Θερµές ευχαριστίες στους οδοντιάτρους Τ. Γάτου και Ε. Παπαλέξη για την υποστήριξη που µας προσέφεραν.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θερµές ευχαριστίες στους οδοντιάτρους Τ. Γάτου και Ε. Παπαλέξη για την υποστήριξη που µας προσέφεραν."

Transcript

1 Πώς πώς να βοηθήσετε τους ασθενείς.. να διακόψουν το κάπνισµα.. Αργυρώ Πολυχρονοπούλου Θεσσαλία Αθανασούλη οδηγός για την οδοντιατρική οµάδα

2 Θερµές ευχαριστίες στους οδοντιάτρους Τ. Γάτου και Ε. Παπαλέξη για την υποστήριξη που µας προσέφεραν. Ο οδηγός εκπονήθηκε στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού προγράµµατος Europe Against Cancer και βασίζεται µερικώς στο έντυπο: Watt R., Robinson M. Helping smokers stop: a guide for the dental team. London: HEA,

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελίδα Εισαγωγή 5 1. Γιατί να βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; Κάπνισµα: το µέγεθος του προβλήµατος Οι επιπτώσεις του καπνίσµατος Κάπνισµα και στοµατική υγεία Η παρέµβαση για τη διακοπή του καπνίσµατος είναι αποτελεσµατική Πώς θα βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; Κατανόηση της καπνιστικής συµπεριφοράς Η διαδικασία διακοπής του καπνίσµατος Τα τέσσερα «Α» Βοηθήµατα για την διακοπή του καπνίσµατος Αξίζει η προσπάθεια; Πού µπορείτε να βρείτε χρήσιµες πληροφορίες; ιευθύνσεις διαδικτύου ιευθύνσεις γραφείων Βιβλιογραφία Παραρτήµατα Συνήθεις ερωτήσεις Ερωτηµατολόγιο χρήσης καπνού / έντυπο καταγραφής Ηµερολόγιο καπνίσµατος Πίνακας συµπτωµάτων Πρακτικές συµβουλές Επιστολή υπενθύµισης 63

4 4

5 Ε ι σ α γ ω γ ή Το κάπνισµα είναι η κυριότερη τροποποιήσιµη αιτία θανάτου. Με βάση την υπάρχουσα βιβλιογραφία, υπολογίζεται ότι περίπου το ένα τρίτο όλων των καρκίνων, η πλειονότητα των καρκίνων των πνευµόνων καθώς και των εµφραγµάτων του µυοκαρδίου, το ένα τρίτο των ισχαιµικών καρδιοπαθειών και εγκεφαλικών επεισοδίων προκαλούνται από το κάπνισµα Η βλαβερή επίδραση του καπνού στη στοµατική υγεία υποστηρίζεται από µεγάλο αριθµό επιστηµονικών εργασιών. Οι καπνιστές παρουσιάζουν αυξηµένο τόσο τον επιπολασµό όσο και τη βαρύτητα της περιοδοντικής νόσου, υψηλά ποσοστά αποτυχίας των οδοντικών εµφυτευµάτων, αυξηµένη επίπτωση των προκαρκινικών καταστάσεων και του καρκίνου του στόµατος. Ο οδοντίατρος βρίσκεται σε κατάλληλη και προνοµιούχο θέση, από την οποία θα µπορούσε να παίξει σπουδαίο ρόλο στην προσπάθεια για τον περιορισµό της χρήσης καπνού, καθώς υπολογίζεται ότι η πλειοψηφία των καπνιστών επισκέπτεται τον οδοντίατρο τουλάχιστον µία φορά το χρόνο. Η οδοντιατρική οµάδα πρέπει να είναι ενηµερωµένη για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσµατος στη στοµατική κοιλότητα και να προάγει το µήνυµα της αποφυγής χρήσης καπνού. Η συµβουλευτική κατά του καπνίσµατος πρέπει να συµπεριλαµβάνεται σε όλα τα προληπτικά προγράµµατα. Ο παρών οδηγός έχει σαν στόχο να βοηθήσει την οδοντιατρική οµάδα να ασκήσει µε επιτυχία την επιρροή της στους καπνιστές. Αποτελεί ένα βήµα προς την επίτευξη του σκοπού της, που είναι η προαγωγή και η βελτίωση της στοµατικής υγείας στον Ελληνικό πληθυσµό. Η βοήθεια προς τους ασθενείς για να διακόψουν το κάπνισµα αποτελεί ίσως την πιο σηµαντική υπηρεσία υγείας που µπορεί να προσφέρει ο οδοντίατρος στη βελτίωση της γενικής υγείας του οδοντιατρικού ασθενούς. Αργυρώ Πολυχρονοπούλου Θεσσαλία Αθανασούλη 5

6 6

7 Γιατί να βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; 7

8 8

9 1.1 ΚΑΠΝΙΣΜΑ: ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Τα τελευταία στατιστικά στοιχεία στην Ελλάδα δείχνουν ότι το 1994 το 37% των ενηλίκων ήταν καπνιστές: το 46% των ανδρών και το 28% των γυναικών. 1 Τα ποσοστά καπνιστών δεν φαίνεται να εξαρτώνται από την κοινωνικοοικονοµική τάξη ενώ κυµαίνονται ανάλογα µε την ηλικία. Η υψηλότερη συχνότητα παρατηρήθηκε στην ηλικιακή οµάδα ετών, στην οποία το 70% των ανδρών και το 40% των γυναικών καπνίζουν. Η ετήσια κατά κεφαλήν κατανάλωση καπνού στην Ελλάδα είναι τσιγάρα, η υψηλότερη µεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, το ποσοστό των βαρέων καπνιστών είναι 17%, το οποίο είναι µε διαφορά υψηλότερο από το αντίστοιχο των υπολοίπων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όσον αφορά τους επαγγελµατίες υγείας, το 41% των ανδρών και το 45% των γυναικών καπνίζουν. Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα πρόσφατης µελέτης, µόνο το 45% των Ελλήνων οδοντιάτρων δεν έχουν κάνει χρήση καπνού. 2 Εξετάζοντας τη µεταβολή διαχρονικά, έχει παρατηρηθεί ότι κατά τα έτη το ποσοστό των ανδρών καπνιστών µειώθηκε από 61% σε 46% ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις γυναίκες αυξήθηκε από 25% σε 28%. Σχετικά µε τη µεταβολή της βαρύτητα του καπνίσµατος, παρατηρείται σηµαντική µείωση στους άνδρες βαρείς καπνιστές (Εικόνα 1), ενώ αντίθετα οι γυναίκες παρουσιάζουν τάση να αφήσουν το ελαφρύ κάπνισµα και να περάσουν στο βαρύ κάπνισµα. 3 Γιατί να βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; Εικόνα 1. Βαρύτητα καπνίσµατος κατά φύλο. Συγκριτικά δεδοµένα 1984 και Άνδρες Γυναίκες % % Καθόλου ή <1 τσιγάρο τη µέρα 48,3 40,7 63,9 63,3 1-5 τσιγάρα τη µέρα (ελαφρύ) 4,9 3,4 10,1 6, τσιγάρα τη µέρα (βαρύ) 21,9 22,5 18,8 22,2 >25 τσιγάρα τη µέρα (βαρύ) 32,4 25,8 7,1 7,9 % % Πηγή: Κοκκέβη Α. και Στεφανής Κ.,

10 Ελέγχοντας τη διαχρονική µεταβολή της κατά κεφαλήν κατανάλωσης τσιγάρων παρατηρείται συνεχής αύξηση από το 1970 (Εικόνα 2). 1 Εικόνα 2. Μέση κατά κεφαλή κατανάλωση τσιγάρων στους ενήλικες κατά τα έτη Αριθµός τσιγάρων Έτος Πηγή: WHO, Tobacco or health Έναρξη του καπνίσµατος νεαροί καπνιστές Στην Ελλάδα, σύµφωνα µε πρόσφατη έρευνα 4, τα παιδιά ξεκινούν το συστηµατικό κάπνισµα στη ηλικία των ετών, µε πρωιµότερη κατά µισό χρόνο ηλικία έναρξης στα κορίτσια. Όσον αφορά τη συχνότητα του καπνίσµατος, το 1998 το 34,5% των µαθητών µέσης εκπαιδεύσεως χαρακτήριζαν τους εαυτούς τους καπνιστές, σε αντίθεση µε το αντίστοιχο ποσοστό 28,7% του Οι περισσότεροι καπνιστές ξεκινούν το κάπνισµα στην εφηβεία. Η έναρξη του καπνίσµατος είναι αποτέλεσµα συνδυασµού περιβαλλοντικών, συµπεριφερικών και προσωπικών προδιαθεσικών παραγόντων. Περιβαλλοντικοί παράγοντες: γονείς καπνιστές (διπλασιασµός πιθανότητας έναρξης καπνίσµατος) φίλοι και αδέρφια καπνιστές διαφήµιση και εκστρατείες προώθησης που στοχεύουν στους νέους Συµπεριφερικοί παράγοντες: κακή επίδοση στο σχολείο, αδικαιολόγητες απουσίες και πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου προβληµατική συµπεριφορά όπως κατάχρηση αλκοόλ και άλλων ουσιών 10

11 Προσωπικοί παράγοντες: χαµηλή αυτοεκτίµηση ελλιπής πληροφόρηση για τις επιπτώσεις του καπνίσµατος άγχος και κατάθλιψη. Οι καπνιστές θέλουν να διακόψουν το κάπνισµα Η µεγάλη πλειοψηφία των καπνιστών θέλει να σταµατήσει το κάπνισµα. Ακόµα και στις ηλικίες των ετών, περισσότεροι από 2 στους 3 καπνιστές θέλουν να σταµατήσουν. Στις ηλικίες ετών, οι 3 στους 4 καπνιστές θέλουν να σταµατήσουν. Ένα µεγάλο ποσοστό καπνιστών έχει προσπαθήσει να διακόψει το κάπνισµα. Στις ηλικίες των ετών, το ποσοστό αυτό είναι περίπου 66% και αυξάνεται µε την ηλικία. Το υψηλότερο ποσοστό αυτών των ατόµων είναι για τους άνδρες 88%, στην ηλικία των ετών, ενώ για τις γυναίκες είναι 86%, στην ηλικία των ετών. Εξετάζοντας την προσπάθεια διακοπής του καπνίσµατος σε συνδυασµό µε την επιθυµία, αποκαλύπτεται ότι µόνον 1 στους 5 καπνιστές ηλικίας ούτε ήθελε και ούτε προσπάθησε να σταµατήσει το κάπνισµα. Η αναλογία ελαττώνεται σε λιγότερο από 1 στους 10 καπνιστές στις ηλικίες και 1 στους 20 άνδρες καπνιστές στις ηλικίες Η διακοπή του καπνίσµατος επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες: οικογενειακή κατάσταση όταν κάποιος συγκατοικεί µαζί µε καπνιστές είναι λιγότερο πιθανό να πετύχει στην προσπάθεια διακοπής του καπνίσµατος κοινωνικοοικονοµική κατάσταση η φτώχεια συσχετίζεται µε χαµηλά ποσοστά διακοπής καπνίσµατος, όσο πιο άσχηµη η οικονοµική κατάσταση, τόσο µικρότερη η διάθεση να απεξαρτηθούν από τον καπνό ψυχική κατάσταση η κατάθλιψη και το άγχος συνδυάζονται µε χαµηλά ποσοστά διακοπής φαρµακολογική εξάρτηση η ηµερήσια κατανάλωση τσιγάρων και ο χρόνος που µεσολαβεί από το πρωινό ξύπνηµα µέχρι την έναρξη του καπνίσµατος αποτελούν ισχυρούς δείκτες της εξάρτησης: το 17% των καπνιστών ανάβει το πρώτο τσιγάρο µέσα σε 5 λεπτά, και πάνω από το 50% µέσα σε µισή ώρα. Γιατί να βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; 11

12 1.2 ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Άµεσες επιπτώσεις του καπνίσµατος Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει πάνω από χηµικές ουσίες. Πέρα από την πίσσα και τη νικοτίνη, περιέχει µονοξείδιο του άνθρακα, αµµωνία και αρσενικό. Τουλάχιστον οι 50 από τις χηµικές ουσίες που υπάρχουν στον καπνό του τσιγάρου είναι γνωστό ότι προκαλούν καρκίνο των πνευµόνων, του φάρυγγα, του στόµατος, της ουροδόχου κύστεως και των νεφρών. Αποτελούν ερεθιστικούς παράγοντες για τους πνεύµονες, επάγοντας την παραγωγή βλέννης, και προκαλώντας βήχα. Ο κροσσωτός βλεννογόνος των αεροφόρων οδών καταστρέφεται και δεν µπορεί πλέον να επιτελέσει την λειτουργία του, δηλαδή την προστασία των πνευµόνων από τα ερεθιστικά σωµατίδια, µε αποτέλεσµα να επιτείνεται ο βήχας. Η νικοτίνη είναι ισχυρό φάρµακο που δρα διεγερτικά και είναι υπεύθυνη για τον εθισµό στον καπνό. Μετά την εισπνοή, η νικοτίνη του τσιγάρου περνά στην αιµατική κυκλοφορία και µέσα σε 7δευτερόλεπτα φτάνει από τους πνεύµονες στον εγκέφαλο µέσω του αιµατοεγκεφαλικού φραγµού. Κατά τη µάσηση ή αποµύζηση καπνού (chewing tobacco), η νικοτίνη απορροφάται µε πιο αργό ρυθµό µέσω του στοµατικού βλεννογόνου. Η νικοτίνη του τσιγάρου έχει τις εξής φαρµακολογικές δράσεις στον οργανισµό: απελευθέρωση αδρεναλίνης στο αίµα µε συνέπεια την αύξηση της καρδιακής συχνότητας και της αρτηριακής πίεσης σύσπαση των αρτηριών: η δράση αυτή επιδεινώνεται από την σταδιακή συγκέντρωση αθηρωµατικών πλακών, η οποία µε την σειρά της οφείλεται εν µέρει στην επίδραση της νικοτίνης. Το µονοξείδιο του άνθρακα είναι αέριο που υπάρχει στον καπνό του τσιγάρου και συνδέεται χηµικά µε την αιµοσφαιρίνη ελαττώνοντας έτσι την ικανότητα µεταφοράς οξυγόνου του αίµατος. Επειδή το οξυγόνο είναι απαραίτητο για τη λειτουργία όλων των ιστών, τα µειωµένα επίπεδα οξυγόνου µπορεί να αποβούν επικίνδυνα. Εποµένως, οι καπνιστές φτάνουν σε κατάσταση αναπνευστικής ανεπάρκειας πολύ πιο σύντοµα από τους µη καπνιστές. Με τον καιρό, οι αεροφόρες οδοί στενεύουν και επιτρέπουν όλο και λιγότερο αέρα να εισέρχεται στους πνεύµονες. Η πίσσα, ως όρος περιγράφει το σύνολο των χηµικών ουσιών που σχηµατίζουν το παχύρρευστο και κολλώδες συµπυκνωµένο υπόλειµµα του καπνού του τσιγάρου. Εναποτίθεται στους πνεύµονες των καπνιστών και προκαλεί καρκίνο. Η χρήση τσιγάρων µε χαµηλή περιεκτικότητα σε πίσσα δεν φαίνεται ασφαλέστερη καθώς οι καπνιστές συνήθως εισπνέουν βαθύτερα, κρατούν τον καπνό περισσότερη ώρα µε συνέπεια να οδηγούν την πίσσα βαθύτερα µέσα στους πνεύµονες. 12

