Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα. Copyright, 2012, Eκδόσεις ZHTH, Φ.Α. Μπλέτσος, Ιανουάριος 2012

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα. Copyright, 2012, Eκδόσεις ZHTH, Φ.Α. Μπλέτσος, Ιανουάριος 2012"

Transcript

1

2 Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα ISBN Copyright, 2012, Eκδόσεις ZHTH, Φ.Α. Μπλέτσος, Ιανουάριος 2012 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του ελληνικού νόμου (N.2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Aπαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη κατά οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή (ηλεκτρονική, μηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου. Φωτοστοιχειοθεσία Eκτύπωση Βιβλιοδεσία Π. ZHTH & Σια OE 18ο χλμ Θεσ/νίκης-Περαίας BIBΛIOΠΩΛEIO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - KENTPIKH ΔIAΘEΣH: Aρμενοπούλου 27, Θεσσαλονίκη Tηλ.: , Fax: BIBΛIOΠΩΛEIO AΘHNΩN - ENΩΣH EKΔOTΩN BIBΛIOY ΘEΣΣAΛONIKHΣ: AΠOΘHKH AΘHNΩN - ΠΩΛHΣH XONΔPIKH: Aσκληπιού 60, Aθήνα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ:

3 Πρόλογος Η καλλιέργεια των λαχανικών αποτελεί σημαντικό τομέα της ελληνικής γεωργίας. Τα λαχανικά χρόνο με το χρόνο συμμετέχουν όλο και περισσότερο στη διατροφή του ανθρώπου και προμηθεύουν τον οργανισμό με φυτικές ίνες, βιταμίνες, αντιοξειδωτικά και άλλες ουσίες οι οποίες τον προστατεύουν από εκφυλιστικές ασθένειες, καθυστερούν τη γήρανση και βελτιώνουν την ποιότητα της ζωής του. Η συνεχώς αυξανόμενη ζήτησή τους συμβάλλει στην παραγωγή νέας γνώσης για την αξιοποίηση της γενετικής παραλλακτικότητας με σύγχρονες μεθόδους βελτίωσης, με σκοπό τη δημιουργία νέων αποδοτικότερων ποικιλιών και καθιστά δυναμική και ανταγωνιστική την εμπορία των σπόρων τους. Η ετήσια αξία των σπόρων των λαχανοκομικών ειδών που καλλιεγούνται στην Ελλάδα υπολογίζεται σε ευρώ. Το μεγαλύτερο ποσοστό της αξίας τους το μοιράζονται οι εισαγόμενοι σπόροι (ποικιλίες και υβρίδια), αλλά και ένα σημαντικό ποσοστό οι σπόροι των παραδοσιακών ποικιλιών. Οι παραδοσιακές ποικιλίες παράγουν προϊόντα καλής ποιότητας, τα οποία ικανοποιούν τις συνήθειες των καταναλωτών, καθιερώθηκαν στη συνείδησή τους και παρά τον έντονο ανταγωνισμό που δέχονται από τις πολυεθνικές εταιρείες συνεχίζουν να καλλιεργούνται σε σημαντική έκταση, η οποία μάλιστα αναμένεται να αυξηθεί λόγω της προτίμησης των καταναλωτών στα παραδοσιακά προϊόντα χωρίς διαφήμιση και προβολή. Οι πολυεθνικές εταιρείες για να μπορέσουν να τις εκτοπίσουν και να πάρουν όλο το εμπόριο των σπόρων δημιουργούν παρόμοια προϊόντα. Π.χ. για να αντικαταστήσουν την περισσότερο καλλιεργούμενη ποικιλία μελιτζάνας Λαγκαδά δημιούργησαν μία ποικιλία την οποία διαφημίζουν στην αγορά ως τύπου Λαγκαδά. Το ίδιο συμβαίνει και με τις ποικιλίες πιπεριάς, λαχανοκομικού φασολιού κ.λπ. Όσοι καταναλώνουν πολλά λαχανικά (μεσογειακή διατροφή) έχουν μικρότερη πιθανότητα να παρουσιάσουν καρδιακή ανεπάρκεια ακόμα και αν πέρασαν ένα οξύ στεφανιαίο επεισόδιο (Detopoulou κ.ά. 2010). Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου της Φλόριδας η Μεσογειακή διατροφή εμποδίζει την εμ-

4 8 Πρακτική Λαχανοκομία και Παραδοσιακές Ποικιλίες φάνιση διαβήτη και μειώνει την αρτηριακή πίεση. Σήμερα για την αντιμετώπιση της υπέρτασης χορηγείται στους ασθενείς το αμινοξύ L-αργινίνη σε μορφή συμπληρώματος, το οποίο προκαλεί παρενέργειες (ναυτία, πόνο στο στομάχι, διάρροια κ.λπ.). Το καρπούζι περιέχει το συγγενές αμινοξύ L-κιτρουλίνη το οποίο μετατρέπεται σε L-αργινίνη εντός του οργανισμού χωρίς να προκαλεί παρενέργειες. Συνεπώς η κατανάλωση καρπουζιού μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση και να προστατεύσει τον άνθρωπο από καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια (Το Βήμα ). Η τεχνική της καλλιέργειας, η δημιουργία νέων παραδοσιακών ποικιλιών λαχανοκομικών ειδών, η περιγραφή και η διατήρησή τους είναι η επαγγελματική ερευνητική μου δραστηριότητα από το 1980 μέχρι σήμερα στο ΚΓΕΒΕ του ΕΘΙΑ- ΓΕ. Το αυξανόμενο ενδιαφέρον των παραγωγών και των καταναλωτών για τα παραδοσιακά λαχανικά με οδήγησαν στη συγγραφή αυτού του βιβλίου. Η καταγραφή της μακρόχρονης επαγγελματικής μου εμπειρίας νομίζω ότι είναι η καλύτερη προσφορά μου σε όλους τους ενδιαφερομένους. Το βιβλίο χωρίζεται σε 4 κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στα καρποδοτικά λαχανικά, τα οποία ανάλογα με τα βοτανικά τους χαρακτηριστικά ταξινομούνται στις οικογένειες: Cucurbitaceae (αγγουριά, κολοκυθιά, πεπονιά), Fabaceae (βρώσιμο κουκί, λαχανοκομικό φασόλι, μπιζέλι ή αρακάς), Malvaceae (μπάμια) και Solanaceae (μελιτζάνα, πιπεριά, τομάτα). Το δεύτερο κεφάλαιο αναφέρεται στα βολβώδη λαχανικά, τα οποία ταξινομούνται στην οικογένεια Liliaceae (κρεμμύδι). Το τρίτο κεφάλαιο αναφέρεται στα ριζώδη λαχανικά, τα οποία ανάλογα με τα βοτανικά τους χαρακτηριστικά ταξινομούνται στις οικογένειες: Chenopodiaceae (λαχανοκομικό τεύτλο, σπανάκι) και Umbelliferae (καρότο) και το τέταρτο κεφάλαιο αναφέρεται στα φυλλώδη λαχανικά τα οποία ανάλογα με τα βοτανικά τους χαρακτηριστικά ταξινομούνται στις οικογένειες: Brassicaceae (λάχανο) και Compositae (αντίδι σγουρό, μαρούλι, ραδίκι ευρύφυλλο). Στην αρχή του κάθε κεφαλαίου δίνονται χρήσιμες πληροφορίες για κάθε λαχανοκομικό είδος για το οποίο υπάρχουν εμπορικές ελληνικές παραδοσιακές ποικιλίες και ποικιλίες με τοπικό ενδιαφέρον (Πίνακας 1, παράρτημα). Οι πληροφορίες αυτές αφορούν την καταγωγή και την εξημέρωση του είδους, την τεχνική της καλλιέργειας (σπορά, λίπανση, μεταφύτευση), την ανάπτυξη (φυτό, άνθη, καρπός), τη διατήρηση (παραγωγή σπόρου, σπόρος), τις συνηθισμένες προσβολές (μύκητες, έντομα, ακάρεα κ.λπ.) και τις ποικιλίες του λαχανοκομικού είδους. Κατόπιν ακολουθεί πλήρης περιγραφή των μορφολογικών, φυσιολογικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών των παραδοσιακών ποικιλιών του λαχανοκομικού είδους

5 Πρόλογος 9 που καλλιεργούνται στην Ελλάδα. Η περιγραφή στηρίχθηκε στα γενετικά χαρακτηριστικά που ορίζονται από τους Διεθνείς Οργανισμούς (UPOV και IBPGR) και κυρίως στη μακρόχρονη επαγγελματική εμπειρία του συγγραφέα. Το βιβλίο απευθύνεται στους βιοκαλλιεργητές (επαγγελματίες και ερασιτέχνες), στους γεωπόνους και στους φοιτητές των γεωπονικών σχολών (πανεπιστήμια, ΤΕΙ, ΙΕΚ, κ.λπ.) πού ενδιαφέρονται για την παραγωγή παραδοσιακών λαχανικών και στους καταναλωτές που επιζητούν τα παραδοσιακά λαχανικά. Στο παράρτημα του βιβλίου δίνονται σε πίνακες χρήσιμες πληροφορίες για κάθε λαχανοκομικό είδος, για την εποχή και τις αποστάσεις σποράς (φύτευσης), την ποσότητα σπόρου που χρειάζεται για τη σπορά ενός στρέμματος, τον αριθμό των σπόρων που περιέχονται σε ένα γραμμάριο, το ph του εδάφους, τη λίπανση, το βιολογικό κύκλο (ημέρες), τις ημέρες που χρειάζεται ο σπόρος να φυτρώσει, τις ημέρες που χρειάζεται το σπορόφυτο από το φύτρωμα μέχρι τη μεταφύτευση, τον αριθμό των φυτών που καλλιεργούνται σε ένα στρέμμα, την παραγωγή ενός στρέμματος, την ποσότητα του σπόρου που παράγεται από ένα στρέμμα και τη διάρκεια διατήρησης του σπόρου σε έτη (Πίνακας 2, 3, 4, 5 και 6, παράρτημα). Επίσης δίνονται η καλλιεργούμενη έκταση και η παραγωγή λαχανικών στη χώρα μας (υπαίθρια και στα θερμοκήπια), η κατάταξη των λαχανοκομικών ειδών ως προς τον τρόπο της επικονίασης (αυτεπικονιαζόμενα, εντομόφιλα, ανεμόφιλα) και η αντοχή τους στις χαμηλές θερμοκρασίες και στην αλατότητα (Πίνακας 7, 8, 9, 10 και 11, παράρτημα). Στην καλύτερη εξοικείωση των αναγνωστών με τις παραδοσιακές ποικιλίες των λαχανικομικών ειδών βοηθούν οι περίπου σχετικές έγχρωμες φωτογραφίες, οι οποίες προέρχονται (εκτός από ελάχιστες) από τα πειράματα που εκτελέσθηκαν στο ΚΓΕΒΕ. Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος 2012 Φώτιος Μπλέτσος

6 Ευχαριστίες Ευχαριστώ Τους γεωπόνους Θεολόγο Κουφάκη και Δημήτριο Μαρκόπουλο για τις πληροφορίες παραγωγής των σπορόφυτων και τον Κωνσταντίνο Κρομμύδα για τη βοήθειά του στο σχεδιασμό των διαγραμμάτων. Τον διατελέσαντα ερευνητή του ΕΘΙΑΓΕ Ελευθέριο Μπλέτσο για την κριτική ανάγνωση του κειμένου και τις χρήσιμες υποδείξεις του, οι οποίες βοήθησαν στην καλύτερη παρουσίαση του βιβλίου. Την αναπληρώτρια καθηγήτρια του ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τριανταφυλλιά Νατσιοπούλου για την τελική διόρθωση του κειμένου. Το προσωπικό υποστήριξης του ΚΓΕΒΕ για τη βοήθειά του στην εκτέλεση των πειραμάτων και όλους εκείνους που με βοήθησαν με οποιοδήποτε τρόπο στη μακρόχρονη συλλογή των στοιχείων και στην έκδοση του βιβλίου.

7 Περιεχόμενα Παραδοσιακές ποικιλίες λαχανικών Συντομογραφίες Κεφάλαιο 1: Καρποδοτικά λαχανικά 1.1 Οικογένεια Cucurbitaceae (Κολοκυνθοειδή) Αγγουριά Κολοκυθιά Πεπονιά Οικογένεια Fabaceae (= Leguminosae) Βρώσιμο κουκί Λαχανοκομικό φασόλι Αναρριχώμενες ποκιλίες Νάνες ποικιλίες Μπιζέλι ή Αρακάς Οικογένεια Malvaceae Μπάμια Οικογένεια Solanaceae (Σολανώδη) Μελιτζάνα Πιπεριά Τομάτα Κεφάλαιο 2: Βολβώδη λαχανικά 2.1 Οικογένεια Liliaceae Κρεμμύδι

8 12 Πρακτική Λαχανοκομία και Παραδοσιακές Ποικιλίες Κεφάλαιο 3: Ριζώδη λαχανικά 3.1 Οικογένεια Chenopodiaceae Λαχανοκομικό τεύτλο ή Κοκκινογούλι ή Παντζάρι Οικογένεια Umbelliferae (= Apiaceae, Σκιαδανθή) Καρότο Κεφάλαιο 4: Φυλλώδη λαχανικά 4.1 Οικογένεια Brassicaceae (= Cruciferae, Σταυρανθή) Λάχανο Οικογένεια Chenopodiaceae Σπανάκι Οικογένεια Compositae (= Cichoriaceae & Asteraceae, Σύνθετα) Αντίδι σγουρό Μαρούλι Ραδίκι ευρύφυλλο (ιταλικό) Προοπτικές Παράρτημα Ευρετήριο

9 Παραδοσιακές ποικιλίες λαχανικών Ως παραδοσιακές ποικιλίες χαρακτηρίζονται δυναμικοί πληθυσμοί με ιστορική προέλευση και διακριτή ταυτότητα προϊόντος που στερούνται σχεδόν κάθε βελτιωτικής παρέμβασης, έχουν ειδική προσαρμοστικότητα και συνδέονται με παραδοσιακά συστήματα καλλιέργειας (Camacho Villa κ.ά. 2005, Zeven 1998). Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και οι εμπορικές ελληνικές ποικιλίες που δημιουργήθηκαν με εμπειρική επιλογή και βελτιώθηκαν αργότερα με την εφαρμογή κλασικών μεθόδων βελτίωσης. Οι ελληνικές παραδοσιακές ποικιλίες λαχανικών δημιουργήθηκαν στο ελληνικό περιβάλλον, είναι προσαρμοσμένες σ αυτό και παράγουν προϊόντα υψηλής ποιότητας. Οι ποικιλίες αυτές και μόνο αυτές καλλιεργούνταν στις γεωργικές εκτάσεις μέχρι τις αρχές της μεταπολεμικής περιόδου (δεκαετία του 1960), όταν η οικονομία ήταν ακόμα κλειστή (τα παραγόμενα προϊόντα καταναλώνονταν μόνο από την οικογένεια) και η γεωργία οικολογική (δε χρησιμοποιούνταν λιπάσματα και φυτοφάρμακα γιατί δεν υπήρχαν ή ήταν πολύ ακριβά). Στη μεταπολεμική περίοδο, αναπτύχθηκε η εντατική γεωργία και οι παραδοσιακές ποικιλίες εκτοπίσθηκαν σε μεγάλο ποσοστό από νέες ποικιλίες και κυρίως από υβρίδια. Η ανεξέλεγκτη εντατικοποίηση της γεωργίας επιβάρυνε το περιβάλλον με ανεπιθύμητες ουσίες και τα προϊόντα με επικίνδυνα υπολείμματα. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών τα αυξημένα περιστατικά καρκινοπαθειών στη χώρα μας οφείλονται και στα επιβαρυμένα λαχανικά της εντατικής γεωργίας με επικίνδυνα ανόργανα στοιχεία πάνω από τα όριο ασφαλείας. Επίσης, οι σύγχρονες εξελίξεις στη γενετική μηχανική, με τη δημιουργία γενετικά τροποποιημένων ποικιλιών, αύξησαν την ανησυχία των καταναλωτών για τους κινδύνους στην ανθρώπινη υγεία και το φυσικό περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται αυξημένη ζήτηση των προϊόντων της φιλικής προς το περιβάλλον γεωργίας. Η γεωργία αυτή δεν επιβαρύνει το περιβάλλον, γιατί χρησιμοποιεί λιγότερες εισροές (φυτοφάρμακα, λιπάσματα, νερό κ.λπ.) και προστατεύει την υγεία των καταναλωτών, γιατί εφοδιάζει την αγορά με προϊό-

10 14 Πρακτική Λαχανοκομία και Παραδοσιακές Ποικιλίες ντα απαλλαγμένα από επικίνδυνα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, ανοργάνων στοιχείων κ.λπ. Τα προϊόντα αυτής της γεωργίας είναι ακριβότερα, γιατί οι αποδόσεις των καλλιεργειών είναι χαμηλότερες από εκείνες της εντατικής γεωργίας. Μπορούν όμως να γίνουν ανταγωνιστικά αν χρησιμοποιηθούν σπόροι βελτιωμένων παραδοσιακών ποικιλιών και εφαρμοσθούν κατάλληλες τεχνικές καλλιέργειας (εμβολιασμένα σπρόφυτα κ.λπ.). Οι παραδοσιακές ποικιλίες εξασφαλίζουν καλύτερη ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων και ο εμβολιασμός των σπορόφυτων αυξημένη και αειφορική παραγωγή, γιατί ο εμβολιασμός των σπορόφυτων σε διαφορετικό υποκείμενο κάθε χρόνο ισοδυναμεί με την εφαρμογή αμειψισποράς. Το ΕΘΙΑΓΕ που είναι ο ερευνητικός φορέας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για να υπηρετήσει τον έλληνα αγρότη δημιούργησε, δημιουργεί και διατηρεί πολλές καλές παραδοσιακές ποικιλίες λαχανικομικών ειδών. Οι καλλιεργητές μπορούν να προμηθεύονται σπόρο των παραπάνω ποικιλιών από τα καταστήματα γεωργικών εφοδίων και πολλαπλασιαστικού υλικού. Στις σελίδες που ακολουθούν περιγράφονται τα μορφολογικά, τα φυσιολογικά και τα ποιοτικά χαρακηριστικά των εμπορικών παραδοσιακών ποικιλιών λαχανικών, αλλά και εκείνων που έχουν περιορισμένο τοπικό ενδιαφέρον και ανταποκρίνονται πλήρως στο τρίπτυχο Αειφορική Λαχανοκομία, Βιολογική Γεωργία, Πράσινη Ανάπτυξη. Οι κάτοικοι των περιοχών στις οποίες καλλιεργούνται οι παραδοσιακές ποικιλίες λαχανικών, οι οποίες είναι γνωστές με το όνομα της περιοχής τους προβαίνουν στις απαραίτητες ενέργειες να τις κατοχυρώσουν ως Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ). Για τη διάδοσή τους μάλιστα διοργανώνουν και τοπικές γιορτές (π.χ. γιορτή Τσακώνικης μελιτζάνας στο Λεωνίδιο Αρκαδίας, φασολιού στο Λαιμό Φλώρινας, Καρατζοβίτικης πιπεριάς στην Αριδαία Πέλλας, πεπονιού στο Τυχερό Έβρου, παραδοσιακών προϊόντων Κυκλάδων όπως τοματάκι, φάβα κ.λπ. στη Σαντορίνη). Βιβλιογραφία Camacho Villa T.C., Maxted, N., Scholten, M. and B. Ford-Lloyd Defining and identifying crop landraces. Plant Genetic Resources 3, Detopoulou P., Panagiotakos D.B., Chrysohou C., Fragopoulou E., Nomikos T., Pitsavos C. and C. Stefanadis Dietary antioxydant capacity and concentration of adiponectin in apparently healthy adults: the ATTICA study. European journal of clinical nutrition 64 (2), Zeven, A.C Landraces: A review of definitions and classifications. Eyphytica 104, Το Βήμα Το καρπούζι μειώνει την αρτηριακή πίεση.

11 Συντομογραφίες ΕΘΙΑΓΕ = Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας ΚΓΕΒΕ = Κέντρο Γεωργικής Έρευνας Βόρειας Ελλάδας ΠΟΠ = Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης UPOV = International Union for Protection of new Varieties of Plants IBPGR = International Board Plant Genetic Resources ΙΑΟ = Ινστιτούτο Αμπέλου και Οπωροκηπευτικών NOA = β-ναφθοξυοξικό οξύ PCPA = άλας διαιθανολαμίνης του παραχλωρο-φαινοξυ-οξικού οξέος g = γραμμάριο mg = χιλιοστό του γραμμαρίου mcg = 10 6 γραμμάρια μg = μικρογραμμάρια (10 6 γραμμάρια) Kcal = χιλιοθερμίδες = αρσενικά άνθη = θηλυκά άνθη = αρρενοθήλεα (ερμαφρόδιτα) άνθη

12

13 Κεφάλαιο 1: Καρποδοτικά λαχανικά Τα λαχανοκομικά είδη αυτής της κατηγορίας καλλιεργούνται για τους καρπούς τους, οι οποίοι καταναλώνονται νωποί (ανώριμοι ή ώριμοι), βρασμένοι ή διατηρημένοι (καταψυγμένοι ή σε άλμη). Εφοδιάζουν τον ανθρώπινο οργανισμό με βιταμίνες (Α, Β, C, κ.λπ.), ανόργανα άλατα (K, Ca, Mg, κ.λπ.), αμινοξέα (αργινίνη, αλανίνη, λυσίνη, κ.λπ.) και λίγες θερμίδες. Τα είδη αυτά είναι από πολύ ευπαθή ως ανεκτικά στις χαμηλές θερμοκρασίες, καλλιεργούνται από την άνοιξη ως το φθινόπωρο (καλοκαιρινά λαχανικά) και ταξινομούνται στις οικογένειες: Cucurbitaceae (αγγουριά, κολοκυθιά, πεπονιά), Fabaceae (βρώσιμο κουκί, λαχανοκομικό φασόλι, μπιζέλι ή αρακάς), Malvaceae (μπάμια) και Solanaceae (μελιτζάνα, πιπεριά, τομάτα).

14 1.1 Οικογένεια Cucurbitaceae (Κολοκυνθοειδή) Η οικογένεια Cucurbitaceae περιλαμβάνει λαχανοκομικά, βιομηχανικά και φαρμακευτικά είδη. Όλα τα είδη είναι ποώδη, έρποντα ή αναρριχώμενα και αναπτύσσονται γρήγορα. Στη χώρα μας καλλιεργούνται τα λαχανοκομικά είδη: αγγουριά (Cucumis sativus L.), κολοκυθιά (Cucurbita pepo L., C. maxima L., C. moschata L.) και πεπονιά (Cucumis melo L.). Τα είδη της οικογένειας αυτής καλλιεργούνται για τους καρπούς τους, οι οποίοι καταναλώνονται ανώριμοι νωποί, βρασμένοι, διατηρημένοι σε άλμη (αγγούρι), ώριμοι (πεπόνι) και μεταποιημένοι σε γλύκισμα (κολοκύθι). Τα είδη αυτά για να αναπτυχθούν χρειάζονται υψηλές θερμοκρασίες και καλλιεργούνται την άνοιξη-καλοκαίρι. Μπορούν όμως να καλλιεργηθούν και εκτός εποχής (φθινόπωρο-χειμώνα) σε θερμοκήπια, γιατί είναι φωτοπεριοδικώς ουδέτερα. Κολοκύθες (με την ευρεία ένοια) ονομάζονται οι καρποί διαφόρων ειδών, οι οποίοι χρησιμοποιούνται στη διατροφή, στη ζαχαροπλαστική, στην κτηνοτροφία, στη βιομηχανία και στη διακοσμητική. Τα αγγούρια και τα πεπόνια καταναλώνονται ως δροσιστικά και διαιτητικά για τις βιταμίνες A και C. Τα είδη Benincasa hispida (βενινκασία), Cucumis metuliferus, Cucurbita ficifolia (φικόφυλλη κολοκυθιά), Cucurbita maxima (χειμωνιάτικη κολοκυθιά), Cucurbita moschata (χειμωνιάτικη κολοκυθιά), Lagenaria siceraria (νεροκολοκυθιά), Lagenaria vulgaris (νεροκολοκυθιά), Luffa acutangula (L.) Roxb, Luffa cylindrica, Momordica chaentia και Sicyos angulatus χρησιμοπoιούνται ως υποκείμενα εμβολιασμού των κολοκυνθοειδών που καλλιεργούνται εμπορικά (αγγουριά, καρπουζιά, πεπονιά) για την αντιμετώπιση των εδαφογενών ασθενειών (Fusarium sp, Verticillium dahliae κ.λπ.) και για την παραγωγή πρώιμων και εκτός εποχής προϊόντων. Ειδικότερα τα είδη C. maxima και C. moschata καλλιεργούνται τόσο για τα προϊόντα τους όσο και για τη δημιουργία υβριδίων υποκειμένων εμβολιασμού, ενώ τα Luffa acutangula (L.) Roxb και Luffa cylindrica για την παραγωγή βιομηχανικών προϊόντων (Εικόνα 1) (Πίνακας 9).

15 Εικόνα 1. Κολοκυνθοειδή τα οποία χρησιμοποιούνται ως υποκείμενα εμβολιασμού ή και για τα προϊόντα τους. Cucurbita maxima Cucurbita vulgaris Cucurbita moschata Sicyos angulatus Luffa cylindrica Momordica chaentia

16 Εικόνα 1. (συνέχεια) Luffa acutangula (L.) Roxb Lagenaria siceraria Cucurbita ficifolia Cucurbita ficifolia Benincasa hispida Cucumis metuliferus

17 Aγγουριά Cucumis sativus L. - Oικ. Cucurbitaceae Καταγωγή και εξημέρωση Αγγουριά Η αγγουριά (Cucumis sativus L., 2n = 2x = 14) είναι ένα από τα πρώτα φυτά που εξημερώθηκαν. Κατάγεται από την Ινδία, όπου βρέθηκαν καρποί με μεγάλη παραλλακτικότητα στο μέγεθος, στο σχήμα και στο χρώμα (De Candolle 1882). Από την Ινδία διαδόθηκε ανατολικά στην Κίνα και δυτικά στη Μικρά Ασία, τη βόρεια Αφρική και τη νότια Ευρώπη. Οι αρχαίοι Έλληνες και Ρωμαίοι την καλλιεργούσαν από το 300 π.χ., ενώ στη Γαλλία καλλιεργήθηκε τον 9º αιώνα και στην Αγγλία το 13º-14º αιώνα (Murty και Subrahmanyam 1989). Στην Αμερική την αγγουριά τη διέδωσε ο Κολόμβος, ο οποίος την καλλιέργησε για πρώτη φορά στην Αϊτή το 1494 (Tatlioglou 1993). Η αγγουριά καλλιεργείται για τους καρπούς της οι οποίοι καταναλώνονται ανώριμοι ως σαλάτα ή τουρσί. Περιέχουν πολύ νερό και τρώγονται ως δροσιστικό και ως διαιτητικό για τη βιταμίνη C και τις λίγες θερμίδες που έχουν (Πίνακας 1) (Esquinas-Alcazar και Bullick 1983). Οι ποικιλίες και τα υβρίδια αγγουριάς που καλλιεργούνται κατατάσονται σε τρεις κατηγορίες: α) Στις ποικιλίες που παράγουν μικρούς καρπούς, β) στις ποικιλίες που παράγουν μεσαίου μεγέθους καρπούς και γ) στις ποικιλίες που παράγουν μεγάλους καρπούς. Η αγγουριά καλλιεργήθηκε το 2008 σε όλο τον κόσμο σε έκταση χιλιάδες στρέμματα και παρήχθησαν χιλιάδες τόνοι καρπού (FAOSTAT). Στην Ελλάδα το 2009 καλλιεργήθηκαν υπαίθρια στρέμματα και στα θερμοκήπια στρέμματα και παρήχθησαν αντίστοιχα και τόνοι αγγουριών (προσωρινά στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων). Σπορά Η αγγουριά σπέρνεται σε θερμαινόμενο σπορείο και ο σπόρος φυτρώνει σε 3 ημέρες σε θερμοκρασίες εδάφους ºC, ενώ αργεί πολύ να φυτρώσει σε θερμοκρασίες μικρότερες από 12 ºC. Τα σπορόφυτα αναπτύσσονται γρήγορα και όταν αποκτήσουν 4 φύλλα μεταφυτεύονται σε θερμοκήπιο ή σε αγρό. Λίπανση Σε ένα στρέμμα εφαρμόζονται πριν τη σπορά (ή μεταφύτευση) Ν 5-10 κιλά (αμμωνιακή μορφή), P 2 O κιλά, K 2 O κιλά και MgSO 4. H 2 O κιλά. Με-

18 22 Πρακτική Λαχανοκομία και Παραδοσιακές Ποικιλίες Πίνακας 1. Θρεπτική αξία αγγουριού (ανά 100 γραμ. νωπού βάρους) Διατροφικά στοιχεία Αγγούρι Διαιτητικά στοιχεία Νερό (g) 95,23 Θερμίδες (Kcal) 15 Υδατάνθρακες (g) 3,63 Σάκχαρα (g) 1,67 Ίνες (g) 0,5 Λίπη (g) 0,11 Πρωτεΐνες (g) 0,65 Βιταμίνες Βιταμίνη Β 1 (Θειαμίνη) (mg) 0,027 Βιταμίνη Β 2 (Ριβοφλαβίνη) (mg) 0,033 Βιταμίνη Β 3 (Νιασίνη) (mg) 0,098 Βιταμίνη Β 5 (Παντοθενικό οξύ) (mg) 0,259 Βιταμίνη Β 6 (mg) 0,040 Βιταμίνη Β 9 (Φολικό οξύ) (μg) (mcg) 7 Βιταμίνη C (mg) 2,8 Ανόργανα στοιχεία Ασβέστιο (mg) 16 Σίδηρος (mg) 0,28 Μαγνήσιο (mg) 13 Φωσφόρος (mg) 24 Κάλιο (mg) 147 Νάτριο (mg 2 Ψευδάργυρος (mg) 0,20 Μαγγάνιο (mg) 0,079 Αμινοξέα Λευκίνη (g) 0,029 Λυσίνη (g) 0,029 Φαινυλαλανίνη (g) 0,019 Βαλίνη (g) 0,022 Αργινίνη (g) 0,044 Αλανίνη (g) 0,024 Πηγή: USDA Nutrient database (2009) (http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/search/)

19 Κεφάλαιο 1: Καρποδοτικά λαχανικά Οικογένεια Cucurbitaceae: Αγγουριά 23 τά από κάθε συγκομιδή εφαρμόζεται επιφανειακή λίπανση Ν (νιτρική μορφή) 2-4 κιλά και K 2 O 4-5 κιλά (Πίνακας 4, παράρτημα) (Ντόγρας ). Μεταφύτευση Η μεταφύτευση των σπορόφυτων γίνεται τον Απρίλιο-Μάιο σε θερμοκήπιο ή σε αγρό σε μονές ή σε δίδυμες γραμμές. Οι μονές γραμμές απέχουν 100 εκ., μεταξύ τους και φυτό από φυτό πάνω στη γραμμή εκ. Οι δίδυμες γραμμές απέχουν εκ., τα ζεύγη των διδύμων γραμμών μεταξύ τους εκ. και φυτό από φυτό πάνω στη γραμμή 50 εκ. Σε ένα στρέμμα υπαίθριας καλλιέργειας φυτεύονται σπορόφυτα και σε ένα στρέμμα θερμοκηπιακής καλλιέργειας σπορόφυτα. Τα σπορόφυτα αναπτύσσονται καλύτερα στο θερμοκήπιο σε θερμοκρασίες 28 / ºC (ημέρα / νύχτα) και σε έδαφος που έχει ph 5,5-7,5 (Πίνακας 2, παράρτημα). Φυτό Οι βλαστοί του φυτού είναι τριγωνικοί, έχουν συνεχή ανάπτυξη, γωνίες και στα γόνατά τους σχηματίζονται έλικες και φύλλα. Τα φύλλα έχουν μεγάλο μίσχο και μεγάλο έλασμα το οποίο σχηματίζει γωνίες με μεγαλύτερο τον ακραίο λοβό (Εικόνα 1α). Τα φυτά συνήθως στηρίζονται σε καλάμια ή σε πασσάλους (στο θερμοκήπιο σε κατακόρυφα σχοινιά) για να παραμένουν όρθια. Για να αυξηθεί η παραγωγή και να βελτιωθεί η ποιότητα των καρπών (χρώμα) των παραδοσιακών ποικιλιών (έχουν και άνθη) τα φυτά κλαδεύονται με διάφορους τρόπους. Στον κεντρικό βλαστό αφαιρούνται όλοι οι πλάγιοι (δευτερεύοντες) βλαστοί μέχρι το ύψος των εκ. Οι πλάγιοι βλαστοί που αναπτύσσονται από τον κεντρικό βλαστό πάνω από τα εκ., κλαδεύονται στο 2-3º γόνατο και οι τελευταίοι βλαστοί που κρέμονται από το οριζόντιο σύρμα στο 5º γόνατο (δίνουν τη μεγαλύτερη παραγωγή). Στα σύγχρονα εμπορικά υβρίδια τα οποία είναι παρθενοκαρπικά (έχουν μόνο άνθη) εφαρμόζεται συνήθως το κλάδεμα τύπου ομπρέλας. Δηλαδή, στον κεντρικό μήκος ελάσματος μήκος ακραίου λοβού Εικόνα 1α. Μήκος ακραίου λοβού φύλλου αγγουριάς

20 24 Πρακτική Λαχανοκομία και Παραδοσιακές Ποικιλίες βλαστό αφαιρούνται όλοι οι πλάγιοι βλαστοί και τα άνθη μέχρι το ύψος των εκ. Στα επόμενα γόνατα αφήνεται να αναπτυχθεί μόνο ένας καρπός μέχρι το ύψος των 2 μέτρων (οριζόντιο σύρμα στο θερμοκήπιο) και κορυφολογείται. Οι τρείς βλαστοί που αναπτύσσονται από τα τελευταία γόνατα κρέμονται στο οριζόντιο σύρμα του θερμοκηπίου, αφήνονται να αναπτυχθούν και κορυφολογούνται στο ύψος των 50 εκ. πάνω από το έδαφος. Οι πλάγιοι βλαστοί που αναπτύσσονται σ αυτούς τους βλαστούς κορυφολογούναι στο 2º γόνατο για να αερίζεται το φυτό. Άνθη Τα φυτά των παραδοσιακών ποικιλιών είναι μόνοικα και δικλινή, δηλαδή στο ίδιο φυτό υπάρχουν χωριστά τα αρσενικά και τα θηλυκά άνθη. Τα αρσενικά άνθη σχηματίζονται σε ομάδες των 3-5 στα γόνατα του κεντρικού βλαστού, είναι κίτρινα, έχουν λεπτό ποδίσκο, 5 σέπαλα, 5 πέταλα και 3 στήμονες. Τα θηλυκά που αναγνωρίζονται εύκολα από τη διογκωμένη ωοθήκη η οποία καλύπτεται με λευκές ή μαύρες τρίχες, βγαίνουν ένα-ένα στα γόνατα του κεντρικού βλαστού και των πλευρικών βλαστών 1 ης, 2 ης τάξης κ.λπ. σε αναλογία αρσενικών προς θηλυκά άνθη περίπου 7-10 / 1, έχουν ωοθήκη τρίχωρη με αρκετές γραμμές σπερμοβλαστών και στύλο με τρία δίλοβα στίγματα. Τα άνθη ανοίγουν τις πρωϊνές ώρες και τα θηλυκά παραμένουν ανοιχτά 1-3 ημέρες αν δε γονιμοποιηθούν. Η επικονίαση γίνεται με τα έντομα. Τα άνθη ανοίγουν σε θερμοκρασία ºC, σε θερμοκρασία κάτω από 14 ºC δεν ανοίγουν, και σε θερμοκρασίες ºC ευνοείται η βλάστηση της γύρης. Τα σύγχρονα εμπορικά υβρίδια παράγουν μόνο θηλυκά άνθη. Καρπός Οι καρποί είναι κυλινδρικοί (μήκος 8-45 εκ.), πράσινοι ή πρασινοκίτρινοι, με ή χωρίς λαιμό, λευκές ραβδώσεις, αυλακώσεις, ρυτιδώσεις και σε εγκάρσια τομή έχουν διάφορα σχήματα (κυκλικό, κυκλικό προς τριγωνικό, τριγωνικό). Η επιφάνειά τους είναι λεία ή έχει σαρκώδη εξογκώματα (μικρά, μέτρια, μεγάλα), τρίχες, τρίχες και αγκάθια ή μόνο αγκάθια, αυλακώσεις ή ραβδώσεις και συγκομίζονται κάθε 2-3 ημέρες (Εικόνα 2α, 2β). Οι καρποί των παραδοσιακών ποικιλιών επειδή προέρχονται από γονιμοποιημένα άνθη και περιέχουν σπόρους έχουν ροπαλοειδές σχήμα (είναι πιο χονδροί στην άκρη και λέγονται μπουκάλες), ενώ των παρθενοκαρπικών υβριδίων είναι κυλινδρικοί και λεπτότεροι στην άκρη. Η σάρκα είναι λευκή και περικλείει σπόρους. Η εμφάνιση καρπών εξογκωμένων στο άκρο δηλώνει έλλειψη καλίου, ενώ λεπτών καρπών στο άκρο έλλειψη αζώτου (Εικόνα 2γ). Από ένα στρέμμα υπαίθριας καλλιεργειας αγγουριάς συγκομίζονται κιλά και από ένα στρέμμα θερμοκηπιακής καλλιέργειας τόνοι αγγουριών (Πίνακας 6, παράρτημα).

21 Κεφάλαιο 1: Καρποδοτικά λαχανικά Οικογένεια Cucurbitaceae: Αγγουριά 25 α ραβδώσεις αυλακώσεις β γ Εικόνα 2. Καρποί αγγουριάς: α) ραβδώσεις, β) αυλακώσεις (UPOV 2007) και γ) έλλειψη αζώτου Παραγωγή σπόρου Οι καρποί στη φυσιολογική ωρίμανση αποκτούν κίτρινο ή πορτοκαλί χρώμα. Τότε συγκομίζονται και συνθλίβονται για την παραγωγή σπόρου (βλέπε κολοκυθιά). Η καλλιέργεια που προορίζεται για την παραγωγή σπόρου πρέπει να απέχει από άλλες καλλιέργειες αγγουριάς τουλάχιστο 500 μέτρα για να αποφεύγονται ανεπιθύμητες διασταυρώσεις. Σπόρος Ο σπόρος είναι πεπλατυσμένος, επιμήκης και λευκοκίτρινος. Ένας καρπός έχει σπόρους, βάρους 5-10 γραμμαρίων και ένα γραμμάριο περιέχει σπόρους. Από ένα στρέμμα παράγονται κιλά σπόρου, ο οποίος διατηρείται στο ψυγείο (θερμοκρασία 5 ºC και σχετική υγρασία 25%) μέχρι 8 έτη (Πίνακας 3, παράρτημα). Συνηθισμένες προσβολές Οι πιο συνηθισμένες ασθένειες που προσβάλλουν την αγγουριά είναι: Ο περονόσπορος (Pseudoperonospora cubensis). Προκαλεί ακανόνιστες χλωρωτικές κηλίδες στα φύλλα. Θερμοκρασίες ºC και σχετική υγρασία 80-90% ευνοούν την ανάπτυξή του. Αντιμετωπίζεται με ψεκασμούς με τα κατάλληλα φυτοφάρμακα. Η φουζαρίωση (Fusarium oxysporum f.sp cucumerinum). Προκαλεί καφέ μεταχρωματισμό των αγγείων και εμποδίζει την πρόσληψη νερού και θρεπτικών στοιχείων με αποτέλεσμα τα φυτά να μαραίνονται και τελικά να ξεραίνονται. Αντιμετωπίζεται με καλλιέργεια εμβολιασμένων σπορόφυτων σε ανθεκτικά

22 26 Πρακτική Λαχανοκομία και Παραδοσιακές Ποικιλίες υποκείμενα (Bletsos 2004, Χριστάκου κ.ά. 2004, Papadaki κ.ά. 2005, Μπλέτσος 2005, Παπαδάκη κ.ά. 2005). Το ωίδιο (Erysiphe cichoracearum). Δημιουργεί λευκές κηλίδες στα φύλλα (Εικόνα 3β). Επίσης ζημιές προκαλούν: (Meloidogyne sp). Τα τσιμπήματά τους αναγκάζουν το φυτό να δημιουργεί χαρακτηριστικούς κόμβους στις ρίζες, οι οποίοι δυσκολεύουν την πρόσληψη νερού με συνέπεια τα φυτά να μαραίνονται και τελικά να ξεραίνονται. Αντιμετωπίζονται με καλλιέργεια εμβολιασμένων σπορόφυτων σε ανθεκτκά υποκείμενα. (Tetranychus urticae). Προκαλεί σημαντικές ζημίες στο φυτό. Γίνεται αντιληπτός με την εμφάνιση αργυρόχροων κηλίδων στα κατώτερα φύλλα τα οποία ασπρίζουν και κατόπιν καλύπτονται με λεπτό αραχνοειδή ιστό (Εικόνα 3α). αλευρώδης (Trialeurodes vaporariorum). Βλέπε μελιτζάνα. α β Εικόνα 3. Προσβολή αγγουριάς από: α) τετράνυχο και β) ωίδιο

23 Κεφάλαιο 1: Καρποδοτικά λαχανικά Οικογένεια Cucurbitaceae: Αγγουριά 27 Ποικιλίες Στη χώρα μας καλλιεργούνται κυρίως εισαγόμενα παρθενοκαρπικά (μεγαλόκαρπα και μικρόκαρπα) υβρίδια αγγουριάς. Τα υβρίδια αυτά δε σχηματίζουν σπόρους, είναι πρώιμα, παραγωγικά και χρειάζονται λιγότερη εργασία για κλάδεμα. Σε μικρότερη έκταση καλλιεργούνται οι παραδοσιακές ποικιλίες αγγουριάς: Γόρτυνα, Καλυβιώτικο, Κνωσός και Νάιρα, για τις οποίες ακολουθεί πλήρης περιγραφή. Ποικιλία Γόρτυνα Η ποικιλία αγγουριάς Γόρτυνα δημιουργήθηκε στο Ινστιτούτο Λαχανοκομίας και Ανθοκομίας Ηρακλείου Κρήτης από την ποικιλία Κνωσός με μαζική επιλογή για υψηλή και σταθερή παραγωγή, ομοιομορφία καρπών και αντοχή στο ωίδιο. Η ποικιλία είναι πρώιμη και δίνει μέτρια πράσινους, γυαλιστερούς καρπούς και περίπου διπλάσια παραγωγή από την ποικιλία Κνωσός. Καλλιεργείται στην Κρήτη και οι καταναλωτές προτιμούν τους καρπούς της γιατί είναι συνεκτικοί, γευστικοί και έχουν μέτριο μέγεθος. Σε κάθε γόνατο του κεντρικού στελέχους σχηματίζεται ένας καρπός και ο κύριος όγκος της παραγωγής προέρχεται από τους πλευρικούς βλαστούς. Συνιστάται για καλλιέργεια σε όλη την Ελλάδα. Φυτό Οι κοτυληδόνες του σπορόφυτου δεν είναι πικρές. Τα φυτά έχουν συνεχή ανάπτυξη και αποκτούν ύψος εκ. στα πρώτα 15 μεσογονάτια διαστήματα. Τα φύλλα είναι όρθια και έχουν μέτριο πράσινο χρώμα χωρίς φλυκταινώδη όψη, ελαφρύ κυματισμό και ελαφριά οδόντωση στην περιφέρεια. Είναι μεγάλα (20 23 εκ.), και ο ακραίος λοβός σχηματίζει οξεία γωνία με αναλογία μήκους ακραίου λοβού / μήκος ελάσματος 0,57 (Εικόνα 4α, 4β). α β Εικόνα 4. Ποικιλία αγγουριάς Γόρτυνα : α) σπορόφυτο και β) φύλλο

24 28 Πρακτική Λαχανοκομία και Παραδοσιακές Ποικιλίες Άνθος Σε κάθε γόνατο σχηματίζονται 3-4 αρσενικά άνθη και ένα θηλυκό, του οποίου η ωοθήκη καλύπτεται με πυκνές λευκές τρίχες (Εικόνα 5α, 5β, 5γ). α β γ Εικόνα 5. Ποικιλία αγγουριάς Γόρτυνα : α) και άνθη στο φυτό, β και γ) μεμονωμένα άνθη Καρπός Οι καρποί στο εμπορικό στάδιο είναι μέτρια πράσινοι, λείοι ή με αραιές λευκές τρίχες και χωρίς λαιμό, ραβδώσεις, αυλακώσεις, ρυτιδώσεις, σαρκώδη εξογκώματα και στίγματα. Έχουν μήκος εκ., διάμετρο 5,5-6,5 εκ., αναλογία μήκους / διάμετρο 4,5, αναλογία διαμέτρου περιοχής σπόρων / διάμετρο καρπού 0,4-0,6, μήκος ποδίσκου 2,5-3,0 εκ., σχήμα εγκάρσιας τομής κυκλικό, κυκλική κορυφή και κίτρινη επιδερμίδα στο στάδιο της φυσιολογικής ωρίμανσης (Εικόνα 6α, 6β, 6γ, 6δ).

25 Κεφάλαιο 1: Καρποδοτικά λαχανικά Οικογένεια Cucurbitaceae: Αγγουριά 29 α β γ δ Εικόνα 6. Ποικιλία αγγουριάς Γόρτυνα : α) φυτό με καρπούς στο στάδιο της συγκομιδής, β) καρποί στο στάδιο της συγκομιδής, γ) καρποί στο στάδιο της φυσιολογικής ωρίμανσης δ) καρπός με τους σπόρους βυθισμένους σε σαρκώδη πλακούντα Σπόρος Ο σπόρος είναι ελλειψοειδής (1,1 0,5 εκ.), κιτρινόλευκος και 22 σπόροι ζυγίζουν 1 γραμμάριο (Εικόνα 7). Εικόνα 7. Σπόρος της ποικιλίας αγγουριάς Γόρτυνα

ISBN 978-960-456-191-9

ISBN 978-960-456-191-9 Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα ISBN 978-960-456-191-9 Copyright, Ιανουάριος 2010, Σέμος Αναστάσιος, Eκδόσεις Zήτη Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Συστηματική βοτανική των αγγειοσπέρμων (Magnoliophyta) Τα αγγειόσπερμα,

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ Επιμορφωτικό σεμινάριο:«καλλιεργώ στην πόλη μου, στο σχολείο μου» Σάββατο 31/10/2015 Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το θέμα με το οποίο θα ασχοληθεί η ομάδα μας είναι η ντομάτα. Σκοπός είναι να γίνει γνώστη η σπουδαιότητα αυτού του αγροτικού προϊόντος. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού έγινε έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. Μπορεί να μην έχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών όπως άλλα λαχανικά,

Διαβάστε περισσότερα

Η λίπανση καλλιεργειών υψηλής οικονομικής αξίας» e-school by agronomist.gr

Η λίπανση καλλιεργειών υψηλής οικονομικής αξίας» e-school by agronomist.gr Η λίπανση καλλιεργειών υψηλής οικονομικής αξίας» e-school by agronomist.gr 29/10/2013 Η λίπανση των καλλιεργειών αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα ζητήματα της γεωργικής πρακτικής. Τα λιπάσματα, οργανικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 of 19 http://www.agrool.gr Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ. Γενετική βελτίωση φυτών Ηέκφραση του φύλου

1 of 19 http://www.agrool.gr Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ. Γενετική βελτίωση φυτών Ηέκφραση του φύλου 1 of 19 http://www.agrool.gr Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ 2 of 19 http://www.agrool.gr Όταν αναφερόμαστε στο φύλο ενός φυτού αναφερόμαστε ουσιαστικά στον τύπο του άνθους του Τύποι: ΦΥΛΟΥ ΑΝΘΟΥΣ Ερμαφρόδιτο Αρσενικό

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 2011

Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 2011 Βοβός - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ISBN 978-96-46-28-9 Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 211 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Eλληνικού νόμου (N.2121/1993

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Το Contans WG εξολοθρεύει την πηγή της σκληρωτινίασης

Το Contans WG εξολοθρεύει την πηγή της σκληρωτινίασης Contans WG Ο νεότερος, ασφαλέστερος και πιο ευπροσάρμοστος τρόπος ελέγχου της Σκληρωτινίασης, που υπάρχει! Τα αποτελέσματα από την χρήση του Contans WG δείχνουν σημαντική μείωση στον αριθμό των σκληρώτιων

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια.

Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια. Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια. Το φυτό Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι γνωστό εδώ και αιώνες

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Γκότζι μπέρρυ ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Lycium barbarum αλλά και L. chinense οικ. Solanaceae,

Γκότζι μπέρρυ ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Lycium barbarum αλλά και L. chinense οικ. Solanaceae, Γκότζι μπέρρυ Lycium barbarum αλλά και L. chinense οικ. Solanaceae, Καταγωγή Κ. Ασία (Κίνα, Θιβέτ). Φυλλοβόλο δένδρο-θάμνος (το L. barbarum μέχρι ύψος 3 μέτρα) με διάρκεια ζωής που μπορεί να ξεπεράσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ

ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ 6142 Οι πτυχιούχοι του Τμήματος με βάση τις εξειδικευμένες επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις τους ασχολούνται

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα & Προοπτικές της καλλιέργειας των ΟΣΠΡΙΩΝ ρ. ηµήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΟΣΠΡΙΑ Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Ελαιόλαδο από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Γιατί Ελαιόλαδο και γιατί από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης; Δεν υποβαθμίζει: - το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους - τη βιολογική αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. Στην αρχή της ομιλίας του ο Γεωπόνος κ. Παύλος Καπόγλου, συγγραφέας του βιβλίο «ΣΤΕΒΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΛΥΚΙΣΚΟΣ ( HUMULUS LUPULUS) (γερμανικά HOPFEN και αγγλικά HOPS. Ο Γεωπόνος Παύλος Καπόγλου αναφέρθηκε στις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Μελετώ για Ασθένειες των λαχανικών

Μελετώ για Ασθένειες των λαχανικών Μελετώ για Ασθένειες των λαχανικών Σολανώδη λαχανικά Εισαγωγή: Τα φυτά όπως και ο άνθρωπος έχουν το δικό τους αμυντικό σύστημα έτσι ώστε να προστατεύονται από διαφόρου είδους ασθένειες που μπορεί να προκληθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23. Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23. Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23 Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae) Η κοινή πόα είναι ετήσιο, φθινοπωρινό ή εαρινό, µονοκοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και µε µήκος καλαµιού µέχρι 30 cm. Αναπαράγεται µε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και περιγραφή πέντε νέων ποικιλιών βυσσινιάς

Αξιολόγηση και περιγραφή πέντε νέων ποικιλιών βυσσινιάς Αξιολόγηση και περιγραφή πέντε νέων ποικιλιών βυσσινιάς Ιωάννης Α. Χατζηχαρίσης και Κωνσταντίνος Α. Καζαντζής ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων Νάουσας Παρουσιάζονται 5 ποικιλίες βυσσινιάς, οι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΟΝ ΣΠΟΡΟ, ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΣΠΟΡΑΣ (ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΓΕΥΣΤΙΚΑ) ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕ ΥΦΑΛΜΥΡΟ Η ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σ Π Α Ρ Α Γ Γ Ι. ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ Αριάν Ντότσι

Σ Π Α Ρ Α Γ Γ Ι. ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ Αριάν Ντότσι Σ Π Α Ρ Α Γ Γ Ι ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ Αριάν Ντότσι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ιστορία του Σπαραγγιού... 1. Συγκομιδή και Επεξεργασία... 1. Μυστικά Καλλιέργειας... 2. Παραγωγή Σπαραγγιού... 3. Τεχνικές Βιολογικής Καλλιέργειας Σπαραγγιού...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ. Με την κλασσική έννοια, ως λίπασμα ορίζεται κάθε ουσία

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Απότηνστιγμήπουοάνθρωποςαπέκτησε μόνιμη κατοικία άρχισε την κατοικιδιοποίηση τωνζώωνκαιτωνφυτών. Τα πρώτα καλλιεργούμενα φυτά προήλθαν πιθανώς τυχαία από σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών

Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών Χημική σύσταση καρπού εσπεριδοειδών Εξαρτάται από τη γενετική του σύσταση αλλά επηρεάζεται (σε μεγάλο βαθμό) από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες, το υποκείμενο, την άρδευση-λίπανση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ 1 Ύπερος ( ): ωοθήκη (εμβρυόσακος), στύλος, στίγμα Ανδρείο ( ): στήμονες (νήμα, ανθήρας) στίγμα στύλος πέταλο ανθήρας νήμα σέπαλο ωοθήκη εμβρυόσακος Τυπικό τέλειο άνθος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1 Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1 econteplusproject ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΡΙΖΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ: 3. ΡΑΠΑΝΙΟΥ Χαράλαμπος Θανόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Λαχανικά ποιότητας. Συμβουλές όσον αφορά στην λίπανση Καλίου, Μαγνησίου και Θείου

Λαχανικά ποιότητας. Συμβουλές όσον αφορά στην λίπανση Καλίου, Μαγνησίου και Θείου Λαχανικά ποιότητας Λαχανικά ποιότητας Συμβουλές όσον αφορά στην λίπανση Καλίου, Μαγνησίου και Θείου Η λίπανση στα κηπευτικά 2 Τα ποιοτικά λαχανικά πρέπει να ανταποκρίνονται σε πλήθος απαιτήσεων όπως: Η

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά: Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση

Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά: Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά: Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση Θανόπουλος, Ρ. 1, Σαμαράς, Στ. 2, Γανίτης Κ. 2, Γκατζελάκη Χ. 2, Κόταλη Ε. 2, Ψαρρά Ε. 2,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για την Οικογένεια των Κολοκυνθιδών

Γενικά για την Οικογένεια των Κολοκυνθιδών 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γενικά για την Οικογένεια των Κολοκυνθιδών 1 Εισαγωγή Τα είδη φυτών της οικογένειας των κολοκυνθιδών ή κολοκυνθωδών (Cucurbitaceae) που χρησιμοποιούνται ως λαχανικά έχουν παίξει σπουδαίο ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων ε Επισιτιστική Αυτάρκεια Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ ΦΟΡΟΥΜ-ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Αθήνα, Πολυτεχνείο, 20-22/2/2015 Διοργάνωση: Ηλιόσποροι, δίκτυο για

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου Αχλάδι Έχει πάρα πολλές ποικιλίες και υποποικιλίες. Είναι φυλλοβόλο δέντρο και ευδοκιμεί σε μέρη που δεν χαρακτηρίζονται ούτε από την υπερβολική ζέστη ούτε από το υπερβολικό κρύο. Καλλιεργείται σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ακούω το παρελθόν "ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ" Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS. Direct Phones: +30.697.42 28 012 & +30.698.

Ακούω το παρελθόν ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS. Direct Phones: +30.697.42 28 012 & +30.698. Ακούω το παρελθόν "ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ" Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS Athens Office: 8, R. Garibaldi & Sofroniskou str. Tel. +30.210.9228225 Email: info@alpha-omega.com.gr Direct

Διαβάστε περισσότερα

Θ. Ξένος: Άλγεβρα Α' Λυκείου (2η έκδοση) Απαντήσεις και λύσεις των ερωτήσεων & ασκήσεων

Θ. Ξένος: Άλγεβρα Α' Λυκείου (2η έκδοση) Απαντήσεις και λύσεις των ερωτήσεων & ασκήσεων Σχολικό βιβλίο Άλγεβρα Α' Λυκείου Απαντήσεις και λύσεις των ερωτήσεων & ασκήσεων Θ. Ξένος: Άλγεβρα Α' Λυκείου (η έκδοση) Απαντήσεις και λύσεις των ερωτήσεων & ασκήσεων Μπορείτε να αντιγράψετε το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8 Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) Το χαµοµήλι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 60 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

Το άνθος Λειτουργίες α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου

Το άνθος Λειτουργίες α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου Άνθος Αναπαραγωγή Το άνθος Λειτουργίες 1. Όργανο εγγενούς παραγωγής των ανώτερων φυτών α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ι. ΣΠΑΡΤΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΠΑΤΑΤΑ Solanum Tuberosum

ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ι. ΣΠΑΡΤΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΠΑΤΑΤΑ Solanum Tuberosum ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ι. ΣΠΑΡΤΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΤΑΤΑ Solanum Tuberosum ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 i Νικόλαος Ι. Σπάρτσης ΠΑΤΑΤΑ, Solanum Tuberosum C P ublish Eκδόσεις: ity Κίτρους Επισκόπου 7 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc Η ΓΥΡΗ Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών 1 H ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ σε κηρήθρες με γυρεοπαγίδες εποχή συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

Γκότζι Μπέρι (Goji Berry): Ιστορία

Γκότζι Μπέρι (Goji Berry): Ιστορία : Ιστορία Τα Ιμαλάια εκτός από τις ομορφιές των επιβλητικών ορεινών όγκων του Θιβέτ παράγουν πολύ σημαντικά φρούτα για την υγεία του ανθρώπου. Ένα από αυτά είναι το φρούτο το οποίο σε μετάφραση λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών 1. Τα φυτά δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια E H 2 O CO 2 χλωροφύλλη σάκχαρα Ηηλιακήενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν και όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine!

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine! Καρδιαγγειακή*υγεία Διατροφή&Αντιγήρανση ΔημήτρηςΣυκιανάκης Gerontology & Antiaging Medicine Χτυπώ&χτυπώ,&δίχως&να&σε&πονώ,&μ'&αν&πάψω& να&χτυπώ,&χάθηκες&στο&λεπτό. && &Τι&είναι&; Μαφυσικά ηκαρδιά. -Τοόργανοτης«ζωής»όλωνμας,τοόργανοπουσυμπάσχει&μετοάγχοςμας,

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος. Σουλελες ΟΣΠΡΙΑ. Κωνσταντίνο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Παπαχρηστου. Φώτης Μαυράκης Αλέξανδρος Σουλελές Κωνσταντίνος Παπαχρήστου

Αλέξανδρος. Σουλελες ΟΣΠΡΙΑ. Κωνσταντίνο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Παπαχρηστου. Φώτης Μαυράκης Αλέξανδρος Σουλελές Κωνσταντίνος Παπαχρήστου Σουλελες Παπαχρηστου ΟΣΠΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Αλέξανδρος Κωνσταντίνο Φώτης Μαυράκης Αλέξανδρος Σουλελές Κωνσταντίνος Παπαχρήστου ΟΣΠΡΙΑ Όσπρια ονοµάζονται τα φυτά και οι καρποί µιας ολόκληρης οικογένειας φυτών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ 2010-11 Κεφάλαιο 1: Η Οργάνωση της ζωής 1. Από ποια μέρη αποτελείται το μικροσκόπιο; 2. Στην εικόνα φαίνεται ένα μικροσκόπιο. Να γράψετε τα μέρη του όπως υποδεικνύονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φουντουκιού:

Η ιστορία του φουντουκιού: ΤΟ ΦΟΥΝΤΟΥΚΙ : Η ιστορία του φουντουκιού: Σύμφωνα με ιστορικά ευρήματα, τα φουντούκια πρωτοεμφανίστηκαν στις περιοχές της Σουηδίας, Δανίας και Γερμανίας κατά τη Μεσολιθική και Νεολιθική εποχή. Η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18.07.2003 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Αριθ. πρωτ.: 106790 ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση : Ιπποκράτους 3-5 Ταχ. Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

200 κ.εκ. ATONIK SL K-22853/31007 - GREECE

200 κ.εκ. ATONIK SL K-22853/31007 - GREECE 071047 K-22853 (12 pages) 20/07/10 10:52 Page 1 K-22853/31007 - GREECE - (COVER) PAGE 1 ΠΡΟΟΡΙΖΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΧΡΗΣΤΕΣ ΦΥΛΑΞΤΕ ΤΟ ΚΛΕΙΔΩΜΕΝΟ ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ ΑΡ. ΕΓΚΡ. ΥΠ. ΑΓΡ. ΑΝΑΠΤ. & ΤΡΟΦΙΜΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΣΠΟΡΟΣ. Κατάλογος 2012. σελ. 1

ΒΙΟΣΠΟΡΟΣ. Κατάλογος 2012. σελ. 1 ΒΙΟΣΠΟΡΟΣ Κατάλογος 2012 ΔΡ. ΧΑΡΑΛΝΤ Χ. ΛΕΤΙΖΙ (ΓΕΩΠΟΝΟΣ) σελ. 1 Eutrofit και Orgazot S... και τα φυτά δυναμώνουν! Σειρά βιολογικών οργανικών αζωτούχων λιπασμάτων: χαμηλή δόση και μεγάλη απόδοση Eutrofit

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή.

Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή. Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή. Η καλλιέργεια των οσπρίων στη χώρα μας είναι εξαιρετικά περιορισμένη σε περίπου 140.000 στρέμματα. Η παραγόμενη ποσότητα οσπρίων δεν επαρκεί για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>>

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>> ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ > ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ Ηεξημέρωσητουφασολιούξεκινάπριναπό7000 χρόνια στην Κεντρική Αμερική. Το γένος Phaseolus

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφική αξία των οσπρίων

Διατροφική αξία των οσπρίων Διατροφική αξία των οσπρίων Όσπρια ονομάζονται οι αποξηραμένοι καρποί μιας ολόκληρης κατηγορίας φυτών, που ανήκουν στην οικογένεια leguminosae, η οποία παίρνει το όνομά της από το χαρακτηριστικό λοβό που

Διαβάστε περισσότερα

44423000-1 40000009 ΤΕΜ 6 ΑΝΙΘΟΣ 605 GR 44423000-1 40000002 TEM 7 ΣΚΟΡΔΑ 03121100-6 40000016 ΤΕΜ 8 ΚΑΡΟΤΑ ΝΩΠΑ 03221112-4 40000004 ΚΙΛΟ

44423000-1 40000009 ΤΕΜ 6 ΑΝΙΘΟΣ 605 GR 44423000-1 40000002 TEM 7 ΣΚΟΡΔΑ 03121100-6 40000016 ΤΕΜ 8 ΚΑΡΟΤΑ ΝΩΠΑ 03221112-4 40000004 ΚΙΛΟ ΟΜΑΔΑ 1 Η ΝΩΠΑ ΟΠΩΡΟΛΑΧΑΝΙΚΑ CPV SAP ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ 1 ΑΓΓΟΥΡΙΑ 03221270-9 40000001 ΤΕΜ 2 ΜΑΡΟΥΛΙ 03221310-2 40000329 ΤΕΜ 3 ΒΕΡΥΚΟΚΑ 03222331-2 40000024 ΚΙΛΟ 4 ΠΑΤΖΑΡΙΑ 03221110-0 40000444 ΚΙΛΟ 5 ΜΑΙΝΤΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας

Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris Medik.) Κουκί (Vicia faba L.) Λαθούρι (φάβα) (Lathyrous sp.) Ποτιστικά

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 11α. Διαθρεπτική Επισήμανση (1)

Άρθρο 11α. Διαθρεπτική Επισήμανση (1) Άρθρο 11α Διαθρεπτική Επισήμανση (1) 1. α) Το παρόν άρθρο αφορά στην διαθρεπτική επισήμανση των τροφίμων που προορίζονται να διατεθούν ως έχουν στον τελικό καταναλωτή. Εφαρμόζεται, επίσης, σε τρόφιμα που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ Ζ Ι Ν 30 Ζιζάνια - αναγνώριση & αντιμετώπιση Βλήτο άσπρο Amaranthus albus L. Amaranthaceae AMAAL Tumble pigweed Το άσπρο βλήτο είναι ετήσιο, εαρινό, δικοτυλήδονο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-2015 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Συστηματική βοτανική των Λαχανικών Ταξινόμηση με βάση το βρώσιμο

Διαβάστε περισσότερα

071326 K-31951 (24 pages) 16/09/13 14:03 Page1 K-31951/31307 - GREECE - (GLUE PAGE) - PAGE 1

071326 K-31951 (24 pages) 16/09/13 14:03 Page1 K-31951/31307 - GREECE - (GLUE PAGE) - PAGE 1 071326 K-31951 (24 pages) 16/09/13 14:03 Page1 K-31951/31307 - GREECE - (GLUE PAGE) - PAGE 1 071326 K-31951 (24 pages) 16/09/13 14:03 Page2 K-31951/31307 - GREECE - (BASE) - PAGE 2 ΠΡΟΟΡΙΖΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 5-08 - 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤ. ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. πρωτ.: 121297 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑΤΑ Β & Ταχ. /νση: Συγγρού 150 Ταχ. κώδικας:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ελληνική ΟΧΙ

ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ελληνική ΟΧΙ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ FGF450 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 4 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΓΓΟΥΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΓΓΟΥΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΓΓΟΥΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ Φοιτήτρια : Στεφανία Μανουσιδάκη Εισηγητής : Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ι Α Κ Η Ρ Υ Ξ Η Δ Η Μ Ο Π Ρ Α Σ Ι Α Σ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤ ΕΥΣΗ

Δ Ι Α Κ Η Ρ Υ Ξ Η Δ Η Μ Ο Π Ρ Α Σ Ι Α Σ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤ ΕΥΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πετρούπολη, 26/03/2014 ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Αρ. Πρωτ.: 6875 ΔΗΜΟΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ & ΠΑΙΔΕΙΑ Δ Ι Α Κ Η Ρ Υ Ξ Η Δ Η Μ Ο Π Ρ Α Σ Ι Α Σ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤ ΕΥΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα

Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα Δρ Ιωάννα Γιαννούκου Σύμβουλος Επιχειρήσεων Ερευνήτρια Πανεπιστήμιο Πατρών Βασικοί ορισμοί Βιολογική γεωργία:

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη με το όνομα της

Η θρέψη με το όνομα της Η θρέψη με το όνομα της Εισαγωγή Σύγκριση Nutri-Leaf με άλλα Υδατοδιαλυτά Λιπάσματα Για πάνω από 60 χρόνια η εταιρεία Miller (Η.Π.Α) πρωτοπορεί στην παραγωγή υδατοδιαλυτών λιπασμάτων με τη σειρά Nutri-Leaf.

Διαβάστε περισσότερα

Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα

Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα ISBN 978-960-456-353-1 Copyright: Π. Δ. Τσαχαγέας, Eκδόσεις ZHTH, Θεσσαλονίκη, 2012 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Αναπαραγωγή (reproduction) ζιζανίων Εγγενής αναπαραγωγή (sexual

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Εισαγωγικές Έννοιες Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Καλλιέργεια in vitro (= μέσα σε γυαλί): η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: Καρυπίδης Φίλιππος, Eκδόσεις Zήτη, Σεπτέμβριος 2008

Copyright: Καρυπίδης Φίλιππος, Eκδόσεις Zήτη, Σεπτέμβριος 2008 Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα ISBN 978-960-456-???? Copyright: Καρυπίδης Φίλιππος, Eκδόσεις Zήτη, Σεπτέμβριος 2008 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα