώτης γενιάς το σχέδιο με το οποίο έχει δομηθεί είναι παρόμοιο με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΚΕΤΩΝ. Η δρομολόγηση των πακέτων μπορεί να γίνει είτε κάνοντας χρήση ασυνδεσμικής υπηρεσίας είτε συνδεσμοστρεφούς υπηρεσίας.

ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΚΕΤΩΝ. Η δρομολόγηση των πακέτων μπορεί να γίνει είτε κάνοντας χρήση ασυνδεσμικής υπηρεσίας είτε συνδεσμοστρεφούς υπηρεσίας. ΕΠΙΠΕΔΟ ΔΙΚΤΥΟΥ Το επίπεδο δικτύου ασχολείται με τη μεταφορά πακέτων από την προέλευσή τους μέχρι τον προορισμό τους. Επιλέγει τις κατάλληλες διαδρομές από τους διάφορους δρομολογητές ώστε ένα πακέτο να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΜΟΚΩ ΙΚΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ - PCM

ΠΑΛΜΟΚΩ ΙΚΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ - PCM 1 ΠΑΛΜΟΚΩ ΙΚΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ - PCM ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΒΑΝΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 111 110 101 100 000 001 010 011 Αναλογικό σήµα είγµατα αναλογικού σήµατος στην κλίµακα κβαντοποίησης Κωδικοποίηση διαστηµάτων 100 111

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #8: Δορυφορικές Επικοινωνίες

ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #8: Δορυφορικές Επικοινωνίες ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #8: Καθηγητής Χρήστος Ι. Μπούρας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών email: bouras@cti.gr, site: http://ru6.cti.gr/ru6/bouras Σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος ZigBee Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος Τι είναι το ZigBee; Ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο χαμηλής Κατανάλωσης Ισχύος σε Wireless Persnal Area Netwrks (WPANs) Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική

Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής, Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών Εισαγωγή Τα κινητά τηλέφωνα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής ζωής στον

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση μαθήματος Γενικές Πληροφορίες

Διάρθρωση μαθήματος Γενικές Πληροφορίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ.Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Διάρθρωση μαθήματος Γενικές Πληροφορίες MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου MYE006-ΠΛΕ-065 Ασύρματα Δίκτυα 2 Διάρθρωση μαθήματος Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή

ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή Διδάσκων: Χρίστος Παναγιώτου Γιατί Δίκτυα Υπολογιστών; Επιχειρησιακές Εφαρμογές Π.χ., εξ αποστάσεως πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων. Εξοικονόμηση χρημάτων από τον καταμερισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Κεφάλαιο 6 KTYA EYPEAΣ ΠEPOXHΣ 6.5SDN Τατελευταία χρόνια εµφανίστηκε µεγάλη ζήτηση για παροχή υπηρεσιώνήχου, εικόνας, video, δεδοµένων. Οι διάφοροι τηλεπικοινωνιακοί φορείς προσπαθώντας να ικανοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δρ. Περικλής Χατζημίσιος

Δίκτυα Υπολογιστών. Δρ. Περικλής Χατζημίσιος Δίκτυα Υπολογιστών Στοιχεία επικοινωνίας (Α/Π Εργαστήριο) email: peris@it.teithe.gr http://www.it.teithe.gr/~peris/networks_lab /Networks_lab.htm Σύγγραμμα - Σημειώσεις Douglas Comer «Διαδίκτυα με TCP/IP»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ημέχρι τώρα περιγραφή των πρωτοκόλλων TCP/IP αποδεικνύει, ότι το πρωτόκολλο IP είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά των αυτοδύναμων πακέτων στον προορισμό, που δηλώνεται από τη διεύθυνση προορισμού, αλλά δεν

Διαβάστε περισσότερα

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού Wifi O όρος WIFI (Wireless Fidelity) χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τις συσκευές που βασίζονται στην προδιαγραφή και εκπέμπουν σε συχνότητες 2.4GHz.

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Μάθημα «Δίκτυα Υπολογιστών» Τμήμα Πληροφορικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εαρινό Εξάμηνο 2013-14 Γεώργιος Ξυλωμένος Γεώργιος Δ. Σταμούλης Βασίλειος Σύρης Εισαγωγή Υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ1ο Α.1 Να αναφέρετε ονομαστικά τα πέντε (5) υποσυστήματα με τα οποία υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο και Τηλεόραση

ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο και Τηλεόραση Κατάρτιση και Πιστοποίηση σε βασικές εξιότητες και Κατάρτιση σε Προηγµένες εξιότητες στη Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής & Επικοινωνιών Εργαζόµενων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο

Διαβάστε περισσότερα