13 Μακροπρόθεσµες επιπτώσεις του καπνίσµατος Μικρότερη διάρκεια ζωής Η διάρκεια ζωής ενός καπνιστού ελαττώνεται κατά 5 λεπτά περίπου για κάθε τσιγάρο που καπνίζει, δηλαδή όσο περίπου διαρκεί συνήθως το κάπνισµα ενός τσιγάρου. Κατά µέσο όρο, υπολογίζεται ότι τα άτοµα που πεθαίνουν λόγω του καπνίσµατος έχουν χάσει 10 µε 15 χρόνια ζωής. Καρκίνος Οι καπνιστές, σε σύγκριση µε τους µη καπνιστές, εµφανίζουν 10 φορές συχνότερα καρκίνο του στόµατος, του φάρυγγα και του οισοφάγου. Ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο του πνεύµονα συσχετίζεται µε τον αριθµό των τσιγάρων και την ηλικία έναρξης του καπνίσµατος, και ελαττώνεται ελαφρώς στους καπνιστές τσιγάρων µε φίλτρο. 6 Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα τσιγάρα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε πίσσα ίσως ευθύνονται για τη δραµατική αύξηση του αδενοκαρκινώµατος, µια µορφή καρκίνου που παλαιότερα σπάνια εµφανιζόταν. Οι καπνιστές πίπας και πούρων που δεν έχουν καπνίσει ποτέ τσιγάρα διατρέχουν µικρότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύµονα. 7-9 Όλες οι µορφές χρήσης του καπνού προκαλούν καρκίνο. Γιατί να βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; Αναπνευστικά προβλήµατα Το κάπνισµα προκαλεί χρόνια φλεγµονή και ερεθισµό του αναπνευστικού συστήµατος µε αποτέλεσµα την καταστροφή των κυψελίδων (εµφύσηµα) και παραγωγή αυξηµένης ποσότητας βλέννης µε συνέπεια την απόφραξη ή στένωση του αυλού των µικρών αεραγωγών (βρογχίτιδα). Η αναπνευστική δυσλειτουργία εγκαθίσταται σταδιακά. Η έντονη αναπνευστική δυσχέρεια εµφανίζεται όταν έχει ήδη καταστραφεί το ήµισυ του πνευµονικού παρεγχύµατος. Πολλές από τις µεταβολές είναι µη αναστρέψιµες. Καρδιαγγειακά προβλήµατα Η στεφανιαία νόσος αποτελεί σήµερα την κύρια αιτία θανάτου σε πολλές χώρες. Οι καπνιστές ηλικίας κάτω των 65 ετών έχουν διπλάσια πιθανότητα να καταλήξουν από στεφανιαία νόσο σε σύγκριση µε τους µη καπνιστές. Οι βαρείς καπνιστές διατρέχουν υπερτριπλάσιο κίνδυνο. Τα άτοµα που εµφανίζουν υψηλά επίπεδα χοληστερόλης ή/και υπέρταση διατρέχουν µεγάλο κίνδυνο ανάπτυξης στεφανιαίας νόσου. Το κάπνισµα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για τα άτοµα αυτά. Πάνω από το 95% των ασθενών µε ανεπάρκεια των αρτηριών των άκρων και διαλείπουσα χωλότητα είναι καπνιστές. Υπάρχει επίσης αιτιολογική σχέση µεταξύ καπνίσµατος και εγκεφαλικής αποπληξίας. Το κάπνισµα µπορεί να επάγει στηθαγχική κρίση, γεγονός που περιορίζει την ικανότητα του καπνιστή να αθλείται. 13

14 Σακχαρώδης διαβήτης Τα άτοµα που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη, αν καπνίζουν, διατρέχουν τριπλάσιο κίνδυνο καρδιακής προσβολής. Οι ηλικιωµένοι διαβητικοί καπνιστές χρειάζονται πιο συχνά ινσουλίνη σε σύγκριση µε τους µη καπνιστές. Άλλα συστήµατα Το κάπνισµα καταστέλλει το µηχανισµό άµυνας και συµβάλλει στην αυξηµένη ευπάθεια στις λοιµώξεις (Εικόνα 3). Εικόνα 3. Κάπνισµα: Κίνδυνοι για την υγεία. Εγκεφαλικό επεισόδιο Καρκίνος στόµατος, φάρυγγα, οισοφάγου Καρκίνος λάρυγγα Στεφανιαία νόσος Καρκίνος πνεύµονα Χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια Γαστρικό έλκος Καρκίνος παγκρέατος Καρκίνος ουροδόχου κύστεως Καρκίνος τραχήλου της µήτρας Γεννήσεις ελλειποβαρών βρεφών Περιφερική αρτηριοπάθεια Εµφάνιση Το κάπνισµα επηρεάζει τα αιµοφόρα αγγεία του δέρµατος µεταβάλλοντας έτσι το χρώµα και την υφή του προσώπου. Οι ρυτίδες γύρω από τα µάτια και το στόµα σχηµατίζονται σε µικρότερη ηλικία. Επίσης, η πίσσα χρωµατίζει τα δόντια και τα δάκτυλα. Επιπτώσεις στις γυναίκες γονιµότητα, εγκυµοσύνη Οι καπνίστριες που κάνουν χρήση αντισυλληπτικών διατρέχουν αυξηµένο κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου. Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή στις γυναίκες που καπνίζουν. Οι καπνίστριες έχουν διπλάσια πιθανότητα να αναπτύξουν καρκίνο του τραχήλου της µήτρας 14

15 και µπαίνουν στην εµµηνόπαυση 2 µε 3 χρόνια νωρίτερα από τις µη καπνίστριες. Το κάπνισµα επηρεάζει την γονιµότητα τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών. Οι καπνίστριες καθυστερούν περισσότερο να συλλάβουν και παρουσιάζουν αυξηµένη συχνότητα αποβολών. Τα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρα ότι το κάπνισµα κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης βλάπτει το παιδί. Η νικοτίνη και το µονοξείδιο του άνθρακα µπορούν να καθυστερήσουν την ανάπτυξη του εµβρύου, µε αποτέλεσµα να γεννιούνται ελλειποβαρή βρέφη. Τα βρέφη που γεννιούνται από µητέρες που κάπνιζαν κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης έχουν µεγαλύτερη πιθανότητα να γεννηθούν πρόωρα, νεκρά ή να πεθάνουν σύντοµα µετά την γέννα. Ένα µωρό που εκτέθηκε σε καπνό τσιγάρου διατρέχει µεγαλύτερο κίνδυνο εµφάνισης συνδρόµου αιφνίδιου θανάτου νεογνών. 10 Γιατί να βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; Επιπτώσεις στους παθητικούς καπνιστές Το τσιγάρο απελευθερώνει δύο είδη καπνού. Το πρώτο είναι το κύριο ρεύµα καπνού που φιλτράρεται µέσω του τσιγάρου και εισπνέεται από τον καπνιστή. Το δεύτερο είναι το παράπλευρο ρεύµα καπνού που εξέρχεται από το αναµµένο άκρο του τσιγάρου και διαχέεται στον αέρα. Επειδή δεν φιλτράρεται, περιέχει µεγαλύτερες συγκεντρώσεις βλαβερών ουσιών σε σχέση µε το κύριο ρεύµα. Εποµένως είναι δυνητικά επικίνδυνο για τους µη καπνιστές, ιδιαίτερα για όσους εκτίθενται σε αυτό µεγάλο χρονικό διάστηµα. Η παρατεταµένη έκθεση των παιδιών σε παράπλευρο ρεύµα καπνού σχετίζεται µε αυξηµένη συχνότητα αναπνευστικών λοιµώξεων, ωτίτιδων, ασθµατικών κρίσεων, ερεθισµών των µατιών, του φάρυγγα και του αναπνευστικού συστήµατος καθώς και εισαγωγών σε νοσοκοµείο. Πάνω από τα 2/3 των αιφνίδιων θανάτων νεογνών, κατά τον ύπνο, θα µπορούσαν να αποφευχθούν αν τα µωρά δεν εκτίθονταν στον καπνό πριν και µετά τη γέννηση. Πολλά παιδιά στην Ελλάδα ζουν σε σπίτια όπου ο ένας τουλάχιστον από τους γονείς καπνίζει και η πιθανότητα να γίνουν καπνιστές είναι αυξηµένη. Επίσης τα βρέφη καπνιστών παρουσιάζουν υψηλή πιθανότητα δηλητηρίασης από κατάποση καπνού, καθώς η πρόσβαση σε τσιγάρα είναι συνήθως εύκολη στα σπίτια των καπνιστών

16 1.3 ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ Υπάρχουν αναµφισβήτητα δεδοµένα που αποδεικνύουν ότι η χρήση του καπνού έχει πολλές δυσµενείς επιπτώσεις στη στοµατική κοιλότητα. Οι επιπτώσεις ποικίλλουν από απλές αισθητικές µεταβολές µέχρι καρκινικές βλάβες (Εικόνα 4). Τα υπάρχοντα στοιχεία τονίζουν την άµεση ανάγκη να αναλάβει η οδοντιατρική οµάδα δράση στην προσπάθεια περιορισµού του καπνίσµατος. 12 Εικόνα 4. Κάπνισµα: επιδράσεις στη στοµατική κοιλότητα 13 Καρκίνος του στόµατος Λευκοπλακία βλάβες δυνητικά κακοήθεις o οµοιογενής λευκοπλακία o µη οµοιογενής λευκοπλακία µυρµηκιώδης λευκοπλακία οζώδης λευκοπλακία ερυθρολευκοπλακία Άλλες βλάβες του βλεννογόνου o υπερώα των καπνιστών (νικοτινική στοµατίτιδα) o µελάγχρωση των καπνιστών o βλάβες από την χρήση µη καπνιζόµενου καπνού (snuff dipper pouch) Επιδράσεις στα δόντια και το περιοδόντιο o πρόωρη απώλεια δοντιών o χρωµατισµός δοντιών o αποτριβή o περιοδοντική νόσος o οξεία ελκονεκρωτική ουλίτιδα Άλλες επιδράσεις o τρυγία o δυσάρεστη αναπνοή o λευκοίδηµα o χρόνια υπερπλαστική καντιντίαση o µέση ροµβοειδής γλωσσίτιδα o τριχωτή γλώσσα 16

17 Καρκίνος Το κάπνισµα έχει άµεση καρκινογόνο δράση στα επιθηλιακά κύτταρα του στοµατικού βλεννογόνου. Στην Ελλάδα, το 1990, η επίπτωση του καρκίνου του στόµατος, φάρυγγα και χειλέων ήταν 4,7 ανά για τους άνδρες και 1,1 ανά για τις γυναίκες. Η θνησιµότητα του καρκίνου του στόµατος, χείλους και του φάρυγγα ήταν το 1990 για τους άνδρες 1,4 θάνατοι ανά ενώ αντίστοιχα για τις γυναίκες ήταν 0,5 ανά Η πενταετής επιβίωση κυµαίνεται από 20 έως 70%, ανάλογα µε την εντόπιση και το χρόνο διάγνωσης, δεδοµένου ότι η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσης. 15 Η υπερβολική κατανάλωση καπνού και αλκοόλ αποτελούν τις κύριες συνιστώσες αιτίες του καρκίνου του στόµατος. Το 75%- 90% του συνόλου των καρκίνων σχετίζονται µε την συνδυασµένη επίδραση του καπνίσµατος και της κατανάλωσης αλκοόλ (Εικόνα 5). 16 Για παράδειγµα, οι καπνιστές που δεν καταναλώνουν αλκοόλ διατρέχουν διπλάσιο έως τετραπλάσιο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του στόµατος σε σχέση µε τους µη καπνιστές που δεν καταναλώνουν αλκοόλ, ενώ ο αντίστοιχος κίνδυνος για τους βαρείς καπνιστές που είναι ταυτόχρονα και βαρείς πότες είναι 6-15 φορές µεγαλύτερος. Γιατί να βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; Εικόνα 5. Σχετικός κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του στόµατος και φάρυγγα στους άνδρες ανάλογα µε την κατανάλωση καπνού και οινοπνεύµατος Σχετικός κίνδυνος > Αριθµός ποτών/εβδοµάδα < τσιγ: µέρα για 20+ χρόνια τσιγ/µέρα για 20+ χρόνια 1-19 τσιγ/µέρα για 20+ χρόνια Πρώην καπνιστής Μη καπνιστής Πηγή: W.J.Blot,

18 υνητικά κακοήθεις καταστάσεις όπως η λευκοπλακία εµφανίζονται 6 φορές συχνότερα στους καπνιστές σε σύγκριση µε τους µη καπνιστές. Η διακοπή του καπνίσµατος σχεδόν εκµηδενίζει τον επιπλέον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του στόµατος µέσα σε 5-10 χρόνια. Η λευκοπλακία του στόµατος υποστρέφεται ή εξαφανίζεται µετά από την διακοπή του καπνίσµατος. Περιοδοντική νόσος Μεγάλος αριθµός ερευνών έχει αποδείξει ότι το κάπνισµα αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη περιοδοντικής νόσου. Οι καπνιστές εµφανίζουν αυξηµένο επιπολασµό και βαρύτητα περιοδοντίτιδας, όπως αυξηµένη απορρόφηση φατνιακού οστού, βαθύτερους περιοδοντικούς θυλάκους και σοβαρότερη απώλεια πρόσφυσης. Οι επιπτώσεις αυτές του καπνίσµατος είναι ανεξάρτητες από το επίπεδο στοµατικής υγιεινής, την παρουσία πλάκας, τρυγίας καθώς και το κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο µε άλλα λόγια σχετίζονται µόνο µε το κάπνισµα. Οι καπνιστές διατρέχουν 2,5 έως 6 φορές µεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν περιοδοντική νόσο σε σχέση µε τους µη καπνιστές. εν έχει µελετηθεί ακόµη η επίδραση της διακοπής του καπνίσµατος στην εξέλιξη της περιοδοντικής νόσου. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις ότι η διακοπή του καπνίσµατος αναστέλλει την εξέλιξη της περιοδοντικής νόσου και βελτιώνει τα αποτελέσµατα της περιοδοντικής θεραπείας µέσα σε µερικούς µήνες. Έχει αποδειχθεί επίσης ότι το κάπνισµα επιβραδύνει τη διαδικασία επούλωσης των ιστών µετά από χειρουργική θεραπεία. Υπερώα των καπνιστών (νικοτινική στοµατίτιδα) Οι βαρείς καπνιστές εµφανίζουν συχνά ωχρότητα ή λευκές βλάβες στη σκληρή υπερώα, οι οποίες µπορεί να συνδυάζονται µε πολλαπλά υπεγερµένα οζίδια µε κεντρικά εντοπιζόµενα ερυθρά στίγµατα. Πρόκειται για βλάβες ισχαιµικής αιτιολογίας που εξαφανίζονται σε σύντοµο χρονικό διάστηµα µετά τη διακοπή του καπνίσµατος. Μελάγχρωση των καπνιστών Οι βαρείς καπνιστές παρουσιάζουν συχνά εναπόθεση µελανίνης στις παρειές και τα προσπεφυκότα ούλα. Πρόκειται για ασυµπτωµατική και αντιστρεπτή µεταβολή, αν και συνήθως απαιτείται διάστηµα µεγαλύτερο από ένα χρόνο από τη διακοπή του καπνίσµατος για να επανέλθει το χρώµα του βλεννογόνου στο φυσιολογικό. Επιπτώσεις του καπνίσµατος στην στοµατική υγεία και κοινωνικός αντίκτυπος αυτών Πέρα από τις παθολογικές επιδράσεις της χρήσης καπνού στη στοµατική υγεία, το κάπνισµα σχετίζεται επίσης µε µια σειρά µορφολογικών µεταβολών στο στόµα και τα δόντια, που µπορούν να θορυβήσουν ή να απασχολήσουν τους καπνιστές και τους οικείους τους. 18

19 Είναι γνωστό ότι το κάπνισµα προκαλεί χρωµατισµό των δοντιών, των οδοντικών αποκαταστάσεων και των οδοντοστοιχιών. Το αισθητήριο της γεύσης, ιδιαίτερα του αλµυρού, επηρεάζεται από το κάπνισµα (οι βαρείς καπνιστές απαιτούν φορές µεγαλύτερη συγκέντρωση άλατος σε σχέση µε τους µη καπνιστές προκειµένου να αναγνωρίσουν τη γεύση). Επίσης το κάπνισµα αποτελεί συνήθη αιτία δυσάρεστης αναπνοής. Όλες αυτές οι επιδράσεις έχουν αντίκτυπο στην κοινωνική εικόνα του καπνιστού. Ο αρνητικός κοινωνικός αντίκτυπος που προκαλεί το κάπνισµα µπορεί να αποτελέσει χρήσιµο κίνητρο στην προσπάθεια των ασθενών να διακόψουν το κάπνισµα. Οι επιπτώσεις του καπνίσµατος στην στοµατική υγεία µπορούν να αποτελέσουν ισχυρό επιχείρηµα για την κινητοποίηση του ατόµου προς την κατεύθυνση της διακοπής του καπνίσµατος. Επιπρόσθετα, η αναστρέψιµη και ορατή φύση των επιπτώσεων στην στοµατική υγεία προσφέρει ένα µοναδικό τρόπο για να παρακολουθήσει κανείς τη θετική επίδραση της διακοπής του καπνίσµατος. Γιατί να βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; 19

20 1.4 Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ Σε αντίθεση µε άλλους τοµείς της σύγχρονης ιατρικής όπου δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία υψηλής ποιότητας που να επιτρέπουν την διαµόρφωση συστάσεων θεραπείας/φροντίδας, τα διαθέσιµα στοιχεία για τη διακοπή του καπνίσµατος είναι ισχυρά, ξεκάθαρα και πολύ πειστικά. Στα πλαίσια πρόσφατων µελετών αποτελεσµατικότητας έγινε συστηµατική εκτίµηση των στοιχείων και διαµορφώθηκε διεθνής συµφωνία όσον αφορά την παρέµβαση για διακοπή του καπνίσµατος. 17 Επίσης, τα δεδοµένα για την αποτελεσµατικότητα των διαφόρων παρεµβατικών µεθόδων προέρχονται από έρευνες υψηλού επιπέδου, κυρίως ελεγχόµενες τυχαιοποιηµένες δοκιµασίες. Εικόνα 6. Σύγκριση αποτελεσµατικότητας διαφόρων µεθόδων παρέµβασης κατά του καπνίσµατος. 17 Μέθοδος παρέµβασης Πολύ σύντοµη συµβουλή διακοπής (3 λεπτά) από τον ιατρό, έναντι καµίας παρέµβασης Σύντοµη συµβουλή (µέχρι 10 λεπτά) από τον ιατρό έναντι καµίας παρέµβασης Συνδυασµός ΘΥΝ και σύντοµης συµβουλής, έναντι σύντοµης συµβουλής µόνης ή σε συνδυασµό µε placebo. Εντατική υποστήριξη (π.χ. κλινική καπνιστών), έναντι καµίας παρέµβασης Εντατική υποστήριξη συν ΘΥΝ, έναντι εντατικής υποστήριξης µε ή χωρίς placebo Συµβουλή και υποστήριξη σε νοσοκοµειακούς ασθενείς, έναντι συµβουλής χωρίς υποστήριξη Συµβουλή και υποστήριξη σε έγκυες καπνίστριες, έναντι συνήθους αντιµετώπισης ή καµίας παρέµβασης Αύξηση του ποσοστού των ατόµων που διέκοψαν το κάπνισµα για διάστηµα άνω των 6 µηνών Στην παραπάνω εικόνα συγκεντρώνονται τα κύρια ευρήµατα πρόσφατων µελετών αποτελεσµατικότητας των µεθόδων παρέµβασης κατά του καπνίσµατος. Τα ποσοστά που δίνονται αντιπροσωπεύουν το αποτέλεσµα των διαφόρων µορφών παρέµβασης πέραν του αναµενόµενου ποσοστού της διακοπής του καπνίσµατος, που εκτιµάται ότι είναι περίπου 1,5% κατ έτος. 20

21 Βλέπει κανείς ότι η πολύ σύντοµη συµβουλή που δίνεται από έναν επαγγελµατία της υγείας, διαρκείας µόλις 3 λεπτών, βοηθάει ένα επιπλέον 2% των καπνιστών να σταµατήσουν το κάπνισµα. Το ποσοστό αυτό µπορεί να φαίνεται χαµηλό. Ωστόσο, αν κάνουµε έναν υπολογισµό, περίπου 7-9 καπνιστές ανά γενικό οδοντίατρο θα µπορούσαν να σταµατήσουν το κάπνισµα. Σε εθνικό επίπεδο αυτό αντιστοιχεί σε περίπου άτοµα. Με εντατικότερη υποστήριξη, διαρκείας το πολύ 10 λεπτών, συµπεριλαµβανοµένης Θεραπείας Υποκατάστασης Νικοτίνης (ΘΥΝ), η παρέµβαση του οδοντιάτρου θα µπορούσε να βοηθήσει περίπου άτοµα να διακόψουν το κάπνισµα, ένα πολύ σηµαντικό επίτευγµα για την δηµόσια υγεία. Εποµένως η παρέµβαση για την διακοπή του καπνίσµατος είναι πολύ αποτελεσµατική. ιαθέτοντας κανείς λιγότερο από 10 λεπτά σε έναν καπνιστή, µπορεί πραγµατικά να τον βοηθήσει να σταµατήσει το κάπνισµα. Σε µια πρόσφατη έρευνα, µε την εφαρµογή της µεθόδου αυτής στα οδοντιατρεία, διαπιστώθηκε ποσοστό διακοπής 11%. 18 Επίσης, οι παρεµβάσεις για τη διακοπή του καπνίσµατος ενώ έχουν χαµηλό κόστος 19, συνεπάγονται σηµαντικό κέρδος για την δηµόσια υγεία και, µακροπρόθεσµα, ελάττωση των δηµοσίων δαπανών για την θεραπεία των νοσηµάτων που σχετίζονται µε το κάπνισµα. Γιατί να βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; 21

22 22

23 Πώς θα βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; 23

24 24

25 2.1 ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Αν επιθυµεί κανείς να βοηθήσει τους καπνιστές, πρέπει να γνωρίζει τους πολυάριθµους παράγοντες που ενισχύουν την καπνιστική συµπεριφορά, οι οποίοι είναι κοινωνικοί, ψυχολογικοί και φαρµακολογικοί. Οι καπνιστές συνεχίζουν το κάπνισµα παρότι γνωρίζουν τους κινδύνους που ενέχει για την υγεία, και σε αυτό συµβάλλει η σύνθετη και εθιστική φύση της καπνιστικής συνήθειας. Ο καπνός προκαλεί τόσο συναισθηµατική, όσο και σωµατική εξάρτηση. Ο σωµατικός εθισµός Μετά από την εισπνοή του καπνού, η νικοτίνη µέσα σε λιγότερο από 8 δευτερόλεπτα φτάνει στον εγκέφαλο του καπνιστή και µέσα σε 20 δευτερόλεπτα κατανέµεται σε όλο το σώµα. Οι καπνιστές καπνίζουν για να διατηρήσουν ένα σταθερό επίπεδο νικοτίνης στο αίµα τους. Όταν το επίπεδο νικοτίνης πέφτει, αισθάνονται την ανάγκη να καπνίσουν. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα να ανάβουν τσιγάρα ανά τακτά χρονικά διαστήµατα, περίπου κάθε λεπτά, ανάλογα µε τη βαρύτητα του καπνίσµατος. Η νικοτίνη αποβάλλεται συνήθως µέσα σε 24 ώρες, όµως ο οργανισµός χρειάζεται µέρες ή και εβδοµάδες για να ξαναβρεί τη βιοχηµική του ισορροπία. Η αυτόµατη συνήθεια Πώς να βοηθήσετε τους ασθενείς σας να διακόψουν το κάπνισµα; Το αυτόµατο κάπνισµα συνδέεται µε διάφορες δραστηριότητες. Είναι γνωστός εδώ και χρόνια ο συνδυασµός του καπνίσµατος µε την κατανάλωση καφέ ή τσάι, την κατανάλωση οινοπνεύµατος, την οδήγηση, µε το τέλος του γεύµατος και µε άλλες δραστηριότητες. Το κάπνισµα συχνά γίνεται ασυναίσθητα. Πολλές φορές οι καπνιστές συνειδητοποιούν ότι καπνίζουν χωρίς να θυµούνται πότε άναψαν το τσιγάρο. Η ψυχολογική πλευρά Η ψυχολογική συνιστώσα της καπνιστικής συµπεριφοράς συνδέεται µε τη συναισθηµατική εξάρτηση. Τα τσιγάρα χρησιµοποιούνται συνήθως για την αντιµετώπιση του στρες. Οι γυναίκες που διακόπτουν το κάπνισµα συχνά νιώθουν επιθετικότητα και θυµό επειδή χρησιµοποιούσαν το κάπνισµα για να αντιµετωπίσουν αυτά τα αρνητικά συναισθήµατα. Επίσης οι περισσότεροι καπνιστές χρησιµοποιούν το κάπνισµα για να διακόπτουν την καθηµερινή τους ρουτίνα µε µικρά διαλείµµατα στο καθηµερινό τους πρόγραµµα (Εικόνα 7). Είναι σηµαντικό να διακρίνει κανείς τη σχέση αγάπης-µίσους που τρέφουν οι καπνιστές για την συνήθειά τους, καθώς και τον «δυαδικό» τρόπο που χρησιµοποιούν το τσιγάρο, τόσο για διέγερση όσο και για χαλάρωση, σε διαφορετικές στιγµές της ηµέρας. Για να βοηθήσει κανείς τους καπνιστές να σταµατήσουν το κάπνισµα, πρέπει να κατανοήσει τους λόγους για τους οποίους ξεκίνησαν και συνεχίζουν να καπνίζουν, καθώς και τους λόγους για τους οποίους επιθυµούν να το διακόψουν. 25

26 Γιατί αρχίζει κανείς το κάπνισµα; Περιέργεια Η περιέργεια είναι έµφυτη στους νέους και στα παιδιά. Έρευνες έχουν δείξει ότι περίπου το 1 στα 3 παιδιά δοκίµασαν το κάπνισµα πριν από την ηλικία των 11 ετών. 20 Σε πρόσφατη µελέτη σε Έλληνες µαθητές διαπιστώθηκε ότι το 27% δοκίµασε το πρώτο τσιγάρο από περιέργεια. 21 Παράδειγµα γονέων Τα παιδιά γονέων καπνιστών έχουν µεγαλύτερη πιθανότητα να εξελιχθούν και τα ίδια σε καπνιστές. Τα παιδιά βλέπουν τους γονείς τους να χρησιµοποιούν το τσιγάρο σε κάθε περίσταση για να αντιµετωπίσουν την ένταση, ή για να χαλαρώσουν. Κοινωνική αποδοχή Μέσα στην τελευταία δεκαετία συντελέστηκε µια ριζική αλλαγή στην κοινωνία µας: από την αποδοχή του καπνίσµατος, αρχικά, σε όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις, περάσαµε στην κατάσταση όπου οι µη καπνιστές δεν επιθυµούν πια να αναπνέουν παθητικά τον καπνό του τσιγάρου. Οι γνώσεις γύρω από το παθητικό κάπνισµα και τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύµονα ενίσχυσαν την νέα στάση τους. ιαφήµιση καπνού Πολλοί έφηβοι πέφτουν στην παγίδα του καπνίσµατος από αντίδραση στον υπερβάλλοντα ζήλο των ενηλίκων σύνδροµο «κάνε αυτό που σου λέω, όχι αυτό που κάνω». Η «αντί-εξουσιαστική» φάση της ανάπτυξης του παιδιού ανατροφοδοτείται από τη διαφήµιση των τσιγάρων, είτε άµεση είτε έµµεση (θεσµός του σπόνσορα). Πολύ συχνά αφορµή για το κάπνισµα είναι η προτροπή συνοµηλίκου, φίλου ή συµµαθητή. Το θεωρούν επίσης σαν βοήθηµα για να «σπάσουν τον πάγο» ή για κοινωνική επίδειξη. Όσον αφορά τους νέους που ξεκινούν αργότερα το κάπνισµα, φαίνεται ότι υποκύπτουν στην πίεση των ΜΜΕ διαφήµιση, κινηµατογραφικά πρότυπα κλπ, ή σχηµατίζουν την πεποίθηση ότι το κάπνισµα καταπολεµά το στρες. Έλεγχος του βάρους Πολύ συχνά οι νεαρές καπνίστριες χρησιµοποιούν το κάπνισµα σαν µέσο ελέγχου του βάρους. Η εµφάνιση και η εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους έχει την απόλυτη προτεραιότητα σε αυτή την ηλικία. ιασκέδαση Πολλά άτοµα µπορεί να σας πουν ότι, πάνω από όλα, καπνίζουν γιατί το απολαµβάνουν (αν και αυτό που αντιλαµβάνονται σαν απόλαυση µπορεί να είναι η ανακούφιση από στερητικά συµπτώµατα). 26

Ιστορική αναδρομή. Έκταση του φαινομένου. Κάπνισμα και ιατροί. Ουσίες του τσιγάρου. Βλαπτική δράση της πίσσας 14/3/2013 ΚΑΠΝΙΣΜΑ & ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ

Ιστορική αναδρομή. Έκταση του φαινομένου. Κάπνισμα και ιατροί. Ουσίες του τσιγάρου. Βλαπτική δράση της πίσσας 14/3/2013 ΚΑΠΝΙΣΜΑ & ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ιστορική αναδρομή ΚΑΠΝΙΣΜΑ & ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Πνευμονολογική Κλινική ΠΓΝΠατρών 600 π.χ. Εμφάνιση του φυτού στην Αμερική 1492 μ.χ. Rodrigo de Jerez- 7 έτη φυλάκιση 1600 Καθολική Εκκλησία 1633 Τουρκία Σουλτάνος

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα Το κάπνισμα του τσιγάρου είναι η πιο διαδεδομένη μορφή κατανάλωσης του καπνού. Πρόκειται για μια συνήθεια που σε αρχικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω να Μην καπνίζω

Μαθαίνω να Μην καπνίζω Μαθαίνω να Μην καπνίζω 1ο Βραβείο: Μπαμπά μην καπνίζεις Κεκλίκογλου Γ., Κουρουνιώτη Δ., Μολύνδρη Μ., Πλαμαντούρα, Κ. Δημοτικό Σχολείο Σταυράκη Το κάπνισμα είναι η πρώτη αποτρέψιμη αιτία θανάτου σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος

Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος Οι πρώτοι που ανακάλυψαν τις χαλαρωτικές ιδιότητες του καπνού ήταν οι Ινδιάνοι. Συνήθιζαν να καπνίζουν πίπα ή πούρο. Με την άφιξη των πρώτων ευρωπαίων στην αμερικανική

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι που σχετίζονται µε το κάπνισµα.

Μύθοι που σχετίζονται µε το κάπνισµα. Πώς θα σου φαινόταν να ξυπνήσεις αύριο και να µην θέλεις να καπνίσεις; Να µην έχεις την ανάγκη να ανάψεις ένα τσιγάρο; Να µην βήχεις κάθε πρωί και να µην ψάχνεσαι για ένα τσιγάρο; Και την ίδια στιγµή να

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του καπνίσματος

Η ιστορία του καπνίσματος ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Η ιστορία του καπνίσματος Οι πρώτοι που ανακάλυψαν τις χαλαρωτικές ιδιότητες του καπνού ήταν οι Ινδιάνοι. Συνήθιζαν να καπνίζουν πίπα ή πούρο. Με την άφιξη των πρώτων ευρωπαίων στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΤΑΚΑΑΤΑΚΑ Κίνητρο Είναι ο δυναμικός παράγοντας ο οποίος διεγείρει, καθορίζει και κατευθύνει τη συμπεριφορά του ατόμου προς ένα σκοπό. Model of

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΑΛ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΩΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» Παρακαλούμε να απαντήσετε ανώνυμα ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1.Καπνίζεις; Αν ναι γιατί; 2. Αν καπνίζεις πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ Είναι αναµφισβήτητη αλήθεια πια ότι η νικοτίνη(τοτσιγάρο) προκαλείταχύτατα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ [1] Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ «ΙΝΔΙΑΝΩΝ ΣΗΜΕΙΑ! ΚΑΠΝΙΣΜΑ;» Παρακαλούμε να απαντήσετε στο παρακάτω ερωτηματολόγιο με ειλικρίνεια.

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία

Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία Ενημερωτική Ομιλία για την επιτροπή Προληπτικής, Σεληνίδου Αγγελική Οδοντίατρος Δημόσιας Υγείας Πρόεδρος της Επιτροπής Προληπτικής ΟΣΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η είδηση περί καπνού και χρησιμοποιήσεώς του έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. Αργότερα η χρήση του καπνού στην Ευρώπη ξεκινάει σαν ένα δώρο προς μια βασίλισσα

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ Π.Ο.Υ. ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΟ ΜΕ ΕΞΑΡΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΦΕΣΕΙΣ. Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ Π.Ο.Υ. ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΟ ΜΕ ΕΞΑΡΣΕΙΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

1.Για να ηρεμίσουν, να ανακουφιστούν, από κάποια συναισθηματική φόρτιση. Π.χ. όταν έχουν νεύρα για κάτι το οποίο δεν έγινε όπως το ήθελαν.

1.Για να ηρεμίσουν, να ανακουφιστούν, από κάποια συναισθηματική φόρτιση. Π.χ. όταν έχουν νεύρα για κάτι το οποίο δεν έγινε όπως το ήθελαν. ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Στις μέρες μας βλέπουμε καθημερινά ανθρώπους διαφόρων ηλικιών να καπνίζουν. Τι είναι, όμως, το κάπνισμα; Τι το κάνει τόσο εθιστικό και αναγκαίο για τους χρήστες του; Σ αυτή την εργασία θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Το οικονομικό φορτίο του καπνίσματος για το ιατροασφαλιστικό σύστημα σε κρίση στην Ελλάδα Tσαλαπάτη Κωνσταντίνα ΒScEcon, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Απρίλιος 2013 Το

Διαβάστε περισσότερα

Αντικαπνιστική Παρουσίαση

Αντικαπνιστική Παρουσίαση Αντικαπνιστική Παρουσίαση Αntismoking by Health & Life 6 Μύθοι για το Κάπνισμα 1. Ήταν δική μου επιλογή να το ξεκινήσω 2. Μπορώ να το σταματήσω εύκολα 3. Μπορεί να με κάνει δημοφιλή 4. Το κάπνισμα με διατηρεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί;

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί; Δασκάλα: Λουίζα Σόλου Πιττάκαρα Μάιος 2008 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο Στόχοι: Τα παιδιά: να ονομάζουν τις δυσάρεστες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία, την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία να συμπεράνουν και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΙΓΑΡΟ; ΟΧΙ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΡΩ 1 Ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΞΗ Α ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2011-12

ΤΣΙΓΑΡΟ; ΟΧΙ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΡΩ 1 Ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΞΗ Α ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2011-12 ΤΣΙΓΑΡΟ; ΟΧΙ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΡΩ 1 Ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΞΗ Α ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2011-12 Το κάπνισμα ενοχοποιείται για μια σειρά αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία. Γι αυτό το λόγο η εξάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει και θέλουν να παραµείνουν µη καπνιστές

Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει και θέλουν να παραµείνουν µη καπνιστές Προσπάθησε µαζί µε έν α φίλο σου Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Κλινικής Ψυχολογίας Οδηγός ιακοπής Καπνίσµατος Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ. Επιδημιολογία

ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ. Επιδημιολογία Επιδημιολογία ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Σήμερα υπάρχουν 1.1 δισεκατομμύρια καπνιστές παγκοσμίως. Κάθε μέρα, περίπου 80-100.000 νέοι άνθρωποι παγκοσμίως αρχίζουν το κάπνισμα. Εάν οι τρέχουσες τάσεις συνεχιστούν

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας Αποτελέσματα έρευνας Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα Στο πλαίσιο της Πράξης: «Ενέργειες ενημέρωσης και υποστήριξης για την οργάνωση και υλοποίηση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ? Πως? ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ 6+1 συμβουλές για να διατηρήσετε τα κίνητρά σας για άσκηση ισχυρά! Πολλοί είναι αυτοί που ξεκινούν ένα πρόγραμμα γυμναστικής γεμάτοι

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου. Λάθος ή Πάθος;

Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου. Λάθος ή Πάθος; 31 Μαΐου: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Λάθος ή Πάθος; Εξάρτηση: Κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την έντονη προσήλωση του ατόμου σε ένα αντικείμενο ή πρόσωπο, χωρίς το οποίο αδυνατεί να λειτουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου Παγκόσμια Ημέρα κατά του Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου http://www.ifhnos.org/world- cancer- day Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας- Θράκης 27η

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

3) Είστε: Άνδρας... 1 Γυναίκα... 2. 6) Είχε ο πατέρας ή η μητέρα σας εμφανίσει άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα, εκζέματα ή δερματικές αλλεργίες; Ναι...

3) Είστε: Άνδρας... 1 Γυναίκα... 2. 6) Είχε ο πατέρας ή η μητέρα σας εμφανίσει άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα, εκζέματα ή δερματικές αλλεργίες; Ναι... Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ιατρική Σχολή, Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η

ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Τεχνικές αντιμετώπισης στρες Διαχείριση χρόνου Μελέτη περίπτωσης 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τεχνικές διαχείρισης του στρες είναι ποικίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτότητα. 2.061 άτομα, πανελλαδικά. 28 & 29 Απριλίου 2011. Τυπικό στατιστικό σφάλμα Μέγιστο σφάλμα 2,16% με διάστημα εμπιστοσύνης 95%

Ταυτότητα. 2.061 άτομα, πανελλαδικά. 28 & 29 Απριλίου 2011. Τυπικό στατιστικό σφάλμα Μέγιστο σφάλμα 2,16% με διάστημα εμπιστοσύνης 95% Ταυτότητα Σκοπός έρευνας Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Αντιπροσωπευτικό, άνδρες και γυναίκες, 18 ετών και άνω, βάση της απογραφής του 2001 της ΕΣΥΕ Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη Χρονικό διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία Ομαδα Εργασίας Διακοπής Καπνίσματος και Προαγωγης Υγείας Υποτροπή Ορισμοί συχνότητα Παράγοντες κινδύνου Εργαλεία πρόβλεψης

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα προαγωγής και αγωγής υγείας: Κάπνισμα. Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια tpsaltop@med.uoa.gr

Πρόγραμμα προαγωγής και αγωγής υγείας: Κάπνισμα. Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια tpsaltop@med.uoa.gr Πρόγραμμα προαγωγής και αγωγής υγείας: Κάπνισμα Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια tpsaltop@med.uoa.gr 1 Επιδημιολογικά στοιχεία 2 Καπνισματικές συνήθειες ανά χώρα (2012) Ανασκόπηση για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΣΤΡΑΤΗ Ε. ΚΕΤΣΙΟΥ Κ. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΕΣ Τ.Ε. ΜΕΠ / ΒΠΠ Γ.Ν.Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Κάπνισµα και καρδιά! Μειώνει τη χοληστερόλη HDL και αυξάνει την

Διαβάστε περισσότερα

Η ευθραστότητα της εφηβείας

Η ευθραστότητα της εφηβείας Η ευθραστότητα της εφηβείας Άννα Κοκκέβη Αναπλ. Καθηγήτρια Α Ψυχιατρικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16 Φεβρουαρίου 2010 Tυπικά χαρακτηριστικά της εφηβείας που κάνουν το άτοµο ευάλωτο

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 Το παρακάτω ερωτηματολόγιο είναι αυθεντικό και διαμορφώθηκε στις συναντήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΓ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ + ΠΑΠΑΊΏΑΝΝΟΥ+ΑΝΤΩΝΙΟΣ τ.+ειδικευόμενος+πνευμονολογικήςdογκολογικής Κλινικής++ Α.Ν.Θ.++ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Ειδικευόμενος++Πνευμονολογικής+Κλινικής+Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ.+++Γ.+ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΓΝΩΣΤΑ ΕΩΣ ΠΑΣΙΓΝΩΣΤΑ Το κάπνισμα αποτελεί τη μόνη αιτία θανάτου που μπορεί να προληφθεί Η νικοτίνη προκαλεί αληθινή εξάρτηση παρόμοια με της ηρωίνης, της

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

«Παθητικό Κάπνισμα και Παιδί» Εκδήλωση πρωτοβουλίας του Ευρωβουλευτή κ. Θ. Σκυλακάκη

«Παθητικό Κάπνισμα και Παιδί» Εκδήλωση πρωτοβουλίας του Ευρωβουλευτή κ. Θ. Σκυλακάκη «Παθητικό Κάπνισμα και Παιδί» Εκδήλωση πρωτοβουλίας του Ευρωβουλευτή κ. Θ. Σκυλακάκη 22 Δεκεμβρίου 2009 Εκδήλωση με θέμα «Παθητικό Κάπνισμα και Παιδί» οργανώθηκε με πρωτοβουλία του Ευρωβ ουλευτή της Νέας

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Οδηγιών για το Χρήστη 1

Φύλλο Οδηγιών για το Χρήστη 1 ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ TRACHISAN Τροχίσκοι Tyrothricin + Lidocaine hydrochloride monohydrate + Chlorhexidine digluconate (0.5+1+1) mg/lozen ιαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Οµάδα παρέµβασης για το κάπνισµα Μεταπτυχιακό Κλινικής Ψυχολογίας ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Υπεύθυνη φυλλαδίου: Σπανέα Ευφροσύνη Και τι θα συµβεί,αν κόψω το κάπνισµα; Εάν όπως η πλειοψηφία των

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα

Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι συσχετίζουν τους θανάτους από το κάπνισμα με καρκίνο και παθήσεις των πνευμόνων, στην πράξη, περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού.

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ιατρό Κάντε τις απαραίτητες ρυθμίσεις μαζί Το να κανονίσετε ένα ραντεβού για να επισκεφτείτε έναν ιατρό, είναι ένα από τα πρώτα θετικά βήματα που μπορείτε να κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΕ 11 ΠΟΙΜΕΝΙΔΟΥ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΠΕ 04.02 ΣΑΜΑΡΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΕ 02 Oι μαθητές του τμήματος Α1,Α2 ανά ομάδες είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ΣΚΙΤΣΑ Γ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ Θ. ΜΟΥΝΤΟΚΑΛΑΚΗΣ

ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ΣΚΙΤΣΑ Γ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ Θ. ΜΟΥΝΤΟΚΑΛΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ΣΚΙΤΣΑ Γ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ Θ. ΜΟΥΝΤΟΚΑΛΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ΣΚΙΤΣΑ Η υπέρταση είναι ένα από τα συνηθέστερα και σπουδαιότερα προβλήματα υγείας. Πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο (σχεδόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Τεχνολογία Α λυκείου 7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ Α ΤΜΗΜΑ 3 Ο ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΟΣΟ ΟΙ ΝΕΟΙ ΕΙΝΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα