ΕΝ ΟΚΡΙΝΕΙΣ Α ΕΝΕΣ ΜΕΡΟΣ Α ΑΝΑΤΟΜΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝ ΟΚΡΙΝΕΙΣ Α ΕΝΕΣ ΜΕΡΟΣ Α ΑΝΑΤΟΜΙΑ"

Transcript

1 ΕΝ ΟΚΡΙΝΕΙΣ Α ΕΝΕΣ ΜΕΡΟΣ Α ΑΝΑΤΟΜΙΑ 01/51

2 Σύστηµα ενδοκρινών αδένων 1. Υπόφυση 2. Επίφυση 3. Θυρεοειδής αδένας 4. Παραθυρεοειδής αδένες 5. Επινεφρίδια 6. Πάγκρεας 7. Ωοθήκες 8. Όρχεις 9. Θύµος αδένας 02/51

3 Σύστηµα ενδοκρινών αδένων Υπόφυση Πρόσθιος λοβός 1. Σωµατοτρόπος ή αυξητική 2. Θυρεοειδοτρόπος (TSH) θυρεοειδής αδένας 3. Φλοιοτρόπος φλοιό επινεφριδίων 4. Γοναδοτροπίνες: 4.1. Ωοθυλακιοτρόπος και 4.2.Ωχρινοτρόπος 5. Προλακτίνη µαστικοί αδένες 6. Μελανινοτρόπος 03/51

4 Σύστηµα ενδοκρινών αδένων Υπόφυση Οπίσθιος λοβός 1. Αντιδιουρητική ορµόνη 2. Ωκυτοκίνη 04/51

5 Σύστηµα αισθητηρίων οργάνων Σύστηµα ενδοκρινών αδένων Επίφυση ή Κωνάριο Μελατονίνη 05/51

6 Επίφυση Υπόφυση Υποθάλαµος 06/51

7 Επίφυση 07/51

8 Θυρεοειδής Θυροξίνη και καλσιτονίνη (παραθυλακιώδη ή κύτταρα C) Παραθυροειδείς αδένες (4) Παραθορµόνη 08/51

9 Επινεφρίδια Φλοιός: α. Γλυκοκορτικοειδή (Κορτιζόλη) β. Αλατοκορτικοειδή (Αλδοστερόνη) γ. Γεννητικές ορµόνες (Τεστοστερόνη) Μυελός: α. Επινεφρίνη (αδρεναλίνη) β. Νορεπινεφρίνη (νοραδρεναλίνη) 09/51

10 Πάγκρεας Κύτταρα α Γλυκαγόνη Κύτταρα β Ινσουλίνη Ωοθήκες Ωοθυλάκιο Οιστρογόνα Ωχρό σωµάτιο Προγεστερόνη Όρχεις Τεστοστερόνη ( ιάµεσα κύτταρα Leydig) Θύµος αδένας Θυµοσίνη ωρίµανση Τ λεµφοκυττάρων Άλλες ορµόνες Ερυθροποιητίνη (Νεφροί 90% και Ήπαρ 10%) Προσταγλανδίνες 10/51

11 ΕΝ ΟΚΡΙΝΕΙΣ Α ΕΝΕΣ ΜΕΡΟΣ Β ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ 11/51

12 Εισαγωγή Οι λειτουργίες του σώµατος ρυθµίζονται κυρίως από: 1. Το Νευρικό Σύστηµα 2. Το ορµονικό ή Ενδοκρινικό σύστηµα 12/51

13 Ορµόνες του προσθίου λοβού της υπόφυσης Αυξητική (GH) Αύξηση όλων των κυττάρων και των ιστών 1. Φλοιοτρόπος (ACTH) ιεγείρει τον φλοιό των επινεφριδίων για να εκκρίνει κορτικοστεροειδείς ορµόνες 2. Θυρεοειδοτρόπος (TSH) ιεγείρει τον θυρεοειδή αδένα για να εκκρίνει θυροξίνη 3. Θυλακιοτρόπος (FSH) Στη γυναίκα προκαλεί την αύξηση των ωοθυλακίων στις ωοθήκες και στον άνδρα προάγει την παραγωγή των σπερµατοζωαρίων στους όρχεις 4. Ωχρινοτρόπος (LH) Στη γυναίκα προκαλεί την ωορρηξία καθώς και την έκκριση γεννητικών ορµονών ενώ στον άνδρα προκαλεί την έκκριση τεστοστερόνης από τους όρχεις 5. Προλακτίνη Προάγει την ανάπτυξη των µαστών και την έκκριση του γάλακτος Ορµόνες του οπισθίου λοβού της υπόφυσης 1. Αντιδιουρητική προκαλεί την κατακράτηση νερού από τους νεφρούς 2. Ωκυτοκίνη προκαλεί συστολές της µήτρας κατά τον τοκετό καθώς και την έκκριση του γάλακτος από τους µαστούς κατά τον θηλασµό 13/51

14 Ορµόνες του φλοιού των επινεφριδίων 1.Κορτικοστεροειδή (Κορτιζόλη) εξασκεί πολλές µεταβολικές λειτουργίες για τη ρύθµιση του µεταβολισµού των πρωτεϊνών, υδατανθράκων και λιπών 2. Αλατοκορτικοστεροειδή (Αλδοστερόνη) κατακρατεί Νάτριο και απεκκρίνει Κάλιο στους νεφρούς Ορµόνες του θυρεοειδούς αδένα 1. Θυροξίνη και τριιωδοθυρονίνη αυξάνουν το ρυθµό των χηµικών αντιδράσεων σε όλα τα κύτταρα του σώµατος 2. Καλσιτονίνη προάγει την εναπόθεση ασβεστίου στα οστά Ορµόνες των νησιδίων του Langerhans στο πάγκρεας 1. Ινσουλίνη: Προάγει την είσοδο γλυκόζης στα κύτταρα 2.Γλυκαγόνη: Προάγει την γλυκογονόλυση στο ήπαρ και εποµένως την απόδοση γλυκόζης στο αίµα Ορµόνες των ωοθηκών 1. Οιστρογόνα: ιεγείρει την ανάπτυξη των γεννητικών οργάνων της γυναίκας, των µαστών και των 2ρευόντων χαρακτηριστικών 2. Προγεστερόνη: ιεγείρει τους αδένες του ενδοµητρίου και προάγει την ανάπτυξη της εκκριτικής «συσκευής» των µαστών 14/51

15 Ορµόνη των όρχεων Τεστοστερόνη: ιεγείρει την αύξηση των γεννητικών οργάνων του άρρενος και προάγει την ανάπτυξη των δευτερευόντων χαρακτηριστικών του άνδρα Ορµόνη των παραθυρεοειδών αδένων Παραθορµόνη: Ελέγχει τη συγκέντρωση του ασβεστίου στο αίµα ρυθµίζοντας την απορρόφηση του από το έντερο, την απέκκριση του από τους νεφρούς και την απελευθέρωση του από τα οστά Ορµόνες του πλακούντα 1. Ανθρώπειος Χοριακή Γοναδοτροπίνη: Προάγει την αύξηση του ωχρού σωµατίου και την έκκριση οιστρογόνων και προγεστερόνης από το ωχρό σωµάτιο 2.Οιστρογόνα: Προάγουν την αύξηση των γεννητικών οργάνων της µητέρας και ορισµένων ιστών του εµβρύου 3. Προγεστερόνη: Προάγει την ανάπτυξη του ενδοµητρίου για την εµφύτευση του γονιµοποιηµένου ωαρίου 4. Ανθρώπειος σωµατοµαµµοτροπίνη: Προάγει την αύξηση ορισµένων ιστών του εµβρύου και των µαστών της µητέρας 15/51

