ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Στέλιος Αντωνιάδης Καθηγητής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Στέλιος Αντωνιάδης Καθηγητής"

Transcript

1

2

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τα συνέδρια όπως είναι γνωστό έχουν ως σκοπό την ανταλλαγή απόψεων για την προαγωγή της επιστήμης. Στην επιστήμη, όπως πολύ καλά ξέρουμε, όλα είναι ρευστά, όλα μπορεί να αλλάξουν, όλα συζητιούνται. Οι σημερινές απόψεις μπορεί να μην είναι ίδιες με τις αυριανές. Η αντιμετώπιση ενός προβλήματος δεν γίνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Οι απόψεις ενός επιστήμονα ή μιας επιστημονικής ομάδας μπορεί να διαφέρουν από τις απόψεις ενός άλλου επιστήμονα ή μιας άλλης επιστημονικής ομάδας. Και αυτά όλα μπορεί να αλλάζουν πολύ σύντομα, από το σήμερα μέχρι το αύριο. Όταν κάποτε ρωτήσαμε τον αείμνηστο καθηγητή μας Νικόλαο Ματσανιώτη, γιατί κάθε χρόνο που ερχόμαστε στα συνέδρια ακούμε άλλα πράγματα για το ίδιο θέμα; Μας είχε αποστομώσει λέγοντας «αυτή είναι η επιστήμη». Πράγματι στην επιστήμη τίποτα δεν είναι μόνιμο όλα είναι ρευστά όλα αλλάζουν και εκεί ίσως να βρίσκεται η ομορφιά της. Επειδή στα παιδιατρικά συνέδρια θέμα μας είναι το παιδί και επειδή όπως έχω πει επανειλημμένα τα παιδιά αποτελούν ένα «δυσεύρετο είδος», ένα «είδος εν ανεπαρκεία» στην Ελλάδα, μια και έχουμε τόσο χαμηλούς δείκτες γεννητικότητας, είναι πολύ χρήσιμο να ανταλλάσουμε απόψεις για να κάνουμε ότι καλύτερο μπορούμε. Αυτή κατά τη γνώμη μου είναι και η σημασία και η αξία των συνεδρίων. Τέλος επειδή ακράδαντα πιστεύω ότι όσα παρουσιάζονται σε ένα Συνέδριο εάν δεν καταγραφούν δε μένουν, αλλά ούτε και μπορούν να γίνουν κτήμα αυτών που για διάφορους λόγους δε μπόρεσαν να έρθουν να παρακολουθήσουν τις ομιλίες, καταγράψαμε στα Πρακτικά του Συνεδρίου το περιεχόμενο όλων των εισηγήσεων. Στα περασμένα συνέδρια τα Πρακτικά τυπώθηκαν σε χαρτί, για το φετινό επετειακό Συνέδριο προτιμήσαμε την ηλεκτρονική μορφή, για την ευκολότερη χρήση και διάδοσή τους. Στέλιος Αντωνιάδης Καθηγητής 1

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 10ΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΩΝ ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ Προεδρείο: Ι. Δημητρίου Β. Μιχαήλ Νέα μέθοδος αντιμετώπισης αιμαγγειωμάτων σελ. 3 Δ. Μιχελάκης Η σημασία της ύπαρξης προγράμματος προληπτικού ελέγχου σελ. 5 στην εγκεφαλική παράλυση Α. Χουντή Πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με εγκεφαλική παράλυση σελ. 7 Μ. Πενταράκης Σύγχρονοι προβληματισμοί στις παθήσεις του θυρεοειδούς σελ. 8 Μ. Μανιάτη-Χρηστίδη Χειρουργική αντιμετώπιση παθήσεων του θυρεοειδούς αδένα στα παιδιά σελ. 10 Μ. Σούτης Συγγενείς παθήσεις ρινοδακρυϊκού συστήματος σελ. 11 Στ. Γκατζώνης ΕΝΑΡΞΗ Στ. Αντωνιάδης ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Γ. Καμίνης, Δήμαρχος Αθηναίων ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ Προεδρείο: Γ. Μουσάτος Δ. Χιώτης Μηνύματα από διαχρονικές ματιές στην υγεία και τη ζωή των παιδιών μας σελ. 13 Χρ. Τζουμάκα Μπακούλα ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ ΚΑΦΕΣ ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ Στρογγυλό τραπέζι Παθήσεις του τραχήλου σελ. 14 Συντονιστής: Γ. Χριστόπουλος Ομιλητές: Χρ. Κάσσου, Ι. Χριστόπουλος, Α. Γεωργιάδης, Μ. Κατσικάρη ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ Προεδρείο: Στ. Αντωνιάδης Γ. Κεχαγιάς Ερμηνεία ιολογικών εξετάσεων σελ. 18 Γ. Χρονοπούλου Επίμονη διάρροια στα βρέφη σελ. 21 Π. Καφρίτσα Αλλεργία και ψυχικό στρες σελ. 24 Μ. Κουλούρη Ε. Πάλλης Νέες αναδυόμενες και επανεμφανιζόμενες λοιμώξεις, ένα ζήτημα παγκόσμιας υγείας σελ. 28 Αγ. Τερζίδης Νόσος Kawasaki Διαγνωστικοί προβληματισμοί σελ. 29 Αικ. Αγραφιώτου ΛΗΞΗ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Σχόλια: Στ. Αντωνιάδης Ελαφρύ γεύμα 2

5 Νέα μέθοδος αντιμετώπισης αιμαγγειωμάτων Δ. Μιχελάκης Διευθυντής Τμήματος Πλαστικής Χειρουργικής και Εγκαυμάτων Ευρωκλινικής Παίδων Αικ. Αγραφιώτη Διευθύντρια Α Παιδιατρικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Χρ. Κάσσου Αναπληρώτρια Διευθύντρια Α Παιδιατρικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Β. Παϊλόπουλος Διευθυντής Παιδοκαρδιολογικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Α. Γεωργιάδης Διευθυντής Παιδοχειρουργικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Τα αιμαγγειώματα είναι οι συχνότεροι καλοήθεις όγκοι της παιδικής ηλικίας. Ανευρίσκονται σε ποσοστό 1:10 ως 1:20 σε Καυκάσια παιδιά και σε αναλογία 3:1 κορίτσια με αγόρια. Σε μη Καυκάσιους απαντώνται σπανιότερα. Κατά τη γέννηση μπορεί να υπάρχει ένα μικρό στικτό ερύθημα ή μια μικρή τελεαγγειεκτασία. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες διογκώνεται τάχιστα και είναι πια εμφανές. Εντοπίζεται κυρίως στην περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε οποιοδήποτε άλλο σημείο του σώματος. Το μέγεθός τους ποικίλει από μικρή βλάβη διαμέτρου χιλιοστών έως μεγάλη βλάβη που μπορεί να καλύπτει όλο το πρόσωπό ή μια μεγάλη περιοχή του σώματος. Συνήθως υπάρχει μια ταχύτατη ανάπτυξη διόγκωση στους πρώτους μήνες και μια σταδιακή υποστροφή στα επόμενα χρόνια. Η ταχύτατη ανάπτυξη και η δραματική όψη τους ανησυχούν ιδιαίτερα τους γονείς και το συγγενικό περιβάλλον αλλά συνήθως δεν ενδείκνυται κάποια θεραπευτική αγωγή. Στην ηλικία των 5 ετών το 50% έχει υποστρέψει και στην ηλικία των 9 ετών το ποσοστό φτάνει στο 90%. Σε ειδικές περιπτώσεις και μόνο χρειάζεται πρώιμη παρέμβαση, όπως σε εξελκωμένα αιμαγγειώματα μεγάλης έκτασης, σε αιμαγγειώματα που αφορούν αρθρώσεις, σε αιμαγγειώματα που εμποδίζουν ή φράζουν τους αεραγωγούς, που εμποδίζουν την όραση ή που δημιουργούν καρδιαγγειακά προβλήματα. Η πρώιμη παρέμβαση περιλαμβάνει τοπική αγωγή, συστηματική αγωγή ή και χειρουργική επέμβαση. Πολυκεντρικές μελέτες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι η συστηματική αγωγή έχει ελαττώσει σημαντικά την ανάγκη χειρουργικής επέμβασης. Η ομάδα μας αντιμετωπίζει τα αιμαγγειώματα που απαιτούν πρώιμη παρέμβαση με συστηματική χορήγηση προπρανολόλης βάσει πρωτοκόλλου. Η εφαρμογή μπορεί να αρχίσει από την ηλικία του ενός μήνα και εφαρμόζεται με τα καλύτερα αποτελέσματα έως την ηλικία των δώδεκα μηνών. Μετά την ηλικία αυτή μπορεί να εφαρμοστεί με λίγο μικρότερο ποσοστό επιτυχίας. Το πρωτόκολλο περιλαμβάνει πλήρη αιματολογικό έλεγχο και βιοχημικό έλεγχο, παιδιατρική εξέταση, καρδιολογική εξέταση, παραμονή στην παιδοχειρουργική κλινική, φωτογραφική τεκμηρίωση και εξέταση από πλαστικό χειρουργό πριν την έναρξη της αγωγής. Είναι απαραίτητη η παραμονή στην κλινική για τις ημέρες που αρχίζει και σταδιακά αυξάνεται η δόση του φαρμάκου και παρακολουθούνται συγκεκριμένες παράμετροι. Μετά το παιδί συνεχίζει στο σπίτι και προγραμματίζεται επανεξέταση στα εξωτερικά ιατρεία σε μια εβδομάδα και επανεισαγωγή σε ένα μήνα για την αύξηση της δόσης στο μέγιστο για να συνεχίσει την αγωγή μέχρι την ολοκλήρωσή της. Οι γονείς 3

6 λαμβάνουν οδηγίες για μέτρηση και καταγραφή συγκεκριμένων παραμέτρων στο σπίτι. Η αγωγή αυτή φαίνεται από τη βιβλιογραφία να είναι αποτελεσματική και για την αντιμετώπιση των λεμφαγγειωμάτων. Αυτό αποτελεί και το επόμενο εγχείρημα της ομάδας μας. Βιβλιογραφία 1. Michio Ozeki, Kaori Kanda, Norio Kawamoto, Hidenori Ohnishi, Akihiro Fujino, Masahiro Hirayama, Zenichiro Kato, Eiichi Azuma, Toshiyuki Fukao and Naomi Kondo. Propranolol as an alternative treatment option for pediatric lymphatic malformation. J. Exp. Med., 2013, 229, Richard J Antaya, MD, Dirk M. Elston, MD, William D. James, MD. Infantile Hemangioma Medication, Medscape, updated January 14, Elpis Mantadakis, Emmanouela Tsouvala, Savas Deftereos, Vassilios Danielides and Athanassios Chatzimichael. Case reports in Pediatrics, vol. 2012, article ID Esther Hong, MBBS, Gayle Fischer, FACD. Propranolol for Recalcitrant Ulcerated Hemangioma of Infancy, Pediatric Dermatology Vol. 29 No , Megan Strand, MD. and Aimee C. Smidt, MD. Pain management for ulcerated infantile hemangiomas, Pediatric Dermatology Vol. 29 No , Marcia Hogeling, Susan Adams and Orli Wargon. Pediatrics, 2011; 128; e Alex Zvulunov, MD., Cathrine McCuaig, MD., Ilona J. Frieden, MD., Anthony J. Mancini, MD., Kate B. Puttgen, MD., Magdalene Dohil, MD., Gayle Fischer, MBBS., Julie Powell, MD., Bernard Cohen, MD. and Dan Ben Amitai, MD. Oral propranolol therapy for infantile hemangiomas beyond the proliferation phase: A multicenter retrospective study, Pediatric Dermatology Vol. 28 No , Ilona J. Frieden, MD. and Beth A. Drolet, MD. Propranolol for infantile hemangiomas: Promise, Peril, Pathogenesis. Pediatric Dermatology Vol. 26 No , Leslie P. Lawley, MD, Elaine Siegfried, MD. and Jane L. Todd, MD. Propranolol treatment for hemangioma of infancy: Risks and recommendations. Pediatric Dermatology Vol. 26 No , Contantijn G. Bauland, MD., Maurice A.M. van Steensel, MD., Peter M. Steijlen, MD., Paul N.M.A. Rieu, MD., Paul H.M. Spauwen, MD. The pathogenesis of hemangiomas: A review. Plastic and Reconstructive Surgery 117: 29e,

7 CPUP: Πρόγραμμα προληπτικού έλεγχου και παρακολούθησης στην εγκεφαλική παράλυση Α. Χουντή Επιμελήτρια Παιδοορθοπαιδικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Τα παιδιά που πάσχουν από εγκεφαλική παράλυση εμφανίζουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά στο μυοσκελετικό τους σύστημα κυρίως λόγω της σπαστικότητας. Οι επιπλοκές που είναι δυνατόν να εμφανιστούν επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό το παιδί και επιδρούν στην ποιότητα της ζωής του. Οι κυριότερες από αυτές είναι οι συγκάμψεις και παραμορφώσεις των αρθρώσεων, η σκολίωση της σπονδυλικής στήλης και το εξάρθρημα του ισχίου. Η ύπαρξη μιας επιπλοκής λειτουργεί ως φαύλος κύκλος επιτείνοντας τη σπαστικότητα και επιδεινώνοντας την ήδη βεβαρημένη κλινική εικόνα. Η ζωή του παιδιού καθίσταται πολύ δύσκολη καθώς παραβλάπτεται η κίνηση, η στάση, η συμμετοχή στο σχολείο και γενικά όλη η κοινωνική ζωή. Η δυνατότητα πρόληψης αυτών των επιπλοκών και η αντιμετώπισή τους σε πρώιμο και ελεγχόμενο στάδιο είναι ζωτικής σημασίας στα πλαίσια της θεραπευτικής προσέγγισης ενός παιδιού με εγκεφαλική παράλυση. Για παράδειγμα ο κίνδυνος εμφάνισης εξαρθρήματος του ισχίου σε ένα παιδί με εγκεφαλική παράλυση είναι 10-15%. Για περισσότερα από 50 χρόνια είναι γνωστό ότι με την πρώιμη διάγνωση και τη θεραπεία αυτό μπορεί να εμποδιστεί. Με τη φυσικοθεραπεία, τη χρήση ορθωτικών, τη θεραπεία με αλλαντοϊνική τοξίνη και εάν αυτά δεν επαρκούν με επεμβάσεις όπως διατομή προσαγωγών και λαγονοψοίτη, οστεοτομία ραιβότητας μηριαίου, τενοντομεταφορές άνω και κάτω άκρων κλπ. Όσο πιο έγκαιρα σπεύσουμε σε θεραπεία, τόσο πιο απλή και λιγότερο επεμβατική και τραυματική είναι αυτή. Σε αυτό το πνεύμα κινείται το πρόγραμμα στο οποίο θα αναφερθώ που ξεκίνησε να εφαρμόζεται στην Σουηδία, στις επαρχίες Skane-Blekinge το Αποτελεί μια ξεχωριστή και πρωτοποριακή συνεργασία όλων των ενδιαφερομένων φορέων στην αντιμετώπιση της εγκεφαλικής παράλυσης. Αυτοί είναι ορθοπαιδικοί χειρουργοί, νευροχειρουργοί, παιδονευρολόγοι, τεχνολόγοι ορθωτικών κατασκευών, φυσικοθεραπευτές, εργοθεραπευτές και νοσηλευτές. Στόχος ήταν η στενή παρακολούθηση των παιδιών και η έγκαιρη ανίχνευση των επιπλοκών της νόσου μέσα από την προγραμματισμένη και συνεχή καταγραφή όλων των στοιχείων που αφορούν το καθένα από αυτά από όλες τις ομάδες των ειδικών. Ο χώρος ήταν τα κέντρα αποκατάστασης και τα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα. Το κέντρο αναφοράς ήταν η Ορθοπαιδική Κλινική Παίδων στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Lund στη Σουηδία. Το πρόσωπο που ηγήθηκε της οργάνωσης ήταν και εξακολουθεί να είναι ο Καθηγητής Gunnar Hagglund. To πρόγραμμα αυτό ονομάζεται CPUP (Cerebral Pares Uppfoljnings Program). Ο αδρός τρόπος λειτουργίας είναι ο εξής: To παιδί στο οποίο έχει τεθεί η διάγνωση εξετάζεται πλήρως από τον φυσικοθεραπευτή και τον εργοθεραπευτή του 1-2 φορές το χρόνο σε όλο το μυοσκελετικό του σύστημα, ταξινομείται σύμφωνα με τα συστήματα ταξινόμησης GMFCS (Gross Motor Factor Classification System) και MACS (Manual Classification System)και τα ευρήματα καταγράφονται ηλεκτρονικά και στη διάθεση όλων των ενδιαφερομένων. Η όποια πορεία, επιδείνωση ή βελτίωση έρχονται εις γνώσιν των γιατρών. Γίνεται ακτινογραφία ισχίων μία 5

8 φορά το χρόνο συνήθως μέχρι τα έξι χρόνια και μετά μία φορά κάθε δύο χρόνια. Έτσι σε αληθινό χρόνο διαπιστώνεται πιθανή επιδείνωση των παραμέτρων και λαμβάνεται απόφαση έναρξης της κατάλληλης θεραπείας. Μετά από 10 χρόνια λειτουργίας του CPUP, το 2005 μια πολύ ενδιαφέρουσα ερευνητική εργασία καταδεικνύει εντυπωσιακά αποτελέσματα. Από τα 2800 παιδιά με εγκεφαλική παράλυση στη Σουηδία μόνο οκτώ ανέπτυξαν εξάρθρημα του ισχίου (0,02%). Τα πιο πολλά από αυτά ήταν σε αρκετά βαριά κλινική κατάσταση για να υποβληθούν σε προληπτική επέμβαση στο ισχίο. Επίσης πολύ μεγάλη μείωση υπάρχει σε δύσκολες και έντονες συγκάμψεις σε άλλα σημεία του σώματος αλλά και το ποσοστό σκολιώσεων που χρήζει επέμβασης έχει μειωθεί πολύ. Ως το 2005 το πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου CPUP έχει επεκταθεί σε όλη τη χώρα. Κάθε παιδί στο οποίο μπαίνει η διάγνωση της εγκεφαλικής παράλυσης έχει το δικαίωμα να ενταχθεί σε αυτό και να ακολουθήσει τη διερεύνηση και τη θεραπευτική προσέγγιση που προβλέπεται. Το 2005 το CPUP έλαβε την κρατική έγκριση ποιοτικής καταγραφής που αποτελεί κορυφαία αναγνώριση επιστημονικής αποτελεσματικότητας και κατοχύρωσης. (Nationellt Kvalitetregister). Το 2006 η Νορβηγία ήρθε σε συνεργασία και σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της χώρας έχει ενταχθεί στο CPUP.Από το 2010 και μετά εντάσσεται μέρος της Δανίας, της Σκωτίας, της Γερμανίας, της Αυστραλίας και όλη η Ισλανδία. Τα πλεονεκτήματα αυτής της γενικευμένης αποδοχής είναι τεράστια: H συνεργασία των επιστημόνων που εμπλέκονται, οι ομοιότητες και οι διαφορές στην αντιμετώπιση, η συζήτηση και ο διάλογος πάνω στα θέματα αιχμής είναι κάποια από αυτά. Τα ήδη πολύ θετικά αποτελέσματα ενθαρρύνουν για περαιτέρω έρευνα καθώς οι δυνατότητες είναι ανεξάντλητες. Ο συνολικός πληθυσμός είναι πολύ μεγάλος και όλες οι παράμετροι είναι σχολαστικά καταγεγραμμένες και ανοικτές στον ερευνητή. Κάθε παράγοντας της εγκεφαλικής παράλυσης μπορεί να διερευνηθεί. Μέχρι σήμερα 4 διδακτορικές διατριβές βρίσκονται σε εξέλιξη και έχουν δημοσιευτεί 20 άρθρα με υλικό από το CPUP. Η οικονομοτεχνική μελέτη έδειξε ότι η αντιμετώπιση της εγκεφαλικής παράλυσης με αυτό τον τρόπο είναι πιο οικονομική τώρα για το κράτος,την κοινωνία και τις οικογένειες από ότι πριν. Κάθε χρόνο διοργανώνεται, διήμερο συνέδριο, σε διαφορετική πόλη της Σουηδίας πάνω στη δουλειά και τα αποτελέσματα της χρονιάς όπου συμμετέχουν εκπρόσωποι όλων των χωρών που εφαρμόζουν το πρόγραμμα.(cpup dagarna). Το CPUP είναι μια επαναστατική διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση και αποτελεί το μέλλον για τον τρόπο χειρισμού της εγκεφαλικής παράλυσης. 6

9 Πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με εγκεφαλική παράλυση (ΕΠ) Μ. Πενταράκης Ορθοπαιδικός Χειρουργός, ΕΛΕΠΑΠ Αθηνών Την τελευταία 20ετία η αποκατάσταση της εγκεφαλικής παράλυσης έχει στραφεί στην ολιστική λειτουργική αποκατάσταση, με προσέγγιση όχι μόνο στον ασθενή αλλά σε ολόκληρη την οικογένεια. Η Πρώιμη Παρέμβαση στοχεύει χρονικά στην παιδική ηλικία, κατά την οποία οι εγκεφαλικές νευρικές συνάψεις έχουν σημαντικά μεγαλύτερη ικανότητα προσαρμογής σε σχέση με την ενήλικη ζωή. Η πλαστικότητα του εγκεφάλου και η δυνατότητα για αλλαγή μειώνονται με το πέρασμα του χρόνου. Η πρώιμη παρέμβαση με τη συμβολή προηγμένης τεχνολογίας (πχ MRI εγκεφάλου, Ανάλυση Βάδισης κ.α.) καθώς και με τεκμηριωμένες θεραπευτικές τεχνικές, στοχεύουν στην ολιστική παρέμβαση με βάση τη Διεπιστημονική Αξιολόγηση. Η Διεπιστημονική Αξιολόγηση πραγματοποιείται από μία ομάδα εξειδικευμένων Ιατρών, Θεραπευτών και Παιδαγωγών, οι οποίοι συνεργάζονται τόσο μεταξύ τους όσο και με την οικογένεια του παιδιού. Το Τμήμα Βρεφών ξεκίνησε στη ΕΛΕΠΑΠ Αθηνών τον Οκτώβριο 2011 και παρέχει αποκαταστασιακό πρόγραμμα σε βρέφη ηλικίας μέχρι 18 μηνών τα οποία διεγνώσθησαν με κινητική καθυστέρηση, ή/και σε πρόωρα βρέφη μετά από μακρά νοσηλεία σε ΜΕΝΝ. Το πρόγραμμα του Τμήματος Βρεφών περιλαμβάνει: φυσικοθεραπεία, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία, θεραπευτική κολύμβηση και μουσικοθεραπεία. Δίνεται έμφαση στην παρέμβαση στο σπίτι καθώς και στην προσχολική αγωγή. Η Πρώιμη Θεραπευτική και Εκπαιδευτική Παρέμβαση με τη Μονάδα Ειδικής Προσχολικής Αγωγής, ξεκίνησε στην ΕΛΕΠΑΠ Αθηνών το Προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή της οικογένειας και βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τα ΚΕΔΔΥ για τον καθορισμό του σχολικού πλαισίου. Επίσης παρακολουθεί την ένταξη του παιδιού στο επιλεγμένο σχολικό πλαίσιο γενικής ή ειδικής εκπαίδευσης σε συνεργασία πάντα με τη σχολική μονάδα. 7

10 Σύγχρονοι προβληματισμοί στις παθήσεις του θυρεοειδούς Μ. Μανιάτη Χρηστίδη Διευθύντρια Παιδοενδοκρινολογικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Ο θυρεοειδής αδένας, ένα πολύτιμο όργανο που η φυσιολογική λειτουργία του είναι απαραίτητη τόσο για τη σωματική, όσο και για τη διανοητική ανάπτυξη και ωρίμανση των παιδιών. Τα κύρια προβλήματα του θυρεοειδούς αφορούν στην υπολειτουργία του αδένα (υποθυρεοειδισμός), στην υπερλειτουργία (υπερθυρεοειδισμός), ή στην εμφάνιση όγκων (καρκίνωμα). Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να είναι συγγενής (συχνότητα 1:2500 νεογνά), ή επίκτητος, πρωτοπαθής που αφορά σε διαταραχή του αδένα ή δευτεροπαθής που οφείλεται σε βλάβη του υποθάλαμο-υποφυσιακού άξονα και ανεπάρκεια της παραγωγής της TSH. Ο υπερθυρεοειδισμός είναι κυρίως νόσος του Graves ή μπορεί να αποτελεί εκδήλωση θυρεοειδίτιδας Hashimoto. Τα πιο συχνά προβλήματα του θυρεοειδούς είναι η θυρεοειδίτις Hashimoto και ο υποκλινικός υποθυρεοειδισμός στα πλαίσια ή όχι θυρεοειδίτιδας. Η αυτοάνοση θυρεοειδίτις ή θυρεοειδίτις Hashimoto, όπως έχει επικρατήσει, χαρακτηρίζεται από την ανεύρεση θετικών αυτοαντισωμάτων έναντι της περοξειδάσης (TPOAb) και της θυρεοσφαιρίνης (TgAb) και στο U/S θυρεοειδούς από ανομοιογένεια, υποηχογένεια, αυξημένη αγγείωση και αρκετές φορές βρογχοκήλη. Ιστολογικά διαπιστώνεται διήθηση του αδένα από λεμφοκύτταρα και πλασματοκύτταρα με κατάληξη στην ατροφία του αδένα και υποθυρεοειδισμό. Η συχνότητα της νόσου στην παιδική ηλικία αναφέρεται 1% με μεγαλύτερη αύξηση στην εφηβεία και προσβάλλει τα κορίτσια 4-7 φορές συχνότερα. Θεωρείται ότι υπάρχει κληρονομική προδιάθεση και συνδέεται με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα όπως σακχαρώδης διαβήτης, κοιλιοκάκη, N. Αddison, κακοήθης αναιμία, λεύκη, αλωπεκία. Δεν υπάρχει χαρακτηριστική κλινική εικόνα. Τα παιδιά είναι συνήθως ευθυρεοειδικά και μπορεί να εμφανίζουν βρογχοκήλη. Σε ποσοστό 5-10% μπορεί να δίνει εικόνα υπερθυρεοειδισμού με σπάνια εμφάνιση οφθαλμοπάθειας, συνήθως στην έναρξη της νόσου ή λίγο πριν την έναρξη έκδηλου υποθυρεοειδισμού. Η πορεία της νόσου ποικίλει. Αρκετά παιδιά παραμένουν ευθυρεοειδικά για αρκετά χρόνια, αλλά ποσοστό περίπου 80% καταλήγει σε υποθυρεοειδισμό. Προγνωστικοί παράγοντες για ανάπτυξη υποθυρεοειδισμού, η παρουσία βρογχοκήλης, η αύξηση της TSH και οι υψηλοί τίτλοι αυτοαντισωμάτων. Σπάνια μπορεί να εμφανίσει αυτόματη αποδρομή. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα νεογνά των μητέρων με θυρεοειδίτιδα Hashimoto και υψηλούς τίτλους αντισωμάτων, τα οποία διέρχονται τον πλακούντα και μπορεί να προκαλέσουν υποθυρεοειδισμό του νεογνού κατά κανόνα παροδικό που σπάνια θα χρειαστεί θεραπευτική αντιμετώπιση. Υποκλινικός υποθυρεοειδισμός ή ελαφρός ή προκλινικός, χαρακτηρίζεται η αύξηση της τιμής της TSH 4-10mIU/L με φυσιολογική τιμή Τ4. Αναφέρεται ότι η κατάσταση μπορεί να αποκατασταθεί χωρίς θεραπεία σε ποσοστό 25-50%, αλλά και να καταλήξει σε υποθυρεοειδισμό σε άλλοτε άλλο χρονικό διάστημα. Υποκλινικός υποθυρεοειδισμός με παρουσία βρογχοκήλης και θετικά αντισώματα οδηγεί σε υποθυρεοειδισμό σε ποσοστό 3-8% κάθε έτος μετά την εμφάνισή του. Υπάρχουν και περιπτώσεις ταχείας ανάπτυξης υποθυρεοειδισμού που σχετίζονται με ιδιαίτερα ψηλούς τίτλους TPOAb. Τα 8

11 παιδιά με αυτές τις διαταραχές επιβάλλεται να ελέγχονται κλινικά και εργαστηριακά κάθε 6-12 μήνες. Είναι αυτονόητο ότι στον έκδηλο υποθυρεοειδισμό θα χορηγηθεί θεραπεία υποκατάστασης με θυροξίνη. Ο προβληματισμός ως προς τη χορήγηση θεραπείας αφορά στη θυρεοειδίτιδα Hashimoto και τον υποκλινικό υποθυρεοειδισμό, όπου υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις. Η θεραπεία μπορεί να κριθεί ότι δεν είναι αναγκαία αφού η νόσος μπορεί να είναι ασυμπτωματική για πολλά χρόνια. Υπάρχουν όμως τα τελευταία χρόνια αρκετές μελέτες που δείχνουν υποχώρηση της βρογχοκήλης, μείωση των αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων καθώς και βελτίωση της λεμφοκυτταρικής διήθησης του αδένα μετά τη χορήγηση θεραπείας. Επίσης αρκετές μελέτες διαπιστώνουν ότι τιμές TSH> 4mIU /L έχουν θετική συσχέτιση με αυξημένα επίπεδα χοληστερίνης και LDL καθώς και BMI>30, διαταραχές οι οποίες βελτιώνονται μετά τη χορήγηση θεραπείας και αποκατάσταση της TSH< 2 miu /L. Η χορήγηση της θεραπείας θεωρείται πιο αποτελεσματική στα παιδιά και τους εφήβους και στις αρχικές φάσεις της νόσου, όπου οι βλάβες του αδένα δεν έχουν έχουν καταλήξει σε ανάπτυξη συνδετικού ιστού και ατροφία του θυρεοειδούς. Συνοψίζοντας όλα τα βιβλιογραφικά δεδομένα προτείνεται χορήγηση θεραπείας σε αυξανόμενη βρογχοκήλη, σε επιμένοντα υποκλινικό υποθυρεοειδισμό και στη θυρεοειδίτιδα Hashimoto με υποκλινικό ή όχι υποθυρεοειδισμό, αλλά υψηλά αντισώματα και έντονα ευρήματα στο U/S θυρεοειδούς. Σε κάθε περίπτωση η απόφαση για χορήγηση ή όχι θεραπείας πρέπει να κρίνεται σε κάθε περιστατικό με τα ιδιαίτερα κλινικά και εργαστηριακά ευρήματα που διαπιστώνονται. Ο καρκίνος του θυρεοειδούς είναι σπάνιος στη παιδιά, η συχνότητά του αυξάνει με την ηλικία και αποτελεί το 1,5-3% όλων των καρκίνων της παιδικής ηλικίας. Συχνότερο είναι το θηλώδες καρκίνωμα (90%), σπανιότερο το θυλακιώδες, εξαιρετικά σπάνιο το αδιαφοροποίητο και το κληρονομικό μυελοειδές καρκίνωμα. Σε αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη δευτεροπαθούς καρκίνου του θυρεοειδούς είναι τα παιδιά που πήραν θεραπευτική ακτινοβολία στην περιοχή της κεφαλής ή του τραχήλου, για τη θεραπεία άλλων κακοηθειών, όπως λευχαιμία, Ν. Hodgkin ή μεταμόσχευση μυελού των οστών, αρκετά χρόνια μετά την ακτινοβολία. Κλινικά προβάλλει ως μονήρης όζος αλλά μπορεί και να υπάρχει σε πολυοζώδη θυρεοειδή κυρίως μετά Ν.Hodgkin. Η εμφάνιση καρκίνου του θυρεοειδούς σε ακτινοβολημένα παιδιά σχετίζεται με την δόση. Δόση > 1000mCy κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου 95%. Η έκβαση είναι συνήθως καλή, μετά ολική θυρεοειδεκτομή και λήψη ραδιενεργού Ιωδίου, θεραπεία καταστολής με θυροξίνη και τακτή παρακολούθηση δια βίου. Απαραίτητη κρίνεται η εγρήγορση για παιδιά με όζους στο θυρεοειδή και αυτά που έχουν εκτεθεί σε ακτινοβολία. Τα τελευταία χρόνια έχουμε την εντύπωση ότι τα περιστατικά με προβλήματα του θυρεοειδούς έχουν αυξηθεί σημαντικά και ότι έχει αλλάξει η γνωστή κατανομή ως προς την ηλικία και το φύλο. Προς το παρόν τα αίτια δεν είναι διακριτά, πιστεύουμε όμως ότι νέες μελέτες θα αναδείξουν και θα προσδιορίσουν τα κλινικά αλλά και στατιστικά δεδομένα με σκοπό την καλύτερη διάγνωση, αντιμετώπιση και θεραπεία παιδιών και εφήβων. 9

12 Χειρουργική αντιμετώπιση παθήσεων του θυρεοειδούς αδένα στα παιδιά Μ. Σούτης Διευθυντής Παιδοχειρουργικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Οι παθήσεις του θυρεοειδούς στα παιδιά είναι σπάνιες σε σχέση με τους ενήλικες και η χειρουργική τους αντιμετώπιση περιοριζόταν στο παρελθόν μόνο σε περιπτώσεις καρκίνου και σε υπερθυρεοειδισμό μη ανταποκρινόμενο στην συντηρητική αγωγή. Αυτό οφείλεται στον φόβο επιπλοκών και κυρίως κάκωσης των λαρυγγικών νεύρων και της ανάπτυξης μόνιμου υποπαραθυρεοειδισμού. Σήμερα η θυρεοειδεκτομή, μερική ή ολική, αποτελεί μέθοδο εκλογής τόσο σε καλοήθεις όσο και κακοήθεις παθήσεις του αδένα στην παιδική και εφηβική ηλικία με άριστα αποτελέσματα. Το είδος και η ευρύτητα της θυρεοειδεκτομής καθορίζεται εν πολλοίς από την κυτταρολογική εξέταση του υγρού της FNA, ενώ αποφασιστικό ρόλο για την έκβαση αποτελεί η εμπειρία του χειρουργού στην χειρουργική του τραχήλου και η συνεργασία με τον ενδοκρινολόγο τόσο για τον προεγχειρητικό έλεγχο και την προετοιμασία, όσο και για την μετεγχειρητική παρακολούθηση και αγωγή. Εφόσον πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις, η χειρουργική του θυρεοειδούς στα παιδιά είναι ασφαλής και αποτελεσματική μέθοδος θεραπείας σε καλοήθεις και κακοήθεις θυρεοειδοπάθειες της παιδικής ηλικίας με πρακτικά ανύπαρκτες επιπλοκές. Στην παρούσα εργασία γίνεται αναφορά στις χειρουργικές παθήσεις του θυρεοειδούς στα παιδιά, καθορισμός των ενδείξεων της θυρεοειδεκτομής, καθώς και ανάλυση της εμπειρίας μας κατά την τελευταία επταετία. 10

13 Συγγενείς παθήσεις του ρινοδακρυϊκού συστήματος Στ. Γκατζώνης, MD, FEBO Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Διευθυντής Παιδοοφθαλμολογικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Τα δάκρυα παράγονται από τον δακρυϊκό αδένα (παροξυσμική έκκριση), τους επικουρικούς επιπεφυκοτικούς αδένες αλλά και τα μεμονωμένα καλυκοειδή κύτταρα (βασική έκκριση), που βρίσκονται διάσπαρτα στον επιπεφυκότα. Τα δάκρυα που δεν εξατμίζονται κατά την διαβροχή της οφθαλμικής επιφάνειας, αποχετεύονται από το ρινοδακρυϊκό αποχετευτικό σύστημα, προς την ρινική κοιλότητα. Το αποχετευτικό σύστημα δεν αποτελεί ένα απλό αγωγό διέλευσης των δακρύων, στηριζόμενο στην βαρύτητα, αλλά λειτουργεί ως ενεργητική αντλία απορροής. Η μικρή αποθηκευτική ικανότητα του συστήματος, οδηγεί στο φαινόμενο της επιφοράς, κάθε φορά που υπερεκκρίνονται δάκρυα ή υπάρχει έστω και ήπια απόφραξη. Ξηροφθαλμία Η φυσιολογική παροξυσμική παραγωγή δακρύων αναπτύσσεται πλήρως μεταξύ 3 ου και 6 ου μήνα της ζωής. Η βασική έκκριση είναι παρούσα στο νεογέννητο. Η συγγενής απουσία ή η εκτοπία, του δακρυϊκού αδένα είναι εξαιρετικά σπάνια. Απλασία ή βλάβη του οφθαλμικού κλάδου του τριδύμου, μπορεί να οδηγήσει σε ξηρά κερατοεπιπεφυκίτιδα, που συνοδεύεται από υπαισθησία του κερατοειδή. Ακόμα πιο σπάνια διαταραχές του αυτόνομου νευρικού συστήματος, όπως η οικογενής δυσαυτονομία, μπορεί να συνοδεύονται από μειωμένη παραγωγή δακρύων και να οδηγήσουν σε βαριά ξηροφθαλμία από την γέννηση. Επιφορά (δακρύρροια) Υπάρχουν πολλά αίτια που μπορούν να οδηγήσουν σε εμφανή δακρύρροια : Κροκοδείλια δάκρυα. Παθολογική συνκινησία με διέγερση της παροξυσμικής έκκρισης δακρύων, που βρίσκεται κάτω από παρασυμπαθητικό έλεγχο, κατά την μάσηση. Μπορεί να είναι συγγενής ή επίκτητη μετά από τραύμα. Συγγενής απλασία ή δυσπλασία των δακρυϊκών σημείων, των δακρυϊκών σωληναρίων, του δακρυϊκού ασκού ή του ρινοδακρυϊκού πόρου. Συρίγγιο του δακρυϊκού ασκού. Δερματικό συρίγγιο κάτω από τον έσω κανθό, από το οποίο διαρρέουν δάκρυα. Δακρυοκυστοκήλη. Συγγενής διόγκωση του δακρυϊκού ασκού (lacrimal sac) που εμφανίζεται σε ένα νεογέννητο, ως μια ψηλαφητή κομβιοειδής διόγκωση κάτω από τον έσω κανθό. Θα πρέπει να διαφοροδιαγνωσθεί από ένα αιμαγγείωμα της περιοχής ή ακόμη και από μια προπίπτουσα εγκεφαλοκήλη μέσα από ένα οστικό έλλειμμα της μέσης γραμμής. Απαιτεί άμεσο καθετηριασμό του ρινοδακρυϊκού συστήματος υπό γενική αναισθησία, για να αποφευχθεί η πιθανότητα 11

14 δακρυοκυστίτιδας. Η τελευταία είναι ιδιαίτερα σοβαρή λοίμωξη σε ένα νεογέννητο, καθώς μπορεί δυνητικά να οδηγήσει σε κυτταρίτιδα κόγχου, μηνιγγίτιδα, εγκεφαλικό απόστημα και σηψαιμία. Συγγενής απόφραξη του ρινοδακρυϊκού πόρου. Ατρησία της βαλβίδας του Hasner είναι ιδιαίτερα συχνή στα νεογέννητα (6-8%). Το αποτέλεσμα είναι η διαλείπουσα επιφορά, υποτροπιάζουσες βλενοπυώδεις βλεφαροεπιπεφυκίτιδες και ενίοτε επεισόδια οξείας δακρυοκυστίτιδας. Απαιτείται ενδελεχής οφθαλμολογικός έλεγχος για την διαφορική διάγνωση της πάθησης, κυρίως από το συγγενές γλαύκωμα, που εμφανίζεται επίσης με δακρύρροια και φωτοφοβία. Σε ποσοστό άνω του 90% η βατότητα του ρινοδακρυϊκού πόρου, αποκαθίσταται είτε μόνη της είτε με την συντηρητική θεραπεία (αντιβιοτικά κολλύρια, τοπικό μασάζ), εντός του πρώτου εξαμήνου της ζωής. Η πιθανότητα αυτόματης διάνοιξης του πόρου μειώνεται εκθετικά μετά τον 6 ο μήνα της ζωής. Η απόφαση για την διενέργεια καθετηριασμού του ρινοδακρυϊκού πόρου υπό γενική αναισθησία λαμβάνεται μεταξύ 6 ου και 8 ου μήνα της ζωής, με ποσοστά επιτυχίας που αγγίζουν το 85-90%. Κάθε εξάμηνο αναμονής υποδιπλασιάζει τα ποσοστά επιτυχίας του καθετηριασμού, που φθάνουν το 33% στην ηλικία των 2 ετών. Σε αποτυχία του καθετηριασμού, μπορεί να επιχειρηθεί η ένθεση σωληναρίων σιλικόνης, τα οποία πρέπει να παραμείνουν στην θέση τους για 3-6 μήνες. Αυτό συνήθως επιχειρείται σε παιδιά μεγαλύτερα των 2 ετών, που έχουν τουλάχιστον 2 αποτυχημένες απόπειρες καθετηριασμού στο ιστορικό τους. Τα ποσοστά επιτυχίας της ένθεσης σωληναρίων, είναι γύρω στο 75-85%. Η διενέργεια ασκορινοστομίας (DCR) ως οριστικής λύσης, δηλαδή η δημιουργία μιας ευρείας επικοινωνίας διαμέσου του δακρυϊκού οστού του ασκού με την ρινική κοιλότητα, μπορεί να επιχειρηθεί μόνο σε μεγαλύτερα παιδιά. Βιβλιογραφία 1. El Mansoury J, Calhoun JH, Nelson GA, Harley RD. Results of late probing for children with nasolacrimal duct obstruction. Ophthalmology. 1986; 93: Katowitz JA, Welsh MG. Timing of initial probing and irrigation in congenital nasolacrimal duct obstruction. Ophthalmology. 1987; 94: Sturrock SM, MacEwen CJ, Young JDH. Long term results after probing for congenital nasolacrimal duct obstruction. Br J Ophthalmol 1994;78: Maheswari R. Success rate and cause of failure for late probing for congenital nasolacrimal duct obstruction. J Pediatr Ophthalmol Strabismus. 2008;45: Pediatric Eye Disease Investigator Group, Repka MX, Chandler DL, Beck RW, Crouch ER 3rd, Donahue S, Holmes JM, et al. Primary treatment of nasolacrimal duct obstruction with probing in children younger than 4 years. Ophthalmology. 2008;115: Zilelioglu G, Hosal BM. The results of late probing in congenital nasolacrimal duct obstruction. Orbit. 2007;26: Management of congenital nasolacrimal duct obstruction. Takahashi Y, Kakizaki H, Chan WO, Selva D. Acta Ophthalmol Aug;88(5):

15 Μηνύματα από διαχρονικές ματιές στην υγεία και τη ζωή των παιδιών μας Χρ. Τζουμάκα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Η Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα, στην οποία καταγράφηκαν όλες οι συνεχείς, επάλληλες γεννήσεις στη χώρα μας, υπήρξε η εκκίνηση ενός οράματος, μια αντιπροσωπευτική ομάδα ελληνοπαίδων να παρακολουθηθεί προγραμματισμένα και σε ηλικίες κλειδιά μέχρι και τα 18 τους χρόνια. Σκοπός μας όχι μόνον η περιγραφή της σωματικής και ψυχικής τους υγείας, αλλά κυρίως τα «διαπλεκόμενα» ιατρικά οικογενειακά και κοινωνικά στοιχεία, που διαμορφώνουν τις ανάγκες των παιδιών μας, αυτές που τάχθηκε να καλύψει και να υπηρετήσει η Παιδιατρική μας οικογένεια. Θα παρουσιαστούν έτσι φανερές και κρυμμένες ψηφίδες της εξελικτικής διαχρονικής πορείας τους, από τη γέννηση μέχρι και την εφηβεία, όπως: Πως γεννιούνται, πως τα καταφέρνουν στο σχολείο πρόωρα, και τελειόμηνα πόσα πάσχουν από ΔΕΠ.Υ και τι εξέλιξη έχουν τι συμβαίνει στη ζωή τους με την εικόνα του σώματος και την παχυσαρκία πόσα υποφέρουν από άσθμα και αν υπάρχει ελπίδα να απαλλαγούν τι γίνεται με το χάσμα των γενεών ποια η ψυχοπαθολογία των παιδιών και εφήβων μας και ποιες οι γονεϊκές πρακτικές που ευοδώνουν προβλήματα τι ρόλο στη ζωή τους έχει το μόνιμο σχεδόν γονεϊκό stress μπορούν έγκαιρα να επισημανθούν οι ευάλωτοι σε ψυχική αστάθεια νέοι μας τι ζητούν από εμάς τα παιδιά και πόσο ορθά τα αντιμετωπίζουμε. Σκόρπιες ματιές, κατατοπιστικές και διδακτικές από την παρακολούθηση παιδιών που γεννιούνται και ενηλικιώνονται στη χώρα μας. Ένα ελληνικό παραμύθι 13

16 Στρογγυλό τραπέζι Παθήσεις του τραχήλου Χρ. Κάσσου Αναπληρώτρια Διευθύντρια Α Παιδιατρικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Ι. Χριστόπουλος Διευθυντής Παιδο Ω.Ρ.Λ. Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Α. Γεωργιάδης Διευθυντής Παιδοχειρουγικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Μ. Κατσικάρη Διευθύντρια Ακτινολογικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Τραχηλική λεμφαδενίτιδα στα παιδιά από τη Χρ. Κάσσου, Αναπληρώτρια Διευθύντρια Α Παιδιατρικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Η ΤΡΑΧΗΛΙΚΗ ΛΕΜΦΑΔΕΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΤΛ) είναι συχνό πρόβλημα στα παιδιά και στους εφήβους. Παρά την ανησυχία των γονέων για την αιτιολογία της τραχηλικής λεμφαδενοπάθειας και το ερώτημα εάν πρόκειται για κακοήθεια, τα ποιο συχνά αίτια διόγκωσης τραχηλικών λεμφαδένων στα παιδιά είναι οι λοιμώξεις τοπικές η γενικευμένες με πρωταγωνιστικό ρόλο να έχουν οι ιοί και στην συνέχεια τα μικρόβια. Η διόγκωση τους μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολλαπλασιασμού ενδογενών στοιχείων του αδένα η διήθησης από φλεγμονώδη ή νεοπλασματικά κύτταρα. Τα παιδιά σε σχέση με τους ενήλικες έχουν όχι μόνο μεγαλύτερη μάζα λεμφικού ιστού αλλά και εντονότερη απάντηση στην έκθεση σε νέα αντιγόνα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλά υγιή παιδιά να έχουν ψηλαφητούς τραχηλικούς λεμφαδένες(45%). Γενικά ένας λεμφαδένας θεωρείται παθολογικός όταν οι διαστάσεις του είναι μεγαλύτερες από 1cm και για τα παιδιά μεγαλύτερες από 2cm. Ανάλογα με τον αριθμό των λεμφαδενικών ομάδων που προσβάλλονται, οι διογκώσεις των λεμφογαγγλίων διακρίνονται σε εντοπισμένες και σε γενικευμένες ενώ η έναρξη και η κλινική διαδρομή τους μπορεί να είναι οξεία (μέχρι 2 εβδ.), υποξεία (4-6 εβδ.), χρόνια (>6εβδ.). Ο κατάλογος των παθήσεων που μπορεί να οδηγήσουν σε διόγκωση των λεμφαδένων μέσω των παραπάνω μηχανισμών είναι ιδιαίτερα μακρύς. Μερικές από αυτές, που απαντούν συχνότερα στην κλινική πράξη, αναφέρονται στο πίνακα. Λοιμώδη αίτια ΤΛ Εκδήλωση Συχνά Λιγότερο συχνά Οξεία ετερόπλευρη Χρυσίζων σταφυλόκοκκος Β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος ομάδας Α Στρεπτόκοκκος ομάδας Β Τουλαρεμία Αναερόβια μικρόβια Gram αρνητικά βακτηρία Υερσίνια Οξεία αμφοτερόπλευρη Ιογενής λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού (αδενοίοι, ινφλουέντσας, παραινφλουέντσας, RSV, ρινοίοι), HSV1, EBV, CMV, β αιμολυτικός στρεπτόκοκκος ομάδας Α, Μυκόπλασμα pneumonie Παρvοίο B19 Κορυνοβακτηρίδιο διφθερίτιδας Ιλαράς Ερυθράς Παρωτίτιδας Ανεμευλογιάς της 14

17 Χρόνια αμφοτερόπλευρη Χρόνια ετερόπλευρη EBV, CMV Άτυπα μυκοβακτηρίδια Cat-scratch disease HIV Τοξόπλασμα godii Φυματίωση σύφιλη Μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης Τοξόπλασμα Ασπέργιλλος κάντιντα Μη λοιμώδη αίτια ΤΛ Κακοήθειες Πρωτοπαθείς: νόσος Hodgkin, λέμφωμα non Hodgkin, ιστιοκυτταρώσεις Μεταστατικές: λευχαιμία, νευροβλάστωμα, ραυδομυοσάρκωμα Αυτοάνοσα νοσήματα Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα, ΣΕΛ, δερματομυοσίτιδα Νοσήματα θησαυρισμού Νόσος Gaucher,νόσος Niemann-Pick,νόσος Fabry Φαρμακευτικές αντιδράσεις Καρβαμαζεπίνη, φαινυντοίνη, αλλοπουρινόλη, πενικιλλίνες, τριμεθροπρίμη/σουλφαμεθοξαζόλη, ισονιαζίδη Άλλα νοσήματα Σαρκοείδωση, ορονοσία, N. Kawasaki, N. Kikuchi. N. Castleman Στις περισσότερες περιπτώσεις η διάγνωση της τραχηλικής λεμφαδεοπάθειας είναι εύκολη, γενικά όμως η διαγνωστική προσέγγιση γίνεται με λεπτομερές ιστορικό και κλινική εξέταση, σταδιακή χρήση εργαστηριακών εξετάσεων και τελικά αν κριθεί αναγκαία με βιοψία λεμφαδένα και ανάλογη θεραπεία. Η διερεύνηση της τραχηλικής λεμφαδενίτιδας απαιτεί συνεργασία ομάδων ειδικών με συντονιστή των παιδίατρο. Στοιχεία που πρέπει να προβληματίσουν τον παιδίατρο είναι η γενικευμένη λεμφαδενοπάθεια χωρίς στοιχεία ιογενούς λοίμωξης, η ετερόπλευρη τραχηλική λεμφαδενίτιδα που δεν συνοδεύεται από στοιχεία φλεγμονής και έχει τάση να χρονίσει, ιδιαίτερα σε παιδιά σχολικής και εφηβικής ηλικίας, και η υπερκλείδια εντόπιση. Τραχηλικές Διογκώσεις στα παιδιά από τον Ι. Χριστόπουλο, Διευθυντή Παιδο Ω.Ρ.Λ. Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Οι τραχηλικές διογκώσεις αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες επίσκεψης του μικρού ασθενούς στον ιατρό αλλά και στο νοσοκομείο. Η αιτιολογία των διογκώσεων αυτών ποικίλει και το γεγονός αυτό αποτελεί πρόκληση για τον κλινικό ιατρό. Τα αίτια μπορεί να είναι από απλές παθήσεις, οι οποίες είναι αυτο-ιώμενες (π.χ. απλές ιογενής παθήσεις τους ανώτερου αναπνευστικού συστήματος) έως σοβαρές παθήσεις, απειλητικές για την ζωή του παιδιού (π.χ. νεοπλασίες) Γίνεται συνεπώς εύκολα κατανοητό ότι η διάγνωση των αιτιών των τραχηλικών διογκώσεων πρέπει να είναι γρήγορη και σωστή. Η αρμονική συνεργασία των διαφόρων ιατρικών ειδικοτήτων (παιδιάτρων, παιδοχειρουργών, παιδοακτινολόγων, παιδοωρλ κλπ) θα προσφέρει στον 15

18 ασθενή μας τη δυνατότητα της έγκαιρης διάγνωσης και κατ επέκταση της επιτυχημένης θεραπείας. Από την ωτορινολαρυγγολογική μεριά θα αναφερθώ στα τραχηλικά αποστήματα, στις συγγενείς τραχηλικές διογκώσεις (κύστη θυρεογλωσσικού πόρου κλπ), στις κακώσεις κεφαλής και τραχήλου, στις διογκώσεις των παρωτίδων και υπογναθίων καθώς και στις νεοπλασίες με διόγκωση τραχηλικών λεμφαδένων που ξεκινάνε από την ρινο-φαρυγγο-στοματική κοιλότητα. Συγγενείς, νεοπλασματικές, φλεγμονώδεις και μη φλεγμονώδεις μάζες του τραχήλου στα παιδιά από τον Α. Γεωργιάδη, Διευθυντή Παιδοχειρουργικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων. Οι τραχηλικές διογκώσεις είναι συνήθεις στα παιδιά. Στο μεγαλύτερο ποσοστό είναι συγγενούς αιτιολογίας, περίπου στο ένα τρίτο είναι φλεγμονώδους αιτιολογίας, ενώ σε μικρότερο ποσοστό απαντώνται καλοήθη και κακοήθη νεοπλάσματα και μάζες μη φλεγμονώδους αιτιολογίας. Από τις συγγενείς βλάβες, συχνότερες είναι τα βραγχιακά υπολείμματα, η κύστη θυρεογλωσσικού πόρου και οι δερμοειδείς κύστεις. Φλεγμονώδους αιτιολογίας διογκώσεις αφορούν συνήθως αντιδραστική λεμφαδενίτιδα και σε σημαντικό ποσοστό, λεμφαδενίτιδα άγνωστης αιτιολογίας. Τα λεμφώματα είναι τα πιο συνήθη κακοήθη νεοπλάσματα, ενώ ο καρκίνος του θυρεοειδούς περιορίζεται σε ποσοστό 1%. Τα νευρινώματα και τα λιπώματα είναι οι πιο συχνοί καλοήθεις όγκοι. Διογκώσεις μη φλεγμονώδους αιτιολογίας περιλαμβάνουν τις επιδερμοειδείς κύστεις, την ίνωση του στερνοκλειδομαστοειδούς και τα χηλοειδή. Στη συγκεκριμένη παρουσίαση θα αναφερθούμε εκτενέστερα στις συγγενείς, στις νεοπλασματικές και στις μη φλεγμονώδους αιτιολογίας διογκώσεις του τραχήλου στα παιδιά. Το ιστορικό και η κλινική εξέταση συνήθως είναι αρκετά για να βάλει την διάγνωση ο παιδίατρος. Τον έλεγχο συμπληρώνουν γενικές και ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις ανά περίπτωση. Σημαντική βοήθεια στην διαφορική διαγνωστική και το σχεδιασμό της χειρουργικής αντιμετώπισης, προσφέρει ο παιδοακτινολόγος με την χρήση του υπερηχογραφήματος και πιο σπάνια της αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας ή ειδικών ακτινολογικών εξετάσεων. Πιο σπάνια ακόμα, θα χρειαστεί διαγνωστική βιοψία χειρουργική ή διά βελόνης. Η θεραπεία είναι κατά κανόνα χειρουργική με βάση τις αιτίες που προαναφέρθηκαν. Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει αντιβιοτικά, χημειοθεραπευτικά φάρμακα ή και τοπικής δράσης σκευάσματα ανάλογα την αιτία. Η χειρουργική θεραπεία, όπου αυτή απαιτείται, είναι κατά κανόνα οριστική, με μικρό ποσοστό υποτροπής και επιπλοκών στα περισσότερα ειδικά κέντρα. Βιβλιογραφία 1. O Neil Pediatric Surgery 5 th Edition (1998) Part V. Head and neck. p Waldhausen J. H, Tapper D. Head and neck sinuses and masses. Ashcraft Pediatric Surgery 3 rd Edition (2000).\, p A.Townsend (2001) Sabiston Surgery p

19 4. LaRiviere CA, Waldhausen JH. Congenital cervical cysts, sinuses, and fistulae in pediatric surgery. Surg Clin North Am Jun;92(3):583-97, viii. doi: /j.suc Torsiglieri AJ Jr, Tom LW, Ross AJ 3rd, Wetmore RF, Handler SD, Potsic WP. Pediatric neck masses: guidelines for evaluation. Int J Pediatr Otorhinolaryngol Dec;16(3): Park YW. Evaluation of neck masses in children. Am Fam Physician Jun;51(8): Turkyilmaz Z, Karabulut R, Bayazit YA, Sonmez K, Koybasioglu A, Yilmaz M, Kemaloglu YK, Basaklar AC. Congenital neck masses in children and their embryologic and clinical features. B-ENT. 2008;4(1): Waldhausen J. H., Branchial cleft and arch anomalies in children, Semin Pediatr Surg, 2006, 15(2): Foley DS, Fallat ME. Thyroglossal duct and other congenital midline cervical anomalies. Semin Pediatr Surg May;15(2): Nicollas R, Guelfucci B, Roman S, Triglia JM. Congenital cysts and fistulas of the neck. Int J Pediatr Otorhinolaryngol Sep 29;55(2): Schroeder JW Jr, Mohyuddin N, Maddalozzo J. Branchial anomalies in the pediatric population. Otolaryngol Head Neck Surg Aug;137(2): Friedman ER, John SD. Imaging of pediatric neck masses. Radiol Clin North Am Jul;49(4):617-32, v. doi: /j.rcl Anne, S. Fine needle aspiration biopsy: Role in diagnosis of pediatric head and neck masses. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology (2008) 72, Tracy TF Jr, Muratore CS. Management of common head and neck masses. Semin Pediatr Surg Feb;16(1):3-13. Μορφώματα τραχήλου απεικονιστικά ευρήματα από τη Μ. Κατσικάρη, Διευθύντρια Ακτινολογικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων Το υπερηχογράφημα αποτελεί την πρώτη απεικονιστική μέθοδο για τη διάγνωση των διογκώσεων-μορφωμάτων τραχήλου. Συχνότερα διερευνούμενες παθήσεις με υπερηχογράφημα είναι οι λεμφαδενίτιδες. Είναι αναγκαίος ο υπερηχογραφικός έλεγχος και γιατί; Πότε έχει ένδειξη η FNA με υπερηχογραφική καθοδήγηση; Σε ποιες περιπτώσεις κρίνεται αναγκαίος ο περαιτέρω απεικονιστικός έλεγχος με CT, MRI;. Η κυστική, η συμπαγής, η μικτή σύσταση των μορφωμάτων διευκρινίζεται με το υπερηχογράφημα, με ακριβή διάγνωση στις περισσότερες των περιπτώσεων, ώστε να κατευθυνθεί προς αντιμετώπιση από τον ειδικό. 17

20 Ερμηνεία ιολογικών εξετάσεων Γ. Χρονοπούλου Διευθύντρια Διαγνωστικών Εργαστηρίων Ομίλου Ευρωκλινικής Οι διαγνωστικές εξετάσεις βοηθούν τον κλινικό γιατρό να επιβεβαιώσει ή όχι την προεργαστηριακή πιθανότητα παρουσίας ενός νοσήματος στον ασθενή του. Ιολογικός έλεγχος μπορεί να γίνει α) για επιβεβαίωση της διαγνώσεως σε συμπτωματικούς ασθενείς, β) σε ασυμπτωματικούς ασθενείς ως εξετάσεις διαλογής, γ) για προγνωστικές πληροφορίες, δ) για παρακολούθηση της θεραπείας, είτε τέλος ε) για επιβεβαίωση απουσίας νόσου. Για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων θα πρέπει να λαμβάνονται υπ όψιν το ιστορικό και οι κλινικές πληροφορίες για τον ασθενή, η γνώση της φυσικής εξέλιξης μιας ίωσης, ο χρόνος δειγματοληψίας, η καταλληλότητα του δείγματος, η καταλληλότητα της μεθόδου και η απόδοση του εργαστηρίου. Οι συνήθεις μέθοδοι για την διάγνωση των ιογενών λοιμώξεων είναι ο ορολογικός έλεγχος, οι μοριακές τεχνικές και τα Quick test ανοσοχρωματογραφίας. Α) Ορολογικός έλεγχος Οι ιοί για τους οποίους ενδείκνυται να γίνει ορολογικός έλεγχος είναι ο ιός της λοιμώδους μονοπυρήνωσης ΕΒV,ενίοτε ο κυτταρομεγαλοιός CMV, ο Parvo B19, ο ιός ερυθράς, ο ιός ιλαράς και ιοί ηπατίτιδας HAV, HBV και HCV. Ο σκοπός του ιολογικού ελέγχου είναι να συμπεράνουμε αν υπάρχει ενεργός λοίμωξη και αν ναι, να απαντήσουμε στο ερώτημα αν είναι πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής. Αυτό συνήθως απαιτεί προσδιορισμό IgG και IgM abs σε ορούς με μεσοδιάστημα 2 εβδομάδων. Ωστόσο τα αποτελέσματα δεν είναι πάντα σαφή, υπάρχουν δυσκολίες στην ερμηνεία τους. Για παράδειγμα σε ορισμένες περιπτώσεις δεν αυξάνονται τα IgG abs παρά την ενεργό λοίμωξη (CMV), έχουν μικρή αξία σε περιπτώσεις ανοσοκαταστολής, σε πολυμεταγγιζόμενα άτομα και σε υπεργαμμασφαιριναιμία, κάποιες περιπτώσεις έχουμε παραμονή των ΙgM θετικών αποτελεσμάτων. Για την ερμηνεία των ορολογικών αποτελεσμάτων κάποιες φορές έχει θέση o προσδιορισμός της ΙgG avidity (λειτουργική συνάφεια). Η λειτουργική συνάφεια αυξάνεται ανάλογα του χρόνου από την έναρξη της λοίμωξης. Ο προσδιορισμός της λοιπόν μας βοηθά αρκετές φορές να διαχωρίσουμε την πρωτοπαθή από τη δευτεροπαθή λοίμωξη κάτι που αποκτά ιδιαίτερη διαγνωστική αξία στις συγγενείς λοιμώξεις, όπου σε πρωτοπαθή λοίμωξη μπορεί να προκληθούν βλάβες στο έμβρυο ενώ σε δευτεροπαθή, ο κίνδυνος είναι μικρότερος. Β) Μοριακές τεχνικές Προϋποθέσεις για τη σωστή ερμηνεία των μοριακών εξετάσεων είναι η πρόληψη ή η αντιμετώπιση των επιμολύνσεων, η επιβεβαίωση και επικύρωση των μεθόδων και τα control που χρησιμοποιούνται. Οι μοριακές μέθοδοι στηρίζονται στην ανίχνευση του νουκλεϊκού οξέος του ιού που αναζητούμε στο κλινικό δείγμα. Μη ανίχνευση του νουκλεϊκού οξέος σημαίνει απουσία του ιού στο δείγμα, ενώ ανίχνευση του νουκλεϊκού οξέος 18

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας;

Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας; Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας; Ο θυρεοειδής είναι ένας από τους πιο σημαντικούς αδένες του ενδοκρινικού μας συστήματος. Βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το θυρεοειδή χόνδρο του λάρυγγα (γνωστό και

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α Α. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική. Εξετάσεις E έτους, 7 Ιουνίου 2011. Ονοµατεπώνυµο φοιτητή:

ΟΜΑ Α Α. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική. Εξετάσεις E έτους, 7 Ιουνίου 2011. Ονοµατεπώνυµο φοιτητή: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ιευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας Ι οκράτειο Νοσοκοµείο Κωνσταντινου όλεως 49 Θεσσαλονίκη 54642 Τηλ.: 2310-992982 FAX:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ISBN 960-7081-87-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 1 1. Αντίδραση της εγκύου, του εμβρύου και του νεογνού στη λοίμωξη... 5 Εισαγωγή... 5 Επίδραση της λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων Δοκιμασίες κοπράνων Γιώργος Χουλιάρας, Παιδογαστρεντερολόγος, Πανεπιστημιακός Υπότροφος, Υπεύθυνος Ενδοσκοπήσεων & Ιατρείου Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Nοσημάτων του Εντέρου Μονάδα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Νόσοι θυρεοειδούς Υποθυρεοειδισμός Υπερθυρεοειδισμός Υπερπλασία θυρεοειδούς : βρογχοκήλη (διάχυτη) οζώδης Νεοπλάσματα θυρεοειδούς Υπερπλασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Πολυξένη Πρατσίδου-Γκέρτση Πανεπιστημιακός Υπότροφος ΑΠΘ στην Παιδιατρική Ρευματολογία Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια 2 Κινητών Ιατρικών Μονάδων (9 / 1 / 14)

Εγκαίνια 2 Κινητών Ιατρικών Μονάδων (9 / 1 / 14) Εθνικό Πρόγραμμα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας που υλοποιείται από την Α Πανεπιστημιακή Ορθοπαιδική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών σε συνεργασία με την Πολυκλινική Ολυμπιακού Χωριού σε απομακρυσμένα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ - ΔΡΑΓΑΝΑΣ Τ.Κ. 68100 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ντής: Kαθηγητής Β. Δανιηλίδης DEMOKRITUS UNIVERSITY

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου Εξετάσεις λειτουργίας του θυρεοειδούς: διάγνωση και παρακολούθηση των διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Πεδίο Εφαρμογής Οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Άλλοτε αµφιβληστροειδίτιδα άλλοτε χοριοειδίτιδα

Άλλοτε αµφιβληστροειδίτιδα άλλοτε χοριοειδίτιδα Σαρκοείδωση Άλλοτε αµφιβληστροειδίτιδα άλλοτε χοριοειδίτιδα Σύφιλη Λέµφωµα Αριθµός εστιών Εστιακή Τοξοπλάσµωση Ρετινοβλάστωµα Κυστικέρκωση Πολυεστιακή ARN Φυµατίωση Μύκητες Σ. λευκών κηλίδων Birdshot VKH

Διαβάστε περισσότερα

Υποθυρεοειδισμός. www.endokrinologos.com. Διάγνωση Η πιο σημαντική και απαραίτητα εξέταση για τη διάγνωση του

Υποθυρεοειδισμός. www.endokrinologos.com. Διάγνωση Η πιο σημαντική και απαραίτητα εξέταση για τη διάγνωση του ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ Υποθυρεοειδισμός Η ετυμολογία της λέξης θυρεοειδής δείχνει τη σημαντική θέση που κατέχει στην λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Προέρχεται από τη λέξη 'θυρεός' που σημαίνει έμβλημα και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ: από το Α ως το Ω 5 ο Διαδραστικό Σχολείο Ουρολογίας Πορταριά 2012 Στυλιανός Θ. Γιαννακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Ποια τα

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 5 Στρογγύλη πνευμονία Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή H στρογγύλη πνευμονία είναι μια σχετικά σπάνια απεικονιστική μορφή στα παιδιά, που στην ακτινογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ 1 ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ Μήπως τελευταία νιώθετε υποτονικά, ή βρίσκεστε συνεχώς σε υπερένταση; Νυστάζετε συνεχώς και ενώ δεν έχετε αλλάξει τις διατροφικές σας συνήθειες, παίρνετε πολύ εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ Γ ΑΛΑΚΤΟΣ

Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ Γ ΑΛΑΚΤΟΣ Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ Γ ΑΛΑΚΤΟΣ f Το καλύτερο γάλα κάθε νεογέννητου είναι το γάλα του είδους του, δηλαδή το γάλα της μάνας του. Για τον άνθρωπο το καλύτερο γάλα είναι το γάλα της γυναίκας δηλαδή το γάλα

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) Εργαστήριο Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών για εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη

Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη Ενημέρωση των γονέων για την έγκαιρη διάγνωση των εγγενών διαταραχών στα βρέφη Αγαπητοί γονείς, το παιδί σας πρόκειται σύντομα να γεννηθεί ή μόλις έχει γεννηθεί.

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Θυρεοειδικά νοσήματα. Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη

Θυρεοειδικά νοσήματα. Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη Θυρεοειδικά νοσήματα Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη Θυρεοειδής Mοιάζει με θυρεό Μπροστά από την τραχεία Μεγαλύτερος ενδοκρινικός αδένας

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας

Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας «Αναπνευστικά και Γαστρεντερικά Προβλήματα Νεογνών» Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Δεξιότητες 28-33 Κεφάλαιο ΙV i. Επιπεφυκίτιδες ii. Όγκοι επιπεφυκότα iii. Δ/Δ κριτήρια Ηλ.

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I.

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I. ΒΛΑΙΣΟ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ 1 2 ΒΛΑΙΣΟ I. ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΒΛΑΙΣΟ II. ΜΕΡΟΣ ΑΛΛΟΥ ΠΙΟ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Γενικευμένης Χαλάρωσης Συνδέσμων Νευρολογικής ή Μυϊκής Πάθησης Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Α. Γ. Τζιούφας Αναπλ. Καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ο σύνδρομο Sjogren ή αυτοάνοση επιθηλιΐτιδα είναι ένα χρόνιο αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει;

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Φαρυγγικός λεμφικός ιστός: Φαρυγγική και Παρίσθμιες Αμυγδαλές Φαρυγγική A. Καδίτης Ειδική Μονάδα Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Εργαστήριο Διαταραχών Αναπνοής στον

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς Δυσκοιλιότητα Κενώσεις λιγότερες από τρεις την εβδομάδα σε άτομα που σιτίζονται με δίαιτες δυτικού τύπου Δυσκολία κατά την αφόδευση Ιδιαίτερη σημασία έχει η εμφάνιση δυσκοιλιότητας σε άτομα με φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί Χαράλαμπος Αγακίδης Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Περίγραμμα ομιλίας Τύποι αλλεργίας 2 περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Ορέστης Μανούσος Ομοτ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης ΔΙΑΓΝΩΣΗ λοι οι ασθενείς με συμπτώματα από την κάτω κοιλία πρέπει να υποβάλλονται σε λεπτομερή λήψη ιστορικού, επιμελή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ενημερωτικός οδηγός για τον ασθενή και την οικογένεια Ο θυρεοειδής αδένας: έχει σχήμα πεταλούδας, βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το λάρυγγα και αποτελείται από δύο λoβούς,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΛΟΛΙΘΙΑΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: ΜΗΝ ΛΗΣΜΟΝΕΙΤΕ ΤΙΣ «ΑΘΩΕΣ» ΑΙΤΙΕΣ

ΧΟΛΟΛΙΘΙΑΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: ΜΗΝ ΛΗΣΜΟΝΕΙΤΕ ΤΙΣ «ΑΘΩΕΣ» ΑΙΤΙΕΣ ΧΟΛΟΛΙΘΙΑΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: ΜΗΝ ΛΗΣΜΟΝΕΙΤΕ ΤΙΣ «ΑΘΩΕΣ» ΑΙΤΙΕΣ Μιχαλάκου Μαρία, Φαρκωνή Χρυστάλλα, Κατσικάρη Μαρία Ευρωκλινική Παίδων, Αθήνα ΣΚΟΠΟΣ: Οι λιθοι της χοληδόχου κύστεως στα παιδια είναι ασυνήθες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα