ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. 5/3/2018 Μάθημα ΣΤ6061 «Επιχειρησιακός Σχεδιασμός και Διαχείριση Έργων» Δρ.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. 5/3/2018 Μάθημα ΣΤ6061 «Επιχειρησιακός Σχεδιασμός και Διαχείριση Έργων» Δρ."

Transcript

1 ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 5/3/2018 Μάθημα ΣΤ6061 «Επιχειρησιακός Σχεδιασμός και Διαχείριση Έργων» Δρ. Ελένη Καρφάκη

2 o Να κατανοήσουν οι φοιτητές τη σχέση ανάμεσα στο στρατηγικό και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό o Να αναγνωρίζουν τα δομικά στοιχεία του επιχειρησιακού σχεδιασμού o Να υλοποιούν ανάλυση SWOT o Να συντάσσουν επιχειρησιακά σχέδια δράσης o Να σχεδιάζουν τη λειτουργία της επιχείρησης στον επιχειρηματικό καμβά o Να αναπτύσσουν επιχειρησιακό πλάνο 2

3 Επιχειρησιακός: σχετικός με τις επιχειρήσεις (στρατιωτικές ή εμπορικές), τη δράση και οργάνωσή τους. Σχεδιασμός: η διαδικασία προκαθορισμού σειράς ενεργειών κατ' αλληλουχία και συνάφεια προς επίτευξη αντικειμενικών σκοπών (συνηθέστερα μακροχρόνια). Ο σχεδιασμός συγχέεται πολλές φορές με τον όρο προγραμματισμός που αφορά τα ίδια αλλά σε μικρότερη έκταση, μέτρο και βάθος χρόνου.

4 Θέτει κατευθύνσεις Υποστηρίζει τη λήψη ομοιόμορφων αποφάσεων Συγκεντρώνει την προσπάθεια και συντονίζει δραστηριότητες Ορίζει την επιχείρηση και τη θέση της στον ανταγωνισμό Μειώνει την αβεβαιότητα Μπορεί να προσδώσει διατηρήσιμο συγκριτικό πλεονέκτημα

5 Στρατηγικός Σχεδιασμός Επιχειρησιακός Σχεδιασμός

6 Στρατηγικός σχεδιασμός είναι η διαδικασία μέσω της οποίας η οργάνωση διαμορφώνει την αποστολή της, το όραμά της, τους μακροπρόθεσμους στόχους και τις στρατηγικές της. Επιχειρησιακός ή τακτικός ή λειτουργικός σχεδιασμός είναι η διαδικασία μέσω της οποίας αποφασίζονται συγκεκριμένα ποσοτικά, ποιοτικά και χρονικά οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν και τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν προκειμένου να επιτευχθούν μετρήσιμοι βραχυπρόθεσμοι και μεσοπρόθεσμοι στόχοι. Βασικό στοιχείο είναι ο προϋπολογισμός, ο οποίος εκπροσωπεί την οικονομική έκφραση των στόχων, των ενεργειών και των μέσων (πχ έσοδα, πωλήσεις, δαπάνες, κέρδη, διαθέσιμα, κεφάλαια). Ο Επιχειρησιακός Σχεδιασμός έχει ως λόγο ύπαρξης την υλοποίηση του Στρατηγικού Σχεδιασμού.

7 Το περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται η επιχείρηση έχει δύο διαστάσεις: το εξωτερικό περιβάλλον το ευρύτερο (μάκρο) περιβάλλον το ανταγωνιστικό (μίκρο) περιβάλλον το εσωτερικό περιβάλλον πόροι και ικανότητες της επιχείρησης Μάκρο Μίκρο Εσωτερικό

8 Το εξωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης είναι ο χώρος, όπου η διοίκηση της επιχείρησης πρέπει να αναζητεί ευκαιρίες και πιθανές απειλές. Αποτελείται από: το ευρύτερο (μάκρο) περιβάλλον που επηρεάζει κάθε επιχείρηση το ανταγωνιστικό (μίκρο) περιβάλλον που επηρεάζει μόνο το συγκεκριμένο κλάδο που δραστηριοποιείται η επιχείρηση Από την ανάλυση εξωτερικού περιβάλλοντος προκύπτουν πληροφορίες για: Ευκαιρίες, οποιαδήποτε ευνοϊκή συνθήκη στο εξωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης / οργάνωσης. Παράγοντες ή εξελίξεις που αν αξιοποιηθούν θα διευκολύνουν την υλοποίηση της στρατηγικής. Απειλές, οποιαδήποτε ανεπιθύμητη κατάσταση στο εξωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης /οργάνωσης που είναι δυνητικά ζημιογόνο για τη στρατηγική της εμπόδια στην ομαλή πορεία υλοποίησης της στρατηγικής.

9 Οικονομικό: ΑΕΠ, επιτόκιο, προσφορά χρήματος, πληθωριστικές τάσεις, ανεργία, μισθοί, τιμές, υποτίμηση/ανατίμηση νομίσματος, διαθεσιμότητα και κόστος ενέργειας Πολιτικό-Νομικό: Νόμοι, φορολογία, προστασία περιβάλλοντος, ειδικά κίνητρα, κανονισμοί εμπορίου, πολιτική σταθερότητα Κοινωνικό: Η θέση της γυναίκας στην εργασία, η διανομή του εισοδήματος, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, ο καταναλωτισμός, το επίπεδο μόρφωσης, η στάση απέναντι στην εργασία και τον ελεύθερο χρόνο Δημογραφικό: Το μέγεθος του πληθυσμού και ο ρυθμός αύξησής του, ο μ.ο. ζωής, η ηλικιακή δομή, το εθνικό μίγμα, η διανομή του εισοδήματος, οι δημογραφικές τάσεις Τεχνολογικό: Εθνικές δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη, βιομηχανικές δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη, προστασία ευρεσιτεχνιών, νέα προϊόντα, αυτοματισμοί Παγκόσμιο: Άνοιγμα νέων αγορών, αλλαγές στις υφιστάμενες αγορές, πολιτικά και πολιτισμικά δρώμενα ανά τον κόσμο, χαρακτηριστικά διεθνών αγορών, παγκόσμιες καταναλωτικές τάσεις, μόδα

10 Απειλή εισόδου νέων ανταγωνιστών: Οικονομίες κλίμακας, απαιτήσεις σε κεφάλαια, διαφοροποίηση προϊόντος, πρόσβαση σε κανάλια διανομής, νομικοί περιορισμοί, φόβος αντίδρασης από τις υπάρχουσες επιχειρήσεις Διαπραγματευτική δύναμη προμηθευτών: Αριθμός προμηθευτών, μέγεθος και σημασία του αγοραστή, βαθμός διαφοροποίησης προϊόντων του προμηθευτή, δυνατότητα υποκατάστασης προϊόντων προμηθευτή, δυνατότητα κάθετης ολοκλήρωσης των προμηθευτών προς τα εμπρός Διαπραγματευτική δύναμη αγοραστών: Μέγεθος αγοραστή, αριθμός προμηθευτών, πληροφορίες για το κόστος της εταιρείας, ευαισθησία των αγοραστών στην τιμή, χαρακτηριστικά του προϊόντος, κάθετη ολοκλήρωση των αγοραστών προς τα πίσω Απειλή από τα υποκατάστατα προϊόντα: Ύπαρξη «κοντινών» υποκαταστάτων, επίδραση της τιμής, τάση καταναλωτών προς τα υποκατάστατα Υφιστάμενος ανταγωνισμός: Ρυθμός ανάπτυξης της αγοράς, χαρακτηριστικά ανταγωνιστών, υψηλά σταθερά κόστη και οικονομίες κλίμακας, προσπάθειες για αύξηση μεριδίου αγοράς, έλλειψη διαφοροποίησης στα προϊόντα, ύπαρξη υψηλών εμποδίων εξόδου

11 Το εσωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης αναφέρεται στους πόρους και τις ικανότητες της επιχείρησης, καθώς και στον τρόπο με τον οποίον τους εκμεταλλεύεται. Η ανάλυση του εσωτερικού περιβάλλοντος βασίζεται: Στη θεωρία των Πόρων και των Ικανοτήτων της Επιχείρησης Στη θεώρηση της επιχείρησης ως Αλυσίδα Αξίας Από την ανάλυση εσωτερικού περιβάλλοντος εξάγονται πληροφορίες για: Δυνάμεις, ικανότητες που μπορεί να χρησιμοποιήσει μία επιχείρηση για να πετύχει τους στόχους της Αδυναμίες, περιορισμοί, σφάλματα ή ελλείψεις στην οργάνωση που εμποδίζουν την επίτευξη των στόχων της. Μειονεκτήματα ή αδυναμίες σύμφωνα με την υπάρχουσα κατάσταση

12 Υλικοί πόροι Χρηματοοικονομικοί πόροι Φυσικοί πόροι Άυλοι πόροι Ανθρώπινοι πόροι Οργανωτικοί πόροι Παραδείγματα Η δανειοληπτική ικανότητα της επιχείρησης Η ικανότητα της επιχείρησης να δημιουργήσει εσωτερικά κεφάλαια Η τοποθεσία του εργοστασίου και η αρτιότητα του εξοπλισμού της επιχείρησης Παραδείγματα Η εκπαίδευση, εμπειρία, κρίση, εξυπνάδα, ενόραση, προσαρμοστικότητα, αφομοίωση των εργαζομένων της επιχείρησης Η δομή της επιχείρησης, τα συστήματα προγραμματισμού, ελέγχου και συντονισμού Τεχνολογικοί πόροι Πόροι καινοτομίας Φήμη Τεχνολογική ικανότητα (πατέντες, εμπορικά σήματα, δικαιώματα ευρεσιτεχνίας, εμπορικά μυστικά) Γνώση απαραίτητη για να υλοποιηθούν τα πιο πάνω Εργαζόμενοι με σημαντικές ικανότητες Ερευνητικές εγκαταστάσεις Φήμη μεταξύ των πελατών (brand name, αντιλαμβανόμενη ποιότητα προϊόντων, διάρκεια και αξιοπιστία) Φήμη μεταξύ των προμηθευτών (για αποτελεσματική, υποστηρικτική και αμοιβαία ωφέλιμη συνεργασία και σχέσεις)

13 Θεωρία πόρων και ικανοτήτων

14 Αλυσίδα αξίας

15

16 SWOT Strengths Ευέλικτη στρατηγική Ισχυρή χρηματοοικονομική κατάσταση Πλεονεκτήματα κόστους Ισχυρό όνομα στην αγορά Ικανότητες στη δημιουργία καινοτόμων προϊόντων Ηγετική θέση στην αγορά Ισχυρές υπηρεσίες μετά την πώληση Τεχνολογία προστατευμένη από πατέντες Ισχυρή διαφήμιση Στενές σχέσεις με επιχειρήσεις συμμάχους Opportunities Προσέγγιση επιπλέον τμημάτων της αγοράς Επέκταση σε νέες γεωγραφικές περιοχές Επέκταση της γραμμής προϊόντων Μεταφορά ικανοτήτων σε νέα προϊόντα Καθετοποίηση δραστηριοτήτων Απόσπαση μεριδίων αγοράς από ανταγωνιστές Εξαγορά ανταγωνιστών Στρατηγικές συμμαχίες για είσοδο σε νέες αγορές Υιοθέτηση νέων τεχνολογιών Ευνοϊκές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο Weaknesses Ασαφής στρατηγική κατεύθυνση Μεγάλη δανειακή επιβάρυνση Απαρχαιωμένες παραγωγικές εγκαταστάσεις και διαδικασίες παραγωγής Εσωτερικά λειτουργικά προβλήματα Υψηλότερα κόστη έναντι των ανταγωνιστών Χαμηλή κερδοφορία Έλλειψη ορισμένων ικανοτήτων που ζητά η αγορά Αδυναμίες σε θέματα έρευνας και ανάπτυξης Ρηχή γραμμή προϊόντων Αδυναμία στον τομέα του μάρκετινγκ Threats Είσοδος στην αγορά ισχυρών νέων ανταγωνιστών Απώλεια εσόδων από υποκατάστατα Επιβραδυνόμενη ανάπτυξη της αγοράς Δυσμενείς αλλαγές σε συναλλαγματικές ισοτιμίες Αρνητικές νέες κρατικές ρυθμίσεις/παρεμβάσεις Αυξανόμενη ισχυροποίηση πελατών/προμηθευτών Αλλαγή στις προτιμήσεις των καταναλωτών Δημογραφικές αλλαγές

17 Εξωτερικό περιβάλλον Απειλές Ευκαιρίες TOWS Δυναμικές στρατηγικές (SO) Εκμετάλλευση των ισχυρών σημείων για να αξιοποιηθούν οι ευκαιρίες Στρατηγικές προσεγμένων προσαρμογών και βελτιώσεων (WO) Βελτίωση των αδύνατων σημείων που εμποδίζουν την αξιοποίηση των ευκαιριών Επιφυλλακτικές στρατηγικές (ST) Αμυντικές στρατηγικές (WT) Εκμετάλλευση των ισχυρών σημείων για να αποφευχθούν ή να μειωθούν οι απειλές Αμυντικές τακτικές για να περιοριστούν τα αδύναμα σημεία και να αποφευχθούν οι απειλές Δυνατά σημεία Αδύνατα σημεία Εσωτερικό περιβάλλον

18 Χαρτογράφηση του ανταγωνισμού με βάση διάφορα κριτήρια

19 Όραμα είναι οι προσδοκίες και τα όνειρα των μελών της οργάνωσης για το μέλλον της. Περιγράφει τα γενικά χαρακτηριστικά μιας επιθυμητής ιδανικής κατάστασης στο μέλλον. Εκφράζει τις βασικές προσδοκίες όλων των ενδιαφερόμενων ομάδων (μέτοχοι, εργαζόμενοι, πελάτες, προμηθευτές, κοινωνία). To bring inspiration and innovation to every athlete* in the world. have a body, you are an athlete. (Nike) * If you Apple is committed to bringing the best personal computing experience to students, educators, creative professionals and consumers around the world through its innovative hardware, software and Internet offerings. (Apple) To sustain profitable growth by providing the best customer experience and dealer support. (Toyota)

20 Αποστολή είναι ο σκοπός της οργάνωσης ή ο λόγος ύπαρξής της. Εκφράζει το βασικό καθήκον της οργάνωσης προς την κοινωνία. To give people the power to share and make the world more open and connected. (Facebook) To give everyone the power to create and share ideas and information instantly, without barriers. (Twitter) To organize the world s information and make it universally accessible and useful. (Google) We save people money so they can live better. (Walmart) To spice up everyday life. (Chili s Grill and Bar) We are the most successful company in the world at delivering the best customer experience in markets we serve. Our goal is to be the leading company in satisfying customers while making money and providing jobs to employees who believe in satisfying customers.

21 Μια επιτυχημένη δήλωση εταιρικής αποστολής απαντά στα ερωτήματα: Τι είδους επιχείρηση θα είμαστε στο μέλλον; Ενδεχόμενες αλλαγές στο προϊόν/υπηρεσία ή τον κλάδο δραστηριοποίησης. Ποιοι είναι οι στόχοι μας; Τι θέλει να επιτύχει σε σχέση με τα μερίδια αγοράς και τον ανταγωνισμό; Πώς θα κερδίσουμε συγκριτικό πλεονέκτημα στην αγορά; Σαφείς πληροφορίες αναφορικά με τον τρόπο επίτευξης των στόχων της επιχείρησης.

22 Ενσωματώνει οργανωτικές αξίες, ορίζει γενικές αρχές και δεοντολογική συμπεριφορά, καθορίζει το στυλ της διοίκησης. Apple s Values Empathy for Customers/Users Aggressiveness/Achievement Positive Social Contribution Innovation/Vision Individual Performance Team Spirit Quality/Excellence Individual Reward Good Management

23 Our vision A world where advanced internet technologies come to life, enabling sustainability and quality of life in the broadest sense. We develop innovative products and solutions that add intelligence to electrical devices, so that they comply with their users needs and habits. Our Mission We support enterprises and households to control and reduce their energy costs and environmental footprint. Our philosophy In Meazon we think globally; our products and services are pioneering in terms of energy usage optimization. We also offer customized solutions to satisfy the special needs in every market. Meazon s products and integrated solutions add intelligence to the devices used by a company or a house. They facilitate the users everyday personal and professional life by offering convenience while saving time, money and energy. Our values: Customer orientation Environmental sensitivity and sustainability Constant innovation in our products, services and technologies Reliability and integrity

24 Οι στόχοι μεταφράζουν την αποστολή της επιχείρησης σε συγκεκριμένα αποτελέσματα σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα και αποτελούν δεσμεύσεις των μάνατζερ. Σκοπός τους είναι να εστιάζουν την προσοχή της επιχείρησης στο τι ακριβώς πρέπει να επιτευχθεί και μέχρι πότε. Είδη στόχων: Στρατηγικοί και Χρηματοοικονομικοί, Μακροπρόθεσμοι και Βραχυπρόθεσμοι Έξυπνοι στόχοι Specific: Συγκεκριμένοι, ξεκάθαροι όσον αφορά το τί, πού, πότε και πώς θα αλλάξει η κατάσταση Measurable: Μετρήσιμοι, να είναι δυνατόν να προσδιορίσουμε ποσοτικά τους στόχους και τα οφέλη Achievable: Εφικτοί, να είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν οι στόχοι γνωρίζοντας τους πόρους και τις δυνατότητες Realistic: Ρεαλιστικοί, να είναι δυνατόν να αποτυπωθεί το επίπεδο αλλαγής που περιγράφεται στους στόχους Time-Bounded: Χρονικά Δεσμευτικοί, να δηλώνεται καθαρά η χρονική περίοδος που θα ολοκληρωθεί ο κάθε στόχος o Στρατηγικός στόχος της Apple για το iphone τον Ιανουάριο 2007 ήταν να έχει μερίδιο 1% της παγκόσμιας αγοράς μέχρι το τέλος του o Χρηματοοικονομικός στόχος της Procter & Gamble είναι να έχει ποσοστό κέρδους από λειτουργίες τουλάχιστον 24% μέχρι το o Λάθος: αύξηση των πωλήσεων στο μέλλον, αύξηση των κερδών, μείωση του κόστους

25 Η λέξη στρατηγική έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα. Είναι σύνθεση των λέξεων στρατός και άγω, που σημαίνει οδηγώ. Στην αρχαία Αθήνα μετά τη μεταρρύθμιση του Κλεισθένη, ο οποίος εισήγαγε το αξίωμα του στρατηγού, οι στρατηγοί ήταν δέκα και καθένας τους ήταν αρχηγός σε μία από τις δέκα φυλές της πόλης, έχοντας στρατιωτική και πολιτική εξουσία. Αυτοί είναι ουσιαστικά οι πρώτοι που εφάρμοσαν τη στρατηγική πρακτικά. Παρά την ελληνική πατρότητα της λέξης, ο κινέζος στρατηγός Sun Tzu (πριν χρόνια) αποδείχθηκε διάνοια στην πολεμική στρατηγική και οι στρατηγικές του έχουν γίνει αντικείμενο μελέτης από τα στελέχη της διοίκησης.

26 Στρατηγική είναι η γενική πορεία που ακολουθεί η επιχείρηση για να ανταποκριθεί στην αποστολή και να φθάσει στο όραμα. Έχουν διατυπωθεί διάφοροι ορισμοί της στρατηγικής: Igor Ansoff: Στρατηγική είναι οι θεμελιώδεις επιλογές που αφορούν την άριστη ένταξη της επιχείρησης στο περιβάλλον της, με την έννοια ότι εξασφαλίζουν την επιβίωση, την ανάπτυξη και την ευημερία. Alfred Chandler: Στρατηγική είναι ο καθορισμός των βασικών μακροπρόθεσμων στόχων της οργάνωσης, η υιοθέτηση πορείας δράσης και η κατανομή πόρων που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων αυτών. Boston Consulting Group: Στρατηγική είναι ένα σχέδιο κατανομής και χρήσης των πόρων της οργάνωσης που αντιμετωπίζει τον ανταγωνισμό και δημιουργεί ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Hofer και Schendel: Στρατηγική είναι η αντιστοίχιση που κάνει η οργάνωση μεταξύ των εσωτερικών πόρων και ικανοτήτων και των ευκαιριών και κινδύνων που υπάρχουν στο εξωτερικό περιβάλλον ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι. Michael Porter: Στρατηγική είναι η τοποθέτηση της επιχείρησης στο περιβάλλον της.

27 Υπάρχουν τρία επίπεδα διαμόρφωσης της στρατηγικής: Εταιρικό επίπεδο. Επιχειρηματική Στρατηγική είναι οι κινήσεις για την επίτευξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος μέσω της επιλογής και διαχείρισης ενός μίγματος επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, οι οποίες μπορεί να βρίσκονται σε πολλούς διαφορετικούς κλάδους ή αγορές. Αφορά στην αποστολή και στο όραμα της επιχείρησης, νέα αντικείμενα εργασιών ή απαλοιφή άλλων, ανάπτυξη διασυνδέσεων και συνεργασιών, συντονισμό των επιχειρηματικών μονάδων. Επίπεδο κάθε μιας από τις στρατηγικές επιχειρηματικές μονάδες. Η στρατηγική αυτή ονομάζεται ανταγωνιστική ή στρατηγική για την επίτευξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των ανταγωνιστών στα διάφορα πεδία δραστηριοποίησης της επιχείρησης. Επίπεδο επιμέρους λειτουργιών. Η στρατηγική λειτουργιών αναφέρεται στις επιμέρους λειτουργίες, όπως μάρκετινγκ, παραγωγής, ανθρώπινων πόρων κλπ.

28 ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΙΔΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Εταιρικό επίπεδο Στρατηγικές Σταθερότητας Καμία αλλαγή Συγκομιδή κερδών Στρατηγικό διάλειμμα Προσεκτικά βήματα Στρατηγικές Ανάπτυξης Κάθετη ολοκλήρωση Οριζόντια ολοκλήρωση Διαφοροποίηση δραστηριοτήτων Συγκέντρωση διείσδυση αγοράς Ανάπτυξη αγοράς Ανάπτυξη προϊόντων Στρατηγικές Διάσωσης Αναστροφής Ανόρθωση Αποεπένδυση Αιχμαλωσία Ρευστοποίηση Επιχειρηματικές μονάδες Στρατηγικές Επίτευξης Συγκριτικού Πλεονεκτήματος Ηγεσία κόστους Διαφοροποίηση Εστίαση Διεθνοποίηση Στρατηγικές Διεθνοποίησης Διεθνής ανταγωνιστική στρατηγική Εταιρική στρατηγική διεθνοποίησης

29 Οι πολιτικές είναι προκαθορισμένα πλαίσια μέσα στα οποία πρέπει να λαμβάνονται οι αποφάσεις για διάφορα ζητήματα που συνδέονται με τη δράση και της συμπεριφορές της επιχείρησης. Για τους Koontz και Ο' Donnel, η πολιτική είναι γενικές αρχές που καθοδηγούν τη σκέψη κατά τη λήψη αποφάσεων. Οι πολιτικές οριοθετούν μια περιοχή μέσα στην οποία πρέπει να λαμβάνονται οι αποφάσεις και εξασφαλίζουν ότι είναι συνεπείς με το όραμα, την αποστολή, τους στόχους και τις στρατηγικές. Παραδείγματα: τιμολογιακή πολιτική πολιτική προσλήψεων πιστωτική πολιτική πολιτική αμοιβών πολιτική πληρωμών

30 30