16 ιαταραχές έκκρισης αυξητικής ορµόνης: Νάνισµος: Οφείλεται σε έλλειψη της αυξητικής ορµόνης κατά την παιδική ηλικία Γιγαντισµός: Οφείλεται συνήθως σε όγκο που προκαλεί υπέρµετρη λειτουργία της υπόφυσης και εποµένως σε αυξηµένη έκκριση αυξητικής ορµόνης (ύψος 2,40 2,75 µέτρα) από την παιδική ηλικία Μεγαλακρία ή Ακροµεγαλία: Οφείλεται σε αδένωµα της υπόφυσης που εµφανίζεται µετά την ενηλικίωση, οπότε το άτοµο δεν αυξάνεται σε ύψος αλλά αυξάνονται οι µαλακοί του ιστοί (και τα οστά κατά πάχος) 16/51

17 Θυρεοειδής αδένας Βρίσκεται αµέσως κάτω από το λάρυγγα, εκατέρωθεν της τραχείας Εκκρίνει τρεις ορµόνες: 1.Θυροξίνη (Τ4, 93%) 2.Τριωδοθυρονίνη (Τ3, 7%) 3.Καλσιτονίνη *Η λειτουργία του θυρεοειδούς ελέγχεται από τη θυρεοειδοτρόπο ορµόνη που παράγεται από τον πρόσθιο λοβό της υπόφυσης, µε αρνητική παλίνδροµο ανατροφοδότηση (feedback) 17/51

18 Θυρεοειδής αδένας Ο θυρεοειδής αδένας αποτελείται από µεγάλο αριθµό κλειστών θυλακίων γεµάτα µε ένα έκκριµα που λέγεται κολλοειδές Το µεγαλύτερο µέρος του κολλοειδούς αυτού είναι θυρεοσφαιρίνη, δοµικό συστατικό της οποίας είναι το αµινοξύ τυροσίνη Στο µόριο της θυρεοσφαιρίνης περιέχονται οι ορµόνες του θυρεοειδούς (Τ3 και Τ4) Για τη σύνθεση της Θυροξίνης και της Τριωδοθυρονίνης απαιτείται ιώδιο (1mg την εβδοµάδα). Το ιώδιο αυτό προσλαµβάνεται µε την διατροφή Με σκοπό την προφύλαξη από ανεπάρκεια ιωδίου, ιωδιώνεται (µε ιωδιούχο νάτριο) το κοινό (µαγειρικό) αλάτι 18/51

19 Λειτουργία των ορµονών του θυρεοειδούς στους ιστούς Γενικευµένη αύξηση της λειτουργικής και µεταβολικής δραστηριότητας όλων σχεδόν των ιστών του σώµατος 1. Αύξηση του σώµατος 2. Ελάττωση του σωµατικού βάρους 3. Αύξηση και ανάπτυξη του εγκεφάλου 4. ιέγερση του µεταβολισµού των υδατανθράκων και λίπους 5. Αύξηση της αιµάτωσης των ιστών και της καρδιακής παροχής 6. Αύξηση της καρδιακής συχνότητας (ταχυκαρδία) 7. Αύξηση της συχνότητας αναπνοής (ταχύπνοια) 8. Αύξηση της όρεξης και της κινητικότητας του ΓΕΣ (διάρροιες) 9. Αύξηση της ταχύτητας της λειτουργικής δραστηριότητας του εγκεφάλου 10. Λεπτός µυϊκός τρόµος 11. υσκολία επέλευσης ύπνου 19/51

20 Νόσοι του θυρεοειδούς Υπερθυρεοειδισµός Συµπτώµατα: 1. ιεγερσιµότητα 2. υσανεξία στη θερµότητα 3.Αυξηµένη εφίδρωση 4. ιάρροιες 5.Μυϊκή αδυναµία 6.Νευρικότητα 7.Έντονος κάµατος µε απώλεια ικανότητας ύπνου 8. Τρόµος στα χέρια Σηµεία: Ταχυκαρδία Εξόφθαλµος Ελαφρά έως µεγάλη απώλεια σωµατικού βάρους Υποθυρεοειδισµός Συµπτώµατα: 1.Βραδυψυχισµός 2. υσανεξία στο ψύχος 3.Στεγνό δέρµα 4. υσκοιλιότητα 5. Έντονη υπνηλία Σηµεία: Βραδυκαρδία Βρογχοκήλη = µεγάλη διόγκωση του θυρεοειδούς Μυξοίδηµα = οιδηµατώδης εµφάνιση σε όλο το σώµα Παχυσαρκία Βράγχος φωνής 20/51

21 Νόσοι του θυρεοειδούς Μυξοίδηµα Κρετινισµός Μειωµένη ανάπτυξη σώµατος και µειωµένη διανοητική ανάπτυξη λόγω συγγενούς υποθυρεοειδισµού 21/51

22 Επινεφρίδια Είναι δύο και βρίσκονται στον άνω πόλο κάθε νεφρού Κάθε επινεφρίδιο διαθέτει εσωτερικά τη µυελώδη µοίρα (µυελός επινεφριδίων) και εξωτερικά τη φλοιώδη µοίρα (φλοιός επινεφριδίων) Ο µυελός επινεφριδίων εκκρίνει δύο ορµόνες: 1. Επινεφρίνη (Αδρεναλίνη) 2. Νορεπινεφρίνη (Νοραδρεναλίνη) Ορµόνες του Συµπαθητικού συστήµατος 22/51

23 Φλοιός επινεφριδίων Ο φλοιός των επινεφριδίων, εκκρίνει τα κορτικοστεροειδή 1. Αλατοκορτικοστεροειδή α. Αλδοστερόνη Επαναπορρόφηση Να και απέκκριση Κ β. εσοξυκορτικοστερόνη γ. Κορτικοστερόνη 2. Γλυκοκορτικοστεροειδή α. Κορτιζόλη (ή υδροκορτιζόνη) ιέγερση γλυκονεογένεσης, Κινητοποίηση πρωτεϊνών Κινητοποίηση λιπαρών οξέων Σταθεροποίηση λυσοσωµάτων Έντονη αντιφλεγµονώδη δράση β. Κορτικοστερόνη γ. Κορτιζόνη: συνθετική µε όµοια δράση µε τη κορτιζόλη δ. Πρεδνιζόνη: συνθετική µε όµοια δράση µε τη κορτιζόλη ε. εξαµεθαζόνη: συνθετική µε όµοια δράση µε τη κορτιζόλη 3. Ανδρογόνα 23/51

24 Ρύθµιση κορτικοστεροειδών Αλδοστερόνη Αύξηση Αλδοστερόνης προκαλείται: 1. Αύξηση Κ+ στο εξωκυττάριο υγρό 2. Αύξηση δράσης συστήµατος Ρενίνης-Αγγειοτενσίνης 3. Φλοιοτρόπος ορµόνη (ACTH) Μείωση Αλδοστερόνης προκαλείται: Αύξηση Να+ στο εξωκυττάριο υγρό Κορτιζόλη Ρυθµίζεται αποκλειστικά από τη Φλοιοτρόπο ορµόνη (ACTH) ---Οποιοσδήποτε τύπος σωµατικής ή και ψυχικής έντασης (stress) οδηγεί σε µεγάλη αύξηση στην έκκριση του ACTH ---Αύξηση Κορτιζόλης Αναστολή Υποθαλάµου κ Υπόφυσης 24/51

