ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ. Τι γνωρίζετε για την πνευματική ιδιοσυγκρασία του Βυζαντινού ανθρώπου;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ. Τι γνωρίζετε για την πνευματική ιδιοσυγκρασία του Βυζαντινού ανθρώπου;"

Transcript

1 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Τι γνωρίζετε για την πνευματική ιδιοσυγκρασία του Βυζαντινού ανθρώπου; Ο Βυζαντινός διακρινόταν για το ανεπτυγμένο θρησκευτικό αίσθημα, που τον βοήθησε να αντιμετωπίσει την ανησυχία για το μέλλον και τις δυσκολίες της καθημερινότητας, ενώ πίστευε ότι ο θεός ήταν ρυθμιστής των πάντων. Σύμφωνα μ αυτή την αντίληψη ο κόσμος είχε φτιαχτεί με ευταξία και οι άνθρωποι έπρεπε να τηρούν την θεϊκά καθορισμένη τάξη στην κοινωνική και ιδιωτική τους ζωή. Βέβαια αυτό δε σημαίνει ότι ο Βυζαντινός ζούσε ζωή απόλυτα συμμορφωμένη με τους ηθικούς κανόνες, όπως προσδιορίζονταν στα αγιολογικά κείμενα. Υπήρχε λοιπόν μια αποστασιοποίηση των ανθρώπων, τουλάχιστον των αστικών κέντρων, από τα εκκλησιαστικά πρότυπα. Πως εκφραζετε η θρησκευτικότητα του βυζαντινού ανθρώπου; (αναφέρετε από δύο παραδείγματα). Πώς ερμηνεύεται το γεγονός ότι μοναχοί ή μέλη του κλήρου εμφανίζουν μαντικές ικανότητες ή ελέγχουν υπερφυσικές δυνάμεις; Λατρεία και θαυματουργές ιδιότητες ιερών λειψάνων Χαρακτηριστική έκφραση θρησκευτικότητας του βυζαντινού ανθρώπου ήταν και η λατρεία των ιερών λειψάνων, που αρχικά περιλάμβανε λείψανα μαρτύρων που τοποθετούνταν κάτω από τις τράπεζες μαρτυρίων, όπου γινόταν ετοιμασία της θείας ευχαριστίας κατά την ημέρα μνήμης του μάρτυρα. Η Αγία Ελένη στάθηκε πρωτοπόρος αυτής της τάσης, η οποία σημείωσε έξαρση στα τέλη του 4 ου αιώνα. Η αναζήτηση ιερών λειψάνων συνεχίστηκε χωρίς διακοπή. Η Κωνσταντινούπολη έγινε ένα πλούσιο μουσείο λειψάνων. Η λατρεία των λειψάνων εκπορευόταν από την πεποίθηση ότι εξασφάλιζε την εγγύτητα με το θείο. Μάλιστα αυτή η αντίληψη είχε επηρεάσει και τα ανώτερα στρώματα της κοινωνίας. Χαρακτηριστική είναι η ευπιστία των Βυζαντινών, ανεξαρτήτως κοινωνικής θέσης ή μόρφωσης, προς τις θαυματουργές ιδιότητες των ιερών λειψάνων και τις θαυματουργές επεμβάσεις των αγίων τους. Παραδείγματα 1. η πίστη ότι η σωτηρία της Κωνσταντινούπολης από τους Αβάρους και τους Πέρσες το 626 και από τους Ρώσους το 860 έγινε χάρη στις θαυματουργές δυνάμεις του Μαφορίου της Παναγίας 2. η πίστη ότι η σωτηρία της Θεσσαλονίκης από εχθρικές επιδρομές και φυσικές καταστροφές και λοιμούς ήρθε χάρη στις θαυματουργές επεμβάσεις του Αγίου Δημητρίου. Βέβαια οι επεμβάσεις δεν αφορούσαν μόνο περιπτώσεις κοινής ωφέλειας. Απλοί πολίτες, αξιωματούχοι, ακόμη και ο αυτοκράτορας ή μέλη της οικογένειάς του αναφέρονται να έχουν ωφεληθεί. Η φήμη των θαυμάτων γινόταν αποδεκτή χωρίς αμφισβητήσεις. Έτσι το υπερφυσικό έπαιρνε το χαρακτήρα φυσικού φαινομένου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα πίστης είναι και ο Αλέξιος Α Κομνηνός, ο οποίος οργάνωσε την εκστρατεία εναντίον των Νορμανδών με βάση τα θαυματουργά σημάδια της εικόνας της Θεοτόκου στον ναό των Βλαχερνών. 1

2 Πως αντιμετωπιζόταν η μαντεία και η μαγεία στο Βυζάντιο και ποια ήταν η στάση της εκκλησίας απέναντι τους ; Μαντεία και μαγεία στο Βυζάντιο Οι Βυζαντινοί παρά τη θρησκευτικότητά τους και παρά την αντίθεση της Εκκλησίας δεν δίσταζαν να καταφεύγουν στη μαντική, η οποία περιλάμβανε πολλές μεθόδους: βιβλιομαντεία, εικονομαντεία, ονειρομαντεία, σπλαχνοσκοπία, οιωνοσκοπία, πυρομαντεία κ.λπ. Η Εκκλησία, παρά την αρνητική στάση της για τη μαντική, ασχολήθηκε με μεθόδους πρόβλεψης του μέλλοντος (π.χ. Όσιος Λουκάς ο Νέος). Η αβεβαιότητα για το μέλλον έδωσε ξεχωριστή θέση και στη μαγεία. Ο Λέων Γ Ίσαυρος στην Εκλογή αφιέρωσε 3 διατάξεις για τη δίωξη της μαγείας, ενώ στη νομοθεσία της μακεδονικής δυναστείας υπάρχουν πολύ περισσότερες. Απαγορευόταν κάθε μαγική πράξη, ακόμα και αν είχε καλό σκοπό. Οι αντιλήψεις αυτές παρέμειναν σταθερές σε όλη τη διάρκεια της βυζαντινής ιστορίας. Παράλληλα και η στάση της Εκκλησίας ήταν εχθρική, αν και πρόσωπα της Εκκλησίας ή του μοναχισμού μπορούσαν να ερμηνεύουν ή να ελέγχουν τις υπερφυσικές δυνάμεις. Ο διαχωρισμός μεταξύ σατανικής μαγικής δύναμης και θεόπνευστης παροχής βοήθειας ήταν σαφής. Η διάκριση ήταν θεολογική και ηθική: η μαγεία, όταν δεν ήταν ψευδαίσθηση ή φενάκη, ήταν δαιμονική, έργο όντων που υπηρετούσαν το Διάβολο, ενώ τα θαύματα ήταν έργα ενός φιλάνθρωπου θεού. Οι μάγοι ασχολούνταν με προσωπικές αντιζηλίες ή ερωτικά πάθη, ενώ η επέμβαση των αγίων επιδίωκε τη θεραπεία αρρώστων, την αποφυγή ή καταστολή φυσικών φαινομένων. Όμως αυτή η αντίληψη δεν απέτρεψε το ενδιαφέρον των ανθρώπων γι αυτή. Σε πρακτικό επίπεδο η έμπνευση προερχόταν από την παγανιστική παρακαταθήκη του παρελθόντος, την οποία εμπλούτιζαν με τη διείσδυση του χριστιανικού παράγοντα. Στην τάση για μαντεία εντάσσονται και μαγικά κείμενα, τα οποία η Εκκλησία προσπάθησε να εναρμονίσει με τη χριστιανική θρησκεία. Ζωή αυτοκράτωρ (11 ος αιώνας) Είχε στην κατοχή της εικόνα του Χριστού για να προβλέπει το μέλλον (μέθοδοι μαγείας), γεγονός που κρίθηκε ως αποτέλεσμα της υπερβολικής ευλάβειάς της. Η δαιμονολογία των Βυζαντινών διαμορφώθηκε κάτω από επιδράσεις προχριστιανικές. Η επίδραση του χριστιανισμού όμως, ήταν καταλυτική για τον τρόπο αντιμετώπισης των δαιμόνων, που έρχονταν σε αντίθεση με τον Θεό. Ποια ήταν τα κύρια χαρακτηριστικά και οι κατηγορίες της άρχουσας τάξης των Βυζαντινών; Ο Βυζαντινός πίστευε ότι ήταν περισσότερο υπήκοος του ανώτερου άρχοντα παρά μέλος κάποιου γένους ή κρίκος σε μια ιεραρχική αλυσίδα με άρχοντες και υποτελείς. Μέσα σ αυτό το πλαίσιο η κοινωνία χαρακτηριζόταν από έντονη κινητικότητα, αφού δεν υπήρχαν εμπόδια κληρονομικής ή ταξικής διαφοροποίησης και η απόκτηση πλούτου ή υψηλής κοινωνικής θέσης δεν προσέκρουε στην ακαμψία μιας τέτοιας ιεραρχίας. Οι Βυζαντινοί ταξινομούσαν την κοινωνία τους με φραστικούς τρόπους: μεγάλοι μικροί, δυνατοί πένητες ή μεσαίοι, αλλά και με βάση το λειτούργημα ή το επάγγελμά τους. 2

3 Ιεραρχία 1. αυτοκράτορας 2. ανώτερη ή άρχουσα τάξη Χαρακτηριστικά I. ευγενική καταγωγή II. περιουσία III. άσκηση ανώτατων λειτουργημάτων IV. προσωπική αξία α)συγκλητικοί Χαρακτηριστικά Είχαν αριστοκρατική καταγωγή, περιουσία, κατείχαν κατά την πρώιμη περίοδο την πρώτη θέση στην κοινωνική ιεραρχία. Από τον 7 ο μέχρι τον 9 ο αιώνα δεν υπάρχει μαρτυρία συγκλητικών με μακροχρόνια παράδοση. Από τον 11 ο αιώνα αναβαθμίζεται η τάξη τους και εμπλουτίζεται από νεόπλουτους εμπόρους και τεχνίτες. β)υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι Χαρακτηριστικά Από τον 9 ο αιώνα μεγάλες οικογένειες, όπως οι Φωκάδες, οι Σκληροί, οι Δούκες, οι Δαλασσηνοί κ.ά. είχαν το μονοπώλιο των στρατιωτικών αξιωμάτων και κατάφεραν να παγιώσουν με τους ενδογαμικούς δεσμούς και τη μεγάλη γαιοκτησία ένα είδος κλειστής κοινωνικής ομάδας, ένα είδος στρατιωτικής αριστοκρατίας. Εκτιμούσαν την αρχαία καταγωγή και κατασκεύαζαν φανταστικές γενεαλογίες. Τα μέλη της κατάγονταν συνήθως από τις παραμεθόριες επαρχίες και όταν μετακόμιζαν στην πρωτεύουσα, συνέχιζαν να διατηρούν στενούς δεσμούς με τις ιδιαίτερες πατρίδες τους. Διέθεταν μικρά ανάκτορα και οχυρά. γ)υψηλόβαθμοι αυλικοί ή κρατικοί λειτουργοί και αξιωματούχοι Χαρακτηριστικά Ήταν ένα είδος πολιτικής αριστοκρατίας στην Κωνσταντινούπολη. Κατάγονταν κυρίως από την Ελλάδα, τα νησιά του Αιγαίου, τις παράκτιες πόλεις της Μ. Ασίας και την Κωνσταντινούπολη. Διέθεταν σπίτια και αυτοκρατορικές παραχωρήσεις, κτητορικά προνόμια για την ίδρυση μοναστηριών, μισθώσεις αυτοκρατορικών γαιών και δικαιώματα είσπραξης φόρων. Βασίζονταν στην επινοητικότητα, στην υπακοή, στην κολακεία, σε γνώσεις και ικανότητες, ενώ η θέση τους ήταν επισφαλής. 3. μεσαία τάξη (καλλιεργητές, κατώτεροι κρατικοί υπάλληλοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, έμποροι, συμβολαιογράφοι, χρυσοχόοι κ.λπ.) Χαρακτηριστικά Οι περισσότεροι ελεύθεροι επαγγελματίες ήταν εγκατεστημένοι στα αστικά κέντρα. Με την ανάπτυξη της οικονομίας από τον 10 ο αιώνα δημιουργήθηκε μια ομάδα πλούσιων βιοτεχνών και εμπόρων, οι οποίοι μαζί με άλλους αξιόλογους επαγγελματίες σχημάτισαν μια μέση κοινωνική τάξη, μια «μέση αστική» τάξη. Τα μέλη της ήταν οργανωμένα σε συντεχνίες και διακρίνονταν από τον όχλο, το ανοργάνωτο πλήθος. 4. κατώτερη τάξη (εργάτες, ψαράδες, τεχνίτες, ηθοποιοί, ζητιάνοι, δούλοι κ.λπ.) Χαρακτηριστικά 3

4 Φτώχεια και εξαθλίωση. Πολλοί ζούσαν από την κοινωνική πρόνοια. Οι δούλοι χάρη στον χριστιανισμό είχαν κερδίσει καλύτερες συνθήκες μεταχείρισης, ενώ η απελευθέρωσή τους προβλεπόταν από τη νομοθεσία. Ποιο χαρακτηριστικό της ανώτερης βυζαντινής τάξης εμπόδισε τη συγκρότησή της σε «κλειστή» αριστοκρατική κοινότητας; Οι οικονομικά ισχυρές ομάδες, είτε εξαιτίας της καταγωγής είτε εξαιτίας της μεγάλης κατοχής γης, σε συνδυασμό με την είσοδό τους στην κρατική ή εκκλησιαστική ιεραρχία αποτελούσαν την ανώτερη τάξη, η οποία δεν προσδιοριζόταν από κληρονομική κατοχύρωση, αφού επηρεαζόταν από κοινωνική κινητικότητα και ρευστότητα. Η εκχώρηση υψηλού αυλικού τίτλου ή αξιώματος συνέβαλλε στην αναρρίχηση ανθρώπων στην ανώτερη τάξη, γεγονός που προκαλούσε αναστατώσεις στους κόλπους της και εμπόδιζε τη συγκρότηση κλειστής αριστοκρατικής κοινότητας. Αυτές οι ανακατατάξεις, που έγιναν ιδιαίτερα αισθητές από τον 10 ο αιώνα, δημιουργήθηκαν μέσα από πολιτικο οικονομικές συγκυρίες και επηρέασαν τον χαρακτήρα και την εξέλιξη της άρχουσας τάξης. Κατά τη Μακεδονική Δυναστεία όμως, δημιουργήθηκε μια περισσότερο κλειστή άρχουσα τάξη, η οποία διαμόρφωσε μια σταθερή ανώτερη τάξη αξιωματούχων. Παραδείγματα κινητικότητας 1. ο Βασίλειος ο Α ήταν πρώην χωρικός και στη συνέχεια δαμαστής ζώων. Μετά μπήκε στην υπηρεσία ενός υψηλού λειτουργού 2. ο Μιχαήλ Δ ήταν αργυραμοιβός 3. ο Μιχαήλ Ε δούλευε στα ναυπηγεία και καλαφάτιζε τα πλοία. Ποιο ήταν το κύριο χαρακτηριστικό της πρωτοβυζαντινής κοινωνίας; Κύριο χαρακτηριστικό της πρωτοβυζαντινής κοινωνίας ήταν η αυστηρή ιεράρχηση των κοινωνικών ομάδων, η οποία καθορίστηκε με νόμο από το κράτος, με αποτέλεσμα την έλλειψη κοινωνικής κινητικότητας. Βέβαια υπήρχαν περιπτώσεις κοινωνικής ανέλιξης κυρίως των οικονομικά ευπόρων. Ποιοι ήταν οι honestiores και οι humiliores και τι σημαίνουν οι όροι αυτοί; Κατά την πρώιμη περίοδο την πρώτη θέση στην κοινωνική ιεραρχία κατείχε η τάξη των Συγκλητικών. Όλα τα μέλη της Συγκλήτου (illustris, spectabilis, clarissimus) ανήκαν στην κατηγορία των honestiores (εντιμότεροι). Στην ίδια κατηγορία ήταν και οι βουλευτές, οι κρατικοί αξιωματούχοι καθώς και ο ανώτερος και ανώτατος κλήρος. Τα μέλη της αποτελούσαν μια προνομιούχο κατηγορία με δικαστικά και φορολογικά προνόμια, τα οποία ήταν ανάλογα με την κοινωνική βαθμίδα των επιμέρους ομάδων της. Το πλήθος των αγροτών και του αστικού πληθυσμού αποτελούσε μια δεύτερη κατηγορία, τους humiliores (ταπεινότεροι). Οι αγρότες, ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης, αποτελούσαν ενιαία κοινωνική ομάδα. Αντίθετα ο αστικός πληθυσμός, ανάλογα με το εργασιακό καθεστώς χαρακτηριζόταν από μεγαλύτερα περιθώρια 4

5 ευκινησίας στην διαστρωμάτωση της συγκεκριμένης κατηγορίας. Αυτοί που ανήκαν στην ανώτερη κοινωνική βαθμίδα είχαν οικονομικά προνόμια και συχνά αντιδρούσαν στην καθεστηκυία τάξη, ενώ μπορούσαν να μεταπηδήσουν στις κατώτερες κατηγορίες των honestiores. Ποιες αλλαγές σημειώθηκαν στις κοινωνικές δομές κατά τη μέση και ύστερη βυζαντινή περίοδο; Από τον 9 ο αι. σχηματίστηκε η κατηγορία των μεγάλων γαιοκτημόνων, που απέκτησαν μεγάλη δύναμη χάρη στους ισχυρούς συγγενικούς δεσμούς και την άσκηση κρατικών λειτουργημάτων. Έτσι δημιουργήθηκε η κατηγορία των δυνατών, η οποία σταδιακά μονοπώλησε τα ανώτερα εκκλησιαστικά και κρατικά αξιώματα. Η περίοδος από τον 10 ο αι. ως τις αρχές του 11 ου αι. χαρακτηρίζεται από ανταγωνισμό ανάμεσα στην κεντρική εξουσία και τους γαιοκτήμονες. Οι αυτοκράτορες προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν τις πολιτικές και κοινωνικές ισορροπίες και να περιορίσουν τις καταχρήσεις των δυνατών. Μάλιστα οι αυτοκράτορες του 11 ου αι. στηρίχτηκαν στη «μεσαία αστική» τάξη και χρησιμοποίησαν στον κρατικό μηχανισμό πρόσωπα που δεν ανήκαν στις μεγάλες οικογένειες. («άρτι προκόπτειν αρξαμένους»). Από το 2 ο μισό του 11 ου αι. οι αυτοκράτορες απέτυχαν μπροστά στην αντίδραση της αριστοκρατίας της γης. Μάλιστα οι Κομνηνοί αναδιοργάνωσαν την αυλική ιεραρχία στα δικά τους μέτρα. Τέλος στα χρόνια των Παλαιολόγων η «άρχουσα» τάξη απέκτησε κλειστό και συμπαγή χαρακτήρα. Ποιες γλώσσες επικρατούσαν στη βυζαντινή αυτοκρατορία κατά την πρώιμη περίοδο και πότε τα ελληνικά γίνονται η μόνη επίσημη γλώσσα της αυτοκρατορίας; Κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο η αυτοκρατορία ήταν μια πολύγλωσση κοινωνία: 1. Δυτικά λατινικά επίσημη γλώσσα της διοίκησης 2. Ανατολικά i. λατινικά γλώσσα διοίκησης, στρατού, δυτικών εποίκων ii. ελληνικά γλώσσα επικοινωνίας, διεκπεραίωσης επαρχιακής διοίκησης 3. Συρία συριακά 4. Μεσοποταμία, Παλαιστίνη συριακά, αραμαϊκά, αραβικά 5. Αίγυπτος ελληνικά, κοπτικά. Από τον 5 ο αιώνα, με την απώλεια του μεγαλύτερου τμήματος της αυτοκρατορίας στη Δύση, ο ρόλος της λατινικής γλώσσας στην Ανατολή υποβαθμίζεται. Στις αρχές του 7 ου αιώνα τα ελληνικά έγιναν η μόνη επίσημη γλώσσα της αυτοκρατορίας. Στα μέσα του 7 ου αιώνα οι αραβικές κατακτήσεις συντέλεσαν στην απομάκρυνση των πληθυσμών που μιλούσαν συριακά, αραβικά και κοπτικά. Έτσι τα εδάφη της αυτοκρατορίας περιορίστηκαν σε περιοχές ελληνόφωνες, με συνέπεια η ελληνική γλώσσα να υπερέχει και στη δημόσια και στην ιδιωτική ζωή. Πάντως η βυζαντινή κοινωνία πάντα χαρακτηριζόταν από πολυγλωσσία. 5

6 Ποιες αλλαγές υπέστη η ελληνική καθημερινή γλώσσα του βυζαντινού ανθρώπου και σε ποια ή τι είδους κείμενα διασώζονται δείγματά της; Η ελληνική καθημερινή γλώσσα του βυζαντινού ανθρώπου υπέστη αρκετές αλλαγές: 1. εξαφάνιση ποιότητας φωνηέντων (μακρά βραχέα) 2. παύση προφοράς διφθόγγων 3. συγχώνευση μέσης και παθητικής φωνής 4. εξαφάνιση ευκτικής και δοτικής πτώσης. Δείγματα καθημερινής γλώσσας Αποσπάσματα διαλόγων, όπως ο διάλογος μεταξύ δήμων και αγγελιαφόρου του Ιουστινιανού, ελάχιστοι στίχοι λαϊκών ποιημάτων, μαρτυρίες από παπύρους και επιγραφές. Από ποιους χρησιμοποιήθηκε η διάλεκτος των αττικιστών της ρωμαϊκής περιόδου, ποιας αρχαίας διαλέκτου ήταν εξέλιξη, και γιατί η Εκκλησία είχε αρνητική στάση προς αυτήν; Παράλληλα με την καθομιλουμένη γλώσσα διατηρήθηκαν και γλωσσικά ιδιώματα της αρχαιότητας, όπως η αττική διάλεκτος των αττικιστών της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής περιόδου. Η γνώση της αποτελούσε το διακριτικό μιας κοινωνικής και πνευματικής ελίτ. Χρησιμοποιήθηκε κυρίως σε λογοτεχνικά κείμενα και δύσκολα γινόταν κατανοητή. Η στάση της Εκκλησίας απέναντι στην «επιδεικτική» γλώσσα ήταν αρνητική, ενώ πολλοί καλλιεργημένοι κύκλοι πίστευαν ότι είχε μειονεκτήματα. Ποια ήταν η γλώσσα της Αγίας Γραφής και των λειτουργικών βιβλίων ; Η γλώσσα της Αγίας Γραφής και των λειτουργικών βιβλίων ήταν η ελληνιστική κοινή που ήταν κατανοητή από ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού. Ποια οικιστικά χαρακτηριστικά των πρώιμων βυζαντινών πόλεων εμφανίζονται στον πολεοδομικό σχεδιασμό της Κωνσταντινούπολης και ποια οφείλονται στην επιλογή της ως πρωτεύουσας; Πρώιμη βυζαντινή περίοδος (4 ος -μέσα 7 ου αιώνα) Ο οικιστικός χαρακτήρας των βυζαντινών πόλεων διατήρησε τον χαρακτήρα των πόλεων της αρχαιότητας. Βέβαια ιστορικές αλλαγές (π.χ. καθιέρωση χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας), συνέβαλαν στην αναδιάταξη πολεοδομικών δομών. Οι καινούργιες πόλεις που ιδρύθηκαν μετά το 324, δείχνουν τάσεις διαφοροποίησης, εξαιτίας μιας νέας νοοτροπίας στον πολεοδομικό σχεδιασμό και στη λειτουργία των αστικών συνόλων. Ο πολεοδομικός σχεδιασμός της Κωνσταντινούπολης 1. ιδανικό στρατηγικό σημείο 2. αύξηση έκτασης παλαιάς πόλης 3. κίνητρα για την αύξηση του πληθυσμού (προνόμιο δωρεάν άρτου και θεαμάτων για το λαό, παλάτια για τις ανώτερες τάξεις) 6

7 4. ελληνιστική παράδοση φαρδιές λεωφόροι, που πλαισιώνονταν από κιονοστοιχίες, με δευτερεύοντες δρόμους κυκλοφορίας οχημάτων και με άνετα μαγαζιά, στολισμός πόλης με έργα τέχνης, κυρίως περίοπτης γλυπτικής 5. διεύρυνση Ιπποδρόμου και μετατροπή του σε κέντρο δημόσιας ψυχαγωγίας συνδεδεμένο με εκδηλώσεις αυτοκρατορικής εθιμοτυπίας. Δίπλα κτίστηκε το παλάτι της Δάφνης, μπροστά από το παλάτι μια πλατεία, το Αυγουσταίον, κοντά κτίστηκε το κτίριο της Συγκλήτου, ενώ διατηρήθηκαν τα δημόσια λουτρά του Ζευξίππου. 6. η Μέση λεωφόρος οδηγούσε στο Forum του Μ. Κωνσταντίνου. Φαίνεται ότι ο Κωνσταντίνος είχε την πρόθεση να δώσει στη νέα πρωτεύουσα χριστιανικό χαρακτήρα. Μολονότι ο αριθμός των εκκλησιών που ιδρύθηκαν δεν ήταν πολύ μεγάλος και οι αρχαίοι ειδωλολατρικοί ναοί και τα εθνικά κτίρια δεν καταστράφηκαν, εντούτοις η χριστιανική εκκλησία κατέλαβε εξέχουσα θέση στη δομή της νέας πρωτεύουσας. Άλλες σημαντικές πόλεις Αντιόχεια, Νίκαια, Θεσσαλονίκη, Φίλιπποι, Αλεξάνδρεια, Αίγυπτος, Βηρυτός, Έφεσος, Μίλητος, Κόρινθος, Ναϊσσός, Αδριανούπολη, Καισάρεια, Λάρισα, Σίρμιον, Μεσημβρία, Άγκυρα, Μελιτηνή, Δάρας κ.ά. Οικιστικά χαρακτηριστικά των πρώιμων βυζαντινών πόλεων 1. ήταν τειχισμένες 2. διέθεταν οργανωμένο σύστημα δρόμων, με δύο κύριες, φαρδιές λεωφόρους (cardo decumanus), οι οποίες διασταυρώνονταν κάθετα και κατέληγαν στις κεντρικές πύλες της πόλης 3. οι κεντρικές λεωφόροι περικλείονταν με σκεπαστές στοές, κοσμημένες με ψηφιδωτά δάπεδα. Στο πίσω μέρος των στοών υπήρχαν εμπορικά καταστήματα 4. διατήρησαν στοιχεία του παρελθόντος, όπως θέατρα, δημόσια λουτρά, γυμναστήρια, οικοδομήματα, όπου στεγάζονταν δημόσιες υπηρεσίες, αγορές, ενώ οι μεγαλύτερες είχαν και ιππόδρομο 5. οι βασικές ανάγκες διαβίωσης εξυπηρετούνταν από σιταποθήκες, υδραγωγεία και δεξαμενές 6. έξω από τα τείχη υπήρχαν νεκροταφεία, περιβόλια και επαύλεις, ενώ μερικές φορές μια εβραϊκή συνοικία με τη Συναγωγή της. Η μετάβαση από την εθνική θρησκεία στον χριστιανισμό επέφερε αλλαγές στις πόλεις: 1. προσθήκη κεντρικής εκκλησίας με σημαντικό αριθμό διοικητικών κτιρίων και ενδιαιτημάτων 2. πολλαπλασιασμός αριθμού εκκλησιών 3. εγκατάλειψη πολλών ειδωλολατρικών λατρευτικών μνημείων και μετατροπή τους σε χριστιανικές εκκλησίες. 7

8 Ποιοι ήταν οι curiales και ο ρόλος τους στη διοίκηση των πόλεων; Curiales Η διοικητική οργάνωση των πρωτοβυζαντινών πόλεων συνέχισε τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική παράδοση. Οι αξιωματούχοι των μονάδων αυτοδιοίκησης και συγκεκριμένα οι έπαρχοι των πόλεων στρατολογούνταν από την τάξη των Συγκλητικών. Ταυτόχρονα υπήρχε και το σώμα των βουλευτών των πόλεων (curiales), οι οποίοι αρχικά διορίζονταν από την τάξη των ιππέων, αλλά προς το τέλος του 4 ου αιώνα αποτέλεσαν μια κλειστή, νομικά καθορισμένη κοινωνική ομάδα. Τα μέλη της ομάδας έπρεπε να ήταν μόνιμοι πολίτες της πόλης και να κατέχουν μεσαία ή και μικρή ακίνητη περιουσία. Υποχρεώσεις βουλευτών 1. υπηρετούν στα συμβούλια 2. είχαν συλλογικές αρμοδιότητες στη διαχείριση αστικών υπηρεσιών 3. μεριμνούν για την επισκευή έργων κοινής ωφέλειας, για την καθαριότητα των δρόμων και των αποχετεύσεων, για τη διοργάνωση θεαμάτων, για την επιτήρηση της αγοράς, για κάθε έκτακτη κρατική υποχρέωση 4. τα έξοδα καλύπτονταν από το ταμείο της πόλης, που τροφοδοτούνταν από έκτακτες εισφορές, φόρους, εισοδήματα, αλλά και από τους ίδιους τους βουλευτές Οι βουλευτές επιθυμούσαν να απαλλαγούν από το αξίωμά τους και να αποκτήσουν μια θέση στο δημόσιο ή στη Σύγκλητο, να γίνουν κληρικοί ή καθηγητές, να εγκατασταθούν στην ύπαιθρο ή να εργαστούν στα κρατικά εργαστήρια, άλλοι γίνονταν φυγάδες ή απέφευγαν να παντρευτούν για να μην κληροδοτήσουν το αξίωμά τους. Το πρόβλημα αυτό αντιμετωπίστηκε με : 1. απαγόρευση ένταξης των βουλευτών σε δημόσιες ή εκκλησιαστικές υπηρεσίες 2. απαγόρευση πώλησης των περιουσιών Τελικά η συνεχής πίεση οδήγησε στη διάλυση του βουλευτικού αξιώματος. Σε τι διέφερε η αστική από την αγροτική ζωή; Αναφέρετε κατηγορίες ατόμων που ζούσαν στις πρωτοβυζαντινές πόλεις. Πόλεις Οι πόλεις ως κέντρα συγκέντρωσης, μεταποίησης και εξαγωγής προϊόντων αποτελούσαν πόλους έλξης πολλών ανθρώπων Πληθυσμός πόλεων Διοικητικοί και εκκλησιαστικοί αξιωματούχοι, πλούσιοι γαιοκτήμονες, έμποροι, άνθρωποι των γραμμάτων και του πνεύματος, βιοτέχνες, μαγαζάτορες, ξένοι επισκέπτες, εργάτες, ηθοποιοί, πόρνες, χορεύτριες, ζητιάνοι. Πλεονεκτήματα ζωής στην πόλη σε σχέση με την αγροτική ζωή 1. εργασία 2. άμεση πληροφόρηση για τα κοινά 3. οργανωμένο σύστημα για κάλυψη βασικών βιοτικών ανέσεων (π.χ. δημόσια λουτρά) 4. παροχή διασκεδάσεων (θέατρο, θηριομαχίες, ιππόδρομος, ταβέρνες, πορνεία). Ο χαρακτήρας μιας πόλης προσδιοριζόταν με βάση: 1. τον γεωγραφικό χώρο 2. τις δυνατότητες οδικής επικοινωνίας 8

9 3. τα οχυρωματικά έργα 4. τις οικιστικές συνθήκες. Έτσι προσδιοριζόταν 1. η φυσιογνωμία 2. η οικονομική ευημερία 3. η πληθυσμιακή σύσταση 4. η συμπεριφορά των κατοίκων μιας πόλης. Πληθυσμός Μια μεγάλη επαρχιακή πόλη είχε περίπου κατοίκους, ενώ μια μέση από 5000 μέχρι κατοίκους. Ποιες είναι οι κύριες αιτίες της παρακμής των βυζαντινών πόλεων από τον 7 ο αι. ως τα μέσα του 9 ου αι. -αναφέρετε από ένα συγκεκριμένο παράδειγμα πόλης που παράκμασε εξαιτίας μίας συγκεκριμένης αιτίας. Αίτια παρακμής βυζαντινών πόλεων 1. επιδημίες 2. φυσικές καταστροφές 3. ξένες επιδρομές των Σλάβων και των Αβάρων στα Βαλκάνια και των Περσών στη Μ. Ασία. Παραδείγματα Αθήνα Ο οικισμός περιορίστηκε στην Ακρόπολη, ενώ η εγκατάλειψη της Αγοράς έχει συνδυαστεί με τις σλαβικές επιδρομές στον ελλαδικό χώρο Θεσσαλονίκη Η πόλη, αν και πολιορκήθηκε από τους Σλάβους και τους Αβάρους 5 φορές και πλήγηκε από λοιμούς και πείνα, κατάφερε να επιβιώσει. Δέχτηκε πολλούς πρόσφυγες. Η οικοδομική δραστηριότητα ήταν περιορισμένη, ενώ πολλοί Θεσσαλονικείς του 7 ου αιώνα μάλλον ζούσαν μια αγροτική παρά αστική ζωή. Πόλεις Μικράς Ασίας Ακολούθησαν πορεία παρακμής. Από τις γειτονικές πόλεις προς την πρωτεύουσα μόνο η Νίκαια επέζησε. Οι Σάρδεις, η Πέργαμος και η Άγκυρα μετά τις περσικές επιδρομές εγκαταλείφθηκαν, ενώ τα φρούριά τους συνέχισαν να υπάρχουν. Έφεσος Μετά τις περσικές επιθέσεις η αγορά εγκαταλείφθηκε. Αργότερα κτίσθηκαν καινούργια τείχη. Τα δημόσια κτίρια έχασαν την αρχική λειτουργία τους. Η οικοδομική δραστηριότητα περιορίστηκε. Ποιος είναι ο οικιστικός χαρακτήρας μίας τυπικής πόλης την εποχή της παρακμής της αστικής ζωής; Οικιστικός χαρακτήρας μίας τυπικής πόλης 1. η πόλη αποτελούνταν από οχυρωμένο χώρο 2. τα τείχη κτίζονταν με οικοδομικό υλικό από τα ερείπια προγενέστερων κτιρίων 3. τα αρχαία δημόσια κτίρια είτε εγκαταλείφθηκαν είτε χρησιμοποιήθηκαν από καταπατητές 9

10 4. οι εκκλησίες διασώθηκαν, αλλά έχασαν την παλαιά τους οντότητα 5. στο κεντρικό κλίτος των βασιλικών κτιζόταν μικρότερη εκκλησία, ενώ τα πλευρικά κλίτη και τα προσκτίσματα χρησιμοποιούνταν για διάφορες λειτουργίες (π.χ. νεκροταφεία) 6. μοναστήρια και κοιμητήρια έγιναν μέρος του οικιστικού πυρήνα 7. τα σπίτια ήταν μικρά και προχειροκατασκευασμένα, με αυλές 8. τα παλαιά υδραγωγεία ήταν εκτός λειτουργίας και η παροχή νερού γινόταν με την κατασκευή μικρών κινστερνών 9. μικρά οικιστικά σύνολα απλώθηκαν εκτός των τειχών με ανεξάρτητο σύστημα παροχής νερού και με στοιχειώδεις ευκολίες. Ποιες πληροφορίες αντλούμε από τα Θαύματα του Αγίου Αρτεμίου για την Κωνσταντινούπολη την περίοδο αυτή; Σύμφωνα με τα Θαύματα του Αγίου Αρτεμίου η Κωνσταντινούπολη: 1. παρέμενε κέντρο εμπορικής και επαγγελματικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια του 7 ου αιώνα 2. το 740 τα τείχη της έπαθαν σοβαρές ζημιές από σεισμό, γι αυτό ο αυτοκράτορας Λέων Γ επέβαλε ειδικό φόρο για την πρόσληψη εργατών 3. μετά το λοιμό του 747 ο πληθυσμός της μειώθηκε σημαντικά, με αποτέλεσμα να γίνει μεταφορά εποίκων από την Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου 4. γύρω στο 760 η πόλη δίνει την εικόνα εγκατάλειψης και ερήμωσης, ενώ πολλά μνημεία, αγάλματα, ανάκτορα, δημόσια λουτρά κ.ά. είναι καταστρεμμένα 5. η οικοδομική δραστηριότητα περιορίστηκε σε οχυρωματικά έργα και επισκευές ζημιών 6. αλλαγή σημειώνεται κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Θεόφιλου ( ). Ποιος είναι ο οικιστικός χαρακτήρας των βυζαντινών πόλεων κατά την περίοδο της ανάκαμψης; Οικιστικός χαρακτήρας των βυζαντινών πόλεων 1. δεν απέκτησαν το μνημειακό χαρακτήρα της πρώιμης περιόδου 2. το πολεοδομικό τους σχέδιο δεν στηρίχτηκε σε συγκεκριμένο σχεδιασμό 3. τα σπίτια ήταν κακοκτισμένα, συνωστίζονταν με μεσοτοιχίες σε λαβυρινθώδεις δρόμους ή ήταν κτισμένα διάσπαρτα σε πλήρη αταξία 4. είχαν ιδιωτικό χαρακτήρα, αφού δεν υπήρχαν οργανωμένοι κοινόχρηστοι χώροι και κεντρικές πλατείες 5. τα εμπορικά καταστήματα και τα βιοτεχνικά εργαστήρια αναπτύσσονταν κατά μήκος των στενών δρόμων, ακόμα και σε αυλές σπιτιών 6. δεν υπήρχαν δημόσια λουτρά, θέατρα, αίθουσες συνεδριάσεων, στοές 7. ο ιππόδρομος επέζησε μόνο στην Κωνσταντινούπολη 8. ο μοναδικός τόπος δημοσίων συγκεντρώσεων ήταν η εκκλησία 9. η ζωή είχε διασπαστεί σε γειτονιές, καθεμιά είχε τη δική της μικρή εκκλησία, ενώ από τον 10 ο αιώνα κτίζονταν και ιδιωτικά παρεκκλήσια 10. τα αστικά μοναστήρια ήταν ενταγμένα στο πολεοδομικό χώρο 11. δημιουργήθηκαν κοιμητήρια μέσα στις πόλεις, κυρίως στους περιβόλους των εκκλησιών 10

11 12. οι οχυρώσεις ακολούθησαν καθορισμένο σχεδιασμό εκμεταλλευόμενες το έδαφος και τις προγενέστερες οχυρώσεις: υπήρχε μια οχυρωμένη ακρόπολη, με στρατιωτικό χαρακτήρα, η οποία χωριζόταν από τον οικισμό με τείχος 13. η μέριμνα της κεντρικής διοίκησης για την αντιμετώπιση πρακτικών θεμάτων ήταν συστηματικά οργανωμένη. Ποιες αλλαγές παρατηρούνται στη διοίκηση, στην οικονομία και στην κοινωνική διαστρωμάτωση; Διοίκηση 1. το σώμα των βουλευτών είχε αφανιστεί 2. το αξίωμα του επάρχου του πραιτωρίου είχε εκλείψει από τον 8 ο αιώνα 3. η Βουλή των πόλεων καταργήθηκε 4. υποβαθμίστηκε ο ρόλος της Εκκλησίας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής, εξαιτίας της αστικής συρρίκνωσης και της αυτονομίας των μοναστηριών 5. ο διοικητής του θέματος με τη βοήθεια πολιτικών υπαλλήλων είχε και πολιτικά καθήκοντα (επιβολή τάξης, προστασία πολιτών, συντήρηση δρόμων, δημόσια έργα) 6. κατά τον 11 ο και 12 ο αιώνα παρατηρούνται μορφές αυτοδιοίκησης: ύπαρξη άρχοντα, με δικαιοδοσίες ελέγχου της αγοράς. Οικονομική κατάσταση και σύνθεση της κοινωνίας : 1. οι πόλεις γίνονται πόλος έλξης 2. σταδιακή εγκατάσταση ξένων εμπόρων στις πόλεις (Ρώσοι, Βενετοί, Γενουάτες κ.ά.) 3. ήρθε στο προσκήνιο η «μέση αστική τάξη» (έμποροι, επαγγελματίες, βιοτέχνες), η οποία με τις δραστηριότητές της προσδιορίζει την οικονομική και οικιστική φυσιογνωμία της πόλης. Ποια ήταν η οικιστική διαμόρφωση των υστεροβυζαντινών πόλεων, ιδιαίτερα των πόλεων-κάστρων; Χαρακτηριστικά υστεροβυζαντινών πόλεων 1. υπήρχε στενότητα χώρου 2. οικοδομήθηκαν σε σημεία όπου η φυσική διαμόρφωση του εδάφους διευκολύνει την άμυνα, δηλαδή σχηματίστηκαν σε βραχώδεις, δυσπρόσιτους λόφους 3. οι συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων δεν ήταν άνετες 4. οι κοινόχρηστοι χώροι ήταν στενοί και περιορισμένοι 5. υπήρχε η αίσθηση ασφάλειας σε συνδυασμό με την ύπαρξη ισχυρών τειχών. Οι πόλεις διακρίνονται σε δύο διαμορφωμένα υποσύνολα: 1. η άνω πόλη: i. καταλάμβανε τα υψηλότερα και ασφαλέστερα σημεία ii. αποτελούσε χώρο ενδιαίτησης των πλουσιοτέρων κατοίκων iii. εκεί ήταν το διοικητικό κέντρο της πόλης (π.χ. κατοικία τοπικού διοικητή, οικήματα δημοσίων υπαλλήλων, αποθήκες, εργαστήρια κ.λπ.) iv. στην κορυφή βρισκόταν η ακρόπολη, το έσχατο αμυντικό στήριγμα. 2. κάτω πόλη: 11

12 i. ασκούνταν οι κύριες οικονομικές, πνευματικές, θρησκευτικές κ.ά. δραστηριότητες ii. βρίσκονταν η αγορά, οι εκκλησίες, το λιμάνι, οι οδικοί άξονες iii. κατοικούσαν τα αστικά στρώματα iv. σε ιδιαίτερες συνοικίες κατοικούσαν αλλοεθνείς ή αλλόθρησκοι (Ιταλοί έμποροι είχαν πετύχει την τείχιση της συνοικίας τους σε ορισμένες πόλεις π.χ. Κωνσταντινούπολη, Τραπεζούντα λόγω του αποικιοκρατικού χαρακτήρα της παρουσίας τους) Τι είδους οικήματα διασώζονται σε πόλεις όπως ο Μυστράς και η Μονεμβασιά ; Σώζονται αρκετά παραδείγματα οικημάτων σε πόλεις όπως ο Μυστράς, η Μονεμβασιά, το Μουχλί. Πρόκειται για κατοικίες αριστοκρατών ή εμπόρων, κατασκευασμένες από ανθεκτικά οικοδομικά υλικά. Αναπτύσσονται σε ύψος δύο ορόφων. Όταν είναι κτισμένες σε επικλινή εδάφη, ακολουθούν την ομαλή κλίση της πλαγιάς του λόφου. Τα πλούσια σπίτια διέθεταν ιδιωτικές στέρνες, μικρούς κήπους και ιδιωτικά παρεκκλήσια. Χαρακτηριστικά είναι δύο αρχοντικά στον Μυστρά, του Λάσκαρη και του Φραγκόπουλου. Σ αυτά ο ένας όροφος στέγαζε βοηθητικούς χώρους, ενώ ο δεύτερος χρησίμευε ως κατοικία της οικογένειας. Ποια ήταν τα διοικητικά χαρακτηριστικά των υστεροβυζαντινών πόλεων ; Το πολιτικό και διοικητικό καθεστώς των υστεροβυζαντινών πόλεων χαρακτηρίζεται από: 1. αυξημένη πολιτική και διοικητική αυτονομία 2. εμφάνιση δεσποτών, τοπικών αρχόντων με χαλαρή εξάρτηση από την αυτοκρατορική εξουσία σε περιοχές σημαντικές, αλλά γεωγραφικά αποκομμένες από την πρωτεύουσα 3. μετατόπιση της εξουσίας στα χέρια τοπικών ισχυρών αριστοκρατικών οικογενειών που έλεγχαν τη διακυβέρνηση και την οικονομία της περιοχής (π.χ. Μονεμβασιά, Αθήνα) Ιδιαίτερα Οι αποκαλούμενες «πόλεις-κάστρα» που ήταν κτισμένες σε στρατηγικά σημεία, προστατεύονταν από ισχυρά τείχη και έντονη στρατιωτική παρουσία, γεγονός που απέτρεπε την εκδήλωση επαναστατικών κοινωνικών κινημάτων, ήταν σε θέση να αψηφούν τις αυτοκρατορικές διαθέσεις. Αντίθετα σε άλλες πόλεις της αυτοκρατορίας, όπου το αστικό στοιχείο ήταν ισχυρότερο και συνειδητοποιημένο, όπως η Θεσσαλονίκη ή η Αδριανούπολη, εκδηλώθηκαν έντονες κοινωνικές συγκρούσεις, με χαρακτηριστικότερη αυτή των Ζηλωτών στη Θεσσαλονίκη ( ). Πώς διαμορφώθηκε η κοινωνική και οικονομική σύνθεση του υστεροβυζαντινού κόσμου; Μεταξύ του πληθυσμού υπήρχαν διοικητικοί αξιωματούχοι, στρατιωτικοί, μοναχοί, άνθρωποι του πνεύματος, έμποροι, βιοτέχνες, εργάτες, καθώς και ξένες 12

13 πληθυσμιακές ομάδες που προστέθηκαν και σταδιακά κατόρθωσαν να ελέγχουν το εξωτερικό εμπόριο της αυτοκρατορίας, χάρη στην παραχώρηση προνομίων κυρίως στις ιταλικές εμπορικές παροικίες του κράτους. Εξαίρεση αποτελούσε η Μονεμβασιά. Ανάμεσα στον 13 ο και τον 15 ο αι. οι αριστοκράτες απέκτησαν μεγαλύτερη οικονομική δύναμη χάρη στην παραχώρηση προνομίων, όπως κρατικά αξιώματα, γη και δυνατότητα είσπραξης φόρων από τους Παλαιολόγους. Τότε τα μεσοαστικά και μικροαστικά στρώματα εκδήλωσαν ριζοσπαστικές κοινωνικές επαναστάσεις με πιο χαρακτηριστικές αυτές της Θεσσαλονίκης και της Αδριανούπολης. Στον περίγυρο των πόλεων ζούσαν οι αγρότες, που σταδιακά μετατράπηκαν σε πάροικους, εξαιτίας των συχνών δωρεών γης σε ευνοούμενους συνεργάτες των αυτοκρατόρων και σε μονές. 13

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 6 ος 9 ος αι Οικονομική κατάσταση στο Βυζάντιο από το β μισό του 6 ου αι. αρχές 9 ου αι. το κίνημα του Θωμά του Σλάβου 6 ος 8 ος αι. Προβλήματα δημογραφικά Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ Πόλη: Οικισμός μόνιμου χαρακτήρα με μικρό ή μεγάλο πληθυσμιακό μέγεθος, δομημένος έτσι ώστε να εξυπηρετεί τη ζωή των κατοίκων της. Οικισμός: Κατοικημένη περιοχή, οριοθετημένη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Οι βυζαντινοί ήταν καλά πληροφορημένοι για τις γειτονικές χώρες από δικούς τους ανθρώπους. Όταν έφταναν επισκέπτες, έμποροι, μισθοφόροι ή στρατιωτικοί φυγάδες, ή ακόμα κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Άγιοι της Θεσσαλονίκης.

Οι Άγιοι της Θεσσαλονίκης. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οι Άγιοι της. Ενότητα 1: Θεσσαλονίκη: Ιστορικά και Πολιτισµικά Χαρακτηριστικά Συµεών Πασχαλίδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Έτσι ήταν η Θεσσαλονίκη στην αρχαιότητα - Υπέροχη ψηφιακή απεικόνιση

Έτσι ήταν η Θεσσαλονίκη στην αρχαιότητα - Υπέροχη ψηφιακή απεικόνιση Έτσι ήταν η Θεσσαλονίκη στην αρχαιότητα - Υπέροχη ψηφιακή απεικόνιση - Με την βοήθεια της τεχνολογίας αρχαιολόγοι κατάφεραν να απεικονίσουν την Θεσσαλονίκη της αρχαιότητας - Μια ζηλευτή πόλη με Ιππόδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι 1 Ενότητα #2: Βασικές Γνώσεις I Οικονομία και κοινωνία στη Βαρβαρική Δύση Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα Ηφαίστειο της Θήρας Η Μινωική Κρήτη λόγω της εμπορικής αλλά και στρατηγικής θέσης της έγινε γρήγορα μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη. Οι Μινωίτες πωλούσαν τα προϊόντα τους σε όλη τη Μεσόγειο με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Κωνσταντίνος Λιάκος Β2 49 ο Γυμνάσιο Αθηνών 2011-2012 Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Πρωτοβάθμια εκπαίδευση Όπως και στον σύγχρονο κόσμο, έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού.

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (file://localhost/c:/documents%20and%20settings/user/επιφάνεια%20εργασίας/κ έντρο%20εξ%20αποστάσεως%20επιμόρφωσης%20- %20Παιδαγωγικό%20Ινστιτούτο.mht) Κέντρο Εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

H ιστορία του κάστρου της Πάτρας

H ιστορία του κάστρου της Πάτρας H ιστορία του κάστρου της Πάτρας Από την Αρχαιότητα μέχρι την Α' περίοδο Τουρκοκρατίας Μία εργασία της ομάδας Γ (Αβούρης Ε, Γεωργίου Ν, Καρατζιάς Γ, Παπατρέχας Ι) Το κάστρο βρίσκεται στα νότια της Ελλάδας,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Το δουλοκτητικό σύστημα 2.1 ΤΟ ΔΟΥΛΟΚΤΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ )

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ ) 2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ. 20-23) 2.1. Η Χώρα. Νείλος : Πηγές από Αιθιοπία και δέλτα. Δυτικά : Η Λιβυκή έρημος. Ανατολικά : Η έρημος του Σινά έως Ερυθρά Θάλασσα. Λάσπη Ευφορία. Άνω Αίγυπτος-Κάτω Αίγυπτος. 2.2.

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΛΕΜΕΣΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/Ο6/2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ---------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 30 π.χ. Θάνατος του Μ. Αλεξάνδρου Έλλειψη διαδόχου (νόμιμου και ικανού) διασπαστικές τάσεις: 1. Εξεγέρσεις (Αθηναίων και Αιτωλών) εναντίον των Μακεδόνων υποταγή των Αθηναίων 2. Εξεγέρσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι 1 Ενότητα #3: Βασικές Γνώσεις II Η κοινωνία κατά την καρολίγγεια περίοδο Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας ελληνιστικός ονομάστηκε o πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων κατά τους τρεις

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ POWER RANGERS Δήμητρα Κίμογλου Μυρτώ Κώστα Θανάσης Πάσσαρης Οδυσσέας Κοντοπούλης 1. Χάρτης τη Πόλης της Θεσσαλονίκης 2. Ο Ναός της Αχειροποίητου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ

Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ Στην αρχαϊκή εποχή εικάζεται ότι υπήρχε κάποιο είδος θεατρικής κατασκευής στο χώρο που βρίσκονται τα σημερινά ευρήματα του θεάτρου, ενώ στα κλασσικά χρόνια υπήρχε σίγουρα κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑΣ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ ΕΝΕΤΙΚΑ ΤΕΙΧΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος 1. Η μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας Η τεράστια αυτή πυραμίδα είναι το αρχαιότερο από τα εφτά θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, αλλά είναι το μόνο που διασώζετε 4.000χ.Όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (

ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ( ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (1100-750 π.χ.).) Ή ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΚΥΡΙΑ ΠΗΓΗ ΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΣΕ ΑΥΤΌ ΟΦΕΙΛΕΙ ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΟΜΗΡΙΚΗ. ΩΣΤΟΣΟ ΟΙ ΟΡΟΙ ΣΚΟΤΕΙΝΟΙ ΑΙΩΝΕΣ Ή ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Με τον Αιγυπτιακό

Με τον Αιγυπτιακό Με ποιον πολιτισμό θα ασχοληθούμε; Με τον Αιγυπτιακό Η θέση της Αιγύπτου Τι βλέπετε; Αίγυπτος και Νείλος Η Αίγυπτος οφείλει την ύπαρξη της στον Νείλο. Το άγονο έδαφος κατέστη εύφορο χάρη στις πλημμύρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ Εισαγωγικά: ΟΡΙΣΜΟΣ: Με τον όρο μυκηναϊκός πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της ΎστερηςΕποχήςτουΧαλκούαπότο1600-1100 π. Χ. που αναπτύχθηκε κυρίως στην κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Σπάνια έχει κάποιος την ευκαιρία να διαβεί 2400 χρόνια ιστορίας, συγκεντρωµένα σε µια έκταση 58,37 εκταρίων που περικλείεται ανάµεσα στα τείχη της Μεσαιωνικής Πόλης. Έναν

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Μοναχισμός

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Μοναχισμός 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Μοναχισμός Της Μαργαρίτας Βελέντζα Γ1 2011-2012 Με τον όρο μοναχισμός στον Χριστιανισμό εννοείται το θρησκευτικό κίνημα των λαϊκών -κυρίως- που με βάση το κήρυγμα του Ιησού και την

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ Στο θρόνο βρίσκεται ο Αλέξιος Α Κομνηνός 1081 1118 (ιδρυτής δυναστείας Κομνηνών) Ο Αλέξιος Α Κομνηνός μπροστά στο Χριστό Ο Αλέξιος Α διαπραγματεύεται με τους σταυροφόρους

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος και Πολιτική

Πόλεμος και Πολιτική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθημα 3 ο : Η Ελληνική Αρχαιότητα. Η ακμή και η παρακμή της Πόλης. Μακεδονικός τρόπος πολέμου. 4 ος αι. π.χ. 4 ος αι. μ.χ. Γεώργιος Μαργαρίτης,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) (συνέχεια) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Το Φρούριο της Καντάρας. Κατεχόμενη Κύπρος

Το Φρούριο της Καντάρας. Κατεχόμενη Κύπρος Το Φρούριο της Καντάρας Κατεχόμενη Κύπρος Εισαγωγή Το φρούριο της Καντάρας αποτελεί ένα από τα τρία σημαντικά κάστρα κτισμένα πάνω στην οροσειρά του Πενταδάκτυλου στην επαρχία Αμμοχώστου στην κατεχόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική περίοδος

Προϊστορική περίοδος ΕΦΕΣΟΣ Ιστορικό πλαίσιο Θέση Η Έφεσος βρίσκεται σε απόσταση 70 χλμ. νότια της Σμύρνης, κοντά στις εκβολές του ποταμού Καΰστρου. Κατοικήθηκε αδιάλειπτα έως τις ημέρες μας, αν και παρήκμασε μετά την αραβική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ(Project)

ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ(Project) ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ(Project) Θέµα: Εσωτερική πολιτική της Μακεδονικής δυναστείας 9 ος - 11 ος αιώνας Οργάνωση σχεδίου Έλσα Βαρδάκα Εφαρµογή Σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο

1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο Τα όρια του βυζαντινού κράτους από τα μέσα του 7ου ως τον 9ο αιώνα. Επεξεργασία: Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. ΙΜΕ http://www.ime.gr/chronos/09/gr/gallery/main/others/o2p 2.html I. Ο ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 2,7: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΥΤΙΚΗ. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΦΕΟΥ ΑΡΧΙΑΣ (8 ος -13 ος αι.)

ΚΕΦ. 2,7: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΥΤΙΚΗ. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΦΕΟΥ ΑΡΧΙΑΣ (8 ος -13 ος αι.) ΚΕΦ. 2,7: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΥΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΦΕΟΥ ΑΡΧΙΑΣ (8 ος -13 ος αι.) Φραγκικό κράτος : κοινωνία κυρίως αγροτική Εποχή Μεροβιγγείων: ανασφάλεια αγροτικού πληθυσμού αναζήτηση προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα Η ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΠΑΛΟΓΟΥ ΣΟΦΙΑ A. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο: Χαλκίδα Στόχος: μελέτη του θαλάσσιου μετώπου Μέθοδοι επεξεργασίας: βιβλιογραφία-διαδίκτυο αεροφωτογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

1. Η στάση των Βυζαντινών απέναντι στους σεισμούς

1. Η στάση των Βυζαντινών απέναντι στους σεισμούς Γεγονότα>Βυζαντινή περίοδος> Σεισμοί στην Κωνσταντινούπολη (Βυζάντιο) Συγγραφή : Radic Radivoj (8/8/2008) Μετάφραση : Radic Radivoj Για παραπομπή: Radic Radivoj, «Σεισμοί στην Κωνσταντινούπολη (Βυζάντιο)»,

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα «Αναποφάσιστοι» : Αθανασοπούλου Ναταλία, Μανωλίδου Εβίτα, Μήτση Βασιλική, Στέφα Αναστασία

Ομάδα «Αναποφάσιστοι» : Αθανασοπούλου Ναταλία, Μανωλίδου Εβίτα, Μήτση Βασιλική, Στέφα Αναστασία Ομάδα «Αναποφάσιστοι» : Αθανασοπούλου Ναταλία, Μανωλίδου Εβίτα, Μήτση Βασιλική, Στέφα Αναστασία Βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της Λακωνίας. Το όνομα «Μονεμβασιά» προέρχεται από τις λέξεις «Μόνη Έμβασις»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Τοποθετήστε τους δείκτες σκορ, στη θέση 0 του μετρητή βαθμολογίας. ΣΤ. Τοποθετήστε τον δείκτη χρόνου στη θέση Ι του μετρητή χρόνου.

Ε. Τοποθετήστε τους δείκτες σκορ, στη θέση 0 του μετρητή βαθμολογίας. ΣΤ. Τοποθετήστε τον δείκτη χρόνου στη θέση Ι του μετρητή χρόνου. ιαρκεια 90 λεπτα Παικτεσ 4 Ηλικια 12+ ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Το Autokrator είναι ένα μεσαιωνικό στρατιωτικό παιχνίδι, για τις μάχες μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων μεταξύ 7ου και 11ου αιώνα μ.χ.

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό.

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. Ομηρική εποχή Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ: 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. 1100 π.χ.: Εναρξη της ελληνικής ιστορίας. 11 ος 9 ος αιώνας:οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 1 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 1 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 1 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τέσσερις (4) σελίδες.

Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τέσσερις (4) σελίδες. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2016-2017 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2017 ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: ΔΥΟ (2) ΩΡΕΣ Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι Δ.Π.Μ.Σ. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Β : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ και ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου 3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου Στόχοι: Ο Μιχαήλ Η' (1261-1282) έπρεπε: να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα των Λατίνων και να αποκαταστήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΕΠΟ30 ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2300 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Από τους

Διαβάστε περισσότερα