ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Νοσηλευτές: Μια Δύναμη Αλλαγής Ένας Ζωτικός Πόρος για την Υγεία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Νοσηλευτές: Μια Δύναμη Αλλαγής Ένας Ζωτικός Πόρος για την Υγεία"

Transcript

1 Νοσηλευτές: Μια Δύναμη Αλλαγής Ένας Ζωτικός Πόρος για την Υγεία Διεθνής Ημέρα των Νοσηλευτών

2 All rights, including translation into other languages, reserved. No part of this publication may be reproduced in print, by photostatic means or in any other manner, or stored in a retrieval system, or transmitted in any form, or sold without the express written permission of the International Council of Nurses or the International Centre for Human Resources in Nursing. Short excerpts (under 300 words) may be reproduced without authorisation, on condition that the source is indicated. Copyright 2014 by International Council of Nurses 3, place Jean-Marteau, 1201 Geneva, Switzerland ISBN:

3 Μετάφραση: Δρε Ζωή, Νοσηλεύτρια, ΓΝΑ Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Καραμπούλα Δήμητρα, Νοσηλεύτρια, ΓΝΑ Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Λύκου Αναστασία, Νοσηλεύτρια, ΓΝΑ Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Μπούνου Βασιλική, Νοσηλεύτρια, ΓΝΑ Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Πατσάκη Αναστασία, Νοσηλεύτρια, ΓΝΑ Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Τασσίδη Μαργαρίτα, Νοσηλεύτρια, ΓΝΑ Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Τσαγκανού Σταυρούλα, Νοσηλεύτρια, ΓΝΑ Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Τσίντζας Ανδρέα,ς Νοσηλευτής, ΓΝΑ Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Επιμέλεια Κειμένου: Νεκτάριος Πρώιος, Νοσηλευτής, ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» 3

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 7 Κεφάλαιο 2: Βλέποντας τη μεγάλη εικόνα. 11 Κεφάλαιο 3: Σχεδιασμός εργατικού δυναμικού. 15 Κεφάλαιο 4: Μέτρηση Νοσηλευτικού Φόρτου Εργασίας. 19 Κεφάλαιο 5: Η σημασία του εργασιακού περιβάλλοντος 27 Κεφάλαιο 6: Βελτιώνοντας τη μάθηση και τα αποτελέσματα.. 31 Κεφάλαιο 7: Βασικά σημεία.. 33 Παράρτημα 1: Παραδείγματα εργαλείων για το σχεδιασμό του ανθρώπινου δυναμικού, ιστοσελίδες και συνδέσεις 36 Παράρτημα 2: Παραδείγματα Εργαλείων Στελέχωσης.. 39 Παράρτημα 3 Ανάπτυξη Υγειονομικού Ανθρώπινου Δυναμικού.. 43 Παράρτημα 4: Προωθώντας την αξία και τη σχέση κόστους 47 Παράρτημα 5: αποτελεσματικότητας της νοσηλευτικής.. Σχεδιασμός υγειονομικού ανθρώπινου δυναμικού 50 Παράρτημα 6: Θετικά Εργασιακά Περιβάλλοντα 55 Αναφορές. 60 4

5 5

6 Μάιος 2014 Αγαπητοί συνάδελφοι, Υπάρχει σήμερα αυξανόμενη αναγνώριση ότι οι επαρκείς, κατάλληλα εκπαιδευμένοι και με κίνητρο επαγγελματίες υγείας είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία του πληθυσμού του πλανήτη. Η ισότιμη πρόσβαση στις απαραίτητες ποιοτικές υπηρεσίες υγείας δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τον επαρκή αριθμό κατάλληλα εκπαιδευμένων νοσηλευτών. Για το λόγο αυτό, το ICN επέλεξε να εστιάσει στο νοσηλευτικό εργατικό δυναμικό ως ζωτικό πόρο ως θέμα της φετινής Διεθνούς Ημέρας των Νοσηλευτών. Ως η μεγαλύτερη ομάδα επαγγελματιών υγείας, που βρίσκονται πιο κοντά, και συχνά ως οι μόνοι διαθέσιμοι, στον πληθυσμό, οι νοσηλευτές έχουν τη μεγάλη ευθύνη να βελτιώσουν την υγεία του πληθυσμού και ταυτόχρονα να συμβάλλουν στην επίτευξη των Στόχων Ανάπτυξης της Χιλιετίας. Αυτό το πακέτο για την Διεθνή Ημέρα των Νοσηλευτών είναι ένα σημαντικό εργαλείο για την κατανόηση της μεγαλύτερης εικόνας της αγοράς εργασίας στο χώρο της υγείας: το χάσμα μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης στους επαγγελματίες υγείας, την επίδραση της οικονομικής κρίσης, τη μετανάστευση και τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής των νοσηλευτών. Τονίζει τη σημασία του σχεδιασμού του εργατικού δυναμικού και τη σχέση του με την ασφάλεια του ασθενή, καθώς και το πώς μπορεί να μετρηθεί ο νοσηλευτικός φόρτος εργασίας και να σχεδιαστεί η ασφαλής στελέχωση. Οι μεταβολές στα πεδία άσκησης της νοσηλευτικής και οι νέες τεχνολογίες έχουν επίσης αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι νοσηλευτές εργάζονται. Είναι σαφές ότι, ενώ υπάρχει έλλειψη νοσηλευτών σε πολλές χώρες, μόνο η προσθήκη περισσότερων νοσηλευτών δεν αποτελεί λύση και ότι η βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος είναι το κλειδί για την βελτίωση της ασφάλειας των ασθενών και της ποιότητας της φροντίδας υγείας. Μέσω αυτού του εργαλείου της Διεθνούς Ημέρας Νοσηλευτών ελπίζουμε ότι θα εμπνεύσουμε τους νοσηλευτές να «αλλάξουν την εικόνα» και να δείξουν στις κυβερνήσεις, στους εργοδότες και στην κοινωνία ότι οι νοσηλευτές είναι ένας ζωτικός πόρος για την υγεία. Είναι βασικό οι νοσηλευτές και οι παγκόσμιοι ηγέτες τους να εστιάσουν στο παγκόσμιο νοσηλευτικό εργατικό δυναμικό ως βασική προτεραιότητα για την επίτευξη καλύτερης υγείας για όλους. Με εκτίμηση, Judith Shamian Πρόεδρος David C. Benton Διευθύνων Σύμβουλος ICN CIE CII 3, place Jean-Marteau, 1201 Geneva - Switzerland - Tel.: Fax: web: 6

7 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Ένα εκπαιδευμένο νοσηλευτικό προσωπικό + ένα καλό εργασιακό περιβάλλον = υψηλής ποιότητας φροντίδα Αυτή η απλή τεκμηριωμένη εξίσωση, αν εφαρμοστεί σε παγκόσμιο ή τοπικό επίπεδο στο σύστημα υγείας, είναι θεμελιώδους σημασίας για την κατανόηση του πώς να αξιοποιηθεί καλύτερα ο ζωτικής σημασίας πόρος που αποτελεί η νοσηλευτική. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, έχουμε δει τις αλλαγές στην βαρύτητα των ασθενειών, καθώς και δημογραφικά. Η βαριά και αυξανόμενη επιβάρυνση των μη μεταδοτικών ασθενειών (ΜΜΑ), συμπεριλαμβανομένων των ψυχικών διαταραχών και η γηράσκουσα κοινωνία έχει αναγκάσει τις κυβερνήσεις και τους επαγγελματίες της υγείας να σκέφτονται διαφορετικά. Αυτό οδήγησε σε μια αυξανόμενη έμφαση στην πρόληψη των ασθενειών και την προαγωγή της υγείας και σε μια στροφή στη θέση της παροχής φροντίδας από θεσμικά όργανα σε επίπεδο τοπικής κοινότητας πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Νέοι κίνδυνοι λοιμώξεων, περιβάλλοντος και τρόπου ζωής, σε μια εποχή ραγδαίων δημογραφικών αλλαγών, απειλούν την ασφάλεια υγείας για όλους (Frenk κ.α. 2010). Αυτό έχει επίσης ως συνέπεια την ανάγκη για επικέντρωση εκ νέου στην ολιστική φροντίδα ιδίως στην προσωποκεντρική φροντίδα και στην προσέγγιση της πορείας της ζωής. Την ίδια στιγμή, έχουμε αναγνωρίσει την ανισότητα στον τομέα της υγείας (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας 2008) (βλ. Πλαίσιο 1). Δεδομένου ότι η καταληκτική ημερομηνία των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας (ΑΣΧ) για το 2015 πλησιάζει, υπάρχουν σοβαρές διαφορές σε εξέλιξη, παρά τα επιτεύγματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Το βάρος των ΜΜΑ είναι μεγαλύτερο σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, είναι περιορισμένη. Ο ρόλος όλων των εργαζομένων για την υγεία στη μείωση αυτής της διαφοράς έχει αναγνωριστεί προ πολλού και έχει σημειωθεί πρόοδος στην ανάπτυξη του εργατικού δυναμικού στην υγεία ιδιαίτερα κατά την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη πολλά να γίνουν (Παγκόσμια Συμμαχία για την Υγεία του εργατικού δυναμικού & ΠΟΥ 2013). Η Παγκόσμια Έκθεση Υγείας του 2006, Δουλεύοντας μαζί για την Υγεία, αναγνώρισε ότι η έλλειψη εργαζομένων στον τομέα της υγείας είναι πιο σοβαρή στις φτωχότερες χώρες, ιδίως στην νοτίως της Σαχάρας Αφρική, όπου τα έργα για την υγεία χρειάζονται περισσότερο (ΠΟΥ 2006). Επιπλέον, το 3ο Παγκόσμιο Φόρουμ για τους Ανθρώπινους Πόρους για την Υγεία (ΑΠΥ) επισημαίνει στη δήλωσή του ότι'' η ημερήσια διάταξη των ΑΠΥ υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα: η γεωγραφική ανισοκατανομή και η διεθνής μετανάστευση επηρεάζουν τις χώρες χαμηλού, μεσαίου και υψηλού εισοδήματος, σε ορισμένες περιπτώσεις εμποδίζουν την παροχή ακόμη και βασικών υπηρεσιών υγείας. Δεδομένου του κεντρικού ρόλου των υπηρεσιών υγείας στη σχέση μεταξύ πολιτών και κυβερνήσεων, η αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών αποτελεσματικά θα ενισχύσει τη 7

8 συνοχή των κοινωνιών και θα επιταχύνει την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη'' (ΠΣΥ 2013, παρ. 8). Πλαίσιο 1: Η ανισότητα στην υγεία '' Τα παιδιά μας έχουν δραματικά διαφορετικές πιθανότητες επιβίωσης ανάλογα με το πού γεννήθηκαν. Στην Ιαπωνία και τη Σουηδία αναμένεται ότι θα ζήσουν περισσότερο από 80 χρόνια. Στη Βραζιλία 72 χρόνια. Στην Ινδία 63 χρόνια και σε μία από τις πολλές αφρικανικές χώρες, λιγότερο από 50 χρόνια. Και στο εσωτερικό των χωρών, οι διαφορές στις πιθανότητες επιβίωσης είναι δραματικές και παρατηρούνται σε όλο τον κόσμο. Οι φτωχότεροι των φτωχών έχουν υψηλά επίπεδα ασθενειών και πρόωρης θνησιμότητας. Αλλά η κακή υγεία δεν περιορίζεται σε όσους βρίσκονται στη χειρότερη κατάσταση. Σε χώρες με όλα τα επίπεδα εισοδήματος, η υγεία και η ασθένεια ακολουθούν μια κοινωνική διαβάθμιση: όσο χαμηλότερη είναι η κοινωνικοοικονομική θέση, τόσο χειρότερη είναι η υγεία. Δεν χρειάζεται να γίνεται με αυτόν τον τρόπο και δεν είναι απόλυτο ότι θα πρέπει να είναι κάπως έτσι. Όταν οι συστημικές διαφορές στον τομέα της υγείας κρίνεται ότι μπορούν να αποφευχθούν με την ανάλογη δράση, τότε, πολύ απλά, είναι καταχρηστικές. Είναι αυτό που ονομάζουμε ανισότητα στην υγεία. Η σωστή διευθέτηση αυτών των αδικιών - οι τεράστιες και θεραπεύσιμες διαφορές στον τομέα της υγείας μεταξύ και εντός των χωρών - είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης''. (ΠΟΥ 2008, σελ.1) Υπό αυτές τις συνθήκες, υπήρξε αυξανόμενη προσοχή στα ανθρώπινα δικαιώματα και την ισότητα στον τομέα της υγείας. Οι ηγέτες του κόσμου υποστήριξαν την καθολική κάλυψη της υγείας ως ένα διεθνώς συμφωνημένο στόχο της πολιτικής για την υγεία και την ανάπτυξη. Επαρκείς, επαρκώς εκπαιδευμένοι και με κίνητρα εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας είναι ουσιώδεις για την υγεία του πληθυσμού (ΠΟΥ 2006). Η ισότιμη πρόσβαση στις απαραίτητες καλής ποιότητας υπηρεσίες υγείας δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς επαρκή αριθμό κατάλληλα προετοιμασμένων νοσηλευτών. Η επένδυση στη νοσηλευτική μπορεί να κάνει τη διαφορά. Ένας αριθμός ερευνητών έχει αποδείξει ότι οι οικονομικά προσιτές νοσηλευτικές παρεμβάσεις μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας, καθώς και στη μείωση της επιβάρυνσης των ΜΜΑ (ΠΟΥ 2013α). Η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας θα είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση της επιβάρυνσης των χρόνιων ασθενειών, καθώς και για την πρόσβαση των πιο ευάλωτων και περιθωριοποιημένων μελών της κοινωνίας και οι νοσηλευτές θα διαδραματίσουν βασικό ρόλο σε αυτό (Browne κ.α. 2012). Για να γίνει η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των νοσηλευτών στο σύστημα υγείας θα πρέπει να ενθαρρύνονται και να υποστηρίζονται στο να εκτελούν το υψηλότερο των δυνατοτήτων τους. Η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας (ΠΣΥ), το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, έχει αναγνωρίσει επανειλημμένα την επιτακτική ανάγκη για την ενίσχυση των νοσηλευτικών και μαιευτικών υπηρεσιών με στόχο την επίτευξη καλύτερης υγείας για τα άτομα, τις οικογένειες και τις κοινότητες. Η έκθεση προόδου του ΠΟΥ (2013β) περιγράφει τα επιτεύγματα, σε απάντηση του ψηφίσματος που εγκρίθηκε από 8

9 το ΠΣΥ, για την ενίσχυση των νοσηλευτικών και μαιευτικών υπηρεσιών. Ωστόσο, η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, σε σχέση με την παροχή υπηρεσιών υγείας, πολλοί δεν έχουν επαρκές νοσηλευτικό και μαιευτικό προσωπικό που με τη σειρά του μπορεί να είναι ελάχιστα εκπαιδευμένο και αναπτυγμένο (WHO 2013β). Ως η μεγαλύτερη ομάδα των επαγγελματιών υγείας, οι οποίοι είναι πιο κοντά και συχνά οι μόνοι διαθέσιμοι για τον πληθυσμό, οι νοσηλευτές έχουν μεγάλη ευθύνη για τη προαγωγή της υγείας του πληθυσμού, καθώς και για την επίτευξη των παγκόσμιων στόχων ανάπτυξης. Είναι σημαντικό οι νοσηλευτές και οι ηγέτες του κόσμου να εστιάσουν στο παγκόσμιο νοσηλευτικό εργατικό δυναμικό ως μια βασική προτεραιότητα για την επίτευξη καλύτερης υγείας για όλους. Η τρέχουσα παγκόσμια οικονομική συγκυρία είχε πολλές συνέπειες και στις υπηρεσίες υγείας, λόγω της σημαντικής χρήσης των πόρων, οι οποίοι έχουν περιοριστεί. Αυτός ο περιορισμός συχνά προκαλείται από την άποψη ότι οι δαπάνες για τις υπηρεσίες υγείας αποτελούν κόστος και όχι επένδυση. Αυτή η προσέγγιση έχει εισαγάγει μια ορολογία σε πολλά συστήματα υγείας η οποία προέρχεται από το βιομηχανικό τομέα. Η ορολογία αυτή χρησιμοποιεί όρους όπως η απόδοση των επενδύσεων, η αποδοτικότητα και η σχέση κόστους αποτελεσματικότητας και ευνοεί τη βελτίωση των μεθοδολογιών από την κατασκευή, όπως η στήριξη και η διαδικασία ανασχεδιασμού. Πράγματι, ενώ οι ιδέες αυτές θα μπορούσαν να έχουν κάτι να προσφέρουν, εάν εφαρμοστούν με τον κατάλληλο τρόπο, μπορεί όμως επίσης να εκληφθούν ως φιλοσοφικές σε αντίθεση με το σύνολο της επαγγελματικής αξίας που κατέχουν οι νοσηλευτές. Αυτό το σύνολο αξίας οδηγείται από μια δέσμευση για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας, την ισότιμη πρόσβαση και το ήθος της φροντίδας (North & Hughes 2012). Γίνεται όλο και πιο εμφανές ότι αυτή η διευθυντική οδηγία, η οποία συνδέεται με σοβαρή δημοσιονομική πειθαρχία, έχει ωθήσει τους νοσηλευτές σε μια δύσκολη κατάσταση, καθώς οι κυβερνήσεις και οι εργοδότες επιχειρούν να κρατήσουν χαμηλά το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης. Ως το μεγαλύτερο, και ως εκ τούτου, από την άποψη του συνολικού κόστους, το πιο ακριβό εργατικό δυναμικό, οι νοσηλευτές έχουν βιώσει την αναθεώρηση στελέχωσης, την περικοπή νοσηλευτικών θέσεων και τη συνεχή μείωση, ή ακόμη και την καταπόντιση των μισθών τους. Οι συνέπειες στην εμπιστοσύνη των ασθενών, στο ηθικό του νοσηλευτικού προσωπικού, στην ποιότητα και την ασφάλεια και, εν τέλει, στη μελλοντική πρόσληψη και διατήρηση, είναι σημαντικές. Επίσης έχει οδηγήσει σε βραχυπρόθεσμη λήψη αποφάσεων η οποία έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες (Keogh 2013). Είναι σαφές ότι σε παγκόσμιο επίπεδο, η νοσηλευτική θα πρέπει τώρα να δικαιωθεί τόσο οικονομικά όσο και επαγγελματικά. Η κοινωνικοοικονομική αξία της νοσηλευτικής και μαιευτικής έχει γίνει πρόσφατα αντικείμενο μιας ταχείας συστηματικής ανασκόπησης των δεδομένων (Caird κ.α. 2010). Τα ευρήματα προέρχονται από 32 ανασκοπήσεις οι οποίες διεξάγονται στις χώρες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Ο.Ο.Σ.Α.) και στοχεύουν σε τρεις τομείς στρατηγικής σημασίας: τη νοσηλευτική ψυχικής υγείας, τις μακροχρόνιες καταστάσεις και την υποκατάσταση του ρόλου. Παρά τις μεθοδολογικές δυσκολίες, η μελέτη διαπίστωσε παραδείγματα των οφελειών της νοσηλευτικής και μαιευτικής όπως οι κατ οίκον παρεμβάσεις, η εξειδικευμένη πρακτική και η γενική νοσηλευτική, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και της θεραπείας. Πράγματι, υπήρχαν σαφείς αποδείξεις για τα οφέλη της νοσηλευτικής και της μαιευτικής σε μια σειρά αποτελεσμάτων (Browne κ.α. 2012, Maben κ.α. 2012). 9

10 Πλαίσιο 2: Παγκόσμιες Δαπάνες για την Εκπαίδευση στην Υγεία Η συνολική παγκόσμια δαπάνη για την εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας είναι περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια ανά έτος. Αυτό το ποσό είναι μικρότερο από το 2% των δαπανών για την υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο. (Frenk κ.α. 2010) Η νοσηλευτική εκπαίδευση έχει επίσης αγωνιστεί για να συμβαδίσει με τις προκλήσεις. Η επένδυση στην εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ανεπαρκής για την κάλυψη των αναγκών (βλ. Πίνακα 2). Υπάρχουν σε όλο το σύστημα προβλήματα στην εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας με αναντιστοιχία των δεξιοτήτων και των αναγκών των ασθενών και των πληθυσμών, έντονη διαστρωμάτωση των δύο φύλων σε επαγγελματικό επίπεδο και ποσοτικές και ποιοτικές ανισορροπίες στα επαγγέλματα υγείας (Frenk κ.α. 2010). Όπως επισημαίνει το ICN (2009), η ικανότητα των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για την προετοιμασία απόφοιτων νοσηλευτικής ικανών για ασφαλή πρακτική είναι συχνά σε κίνδυνο από την ανεπαρκή έμφαση και την κατανομή του χρόνου για την κλινική εκμάθηση, απουσία σαφώς καθορισμένων κλινικών εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων, αναποτελεσματική χρήση κλινικών εκπαιδευτικών τεχνικών, ακατάλληλοι, κακής ποιότητας ή συνωστισμένοι χώροι για κλινική μάθηση και έλλειψη καλών κλινικών μοντέλων. Επιπλέον, το εκπαιδευτικό προσωπικό των νοσηλευτικών σχολών, μοιράζεται τις ίδιες δημογραφικές προκλήσεις όπως και το υπόλοιπο εργατικό δυναμικό. Η αλληλεξάρτηση των τομέων της υγείας και της εκπαίδευσης είναι υψίστης σημασίας και μια ισορροπία μεταξύ των δύο συστημάτων είναι ζωτικής σημασίας για την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα και την ισότητα. Υπάρχουν δύο κρίσιμες διεπαφές: η πρώτη είναι η αγορά εργασίας, την οποία διέπει η ισορροπία ή μη μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης των επαγγελματιών υγείας. Και η δεύτερη είναι η ανεπαρκής ικανότητα πολλών πληθυσμών, κυρίως φτωχών ανθρώπων, να μεταφράσουν την υγεία τους και τις εκπαιδευτικές τους ανάγκες σε πραγματική ζήτηση για τις αντίστοιχες υπηρεσίες (Frenk κ.α. 2010). Η ασφαλής παροχή Νοσηλευτικού Δυναμικού παραμένει ένα πραγματικό και εμφανές πρόβλημα σε πολλές χώρες. 10

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Βλέποντας τη μεγάλη εικόνα Βρισκόμαστε σε μια εποχή συνεχών αλλαγών και η ανταπόκριση σε αυτές είναι δύσκολη, αν τις προσεγγίζουμε σε τοπικό μόνο επίπεδο. Ενώ οι τοπικές αλλαγές είναι αναγκαίες για την κατανόηση και τον σχεδιασμό των απαραίτητων υπηρεσιών, υπάρχει διεθνώς αυξανόμενη αλληλεπίδραση. Η παγκοσμιοποίηση αυτή, είναι εμφανής στην μετακίνηση των πληθυσμών, των τεχνολογιών, των κεφαλαίων, των γνώσεων και των πληροφοριών. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει έντονη αλληλεξάρτηση σε επίπεδο βασικών πόρων και η υγεία δεν αποτελεί εξαίρεση. Οι επαγγελματίες υγείας με διεθνή πιστοποίηση έχουν πρόσβαση στις αγορές εργασίας παγκοσμίως και όχι μόνο σε τοπικό επίπεδο. Η εκπαίδευση μπορεί να γίνει είτε εξ αποστάσεως (internet), είτε μέσω franchise (προνόμιο επωνυμίας), χωρίς να είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες εκπαίδευσης του επαγγελματία και τις ανάγκες υγείας του πληθυσμού. Παγκοσμίως οι κανόνες αλλάζουν και πολλά από αυτά που ίσχυαν στο παρελθόν, δεν βρίσκουν εφαρμογή σ αυτή τη νέα πραγματικότητα. Πλαίσιο 3: Αλλαγή κανόνων για το εργατικό δυναμικό στο χώρο της υγείας Ισχύουσα Προσέγγιση Νέοι Κανόνες για τον 21 Αιώνα στον Τομέα της Υγείας Η φροντίδα βασίζεται κυρίως στις επιστοχασμοί Η φροντίδα βασίζεται στις συνεχείς θεραπευτικές σχέσεις Η επαγγελματική αυτονομία οδηγεί σε Η φροντίδα είναι προσαρμοσμένη ποικιλομορφία ανάλογα με τις ανάγκες & τις άξιες του ασθενή Οι επαγγελματίες ελέγχουν τη φροντίδα Οι ασθενείς είναι το κέντρο έλεγχου Οι πληροφορίες καταγράφονται Ελεύθερη διακίνηση πληροφοριών & γνώσης Η λήψη αποφάσεων βασίζεται στην γνώση & την Η λήψη αποφάσεων είναι εμπειρία τεκμηριωμένη Το μη βλάπτειν είναι προσωπική ευθύνη Η ασφάλεια είναι προτεραιότητα του συστήματος Το ιατρικό απόρρητο είναι απαραίτητο Η διαφάνεια είναι απαραίτητη Το σύστημα αντιδρά στις ανάγκες Οι ανάγκες προλαμβάνονται Μείωση κόστους Πρωταρχικό ρολό κατέχουν οι επαγγελματίες υγείας Προσαρμοσμένο από: Changing rules for the Healthcare Workforce in the 21st century and the implications. Institute of Medicine (2001) Οι απώλειες συνεχώς μειώνονται Η συνεργασία μεταξύ κλινικών αποτελεί προτεραιότητα Στις μέρες μας, η αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από πολλές ανισορροπίες, οι κυριότερες από τις οποίες σε επίπεδο παροχής ασφάλειας συνδέονται με την ανεργία και την υποαπασχόληση των επαγγελματιών υγείας. Οι κυβερνήσεις πολύ συχνά 11

12 προσδιορίζουν τον αριθμό των θέσεων εργασίας στον τομέα των επαγγελμάτων υγείας με κριτήρια πολιτικό-οικονομικά, παρά σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού. Επίσης, η παροχή βοήθειας μπορεί να μην επιφέρει το αναμενόμενο αποτέλεσμα, γιατί οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (NGOs) που την παρέχουν στρατολογούν τους καλύτερους επαγγελματίες και με τον τρόπο αυτό επιφέρουν αλλαγές στις συνθήκες των τοπικών αγορών εργασίας, καθώς δημιουργούν προκλητή ζήτηση και με τον τρόπο αυτό, η παροχή υπηρεσιών υγείας εξαρτάται από την παροχή βοήθειας. Η κάθε χώρα σε εθνικό επίπεδο, στην προσπάθεια της να βρει λύσεις για την επίτευξη των αλλαγών στο σύστημα υγείας, θα πρέπει να λάβει υπ όψιν της το προβλεπόμενο χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εργατικού δυναμικού στις Υγειονομικές Υπηρεσίες σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες για τα επόμενα 20 χρόνια. Αυτό προβλέπεται ότι θα κυμαίνεται στο 22% έως 29 % παγκοσμίως. Όπως σημειώνεται σε μια μελέτη στις ΗΠΑ, από τους Buerhaus et all (2009), το 2007 είχαμε την καλύτερη ισοδυναμία νοσηλευτών πλήρους απασχόλησης ανά πληθυσμό και μετά το 2007 η ισοδυναμία αυτή μειώνεται σταθερά λόγω του μεγάλου αριθμού συνταξιοδοτήσεων. Μέχρι το 2020 αναμένεται ότι το Νοσηλευτικό Εργατικό Δυναμικό θα διατηρηθεί στα ίδια με σήμερα επίπεδα, αλλά θα αντιστοιχεί σε 20% μειωμένη αναλογία Νοσηλευτικού προσωπικού / πληθυσμού. Η κατάσταση αυτή που παρατηρείται στις ΗΠΑ φαίνεται να απειλεί όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ. Το 3 ο παγκόσμιο φόρουμ για τους ανθρώπινους πόρους στην Υγεία (HRH), που έλαβε χώρα στο Recife (2013), εκτίμησε τα αποτελέσματα του HRH σε παγκόσμιο επίπεδο και δήλωσε: οι προκλήσεις επιμένουν: Οι επενδύσεις στον HRH παραμένουν χαμηλές. Υπάρχουν σημαντικές ανισότητες μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στους επαγγελματίες υγείας. Ο σχεδιασμός των ανθρώπινων πόρων αποδυναμώνεται από μη συντονισμένες ενέργειες σε μεμονωμένα ζητήματα, που εστιάζουν σε μεμονωμένα στελέχη ή ασθένειες, και όχι την πρόληψη. Η υιοθέτηση και η εφαρμογή αποτελεσματικών πολιτικών παραμένει άνιση. Κατά συνέπεια, έντονες ελλείψεις, ανεπάρκεια στην κατανομή και την εφαρμογή, ανισότητα των φύλων και φτωχό εργασιακό περιβάλλον να παραμένουν θέματα μείζονος σημασίας (GHWA2013, para 6). Η προσφορά υγειονομικού προσωπικού επηρεάζεται σήμερα από την μετανάστευση. Το κενό στην προσφορά των νοσηλευτών που αναφέρει ο ΟΟΣΑ θα μπορούσε να καλυφτεί με μετανάστευση νοσηλευτών από οποιοδήποτε σημείο του παγκόσμιου χάρτη του συστήματος υγείας. Πράγματι η Αυστραλία, ο Καναδάς και η Αμερική έχουν ήδη δηλώσει τη διάθεση για κάλυψη των κενών στις Υπηρεσίες Υγείας από νοσηλευτές εκτός συνόρων (RCN 2012). Οι επιπτώσεις της μετανάστευσης σε εθνικό/τοπικό επίπεδο μπορεί να είναι είτε θετικές (π.χ. από άποψη δυνατοτήτων που δίνονται στο μετανάστη και τα χρήματα που παράγονται και διακινούνται προς τη χώρα του), είτε αρνητικές (π.χ. όσο αναφορά την απώλεια ζωτικών δεξιοτήτων συχνά από ήδη ευάλωτα συστήματα υγείας). Για το λόγο αυτό βρίσκονται σε εξέλιξη αρκετές προσπάθειες για την ελαχιστοποίηση των αρνητικών πτυχών της μετανάστευσης, με δράσεις και συστάσεις του Π.Ο.Υ., αν και αυτό το θέμα είναι πεδίο ισχυρής αντιπαράθεσης (Buchan 2008, Deleon & Malvarez 2008). Όπως καταλήγει ο Kingma (2007) σε μια λεπτομερή μελέτη για την παγκόσμια μετανάστευση των νοσηλευτών: Στις μέρες μας η αναζήτηση εργασίας είναι ένα καλά οργανωμένο κυνήγι ταλέντων, το οποίο περιλαμβάνει και νοσηλευτές. Η διεθνής μετανάστευση είναι σύμπτωμα των μεγαλύτερων συστημικών προβλημάτων, που κάνει 12

13 τους νοσηλευτές να εγκαταλείπουν τις θέσεις εργασίας τους. Η κινητικότητα των νοσηλευτών γίνεται ένα σημαντικό ζήτημα μόνο στο πλαίσιο της μεταναστευτικής εκμετάλλευσης ή της έλλειψης νοσηλευτών. Η διοχέτευση νοσηλευτών σε δυσλειτουργικά συστήματα υγείας, που δεν είναι ικανά να προσελκύσουν και να διατηρήσουν το εγχώριο νοσηλευτικό προσωπικό, δεν θα λύσει την έλλειψη προσωπικού (σελ. 1281) Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει πραγματική ανάγκη να κατανοήσουμε τη μετανάστευση σε σχέση με τους νοσηλευτές, γιατί ειδικά για αυτούς δεν υπάρχει διαθέσιμη πληροφορία. Για παράδειγμα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι νοσηλευτές μπορούν να μετακινούνται ελεύθερα και δεν υπόκεινται σε μεταναστευτικούς ελέγχους (βλέπε Πλαίσιο 4) Σε μια πρόσφατη μελέτη από τους Squires et all (2013), λαμβάνοντας υπ οψιν τις εξελίξεις των μεταναστευτικών αλλαγών των νοσηλευτών του Ελ Σαλβαδόρ, Γουατεμάλας, Ονδούρας, Μεξικού και ΗΠΑ, οι συγγραφείς χρησιμοποίησαν τη μελέτη για να διερευνήσουν, το πώς οι κυβερνήσεις μπορούν να γίνουν πιο αποτελεσματικές στη διαχείριση της μετανάστευσης αυτών των χώρων. Η έκθεση καταλήγει με οκτώ συστάσεις για την προώθηση της μετανάστευσης, ως έναν τρόπο κάλυψης της ζήτησης των υγειονομικών υπηρεσιών σε όλες τις χώρες της μελέτης. Αυτές οι συστάσεις περιλαμβάνουν: επενδύσεις στο εκπαιδευτικό σύστημα, τρόπους για την διευκόλυνση της πιστοποίησης των επαγγελματιών νοσηλευτών παγκοσμίως, παροχή άδειας παραμονής και εργασίας με κριτήριο την κοινή γλώσσα των νοσηλευτών και των ασθενών, που θίγονται από τις ανισότητες υγείας, ενσωμάτωση μεταβατικών εκπαιδευτικών προγράμματων ως μέρος της πιστοποίησης διεθνώς εκπαιδευμένων νοσηλευτών, και τρόπους αξιοποίησης των hidden nurses ισπανικής καταγωγής, που ζουν σήμερα στις ΗΠΑ. Η εσωτερική μετανάστευση είναι επίσης ένας σημαντικός παράγοντας για πολλά συστήματα υγείας, δίνοντας κίνητρα παραμονής των επαγγελματιών υγείας σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Οι νοσηλευτές συνηθέστερα μεταναστεύουν από αγροτικές σε αστικές περιοχές (Squires et al 2013) και η εσωτερική αυτή μετανάστευση μπορεί να επιδεινώσει τις ανισότητες του συστήματος υγείας, καθώς οι νοσηλευτές αναζητούν καλύτερες συνθήκες εκπαίδευσης και υγείας για τις οικογένειες τους. Η μεταβαλλόμενη διάρκεια του επαγγελματικού βίου. Ένας επιπλέον σημαντικός παράγοντας στην κατανόηση της συνολικής εικόνας είναι η αλλαγή της διάρκειας του εργατικού βίου του νοσηλευτικού εργατικού δυναμικού. Μέχρι σήμερα, πολλά από τα κυβερνητικά μοντέλα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των δεδουλευμένων χρόνων εργασίας, στηρίζεται στο ανδρικό εργατικό δυναμικό. Ωστόσο, στην πλειονότητα των χώρων, η νοσηλευτική είναι ένα ως επί το πλείστον γυναίκειο επάγγελμα και ως εκ τούτου είναι δύσκολο να αναπτυχτεί ένα μοντέλο το οποίο να είναι αρκετά ευαίσθητο, ώστε να μπορεί να αναγνωρίσει τους ιδιαίτερους τρόπους συμμετοχής των νοσηλευτριών στο εργατικό δυναμικό. Στις περισσότερες χώρες το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης των γυναικών είναι μικρότερο από αυτό των ανδρών. Επιπλέον, υπάρχει μια παγκόσμια τάση για τους εργαζόμενους στο σύστημα υγείας, να συνταξιοδοτούνται νωρίτερα (WHO 2006). Η τάση αυτή φαίνεται να επηρεάζεται από την παγκόσμια οικονομική κρίση και αυτό καθιστά αναγκαία την ακριβή κατανόηση και τον προσεκτικό σχεδιασμό του εργατικού δυναμικού. Η προβλεπόμενη ηλικία συνταξιοδότησης συχνά 13

14 διαφέρει από την πραγματική ηλικία που συνταξιοδοτούνται οι νοσηλευτές, με το επιβαρυμμένο περιβάλλον να συμβάλει στην πρόωρη συνταξιοδότηση. Επιπρόσθετοι παράγοντες είναι η πραγματική εν ενεργεία επαγγελματική ηλικία και τα ποικίλα ωράρια εργασίας (κυκλικό ωράριο, μερικής απασχόλησης κ.α.). Η καλύτερη γνώση των παραγόντων αυτών σε σχέση με το νοσηλευτικό επάγγελμα, τους δίνει σημαντική θέση και έχει ως αποτέλεσμα μια ουσιαστική κατανόηση των αναγκών του νοσηλευτικού προσωπικού, μέσω ενός καλύτερου σχεδιασμού και διαχείρισης του εργατικού δυναμικού. Βλέπε ICN s International Center for Human Resources in Nursing (ICHRN) Στοχασμοί: Κάθε αναστοχασμός επικεντρώνεται σε δύο οπτικές: προσωπική και πολιτική. Αυτές σας επιτρέπουν να εξετάσετε το κύριο θέμα από δύο οπτικές γωνίες, ενθαρρύνοντας μια ενεργό συζήτηση σε όλα τα επίπεδα του συστήματος υγείας. Προσωπικοί: Σκεφτείτε τη δική σας σταδιοδρομία μέχρι σήμερα. Πώς άλλαξαν τα πράγματα; Πιστεύετε ότι εσείς και οι συνάδελφοί σας θα μπορούσατε να ήσασταν καλύτερα προετοιμασμένοι για αυτές τις αλλαγές; Χρειαζόμαστε μια καλύτερη κατανόηση της συμβολής των νοσηλευτών στην κοινωνία κατά τη διάρκεια ολόκληρης της επαγγελματικής τους ζωής; Πολιτική: Συνέβαλε η κληρονομιά των μοντέλων σχεδιασμού του ανθρώπινου δυναμικού ώστε να έχουμε μια φτωχή κατανόηση του γυναικείου εργατικού δυναμικού, όπως είναι το νοσηλευτικό εργατικό δυναμικό; Έχουμε πράγματι επιτύχει την κατανόηση της σύγχρονης νοσηλευτικής σταδιοδρομίας; 14

15 Κεφάλαιο 3 Σχεδιασμός εργατικού δυναμικού Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο σχεδιασμός και η διατήρηση του μελλοντικού νοσηλευτικού εργατικού δυναμικού αποτελεί μια ευρεία υπευθυνότητα του υγειονομικού και εκπαιδευτικού συστήματος. Όπως έχουμε αναφερθεί νωρίτερα, υπάρχει μια ξεκάθαρη ανάγκη να εφαρμοστεί ο σχεδιασμός αυτός από την κυβέρνηση στον εργαζόμενο και να παρακολουθείται διαρκώς. Η ισχυρή συσχέτιση μεταξύ μικρότερου φόρτου εργασίας του νοσηλευτή και καλύτερων αποτελεσμάτων των ασθενών, που τώρα υποστηρίζεται και από ερευνητικά δεδομένα, παρόλο που θεωρείται ως μια καλή επένδυση για το νοσηλευτικό εργατικό δυναμικό, εξακολουθεί να αποτελεί θέμα προς συζήτηση (Mitchell & Mount 2010). Ο μεγάλος αριθμός του νοσηλευτικού εργατικού δυναμικού και η πολυπλοκότητά του σημαίνει πως κάθε προτεινόμενη αύξησή του συναντάει ισχυρή αντίσταση ακόμα και μόνο λόγω κόστους. Είναι προφανές ότι πρέπει να είμαστε σαφείς στο πώς να αναγνωρίζουμε το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό που έχουμε καθώς επίσης και τις ευκαιρίες για να χρησιμοποιήσουμε αυτό το σπάνιο πόρο για καλύτερα αποτελέσματα. Ακόμα, υπάρχει περιορισμένη έρευνα στο πώς να βελτιωθεί η νοσηλευτική στελέχωση ώστε να μειωθεί ο νοσηλευτικός φόρτος εργασίας και τα αρνητικά αποτελέσματα των ασθενών, ιδιαίτερα σε εξωνοσοκομειακή περίθαλψη. Για να βελτιώσουμε αυτή την κατάσταση, χρειαζόμαστε καλή τεκμηρίωση από υψηλής ποιότητας δεδομένα και αναλύσεις, που προκύπτουν από τη συστηματική χρήση εργαλείων σχεδιασμού στελέχωσης και προγραμματισμού εργασίας. Ο σχεδιασμός του εργατικού δυναμικού είναι μια συνεχής διαδικασία που χρησιμοποιείται για την ευθυγράμμιση των αναγκών και των προτεραιοτήτων του οργανισμού με εκείνες του εργατικού δυναμικού ώστε να διασφαλίσει ότι μπορεί να ανταποκριθεί στις νομοθετικές, κανονιστικές, υπηρεσιακές και παραγωγικές απαιτήσεις των οργανωτικών στόχων. Ο σχεδιασμός της στελέχωσης επιτρέπει την εφαρμογή τεκμηριωμένων στρατηγικών ανάπτυξης εργατικού δυναμικού (Sloan 2010). Ο στόχος που αναφέρεται συχνότερα, σε κάθε προσπάθεια αξιοποίησης του εργατικού δυναμικού, είναι η τοποθέτηση των σωστών εργαζομένων με τις σωστές δεξιότητες και συμπεριφορές στο σωστό μέρος κάνοντας τα σωστά πράγματα τη σωστή στιγμή. Ο σχεδιασμός του εργατικού δυναμικού έχει εξεταστεί υπό το πρίσμα της εργασιακής διάρκειας ζωής ενός νοσηλευτή. Μπορεί να είναι χρήσιμο να το σκεφτούμε από την άποψη της εισόδου στην νοσηλευτική, τις επιδόσεις του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού και την έξοδο από το εργατικό δυναμικό. Η είσοδος στη νοσηλευτική αφορά τον σχεδιασμό του αριθμού των νέων προσλήψεων που απαιτούνται για τη φροντίδα του πληθυσμού. Είναι σαφές ότι ένας κύριος στόχος είναι η δημιουργία ενός επαρκούς αριθμού ικανών νοσηλευτών. Για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται ενεργός σχεδιασμός, καλά εκπαιδευτικά ιδρύματα με ικανό διδακτικό προσωπικό, ισχυρό επαγγελματικό κανονισμό και την 15

16 πιθανότητα της πρόσληψης. Ένας νοσηλευτής που προσλαμβάνεται τώρα θα πρέπει να μπορεί να είναι ενεργός στο εργατικό δυναμικό μέχρι το έτος Η αρχική προετοιμασία απαιτεί μια ισχυρή εργασιακή σχέση μεταξύ των τομέων της εκπαίδευσης και της υγείας. Η ισορροπία μεταξύ των δύο συστημάτων είναι ζωτικής σημασίας για την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα και την ισότητα. Ωστόσο, μπορεί να υπάρξει η περίπτωση να μην υπάρχει σύνδεση μεταξύ φιλοσοφίας και διοικητικών πρακτικών στους δύο τομείς, με την υγεία γενικά να αποτελεί ένα πιο διοικητικό μοντέλο και την εκπαίδευση να αποτελεί ένα μοντέλο καθοδηγούμενο από την αγορά. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερπροσφορά ορισμένων επαγγελματιών της υγείας, όπου η ζήτηση για εκπαίδευση να είναι υψηλή - για παράδειγμα, η υπερπροσφορά ιατρών στην Ινδία (WHO 2008) και η έλλειψη άλλων να οφείλεται σε ανεπαρκή παροχή εκπαιδευτικών ευκαιριών. Η επαγγελματική εκπαίδευση είναι αυξανόμενα συνδεδεμένη με τον σχεδιασμό εργατικού δυναμικού και αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει την ταχύτερη κατανομή προγραμμάτων σπουδών και ικανοτήτων (βλέπε Πλαίσιο 5). Η απόδοση του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού αποτελεί επίσης βασικό μέλημα, αφού ένα παραγωγικό εργατικό δυναμικό μειώνει την ανάγκη για περισσότερους νοσηλευτές. Η βελτίωση της παραγωγικότητας απαιτεί μια σειρά από όρους που θα εξετάσουμε αργότερα με περισσότερες λεπτομέρειες, αλλά περιλαμβάνουν υποστήριξη στη διαρκή ανάπτυξη και μάθηση, στην εποπτεία, στην κατάλληλη αποζημίωση και στο καλό εργασιακό περιβάλλον. Ο χρόνος κατά τον οποίο οι νοσηλευτές επιλέγουν να εξέλθουν από το εργατικό δυναμικό είναι μια άλλη βασική πτυχή του σχεδιασμού του εργατικού δυναμικού. Οι μειώσεις του εργατικού δυναμικού λόγω της μετανάστευσης, ανησυχιών για την υγεία, κοινωνικών ταραχών και δυσαρέσκειας με τις γενικές συνθήκες, μπορεί να είναι μεγάλη καθώς τα άτομα πρέπει να αντικατασταθούν και υπάρχει ένα εκπαιδευτικό κόστος αντικατάστασης. Η απώλεια εξειδίκευσης από το εργατικό δυναμικό είναι επίσης ένα ευκαιριακό κόστος και μπορεί να σημαίνει ότι η ουσιαστική γνώση χάνεται από το σύστημα. Υπάρχει μια κρίσιμη ανάγκη για περισσότερο συστηματικό σχεδιασμό για τη μεταφορά αυτής της γνώσης καθώς η απώλεια εξειδίκευσης, εμπειρίας και γνώσης με την επικείμενη συνταξιοδότηση ενός μεγάλου αριθμού νοσηλευτών στα 50 τους θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες στην ικανότητα του νοσηλευτικού εργατικού δυναμικού να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Υπάρχει επίσης η ανάγκη να εξεταστεί η ανάπτυξη ενός σχεδίου διαδοχής. Αυτό μπορεί να οριστεί ευρέως ως μια διαδικασία για τον εντοπισμό και την ανάπτυξη πιθανόν μελλοντικών ηγετών ή ανώτερων διευθυντικών στελεχών, καθώς και ατόμων που θα καλύψουν άλλες σημαντικές επιχειρηματικές θέσεις, είτε βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα. Επιπρόσθετα από τις δραστηριότητες εκπαίδευσης και ανάπτυξης, τα προγράμματα σχεδιασμού διαδοχής συνήθως περιλαμβάνουν την παροχή πρακτικής, προσαρμοσμένης εργασιακής εμπειρίας που θα είναι σημαντική για μελλοντικές ανώτερες ή σημαντικές θέσεις. Ο κακός προγραμματισμός διαδοχής έχει αναγνωριστεί ως βασική δυσκολία συνδεδεμένη με τη νοσηλευτική σε αγροτικές και απομακρυσμένες κοινότητες (WHO 2006). Οι νοσηλευτές συχνά έχουν ένα μοναδικό τρόπο αφοσίωσης στο χώρο εργασίας και αυτό μπορεί να συμβαίνει λόγω πολλών παραγόντων η υπευθυνότητα φροντίδας συναντάται συχνά. Οι ανάγκες (και οι αριθμοί) της επιστροφής στο εργατικό δυναμικό είναι συχνά υποτιμημένες και η υποστήριξη στους νοσηλευτές να επιστρέψουν μετά τη διακοπή 16

17 της σταδιοδρομίας τους είναι ένα θέμα που θα μπορούσαν να έχουν γίνει πολλά περισσότερα σε πολλά συστήματα (ICN 2010a). Όταν οι ρυθμιστές των κανόνων του επαγγέλματος δρουν ώστε να διατηρήσουν ζωντανά τα μητρώα των εγγεγραμμένων, είναι σημαντικό να σχεδιάζουν τη διατήρηση των ικανοτήτων και να ικανοποιούν τις ανάγκες αυτού του αόρατου αλλά σημαντικού πόρου. Πλαίσιο 5: Πέντε χαρακτηριστικά της παγκοσμιοποίησης της επαγγελματικής εκπαίδευσης: 1. Συνεχώς αυξανόμενο παγκόσμιο απόθεμα ταλέντου επαγγελματιών υγείας. 2. Υπάρχει μια καθολική φιλοδοξία και πρόκληση για την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας που συμβαίνει σε πολλά διαφορετικά πλαίσια 3. Αυξανόμενη αλληλεξάρτηση σε όλα τα θέματα υγείας 4. Κίνηση των ιδρυμάτων προς τη δημιουργία συνδεδεμένων συγκροτημάτων αλλού 5. Η επέκταση της παγκόσμιας υγείας ως πεδίο έρευνας (Frenk et al 2010) Ο σχεδιασμός του εργατικού δυναμικού γίνεται σε διάφορα επίπεδα παγκόσμια, εθνικά, περιφερειακά και τοπικά. Στην ιδανική περίπτωση, τα αποτελέσματα των συστημάτων που χρησιμοποιούνται σε τοπικό επίπεδο, θα αποτελέσουν τη βάση των περιφερειακών και εθνικών σχεδιασμών. Συνεπώς, είναι ζωτικής σημασίας να υπάρχει μια σταθερή βάση για το σχεδιασμό του προσωπικού σε τοπικό επίπεδο, και οι επιμέρους βαθμίδες του σχεδιασμού θα πρέπει να ενσωματωθούν. Ο τοπικός σχεδιασμός του εργατικού δυναμικού μπορεί να: εντοπίζει ελλείψεις και πλεονάσματα και να αποτρέπει κρίσεις σε θέματα του προσωπικού. προσδιορίζει (ή επαναπροσδιορίζει) την οργάνωση του χώρου εργασίας, καθήκοντα και ρόλους και να ενθαρρύνει την ομαδική εργασία μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών συμβάλλει στη διασφάλιση της ασφάλειας των ασθενών, έχοντας τις κατάλληλες δεξιότητες του προσωπικού σε θέση να παρέχουν αποτελεσματική φροντίδα. προσδιορίζει τον παραγόντα τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς. καθιερώνει τις ανάγκες εκπαίδευσης και επιμόρφωσης του εργατικού δυναμικού. παρέχει γνώση και κατανόηση του εργατικού δυναμικού και των δραστηριοτήτων της και να διασφαλίζει ότι υπάρχει μια διαδικασία για τη συστηματική αντιμετώπιση των παραγόντων που επηρεάζουν τις αλλαγές στο εργατικό δυναμικό και το χώρο εργασίας. παρέχει επιλογές για τους λήπτες αποφάσεων. βελτιώνει την ποιότητα των αποφάσεων. παρέχει την ομαλή υλοποίηση των δραστηριοτήτων ή των πόρων. παρέχει ένα πλαίσιο για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της προόδου προς συγκεκριμένους στόχους. (NHS Education Scotland 2013) Υπάρχουν πολλοί πόροι διαθέσιμοι για τον σχεδιασμό του εργατικού δυναμικού μερικοί εκ των οποίον παρατίθενται στο Παράρτημα 1. Όλοι αναγνωρίζουν ότι η ισχυρή κατανόηση 17

18 του τοπικού εργατικού δυναμικού είναι το κλειδί και ότι η συμμετοχή των νοσηλευτών σε κάθε επίπεδο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων σχετικά με το εργατικό δυναμικό των νοσηλευτών, είναι πολύτιμη. Είναι συνηθισμένο να υπάρχουν νοσηλευτές σε κυβερνητικό επίπεδο με ένα ρόλο επικεντρωμένο στο σχεδιασμό του νοσηλευτικού εργατικού δυναμικού που με τη σειρά τους συνδέονται με σημαντικούς συναδέλφους νοσηλευτές σε ολόκληρο το σύστημα (ICN 2010b). Παρ όλ αυτά, είναι επίσης προφανές ότι γνωρίζοντας τον αριθμό των διαθέσιμων νοσηλευτών είναι μόνο ένα μέρος της απάντησης. Αυτό πρέπει να συνδεθεί με την κατανόηση των εργασιών που απαιτείται να κάνουν όσον αφορά τον όγκο και την πολυπλοκότητα και τη διαθεσιμότητα των δεξιοτήτων. Αυτό οδήγησε στο σχεδιασμό μιας σειράς από εργαλεία για να κατανοήσουν καλύτερα τον φόρτο εργασίας των νοσηλευτών. Στοχασμοί: Προσωπικοί: Καταλαβαίνετε πώς γίνεται ο σχεδιασμός του εργατικού δυναμικού του οργανισμού που δουλεύετε; Συμμετέχετε ενεργά στο σχεδιασμό και τη συνεχή βελτίωση των συστημάτων που χρησιμοποιούνται; Πολιτική: Υπάρχουν συνεπείς και συνδεόμενες προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται για το σχεδιασμό του νοσηλευτικού εργατικού δυναμικού στο σύστημα υγείας σας; 18

19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Μέτρηση Νοσηλευτικού Φόρτου Εργασίας Παρ ότι η έννοια του νοσηλευτικού φόρτου εργασίας ερευνήθηκε αρκετά στα πλαίσια της νοσηλευτικής βιβλιογραφίας, δεν υπάρχει ενιαίος ορισμός (Walker & Hendry, 2009). Αρχικοί ορισμοί εστίαζαν στον όγκο και το επίπεδο του νοσηλευτικού έργου αλλά κρίθηκαν περιορισμένοι, αφού απέτυχαν να υπολογίσουν το έργο που οι νοσηλευτές προσφέρουν προς όφελος των ασθενών, των οικογενειών τους και της κοινότητας, καθώς και την εργασία που κάνουν για τους συναδέλφους τους, όπως η εκπαίδευση και η διοίκηση. Μια ομάδα ανώτερων ιεραρχικά νοσηλευτών στη Νέα Ζηλανδία αναγνώρισε ένα εύρος παραγόντων που επίσης επηρεάζουν το νοσηλευτικό φόρτο εργασίας. Αυτοί οι παράγοντες περιλαμβάνουν: τις ιδιαιτερότητες των ασθενών: τις διάφορες περιπτώσεις ασθενών, την πολυπλοκότητα και τη διαφορετικότητα των περιπτώσεων. τη σύνθεση του περιβάλλοντος: το φυσικό περιβάλλον και τους πόρους, τις υποστηρικτικές υπηρεσίες, τον επανασχεδιασμό και την αναδιάρθρωση, τη χρηματοδότηση και τη διαφορετικότητα των περιπτώσεων. την ιατρική σύνθεση: την ιατρική διάγνωση, τη λήψη αποφάσεων και τις επιλογές θεραπευτικής μεθόδου. τις ποιοτικές διαδικασίες και τα αποτελέσματα: του προσανατολισμού, της εκπαίδευσης. τα νοσηλευτικά αποτελέσματα: τα αποτελέσματα στη θεραπεία των ασθενών που επηρεάζονται άμεσα από το νοσηλευτικό έργο. τη νοσηλευτική ένταση: την ποσότητα της νοσηλευτικής φροντίδας που απαιτείται για κάθε ασθενή. το συνδυασμό νοσηλευτικών δεξιοτήτων: τον αριθμό και τις ιδιότητες του νοσηλευτικού έργου που απαιτούνται και είναι διαθέσιμες. τα συστήματα εργασίας: τη στελέχωση της διεπιστημονικής ομάδας ανακουφιστικής φροντίδας, την κλινική υποστήριξη, την τεκμηρίωση, τις συνθήκες παροχής υπηρεσιών, τη φιλοσοφία και τη διατήρηση της στελέχωσης. (Προσαρτημένο από Walker & Hendry 2009, σελίδα 12) Οι παράγοντες αυτοί εμφανώς αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα της μέτρησης του νοσηλευτικού φόρτου εργασίας στο σύνολό του. Τα περισσότερα εργαλεία που χρησιμοποιούνται από διάφορους οργανισμούς τείνουν να μετράνε μόνο κάποιους από αυτούς τους παράγοντες. Επομένως, η κατανόηση και η χρήση των δεικτών φόρτου εργασίας μπορεί να προσφέρει αποδεδειγμένα αξιόπιστα δεδομένα και να βοηθήσει στην ενημέρωση των νοσηλευτικών διοικήσεων. Παράλληλα, η χρήση και άλλων δεδομένων, μπορεί να αποδείξει πως η σχέση μεταξύ των διαφόρων επιπέδων στελέχωσης και του φόρτου εργασίας μπορεί να διαφοροποιήσει τη ποιότητα και το κόστος φροντίδας και πως 19

20 το εργασιακό περιβάλλον διευκολύνει ή περιορίζει αυτά τα αποτελέσματα. Η μέτρηση του φόρτου εργασίας τείνει να αναπτύσσεται καλύτερα σε ενδονοσοκομειακά συστήματα τριτοβάθμιας περίθαλψης ενώ στην πρωτοβάθμια περίθαλψη πρέπει να γίνουν πολλά ακόμα για να μπορούν να αναπτυχθούν αποτελεσματικά εργαλεία. Τα δεδομένα για το φόρτο εργασίας παρέχουν ενημέρωση για να: δικαιολογήσουν τα διάφορα επίπεδα ανθρώπινων και οικονομικών πόρων. εξηγήσουν τη χρήση των πόρων. δικαιολογήσουν την κατανομή των πόρων. υποστηρίξουν ανάλυση των τάσεων. υποστηρίξουν διοικητικές αποφάσεις σχετικά με μεταβολή φόρτου εργασίας, στελέχωσης και προϋπολογισμού. (Εκπαίδευση Εθνικού Συστήματος Υγείας, Σκοτία 2013) Στοχασμοί: Προσωπικοί: Γιατί είναι τόσο πολύ πιο δύσκολο να αναπτυχθούν δείκτες φόρτου εργασίας στην πρωτοβάθμια περίθαλψη και στη κοινοτική; Καθώς τα περιβάλλοντα παροχής φροντίδας διαρκώς διαφοροποιούνται, ποιες είναι οι συνέπειες για τους νοσηλευτές που δεν μπορούν να διαχειριστούν το φόρτο εργασίας πιο αποτελεσματικά; Πολιτική: Ποια βήματα πρέπει να γίνουν για να μεταφέρουμε τη γνώση μας από το νοσοκομειακό περιβάλλον σε κοινοτικό επίπεδο. Ποια είναι τα κενά που πρέπει να καλυφθούν ώστε το κοινοτικό πρόγραμμα να γίνει πραγματικότητα. Οι συχνότερες προσεγγίσεις για τον προγραμματισμό της στελέχωσης στηρίζονται στην ποσοτικοποίηση του όγκου της παρεχόμενης νοσηλευτικής φροντίδας με βάση το μέγεθος του πληθυσμού, το νοσολογικό φάσμα των ασθενών και τον τύπο της προσφερόμενης υπηρεσίας. Αυτές οι πληροφορίες μετά σχετίζονται με τις δραστηριότητες διαφορετικών μελών της ομάδας. Τα συστήματα ποικίλουν σε σχέση με την ποσότητα των πληροφοριών που μελετήθηκαν, από τη βασική αναλογία που σχετίζει τη στελέχωση με τον αριθμό των κλινών ή το συνολικό πληθυσμό, μέχρι και σε συστήματα που απαιτούν λεπτομερή στοιχεία για τη φύση και τον όγκο των αναγκών φροντίδας ασθενών (αναλογία ασθενών) και την ανάλυση του πώς η νοσηλευτική πράξη των διαφορετικών μελών της ομάδας ποικίλει σε σχέση με αυτό. Για να υποστηρίζεται αυτό, τα πληροφοριακά συστήματα υγείας αναπτύσσονται όλο και περισσότερο, αλλά επειδή πολλά από αυτά βασίζονται στην ποσοτικοποίηση για λόγους κόστους, έχουν δεχτεί ανάμεικτη κριτική από τους νοσηλευτές. Εντούτοις, παραμένει η αναγκαιότητα ύπαρξης καλών πληροφοριακών συστημάτων υγείας και καλύτερης συλλογής δεδομένων (Cipriano & Hamer 2013). H ελλιπής κατανόηση αυτών των θεμάτων επισημάνθηκε σε μια διεθνή μελέτη του Dowding et al (2013). Αυτή η πρόσφατη διεθνής συστηματική ανασκόπηση επιχειρεί να προσδιορίσει προτεραιότητες για τα ερευνητικά νοσηλευτικά πληροφοριακά συστήματα που αφορούν τη φροντίδα του ασθενή. Η μελέτη αναγνωρίζει ότι, παρά τη διεύρυνση των δεδομένων στα οποία βασίζεται ο σχεδιασμός και η αξιολόγηση των πληροφοριακών συστημάτων υγείας, αυτές οι τεχνολογίες εστιάζουν συνήθως στην ιατρική πρακτική. Τα δύο κυριότερα ευρήματα της 20

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΘ-ΞΚΨ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Αθήνα, 28-3-2013 Αρ. Γ.Π. οικ.

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΘ-ΞΚΨ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Αθήνα, 28-3-2013 Αρ. Γ.Π. οικ. ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ταχ. Δ/νση : Αριστοτέλους 17 Ταχ. Κώδικας : 101 87 Πληροφορίες : Κ. Βουρλιώτου Αθ. Λύτρα Αικ. Δαμίγου Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ

ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ 2 Ο κόσμος της εργασίας αλλάζει πιο γρήγορα από ποτέ ενώ οι παλιοί επιχειρηματικοί κανόνες δεν ανταποκρίνονται στο νέο περιβάλλον. Ούτε τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία. Τα 5 Cs: Οι 5 κατηγορίες κινδύνου αποτελεσματικής διαχείρισης ταλέντων

Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία. Τα 5 Cs: Οι 5 κατηγορίες κινδύνου αποτελεσματικής διαχείρισης ταλέντων Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία Από το Μάιο έως τον Αύγουστο του 2013, η KPMG International σε συνεργασία με την διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρεία ερευνών Brandon

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες,

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, διέπεται από τις αρχές του προτύπου Beveridge. «το κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΣ Α Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ

ΥΠΕΣ Α Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης& Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ Ο ΠΥΛΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ & ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ & ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ & ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ & ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Ονοματεπώνυμο: Αικατερίνη Καρούτα Σειρά: 8 Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα της Adecco Ελλάδας: Τα Προγράμματα Επαγγελματικής Μετάβασης και η σημασία τους για επιχειρήσεις και εργαζομένους

Έρευνα της Adecco Ελλάδας: Τα Προγράμματα Επαγγελματικής Μετάβασης και η σημασία τους για επιχειρήσεις και εργαζομένους Δελτίο Τύπου Έρευνα της Adecco Ελλάδας: Τα Προγράμματα Επαγγελματικής Μετάβασης και η σημασία τους για επιχειρήσεις και εργαζομένους Αθήνα, 25/4/2012 Τα αποτελέσματα της έρευνας με θέμα τα Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Η Δ/νση Ποιότητας & Αποδοτικότητας του Υπουργείου Υγείας, στο πλαίσιο υλοποίησης της πράξης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης 1 Βασικά σημεία παρουσίασης Αλλαγές στα εκπαιδευτικά συστήματα χωρών

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού

Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΑΜ, ΜΕΞΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ε.Σ.Π.Α. (Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς) ) 2007-2013 Ε.Π. Ανάπτυξη Ανθρώπινου υναµικού Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 18/11/2014

Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Ο ΟΑΕΔ / EURES και η BBi Communication ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Φινλανδίας για απασχόληση στον τομέα της δημόσιας υγείας και περίθαλψης - Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014-2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014-2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014-2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 Κανονισμοί δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 22 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα Αναγνωριση Ποιοτητα Κινητικοτητα Εκπαιδευση Προτυπα Απασχολησιµοτητα Ανάπτυξη της Αγοράς Εργασίας Σχετικά Προσόντα και κατάρτιση Η VSPORT + Έργο Ο βασικός στόχος του VSPORT είναι να αναπτυχθεί ένα διατομεακό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 15.4.2015 2014/2236(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την κοινωνική επιχειρηματικότητα και την κοινωνική καινοτομία στην καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Α. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Α.1. ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΣΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com 1 Δομή της παρουσίασης Κατανεμημένη ηγεσία: 1. Έννοια και σημασία 2. Έρευνες σε διάφορες χώρες 3. Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα

Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΑ 40 ΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΟΛΤΕΚ Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα Δημοσιογραφική Εστία Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2010 Γραφείο Προγραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έρευνα της ManpowerGroup για την Έλλειψη Ταλέντου στην Ελλάδα - 2013

Ετήσια Έρευνα της ManpowerGroup για την Έλλειψη Ταλέντου στην Ελλάδα - 2013 ManpowerGroup Μεσογείων 2-4 Πύργος Αθηνών 115 27 Αθήνα WWW.MANPOWERGROUP.GR T: 210 32.24.301 Ετήσια Έρευνα της ManpowerGroup για την Έλλειψη Ταλέντου στην Ελλάδα - 2013 Ταυτότητα Έρευνας Δείγμα: Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚAI ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚOY ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΠΡΥΤΑΝΗΣ ΔΕΚΑ ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚAI ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚOY ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΠΡΥΤΑΝΗΣ ΔΕΚΑ ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚAI ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚOY ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΠΡΥΤΑΝΗΣ ΔΕΚΑ ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΜΕ: ΑΝΟΙΚΤΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδήγηση Σταδιοδροµίας: Εγχειρίδιο για τους ιαµορφωτές Πολιτικής

Καθοδήγηση Σταδιοδροµίας: Εγχειρίδιο για τους ιαµορφωτές Πολιτικής Career Guidance: A Handbook for Policy Makers Summary in Greek Καθοδήγηση Σταδιοδροµίας: Εγχειρίδιο για τους ιαµορφωτές Πολιτικής Περίληψη στα ελληνικά Οι άρτια οργανωµένες υπηρεσίες καθοδήγησης σταδιοδροµίας

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Η ενοποίηση λογισμικών στις επιχειρήσεις εξόρυξης αποτελεί το κλειδί για την αυξημένη παραγωγικότητα Ενώ ο τομέας των φυσικών πόρων συνεχίζει να αναπτύσσεται,

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α.

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. Από το σύνολο των πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ Ο ρόλος της άσκησης για όλους Η άσκηση με την συστηματική καθοδήγηση αποτελεί ουσιαστική κοινωνική επένδυση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 26 Μαΐου 2004 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τουριστική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Στοιχεία προγράμματος ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Πρωτόκολλα και διαδικασίες (διοικητικές, ιατρικές, νοσηλευτικές) στις Δημόσιες Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Υγεία Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 1 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και οικονοµική ανάπτυξη

Εκπαίδευση και οικονοµική ανάπτυξη Εκπαίδευση και οικονοµική ανάπτυξη 1 Γενική είναι η παραδοχή ότι η οικονοµική και η κοινωνική ανάπτυξη είναι αλληλένδετες µε το εκπαιδευτικό σύστηµα. Η αύξηση του αριθµού των εκπαιδευοµένων αποτελεί µέσο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις και εξελίξεις στο ελεγκτικό επάγγελμα. Νίκος Ιωάννου Partner Grant Thornton

Τάσεις και εξελίξεις στο ελεγκτικό επάγγελμα. Νίκος Ιωάννου Partner Grant Thornton Τάσεις και εξελίξεις στο ελεγκτικό επάγγελμα Νίκος Ιωάννου Partner Grant Thornton Παρούσα κατάσταση και τάσεις 2015 Grant Thornton. All rights reserved. Πώς διαμορφώνεται το ελεγκτικό επάγγελμα στις παρούσες

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Σάββατο 07 Μάρ 2009 Τα επόμενα χρόνια θα δούμε μεγάλες αλλαγές στις φαρμακευτικές εταιρείες. Παραδοσιακοί

Διαβάστε περισσότερα

«Το Eurogroup καλωσορίζει τη συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς με την προσθήκη του ΔΝΤ για το πρόγραμμα του ESM. ΤΟ Eurogroup συγχαίρει τις ελληνικές αρχές για την ισχυρή δέσμευση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ Ο ρόλος της άσκησης για όλους Η άσκηση με την συστηματική καθοδήγηση αποτελεί ουσιαστική κοινωνική επένδυση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2015/2107(INI) 29.5.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2015/2107(INI) 29.5.2015 EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 29.5.2015 2015/2107(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

«Υγεία 2014-2020» Απολογισμός έργων ΕΣΠΑ- Σχεδιασμός για τη νέα Προγραμματική Περίοδο. Αθήνα, 05-11-2014

«Υγεία 2014-2020» Απολογισμός έργων ΕΣΠΑ- Σχεδιασμός για τη νέα Προγραμματική Περίοδο. Αθήνα, 05-11-2014 «Υγεία 2014-2020» Απολογισμός έργων ΕΣΠΑ- Σχεδιασμός για τη νέα Προγραμματική Περίοδο Ο Τομέας Υγείας στο ΕΣΠΑ 2007-13 Αρχικός Σχεδιασμός (2007), προϋπολογισμός: 1,22 δις Προϋπολογισμός 2014: 720,276 εκ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικός Σύλλογος. Ηρακλείου. Συνέντευξη τύπου

Ιατρικός Σύλλογος. Ηρακλείου. Συνέντευξη τύπου Ιατρικός Σύλλογος Ηρακλείου Συνέντευξη τύπου 01.02.2010 Η πολιτεία τα τελευταία τριάντα χρόνια αδυνατεί ή δεν θέλει, να λάβει αποφάσεις, να κάνει τομές, να δώσει λύσεις σε θέματα που αφορούν την Υγεία.

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα