ΕΝ ΟΚΡΙΝΕΙΣ Α ΕΝΕΣ ΜΕΡΟΣ Α ΑΝΑΤΟΜΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝ ΟΚΡΙΝΕΙΣ Α ΕΝΕΣ ΜΕΡΟΣ Α ΑΝΑΤΟΜΙΑ"

Transcript

1 ΕΝ ΟΚΡΙΝΕΙΣ Α ΕΝΕΣ ΜΕΡΟΣ Α ΑΝΑΤΟΜΙΑ 01/51

2 Σύστηµα ενδοκρινών αδένων 1. Υπόφυση 2. Επίφυση 3. Θυρεοειδής αδένας 4. Παραθυρεοειδής αδένες 5. Επινεφρίδια 6. Πάγκρεας 7. Ωοθήκες 8. Όρχεις 9. Θύµος αδένας 02/51

3 Σύστηµα ενδοκρινών αδένων Υπόφυση Πρόσθιος λοβός 1. Σωµατοτρόπος ή αυξητική 2. Θυρεοειδοτρόπος (TSH) θυρεοειδής αδένας 3. Φλοιοτρόπος φλοιό επινεφριδίων 4. Γοναδοτροπίνες: 4.1. Ωοθυλακιοτρόπος και 4.2.Ωχρινοτρόπος 5. Προλακτίνη µαστικοί αδένες 6. Μελανινοτρόπος 03/51

4 Σύστηµα ενδοκρινών αδένων Υπόφυση Οπίσθιος λοβός 1. Αντιδιουρητική ορµόνη 2. Ωκυτοκίνη 04/51

5 Σύστηµα αισθητηρίων οργάνων Σύστηµα ενδοκρινών αδένων Επίφυση ή Κωνάριο Μελατονίνη 05/51

6 Επίφυση Υπόφυση Υποθάλαµος 06/51

7 Επίφυση 07/51

8 Θυρεοειδής Θυροξίνη και καλσιτονίνη (παραθυλακιώδη ή κύτταρα C) Παραθυροειδείς αδένες (4) Παραθορµόνη 08/51

9 Επινεφρίδια Φλοιός: α. Γλυκοκορτικοειδή (Κορτιζόλη) β. Αλατοκορτικοειδή (Αλδοστερόνη) γ. Γεννητικές ορµόνες (Τεστοστερόνη) Μυελός: α. Επινεφρίνη (αδρεναλίνη) β. Νορεπινεφρίνη (νοραδρεναλίνη) 09/51

10 Πάγκρεας Κύτταρα α Γλυκαγόνη Κύτταρα β Ινσουλίνη Ωοθήκες Ωοθυλάκιο Οιστρογόνα Ωχρό σωµάτιο Προγεστερόνη Όρχεις Τεστοστερόνη ( ιάµεσα κύτταρα Leydig) Θύµος αδένας Θυµοσίνη ωρίµανση Τ λεµφοκυττάρων Άλλες ορµόνες Ερυθροποιητίνη (Νεφροί 90% και Ήπαρ 10%) Προσταγλανδίνες 10/51

11 ΕΝ ΟΚΡΙΝΕΙΣ Α ΕΝΕΣ ΜΕΡΟΣ Β ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ 11/51

12 Εισαγωγή Οι λειτουργίες του σώµατος ρυθµίζονται κυρίως από: 1. Το Νευρικό Σύστηµα 2. Το ορµονικό ή Ενδοκρινικό σύστηµα 12/51

13 Ορµόνες του προσθίου λοβού της υπόφυσης Αυξητική (GH) Αύξηση όλων των κυττάρων και των ιστών 1. Φλοιοτρόπος (ACTH) ιεγείρει τον φλοιό των επινεφριδίων για να εκκρίνει κορτικοστεροειδείς ορµόνες 2. Θυρεοειδοτρόπος (TSH) ιεγείρει τον θυρεοειδή αδένα για να εκκρίνει θυροξίνη 3. Θυλακιοτρόπος (FSH) Στη γυναίκα προκαλεί την αύξηση των ωοθυλακίων στις ωοθήκες και στον άνδρα προάγει την παραγωγή των σπερµατοζωαρίων στους όρχεις 4. Ωχρινοτρόπος (LH) Στη γυναίκα προκαλεί την ωορρηξία καθώς και την έκκριση γεννητικών ορµονών ενώ στον άνδρα προκαλεί την έκκριση τεστοστερόνης από τους όρχεις 5. Προλακτίνη Προάγει την ανάπτυξη των µαστών και την έκκριση του γάλακτος Ορµόνες του οπισθίου λοβού της υπόφυσης 1. Αντιδιουρητική προκαλεί την κατακράτηση νερού από τους νεφρούς 2. Ωκυτοκίνη προκαλεί συστολές της µήτρας κατά τον τοκετό καθώς και την έκκριση του γάλακτος από τους µαστούς κατά τον θηλασµό 13/51

14 Ορµόνες του φλοιού των επινεφριδίων 1.Κορτικοστεροειδή (Κορτιζόλη) εξασκεί πολλές µεταβολικές λειτουργίες για τη ρύθµιση του µεταβολισµού των πρωτεϊνών, υδατανθράκων και λιπών 2. Αλατοκορτικοστεροειδή (Αλδοστερόνη) κατακρατεί Νάτριο και απεκκρίνει Κάλιο στους νεφρούς Ορµόνες του θυρεοειδούς αδένα 1. Θυροξίνη και τριιωδοθυρονίνη αυξάνουν το ρυθµό των χηµικών αντιδράσεων σε όλα τα κύτταρα του σώµατος 2. Καλσιτονίνη προάγει την εναπόθεση ασβεστίου στα οστά Ορµόνες των νησιδίων του Langerhans στο πάγκρεας 1. Ινσουλίνη: Προάγει την είσοδο γλυκόζης στα κύτταρα 2.Γλυκαγόνη: Προάγει την γλυκογονόλυση στο ήπαρ και εποµένως την απόδοση γλυκόζης στο αίµα Ορµόνες των ωοθηκών 1. Οιστρογόνα: ιεγείρει την ανάπτυξη των γεννητικών οργάνων της γυναίκας, των µαστών και των 2ρευόντων χαρακτηριστικών 2. Προγεστερόνη: ιεγείρει τους αδένες του ενδοµητρίου και προάγει την ανάπτυξη της εκκριτικής «συσκευής» των µαστών 14/51

15 Ορµόνη των όρχεων Τεστοστερόνη: ιεγείρει την αύξηση των γεννητικών οργάνων του άρρενος και προάγει την ανάπτυξη των δευτερευόντων χαρακτηριστικών του άνδρα Ορµόνη των παραθυρεοειδών αδένων Παραθορµόνη: Ελέγχει τη συγκέντρωση του ασβεστίου στο αίµα ρυθµίζοντας την απορρόφηση του από το έντερο, την απέκκριση του από τους νεφρούς και την απελευθέρωση του από τα οστά Ορµόνες του πλακούντα 1. Ανθρώπειος Χοριακή Γοναδοτροπίνη: Προάγει την αύξηση του ωχρού σωµατίου και την έκκριση οιστρογόνων και προγεστερόνης από το ωχρό σωµάτιο 2.Οιστρογόνα: Προάγουν την αύξηση των γεννητικών οργάνων της µητέρας και ορισµένων ιστών του εµβρύου 3. Προγεστερόνη: Προάγει την ανάπτυξη του ενδοµητρίου για την εµφύτευση του γονιµοποιηµένου ωαρίου 4. Ανθρώπειος σωµατοµαµµοτροπίνη: Προάγει την αύξηση ορισµένων ιστών του εµβρύου και των µαστών της µητέρας 15/51

16 ιαταραχές έκκρισης αυξητικής ορµόνης: Νάνισµος: Οφείλεται σε έλλειψη της αυξητικής ορµόνης κατά την παιδική ηλικία Γιγαντισµός: Οφείλεται συνήθως σε όγκο που προκαλεί υπέρµετρη λειτουργία της υπόφυσης και εποµένως σε αυξηµένη έκκριση αυξητικής ορµόνης (ύψος 2,40 2,75 µέτρα) από την παιδική ηλικία Μεγαλακρία ή Ακροµεγαλία: Οφείλεται σε αδένωµα της υπόφυσης που εµφανίζεται µετά την ενηλικίωση, οπότε το άτοµο δεν αυξάνεται σε ύψος αλλά αυξάνονται οι µαλακοί του ιστοί (και τα οστά κατά πάχος) 16/51

17 Θυρεοειδής αδένας Βρίσκεται αµέσως κάτω από το λάρυγγα, εκατέρωθεν της τραχείας Εκκρίνει τρεις ορµόνες: 1.Θυροξίνη (Τ4, 93%) 2.Τριωδοθυρονίνη (Τ3, 7%) 3.Καλσιτονίνη *Η λειτουργία του θυρεοειδούς ελέγχεται από τη θυρεοειδοτρόπο ορµόνη που παράγεται από τον πρόσθιο λοβό της υπόφυσης, µε αρνητική παλίνδροµο ανατροφοδότηση (feedback) 17/51

18 Θυρεοειδής αδένας Ο θυρεοειδής αδένας αποτελείται από µεγάλο αριθµό κλειστών θυλακίων γεµάτα µε ένα έκκριµα που λέγεται κολλοειδές Το µεγαλύτερο µέρος του κολλοειδούς αυτού είναι θυρεοσφαιρίνη, δοµικό συστατικό της οποίας είναι το αµινοξύ τυροσίνη Στο µόριο της θυρεοσφαιρίνης περιέχονται οι ορµόνες του θυρεοειδούς (Τ3 και Τ4) Για τη σύνθεση της Θυροξίνης και της Τριωδοθυρονίνης απαιτείται ιώδιο (1mg την εβδοµάδα). Το ιώδιο αυτό προσλαµβάνεται µε την διατροφή Με σκοπό την προφύλαξη από ανεπάρκεια ιωδίου, ιωδιώνεται (µε ιωδιούχο νάτριο) το κοινό (µαγειρικό) αλάτι 18/51

19 Λειτουργία των ορµονών του θυρεοειδούς στους ιστούς Γενικευµένη αύξηση της λειτουργικής και µεταβολικής δραστηριότητας όλων σχεδόν των ιστών του σώµατος 1. Αύξηση του σώµατος 2. Ελάττωση του σωµατικού βάρους 3. Αύξηση και ανάπτυξη του εγκεφάλου 4. ιέγερση του µεταβολισµού των υδατανθράκων και λίπους 5. Αύξηση της αιµάτωσης των ιστών και της καρδιακής παροχής 6. Αύξηση της καρδιακής συχνότητας (ταχυκαρδία) 7. Αύξηση της συχνότητας αναπνοής (ταχύπνοια) 8. Αύξηση της όρεξης και της κινητικότητας του ΓΕΣ (διάρροιες) 9. Αύξηση της ταχύτητας της λειτουργικής δραστηριότητας του εγκεφάλου 10. Λεπτός µυϊκός τρόµος 11. υσκολία επέλευσης ύπνου 19/51

20 Νόσοι του θυρεοειδούς Υπερθυρεοειδισµός Συµπτώµατα: 1. ιεγερσιµότητα 2. υσανεξία στη θερµότητα 3.Αυξηµένη εφίδρωση 4. ιάρροιες 5.Μυϊκή αδυναµία 6.Νευρικότητα 7.Έντονος κάµατος µε απώλεια ικανότητας ύπνου 8. Τρόµος στα χέρια Σηµεία: Ταχυκαρδία Εξόφθαλµος Ελαφρά έως µεγάλη απώλεια σωµατικού βάρους Υποθυρεοειδισµός Συµπτώµατα: 1.Βραδυψυχισµός 2. υσανεξία στο ψύχος 3.Στεγνό δέρµα 4. υσκοιλιότητα 5. Έντονη υπνηλία Σηµεία: Βραδυκαρδία Βρογχοκήλη = µεγάλη διόγκωση του θυρεοειδούς Μυξοίδηµα = οιδηµατώδης εµφάνιση σε όλο το σώµα Παχυσαρκία Βράγχος φωνής 20/51

21 Νόσοι του θυρεοειδούς Μυξοίδηµα Κρετινισµός Μειωµένη ανάπτυξη σώµατος και µειωµένη διανοητική ανάπτυξη λόγω συγγενούς υποθυρεοειδισµού 21/51

22 Επινεφρίδια Είναι δύο και βρίσκονται στον άνω πόλο κάθε νεφρού Κάθε επινεφρίδιο διαθέτει εσωτερικά τη µυελώδη µοίρα (µυελός επινεφριδίων) και εξωτερικά τη φλοιώδη µοίρα (φλοιός επινεφριδίων) Ο µυελός επινεφριδίων εκκρίνει δύο ορµόνες: 1. Επινεφρίνη (Αδρεναλίνη) 2. Νορεπινεφρίνη (Νοραδρεναλίνη) Ορµόνες του Συµπαθητικού συστήµατος 22/51

23 Φλοιός επινεφριδίων Ο φλοιός των επινεφριδίων, εκκρίνει τα κορτικοστεροειδή 1. Αλατοκορτικοστεροειδή α. Αλδοστερόνη Επαναπορρόφηση Να και απέκκριση Κ β. εσοξυκορτικοστερόνη γ. Κορτικοστερόνη 2. Γλυκοκορτικοστεροειδή α. Κορτιζόλη (ή υδροκορτιζόνη) ιέγερση γλυκονεογένεσης, Κινητοποίηση πρωτεϊνών Κινητοποίηση λιπαρών οξέων Σταθεροποίηση λυσοσωµάτων Έντονη αντιφλεγµονώδη δράση β. Κορτικοστερόνη γ. Κορτιζόνη: συνθετική µε όµοια δράση µε τη κορτιζόλη δ. Πρεδνιζόνη: συνθετική µε όµοια δράση µε τη κορτιζόλη ε. εξαµεθαζόνη: συνθετική µε όµοια δράση µε τη κορτιζόλη 3. Ανδρογόνα 23/51

24 Ρύθµιση κορτικοστεροειδών Αλδοστερόνη Αύξηση Αλδοστερόνης προκαλείται: 1. Αύξηση Κ+ στο εξωκυττάριο υγρό 2. Αύξηση δράσης συστήµατος Ρενίνης-Αγγειοτενσίνης 3. Φλοιοτρόπος ορµόνη (ACTH) Μείωση Αλδοστερόνης προκαλείται: Αύξηση Να+ στο εξωκυττάριο υγρό Κορτιζόλη Ρυθµίζεται αποκλειστικά από τη Φλοιοτρόπο ορµόνη (ACTH) ---Οποιοσδήποτε τύπος σωµατικής ή και ψυχικής έντασης (stress) οδηγεί σε µεγάλη αύξηση στην έκκριση του ACTH ---Αύξηση Κορτιζόλης Αναστολή Υποθαλάµου κ Υπόφυσης 24/51

25 ιαταραχές έκκρισης φλοιού επινεφριδίων Νόσος του Addison Οφείλεται σε υπολειτουργία των επινεφριδίων, που συνήθως οφείλεται σε πρωτοπαθή ατροφία του φλοιού 80% αποδίδεται σε αυτοανοσία και λιγότερο σε άλλες παθήσεις όπως ή φυµατίωση ή οι νεοπλασίες Ανεπάρκεια αλατοκορτικοειδών --- Μείωση επαναπορρόφησης Να+ απώλεια Na+ και νερού Υπονατριαιµία --- Μείωση απέκκριση Κ+ Υπερκαλιαιµία --- Ανεπάρκεια γλυκοκορτικοειδών --- Μείωση γλυκονεογένεσης, κινητοποίησης πρωτεϊνών και λιπών --- Αδυναµία, νωθρότητα και επιιρεπές στις καταστροφικές επιδράσεις της έντασης (stress) 3. Αυξηµένη έκκριση Μελανοτρόπου ορµόνης από την υπόφυση Γενικευµένη µελαχρωµάτωση Αντιµετώπιση Καθηµερινή χορήγηση αλατοκορτικοειδών και γλυκοκορτικοειδών 25/51

26 ιαταραχές έκκρισης φλοιού επινεφριδίων Νόσος του Cushing Οφείλεται σε υπελειτουργία των επινεφριδίων, και στην υπερέκκριση κορτιζόλης (υπερκορτιζολαιµία) Αποδίδεται σε όγκο ή υπερπλασία του φλοιού των επινεφριδίων (από αυξηµένη έκκριση ACTH) Κινητοποίηση λίπους --- Εναπόθεση λίπους στον αυχένα (βουβαλοειδής αυχένας), στο θώρακα και στην κοιλιά (βουβαλοειδής κορµός) --- Οιδηµατώδης εµφάνιση προσώπου πανσεληνοειδές πρόσωπο --- Εµφάνιση ακµής και υπερτρίχωσης (λόγω υπερέκκρισης ανδρογόνων) --- Υπεργλυκαιµία, Μυϊκή αδυναµία, ευπάθεια στις λοιµώξεις, εύθραυστο δέρµα (ραγάδες), βαριά οστεοπόρωση Αντιµετώπιση Χειρουργική αφαίρεση του όγκου του επινεφριδίου ή της υπόφυσης 26/51

27 ιαταραχές έκκρισης φλοιού επινεφριδίων Νόσος του Conn = Πρωτοπαθής Υπεραλδοστερονισµός Οφείλεται σε υπερέκκριση αλδοστερόνης λόγω µικρού όγκου των επινδεφριδίων 1. Υποκαλιαµία περιόδοι µυϊκής παράλυσης 2. Υπερνατριαιµία και αύξηση του όγκου αίµατος 3. Αρτηριακή υπέρταση Αντιµετώπιση Χειρουργική αφαίρεση του όγκου 27/51

28 Πάγκρεας Το πάγκρεας διαθέτει εξωκρινή µοίρα για την παραγωγή πεπτικών ενζύµων (αδενοκυψέλες) αλλά και ενδοκρινή µοίρα (νησίδια του Langerhans): 1.Γλυκαγόνη (α-κύτταρα) 2.Ινσουλίνη (β-κύτταρα) 3.Σωµατοστατίνη (δ-κύτταρα) 28/51

29 Ινσουλίνη Η έκκριση της ινσουλίνης προκαλείται ταχέως µετά την είσοδο γλυκόζης στο αίµα (αµέσως µετά από ένα γεύµα), και 1.Προάγει τη µεταφορά και την είσοδο γλυκόζης στο εσωτερικό των κυττάρων καθώς και την χρησιµοποίηση της 2. Προάγει την πρόσληψη και αποθήκευση της γλυκόζης στο ήπαρ (60%), υπό τη µορφή του γλυκογόνου Η έλλειψη γλυκόζης που ακολουθεί την περίοδο µετά το γεύµα, οδηγεί σε γλυκογονόλυση του αποθηκευµένου γλυκογόνου, και απόδοση γλυκόζης 3. Όταν ξεπεραστεί η δυνατότητα αποθήκευσης γλυκογόνου, προάγει την µετατροπή γλυκόζης σε λιπαρά οξέα (ήπαρ), τα οποία δεµατοποιούνται σε τριγλυκερίδια, και µε τη µορφή VLDL µεταφερονται στο λιπώδη ιστό όπου και αποθηκεύονται Η έλλειψη γλυκόζης οδηγεί σε λιπόλυση απόδοση λιπαρών οξέων σχηµατισµός Χοληστερίνης Αθηρωσκλήρυνση 4. Αναστέλλει την γλυκονεογένεση 5. Προάγει την είσοδο αµινοξέων στα κύτταρα καθώς και την σύνθεση και αποθήκευση πρωτεϊνών 29/51

30 Ινσουλίνη Τα εγκεφαλικά κύτταρα είναι διαπερατά στη γλυκόζη και χωρίς τη µεσολάβηση της ινσουλίνης Γλυκόζη νηστείας: mg/dl Μεταγευµατική γλυκόζη (1 ης ώρας): mg/dl Αύξηση της γλυκόζης >100 mg/dl Έκκριση Ινσουλίνης η οποία επαναφέρει τη γλυκόζη στα επίπεδα νηστείας, εντός δύο ωρών Γλυκαγόνη Εκκρίνεται όταν η συγκέντρωση της γλυκόζης στο αίµα ελαττώνεται (περίοδοι νηστείας), προκαλώντας ακριβώς την αύξηση της γλυκόζης στο αίµα. Ταυτόχρονα, η έκκριση της αναστέλλεται όταν η γλυκόζη του αίµατος αυξάνεται Προκαλεί: 1.Γλυκογονόλυση στο ήπαρ 2.Γλυκονεογένεση 30/51

31 Σακχαρώδης ιαβήτης Οφείλεται σε ελαττωµένη έκκριση ινσουλίνης από τα β-κύτταρα των νησιδίων του Langerhans του παγρέατος Ισχυροί προδιαθεσικοί παράγοντες: 1.Κληρονοµικότητα 2.Παχυσαρκία Η έλλειψη ινσουλίνης επιφέρει: 1.Αύξηση της συγκέντρωσης της γλυκόζης στο αίµα (µέχρι mg/dl) 2.Αυξηµένη κινητοποίηση λιπών µε αποτέλεσµα την αύξηση της χοληστερίνης και της αθηρωσκλήρυνσης 3.Εξάντληση των πρωτεϊνών του σώµατος Αύξηση της γλυκόζης αίµατος >180 mg/dl αποβολή γλυκόζης στα ούρα αύξηση της διούρησης (ωσµωτική) αφυδάτωση εξωκυττάριου χώρου Κυκλοφορική καταπληξία Ο µεταβολισµός των λιπών οδηγεί σε παραγωγή ακετοξεικού οξέος κα β-υδροξυβουτυρικό οξύ ιαβητική (Μεταβολική) οξέωση 31/51

32 Σακχαρώδης ιαβήτης Επιπλοκές: 1.Νευροπάθεια 2.Αγγειοπάθεια Αθηροσκλήρυνση (ΟΕΜ, ΑΕΕ), Αµφιβληστροειδοπάθεια (τύφλωση), Καταρράκτης, Αρτηριακή Υπέρταση, ΧΝΑ Αντιµετώπιση: Σ -1 άµεση χορήγηση ενέσιµης ινσουλίνης Σ -2 αρχικά ινσουλινοευαισθητοποιητές (µετφορµίνη) και ινσουλινοεκκριτικά (σουλφονυλουρίες) ιαβητικό κώµα Αρρύθµιστος Σ βαριά αφυδάτωση και διαβητική κετοξέωση Όταν το ph<7 ιαβητικό κώµα 32/51

33 Ασβέστιο Η κύρια διαιτητική πηγή ασβεστίου είναι: το γάλα και τα προϊόντα του (γιαούρτι) Φυσιολογική τιµή ασβεστίου στο πλάσµα: 9,4 mg/dl (9-10 mg/dl) Υπασβεστιαιµία = η µείωση του ασβεστίου στο πλάσµα Τετανία = τετανικές συστολές των µυών λόγω αυξηµένης διεγερσιµότητας του νευρικού συστήµατος. Ξεκινά όταν το ασβέστιο µειωθεί περίπου στα 6 mg/dl. Μείωση στα 4 mg/dl είναι θανατηφόρος 33/51

34 Ασβέστιο Υπερσβεστιαιµία = η αύξηση του ασβεστίου στο πλάσµα 1. Το νευρικό σύστηµα υφίσταται καταστολή 2. Μείωση αντανακλαστικών 3. Απώλεια όρεξης και δυσκοιλιότητα Αύξηση πάνω από 17 mg/dl δυνατόν να αποβεί θανατηφόρα Βιταµίνη D Βιταµίνη D Αύξηση της απορρόφησης Ca++ από το ΓΕΣ σύνθεση της Βιταµίνης D ξεκινά το δέρµα, και απαιτείται υπεριώδης ακτινοβολία του ηλιακού φωτός. Ακολουθεί επεξεργασία της βιταµίνης στο ήπαρ και στο νεφρό 34/51

35 Παραθορµόνη Παράγεται στους παραθυρεοειδής αδένες (τέσσερις) και προάγει τη αύξηση του ασβεστίου στο αίµα: 1. Προάγοντας την απορρόφηση ασβεστίου και φωσφορικών από τα οστά 2. Μειώνοντας την αποβολή ασβεστίου στους νεφρούς Η παραγωγή της παραθορµόνης ρυθµίζεται απόλυτα από τα επίπεδα του ασβεστίου στο αίµα, µε αρνητική παλίνδροµο ανατροφοδότηση (feedback) Καλσιτονίνη Παράγεται στο θυρεοειδή αδένα από τα παραθυλακιώδη κύτταρα (ή κύτταρα C) και προάγει την µείωση του ασβεστίου στο αίµα, κυρίως προάγοντας την εναπόθεση ασβεστίου στα οστά * Η παραγωγή της καλσιτονίνης ρυθµίζεται απόλυτα από τα επίπεδα του ασβεστίου στο αίµα, µε αρνητική παλίνδροµο ανατροφοδότηση (feedback) 35/51

36 Υποπαραθυρεοειδισµός 1.Συνήθως οφείλεται σε λανθασµένη αφαίρεση τους µετά από θυρεοειδεκτοµή 2.Μειωµένη παραγωγή παραθορµόνης 3.Μείωση των επιπέδων Ca++ στο αίµα = Υπασβεστιαιµία 4.Τετανία Τετανικοί σπασµοί µυών Αντιµετώπιση 1. Χορήγηση παραθορµόνης (σπάνια εφαρµόζεται λόγω αυξηµένου κόστους και λόγω µικρής διάρκειας ηµίσειας ζωής) 2. Χορήγηση Βιταµίνης D και ασβεστίου Υπερπαραθυρεοειδισµός 1. Συνήθως οφείλεται σε όγκο 2. Αυξηµένη παραγωγή παραθορµόνης 3. Αύξηση των επιπέδων Ca++ στο αίµα = Υπερασβεστιαιµία 4. Αποσάθρωση των οστών Κατάγµατα (ο συνήθης λόγος προσέλευσης στο νοσοκοµείο) Αντιµετώπιση Χειρουργική αφαίρεση των όγκων 36/51

37 Ραχίτιδα Παρατηρείται κυρίως σε παιδιά, οφείλεται σε ανεπάρκεια ασβεστίου ή φωσφορικών, κυρίως λόγω έλλειψης βιταµίνης D, η οποία αποδίδεται συνήθως σε ελλιπή έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία ---Μείωση του Ca++ στο αίµα Αύξηση της παραθορµόνης και υπερπλασία παραθυρεοειδών Απορρόφηση Ca++ από τα οστά µε συνέπεια τη παραµόρφωση τους Αντιµετώπιση: Χορήγηση Ca++, φωσφορικών και βιταµίνης D 37/51

38 Οστεοπόρωση Αφορά κυρίως ηλικιωµένα άτοµα και κυρίως γυναίκες Οφείλεται συνήθως: 1. Έλλειψη φυσικής άσκησης 2. Υποσιτισµό 3. Απουσία οιστρογόνων µετά την εµµηνόπαυση, τα οποία διεγείρουν τους οστεοβλάστες 4. Γεροντική ηλικία 38/51

39 Ανατοµία γεννητικών οργάνων Κάθε όρχις αποτελείται από 900 περίπου σπερµατικά σωληνάρια, µέσα στα οποία παράγονται τα σπερµατοζωάρια Τα σπερµατοζωάρια µεταφέρονται µε την επιδιδυµίδα στο σπερµατικό πόρο, ο οποίος διαπερνά τον προστάτη και στη συνέχει εκβάλλει στην ουρήθρα ως εκσπερµατικός πόρος Στην πορεία του, δέχεται προστατικό και σπερµατικό υγρό (σπερµατοδόχος κύστη) 39/51

40 Σπερµατογένεση Επιτελείται σε όλα τα σπερµατικά σωληνάρια και αρχίζει περί την ηλικία των 13 ετών Ξεκινά από βλαστικά επιθηλιακά κύτταρα που λέγονται σπερµατογόνια Σπερµατοκύτταρα ύο Σπερµατίδες µε τη διαδικασία της µείωσης (23 χρωµατοσώµατα η κάθε µια) Σπερµατοζωάρια Τα σπερµατοζωάρια αποτελούνται από τη κεφαλή (περιέχει τη συσκευή Golgi και µιτοχόνδρια) και την ουρά που µε τις µαστιγοειδείς της κινήσεις εξασφαλίζει την κινητικότητα του σπερµατοζωαρίου Κύτταρα Sertoli ή Στηρικτικά κύτταρα: Συµβάλλουν ουσιαστικά στη µετατροπή των σπερµατίδων σε σπερµατοζωάρια ιάρκεια ζωής σπερµατοζωαρίων: ώρες 40/51

41 Σπερµατοδόχες κύστεις Εκκρίνουν κατά την εκσπερµάτιση βλεννώδες υγρό πλούσιο σε φρουκτόζη και άλλα θρεπτικά συστατικά, προσδίδοντας ταυτόχρονα και όγκο στο σπέρµα Προστάτης Εκκρίνει ένα λεπτόρευστο, γαλακτώδες και αλκαλικό υγρό, το οποίο προστίθεται στο σπέρµα κατά την εκσπερµάτιση Η αλκαλικότητα του προστατικού υγρού είναι πολύ σηµαντική, αφού τα εκκρίµατα του κόλπου έχουν ph 3,5-4,0 ενώ η άριστη κινητικότητα των σπερµατοζωαρίων επιτυγχάνεται σε ph 6-6,5 Σπέρµα Εκσπερµατίζεται κατά τη συνουσία και αποτελείται από: 1. Υγρό και σπερµατοζωάρια του σπερµατικού πόρου (10%) 2. Υγρό των σπερµατοδόχων κύστεων (60%) 3. Υγρό του προστάτη (30%) ph σπέρµατος = 7,5 (χάρη στο προστατικό υγρό) Μέση ποσότητα/ανά εκσπερµάτιση = 3,5ml Μέση περιεκτικότητα σε σπερµατοζωάρια/ml = 120 εκατοµµύρια (400 εκατοµµύρια ανά εκσπερµάτιση) 41/51

42 Τεστοστερόνη Τα διάµεσα κύτταρα του Leydig στους όρχεις, παράγουν ορµόνες που χαρακτηρίζονται ως ανδρογόνα: 1. Τεστοστερόνη 2. ιυδροτεστοστερίνη 3. Ανδροστενδιόνη Ανδρογόνα, αλλά σε πολύ µικρές ποσότητες, παράγονται και από τον φλοιό των επινεφριδίων Η τεστοστερόνη, ξεκινά να παράγεται σε µεγάλες ποσότητες στην ηλικία των ετών µετά από διέγερση από τις γοναδοτροπίνες και προκαλεί: 1. Ανάπτυξη των σωµατικών χαρακτηριστικών του άρρενα (πέους και οσχέου, προστάτη, σπερµατοδόχων κύστεων και πόρων) κατά την εµβρυϊκή ζωή 2. Κάθοδο των όρχεων στο όσχεο κατά τους δύο τελευταίους µήνες της εγκυµοσύνης 3. Αύξηση µεγέθους πέους, οσχέου και όρχεων κατά την ήβη 4. Ανάπτυξη δευτερεύοντων χαρακτηριστικών του φύλου (τρίχωµα σώµατος, αλωπεκία, φωνή, πάχος δέρµατος, µύες και οστά) 42/51

43 Ανατοµία γεννητικών οργάνων Τα κύρια γεννητικά όργανα της γυναίκας είναι: 1. Οι ωοθήκες 2. Η µήτρα 3. Ο κόλπος Οι ωοθήκες περιέχουν χιλιάδες ωάρια και κάθε µήνα ένα µόνο ωάριο εκβάλει από ένα ωοθυλάκιο στη κοιλιά και απ εκεί στις σάλπιγγες και στη µήτρα Συνολικά, κάθε γυναίκα έχει στη ζωή της περίπου 400 κύκλους 400 ωάρια Τα υπόλοιπα εκφυλίζονται Ορµονικό σύστηµα 1. Εκκριτική ορµόνη της γοναδοτροπίνης (GnRH) που παράγεται από τον υποθάλαµο 2. Οι ορµόνες του προσθίου λοβού της υπόφυσης: ωοθυλακιοτρόπος και ωχρινοτρόπος 3. Οι ορµόνες της ωοθήκης: οιστρογόνα και προγεστερόνη 43/51

44 Καταµήνιος κύκλος Ο καταµήνιος κύκλος διαρκεί κατά µέσο όρο 28 ηµέρες (20-45 ηµέρες) Εµµηναρχή = Η έναρξη των κύκλων (έµµηνος ρύση) η οποία γίνεται στην ηλικία των ετών Η αρχή κάθε κύκλου θεωρείται η αρχή της εµµηνορρυσίας, οπότε και αυξάνονται οι συγκεντρώσεις της LH (ωχρινοτρόπος) και κυρίως FSH (ωοθυλακιοτρόπος) αύξηση ωοθυλακίου το οποίο εκκρίνει οιστρογόνα Τα οιστρογόνα αναστέλλουν την έκκριση FSH και αυξάνουν την έκκριση της LH, η οποία προκαλεί την ωορρηξία (14 η ηµέρα του κύκλου) Μετά την εκβολή του ωαρίου από το ωοθυλάκιο, τα εναποµείναντα κύτταρα µεταβάλλονται σε κύτταρα ωχρού σωµατίου (ωχρινοποίηση). Το ωχρό σωµάτιο παράγει οιστρογόνα, αλλά κυρίως προγεστερόνη. Περίπου 12 ηµέρες µετά, το ωχρό σωµάτιο υποστρέφεται και µετατρέπεται σε λευκό σωµάτιο Οι ορµόνες του ωχρού σωµατίου αναστέλλουν την παραγωγή LH και FSH µέχρι την ηµέρα που µετατρέπεται σε λευκό σωµάτιο Έκκριση µεγάλων ποσοτήτων FSH και LH και την εµφάνιση εµµηνορυσίας 44/51

45 Καταµήνιος κύκλος 45/51

46 Καταµήνιος κύκλος Χωρίζεται σε δύο φάσεις: 1. Παραγωγική ή Υπερπλαστική ή Οιστρογονική φάση Προηγείται της ωορρηξία και χαρακτηρίζεται από αυξηµένη παραγωγή οιστρογόνων που αυξάνουν το ενδοµήτριο σε µέγεθος (υπερπλασία ενδοµητρίου) 2. Εκκριτική ή Προγεστερονική φάση Προηγείται της εµµηνορρυσίας και χαρακτηρίζεται κυρίως από αυξηµένη παραγωγή προγεστερόνης που προκαλεί ανάπτυξη και διόγκωση των εκκριτικών κυττάρων Εµµηνορρυσία Χαρακτηρίζεται από απότοµη πτώση των επιπέδων της προγεστερόνης και των οιστρογόνων, οπότε και το περιεχόµενο της µήτρας εκκενώνεται Αποβάλλονται περίπου 40 ml αίµατος και 35 ml ορώδους υγρού και διαρκεί φυσιολογικά 4-7 ηµέρες 46/51

47 Λειτουργίες οιστρογόνων 1.Ανάπτυξη γεννητικών οργάνων της γυναίκας (ωοθήκες, σάλπιγγες, µήτρα και κόλπος) 2.Ανάπτυξη των µαστών 3. Αύξηση της δραστηριότητας των οστεοβλαστών και αύξηση του σκελετού 4. Ελαφρά αύξηση του µεταβολισµού και εναπόθεση λίπους στο υποδόριο ιστό (χαρακτηριστικό γυναικείο σώµα) 5. Αύξηση αγγειοβρίθειας δέρµατος (γι αυτό και τα τραύµατα δέρµατος στην γυναίκα προκαλούν µεγαλύτερη αιµορραγία απ ότι στον άνδρα) Λειτουργίες προγεστερόνης 1. Προάγει τις εκκριτικές µεταβολές του ενδοµητρίου κατά το 2 ο µισό του καταµήνιου κύκλου(προετοιµασία για εµφύτευση) 2. Προάγει τις εκκρίσεις των βλεννογόνων των σαλπίγγων που είναι απαραίτητες για τη θρέψη του γονιµοποιηµένου ωαρίου 3. Προάγει την ανάπτυξη και διόγκωση των µαστών 47/51

48 Εµµηνόπαυση Είναι η διακοπή των καταµήνιων κύκλων Πριν τη διακοπή προηγείται µια περίοδος όπου οι κύκλοι είναι ακανόνιστοι (κλιµακτήριος) Οφείλεται σε µειωµένη παραγωγή οιστρογόνων από τα εναποµείναντα ωοθυλάκια, οπότε δεν αναστέλλεται η παραγωγή των FSH και LH Οι ορµόνες αυτές (κυρίως η FSH) κατά την εµµηνόπαυση παράγονται σε µεγάλα ποσά, σε αντίθεση µε τα οιστρογόνα, που σταδιακά µηδενίζονται 48/51

49 Γονιµοποίηση ωαρίου Τα πρώτα σπερµατοζωάρια φθάνουν στο ωοθηκικό άκρο των ωαγωγών εντός 5-10 λεπτών Η γονιµοποίηση του ωαρίου, λαµβάνει χώρα λίγο µετά την είσοδο του στον ωαγωγό, από ένα και µόνον σπερµατοζωάριο, το οποίο καθορίζει και το φύλο του παιδιού Το γονιµοποιηµένο ωάριο (ζυγωτό) φθάνει στην κοιλότητα της µήτρας µετά από 3-4 ηµέρες, µε την βοήθεια κυρίως του κροσσωτού επιθηλίου των ωαγωγών, όπου και παραµένει 1-3 ηµέρες, πριν την εµφύτευση του την 5 η -7 η ηµέρα µετά την ωορρηξία Πλακούντας Σχηµατίζεται από κύτταρα του γονιµοποιηµένου ωαρίου και του ενδοµητρίου και σ αυτόν φθάνει αποξυγονωµένο αίµα του εµβρύο µε τις δύο οµφαλικές αρτηρίες, ενώ το οξυγονωµένο αίµα επιστρέφει στο έµβρυο µε µια οµφαλική φλέβα. Το αίµα της µητέρας φθάνει στον πλακούντα µε της µητριαίες αρτηρίες και επιστρέφει µε τις µητρικές φλέβες Κύρια λειτουργία: Η διάχυση θρεπτικών ουσιών από το αίµα της µητέρας στο αίµα του εµβρύου, και η διάχυση άχρηστων ουσιών από το έµβρυο στη µητέρα 49/51

50 Ορµονικοί παράγοντες στην κύηση Ο πλακούντας κατά τη διάρκεια της κύησης παράγει τις εξής ορµόνες: 1. Ανθρώπινη χοριακή γοναδοτροπίνη --- ιατηρεί το ωχρό σωµάτιο, αποτρέποντας το να µετατραπεί σε λευκό σωµάτιο και εποµένως αποτρέπει την εµµηνορρυσία 2. Οιστρογόνα --- Μεγέθυνση της µήτρας, των µαστών και των έξω γεννητικών οργάνων --- Χαλάρωση των συνδέσµων της πυέλου και της ηβικής σύµφυσης 3. Προγεστερόνη --- Ανάπτυξη κυττάρων του ενδοµητρίου για θρέψη του εµβρύο --- Παρεµποδίζει τις συστολές της µήτρας και εποµένως την αυτόµατη έκτρωση --- Προετοιµάζει τους µαστούς για τη γαλουχία 4. Ανθρώπινη χοριακή σωµατοµατροπίνη --- Ανάπτυξη µαστών 50/51

51 Τοκετός Η διεργασία της γέννησης του εµβρύο Νεογέννητο (νεογνό), η οποία προάγεται από: 1. Τη µείωση της προγεστερόνης που αναστέλλει τις συστολές της µήτρας, από τον 7 ο µήνα και µετά, ενώ τα οιστρογόνα που αυξάνει τη συσταλτικότητα της µήτρας, αυξάνονται ακόµα περισσότερο 2. Από την ορµόνη ωκυτοκίνη που παράγεται από τον οπίσθιο λοβό της υπόφυσης και προκαλεί συστολή του ενδοµητρίου 3. Από τη διάταση του µυοµητρίου οπότε αυξάνεται η συσταλτικότητα των λείων µυϊκών ινών 4. Από τον ερεθισµό του τραχήλου της µήτρας Συστολές Braxton-Hicks: Ασθενείς, ανώδυνες και βραδέως ρυθµού συστολές της µήτρας, που παρουσιάζονται καθ όλη σχεδόν της κύηση Συστολές τοκετού: Εξαιρετικά έντονες και επώδυνες συστολές που εµφανίζονται απότοµα σε λίγες ώρες και προκαλούν την εξώθηση του εµβρύου από το γεννητικό σωλήνα 51/51

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Οι ρυθμιστές του οργανισμού Είδη αδένων στον άνθρωπο o Εξωκρινείς αδένες: εκκρίνουν το προϊόν τους μέσω εκφορητικού πόρου είτε στην επιφάνεια του σώματος (π.χ. ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ συστήματα επικοινωνίας ενδοκρινεις αδενες ορμόνες ελεγχουν την λειτουργια του σωματος

ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ συστήματα επικοινωνίας ενδοκρινεις αδενες ορμόνες ελεγχουν την λειτουργια του σωματος ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Είναι ένα από τα συστήματα επικοινωνίας του σωματος. Αποτελειται από ενδοκρινεις αδενες που παραγουν ορμονες. Χρησιμοποιει ορμόνες για να πει στο σωμα τι να κανει.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΦΥΣΗΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΦΥΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπόφυση είναι ένας μεγάλης σημασίας ενδοκρινής αδένας, που ρυθμίζεται από τον υποθάλαμο και βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου, πίσω από τη μύτη και στο ύψος των ματιών, σε μία περιοχή που λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 ο ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

Κεφάλαιο 7 ο ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Κεφάλαιο 7 ο ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Ορμόνες και ενδοκρινείς αδένες Είναι τα εκκρίματα των ενδοκρινών αδένων «ορμόνες είναι οι ουσίες που εκκρίνουν οι ενδοκρινείς αδένες»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Δομή και λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος 1. Να ονομάσετε τις αριθμημένες δομές του παρακάτω σχήματος. Βλέπε εικ. 12.1 της σ. 219 του βιβλίου του μαθητή. 2. Να ενώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Τα αναπαραγωγικά όργανα του άνδρα. Όρχεις

Τα αναπαραγωγικά όργανα του άνδρα. Όρχεις Τα αναπαραγωγικά όργανα του άνδρα Όρχεις Οι όρχεις είναι οι γεννητικοί αδένες του άνδρα. Είναι όργανα µε διπλή λειτουργία: η εξωκρινής λειτουργία είναι η παραγωγή σπερµατοζωαρίων και η ενδοκρινής είναι

Διαβάστε περισσότερα

Aντώνης Εμμανουηλίδης Βασίλης Κεκρίδης Χριστίνα Σπηλιωτοπούλου

Aντώνης Εμμανουηλίδης Βασίλης Κεκρίδης Χριστίνα Σπηλιωτοπούλου Aντώνης Εμμανουηλίδης Βασίλης Κεκρίδης Χριστίνα Σπηλιωτοπούλου Το ενδοκρινές σύστημα είναι το σύστημα οργάνων ενός οργανισμού που είναι υπεύθυνο για τον έλεγχο μίας πληθώρας λειτουργιών του οργανισμού,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΡΑ

ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΡΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 12 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΑNAΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΡΑ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος της αναπαραγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα H παραγωγή του θηλυκού γαµέτη (ωαρίου) και η επακόλουθη απελευθέρωση του από την ωοθήκη (ωορρηξία ή ωοθυλακιορρηξία) είναι κυκλική. Το κυκλικό αυτό σχέδιο ισχύει ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ Ιωάννης Δ. Κάτανος Ομότιμος Καθηγητής Τμήματος Ζωικής Παραγωγής ΑΤΕΙ Θεσ/νίκης Βασίλειος Σκαπέτας Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Τεχνολόγων Γεωπόνων ΑΤΕΙ Θεσ/νίκης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1 Πόσα λίτρα πρόουρο σχηματίζονται ημερησίως; α) 15-18 L β) 1,5-1,7 L γ) 170-180 L δ) 1700-1800 L ε) 100-120 L 2. Ποιο τμήμα του νεφρού ανήκει στον μυελό του νεφρού; α) Τα νεφρικά σωμάτια β) Η κάψα του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά.

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. Κεφάλαιο 12 Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. 1. Τα επιθηλιακά κύτταρα του τοιχώματος του ωοθυλακίου παράγουν 2. Ο ενδομήτριος κύκλος ελέγχεται ορμονικά από 3.

Διαβάστε περισσότερα

Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα

Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα Ρυθµίζουν το µεταβολισµό του ύδατος την έκκριση γάλακτος την αναπαραγωγή τη γαλουχία την αύξηση και εκκριτική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣΑΔΕΝΕΣ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣΑΔΕΝΕΣ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣΑΔΕΝΕΣ Αδένεςτουοργανισμού Εξωκρινείς Ενδοκρινείς Μεικτοί Έκκριση προϊόντος: Στην επιφάνεια του σώματος Σε εσωτερικές κοιλότητες του σώματος. Είναι οι: Ιδρωτοποιοί αδένες Σμηγματογόνοι αδένες

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015

ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 Είναι ένα από τα συστηματα επικοινωνιας του σωματος. Χρησιμοποιει ορμονες για να πει στο σωμα τι να κανει. Αποτελειται από

Διαβάστε περισσότερα

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Για να επέλθει κύηση η συνουσία πρέπει να γίνει από 5 µέρες πριν την ωορρηξία µέχρι την ηµέρα της ωορρηξίας Χρόνος ζωής σπερµατοζωαρίων 5 µέρες Χρόνος ζωής ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Φαρμακα. Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Φαρμακα. Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Φαρμακα Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά Θυροειδής Πρόσθια και οπίσθια επιφάνεια Κύτταρα θυρεοειδούς κολλοειδές ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις Ενδοκρινών Αδένων. C.D.A. Εβδ.5 01/29

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις Ενδοκρινών Αδένων. C.D.A. Εβδ.5 01/29 01/29 Ανατοµία _Φυσιολογία Ενδοκρινείς Αδένες Εβδ.9 Σύστηµα ενδοκρινών αδένων: 1. Υπόφυση 2. Επίφυση 3. Θυρεοειδής αδένας 4. Παραθυρεοειδής αδένες 5. Επινεφρίδια 6. Πάγκρεας 7. Ωοθήκες 8. Όρχεις 9. Θύµος

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση & Ανάπτυξη. Υπερπλασία: αύξηση του αριθµού των κυττάρων & Υπερτροφία : αύξηση του µεγέθους των κυττάρων

Αύξηση & Ανάπτυξη. Υπερπλασία: αύξηση του αριθµού των κυττάρων & Υπερτροφία : αύξηση του µεγέθους των κυττάρων Αύξηση & Ανάπτυξη Αύξηση Κυτταρική διαίρεση και καθαρή πρωτεϊνική σύνθεση & Ανάπτυξη Αύξηση διαστάσεων (ανάστηµα) Αύξηση οστών (σπονδυλική στήλη και κάτω άκρα) Αύξηση σκελετικού µυ Αύξηση σπλάχνων Υπερπλασία:

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εργαστήριο Ακτινολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ. Κεφάλαιο 3. Φυσιολογία του Θήλεος

1ο Εργαστήριο Ακτινολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ. Κεφάλαιο 3. Φυσιολογία του Θήλεος 1ο Εργαστήριο Ακτινολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Απεικονιστική προσέγγιση των παθήσεων της γυναικείας πυέλου Κεφάλαιο 3 Φυσιολογία του Θήλεος Αριστείδης Αντωνίου, Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Χάρις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΘΑΛΑΜΟ- ΥΠΟΦΥΣΙΑΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ

ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΘΑΛΑΜΟ- ΥΠΟΦΥΣΙΑΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΘΑΛΑΜΟ- ΥΠΟΦΥΣΙΑΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Υπόφυση Η υπόφυση βρίσκεται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ματκάρης Τ. Μιλτιάδης, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος

Γράφει: Ματκάρης Τ. Μιλτιάδης, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Γράφει: Ματκάρης Τ. Μιλτιάδης, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Πώς πρέπει να υπολογίζω τον κύκλο και την ωορρηξία μου; Ο κύκλος μιας γυναίκας μετριέται από την πρώτη μέρα της περιόδου της μέχρι την

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Θυρεοειδής κα παραθυροειδείς αδένες Θυρεοειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας

Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας Εισαγωγικό μάθημα Νικόλαος Κατσιλάμπρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με την ιατρό και υποψήφια διδάκτορα Χρυσή Χ. Κολιάκη Η Ενδοκρινολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Περιεχόµενα: Ισοζύγιο Σωµατικού Νατρίου και Ύδατος Νεφρική επεξεργασία Νατρίου και Ύδατος Νεφρική ρύθµιση Νατρίου Νεφρική ρύθµιση ύδατος ίψα και όρεξη άλατος Ρύθµιση

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. "ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014"

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014 Λειτουργίες μαστού Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος Στάδια Ανάπτυξης Μαστού εφηβεία ενήλικη εγκυμοσύνη γαλουχία απογαλακτισμός λόβια Θηλαία άλω Θηλή λίπος Γαλακτοφόροι πόροι Μυοεπιθηλιακά κύτταρα (ωκυτοκίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Θυρεοειδής αδένας. Ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει Τ3 & Τ4, υπό τον έλεγχο του υποθαλάµου & της υπόφυσης

Θυρεοειδής αδένας. Ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει Τ3 & Τ4, υπό τον έλεγχο του υποθαλάµου & της υπόφυσης Θυρεοειδής αδένας Ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει Τ3 & Τ4, υπό τον έλεγχο του υποθαλάµου & της υπόφυσης Θυρεοειδικές ορµόνες Τυροσίνη + ιώδιο Τ 3 (βιολογικά δραστική) Τ 4 Θέση και Ιστολογικά Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια της ζωής 16

Η διάρκεια της ζωής 16 ΟΙ ΣΤΙΒΑΔΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 205 Η διάρκεια της ζωής 16 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Εμβρυική ανάπτυξη Τοκετός Γέννηση ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Καρδιαγγειακό σύστημα Αναπνευστικό συστημα Γαστρεντερικό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΕΝΕΣ. Εξωκρινείς Αδένες: φέρουν εκφορητικό πόρο

ΑΔΕΝΕΣ. Εξωκρινείς Αδένες: φέρουν εκφορητικό πόρο Ενδοκρινικό Σύστημα ΑΔΕΝΕΣ Εξωκρινείς Αδένες: φέρουν εκφορητικό πόρο Ενδοκρινείς Αδένες: εκκρίνουν τα προϊόντα τους (ορμόνες) μέσα στην κυκλοφορία και διανέμονται στον οργανισμό ή κατευθείαν σε γειτνιάζοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ 2007-8 www.cyprusbiology.com 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α. ΠΩΣ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΖΩΗ ιαιώνιση των ειδών 1. Ποια είναι τα µέρη του σπερµατοζωαρίου; 2. Να συµπληρώσετε τις ενδείξεις του πιο κάτω σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 96ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11303 Ι. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αδυναµία σύλληψης µετά από ένα έτος ελεύθερων επαφών. Αφορά το 10 15% όλων των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας. Η συχνότητα της υπογονιµότητας εξαρτάται από την ηλικία της γυναίκας.

Διαβάστε περισσότερα

7. Ενδοκρινικό σύστημα 111

7. Ενδοκρινικό σύστημα 111 ενδοκρινικο συστημα 7. Ενδοκρινικό σύστημα 111 Τα συστήματα που συντονίζουν τη δραστηριότητα του οργανισμού και επιτυγχάνουν τη συνεργασία των διαφόρων οργάνων και ιστών είναι: α. το νευρικό σύστημα β.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοκρινοπάθειες Μεταβολικά νοσήματα

Ενδοκρινοπάθειες Μεταβολικά νοσήματα Ενδοκρινοπάθειες Μεταβολικά νοσήματα Ενδοκρινικό Σύστημα Μεταβολικά νοσήματα Ο οργανισμός χρησιμοποιεί διάφορα θρεπτικά συστατικά τα οποία προλαμβάνει, παράγει, διατηρεί ή διασπά, ανάλογα με τις ενεργειακές

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β 1. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Λειτουργία απαραίτητη για τη διαιώνιση του είδους. Προϋποθέτει την ύπαρξη δύο φύλων. Το αναπαραγωγικό σύστημα κάθε φύλου έχει ιδιαίτερα ανατομικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο. 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3

Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο. 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3 Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3 Οι ποσότητες των θυρεοειδικών ορμονών που εκκρίνονται ημερησίως 80μg T 4 4 μg T 3 2 μg RT

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία κυττάρων

Επικοινωνία κυττάρων ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Επικοινωνία κυττάρων Σε τοπικό επίπεδο γίνεται μέσω: - μορίων της επιφάνειας τους και - με χασματικές συνάψεις Η επικοινωνία πιο απομακρυσμένων κυττάρων γίνεται μέσω: - έκκρισης χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αδένες Έκκρισης Ορμονών Υπόφυση Θυρεοειδής Αδένας Παραθυροειδείς

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις:

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις: Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Το σώμα μας περιέχει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου. Συγκεκριμένα, το ασβέστο είναι υπεύθυνο για το 1,5-2% του σωματικού μας βάρους. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή - Ανάπτυξη

Αναπαραγωγή - Ανάπτυξη Αναπαραγωγή - Ανάπτυξη ΘΕΜΑ 1ο Ένα από τα τμήματα του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα είναι η εκφορητική οδός του σπέρματος η οποία ξεκινά από την επιδιδυμίδα και καταλήγει στη βάλανο. α) Πώς ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2:

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Ορμόνες Ανωγειανάκις Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης Θωμάς Γεωργ. Γκίκας Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Αθήνα 188 Μαρτίου 2009 Σιβιτανίδειος Σχολή Αναπαραγωγικό Σύστημα Γυναίκας Έξω Γεννητικά Όργανα Αναπαραγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΕΠΑΛ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΕΠΑΛ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΕΠΑΛ 1. Το κυκλοφορικό σύστηµα είναι ένα ανοικτό σύστηµα αγγείων. 2. Οι 2 κόλποι και οι 2 κοιλίες επικοινωνούν µεταξύ τους, µε τα κολποκοιλιακά στόµια. 3. Το αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11208 Ι. Ένα από τα τμήματα του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα είναι η εκφορητική οδός του σπέρματος η οποία ξεκινά από την επιδιδυμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Αμηνόρροια: πλήρης απουσία εμμηνορρυσίας

Αμηνόρροια: πλήρης απουσία εμμηνορρυσίας Αμηνόρροια: πλήρης απουσία εμμηνορρυσίας -Φυσιολογική: παιδική ηλικία, εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση -Παθολογική: (α) πρωτοπαθής απουσία περιόδου στα 17 χρόνια (β) δευτεροπαθής αμηνόρροια >6 μηνών σε γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Πεπτικό σύστημα Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Φυσιολογία του στομάχου Η φυσιολογία του στομάχου εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

Ωογένεση: σχηµατισµός του ωαρίου

Ωογένεση: σχηµατισµός του ωαρίου Ωογένεση: σχηµατισµός του ωαρίου Τα ωάρια όπως και τα σπερµατοζωάρια προέρχονται εµβρυολογικώς από αρχέγονα γεννητικά κύτταρα. Ο θηλυκός γαµέτης είναι το δευτερογενές ωοκύτταρο ή ωάριο: είναι το µόνο κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ

ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ Βασίλης Μούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Παράγοντες που επηρεάζουν τις ορµονικές αποκρίσεις στην άσκηση Τύπος άσκησης Οξεία Χρόνια Προσαρµογές Αντοχής/δυναµική/αερόβια

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Παιδιά με διαβήτη Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση Ιστοί στόχοι της Ινσουλίνης Η Ινσουλίνη ρυθμίζει

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές της φυσιολογίας του ενδοκρινικού συστήµατος. Επικοινωνία & Συντονισµός των λειτουργιών του σώµατος

Γενικές αρχές της φυσιολογίας του ενδοκρινικού συστήµατος. Επικοινωνία & Συντονισµός των λειτουργιών του σώµατος Γενικές αρχές της φυσιολογίας του ενδοκρινικού συστήµατος Επικοινωνία & Συντονισµός των λειτουργιών του σώµατος Το νευρικό & το ενδοκρινικό σύστηµα δρουν σε συνεργασία ή ανεξάρτητα Εσωτερικά & εξωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΜΑ: «ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γαμετογένεση. Καθορισμός φύλου (όρχεις ς ή ωοθήκες) Πρόφαση Ι μείωσης Γαμετικά κύτταρα Γονάδα (μιτώσεις) έσμευση Έμβρυο. Θηλαστικά, Αμφίβια, ιχθύες

Γαμετογένεση. Καθορισμός φύλου (όρχεις ς ή ωοθήκες) Πρόφαση Ι μείωσης Γαμετικά κύτταρα Γονάδα (μιτώσεις) έσμευση Έμβρυο. Θηλαστικά, Αμφίβια, ιχθύες Γαμετογένεση Γαμετογένεση Καθορισμός φύλου (όρχεις ς ή ωοθήκες) G1 Σπερματογένεση Πρόφαση Ι μείωσης Γαμετικά κύτταρα Γονάδα (μιτώσεις) έσμευση Έμβρυο Ολοκλήρωση μείωσης Ι Γονιμοποίηση-ολοκλήρωση η η μείωσης

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Έλλη Παπαδόδημα, Ενδοκρινολόγος, Διευθύντρια Κέντρου Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Ευρωκλινική Αθηνών

Γράφει: Έλλη Παπαδόδημα, Ενδοκρινολόγος, Διευθύντρια Κέντρου Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Ευρωκλινική Αθηνών Γράφει: Έλλη Παπαδόδημα, Ενδοκρινολόγος, Διευθύντρια Κέντρου Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Ευρωκλινική Αθηνών Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός είναι μια «αθόρυβη», «σιωπηρή» και παραγνωρισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ ΟΡΜΟΝΕΣ: από τη βιοσύνθεση στο μηχανισμό δράσης

ΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ ΟΡΜΟΝΕΣ: από τη βιοσύνθεση στο μηχανισμό δράσης ΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ ΟΡΜΟΝΕΣ: από τη βιοσύνθεση στο μηχανισμό δράσης ΜΑΡΙΑΝΝΑ Α. ΝΤΑΛΑΜΑΓΚΑ ΙΑΤΡΟΣ ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ-ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Ο ανθρώπινος οργανισμός συνίσταται α- πό τρισεκατομμύρια κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν σημαντική ποικιλομορφία, που αφορά το μέγεθος,

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς

Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς κυτταρικούς υποδοχείς Δεύτερα μηνύματα: μη-πρωτεϊνικές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης»

Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης» Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης» Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Διευθυντής ο Καθηγητής Γ.Ανωγειανάκις

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

Η απώλεια του καλίου μειώνει την διεγερσιμότητα των μυϊκών κυττάρων (μυϊκή κόπωση

Η απώλεια του καλίου μειώνει την διεγερσιμότητα των μυϊκών κυττάρων (μυϊκή κόπωση Ηλεκτρολύτες Η απώλεια του καλίου μειώνει την διεγερσιμότητα των μυϊκών κυττάρων (μυϊκή κόπωση Αυξάνεται με την οξεία, έντονη σωματική άσκηση (προσωρινή αύξηση), από υπερβολική χρήση νατρίου, ανεπαρκή

Διαβάστε περισσότερα

Οκτώβρης 2014 ΒΠΠ IΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Γεωργιανού Ελένη:ειδικευόμενη παθολογίας

Οκτώβρης 2014 ΒΠΠ IΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Γεωργιανού Ελένη:ειδικευόμενη παθολογίας Οκτώβρης 2014 ΒΠΠ IΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Γεωργιανού Ελένη:ειδικευόμενη παθολογίας Ασθενής γυναίκα 67 ετών προσέρχεται με αναφερόμενη επιγαστραλγία από 48ώρου, αίσθημα δυσπεψίας και αναγωγές,

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ALP ; ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΝΖΥΜΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΔΕΙΚΤΗΣ STRESS ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ (ASI) Τα επινεφρίδια είναι δυο µικροί αδένες. Βρίσκονται πάνω από τα νεφρά και ο καθένας τους ζυγίζει 3 έως 5 γραµµάρια. Τους χαρακτηρίζει ο γοργός

Διαβάστε περισσότερα