25 ιαταραχές έκκρισης φλοιού επινεφριδίων Νόσος του Addison Οφείλεται σε υπολειτουργία των επινεφριδίων, που συνήθως οφείλεται σε πρωτοπαθή ατροφία του φλοιού 80% αποδίδεται σε αυτοανοσία και λιγότερο σε άλλες παθήσεις όπως ή φυµατίωση ή οι νεοπλασίες Ανεπάρκεια αλατοκορτικοειδών --- Μείωση επαναπορρόφησης Να+ απώλεια Na+ και νερού Υπονατριαιµία --- Μείωση απέκκριση Κ+ Υπερκαλιαιµία --- Ανεπάρκεια γλυκοκορτικοειδών --- Μείωση γλυκονεογένεσης, κινητοποίησης πρωτεϊνών και λιπών --- Αδυναµία, νωθρότητα και επιιρεπές στις καταστροφικές επιδράσεις της έντασης (stress) 3. Αυξηµένη έκκριση Μελανοτρόπου ορµόνης από την υπόφυση Γενικευµένη µελαχρωµάτωση Αντιµετώπιση Καθηµερινή χορήγηση αλατοκορτικοειδών και γλυκοκορτικοειδών 25/51

26 ιαταραχές έκκρισης φλοιού επινεφριδίων Νόσος του Cushing Οφείλεται σε υπελειτουργία των επινεφριδίων, και στην υπερέκκριση κορτιζόλης (υπερκορτιζολαιµία) Αποδίδεται σε όγκο ή υπερπλασία του φλοιού των επινεφριδίων (από αυξηµένη έκκριση ACTH) Κινητοποίηση λίπους --- Εναπόθεση λίπους στον αυχένα (βουβαλοειδής αυχένας), στο θώρακα και στην κοιλιά (βουβαλοειδής κορµός) --- Οιδηµατώδης εµφάνιση προσώπου πανσεληνοειδές πρόσωπο --- Εµφάνιση ακµής και υπερτρίχωσης (λόγω υπερέκκρισης ανδρογόνων) --- Υπεργλυκαιµία, Μυϊκή αδυναµία, ευπάθεια στις λοιµώξεις, εύθραυστο δέρµα (ραγάδες), βαριά οστεοπόρωση Αντιµετώπιση Χειρουργική αφαίρεση του όγκου του επινεφριδίου ή της υπόφυσης 26/51

27 ιαταραχές έκκρισης φλοιού επινεφριδίων Νόσος του Conn = Πρωτοπαθής Υπεραλδοστερονισµός Οφείλεται σε υπερέκκριση αλδοστερόνης λόγω µικρού όγκου των επινδεφριδίων 1. Υποκαλιαµία περιόδοι µυϊκής παράλυσης 2. Υπερνατριαιµία και αύξηση του όγκου αίµατος 3. Αρτηριακή υπέρταση Αντιµετώπιση Χειρουργική αφαίρεση του όγκου 27/51

28 Πάγκρεας Το πάγκρεας διαθέτει εξωκρινή µοίρα για την παραγωγή πεπτικών ενζύµων (αδενοκυψέλες) αλλά και ενδοκρινή µοίρα (νησίδια του Langerhans): 1.Γλυκαγόνη (α-κύτταρα) 2.Ινσουλίνη (β-κύτταρα) 3.Σωµατοστατίνη (δ-κύτταρα) 28/51

29 Ινσουλίνη Η έκκριση της ινσουλίνης προκαλείται ταχέως µετά την είσοδο γλυκόζης στο αίµα (αµέσως µετά από ένα γεύµα), και 1.Προάγει τη µεταφορά και την είσοδο γλυκόζης στο εσωτερικό των κυττάρων καθώς και την χρησιµοποίηση της 2. Προάγει την πρόσληψη και αποθήκευση της γλυκόζης στο ήπαρ (60%), υπό τη µορφή του γλυκογόνου Η έλλειψη γλυκόζης που ακολουθεί την περίοδο µετά το γεύµα, οδηγεί σε γλυκογονόλυση του αποθηκευµένου γλυκογόνου, και απόδοση γλυκόζης 3. Όταν ξεπεραστεί η δυνατότητα αποθήκευσης γλυκογόνου, προάγει την µετατροπή γλυκόζης σε λιπαρά οξέα (ήπαρ), τα οποία δεµατοποιούνται σε τριγλυκερίδια, και µε τη µορφή VLDL µεταφερονται στο λιπώδη ιστό όπου και αποθηκεύονται Η έλλειψη γλυκόζης οδηγεί σε λιπόλυση απόδοση λιπαρών οξέων σχηµατισµός Χοληστερίνης Αθηρωσκλήρυνση 4. Αναστέλλει την γλυκονεογένεση 5. Προάγει την είσοδο αµινοξέων στα κύτταρα καθώς και την σύνθεση και αποθήκευση πρωτεϊνών 29/51

30 Ινσουλίνη Τα εγκεφαλικά κύτταρα είναι διαπερατά στη γλυκόζη και χωρίς τη µεσολάβηση της ινσουλίνης Γλυκόζη νηστείας: mg/dl Μεταγευµατική γλυκόζη (1 ης ώρας): mg/dl Αύξηση της γλυκόζης >100 mg/dl Έκκριση Ινσουλίνης η οποία επαναφέρει τη γλυκόζη στα επίπεδα νηστείας, εντός δύο ωρών Γλυκαγόνη Εκκρίνεται όταν η συγκέντρωση της γλυκόζης στο αίµα ελαττώνεται (περίοδοι νηστείας), προκαλώντας ακριβώς την αύξηση της γλυκόζης στο αίµα. Ταυτόχρονα, η έκκριση της αναστέλλεται όταν η γλυκόζη του αίµατος αυξάνεται Προκαλεί: 1.Γλυκογονόλυση στο ήπαρ 2.Γλυκονεογένεση 30/51

31 Σακχαρώδης ιαβήτης Οφείλεται σε ελαττωµένη έκκριση ινσουλίνης από τα β-κύτταρα των νησιδίων του Langerhans του παγρέατος Ισχυροί προδιαθεσικοί παράγοντες: 1.Κληρονοµικότητα 2.Παχυσαρκία Η έλλειψη ινσουλίνης επιφέρει: 1.Αύξηση της συγκέντρωσης της γλυκόζης στο αίµα (µέχρι mg/dl) 2.Αυξηµένη κινητοποίηση λιπών µε αποτέλεσµα την αύξηση της χοληστερίνης και της αθηρωσκλήρυνσης 3.Εξάντληση των πρωτεϊνών του σώµατος Αύξηση της γλυκόζης αίµατος >180 mg/dl αποβολή γλυκόζης στα ούρα αύξηση της διούρησης (ωσµωτική) αφυδάτωση εξωκυττάριου χώρου Κυκλοφορική καταπληξία Ο µεταβολισµός των λιπών οδηγεί σε παραγωγή ακετοξεικού οξέος κα β-υδροξυβουτυρικό οξύ ιαβητική (Μεταβολική) οξέωση 31/51

32 Σακχαρώδης ιαβήτης Επιπλοκές: 1.Νευροπάθεια 2.Αγγειοπάθεια Αθηροσκλήρυνση (ΟΕΜ, ΑΕΕ), Αµφιβληστροειδοπάθεια (τύφλωση), Καταρράκτης, Αρτηριακή Υπέρταση, ΧΝΑ Αντιµετώπιση: Σ -1 άµεση χορήγηση ενέσιµης ινσουλίνης Σ -2 αρχικά ινσουλινοευαισθητοποιητές (µετφορµίνη) και ινσουλινοεκκριτικά (σουλφονυλουρίες) ιαβητικό κώµα Αρρύθµιστος Σ βαριά αφυδάτωση και διαβητική κετοξέωση Όταν το ph<7 ιαβητικό κώµα 32/51

33 Ασβέστιο Η κύρια διαιτητική πηγή ασβεστίου είναι: το γάλα και τα προϊόντα του (γιαούρτι) Φυσιολογική τιµή ασβεστίου στο πλάσµα: 9,4 mg/dl (9-10 mg/dl) Υπασβεστιαιµία = η µείωση του ασβεστίου στο πλάσµα Τετανία = τετανικές συστολές των µυών λόγω αυξηµένης διεγερσιµότητας του νευρικού συστήµατος. Ξεκινά όταν το ασβέστιο µειωθεί περίπου στα 6 mg/dl. Μείωση στα 4 mg/dl είναι θανατηφόρος 33/51

34 Ασβέστιο Υπερσβεστιαιµία = η αύξηση του ασβεστίου στο πλάσµα 1. Το νευρικό σύστηµα υφίσταται καταστολή 2. Μείωση αντανακλαστικών 3. Απώλεια όρεξης και δυσκοιλιότητα Αύξηση πάνω από 17 mg/dl δυνατόν να αποβεί θανατηφόρα Βιταµίνη D Βιταµίνη D Αύξηση της απορρόφησης Ca++ από το ΓΕΣ σύνθεση της Βιταµίνης D ξεκινά το δέρµα, και απαιτείται υπεριώδης ακτινοβολία του ηλιακού φωτός. Ακολουθεί επεξεργασία της βιταµίνης στο ήπαρ και στο νεφρό 34/51

35 Παραθορµόνη Παράγεται στους παραθυρεοειδής αδένες (τέσσερις) και προάγει τη αύξηση του ασβεστίου στο αίµα: 1. Προάγοντας την απορρόφηση ασβεστίου και φωσφορικών από τα οστά 2. Μειώνοντας την αποβολή ασβεστίου στους νεφρούς Η παραγωγή της παραθορµόνης ρυθµίζεται απόλυτα από τα επίπεδα του ασβεστίου στο αίµα, µε αρνητική παλίνδροµο ανατροφοδότηση (feedback) Καλσιτονίνη Παράγεται στο θυρεοειδή αδένα από τα παραθυλακιώδη κύτταρα (ή κύτταρα C) και προάγει την µείωση του ασβεστίου στο αίµα, κυρίως προάγοντας την εναπόθεση ασβεστίου στα οστά * Η παραγωγή της καλσιτονίνης ρυθµίζεται απόλυτα από τα επίπεδα του ασβεστίου στο αίµα, µε αρνητική παλίνδροµο ανατροφοδότηση (feedback) 35/51

36 Υποπαραθυρεοειδισµός 1.Συνήθως οφείλεται σε λανθασµένη αφαίρεση τους µετά από θυρεοειδεκτοµή 2.Μειωµένη παραγωγή παραθορµόνης 3.Μείωση των επιπέδων Ca++ στο αίµα = Υπασβεστιαιµία 4.Τετανία Τετανικοί σπασµοί µυών Αντιµετώπιση 1. Χορήγηση παραθορµόνης (σπάνια εφαρµόζεται λόγω αυξηµένου κόστους και λόγω µικρής διάρκειας ηµίσειας ζωής) 2. Χορήγηση Βιταµίνης D και ασβεστίου Υπερπαραθυρεοειδισµός 1. Συνήθως οφείλεται σε όγκο 2. Αυξηµένη παραγωγή παραθορµόνης 3. Αύξηση των επιπέδων Ca++ στο αίµα = Υπερασβεστιαιµία 4. Αποσάθρωση των οστών Κατάγµατα (ο συνήθης λόγος προσέλευσης στο νοσοκοµείο) Αντιµετώπιση Χειρουργική αφαίρεση των όγκων 36/51

37 Ραχίτιδα Παρατηρείται κυρίως σε παιδιά, οφείλεται σε ανεπάρκεια ασβεστίου ή φωσφορικών, κυρίως λόγω έλλειψης βιταµίνης D, η οποία αποδίδεται συνήθως σε ελλιπή έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία ---Μείωση του Ca++ στο αίµα Αύξηση της παραθορµόνης και υπερπλασία παραθυρεοειδών Απορρόφηση Ca++ από τα οστά µε συνέπεια τη παραµόρφωση τους Αντιµετώπιση: Χορήγηση Ca++, φωσφορικών και βιταµίνης D 37/51

38 Οστεοπόρωση Αφορά κυρίως ηλικιωµένα άτοµα και κυρίως γυναίκες Οφείλεται συνήθως: 1. Έλλειψη φυσικής άσκησης 2. Υποσιτισµό 3. Απουσία οιστρογόνων µετά την εµµηνόπαυση, τα οποία διεγείρουν τους οστεοβλάστες 4. Γεροντική ηλικία 38/51

39 Ανατοµία γεννητικών οργάνων Κάθε όρχις αποτελείται από 900 περίπου σπερµατικά σωληνάρια, µέσα στα οποία παράγονται τα σπερµατοζωάρια Τα σπερµατοζωάρια µεταφέρονται µε την επιδιδυµίδα στο σπερµατικό πόρο, ο οποίος διαπερνά τον προστάτη και στη συνέχει εκβάλλει στην ουρήθρα ως εκσπερµατικός πόρος Στην πορεία του, δέχεται προστατικό και σπερµατικό υγρό (σπερµατοδόχος κύστη) 39/51

40 Σπερµατογένεση Επιτελείται σε όλα τα σπερµατικά σωληνάρια και αρχίζει περί την ηλικία των 13 ετών Ξεκινά από βλαστικά επιθηλιακά κύτταρα που λέγονται σπερµατογόνια Σπερµατοκύτταρα ύο Σπερµατίδες µε τη διαδικασία της µείωσης (23 χρωµατοσώµατα η κάθε µια) Σπερµατοζωάρια Τα σπερµατοζωάρια αποτελούνται από τη κεφαλή (περιέχει τη συσκευή Golgi και µιτοχόνδρια) και την ουρά που µε τις µαστιγοειδείς της κινήσεις εξασφαλίζει την κινητικότητα του σπερµατοζωαρίου Κύτταρα Sertoli ή Στηρικτικά κύτταρα: Συµβάλλουν ουσιαστικά στη µετατροπή των σπερµατίδων σε σπερµατοζωάρια ιάρκεια ζωής σπερµατοζωαρίων: ώρες 40/51

41 Σπερµατοδόχες κύστεις Εκκρίνουν κατά την εκσπερµάτιση βλεννώδες υγρό πλούσιο σε φρουκτόζη και άλλα θρεπτικά συστατικά, προσδίδοντας ταυτόχρονα και όγκο στο σπέρµα Προστάτης Εκκρίνει ένα λεπτόρευστο, γαλακτώδες και αλκαλικό υγρό, το οποίο προστίθεται στο σπέρµα κατά την εκσπερµάτιση Η αλκαλικότητα του προστατικού υγρού είναι πολύ σηµαντική, αφού τα εκκρίµατα του κόλπου έχουν ph 3,5-4,0 ενώ η άριστη κινητικότητα των σπερµατοζωαρίων επιτυγχάνεται σε ph 6-6,5 Σπέρµα Εκσπερµατίζεται κατά τη συνουσία και αποτελείται από: 1. Υγρό και σπερµατοζωάρια του σπερµατικού πόρου (10%) 2. Υγρό των σπερµατοδόχων κύστεων (60%) 3. Υγρό του προστάτη (30%) ph σπέρµατος = 7,5 (χάρη στο προστατικό υγρό) Μέση ποσότητα/ανά εκσπερµάτιση = 3,5ml Μέση περιεκτικότητα σε σπερµατοζωάρια/ml = 120 εκατοµµύρια (400 εκατοµµύρια ανά εκσπερµάτιση) 41/51

42 Τεστοστερόνη Τα διάµεσα κύτταρα του Leydig στους όρχεις, παράγουν ορµόνες που χαρακτηρίζονται ως ανδρογόνα: 1. Τεστοστερόνη 2. ιυδροτεστοστερίνη 3. Ανδροστενδιόνη Ανδρογόνα, αλλά σε πολύ µικρές ποσότητες, παράγονται και από τον φλοιό των επινεφριδίων Η τεστοστερόνη, ξεκινά να παράγεται σε µεγάλες ποσότητες στην ηλικία των ετών µετά από διέγερση από τις γοναδοτροπίνες και προκαλεί: 1. Ανάπτυξη των σωµατικών χαρακτηριστικών του άρρενα (πέους και οσχέου, προστάτη, σπερµατοδόχων κύστεων και πόρων) κατά την εµβρυϊκή ζωή 2. Κάθοδο των όρχεων στο όσχεο κατά τους δύο τελευταίους µήνες της εγκυµοσύνης 3. Αύξηση µεγέθους πέους, οσχέου και όρχεων κατά την ήβη 4. Ανάπτυξη δευτερεύοντων χαρακτηριστικών του φύλου (τρίχωµα σώµατος, αλωπεκία, φωνή, πάχος δέρµατος, µύες και οστά) 42/51

43 Ανατοµία γεννητικών οργάνων Τα κύρια γεννητικά όργανα της γυναίκας είναι: 1. Οι ωοθήκες 2. Η µήτρα 3. Ο κόλπος Οι ωοθήκες περιέχουν χιλιάδες ωάρια και κάθε µήνα ένα µόνο ωάριο εκβάλει από ένα ωοθυλάκιο στη κοιλιά και απ εκεί στις σάλπιγγες και στη µήτρα Συνολικά, κάθε γυναίκα έχει στη ζωή της περίπου 400 κύκλους 400 ωάρια Τα υπόλοιπα εκφυλίζονται Ορµονικό σύστηµα 1. Εκκριτική ορµόνη της γοναδοτροπίνης (GnRH) που παράγεται από τον υποθάλαµο 2. Οι ορµόνες του προσθίου λοβού της υπόφυσης: ωοθυλακιοτρόπος και ωχρινοτρόπος 3. Οι ορµόνες της ωοθήκης: οιστρογόνα και προγεστερόνη 43/51

44 Καταµήνιος κύκλος Ο καταµήνιος κύκλος διαρκεί κατά µέσο όρο 28 ηµέρες (20-45 ηµέρες) Εµµηναρχή = Η έναρξη των κύκλων (έµµηνος ρύση) η οποία γίνεται στην ηλικία των ετών Η αρχή κάθε κύκλου θεωρείται η αρχή της εµµηνορρυσίας, οπότε και αυξάνονται οι συγκεντρώσεις της LH (ωχρινοτρόπος) και κυρίως FSH (ωοθυλακιοτρόπος) αύξηση ωοθυλακίου το οποίο εκκρίνει οιστρογόνα Τα οιστρογόνα αναστέλλουν την έκκριση FSH και αυξάνουν την έκκριση της LH, η οποία προκαλεί την ωορρηξία (14 η ηµέρα του κύκλου) Μετά την εκβολή του ωαρίου από το ωοθυλάκιο, τα εναποµείναντα κύτταρα µεταβάλλονται σε κύτταρα ωχρού σωµατίου (ωχρινοποίηση). Το ωχρό σωµάτιο παράγει οιστρογόνα, αλλά κυρίως προγεστερόνη. Περίπου 12 ηµέρες µετά, το ωχρό σωµάτιο υποστρέφεται και µετατρέπεται σε λευκό σωµάτιο Οι ορµόνες του ωχρού σωµατίου αναστέλλουν την παραγωγή LH και FSH µέχρι την ηµέρα που µετατρέπεται σε λευκό σωµάτιο Έκκριση µεγάλων ποσοτήτων FSH και LH και την εµφάνιση εµµηνορυσίας 44/51

45 Καταµήνιος κύκλος 45/51

46 Καταµήνιος κύκλος Χωρίζεται σε δύο φάσεις: 1. Παραγωγική ή Υπερπλαστική ή Οιστρογονική φάση Προηγείται της ωορρηξία και χαρακτηρίζεται από αυξηµένη παραγωγή οιστρογόνων που αυξάνουν το ενδοµήτριο σε µέγεθος (υπερπλασία ενδοµητρίου) 2. Εκκριτική ή Προγεστερονική φάση Προηγείται της εµµηνορρυσίας και χαρακτηρίζεται κυρίως από αυξηµένη παραγωγή προγεστερόνης που προκαλεί ανάπτυξη και διόγκωση των εκκριτικών κυττάρων Εµµηνορρυσία Χαρακτηρίζεται από απότοµη πτώση των επιπέδων της προγεστερόνης και των οιστρογόνων, οπότε και το περιεχόµενο της µήτρας εκκενώνεται Αποβάλλονται περίπου 40 ml αίµατος και 35 ml ορώδους υγρού και διαρκεί φυσιολογικά 4-7 ηµέρες 46/51

47 Λειτουργίες οιστρογόνων 1.Ανάπτυξη γεννητικών οργάνων της γυναίκας (ωοθήκες, σάλπιγγες, µήτρα και κόλπος) 2.Ανάπτυξη των µαστών 3. Αύξηση της δραστηριότητας των οστεοβλαστών και αύξηση του σκελετού 4. Ελαφρά αύξηση του µεταβολισµού και εναπόθεση λίπους στο υποδόριο ιστό (χαρακτηριστικό γυναικείο σώµα) 5. Αύξηση αγγειοβρίθειας δέρµατος (γι αυτό και τα τραύµατα δέρµατος στην γυναίκα προκαλούν µεγαλύτερη αιµορραγία απ ότι στον άνδρα) Λειτουργίες προγεστερόνης 1. Προάγει τις εκκριτικές µεταβολές του ενδοµητρίου κατά το 2 ο µισό του καταµήνιου κύκλου(προετοιµασία για εµφύτευση) 2. Προάγει τις εκκρίσεις των βλεννογόνων των σαλπίγγων που είναι απαραίτητες για τη θρέψη του γονιµοποιηµένου ωαρίου 3. Προάγει την ανάπτυξη και διόγκωση των µαστών 47/51

48 Εµµηνόπαυση Είναι η διακοπή των καταµήνιων κύκλων Πριν τη διακοπή προηγείται µια περίοδος όπου οι κύκλοι είναι ακανόνιστοι (κλιµακτήριος) Οφείλεται σε µειωµένη παραγωγή οιστρογόνων από τα εναποµείναντα ωοθυλάκια, οπότε δεν αναστέλλεται η παραγωγή των FSH και LH Οι ορµόνες αυτές (κυρίως η FSH) κατά την εµµηνόπαυση παράγονται σε µεγάλα ποσά, σε αντίθεση µε τα οιστρογόνα, που σταδιακά µηδενίζονται 48/51

49 Γονιµοποίηση ωαρίου Τα πρώτα σπερµατοζωάρια φθάνουν στο ωοθηκικό άκρο των ωαγωγών εντός 5-10 λεπτών Η γονιµοποίηση του ωαρίου, λαµβάνει χώρα λίγο µετά την είσοδο του στον ωαγωγό, από ένα και µόνον σπερµατοζωάριο, το οποίο καθορίζει και το φύλο του παιδιού Το γονιµοποιηµένο ωάριο (ζυγωτό) φθάνει στην κοιλότητα της µήτρας µετά από 3-4 ηµέρες, µε την βοήθεια κυρίως του κροσσωτού επιθηλίου των ωαγωγών, όπου και παραµένει 1-3 ηµέρες, πριν την εµφύτευση του την 5 η -7 η ηµέρα µετά την ωορρηξία Πλακούντας Σχηµατίζεται από κύτταρα του γονιµοποιηµένου ωαρίου και του ενδοµητρίου και σ αυτόν φθάνει αποξυγονωµένο αίµα του εµβρύο µε τις δύο οµφαλικές αρτηρίες, ενώ το οξυγονωµένο αίµα επιστρέφει στο έµβρυο µε µια οµφαλική φλέβα. Το αίµα της µητέρας φθάνει στον πλακούντα µε της µητριαίες αρτηρίες και επιστρέφει µε τις µητρικές φλέβες Κύρια λειτουργία: Η διάχυση θρεπτικών ουσιών από το αίµα της µητέρας στο αίµα του εµβρύου, και η διάχυση άχρηστων ουσιών από το έµβρυο στη µητέρα 49/51

50 Ορµονικοί παράγοντες στην κύηση Ο πλακούντας κατά τη διάρκεια της κύησης παράγει τις εξής ορµόνες: 1. Ανθρώπινη χοριακή γοναδοτροπίνη --- ιατηρεί το ωχρό σωµάτιο, αποτρέποντας το να µετατραπεί σε λευκό σωµάτιο και εποµένως αποτρέπει την εµµηνορρυσία 2. Οιστρογόνα --- Μεγέθυνση της µήτρας, των µαστών και των έξω γεννητικών οργάνων --- Χαλάρωση των συνδέσµων της πυέλου και της ηβικής σύµφυσης 3. Προγεστερόνη --- Ανάπτυξη κυττάρων του ενδοµητρίου για θρέψη του εµβρύο --- Παρεµποδίζει τις συστολές της µήτρας και εποµένως την αυτόµατη έκτρωση --- Προετοιµάζει τους µαστούς για τη γαλουχία 4. Ανθρώπινη χοριακή σωµατοµατροπίνη --- Ανάπτυξη µαστών 50/51

51 Τοκετός Η διεργασία της γέννησης του εµβρύο Νεογέννητο (νεογνό), η οποία προάγεται από: 1. Τη µείωση της προγεστερόνης που αναστέλλει τις συστολές της µήτρας, από τον 7 ο µήνα και µετά, ενώ τα οιστρογόνα που αυξάνει τη συσταλτικότητα της µήτρας, αυξάνονται ακόµα περισσότερο 2. Από την ορµόνη ωκυτοκίνη που παράγεται από τον οπίσθιο λοβό της υπόφυσης και προκαλεί συστολή του ενδοµητρίου 3. Από τη διάταση του µυοµητρίου οπότε αυξάνεται η συσταλτικότητα των λείων µυϊκών ινών 4. Από τον ερεθισµό του τραχήλου της µήτρας Συστολές Braxton-Hicks: Ασθενείς, ανώδυνες και βραδέως ρυθµού συστολές της µήτρας, που παρουσιάζονται καθ όλη σχεδόν της κύηση Συστολές τοκετού: Εξαιρετικά έντονες και επώδυνες συστολές που εµφανίζονται απότοµα σε λίγες ώρες και προκαλούν την εξώθηση του εµβρύου από το γεννητικό σωλήνα 51/51

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Δομή και λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος 1. Να ονομάσετε τις αριθμημένες δομές του παρακάτω σχήματος. Βλέπε εικ. 12.1 της σ. 219 του βιβλίου του μαθητή. 2. Να ενώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα H παραγωγή του θηλυκού γαµέτη (ωαρίου) και η επακόλουθη απελευθέρωση του από την ωοθήκη (ωορρηξία ή ωοθυλακιορρηξία) είναι κυκλική. Το κυκλικό αυτό σχέδιο ισχύει ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1 Πόσα λίτρα πρόουρο σχηματίζονται ημερησίως; α) 15-18 L β) 1,5-1,7 L γ) 170-180 L δ) 1700-1800 L ε) 100-120 L 2. Ποιο τμήμα του νεφρού ανήκει στον μυελό του νεφρού; α) Τα νεφρικά σωμάτια β) Η κάψα του

Διαβάστε περισσότερα

Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα

Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα Ρυθµίζουν το µεταβολισµό του ύδατος την έκκριση γάλακτος την αναπαραγωγή τη γαλουχία την αύξηση και εκκριτική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά.

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. Κεφάλαιο 12 Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. 1. Τα επιθηλιακά κύτταρα του τοιχώματος του ωοθυλακίου παράγουν 2. Ο ενδομήτριος κύκλος ελέγχεται ορμονικά από 3.

Διαβάστε περισσότερα

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Για να επέλθει κύηση η συνουσία πρέπει να γίνει από 5 µέρες πριν την ωορρηξία µέχρι την ηµέρα της ωορρηξίας Χρόνος ζωής σπερµατοζωαρίων 5 µέρες Χρόνος ζωής ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015

ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 Είναι ένα από τα συστηματα επικοινωνιας του σωματος. Χρησιμοποιει ορμονες για να πει στο σωμα τι να κανει. Αποτελειται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις Ενδοκρινών Αδένων. C.D.A. Εβδ.5 01/29

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις Ενδοκρινών Αδένων. C.D.A. Εβδ.5 01/29 01/29 Ανατοµία _Φυσιολογία Ενδοκρινείς Αδένες Εβδ.9 Σύστηµα ενδοκρινών αδένων: 1. Υπόφυση 2. Επίφυση 3. Θυρεοειδής αδένας 4. Παραθυρεοειδής αδένες 5. Επινεφρίδια 6. Πάγκρεας 7. Ωοθήκες 8. Όρχεις 9. Θύµος

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Φαρμακα. Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Φαρμακα. Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Φαρμακα Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά Θυροειδής Πρόσθια και οπίσθια επιφάνεια Κύτταρα θυρεοειδούς κολλοειδές ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση & Ανάπτυξη. Υπερπλασία: αύξηση του αριθµού των κυττάρων & Υπερτροφία : αύξηση του µεγέθους των κυττάρων

Αύξηση & Ανάπτυξη. Υπερπλασία: αύξηση του αριθµού των κυττάρων & Υπερτροφία : αύξηση του µεγέθους των κυττάρων Αύξηση & Ανάπτυξη Αύξηση Κυτταρική διαίρεση και καθαρή πρωτεϊνική σύνθεση & Ανάπτυξη Αύξηση διαστάσεων (ανάστηµα) Αύξηση οστών (σπονδυλική στήλη και κάτω άκρα) Αύξηση σκελετικού µυ Αύξηση σπλάχνων Υπερπλασία:

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Περιεχόµενα: Ισοζύγιο Σωµατικού Νατρίου και Ύδατος Νεφρική επεξεργασία Νατρίου και Ύδατος Νεφρική ρύθµιση Νατρίου Νεφρική ρύθµιση ύδατος ίψα και όρεξη άλατος Ρύθµιση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας

Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας Εισαγωγικό μάθημα Νικόλαος Κατσιλάμπρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με την ιατρό και υποψήφια διδάκτορα Χρυσή Χ. Κολιάκη Η Ενδοκρινολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. "ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014"

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014 Λειτουργίες μαστού Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος Στάδια Ανάπτυξης Μαστού εφηβεία ενήλικη εγκυμοσύνη γαλουχία απογαλακτισμός λόβια Θηλαία άλω Θηλή λίπος Γαλακτοφόροι πόροι Μυοεπιθηλιακά κύτταρα (ωκυτοκίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Θυρεοειδής κα παραθυροειδείς αδένες Θυρεοειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Θυρεοειδής αδένας. Ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει Τ3 & Τ4, υπό τον έλεγχο του υποθαλάµου & της υπόφυσης

Θυρεοειδής αδένας. Ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει Τ3 & Τ4, υπό τον έλεγχο του υποθαλάµου & της υπόφυσης Θυρεοειδής αδένας Ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει Τ3 & Τ4, υπό τον έλεγχο του υποθαλάµου & της υπόφυσης Θυρεοειδικές ορµόνες Τυροσίνη + ιώδιο Τ 3 (βιολογικά δραστική) Τ 4 Θέση και Ιστολογικά Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια της ζωής 16

Η διάρκεια της ζωής 16 ΟΙ ΣΤΙΒΑΔΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 205 Η διάρκεια της ζωής 16 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Εμβρυική ανάπτυξη Τοκετός Γέννηση ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Καρδιαγγειακό σύστημα Αναπνευστικό συστημα Γαστρεντερικό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ 2007-8 www.cyprusbiology.com 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α. ΠΩΣ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΖΩΗ ιαιώνιση των ειδών 1. Ποια είναι τα µέρη του σπερµατοζωαρίου; 2. Να συµπληρώσετε τις ενδείξεις του πιο κάτω σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία κυττάρων

Επικοινωνία κυττάρων ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Επικοινωνία κυττάρων Σε τοπικό επίπεδο γίνεται μέσω: - μορίων της επιφάνειας τους και - με χασματικές συνάψεις Η επικοινωνία πιο απομακρυσμένων κυττάρων γίνεται μέσω: - έκκρισης χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Λειτουργία απαραίτητη για τη διαιώνιση του είδους. Προϋποθέτει την ύπαρξη δύο φύλων. Το αναπαραγωγικό σύστημα κάθε φύλου έχει ιδιαίτερα ανατομικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοκρινοπάθειες Μεταβολικά νοσήματα

Ενδοκρινοπάθειες Μεταβολικά νοσήματα Ενδοκρινοπάθειες Μεταβολικά νοσήματα Ενδοκρινικό Σύστημα Μεταβολικά νοσήματα Ο οργανισμός χρησιμοποιεί διάφορα θρεπτικά συστατικά τα οποία προλαμβάνει, παράγει, διατηρεί ή διασπά, ανάλογα με τις ενεργειακές

Διαβάστε περισσότερα

Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο. 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3

Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο. 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3 Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3 Οι ποσότητες των θυρεοειδικών ορμονών που εκκρίνονται ημερησίως 80μg T 4 4 μg T 3 2 μg RT

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Παιδιά με διαβήτη Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση Ιστοί στόχοι της Ινσουλίνης Η Ινσουλίνη ρυθμίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΜΑ: «ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Πεπτικό σύστημα Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Φυσιολογία του στομάχου Η φυσιολογία του στομάχου εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης Θωμάς Γεωργ. Γκίκας Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Αθήνα 188 Μαρτίου 2009 Σιβιτανίδειος Σχολή Αναπαραγωγικό Σύστημα Γυναίκας Έξω Γεννητικά Όργανα Αναπαραγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11208 Ι. Ένα από τα τμήματα του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα είναι η εκφορητική οδός του σπέρματος η οποία ξεκινά από την επιδιδυμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΔΕΙΚΤΗΣ STRESS ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ (ASI) Τα επινεφρίδια είναι δυο µικροί αδένες. Βρίσκονται πάνω από τα νεφρά και ο καθένας τους ζυγίζει 3 έως 5 γραµµάρια. Τους χαρακτηρίζει ο γοργός

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ ΟΡΜΟΝΕΣ: από τη βιοσύνθεση στο μηχανισμό δράσης

ΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ ΟΡΜΟΝΕΣ: από τη βιοσύνθεση στο μηχανισμό δράσης ΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ ΟΡΜΟΝΕΣ: από τη βιοσύνθεση στο μηχανισμό δράσης ΜΑΡΙΑΝΝΑ Α. ΝΤΑΛΑΜΑΓΚΑ ΙΑΤΡΟΣ ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ-ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Γαμετογένεση. Καθορισμός φύλου (όρχεις ς ή ωοθήκες) Πρόφαση Ι μείωσης Γαμετικά κύτταρα Γονάδα (μιτώσεις) έσμευση Έμβρυο. Θηλαστικά, Αμφίβια, ιχθύες

Γαμετογένεση. Καθορισμός φύλου (όρχεις ς ή ωοθήκες) Πρόφαση Ι μείωσης Γαμετικά κύτταρα Γονάδα (μιτώσεις) έσμευση Έμβρυο. Θηλαστικά, Αμφίβια, ιχθύες Γαμετογένεση Γαμετογένεση Καθορισμός φύλου (όρχεις ς ή ωοθήκες) G1 Σπερματογένεση Πρόφαση Ι μείωσης Γαμετικά κύτταρα Γονάδα (μιτώσεις) έσμευση Έμβρυο Ολοκλήρωση μείωσης Ι Γονιμοποίηση-ολοκλήρωση η η μείωσης

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης»

Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης» Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης» Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Διευθυντής ο Καθηγητής Γ.Ανωγειανάκις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ (ΣΔ) Μείζων παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας Κυριότερη αιτία τύφλωσης σε ενήλικες (20-74 ετών) 1 η αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ALP ; ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΝΖΥΜΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΣΒΕΣΤΙΟ Πρόκειται για ένα μακρομέταλλο ή μακροστοιχείο ή μακροορυκτό ή ανόργανο στοιχείο. Αντιπροσωπεύει το 2% του σωματικού βάρους. Το 99% του ασβεστίου βρίσκεται στα οστά και τα δόντια. Το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

JOHN FITZGERALD KENNEDY ΟΙ ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΕΝΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Θεέ μου Τι χτυπήματα δέχομαι? John F. Kennedy, 1934 ΠΕΤΣΙΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αρχείο Rosemary Kennedy 21 Μαρτίου 1931: Ο Dr John Wheeler συνέστησε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ

ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ Βασίλης Μούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Παράγοντες που επηρεάζουν τις ορµονικές αποκρίσεις στην άσκηση Τύπος άσκησης Οξεία Χρόνια Προσαρµογές Αντοχής/δυναµική/αερόβια

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Πεπτικό Σύστημα Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Το γαστρεντερικό σύστημα (ΓΕΣ) αποτελείται από τα κοίλα όργανα που εκτείνονται από το στόμα έως τον πρωκτό και τους επικουρικούς αδένες που ευθύνονται για την

Διαβάστε περισσότερα

Γεννητικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Γεννητικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Γεννητικό Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Γεννητικό Σύστημα Άνδρα 2 Γεννητικό Σύστημα Άνδρα Όρχεις (Γεννητικοί Αδένες) Εκφορητική Οδός Σπέρματος Επιδιδυμίδα Σπερματικός Πόρος Σπερματοδόχος Κύστη Εκσπερματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ Όταν ένα ζευγάρι προσπαθεί χωρίς αποτέλεσμα να τεκνοποιήσει, επί τουλάχιστον 1 χρόνο τακτικής σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλάξεις, τότε θεωρείται ότι το ζευγάρι αυτό αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου. Λέκτορας Παθολογίας

Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου. Λέκτορας Παθολογίας Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Λέκτορας Παθολογίας Σπειροειδής ζώνη Στηλιδωτή ζώνη ικτυωτή ζώνη ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΔΟΣΤΕΡΟΝΗΣ ιεγείρει το νεφρικό σωληνάριο να επαναρροφήσει Να και να απεκκρίνει Κ Προστατεύει έναντι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ. Ν.Σ. ΜΑΤΣΑΝΙΩΤΗΣ Θ.Ε. ΚΑΡΠΑΘΙΟΙ και συνεργάτες ΤΟΜΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ. ουροποιητικο συστημα ενδοκρινείς αδένες ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ. Ν.Σ. ΜΑΤΣΑΝΙΩΤΗΣ Θ.Ε. ΚΑΡΠΑΘΙΟΙ και συνεργάτες ΤΟΜΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ. ουροποιητικο συστημα ενδοκρινείς αδένες ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ISBN 960-7081-68-4 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ Ν.Σ. ΜΑΤΣΑΝΙΩΤΗΣ Θ.Ε. ΚΑΡΠΑΘΙΟΙ και συνεργάτες ΤΟΜΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ ουροποιητικο συστημα ενδοκρινείς αδένες ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 12. ουροποιητικο συστημα δομη και λειτουργια του ουροποιητικου

Διαβάστε περισσότερα

Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών 1 Ο οιστρικός κύκλος Πρόοιστρος Οίστρος Μέτοιστρος Δίοιστρος 2 Πρόοιστρος Ημέρα 17 με 20 Εκφύλιση του ωχρού σωματίου του προηγούμενου οιστρικού κύκλου και μείωση της συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ Εµµηνόπαυση καλείται η παύση της εµµήνου ρύσης µιας γυναίκας και σηµατοδότηση το τέλος της δυνατότητας τεκνοποίησης µε φυσιολογικό τρόπο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) 1. Τι είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών? Είναι η συχνότερη ενδοκρινοπάθεια των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Έχουν ενοχοποιηθεί περιβαντολλογικοί διατροφικοί

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. Αρχιτομία. Αγενής αναπαραγωγή. Παρατομία. Εκβλάστηση. Εγγενής αναπαραγωγή Διπλοφασικός κύκλος.

Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. Αρχιτομία. Αγενής αναπαραγωγή. Παρατομία. Εκβλάστηση. Εγγενής αναπαραγωγή Διπλοφασικός κύκλος. Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Αρχιτομία Αγενής αναπαραγωγή Παρατομία Εκβλάστηση Εγγενής αναπαραγωγή Απλοφασικός κύκλος Διπλοφασικός κύκλος Ισογαμία Ανισογαμία Ωογαμία Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΥΛΑΚΩΣΗ Αυλάκωση ονομάζεται η διαίρεση του ζυγωτού Η πρώτη μιτωτική διαίρεση σε 2 κύτταρα γίνεται 30 ώρες μετά τη γονιμοποίηση Ακολουθούν πολλές μιτωτικές διαιρέσεις και 5 7 μέρες

Διαβάστε περισσότερα

AMHNOΡΡΟΙΑ. Οδ. Γρηγορίου. Αναπλ. Καθηγητής

AMHNOΡΡΟΙΑ. Οδ. Γρηγορίου. Αναπλ. Καθηγητής AMHNOΡΡΟΙΑ Οδ. Γρηγορίου Αναπλ. Καθηγητής 2009 Αμηνόρροια: πλήρης απουσία εμμηνορρυσίας -Φυσιολογική: παιδική ηλικία, εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση -Παθολογική: (α) πρωτοπαθής απουσία περιόδου στα 17 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Επίπτωση Νεφρικής Ανεπάρκειας Τελικού Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Τα Ανδρικά Ορµονικά Προφίλ Παραδοσιακά, οι αλλαγές στις ανδρικές ορµόνες, οι σχετιζόµενες µε την ηλικία, δεν θεωρήθηκαν προβληµατικές επειδή η γονιµότητα στους άνδρες παραµένει

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός σεξουαλικής ή γενετήσιας αγωγής.σελ. 1. Ιστορική αναδρομή, στόχοι & μέθοδοι στη γενετήσια αγωγή...σελ.2

Ορισμός σεξουαλικής ή γενετήσιας αγωγής.σελ. 1. Ιστορική αναδρομή, στόχοι & μέθοδοι στη γενετήσια αγωγή...σελ.2 Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ.» ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΒΙΛΑΝΑΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ ΛΑΣΙΘΙΩΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου

Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου Η διαδικασία που καταλήγει στην εμφάνιση κανονικού φύλου διέρχεται από διάφορες φάσεις. ιακρίνονται η φάση της γονιμοποίησης, η φάση διαφοροποίησης των εμβρυϊκών

Διαβάστε περισσότερα

Τι αλλάζει στην εµµηνόπαυση;

Τι αλλάζει στην εµµηνόπαυση; Τι αλλάζει στην εµµηνόπαυση; Θ. Μίκος Λέκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Εµµηνόπαυση Το χρονικό σηµείο στη ζωή της γυναίκας που σταµατά η περίοδος της. Εµµηνόπαυση Γιατί συµβαίνει Οι ωοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Παραθυρεοειδείς Αδένες Ρύθµιση ασβεστίου & φωσφόρου

Παραθυρεοειδείς Αδένες Ρύθµιση ασβεστίου & φωσφόρου Παραθυρεοειδείς Αδένες Ρύθµιση ασβεστίου & φωσφόρου Ασβέστιο Νευροδιαβίβαση Μυϊκή συστολή Μίτωση και Κυτταρική διαίρεση Γονιµοποίηση Πήξη του αίµατος εύτερος αγγελιοφόρος Κρυσταλλική δοµή οστών& οδόντων

Διαβάστε περισσότερα

A. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ. (i) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση.

A. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ. (i) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση. A. ΕΡΩΤΗΣΕΣ ΚΛΕΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ (i) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση. ΚΕΦΑΛΑΟ 1 1. Στον ανθρώπινο οργανισμό α. όλα τα κύτταρα έχουν

Διαβάστε περισσότερα