Φυσικά Οικοσυστήματα. Φυσικά οικοσυστήματα Χερσαία οικοσυστήματα Ερημοποίηση Μείωση της βιοποικιλότητας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φυσικά Οικοσυστήματα. Φυσικά οικοσυστήματα Χερσαία οικοσυστήματα Ερημοποίηση Μείωση της βιοποικιλότητας"

Transcript

1 Φυσικά Οικοσυστήματα Φυσικά οικοσυστήματα Χερσαία οικοσυστήματα Ερημοποίηση Μείωση της βιοποικιλότητας

2 Φυσικά Οικοσυστήματα Φυσικό οικοσύστημα είναι το σύνολο των βιοτικών παραγόντων (ζωντανών οργανισμών, δηλαδή ζώα, φυτά μικροοργανισμοί) και των αβιοτικών (χωρίς ζωή, π.χ. έδαφος, νερό, αέρας) που τροφοδοτούνται από μια πηγή ενέργειας και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Τα δάση, οι έρημοι, οι λίμνες, τα πελάγη, τα ποτάμια κ.λπ. είναι φυσικά οικοσυστήματα. Το σύνολο των φυτών αποτελούν τη χλωρίδα, ενώ το σύνολο των ζώων την πανίδα των οικοσυστημάτων. Τα φυτά και τα φύκη (φύκια) δεσμεύουν το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) από την ατμόσφαιρα, απορροφούν νερό και ανόργανες ενώσεις από το έδαφος και χρησιμοποιούν την ηλιακή ενέργεια για να συνθέσουν οργανικές ενώσεις με τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης, απελευθερώνοντας ταυτόχρονα οξυγόνο.

3 Οι οργανισμοί που μέσω της φωτοσύνθεσης συνθέτουν πολύπλοκες οργανικές ενώσεις ονομάζονται αυτότροφοι ή πρωτογενείς παραγωγοί. Οι οργανισμοί που δεν φωτοσυνθέτουν, αλλά προσλαμβάνουν έτοιμες οργανικές ουσίες, καθώς τρέφονται με άλλους οργανισμούς, ονομάζονται ετερότροφοι ή καταναλωτές. Τα διάφορα τμήματα των φυτών (φύλλα, καρποί, ρίζες) αποτελούν πηγή τροφής για πολλά φυτοφάγα έντομα και ζώα, τα οποία με τη σειρά τους αποτελούν τροφή για τα σαρκοφάγα ζώα. Οι φυτοφάγοι οργανισμοί ονομάζονται καταναλωτές α βαθμίδας, ενώ οι σαρκοφάγοι καταναλωτές των ανώτερων βαθμίδων. Τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών (π.χ. περιττώματα, νεκροί οργανισμοί) που καταλήγουν στο έδαφος διασπώνται από μικροοργανισμούς, που ονομάζονται αποικοδομητές, σε απλούστερες ενώσεις.

4 Οι οργανισμοί ενός οικοσυστήματος σχηματίζουν, επομένως, μια τροφική αλυσίδα. Τη βάση μιας τροφικής αλυσίδας αποτελούν οι αποικοδομητές, τη συνέχειά της οι παραγωγοί και οι καταναλωτές α βαθμίδας και την κορυφή της οι καταναλωτές των ανώτερων βαθμίδων. Βέβαια, επειδή στην πραγματικότητα κάθε οργανισμός δεν τρέφεται μόνο με ένα είδος, τελικά σχηματίζονται σύνθετες τροφικές αλυσίδες που ονομάζονται τροφικά πλέγματα. καταναλωτές αποικοδομητές παραγωγοί

5 Χερσαία Οικοσυστήματα είναι τα οικοσυστήματα που βρίσκονται στο χερσαίο μέρος του πλανήτη. Δάση Θαμνώνες Λιβάδια ή λειμώνες Έρημοι Τούνδρα

6 Τα Δάση (δασικά οικοσυστήματα) Τα δάση είναι χερσαία φυσικά οικοσυστήματα. Οριζόντια διαρθρώνονται σε συστάδες δέντρων και κάθετα σε ορόφους (π.χ. με χαμηλή βλάστηση, θάμνους, ψηλά δέντρα). Η θερμοκρασία και η υγρασία καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τα είδη της βλάστησης των δασών. Στις διάφορες περιοχές του πλανήτη, ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες, συναντώνται διαφορετικοί τύποι δασικών οικοσυστημάτων. όροφοι Συστάδες και όροφοι

7 Τροπικά δάση Τα τροπικά δάση αναπτύσσονται σε χαμηλά υψόμετρα κοντά στον ισημερινό, όπου επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες, υψηλά επίπεδα βροχόπτωσης και έντονο φως κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου. Σήμερα καταλαμβάνουν το 8% της ξηράς του πλανήτη και εκτείνονται σε τρεις περιοχές στον κόσμο: στην κοιλάδα που διαμορφώνεται από την κοίτη του ποταμού Αμαζονίου και του παραπόταμου του Ορινόκο στη Νότια Αμερική, όπου βρίσκεται και το μεγαλύτερο σε έκταση τροπικό δάσος στον κόσμο στην κοιλάδα των ποταμών Κόγκο, Νίγηρα και Ζαμβέζη, στην Κεντρική-Δυτική Αφρική και Μαδαγασκάρη στην περιοχή της Ινδοκίνας, Μαλαισίας, Βόρνεο και Νέας Γουινέας στη Νοτιοανατολική Ασία

8 επίφυτα Στα τροπικά δάση κυρίαρχη βλάστηση είναι τα πλατύφυλλα αειθαλή δέντρα, τα επίφυτα (δηλαδή φυτά που προσκολλούνται στα δέντρα), οι θάμνοι και οι πόες. Τα τροπικά δάση έχουν εντυπωσιακή ποικιλία ειδών ζωής (βιοποικιλότητα). Τα δάση αυτά συμβάλλουν στη διατήρηση του παγκόσμιου κλίματος.

9 Εύκρατα δάση ή υγρά δάση φυλλοβόλων Τα φυλλοβόλα δάση εξαπλώνονται σε περιοχές με ήπιες θερμοκρασίες και υψηλή βροχόπτωση σχεδόν καθ όλη τη διάρκεια του έτους. Τα φυλλοβόλα δάση των εύκρατων περιοχών (Ευρώπη Ανατολική Ασία Βόρεια Αμερική Αυστραλία) παρουσιάζουν διαφορετικές μορφές ανάλογα με το φυτικό είδος που επικρατεί σε κάθε περίπτωση: οξιά, βελανιδιά, καστανιά κ.λπ.

10 Ζώο των υγρών φυλλοβόλων δασών: αγριόχοιρος Πτηνό των υγρών φυλλοβόλων δασών: μαύρος δρυοκολάπτης Φυλλοβόλα δάση συναντάμε και στη χώρα μας, στις βορειότερες περιοχές και στις πλαγιές των ψηλότερων βουνών. Τα φυλλοβόλα δάση εμπλουτίζουν το έδαφος με θρεπτικά στοιχεία κατά την αποικοδόμηση των πεσμένων φύλλων τους. Επίσης, έχουν μεγάλη οικονομική σημασία για τους ανθρώπους διότι παράγουν κάθε χρόνο μεγάλες ποσότητες ξυλείας (σκληρής ξυλείας). Η πανίδα των υγρών φυλλοβόλων δασών περιλαμβάνει μια μεγάλη ποικιλία θηλαστικών (σκίουρος, αρουραίος, ελάφι, αγριόχοιρος, αλεπού, νυφίτσα κ.λπ.), πτηνών (δρυοκολάπτες, νυκτόβια αρπακτικά κ.λπ.) και εντόμων.

11 Δάση κωνοφόρων (τάιγκα) Σε βορειότερες περιοχές, όπου η βροχόπτωση είναι υψηλή το καλοκαίρι, αλλά η θερμοκρασία χαμηλή το χειμώνα, εκτείνονται τα κωνοφόρα δάση (τάιγκα) που καταλαμβάνουν μεγάλες εκτάσεις στην: Ευρώπη Ασία Αμερική

12 Ζώα της τάιγκα (γεράκι) Ζώα της τάιγκα: λύγκας Τα κυρίαρχα είδη βλάστησης είναι το πεύκο, το έλατο κ.λπ. Τα δάση αυτά αποτελούν την κύρια πηγή «μαλακής ξυλείας» για τον άνθρωπο. Στα κωνοφόρα δάση τα φύλλα των δέντρων πέφτουν, αλλά αντικαθίστανται συνεχώς, με αποτέλεσμα η ηλιακή ακτινοβολία που φτάνει στο έδαφος να είναι σημαντικά μειωμένη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η βλάστηση του εδάφους να είναι πολύ περιορισμένη και να αποτελείται μόνο από είδη που ευδοκιμούν στη σκιά (φτέρες και μανιτάρια). Στα κωνοφόρα δάση ζουν μεγάλα φυτοφάγα θηλαστικά και πτηνά, όπως τα ελάφια και οι αγριόκοτες, που τρέφονται συνήθως με τα φύλλα των μικρότερων πλατύφυλλων φυτών, αλλά και σαρκοφάγα ζώα, όπως ο λύκος.

13 Τα Ευρωπαϊκά δάση Βόρεια δάση Τα βόρεια δάση αναπτύσσονται με αργούς ρυθμούς και σε χαμηλές θερμοκρασίες. Στα δάση αυτά κυριαρχούν τα ρητινοφόρα δέντρα, όπως το δασόπευκο, η ερυθρελάτη και το έλατο. Η σημύδα είναι το μοναδικό φυλλοβόλο δέντρο αυτών των περιοχών. Δάση των ευκράτων περιοχών Στα δάση αυτά συναντάμε πάρα πολλά είδη δέντρων (έλατο, ερυθρελάτη, πεύκο, βελανιδιά, οξιά, αγριοκερασιά, καρυδιά, σημύδα κ.λπ.). Δάση των ορεινών περιοχών Στις ορεινές περιοχές η κατανομή του τύπου της βλάστησης εξαρτάται από το υψόμετρο. Σε μέσο υψόμετρο φύονται το έλατο, η οξιά και η ερυθρελάτη, ψηλότερα η οξιά, ο σφένδαμος και η ερυθρελάτη, ενώ ακόμα πιο ψηλά κυριαρχεί η ερυθρελάτη. Το ορεινό πεύκο έχει προσαρμοστεί καλά στις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν στα μεγάλα ύψη και φυτρώνει εκεί με τη μορφή θάμνου. Μεσογειακά δάση

14 Μεσογειακά δάση Τα μεσογειακά δάση απλώνονται σε περιοχές με μεσογειακό κλίμα, δηλαδή χαρακτηρίζονται από ήπιους χειμώνες, βροχοπτώσεις άνισα κατανεμημένες κατά τη διάρκεια του χρόνου, υψηλές θερμοκρασίες, ξηρασία και έντονη ηλιακή ακτινοβολία το καλοκαίρι. Μεσογειακά δάση υπάρχουν: στη Ν. Ευρώπη και σε 4 ακόμη περιοχές του πλανήτη: Καλιφόρνια Ν. Αφρική Χιλή Αυστραλία

15 Δάσος καστανιάς Χαρακτηριστική βλάστηση των μεσογειακών δασών της Ευρώπης είναι τα πεύκα, οι δρυς, οι καστανιές, οι ελιές, τα κυπαρίσσια, ο σκίνος, η δάφνη, το πουρνάρι, η μυρτιά κ.ά. Χαρακτηριστικό της μεσογειακής βλάστησης γενικά, είναι η ικανότητά της να αντέχει στην καλοκαιρινή ξηρασία. Στα μεσογειακά δάση τα μεγάλα ζώα είναι σχετικά σπάνια. Η πανίδα τους αποτελείται από σκαντζόχοιρους, αγριοκούνελα, λαγούς, πέρδικες, αγριοπερίστερα, σαύρες και πολλά είδη φιδιών (π.χ. οχιά), καθώς και ένα σημαντικό αριθμό εντόμων. Δάσος βελανιδιάς (δρυς)

16 Τα ελληνικά δάση Η ποικιλία των ελληνικών δασών είναι μοναδική και δύσκολα απαντάται σε άλλες χώρες με παρόμοια έκταση. Στην Ελλάδα υπάρχουν 2 βασικοί τύποι δασών: τα κωνοφόρα δάση: όπου κυριαρχούν τα κωνοφόρα δέντρα και τα πλατύφυλλα δάση: όπου κυριαρχούν (φυλλοβόλα ή αειθαλή) δέντρα που έχουν πλατιά φύλλα Στα ελληνικά δάση απαντώνται πολυάριθμα είδη πουλιών, ερπετών, εντόμων, θηλαστικών τα οποία συνθέτουν μια πλούσια βιοποικιλότητα (ποικιλία μορφών ζωής). Πολλά από αυτά έχουν περιορισμένους πληθυσμούς και κινδυνεύουν να εξαφανιστούν εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η κυριότερη απειλή για τα ζώα και τα φυτά είναι η καταστροφή των βιοτόπων τους. Δάσος κουκουναριάς στη Σκιάθο Οχιά

17 Εθνικοί δρυμοί χαρακτηρίζονται περιοχές που σύμφωνα με τη διεθνή νομοθεσία, έχουν ιδιαίτερη οικολογική σημασία, κυρίως λόγω της σπανιότητας και της ποικιλομορφίας της χλωρίδας και της πανίδας τους. Στην Ελλάδα έχουν οριοθετηθεί, με ειδικό νόμο, δέκα «Εθνικοί Δρυμοί»: Αίνος (Κεφαλονιά) Βίκος-Αώος (Ιωάννινα) Λευκά Όρη (φαράγγι Σαμαριάς Χανιά) Οίτη (Φθιώτιδα) Όλυμπος (Πιερία) Παρνασσός (Φωκίδα/ Βοιωτία) Πάρνηθα (Αττική) Σούνιο (Αττική) Πίνδος (Ιωάννινα) Πρέσπες (Φλώρινα) Εθνικοί δρυμοί

18 Αισθητικά δάση Δάση ή φυσικά τοπία που έχουν ιδιαίτερη αισθητική, οικολογική και τουριστική σημασία και επιβάλλεται η προστασία της πανίδας, της χλωρίδας και της ιδιαίτερης φυσικής ομορφιάς τους. Στην Ελλάδα υπάρχουν 19: Βάι (Λασίθι) Καισαριανής (Αττική) Κοιλάδας Θεσσαλικών Τεμπών (Λάρισα) Καραϊσκάκη (Καρδίτσα) Ξυλοκάστρου (Κορινθία) Πανεπιστημιουπόλεως Πατρών (Αχαΐα) Ιωαννίνων (Ιωάννινα) Φαρσάλων (Λάρισα) Στενής (Εύβοια) Δασικού Συμπλέγματος Όσσας (Λάρισα) Μογγοστού ( Κορινθία) Νικοπόλεως Μύτικα (Πρέβεζα) Σκιάθου (Μαγνησία) Στενών ποταμού Νέστου (Ξάνθη, Καβάλα) Εθνικής Ανεξαρτησίας, Καλαβρύτων (Αχαΐα) Τιθορέας (Φθιώτιδα) Αμυγδαλεώνα (Καβάλα) Αηλιά (Τρίκαλα) Κουρί Αλμυρού (Μαγνησία)

19 Αισθητικά δάση Δάσος σημαντικό για τη χλωρίδα και την πανίδα του, όπως επίσης και για την ομορφιά του, είναι το δάσος του Κοτζά Ορμάν στη βόρεια Ελλάδα. Εκτείνεται δεξιά και αριστερά από τον ποταμό Νέστο σε πλάτος 3-7 χιλιομέτρων, από τους Τοξότες έως τη θάλασσα σε μήκος 27 χιλιομέτρων. Το ξέρεις ότι Κοτζά Ορμάν στην τουρκική γλώσσα σημαίνει «Μέγα Δάσος»; Τα κυριότερα είδη δέντρων είναι οι λεύκες, οι δρυς, ο ταταρικός σφένδαμος και το σκλήθρο. Στο δάσος αυτό βρίσκουν τροφή και καταφύγιο αγριόχοιροι, λύκοι, σπάνιοι λύγκες, τσακάλια, ασβοί, αλεπούδες, λαγοί και ζαρκάδια. Υπάρχουν επίσης υδρόβια, διαβατικά και ενδημικά πτηνά, καθώς και άγριοι φασιανοί.

20 Αισθητικά δάση Η Δαδιά αποτελεί ένα από τα τελευταία καταφύγια για τα αρπακτικά πουλιά της Ευρώπης Άλλο σημαντικό δάσος είναι αυτό της Δαδιάς στην περιοχή Σουφλίου. Η περιοχή που παρουσιάζει εντυπωσιακή εναλλαγή βιοτόπων, καθένας από τους οποίους φιλοξενεί πολλά μοναδικά και σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας. Στον πυρήνα της περιοχής κυριαρχούν τα διάφορα είδη πεύκων. Στην περιφερειακή ζώνη απαντώνται κυρίως δρυοδάση και μεικτά δάση πεύκων-δρυών και άλλων φυλλοβόλων. Στις νότιες παρυφές υπάρχει εκτεταμένος θαμνότοπος, ενώ κατά μήκος των ρεμάτων αναπτύσσεται πλούσια βλάστηση με ιτιές, λεύκες και πλατάνια που περιβάλλονται από κισσούς και άλλα αναρριχώμενα φυτά. Στην προστατευόμενη περιοχή του δάσους της Δαδιάς βρίσκουν καταφύγιο πολλά θηλαστικά. Πλούσια είναι και η πανίδα των ερπετών και των αμφιβίων, καθώς έχουν καταγραφεί φίδια, βατράχια, χελώνες, σαύρες, τρίτωνες και σαλαμάνδρες σε μεγάλους πληθυσμούς, τα οποία αποτελούν την κύρια πηγή τροφής του σημαντικότερου είδους της πανίδας στην περιοχή, των αρπακτικών πουλιών.

21 Απειλούμενα είδη των ελληνικών δασών Η καφέ αρκούδα είναι είδος υπό εξαφάνιση στη δυτική, την κεντρική και τη νότια Ευρώπη. Σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται μικροί απομονωμένοι πληθυσμοί. Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί δύο μικροί πληθυσμοί στις πιο απόμερες περιοχές της οροσειράς της Πίνδου και της Ροδόπης, οι οποίοι αποτελούν και τους μεγαλύτερους πληθυσμούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το παράνομο κυνήγι και η θανάτωση από πρόθεση αποτελούν την κύρια αιτία εξαφάνισης του είδους στην Ελλάδα. Αν και το κυνήγι του είδους απαγορεύεται σύμφωνα με τη νομοθεσία από το 1969, υπολογίζεται ότι αρκούδες θανατώνονται ετησίως από ασυνείδητους.

22 Λύκος Τσακάλι Χαρακτηριστικό του λύκου είναι η κοινωνική του οργάνωση σε μικρές ή μεγάλες ομάδες (αγέλες)! Το τσακάλι έχει χρώμα σκοτεινό κίτρινο με μελανές αποχρώσεις κατά μήκος της ράχης του. Είναι ζώο παμφάγο. Ζει στη Μεσόγειο σε χαμηλό υψόμετρο, κυρίως στην παραλιακή ζώνη. Εξαπλώνεται σε ελάχιστες περιοχές των Βαλκανίων, ενώ από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχει μόνο στην Ελλάδα. Οι πληθυσμοί του έχουν μειωθεί δραματικά, γεγονός που οφείλεται στην ολοκληρωτική καταστροφή των βιοτόπων του εξαιτίας της επέκτασης των αστικών περιοχών και των πυρκαγιών. Ο λύκος και η αλεπού παρόλο που διαθέτουν καταπληκτική ικανότητα προσαρμογής, απειλούνται επίσης, με εξαφάνιση.

23 Ο μαυρόγυπας είναι είδος που δεν μεταναστεύει και σπανίως πετά μακριά από την περιοχή αναπαραγωγής του. Τρέφεται με νεκρά ζώα, τα οποία βρίσκει πετώντας χαμηλά πάνω από αραιά δάση. Όλος ο σημερινός πληθυσμός του βρίσκεται στο δάσος της Δαδιάς. Από το 1987 έχει δημιουργηθεί ειδικός χώρος στην περιοχή αυτή, όπου οι άνθρωποι φροντίζουν, ώστε οι μαυρόγυπες να μπορούν να βρίσκουν συμπληρωματική τροφή. Ο μαυρόγυπας είναι ο μεγαλύτερος γύπας της Ευρώπης με άνοιγμα φτερών που φτάνει τα 3 μέτρα! Ο βασιλαετός συναντάται σε ανοιχτές στέπες, σε ξερότοπους και ακαλλιέργητα λιβάδια με ελάχιστα δένδρα και θάμνους, αλλά και σε επίπεδες χαμηλού υψομέτρου καλλιεργημένες εκτάσεις. Η τροφή του αποτελείται κυρίως από θηλαστικά του αγρού. Είναι ο πλέον σπάνιος αετός της Ευρώπης. Σήμερα στη χώρα μας καταγράφονται λίγα μόνο ζευγάρια που βρίσκονται κυρίως στον νομό Έβρου και στη περιοχή των Πρεσπών. Μέσα σε εκατό χρόνια ο βασιλαετός από το πιο συνηθισμένο είδος σε όλες τις ανοιχτές εκτάσεις της κεντρικής και της νότιας Ευρώπης έγινε το πιο σπάνιο!

24 Κρητικός φοίνικας Απειλούμενα είναι και πολλά είδη της ελληνικής χλωρίδας, όπως η κουκουναριά, ο κρητικός φοίνικας, ο πλάτανος, το μακεδονικό πεύκο και το κεφαλλονίτικο έλατο.

25 Η αξία του δασικού οικοσυστήματος Η χλωρίδα των δασών μέσω της φωτοσύνθεσης εμπλουτίζει την ατμόσφαιρα με οξυγόνο και απορροφά το διοξείδιο του άνθρακα. Επίσης, απορροφά τους ρύπους της ατμόσφαιρας, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα. Τα δάση λειτουργούν ως ρυθμιστές του κλίματος μιας περιοχής και τελικά ολόκληρου του πλανήτη. Λόγω της διεργασίας της διαπνοής των φυτών και της σκιάς που δημιουργούν τα φυλλώματα των δέντρων, η θερμοκρασία διατηρείται χαμηλότερη μέσα στο δάσος, καθώς και στις περιοχές που βρίσκονται κοντά σε αυτό. Τα δάση λειτουργούν ηχομονωτικά και προστατεύουν τις γειτονικές τους περιοχές από τους θορύβους. Το δασικό οικοσύστημα με τη χλωρίδα του βοηθά στη συντήρηση της καλής δομής του εδάφους του. Αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος είναι η προστασία από τη διάβρωση. Τα δάση αποτελούν το ενδιαίτημα πολλών ζωικών και φυτικών ειδών και εξασφαλίζουν τη βιοποικιλότητα. Για τη δημιουργία εδάφους πάχους 1 εκατοστού απαιτούνται περίπου 200 χρόνια!

26 Η αξία του δασικού οικοσυστήματος Τα δάση συμβάλλουν στην ανάπτυξη της οικονομίας: Υλοτομία/ υλοτόμηση για την εξασφάλισης ξυλείας που χρησιμοποιείται για την κατασκευή επίπλων, σπιτιών, ξύλινων αντικειμένων, χαρτιού κ.λπ. Παραγωγή προϊόντων, όπως το ρετσίνι, διάφορα βότανα κ.λπ. Ανάπτυξη αγροτικών, τουριστικών και άλλων δραστηριοτήτων (π.χ. μελισσοκομία, οικοτουρισμός κ.λπ.)

27 Απειλές για τα δασικά οικοσυστήματα Όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες, όταν γίνονται χωρίς μέτρο και δεν βασίζονται σε κάποιο διαχειριστικό σχέδιο, απειλούν την ισορροπία των οικοσυστημάτων Πυρκαγιές από αμέλεια ή σκοπιμότητα (εμπρησμοί). Υπερβολική υλοτόμηση. Ανεξέλεγκτη καταστροφή των δασικών εκτάσεων για την κατασκευή οικισμών, αυτοκινητοδρόμων κ.λπ. ή μετατροπή τους σε γεωργικές εκτάσεις και βοσκοτόπια. Λαθροθηρία (παράνομο κυνήγι), που επειδή γίνεται χωρίς περιορισμούς απειλεί την άγρια πανίδα με σοβαρές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα. Η όξινη βροχή καταστρέφει τα δάση Μορφές ατμοσφαιρικής ρύπανσης προκαλούν φαινόμενα, όπως η όξινη βροχή και η ενίσχυση του φαινομένου του θερμοκηπίου που επηρεάζουν την ισορροπία όλων των οικοσυστημάτων. Καταστροφή δάσους από όξινη βροχή

28 Τι μπορούμε να κάνουμε για την προστασία των δασών; Μέτρα πρόληψης των πυρκαγιών Δημιουργία αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων, δηλαδή ζωνών που καθαρίζονται από τη βλάστηση, με σκοπό να περιορίζεται η εξάπλωση της φωτιάς, αλλά και να μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για τη διέλευση των πυροσβεστικών δυνάμεων σε περίπτωση πυρκαγιάς. Κατασκευή υδατοδεξαμενών (δεξαμενών με νερό), με σκοπό την εύκολη και άμεση παροχή νερού και εγκαταστάσεων απ όπου τα πυροσβεστικά οχήματα μπορούν να προμηθευτούν νερό σε περίπτωση πυρκαγιάς. Δημιουργία παρατηρητηρίων δασικών πυρκαγιών απ όπου δασοφύλακες μπορούν να επιβλέπουν το δάσος και να ενημερώνουν για την εκδήλωση πυρκαγιάς. Περιπολίες για την συνεχή επιτήρηση του δάσους.

29 Τι μπορούμε να κάνουμε για την προστασία των δασών; Κατάλληλη διαχείριση δασικού οικοσυστήματος μετά την πυρκαγιά Σχεδιασμός και κατασκευή κατάλληλων αντιπλημμυρικών έργων, ειδικά σε περιοχές όπου το έδαφος είναι επικλινές και κινδυνεύει άμεσα από την διάβρωση: Κοπή των καμένων κορμών (κορμοδέματα) και κλαδιών (κλαδοπλέγματα) και τοποθέτηση τους κάθετα προς την κλίση του εδάφους, ώστε σε περίπτωση βροχής να αποτρέψουν την διάβρωση του εδάφους. Τα κορμοδέματα και τα κλαδοπλέγματα πρέπει να απομακρύνονται, όταν τα νέα φυτά αναπτυχθούν. Αναδάσωση μιας περιοχής μόνο εφόσον η φυσική αναβλάστηση του δάσους έχει ολοκληρωθεί και μόνο στις περιπτώσεις που υπάρχουν κάποια κενά βλάστησης. Η αναδάσωση ενός καμένου δάσους είναι μια διαδικασία που πρέπει να πραγματοποιείται μετά από προσεκτική μελέτη και την κατάλληλη χρονική περίοδο. Τα είδη δένδρων που θα χρησιμοποιηθούν θα πρέπει να αποτελούν μέρος της φυσικής χλωρίδας της περιοχής διότι η φύτευση ξενικών ειδών διαταράσσει την ισορροπία του δασικού οικοσυστήματος (π.χ. αύξηση του πληθυσμού της κάμπιας στα πεύκα).

30 Τι μπορούμε να κάνουμε για την προστασία των δασών; Καλλιέργεια δέντρων που προορίζονται για υλοτόμηση Η σωστή διαχείριση επιβάλλει η υλοτόμηση να γίνεται με τέτοιους ρυθμούς και σε τέτοιες ποσότητες που μπορούν να αναπληρωθούν από το δάσος. Επειδή οι ανάγκες των ανθρώπων είναι μεγαλύτερες από τις δυνατότητες ανανέωσης των δασών, θα πρέπει να καλλιεργούνται τα δέντρα που προορίζονται για υλοτόμηση. Ανακύκλωση χαρτιού Καθημερινά καταναλώνονται τεράστιες ποσότητες χαρτιού με αποτέλεσμα να απειλούνται σημαντικά οικοσυστήματα. Η μείωση της περιττής κατανάλωσης χαρτιού και η βελτίωση των προγραμμάτων ανακύκλωσης θα μπορούσαν να ελαφρύνουν τις πιέσεις που ασκούνται πάνω στα δάση. Μόνο στις Η.Π.Α καταναλώνονται τόνοι χαρτιού για φωτοτυπίες κάθε χρόνο! Αυτό ισοδυναμεί με το κόψιμο δέντρων!!!

31 Τι μπορούμε να κάνουμε για την προστασία των δασών; Προστασία πανίδας Η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων προϋποθέτει και την προστασία των ζωικών οργανισμών που ανήκουν σε αυτό. Στην Ελλάδα η άγρια πανίδα του δάσους προστατεύεται από την νομοθεσία. Σύμφωνα με αυτή, προβλέπεται η δημιουργία εκτροφείων και καταφυγίων θηραμάτων. Το κυνήγι επιτρέπεται σε ορισμένες περιοχές, εποχές και με συγκεκριμένους τρόπους. Προσφορά εθελοντικής εργασίας σε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (Μ.Κ.Ο) έχουν ως πρωταρχικό μέλημα την προστασία του περιβάλλοντος. Οι οργανώσεις αυτές λειτουργούν με βάση την εθελοντική εργασία ατόμων με ιδιαίτερες ευαισθησίες προς το περιβάλλον.

32 Μεσογειακοί θαμνώνες (μακί και φρύγανα) Τα μακί είναι αειθαλείς σκληρόφυλλοι θάμνοι που σχηματίζουν ψηλούς και πυκνούς θαμνώνες σε περιοχές όπου οι βροχοπτώσεις είναι αρκετές. Χαρακτηριστικά είδη φυτών της μακκίας βλάστησης είναι: η χαρουπιά, η κουμαριά, το πουρνάρι, η μυρτιά, η πικροδάφνη και η λυγαριά. Στις περιοχές που οι κλιματικές συνθήκες χαρακτηρίζονται από ξηρασία εμφανίζονται χαμηλοί και αραιοί θάμνοι, τα φρύγανα. Χαρακτηριστικά είδη φρύγανων είναι: το θυμάρι, η θρούμπα, η λεβάντα, η ρίγανη και ο αμάραντος. Πολλές δραστηριότητες του ανθρώπου απειλούν τη βιοποικιλότητα των οικοσυστημάτων αυτών και τη γονιμότητα των εδαφών τους. Πιο σημαντικές από αυτές είναι οι πυρκαγιές που προκαλούνται από τους ανθρώπους με μεγάλη συχνότητα και η μετατροπή τους σε γεωργικές εκτάσεις και βοσκοτόπια. Το ¼ του ελλαδικού χώρου καλύπτεται από μακκία βλάστηση Η Η Κουμαριά ανήκει στη στη μακκία βλάστηση Το θυμάρι ανήκει στη φρυγανώδη βλάστηση

33 Λιβάδια ή λειμώνες Υπάρχουν φυσικά και τεχνητά λιβάδια (λειμώνες). Οι φυσικοί λειμώνες είναι εκτάσεις γης στις οποίες αναπτύσσεται χλόη και ποώδης βλάστηση, ενώ τα δένδρα είναι πολύ αραιά ή δεν υπάρχουν καθόλου. Η βλάστησή τους αποτελείται από φυτά που δεν έχουν μεγάλες απαιτήσεις σε νερό. Η βλάστηση των φυσικών λειμώνων προστατεύει το έδαφος από τη διάβρωση, διατηρεί και προφυλάσσει την πανίδα και βελτιώνει την αισθητική του τοπίου. Οι τεχνητοί λειμώνες δημιουργήθηκαν από τον άνθρωπο, αφού πρώτα καταστράφηκαν τα άγρια φυτά που φύτρωναν εκεί και με τεχνητή σπορά καλλιεργήθηκαν νέα φυτικά είδη κατάλληλα για βοσκή.

34 Φυσικοί λειμώνες στην Ελλάδα Στην Ελλάδα σε χαμηλά υψόμετρα, τόσο στη βόρεια και ηπειρωτική όσο και στα νησιά, αναπτύσσονται φυσικοί λειμώνες με μονοετή και πολυετή φυτά, όπως η βρώμη και το κριθάρι, αρωματικά φυτά, όπως η ρίγανη, το θυμάρι, ο δυόσμος και το φασκόμηλο και αγριολούλουδα, όπως οι ανεμώνες, τα κυκλάμινα και οι αγριοβιολέτες. Ανεμώνη

35 Στέπες (τα λιβάδια των εύκρατων περιοχών) Οι στέπες είναι λιβάδια που συναντώνται σε εύκρατες περιοχές, κυρίως στην Ευρωπαϊκή και Ασιατική Ρωσία Β. Αμερική Ν. Αφρική Αργεντινή και Ουρουγουάη Το κλίμα στις περιοχές αυτές παρουσιάζει εκτεταμένες περιόδους ξηρασίας, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό των βροχοπτώσεων παρατηρείται την άνοιξη. Εξαιτίας των ψυχρών κλιματικών συνθηκών του χειμώνα και των θερμών και ξηρών συνθηκών του καλοκαιριού η κυρίαρχη βλάστηση των λιβαδιών αυτών αποτελείται από χλόη και ποώδη φυτά και είναι φτωχή σε θάμνους και δένδρα.

36 Στέπες (τα λιβάδια των εύκρατων περιοχών) Αντιπροσωπευτικά είδη της πανίδας αυτών των εκτάσεων είναι οι βίσονες της Αμερικής, τα άγρια βουβάλια της Ευρασίας, οι αντιλόπες, τα κογιότ, οι αλεπούδες, οι λύκοι, οι λαγοί, τα ελάφια, οι ασβοί, οι νυφίτσες, τρωκτικά (π.χ. σκίουροι, ποντίκια), ερπετά (π.χ. κροταλίες) και πολλά είδη πουλιών, όπως η γαλιάντρα, ο αγριόγαλος, η πετροτριλίδα, και το κιρκινέζι (που απειλούνται με εξαφάνιση). Τα εδάφη των στεπών είναι πλούσια σε θρεπτικά στοιχεία και γι αυτόν το λόγο μεγάλο μέρος τους έχει μετατραπεί σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις και βοσκοτόπια. Επίσης, πολλά ζώα των στεπών απειλούνται από το κυνήγι. Χαρακτηριστικό πολλών ζώων της στέπας είναι η κίνηση τους με άλματα προκειμένου να αποφεύγουν τα ζώα που είναι θηρευτές τους. Στις στέπες ζουν περισσότερα από 80 είδη πουλιών. Τα 28 από αυτά ζουν στις ευρωπαϊκές στέπες.

37 Σαβάνες (τα λιβάδια των τροπικών περιοχών) Η υπερβόσκηση από εξημερωμένα ζώα, το κυνήγι και οι πυρκαγιές είναι οι σημαντικότερες απειλές των τροπικών λιβαδιών από τον άνθρωπο. Οι σαβάνες επικρατούν σε ορισμένες τροπικές περιοχές με κύριο χαρακτηριστικό την έντονη διακύμανση στη συχνότητα των βροχοπτώσεων κατά τη διάρκεια του έτους και την εναλλαγή περιόδων ξηρασίας και υγρασίας. Εκτεταμένες σαβάνες υπάρχουν στην Αφρική Ασία Αυστραλία και Ν. Αμερική. Η μεγαλύτερη έκταση σαβάνας βρίσκεται στη Α. Αφρική και φιλοξενεί σημαντική ποικιλία φυτοφάγων ζώων, όπως οι ελέφαντες, οι καμηλοπαρδάλεις και οι αντιλόπες. Στις σαβάνες απαντώνται διάσπαρτες μικρές συστάδες δέντρων ή και μεμονωμένα δέντρα ανθεκτικά στην ξηρασία, θάμνοι και ποώδης βλάστηση.

38 Λιβαδικές Διαπλάσεις Υψηλών Ορέων Αλπικά λιβάδια Αλπικά λιβάδια Τα αλπικά λιβάδια απαντώνται στις κορυφές των βουνών πάνω από τη δασική ζώνη, σε υψόμετρα από 1700 έως 2900 μέτρα. Οι περιοχές αυτές καλύπτονται από χιόνι το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου και η θερμοκρασία δεν ξεπερνά τους 0 ο C από τον Οκτώβριο μέχρι τον Μάιο. Τα αλπικά λιβάδια σχηματίζονται από ποώδη φυτά και θάμνους, όπως η ξεραγκαθιά, ο αγριόκεδρος και η σκλήθρα, καθώς και πολλά είδη αγριολούλουδων. Τα αλπικά λιβάδια αποτελούν σημαντικό βιότοπο για πολλά είδη πουλιών, όπως η κοκκινοκαλιακούδα και η πετροπέρδικα και ορισμένων αρπακτικών, όπως ο γυπαετός, το όρνιο και ο χρυσαετός.

39 Απειλές και προστασία των λειμώνων Η ανεξέλεγκτη χρήση των λιβαδικών εκτάσεων ως βοσκοτόπων και η υπερβόσκηση έχουν οδηγήσει στη μείωση της βιοποικιλότητάς τους και λόγω της απογύμνωσης από τη βλάστηση, τα εδάφη τους απειλούνται με διάβρωση και ερημοποίηση. Γι αυτό θα πρέπει η βόσκηση να γίνεται από περιορισμένο αριθμό ζώων και σε ορισμένες εποχές του χρόνου. Επίσης, θα πρέπει τα λιβάδια να διαχωρίζονται σε ζώνες, οι οποίες να χρησιμοποιούνται περιοδικά.

40 Έρημοι Οι έρημοι χαρακτηρίζονται από βλάστηση χαμηλής κάλυψης και άφθονες εκτάσεις γυμνού χώματος. Κλιματολογικά χαρακτηρίζονται ως οι πλέον ξηρές περιοχές της υδρογείου και οι θερμοκρασίες ποικίλουν από πολύ υψηλές έως πολύ χαμηλές. Η βλάστηση των ερήμων χαρακτηρίζεται από θάμνους που διαθέτουν πολύ καλές προσαρμογές για την διατήρηση του νερού και από ετήσια φυτά με πολύ σύντομο κύκλο ζωής. Η πανίδα αποτελείται κυρίως από τρωκτικά, κογιότ, αλεπούδες και σαύρες, ενώ, όπου υπάρχουν θάμνοι, συναντάμε μικρό αριθμό ελαφιών και γαζελών. Έρημοι Η έρημος Σαχάρα στην Αφρική είναι η μεγαλύτερη έρημος στον πλανήτη!

41 Τούνδρα Η τούνδρα συναντάται στο βορειότερο τμήμα της: Αμερικής Ευρώπης και στη Σιβηρία. Είναι ένα εξαιρετικά ψυχρό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από την παρουσία αιώνια παγωμένου νερού στο υπέδαφος. Τα κυρίαρχα είδη είναι τα βρύα, οι λειχήνες και μικροί θάμνοι που εμφανίζονται μόνο το καλοκαίρι. Η ανάπτυξη των δέντρων εμποδίζεται από τις χαμηλές θερμοκρασίες. Στις τούνδρες υπάρχουν μεγάλα ζώα, όπως λύκοι, τάρανδοι, αρκούδες και μικρότερα, όπως λαγοί και κουκουβάγιες. Οι οργανισμοί που ζουν στις τούνδρες είναι ανθεκτικοί στο ψύχος, αλλά έχουν ιδιαίτερα χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

42 Γεωργικά Οικοσυστήματα Οι γεωργικές εκτάσεις είναι οι περιοχές που καλλιεργεί ο άνθρωπος για την παραγωγή διαφόρων προϊόντων. Αποτελούν τεχνητά οικοσυστήματα. Οι πρακτικές που εφαρμόζουν οι άνθρωποι, δηλαδή χρήση χημικών λιπασμάτων χρήση φυτοφαρμάκων εκμηχάνιση της γεωργίας γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί προκειμένου να παράγονται όλο και περισσότερα προϊόντα, έχουν προκαλέσει σημαντικά περιβαλλοντικά προβλήματα. Ο άνθρωπος ξεκίνησε να καλλιεργεί τη γη πριν χρόνια!

43 Χρήση χημικών λιπασμάτων Τα λιπάσματα χρησιμοποιούνται με σκοπό την αύξηση της γεωργικής παραγωγής, καθώς συμβάλλουν στην γρήγορη και επαρκή αναπλήρωση των θρεπτικών συστατικών του εδάφους που καταναλώθηκαν από προηγούμενες καλλιέργειες. Όμως: Η ποσότητα του λιπάσματος που μπορεί να απορροφήσει ένα φυτό δεν είναι απεριόριστη, με αποτέλεσμα το πλεόνασμα να παραμένει στο έδαφος και να το ρυπαίνει. Κάποια λιπάσματα μπορούν να μεταβάλουν τις ιδιότητες του εδάφους, ώστε να χάσει τη γονιμότητά του. Το νερό της βροχής παρασύρει το πλεόνασμα του λιπάσματος και ρυπαίνει τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα και τα επιφανειακά ύδατα (λίμνες, ποτάμια, θάλασσες). Η υπερβολική λίπανση προκαλεί βλάβες στα ίδια τα φυτά και στους ανθρώπους που τα καταναλώνουν. Με την υπερβολική χρήση λιπασμάτων απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα αέρια που εντείνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

44 Χρήση φυτοφαρμάκων Τα φυτοφάρμακα χρησιμοποιούνται ευρέως στις καλλιέργειες για την καταπολέμηση βλαβερών οργανισμών (παράσιτα, έντομα) που προσβάλλουν τα φυτά και για τον περιορισμό των ζιζανίων (άλλων φυτών που εμποδίζουν την ανάπτυξη των καλλιεργούμενων ειδών). Το αποτέλεσμα είναι η αύξηση της ποιότητας και της ποσότητας της παραγωγής, η οποία εξασφαλίζει οικονομικό όφελος στον παραγωγό. Όμως, η αλόγιστη χρήση τοξικών ουσιών, όπως είναι τα φυτοφάρμακα, μπορεί να προκαλέσει: ρύπανση του εδάφους, των υπογείων και των επιφανειακών υδάτων (λίμνες, ποτάμια) αρνητικές επιδράσεις σε έντομα και σε μικροοργανισμούς που ζουν στο έδαφος ή στα νερά, με συνέπεια τη μείωση της βιοποικιλότητας προβλήματα στην υγεία του ανθρώπου που έρχεται σε επαφή με αυτά

45 Με την εκμηχάνιση της γεωργίας Η χρήση μηχανημάτων στη γεωργία διευκόλυνε τους γεωργούς και ευνόησε της αύξηση της παραγωγής. Έδωσε την ευκαιρία στους παραγωγούς να ολοκληρώνουν τις εργασίες τους στο σωστό χρόνο, να μη χρειάζονται πολλά εργατικά χέρια, να μεταφέρουν και να μεταποιούν τα προϊόντα τους εύκολα και γρήγορα. Όμως, η χρήση γεωργικών μηχανημάτων έχει και ορισμένες αρνητικές συνέπειες: προκαλεί συμπίεση του εδάφους, με αποτέλεσμα την καταστροφή της δομής του αυξάνει την κατανάλωση πετρελαίου και συμβάλλει στη ρύπανση της ατμόσφαιρας λόγω των παραγόμενων καυσαερίων

46 Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί Τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα δημιουργήθηκαν με σκοπό την παραγωγή ποικιλιών με μεγαλύτερη απόδοση και ανθεκτικότητα σε αντίξοες για την ανάπτυξή τους περιβαλλοντικές συνθήκες και παράσιτα. Όμως, τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα θεωρήθηκαν ύποπτα για τη δημιουργία προβλημάτων υγείας στα ζώα και τον άνθρωπο, όπως και για τη μείωση της βιοποικιλότητας εξαιτίας της δημιουργίας νέων ανταγωνιστικών ποικιλιών.

47 Οι επιπτώσεις της εντατικής γεωργίας στο φυσικό περιβάλλον Μεγάλη κατανάλωση νερού: Για τις ανάγκες άρδευσης των γεωργικών εκτάσεων καταναλώνονται σημαντικές ποσότητες νερού. Για παράδειγμα, στις περισσότερες χώρες της Ν. Ευρώπης η γεωργική άρδευση αντιπροσωπεύει πάνω από το 60% της κατανάλωσης νερού! Υποβάθμιση της ποιότητας του εδάφους: Οι ακατάλληλες γεωργικές πρακτικές, όπως η αλόγιστη λίπανση, η υπεράντληση υπογείων υδάτων για άρδευση, η εσφαλμένη χρήση φυτοφαρμάκων, η χρήση βαρέων μηχανημάτων και η υπερβόσκηση, μπορούν να προκαλέσουν υποβάθμιση της ποιότητας του εδάφους. Κίνδυνος για τη βιοποικιλότητα: Η εντατικοποίηση της παραγωγής, η εγκατάλειψη των παραδοσιακών τεχνικών και η αλλαγή στη χρήση της γεωργικής γης μπορεί να απειλήσει τη βιοποικιλότητα των γεωργικών οικοσυστημάτων.

48 Για τον περιορισμό των επιπτώσεων στο περιβάλλον της γεωργίας θα πρέπει: Να γίνεται ορθολογική χρήση των χημικών λιπασμάτων και των φυτοφαρμάκων, με τις υποδείξεις γεωπόνων. Να χρησιμοποιούνται φυσικά λιπάσματα, όπως κοπριά, φλούδες κ.λπ. Να προτιμούνται οι καλλιέργειες που δεν έχουν μεγάλες απαιτήσεις σε νερό και αξιοποιούν μη αρδευόμενα εδάφη. Να βελτιωθούν ή να συντηρούνται τα αρδευτικά κανάλια, ώστε να μην υπάρχουν απώλειες στο νερό που χρησιμοποιείται για την άρδευση. Να γίνεται συντηρητικό όργωμα για την αποφυγή της διάβρωσης. Να αξιοποιούνται τα επικλινή εδάφη με την κατασκευή αναβαθμίδων (πεζούλες) που βοηθούν στην συγκράτηση του νερού και των εδαφών και προστατεύουν από τη διάβρωση. Αναβαθμίδες ή πεζούλες

49 Για τον περιορισμό των επιπτώσεων στο περιβάλλον της γεωργίας θα πρέπει: Να προτιμούνται οι βιολογικές καλλιέργειες, δηλαδή αυτές που δεν χρησιμοποιούν χημικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Μπορεί τα προϊόντα αυτά να είναι κάπως πιο ακριβά, αλλά είναι πιο νόστιμα, πιο υγιεινά και παράγονται χωρίς να προκαλούνται προβλήματα στο περιβάλλον. Να ενθαρρύνονται οι παραγωγοί να αναπτύσσουν και άλλες οικονομικές δραστηριότητες εκτός από τη γεωργία, όπως ο αγροτουρισμός, ώστε να μην εξαρτάται το εισόδημά τους μόνο από τη γεωργική παραγωγή και να μην χρειάζεται να καταφύγουν σε χημικές μεθόδους για την αύξηση της παραγωγής τους.

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; 1. αλεπού 2. βάτραχος 3. βελανιδιά 4. ψύλλος. 2. Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες χαρακτηρίζεται ως αβιοτικός; 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ωλενός, Ακράτα Από τα αρχαία χρόνια, η γεωργία συνεχώς «απαλλοτριώνει» περιοχές από την άγρια φύση. τέως λίμνη Αγουλινίτσα Η Γεωργία κατακερματίζει το βιότοπο των ειδών που χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις 46 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2006 ΘΕΜΑ 1 Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας;

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; 4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; Όπως είναι γνωστό, το νερό κάνει ένα κύκλο στη φύση και για εκατομμύρια χρόνια καλύπτει τις ανάγκες όλων των οργανισμών στον πλανήτη μας. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Εθνικός Δρυμός Αίνου Κεφαλληνίας Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου Εθνικός Δρυμός Οίτης Εθνικός Δρυμός Παρνασσού Εθνικός Δρυμός Πάρνηθας Εθνικός Δρυμός Σουνίου Εθνικός Δρυμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008

«ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008 «ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008 2008 Οι Ομάδες εργασίας μας Η Πράσινη Μέρα εντρογαλιές Αμυγδαλιές ασοφύλακες Κυπαρίσσια Οι πρώτες ενέργειες στη συνέχεια Η Πράσινη Μέρα Αδαμοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Τα φυτά αποκαλούνται ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ επειδή

Διαβάστε περισσότερα

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά Αγρανάπαυση Αγρανάπαυση ονομάζεται η προσωρινή διακοπή της καλλιέργειας ενός αγρού για να αποκτήσει ξανά την παραγωγικότητα του. Συνήθως διαρκεί ένα χρόνο και εξαρτάται από το είδος του εδάφους και τις

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα Ζώα του δάσους υπό εξαφάνιση Τμήμα Α4 Σχ. Έτος 2012-20132013 Α τετράμηνο Είναι διεθνές σύμβολο της WWF. Τ α υ τ ό τ η τ α Όνομα : Γιγάντιο Πάντα Βάρος : 86-125 κιλά Ύψος : 1.20-1.90μ. Βιότοπος, εξάπλωση

Διαβάστε περισσότερα

Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν

Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ 2 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΥΚΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΥΛΗΣ ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο : 27.4.2008 ΦΥΛΛΟ Δραστηριοτήτων Όνοµα:... Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά Στάδια Προγράμματος Καθορισμός Θέματος Ομάδων εργασίας Συλλογή υλικού σχετικού με το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου!

Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου! Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου! Aλεξανδροπούλου Παυλίνα Graphic designer - «Pi Beliefs, οπτική επικοινωνία περιβάλλοντος & πολιτισµού» email: pavlinac@otenet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

21 η ΜΑΡΤΙΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

21 η ΜΑΡΤΙΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 η ΜΑΡΤΙΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΔΑΣΟΣ ΟΞΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΝΙΚΟΛΑΟ ΒΛΑΣΙΟΥ ΑΡΓΙΘΕΑΣ H 21 η Μαρτίου, ημέρα της Εαρινής Ισημερίας, σηματοδοτεί την αρχή της Άνοιξης και καθιερώθηκε ως η παγκόσμια ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ - ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ - ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΖΑΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ - ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ 1. στην εικόνα που ακολουθεί να προσδιορίσετε τους βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 79 Αχαρνές - Τηλ. 210 2445226 & 210 2435333 - Fax: 210 2445226 e-mail:info@parnitha.net - www.parnitha.

Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 79 Αχαρνές - Τηλ. 210 2445226 & 210 2435333 - Fax: 210 2445226 e-mail:info@parnitha.net - www.parnitha. 1 2 Φύλλο εργασίας 1 Σ Λ Σ Λ 3. Σ Λ 4. Σ Λ 5. Σ Λ Βιοτικοί Οργανισμοί: Αλεπού, Βελανιδιά, Δέντρο, Έλατο, Θάμνος, Πεύκο, Πλάτανος, Χελώνα, Σκίουρος Αβιοτικοί Οργανισμοί: Έδαφος, Θερμοκρασία, Κλίμα, Υγρασία,

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Κεφάλαιο 5 ο : Οικοσυστήµατα ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Η µελέτη των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των µορφών ζωής και του περιβάλλοντός τους είναι η επιστήµη της οικολογίας. Το οικολογικό σύστηµα των οργανισµών και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Ως δάσος χαρακτηρίζεται ένα πολύπλοκο οικοσύστημα με φυτά και ζώα που χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη πυκνότητα δέντρων.

Ως δάσος χαρακτηρίζεται ένα πολύπλοκο οικοσύστημα με φυτά και ζώα που χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη πυκνότητα δέντρων. Ως δάσος χαρακτηρίζεται ένα πολύπλοκο οικοσύστημα με φυτά και ζώα που χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη πυκνότητα δέντρων. Τα δάση καλύπτουν το 9,4% της επιφάνειας της Γης (το 30% της ξηράς), αν και παλαιότερα

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ)

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1. Ιστοσελίδες 2. Βιβλιογραφία 3. Εκθέματα στο ΜΦΙΚ 4. Φωτογραφίες 5. Videos Δρ

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Στα τροφικά επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) Α ακτογραμμή Η γραμμή που σχηματίζουν οι ακτές μιας περιοχής. 25 ανάγλυφο της γης Η μορφή της γης με τις οροσειρές, τις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 Έργου: Page 2 of 21 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 2.1 Πεδιάδα του Αξιού (Kp 0 65) 5 2.2 Όρος Βέρµιο (Kp 65 105) 8 2.3 Λεκάνη της Πτολεµαΐδας (Kp 105 125) 13 2.4 Όρος Άσκιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>>

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>> ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ > ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ Ηεξημέρωσητουφασολιούξεκινάπριναπό7000 χρόνια στην Κεντρική Αμερική. Το γένος Phaseolus

Διαβάστε περισσότερα

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης.

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια.

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. ........ Tα δασογεωργικά συστήματα στην Ελλάδα καταλαμβάνουν έκταση 1.044.875 εκτ. που αντιστοιχεί στο 32% της συνολικής γεωργικής γης

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Ένας άνθρωπος μολύνθηκε από ένα παθογόνο βακτήριο και δεν εμφάνισε συμπτώματα ασθένειας. Πιθανολογείστε τους λόγους που μπορεί να οφείλεται αυτό. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα είναι η ποικιλία της ζωής σε όλες τις μορφές, τα επίπεδα και τους συνδυασμούς τους. Βιοποικιλότητα είναι η ποικιλία των ζωντανών

Βιοποικιλότητα είναι η ποικιλία της ζωής σε όλες τις μορφές, τα επίπεδα και τους συνδυασμούς τους. Βιοποικιλότητα είναι η ποικιλία των ζωντανών Βιοποικιλότητα είναι η ποικιλία της ζωής σε όλες τις μορφές, τα επίπεδα και τους συνδυασμούς τους. Βιοποικιλότητα είναι η ποικιλία των ζωντανών οργανισμών (χερσαίων, θαλάσσιων και άλλων υδατικών) και των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αναφέρεται στις ενέργειες των επιχειρήσεων που αποσκοπούν στην συμβολή αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών ζητημάτων. Η Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα