Εγχειρίδιο κατάρτισης. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εγχειρίδιο κατάρτισης. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos"

Transcript

1 Εγχειρίδιο κατάρτισης Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1

2 Ο κύριος στόχος αυτής της ενότητας κατάρτισης είναι να βελτιώσει τις γνώσεις και την κατανόηση των συμμετεχόντων για μια σειρά θεμάτων που αφορούν την ένταξη και την αποδοχή ενός παιδιού με εγκεφαλική παράλυση (Ε.Π.) - στο σχολείο, στη τάξη, στο σπίτι και στην κοινότητα (οικογένεια, φίλοι της οικογένειας, συναντήσεις με την περιβάλλουσα κοινωνία, κλπ.). Συγκεκριμένα, έχουμε την πρόθεση να διερευνήσουμε την έννοια της κοινωνικής ένταξης και αποδοχής και τα εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την προώθησή της με διάφορους τρόπους: 1. με τη βελτίωση του επιπέδου της κατανόησης και αποδοχής της ένταξης των παιδιών με εγκεφαλική παράλυση στο σχολείο, στο σπίτι και στην κοινότητα. 2. με την αύξηση του αριθμού των «εργαλείων» που βοηθούν να εξασφαλιστεί η αποδοχή και η ένταξη ενός παιδιού με εγκεφαλική παράλυση. 3. με τη βελτίωση της δυνατότητας να αυξηθεί το επίπεδο ένταξης και αποδοχής ενός παιδιού με εγκεφαλική παράλυση στο σχολείο και στην τάξη. 4. με τη βελτίωση της δυνατότητας να αυξηθεί το επίπεδο ένταξης και αποδοχής ενός παιδιού με εγκεφαλική παράλυση στην οικογένεια και τα δίκτυα γύρω από την οικογένεια. Σκοπός Γενικά: Η Εγκεφαλική Παράλυση είναι μια πολύπλευρη αναπηρία με πολλές διαφορετικές εκφράσεις στην εμφάνιση του παιδιού, και στον τρόπο που το παιδί ενεργεί και συμπεριφέρεται σε διάφορες καταστάσεις. Ανεξάρτητα από την εμφάνιση και τη συμπεριφορά, πολλά παιδιά με εγκεφαλική παράλυση έχουν να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της συμμετοχής σε μια τάξη με συμμαθητές χωρίς αναπηρία, όπως αντίστοιχα ισχύει και για τους συμμαθητές και τους δασκάλους, που θα πρέπει να συνεργαστούν με ένα παιδί με Ε.Π. Η ίδια κατάσταση συναντάται και στο σπίτι: το παιδί με εγκεφαλική παράλυση έχει να διαχειριστεί τη ζωή σε μια οικογένεια, που περιβάλλεται από ένα δίκτυο ανθρώπων χωρίς αναπηρία - και η οικογένεια και το δίκτυο πρέπει να ασχοληθεί με ένα συγγενικό άτομο με Ε.Π. Αυτά τα γεγονότα μπορούν να προκαλέσουν πολλές διαφορετικές και δύσκολες καταστάσεις, αλλά η γνώση του αντικειμένου και η γνώση των εργαλείων που μπορούν να βοηθήσουν να αντισταθμιστεί αυτό, μπορεί να βοηθήσει το παιδί καθώς και τους ανθρώπους που το περιβάλλουν, για να αντιμετωπίσουν αυτή τη κατάσταση με σεβασμό και με ουσιαστικό τρόπο. Αυτή είναι μια θεωρητική εκπαιδευτική ενότητα, η οποία, με βάση τις πιο πρόσφατες γνώσεις στον τομέα, θα προσεγγίσει διαφορετικά θέματα σχετικά με το ζήτημα της εγκεφαλικής παράλυσης. Θεωρούμε επίσης ότι οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί έχουν πολλές πολύτιμες γνώσεις που προκύπτουν από την πρακτική εμπειρία. Ως εκ τούτου, το μάθημα θα πρέπει επίσης να είναι ένας τόπος όπου οι συμμετέχοντες (γονείς / γονείς, δάσκαλοι / δάσκαλοι και γονείς / δάσκαλοι) έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν και να μοιραστούν τις πρακτικές εμπειρίες τους. Με αυτό τον τρόπο, οι συμμετέχοντες εμπνέονται για το πώς να εργάζονται και να ενσωματώνουν την ένταξη και την αποδοχή του παιδιού σε πολλές περιστάσεις. Για τους γονείς: Στην ανάλυση αναγκών, πολλοί γονείς εξέφρασαν την αίσθηση της έλλειψης αποδοχής και ένταξης 2

3 των παιδιών τους - στο σχολείο και σε πολλές περιπτώσεις στο πλαίσιο της οικογένειας, των φιλικών συναναστροφών και της ευρύτερης κοινωνίας. Το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνουν οι γονείς για να είναι σε θέση να βοηθήσουν και να διευκολύνουν και τους άλλους ανθρώπους να είναι ανοικτοί και θετικοί απέναντι στο παιδί τους είναι να μάθουν σε προσωπικό επίπεδο να αποδέχονται το παιδί, όπως αυτό είναι, καθώς και την κατάσταση του παιδιού και της οικογένειας. Ένα άλλο σημαντικό θέμα είναι να γνωρίζουν τους τρόπους αντιμετώπισης και βοήθειας του παιδιού, πώς να αντιμετωπίζουν και να βοηθούν το παιδί όταν αυτό χρειάζεται υποστήριξη, όταν αισθάνεται θλίψη και οδύνη για την αναπηρία τους και την αδυναμία του να λειτουργεί όπως οι συνομήλικοί του. Ένας τρόπος για να γίνει κατανοητή η κατάσταση, να επιτευχθεί η αποδοχή και να αναπτυχθεί η ικανότητα μας να σκεφτόμαστε τρόπους που βοηθούν το παιδί να λειτουργήσει στα διάφορα περιβάλλοντα, αντισταθμίζοντας την αναπηρία του, και που άρουν όσο το δυνατόν τα εμπόδια για μια ζωή με κοινωνικότητα, ευκαιρίες εκπαίδευσης, εργασίας και συμμετοχής σε δραστηριότητες αναψυχής, είναι η γνώση και συγκεκριμένα εργαλεία. Για τους εκπαιδευτικούς: Η ανάλυση αναγκών δείχνει ότι οι εκπαιδευτικοί που έχουν μαθητές με εγκεφαλική παράλυση, μπορούν να ωφεληθούν από την βελτίωση των γνώσεών τους σχετικά με εργαλεία ένταξης και αποδοχής των παιδιών με εγκεφαλική παράλυση. Η παροχή γνώσεων στους εκπαιδευτικούς σχετικά με τις διάφορες πτυχές της κοινωνικής ένταξης και αποδοχής, καθώς και η αύξηση των ευκαιριών για να συζητήσουν πώς και ποια εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην πράξη για να βελτιωθούν οι ικανότητες των μαθητών με αναπηρία, θα τους βοηθήσει να επικεντρωθούν στην κατάσταση και να επηρεάσουν τους συμμαθητές του παιδιού, το υλικό περιβάλλον, καθώς και να βελτιώσουν και τη δική τους προσέγγιση προς το παιδί με εγκεφαλική παράλυση. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι συμμετέχοντες θα μάθουν για την αποδοχή και την ένταξη των παιδιών με εγκεφαλική παράλυση από επαγγελματίες ειδικούς που θα τους εφοδιάσουν με τις πιο πρόσφατες γνώσεις στον τομέα. Οι γονείς θα μάθουν πώς να διαχειριστούν το δικό τους σοκ και θλίψη, καθώς και του παιδιού, προκειμένου να αυξηθεί η ικανότητά τους να κατανοούν και να αποδέχονται το παιδί, τις προκλήσεις που συνδέονται με την αναπηρία και να αποκτήσουν τις γνώσεις που απαιτούνται για να είναι σε θέση να διευκολύνουν τους άλλους να προσεγγίσουν το παιδί με διάθεση ένταξης και ενσωμάτωσης. Οι εκπαιδευτικοί θα μάθουν ποιες δυσκολίες επηρεάζουν την αποδοχή και την ένταξη ενός παιδιού με εγκεφαλική παράλυση σε μια τάξη η οποία αποτελείται κυρίως από μαθητές χωρίς αναπηρία. Θα μάθουν επίσης πώς να διαχειρίζονται αυτό το θέμα, με αλλαγή της στάσης των (επικέντρωση στις επιτυχίες) της στάσης των συμμαθητών, με αλλαγή του περιβάλλοντος κλπ. 3

4 Κεφάλαιο 1 Διαχείριση συναισθημάτων (σοκ, άρνηση, κατάθλιψη, κλπ) Μαθησιακά αποτελέσματα Στο τέλος αυτού του κεφαλαίου, οι συμμετέχοντες θα γνωρίζουν τις τυπικές αντιδράσεις και τις φάσεις που περνά κανείς να ζει μια κρίση. θα γνωρίζουν τις δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν μεταξύ των γονέων ως ζευγάρι και πώς να αντιδράσουν σε αυτές πριν να είναι πολύ αργά. θα γνωρίζουν τη σημασία της ενημέρωσης των συγγενών για γεγονότα σχετικά με τη διάγνωση, βοηθώντας τους να κατανοήσουν την κατάσταση του παιδιού. Θα κατανοήσουν τη σημασία της υποστήριξης των παππούδων και άλλων συγγενών και στενών φίλων κατά την δική τους περίοδο κρίσης. θα γνωρίζουν εργαλεία για να βοηθήσουν την "καλή συνεργασία" μεταξύ της οικογένειας και των συγγενών να καλλιεργηθεί με ένα γόνιμο τρόπο, ωφέλιμο για όλους. θα γνωρίζουν σχετικά με τα στάδια της θλίψης και της κρίσης που περνά το παιδί με Ε.Π. και έχουν να κάνουν με τη δική του κατάσταση και τους περιορισμούς που θέτει αυτή στη ζωή του παιδιού, και θα γνωρίζουν τα εργαλεία για να διαχειριστούν αυτές τις φάσεις. Περιεχόμενα κεφαλαίου Είναι πάντα πολύ δύσκολο να μαθαίνει κανείς ότι το παιδί του πάσχει από εγκεφαλική παράλυση ή οποιοδήποτε άλλο τύπο αναπηρίας ή ασθένειας. Μερικοί γονείς το γνωρίζουν τη στιγμή που το παιδί γεννιέται, ενώ άλλοι έχουν πρώτα περάσει μια περίοδο ανησυχίας και άγχους, γιατί η ανάπτυξη του παιδιού τους δεν συμβαδίζει με το σύνηθες. Μερικοί γονείς θα αισθάνονται ανακούφιση όταν παίρνουν τελικά τη διάγνωση και ξέρουν με τι έχουν να κάνουν, αλλά οι περισσότεροι γονείς βιώνουν τη θλίψη και μπαίνουν σε κρίση. Μια αίσθηση απώλειας μπορεί να ακολουθήσει την είδηση ότι το παιδί έχει αναπηρία, όπως η Ε.Π. Η απώλεια του παιδιού που περίμεναν, καθώς και η απώλεια της ζωής τους με ένα παιδί που μεγαλώνει, και γίνεται ολοένα και πιο ανεξάρτητο. Οι γονείς που έχουν παιδιά με Ε.Π. πρέπει να αλλάξουν τις αντιλήψεις τους για το πόσο καιρό θα πρέπει να τα φροντίζουν και να τα υποστηρίζουν. Οι κρίσεις περιέχουν διαφορετικές φάσεις, όπως σοκ, αντίδραση, επεξεργασία και νέο προσανατολισμό. Το πώς αυτές οι φάσεις βιώνονται σε κάθε περίπτωση, διαφέρει από ζευγάρι σε ζευγάρι, από γονέα σε γονέα (και μερικοί γονείς μπορεί ποτέ να μην αποδεχθούν το γεγονός ότι έχουν ένα παιδί με αναπηρία.) Πολύ συχνά είναι σαν να είσαι στη μέση ενός συναισθηματικού χάους - που μπορεί να είναι ακόμα πιο δύσκολο στη διαχείρισή του, αν η μητέρα και ο πατέρας του παιδιού δεν αντιδρούν στην κατάσταση με τον ίδιο τρόπο. Είναι πολύ σημαντικό να ζητήσουν βοήθεια και να μιλούν με άλλα μέλη της οικογένειας, φίλους και ειδικούς για την κατάσταση. Μπορεί επίσης να είναι μια καλή ιδέα να συμβουλευθούν έναν επαγγελματία ψυχολόγο ή άλλους θεραπευτές που μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς στην αντιμετώπιση όλων αυτών των χαοτικών συναισθημάτων. Αυτό είναι σημαντικό, εάν οι γονείς σκοπεύουν να επιτύχουν την αποδοχή της κατάστασης και να βρουν την απαραίτητη δύναμη για να αντιμετωπίσουν τις υποχρεώσεις τους σε σχέση με το παιδί με Ε.Π. Είναι επίσης σημαντικό διότι μπορεί να υπάρχουν και αδέλφια στην οικογένεια που δεν πρέπει να παραμεληθούν. Πολύ συχνά θα βρεθούν και αυτά σε μια κατάσταση όπου αισθάνονται ότι δεν παίρνουν την προσοχή που 4

5 δικαιούνται. Ο η αδελφός με Ε.Π. τραβά πολλή προσοχή, λόγω της κατάστασής του και λόγω της σημαντικής φροντίδας που χρειάζεται. Πολύ συχνά, το άγχος και η ανησυχία για το παιδί με Ε.Π. και το μέλλον του, έχει ως αποτέλεσμα οι γονείς να ξεχνούν ότι είναι ζευγάρι και να απομονώνονται από φίλους και συγγενείς. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι αυτό δεν πρέπει να γίνεται. Οι γονείς, τα αδέλφια, οι παππούδες και οι γιαγιάδες, και η υπόλοιπη οικογένεια αισθάνονται θλίψη και πόνο και για αυτό πρέπει να ληφθεί μέριμνα. Οι παππούδες και οι γιαγιάδες πολύ συχνά θα είναι σε θέση να αποτελέσουν μια πολύ σημαντική υποστήριξη στην καθημερινή ζωή μιας οικογένειας με ένα παιδί με εγκεφαλική παράλυση. Επομένως είναι πολύ σημαντικό να τους δώσουμε τις σχετικές γνώσεις σχετικά με τη διάγνωση, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα την κατάσταση, και να επεξεργαστούν τη θλίψη και την οδύνη που αισθάνονται ώστε να μπορέσουν να στηρίξουν την οικογένεια με ένα παιδί με αναπηρία. Δραστηριότητες / ερωτήσεις επισκόπησης Θα πραγματοποιηθεί ομαδική εργασία. Μιλώντας εισαγωγικά για έργο της ομάδας ο εκπαιδευτής θα παρουσιάσει τις ερωτήσεις επισκόπησης που θα τεθούν στους εκπαιδευόμενους. Οι εκπαιδευόμενοι θα χωριστούν σε ομάδες των 4-5 ατόμων. Παραδείγματα ομαδικής εργασίας: Επιλέξτε ένα ή δύο συμμετέχοντες στην ομάδα να παρουσιάσουν την προσωπική τους ιστορία στην υπόλοιπη ομάδα - πώς ήταν η αντίδρασή σας όταν μάθατε ότι το παιδί σας είχε εγκεφαλική παράλυση; Πώς ήταν η αντίδραση των παππούδων και των άλλων στενών φίλων και συγγενών; Πώς ήταν η αντίδραση από τα αδέλφια; Το παιδί σας με Ε.Π. έδειξε σημάδια θλίψης ή κατάθλιψης λόγω της κατάστασής του; Προς την ομάδα: ζητήστε να σκεφτούν και να συζητήσουν στην ομάδα ποιος ήταν ο καλύτερος τρόπος για να βοηθήσουν αυτή την οικογένεια μέσω μιας κρίσης; Ποιος θα ήταν ένας καλός τρόπος για να αντιμετωπιστούν οι αντιδράσεις από τους συγγενείς και φίλους; Ποιος θα ήταν ένας καλός τρόπος για την αντιμετώπιση των αντιδράσεων από τα αδέλφια - και ποιος θα ήταν ένας καλός τρόπος να φροντίσουμε ένα παιδί που δείχνει θλίψη ή κατάθλιψη λόγω της κατάστασής του; Προτεινόμενη βιβλιογραφία: Emily Pearl Kingsley: 'Holland' ένα ποίημα για το να έχεις ένα παιδί με αναπηρία: Για την Emily Pearl Kingsley: Ariel μια ιστορία (βλ. σελ. 34): 5

6 Κεφάλαιο 2 Οργάνωση του οικιακού περιβάλλοντος Μαθησιακά αποτελέσματα Οι συμμετέχοντες θα προσδιορίσουν τα εργαλεία που μπορούν να τους βοηθήσουν στην προσπάθειά τους για την ένταξη και την ενσωμάτωση του παιδιού με εγκεφαλική παράλυση στο σπίτι και σε διάφορες καταστάσεις, όπως κοινωνικές εκδηλώσεις και αθλητικές δραστηριότητες. Θα μάθουν, επίσης, τον καλύτερο τρόπο να δίνουν πληροφορίες σχετικά με το παιδί σε άλλους. Οι συμμετέχοντες θα μάθουν επίσης, ως παράδειγμα, μια συγκεκριμένη τεχνική για να επικοινωνούν και να είναι μαζί με το παιδί με εγκεφαλική παράλυση. Περιεχόμενα κεφαλαίου Σχετικά με το εργαστήρι- τεχνική της γιόγκα: Με τη χρήση μιας ορισμένης τεχνικής γιόγκα είναι δυνατόν να επιτευχθεί διαισθητική επικοινωνία με το παιδί με Ε.Π., ακόμη κι αν η ικανότητα εκφραστικής ικανότητας στην επικοινωνία είναι περιορισμένη. Η τεχνική λειτουργεί για την ενίσχυση ή την δημιουργία ισορροπίας μεταξύ των εγκεφαλικών ημισφαιρίων και τονώνει τη λειτουργία του δεξιού ή αριστερού ημισφαιρίου, αναπτύσσει τη διαισθητική επικοινωνία με τα παιδιά, αναπτύσσει τεχνικές χαλάρωσης με την παρουσία των παιδιών, αναπτύσσει την ικανότητα να χαλαρώνουν τα παιδιά εστιάζοντας στις φυσικές αντιδράσεις και αντιστάσεις που συνδέονται με την παρουσία και τη συμπεριφορά των παιδιών, την αποβολή της επιθετικής επικοινωνίας μέσω pranayama (δηλαδή τεχνικές αναπνοής που αναπτύχθηκαν για ατομικές ανάγκες), και διδάσκει τα παιδιά απλές τεχνικές για τη βελτίωση της εγκεφαλικής δραστηριότητας. Οι γονείς και τα παιδιά που πάσχουν από παθήσεις του εγκεφάλου, όπως η εγκεφαλική παράλυση, μπορεί πραγματικά να βελτιώσουν το επίπεδο επικοινωνίας τους με το διαλογισμό, ασκήσεις Κουνταλίνι Γιόγκα για την τόνωση της διαίσθησης, την ανοχή, τη συμπόνια και την αποτελεσματική επικοινωνία. Οι ακολουθίες και ο διαλογισμός προορίζονται για τους γονείς για να εντείνουν την ικανότητα δημιουργίας σχέσης με τα παιδιά τους, και η διαίσθηση ως μέσο για την δημιουργία στενότερων σχέσεων με τη μετάβαση από τα συμβατικά / ορθολογικά πρότυπα σχέσης σε στοχαστικά. Θα γίνει μια γνωριμία με βασικές ασκήσεις Sat Nam Rasayan για να δημιουργηθεί μια κατάσταση βαθιάς επικοινωνίας μέσω της χαλάρωσης. Δραστηριότητες Εργαστήριο τεχνικών γιόγκα που μπορεί να βοηθήσουν την επικοινωνία με το παιδί. Προτεινόμενη βιβλιογραφία: Εθνικό Δίκτυο Παιδικής Προστασίας Ο Γιόγκι Bhajan για τον εσωτερικό θυμό Kundalini Yoga - διαλογισμός για συναισθηματική ισορροπία Kundalini Yoga τεχνικές αναπνοής Σύντομη ιστορία του Sat Nam Rasayan 6

7 Sat Nam Rasayan Sat Nam RAsayan και Guru Dev Singh Κεφάλαιο 3 Καθήκοντα και υποχρεώσεις ως προς την ένταξη (στο σχολείο, υποστηρικτικές υπηρεσίες, κλπ) Μαθησιακά αποτελέσματα Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν εργαλεία που μπορούν να τους βοηθήσουν στις προσπάθειές τους να περιλαμβάνουν και να εντάσσουν το παιδί με εγκεφαλική παράλυση σε διαφορετικές καταστάσεις, όπως στο σχολείο, στην τάξη, σε αθλητικές δραστηριότητες, σε κοινωνικές δραστηριότητες κλπ., και θα μάθουν ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να δίνουν πληροφορίες σχετικά με το παιδί. Περιεχόμενα κεφαλαίου Είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι η ένταξη δεν είναι αποκλειστικά και μόνο το καθήκον του σχολείου, αλλά μια καθημερινή εργασία με την προσοχή όλων των θεσμικών οργάνων που υποστηρίζουν το παιδί / νεαρό κορίτσι / αγόρι με Ε.Π.. Η εκπαιδευτική φροντίδα, η αποκατάσταση και η υποστήριξη δεν μπορούν να αφεθούν στην ευθύνη μεμονωμένων ατόμων (γονείς, δάσκαλοι, θεραπευτές, εκπαιδευτικοί), αλλά θα πρέπει να εντάσσονται σε ένα λογικό σύστημα. Η συνεργασία και η δέσμευση, από την άποψη της κοινής ευθύνης μεταξύ του σχολείου και των υπηρεσιών στήριξης της οικογένειας είναι η βάση της επιτυχίας του έργου ζωής κάθε μαθητή με Ε.Π.. Συνεργασία και κοινή ευθύνη σημαίνει ότι όλοι οι συμμετέχοντες είναι πρόθυμοι να κάνουν κοινά σχέδια, καθώς και σε στιγμές αντιπαράθεσης να επαληθεύουν την τήρηση και την αποτελεσματικότητά τους. Τα ειδικά καθήκοντα του κάθε ατόμου και οι ευθύνες του καθενός δεν μπορεί να διαχωρίζονται από ένα κοινό σχέδιο για την κοινωνικοποίηση, τη μάθηση, και την αποκατάσταση, όλων δηλαδή των θεμάτων που αφορούν στη συνολική ανάπτυξη του μαθητή. Το κοινωνικό μοντέλο της αναπηρίας, που εν μέρει αναδιατύπωσε η ICF (ΔιεθνήςΤαξινόμηση της Λειτουργικότητας, Αναπηρίας και Υγείας, Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας), επικεντρώνεται όχι μόνο στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρίες και οι οποίες οφείλονται στη βιολογική τους κατάστασή, αλλά κυρίως στο πλαίσιο που περικλείει το άτομο με αναπηρία. Το υπόδειγμα που εφαρμόζεται σε σχολεία και υπηρεσίες υποστήριξης προτείνει την ιδέα μιας εκπαίδευσης και κουλτούρας ενσωμάτωσης. Το καθήκον του σχολείου και των υπηρεσιών είναι να φροντίζουν: Το σύστημα σχέσεων, τις μεθόδους της εξατομικευμένης και προσωποποιημένης εργασίας, την οργάνωση των χώρων και των χρόνων εργασίας, την συνεργατική μάθηση, τον διάλογο μεταξύ συνομηλίκων, τη συνεχή ενημέρωση και την επαγγελματική ανάπτυξη των ατόμων που εργάζονται εκεί και που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια συνολική προσέγγιση του μαθητή με Ε.Π., 7

8 την ευθύνη για την παροχή ευκαιριών χωρίς αποκλεισμούς για τους μαθητές, η οποία είναι σαφής, πάνω απ 'όλα στην οργάνωση του περιβάλλοντος ώστε κάθε μαθητής θα είναι σε θέση να εκφράσει τις δυνατότητές του, να βρει τις σωστές απαντήσεις στις ανάγκες του, και να συμμετέχει στη ζωή της κοινότητας. Δεν είναι αρκετό για τα σχολεία και τις υπηρεσίες να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του ατόμου μόνο από την άποψη των τεχνικών και οικονομικών πόρων και του εξειδικευμένου προσωπικού. Είναι επίσης σημαντικό να αμφισβητούν έννοιες όπως, "φυσιολογικό", σχολική επιτυχία, και την έρευνα των επιδόσεων. Είναι σημαντικό να αμφισβητούν, με μια ισχυρή αίσθηση της ευθύνης και της ειλικρίνειας, τις έννοιες της «εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της κοινωνικοποίησης". Η «αναπηρία» και οι «ειδικές ανάγκες» δεν μπορεί να ερμηνεύονται ως «παρεμβολή του συστήματος", αλλά ως σταθερές και διαδεδομένες μεταβλητές των συνήθων διαδικασιών της κοινωνίας. Ο κίνδυνος είναι ότι το σχολείο και τα διάφορα θεσμικά όργανα υποστήριξης για τα άτομα με ειδικές ανάγκες μπορεί να "χάνονται καθ οδόν κάθε μέρα." Δραστηριότητες Το κεφάλαιο αυτό θα καλυφθεί σε 3 ώρες. Στο πρώτο μέρος (διάρκειας 1 ώρας), θα παρουσιαστεί το θέμα, αναφέροντας τα καθήκοντα και τις ευθύνες των σχολείων και των υπηρεσιών για την προώθηση της κοινωνικής ένταξης. Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί με την παρουσίαση διαφανειών, με διαγράμματα και χάρτες που επικεντρώνονται στα πιο σημαντικά στοιχεία. Για τις επόμενες 2 ώρες θα υπάρξει ομαδική εργασία. Θα δοθούν ευκαιρίες για τη χρήση διυποκειμενικών μεθόδων μάθησης και κατάρτισης. Θα ενθαρρυνθεί η συζήτηση και η άποψη ότι το ίδιο πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί και να λυθεί με διάφορους τρόπους. Ο στόχος της ομαδικής εργασίας και της συζήτησης δεν είναι να διασφαλιστεί ότι οι απόψεις συμπίπτουν, αλλά να βρεθούν απαντήσεις που να λαμβάνουν υπόψη την ιδιαιτερότητα όλων των απόψεων που εκφράστηκαν. Ερωτήσεις επισκόπησης 1. Σύμφωνα με την εμπειρία σας ως εκπαιδευτικοί και γονείς, ποια πιστεύετε ότι είναι τα καθήκοντα και οι ευθύνες των σχολείων και των υπηρεσιών για να κάνουν την προσπάθεια για ένταξη αποτελεσματική; 2. Πώς έχετε βιώσει το σύστημα σχέσεων μεταξύ των διαφόρων εμπλεκομένων ατόμων; 3. Τι είναι ο διάλογος μεταξύ του παιδιού / αγόρι / κορίτσι με Ε.Π.; Πού προτιμάται αυτός ο διάλογος Πώς γίνεται; 4. Έχει το σχολείο και οι υπηρεσίες ένα δομημένο τρόπο εργασίας, χρόνο και χώρο κατάλληλο για την ανάπτυξη του παιδιού / εφήβου; Προτεινόμενη βιβλιογραφία: 8

9 Κεφάλαιο 4 Βελτίωση της κοινωνικής αποδοχής Μαθησιακά αποτελέσματα Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν και θα κατανοήσουν ποιοι από τους μηχανισμούς της κοινωνίας (στο σχολείο, στο σπίτι, στην επαφή με τις κοινωνικές και υγειονομικές υπηρεσίες, κ.λπ.) μπορεί να είναι εμπόδια για την κοινωνική αποδοχή και θα μάθουν τα εργαλεία που μπορούν να αποτρέψουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Οι συμμετέχοντες θα μάθουν ποιοι μηχανισμοί και συναισθήματα μπορεί να κινητοποιηθούν στο παιδί με εγκεφαλική παράλυση, όταν έχει να αντιμετωπίσει αποκλεισμό και στάση μη-αποδοχής από το περιβάλλον, καθώς και τα εργαλεία που μπορούν να αποτρέψουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Περιεχόμενα κεφαλαίου Οι άνθρωποι με αναπηρίες προκαλούν σε μεγάλο βαθμό, θετικά συναισθήματα, όπως η αλληλεγγύη, ο θαυμασμός για τη δύναμη της θέλησής τους, την αποφασιστικότητα που μεταδίδουν και την επιθυμία να είναι χρήσιμοι. Σε γενικές γραμμές οι άνθρωποι αισθάνονται πιο ήρεμοι όταν αντιμετωπίζουν καταστάσεις που θεωρούνται κοντά στο φυσιολογικό. Αλλά υπάρχουν επίσης διαδεδομένα αισθήματα αμηχανίας και αμφιλεγόμενης δυσφορίας. Μερικοί αισθάνονται ακόμη και φοβισμένοι στην ιδέα ότι μπορεί να αντιμετωπίσουν κάποτε τη δυνατότητα να βιώσουν τον ίδιο πόνο. Υπάρχει επίσης έντονη ανησυχία μήπως πληγωθεί ή προσβληθεί το άτομο με αναπηρία από απροσεξία είτε από λόγους είτε από πράξεις. Λίγοι άνθρωποι είναι αδιάφοροι και πιστεύουν ότι είναι ένα πρόβλημα που δεν τους αφορά καθόλου. Ωστόσο, η πλήρης κοινωνική αποδοχή είναι ακόμη περιορισμένη. Η προκατάληψη είναι ισχυρή απέναντι σε όσους δεν θεωρούνται παραγωγικοί και ικανοί να κάνουν μια αποτελεσματική συνεισφορά στην κοινωνία, έτσι η αξία αυτών των ανθρώπων γίνεται αντιληπτή ως κατώτερη. Η εξωτερική όψη επίσης συμβάλλει στην εξαίρεση αυτών των ανθρώπων από αυτό που θεωρείται ως η εικόνα της αισθητικής τελειότητας και ομορφιάς, που πληροί όλες τις προδιαγραφές που προωθούνται από τα μέσα ενημέρωσης, σε τέτοιο βαθμό που ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να αισθάνονται αμηχανία όταν είναι παρέα με άτομα με αναπηρίες. είναι οι κύριες δράσεις που μπορούν να υλοποιηθούν, έτσι ώστε να γίνονται τέτοιες διακρίσεις; Μερικές προτάσεις που πρέπει 9

10 να επιδιωχθούν στο επίπεδο της κοινωνικής πολιτικής είναι οι εξής: ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΑΓΝΟΙΑΣ: το πρώτο βήμα προς την πραγματική κοινωνική αποδοχή της αναπηρίας ξεκινά από τη γνώση που αφορά στερεότυπα και παρεξηγήσεις. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να μιλήσουμε για την αναπηρία, τι σημαίνει, μορφές, προβλήματά, εντάσσοντας αυτή τη συζήτηση σε εκπαιδευτικά προγράμματα. ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΟΤΙ Η ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ: ξεκινώντας από την ιδέα ότι η αναπηρία είναι ένα από τα πιθανά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης κατάστασης, μπορούμε να μιλήσουμε για μια εμπειρία που ο καθένας θα μπορούσε να ζήσει στη ζωή του και ως εκ τούτου θα μπορούσε να θεωρηθεί φυσιολογική. Ο πόνος και η δυστυχία είναι μέρος της ζωής. Το θέμα αυτό δεν αντιμετωπίζεται - ο φόβος ότι μπορεί να πληγωθούμε ή ακόμα και ο φόβος ότι η αναπηρία μπορεί να είναι μέρος της ζωής μας. Είναι σημαντικό να μην υπερβάλλουμε για τον πόνο, αλλά να γνωρίζουμε ότι υπάρχει, και ότι μπορεί να συμβεί στον καθένα, όπως και η αναπηρία. Αυτό είναι πάρα πολύ συχνά γίνεται αντιληπτό μόνο όταν αναπηρία είναι εμφανής. ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΟΔΕΧΤΟΥΜΕ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ, ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ: η πραγματική αδικία που επηρεάζει το άτομο με αναπηρία δεν είναι ο όρος που αναφέρεται σε αυτούς: αναπηρία, μειονεξία, κλπ, αλλά το ότι σπαταλούν την ενέργειά τους για να πάρουν ό, τι θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένο. Εάν το άτομο με αναπηρία ή η οικογένειά τους δεν ενεργοποιηθεί, δεν υπάρχει κάποιος που θα μπορούσε να τους εκπροσωπήσει, δεν ζητούν ούτε καν ρωτούν πολλές φορές, με τον ψευδή φόβο ότι να απαιτείς αυτό που δικαιούσαι, είναι σαν να ζητάς χάρη, και ότι θα γίνει αντιληπτή η «διαφορετικότητα», που έτσι και αλλιώς υπάρχει! ΕΝΤΑΞΤΕ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ: η εργασία είναι σίγουρα ένα βασικό στοιχείο, μέσω της οποίας το άτομο αισθάνεται ενσωματωμένο στην κοινωνία, και χρήσιμο στον κόσμο. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΟΣΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΤΟ ΝΟΜΟ: έτσι ώστε να μην είναι απαιτούνται υπεράνθρωπες προσπάθειες για να χορηγηθεί αυτό που προβλέπεται σε ένα πλαίσιο αλληλεγγύης. 10

11 Λίγοι αναγνωρίζουν τις θυσίες που κάνει ένα άτομο με αναπηρία για να μοιάζει με «κανονικό» άνθρωπο. Η αρχή της αλληλεγγύης έχει επιφέρει μεγάλη βελτίωση, χάρη στους νόμους που μας προστατεύουν, αλλά παρ 'όλα αυτά θα πρέπει πάντα να παλέψει κανείς σκληρά για να πάρει αυτά που προβλέπονται από το νόμο. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΕΜΠΟΔΙΑ: πώς εφαρμόζονται οι νόμοι που επιτρέπουν την απομάκρυνσή τους; Τα άτομα που εργάζονται για την εξάλειψη αυτών των εμποδίων είναι ακόμη σε μεγάλο βαθμό μη ενημερωμένα για τα θέματα της αναπηρίας και της ένταξης. Η αυξημένη ανεξαρτησία ενθαρρύνεται για το άτομο με αναπηρία, ωστόσο, πάντα θεωρείται ότι συνοδεύεται. Προτεινόμενη βιβλιογραφία Erving Goffman, Stigma: Notes on the Management of Spoiled Identity, (Ed. it. by Roberto Giammanco. Stigma. Identity denied. Ombre Corte, Verona, ed. 2003). - Giampiero Griffo Emilio Aristide, "Le parole sono pietre'', In - Schianchi Matthew, La terza nazione del mondo. I disabili tra pregiudizi e realtà, Feltrinelli, Milan,

12 Κεφάλαιο 5 Εκπαιδευτική ένταξη, εφαρμογές εκπαιδευτικής ένταξης και μορφές εκπαιδευτικής ένταξης Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι συμμετέχοντες θα μάθουν και θα πάρουν εργαλεία για την κατασκευή ενός σχολείου με την κατάλληλες αίθουσες και χώρους για όλα τα παιδιά - με ή χωρίς αναπηρία - σε μια ατμόσφαιρα αμοιβαίου σεβασμού των ατομικών δυσκολιών και των διαφορών. Οι συμμετέχοντες θα γνωρίζουν σχετικά με τις δυνατότητες της εναλλακτικής επικοινωνίας και θα μάθουν ο ένας από τον άλλο για άλλα εργαλεία που είναι διαθέσιμα για την ένταξη των παιδιών με εγκεφαλική παράλυση στο σχολείο. Περιεχόμενα κεφαλαίου Η αρχή πίσω από κάθε ορισμό της συμμετοχικής εκπαίδευσης είναι ότι όλοι οι μαθητές θα πρέπει να μαθαίνουν μαζί, ανεξάρτητα από τις δυσκολίες ή τις διαφορές. Κάθε παιδί έχει τη δική του ιστορία, τα μοναδικά τους χαρακτηριστικά, τις δικές του δυσκολίες τους και δυνατότητές. «Αναπηρία δεν είναι ένα πρόβλημα μιας μειοψηφούσας ομάδας εντός της κοινότητας, αλλά μάλλον μια κατάσταση που ο καθένας μπορεί να ζήσει στη διάρκεια της ζωής του" και κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να βρει τις σωστές απαντήσεις στις ανάγκες του, ανεξάρτητα από τη φυσική του, ψυχολογική, κοινωνική και σχεσιακή κατάσταση. Η προσέγγιση στην εκπαίδευση, την αποκατάσταση και την φροντίδα των παιδιών με εγκεφαλική παράλυση θα πρέπει να οριστεί σε ένα συνολικό πλαίσιο που περιλαμβάνει άμεσες παρεμβάσεις για το παιδί και για το περιβάλλον (οικογένεια και σχολείο). Το έργο όλων εκείνων που υποστηρίζουν το παιδί με εγκεφαλική παράλυση (δάσκαλοι, παιδο-νευρολόγος, ψυχίατρος, φυσικοθεραπευτής, λογοθεραπευτής, κοινωνικός λειτουργός) πρέπει να είναι καλά σχεδιασμένο για την προώθηση τόσο της εκπαίδευσης όσο και της αποκατάστασης, της συναισθηματικής και σχεσιακής πλευράς του παιδιού / έφηβου και των γονέων που θα υποστηρίζονται κατά μήκος της διαδρομής ανάπτυξης, η οποία θα φέρει το μαθητή να είναι και συγγραφέας και πρωταγωνιστής της ανάπτυξής του. Ο στόχος της κοινωνικής ένταξης και της εκπαίδευσης αποτελεί προτεραιότητα και δεν θα πρέπει να εξαρτάται από την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων που τέθηκαν προ της θεραπείας. Όπως όλα τα άλλα παιδιά, το παιδί με Ε.Π. πρέπει να κατανοήσει όλες τις πιθανές ευκαιρίες από το περιβάλλον του. Ένα καλά σχεδιασμένο και προετοιμασμένο περιβάλλον (το σχολείο) είναι συχνά ζωτικής σημασίας για την τελική επιτυχία της θεραπείας του ασκείται. Η ένταξη θα πρέπει να είναι ένα από τα βασικά σημεία του Σχεδίου Εκπαίδευσης και να αναγνωρίζεται ως μια αξία που δίνει ποιότητα. Χαρακτηριστικά ενός περιβάλλοντος «για όλους»: - Άνοιγμα προς την ιδέα του «ειδικού κανονικού», - Ευελιξία της οργάνωσης και των προτάσεων εκπαίδευσης, αποκατάστασης, κοινωνικοποίησης 12

13 - Σωστή λειτουργία της συλλογικότητας, - Διεπιστημονική και συντονισμένη δουλειά, - Διαθεσιμότητα ανθρώπινων και υλικών πόρων, - Εκτεταμένα προγράμματα εκπαίδευσης και ειδικευμένο εκπαιδευτικό προσωπικό, - Χρήση της τεχνολογίας και προσαρμοσμένων εργαλείων, Ειδικότερα, στο σχολείο: - Εκπαιδευμένοι και καταρτισμένοι επαγγελματίες (εκπαιδευτικοί, θεραπευτές, κλπ.), - Ενίσχυση της οικογένειας, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας (οι οικογένειες, το πρώτο υποκείμενο εκπαίδευσης, ενδυναμώνονται και καλούνται να συνεργαστούν με το σχολείο σε συνήθεις εκπαιδευτικές δραστηριότητες), - Συνεργασία μεταξύ όλων των ατόμων που εργάζονται για τη σχολική και την κοινωνική ένταξη, - Συμμετοχή του Διευθυντή του σχολείου - Ενίσχυση της συλλογικότητας και της κοινής μέριμνας μεταξύ των δασκάλων - Υποδοχή και αποδοχή συμμαθητών (όχι απόρριψη, αποκλεισμός, κ.λπ.), - Μεθοδολογική προσέγγιση (ατομικές δραστηριότητες, σε ζεύγη, μικρή ομάδα, τάξη) - Χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού και τεχνολογίας - εξάλειψη των αρχιτεκτονικών εμποδίων στο σχολείο Δραστηριότητες Οι δραστηριότητες που προτείνονται στο κεφάλαιο αυτό πρέπει να είναι πειραματικές και καινοτόμοι: Στην πραγματικότητα θέλουμε να πειραματιστούμε με τους δασκάλους και τους γονείς πάνω στο θέμα της ένταξης: (για χρήση σε αίθουσες διδασκαλίας και εξωτερικό περιβάλλον ως παιδαγωγική και εκπαιδευτική εμπειρία). Σημαίνει: Να πειραματιστούμε όλοι σε καταστάσεις αναπηρίας. Η εκπαιδευτική εμπειρία που θα αναπτυχθεί θα μετακινήσει την προσοχή από το μαθητή με Ε.Π. (με τις δυσκολίες και τους περιορισμούς του) στο γενικότερο πλαίσιο. Αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να ειδωθεί ως περιβάλλον και υλικό, όπως συμμαθητές / ομάδα. Ένταξη πρώτα απ 'όλα σημαίνει η δημιουργία ενός φιλόξενου περιβάλλοντος που ευνοεί την ενσωμάτωση του με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες: ένα περιβάλλον όπου θα είναι δυνατό να δημιουργήσει σχέσεις, στενές φιλίες και να αναπτύξει το διάλογο και την επικοινωνία. Ερωτήσεις επισκόπησης 1. Προσπαθήστε να μιμηθείτε καταστάσεις κινητικής αναπηρίας αποφεύγοντας τη χρήση του κυρίαρχου χεριού (ατομικά παιχνίδια / ομάδες, εκπαιδευτικές / διδακτικές δραστηριότητες) 2. Προσπαθήστε να σχεδιάσετε και να χρωματίσετε φορώντας ένα μεγάλο γάντι ή χρησιμοποιώντας κάτι άλλο που εμποδίζει τις κινήσεις σας. 3. Γράψτε σε στενά περιθώρια, με σεβασμό στις γραμμές και στα τετράγωνα, χρησιμοποιώντας κάτι άλλο που εμποδίζει τις κινήσεις σας. 13

14 4. Σχεδιάστε με χάρακα και μοιρογνωμόνιο, χρησιμοποιήστε αριθμομηχανή φορώντας γάντια, ή δένοντας τα δάχτυλά σας 5. Σχεδιάστε με το πόδι σας 6. Παίξτε μπάσκετ σε αναπηρικό αμαξίδιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία: 14

15 Κεφάλαιο 6 Η λογική της ενσωμάτωσης Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι συμμετέχοντες θα αναγνωρίσουν τη σημασία μιας καλά σχεδιασμένης στρατηγικής ένταξης και σχεδίου ένταξης, αν ο στόχος είναι η σχολική εκπαίδευση να είναι μια επιτυχία για όλα τα παιδιά. Οι συμμετέχοντες θα κατανοήσουν τη σημασία μιας πολύ συνειδητής στρατηγικής για την διασφάλιση ότι οι εκπαιδευτικοί είναι καλά εκπαιδευμένοι στον τομέα της κοινωνικής ένταξης, και θα μάθουν τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ γονέων και σχολείου. Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν την αξία της υποστήριξης των παιδιών για να ενταχθούν σε μια κοινωνία με παιδιά με διαφορές και με διαφορετικές δυσκολίες. Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν την αξία ενός σχολικού συστήματος που προωθεί την ένταξη ως έναν τρόπο που θα εξασφαλίσει την συμμετοχική και δημοκρατική κοινωνία για όλους τους πολίτες, σε όλα τα επίπεδα και από όλα τα μέρη της κοινωνίας. Περιεχόμενα κεφαλαίου Η ένταξη είναι μια δυναμική και συνεχής διαδικασία στην οποία οι κοινωνικές και επαγγελματικές σχέσεις αυξάνουν τις δυνατότητες της παρουσίας, την αίσθηση της συντροφικότητας, την ενεργό συμμετοχή και τον υψηλό βαθμό μάθησης για όλα τα παιδιά. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε επαγγελματικές και κοινωνικές ομάδες, εφ 'όσον αυτό έχει νόημα για το συγκεκριμένο παιδί και την ομάδα ως σύνολο. Το παιδί έχει το δικαίωμα να ακούγεται και να αισθάνεται ότι αναγνωρίζεται. Το κύριο καθήκον είναι να δούμε ότι όλα τα παιδιά αισθάνονται καλά και έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν τις κοινωνικές και επαγγελματικές σχέσεις στις οποίες συμμετέχουν, καθώς και ότι είναι σε θέση να αναπτύσσουν καλές σχέσεις μεταξύ τους. Όμως όσο πιο πολλά παιδιά είναι δυνατόν θα πρέπει να παρακολουθούν το κανονικό σχολείο, προκειμένου να παραμείνουν στις συνήθεις υπηρεσίες που προσφέρονται στην τοπική κοινωνία και να παραμείνουν μέρος της κοινωνίας. Η πρόθεση αυτή μπορεί να επιτευχθεί μέσω διαφοροποιημένων παιδαγωγικών στρατηγικών και τη διδασκαλία, προσαρμοσμένη στο συγκεκριμένο παιδί, ενώ η συνεργασία μεταξύ των διαφόρων επαγγελματιών θα υποστηρίξει την καλύτερη δυνατή στρατηγική για το παιδί. Μια συμμετοχική παιδαγωγική απαιτεί τα παιδιά να μαθαίνουν από τις διαφορές τους - και από αυτούς που έχουν δυσκολίες, ως συνέπεια μιας αναπηρίας όπως η Ε.Π.. Αυτό παρουσιάζει συγκεκριμένες απαιτήσεις για τους επαγγελματίες - πρέπει να γνωρίζουν πολύ καλά το δικό τους ρόλο στην καθημερινή ζωή στο σχολείο - πώς μπορεί ο κάθε δάσκαλος να συμβάλλει στο γεγονός ότι όλα τα παιδιά πρέπει να ωφεληθούν από την κοινωνία; Η δήλωση της Σαλαμάνκα τονίζει ότι ένα συμμετοχικό σχολείο είναι η βάση για την ανάπτυξη μιας συμμετοχικής και δημοκρατικής κοινωνίας για όλους τους πολίτες, σε όλα τα επίπεδα, και από όλα τα μέρη της κοινωνίας. Συνεπώς, η σωστή ένταξη θα πρέπει να φροντίσει να καλλιεργήσει συμμετοχικές ομάδες μεταξύ των παιδιών, στο σχολείο, στις δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου, ως βάση για την ανάπτυξη μιας δημοκρατικής κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. Ένταξη είναι ένας τρόπος θεώρησης των ανθρώπων και της κοινωνίας των πολιτών - όχι μέθοδος ή έννοια. Πρόκειται για το δικαίωμα όλων των παιδιών να συμπεριληφθούν, να νοιώσουν ότι 15

16 συμμετέχουν και να είναι σε θέση να συμβάλλουν και να ωφεληθούν από τις σχέσεις στις οποίες συμμετέχουν. Οι ομάδες είναι δυναμικές σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, που ο ένας στον άλλο, και οι διαφορές θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως δύναμη και ένα καλό στοιχείο για την ανάπτυξη της δυναμικών ομάδων για όλα τα παιδιά. Προτεινόμενη βιβλιογραφία: 16

17 Κεφάλαιο 7 Εφαρμογές ένταξης ανά εκπαιδευτικό επίπεδο Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν ποιες πτυχές στην παιδική ηλικία είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη κατά την εργασία για την ένταξη στο σχολείο. Θα γνωρίζουν ποια θέματα είναι πρωταρχικής σημασίας και ποια είναι δευτερεύουσας. Περιεχόμενο κεφαλαίου Παιδική ηλικία Διευκόλυνση της χρήσης των επιχειρησιακών μεθόδων Σημασία στην ψυχο-κινητική εργασία, Τόνωση της έκφρασης μέσα από όλες τις γλώσσες, Προώθηση της κοινωνικής ζωής που χαρακτηρίζεται από ειρηνική κοινωνικότητα, Προώθηση της αποδοχής της διαφορετικότητας Πρωτεύοντα θέματα Διευκόλυνση της χρήσης των επιχειρησιακών μεθόδων Λάβετε υπόψη την καμπύλη μάθησης που απαιτείται από όλους τους μαθητές, Θυμηθείτε εμπειρίες και θέματα της καθημερινής ζωής, Προώθηση της αποδοχής της διαφορετικότητας Παροχή ενός περιβάλλοντος που είναι ταυτόχρονα τονωτικό, ειρηνικό και ευνοϊκό για θετικές σχέσεις μεταξύ των μαθητών Δευτερεύοντα θέματα Προώθηση της συνεργατικής μάθησης, Χρήση της τεχνολογίας και των πολυμέσων, Αντιμετώπιση των αρνητικών αντιλήψεων των συνομηλίκων για μαθητές με αναπηρίες, αλλοδαπούς, παιδιά με προβλήματα Ενεργός συμμετοχή του μαθητή σε μια διαδικασία που συνδέει τη γνώση με την εμπειρία Οργάνωση της απαιτούμενης υποστήριξης, Σχεδιασμός παρεμβάσεων με τα τοπικά δίκτυα Προώθηση της αποδοχής της διαφορετικότητας Δραστηριότητες Στο κεφάλαιο αυτό αφιερώνεται μία ώρα και τριάντα λεπτά. Στο πρώτο μέρος (περίπου μισή ώρα) θα παρουσιαστεί το θέμα, υποδεικνύοντας την ένταξη των προτάσεων σε κάθε εκπαιδευτικό επίπεδο. Το μάθημα θα γίνει με παρουσίαση διαφανειών, κάνοντας χρήση διαγραμμάτων και χαρτών για την επικέντρωση στα πιο σημαντικά σημεία. Για την επόμενη ώρα θα υπάρξει ομαδική εργασία. Θα δοθεί η ευκαιρία για την εφαρμογή διυποκειμενικών μεθόδων μάθησης και κατάρτισης. Θα ενθαρρυνθεί η συζήτηση και η άποψη ότι το 17

18 ίδιο πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί και να λυθεί με διάφορους τρόπους. Ο στόχος της ομαδικής εργασίας και της συζήτησης δεν είναι να διασφαλιστεί ότι οι απόψεις συμπίπτουν, αλλά να βρεθούν απαντήσεις που να λαμβάνουν υπόψη την ιδιαιτερότητα όλων των απόψεων που εκφράστηκαν. Ερωτήσεις επισκόπησης 1. Ποια είναι η σχέση μεταξύ των συμμαθητών και του παιδιού με Ε.Π.; 2. Ποιες παρεμβάσεις επηρεάζουν περισσότερο την απόκτηση των δεξιοτήτων του παιδιού; 3. σε σχέση με την ηλικία του παιδιού σας ή του μαθητή σας, ποιες πιστεύετε ότι είναι οι πιο σημαντικές ανάγκες και επιθυμίες του; 4. Πώς έχει γίνει μέχρι στιγμής το έργο για να δώσει συνέχεια στη διαδικασία της ένταξης; Υπάρχει οριζόντια συνοχή (μεταξύ των διαφόρων τμημάτων) και κατακόρυφη συνοχή (μεταξύ των τάξεων του σχολείου); 5. Έχει φτιαχτεί ένα κοινό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το παιδί / μαθητή με Ε.Π. ή υπήρξε ένα ξεχωριστό πρόγραμμα και έλλειψη χωρικών παρεμβάσεων; Προτεινόμενη βιβλιογραφία: clusion_preschool.htm 18

19 Κεφάλαιο 8 Προσανατολισμός Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι συμμετέχοντες θα γνωρίζουν τα σημαντικά σημεία (ορόσημα) στη διάρκεια της σχολικής ζωής ενός παιδιού με Ε.Π., όπου θα πρέπει να παρθούν αποφάσεις προκειμένου να μπορέσει ο μαθητής να ακολουθήσει την ενδεδειγμένη διαδρομή για περαιτέρω εκπαίδευση - λαμβάνοντας υπόψη τις ικανότητες και τις δυνατότητες του. Περιεχόμενα κεφαλαίου: Όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, η μετάβαση από την δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε κάποιο είδος μετα-δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, όπως οι τεχνικές σχολές, τα κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης και επιμόρφωσης, κλπ., απαιτεί περισσότερο προγραμματισμό, όταν πρόκειται για ένα παιδί ή νεαρό άτομο με Ε.Π.. Πολλά σημαντικά ζητήματα πρέπει να ληφθούν υπόψη, όπως η φυσική και ψυχολογική υποστήριξη, η οικονομική κατάσταση, η μεταφορά και ούτω καθεξής. Από τη μία πλευρά, ο Υψηλός Επίτροπος του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα αναφέρει ότι «τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα στην εκπαίδευση». Με σκοπό την υλοποίηση αυτού του δικαιώματος χωρίς διακρίσεις και βάσει των ίσων ευκαιριών θα πρέπει να «εξασφαλίζεται ένα εκπαιδευτικό σύστημα χωρίς αποκλεισμούς σε όλα τα επίπεδα και στη δια βίου μάθηση". Αναφέρεται επίσης ότι στα άτομα με αναπηρίες, όπως η Ε.Π., θα πρέπει να προσφέρονται δυνατότητες πλήρους αξιοποίησης της προσωπικότητας τους, των ταλέντων και της δημιουργικότητάς τους, καθώς και των πνευματικών και σωματικών τους ικανοτήτων. Πρέπει να εξασφαλίζεται ότι τα άτομα με αναπηρία δεν αποκλείονται από το γενικό εκπαιδευτικό σύστημα λόγω αναπηρίας, καθώς και ότι τα παιδιά με αναπηρίες δεν αποκλείονται από τη δωρεάν και υποχρεωτική εκπαίδευση ή από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, λόγω της αναπηρίας των. Οι ανάγκες του ατόμου θα πρέπει να καλύπτονται σε εύλογα πλαίσια. Τα άτομα με αναπηρίες θα πρέπει να λαμβάνουν την απαιτούμενη υποστήριξη, εντός του γενικού εκπαιδευτικού συστήματος, ώστε να διευκολύνεται η αποτελεσματική εκπαίδευσή τους. Παρά τη δήλωση αυτή, η πραγματικότητα φαίνεται διαφορετική. Δεν είναι εύκολο να βρεθούν ακριβή στατιστικά στοιχεία σχετικά με την κατάσταση των ενήλικων ατόμων με εγκεφαλική παράλυση, όταν πρόκειται για την εκπαίδευση. Η Δανία αποτελεί εξαίρεση. Στη Δανία υπάρχει μητρώο για την εγκεφαλική παράλυση στο οποίο καταχωρούνται όλα τα άτομα που διαγιγνώσκονται με εγκεφαλική παράλυση. Αυτό καθιστά δυνατή τη διεξαγωγή έρευνας με βάση έγκυρα στατιστικά στοιχεία. Φυσικά, δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι τα δεδομένα από τη Δανία είναι εντελώς όμοια με τα δεδομένα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, αλλά θεωρώντας ότι η Δανία αποτελεί ένα παράδειγμα σχετικού μέσου όρου σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες-εταίρους, οι μελέτες τους μπορεί να είναι ενδιαφέρουσες και να χρησιμεύσουν ως αντικείμενο προβληματισμού. Το 1995, το δανικό μητρώο για την εγκεφαλική παράλυση ανέλυσε την κατάσταση των ατόμων που γεννήθηκαν κατά τα έτη (18-30 ετών). Το υλικό αυτό έδειξε ότι μόνο το 33% είχε κάποια εκπαίδευση πέρα από το δημοτικό σχολείο, μόνο το 29% ήταν αυτοεξυπηρετούμενο και το 19

20 70% βρισκόταν στο χαμηλότερο εισοδηματικό κλιμάκιο. Καμιά από αυτές τις καταστάσεις δεν εξαρτιόταν από το βαθμό κινητικής αναπηρίας. Μια άλλη μελέτη με βάση το ίδιο πάλι μητρώο, σε σχέση με το μορφωτικό επίπεδο, έδειξε ότι από 28 άνδρες και γυναίκες, ετών, με μέσο όρο ηλικίας τα 33,2 έτη, παρά το γεγονός ότι το 28,6% των συμμετεχόντων στη μελέτη έλαβε δευτεροβάθμια εκπαίδευση και το 32,1% πέρασε με επιτυχία εξετάσεις στο τέλος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι μισοί δεν έλαβαν ποτέ καμία περαιτέρω εκπαίδευση. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι, παρά τις καλές προθέσεις των δηλώσεων του ΟΗΕ, εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος να διανυθεί, μέχρι αυτές να ισχύσουν για τους νέους ανθρώπους με εγκεφαλική παράλυση. Η βασική ιδέα αυτού του κεφαλαίου είναι να παρουσιάσει τη διαφορά ανάμεσα στις καλές προθέσεις της παγκόσμιας κοινότητας και της πραγματικότητας σε μια συγκεκριμένη χώρα, να επισημάνει τους στόχους που δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί και να δώσει την ευκαιρία στους συμμετέχοντες να συζητήσουν για ποια εμπόδια πρέπει να ξεπεραστούν, τι πρέπει να γίνει και με ποια εργαλεία για την ένταξη και αποδοχή από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και μετά. Δραστηριότητες Στο κεφάλαιο αυτό αφιερώνονται τρεις ώρες. Στο πρώτο μέρος (δύο ώρες) θα παρουσιαστεί το θέμα, υποδεικνύοντας τις διάφορες εφαρμογές της ένταξης στην εκπαίδευση. Το μάθημα θα γίνει με παρουσίαση διαφανειών, κάνοντας χρήση διαγραμμάτων και χαρτών για την επικέντρωση στα πιο σημαντικά σημεία. Για την επόμενη ώρα θα υπάρξει ομαδική εργασία. Θα δοθεί η ευκαιρία για την εφαρμογή διυποκειμενικών μεθόδων μάθησης και κατάρτισης. Θα ενθαρρυνθεί η συζήτηση και η άποψη ότι το ίδιο πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί και να λυθεί με διάφορους τρόπους. Ο στόχος της ομαδικής εργασίας και της συζήτησης δεν είναι να διασφαλιστεί ότι οι απόψεις συμπίπτουν, αλλά να βρεθούν απαντήσεις που να λαμβάνουν υπόψη την ιδιαιτερότητα όλων των απόψεων που εκφράστηκαν. Ερωτήσεις επισκόπησης 1. Είναι ο προσανατολισμός μια συνεχής διαδικασία ή μια έκφραση μεμονωμένων στιγμών στην καθημερινή σχολική ζωή του μαθητή με Ε.Π.; 2. Τι σημαίνει λοιπόν ο προσανατολισμός για ένα μαθητή με Ε.Π.; Ποιες είναι οι σημαντικές πτυχές μιας οργανωμένης δράσης; 3. Το Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης έχει συσταθεί για να προσανατολίσει επίσης τους μαθητές; Είναι δυνατόν να μετατραπεί από ένα σχέδιο βραχυπρόθεσμο σε ένα σχέδιο δια βίου διάρκειας; 4. Ποιο είδος παρέμβασης από πλευράς δασκάλων, οικογένειας και κοινωνικής υπηρεσίας είναι απαραίτητο; 20

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Karina Riiskjaer Raun Mette Kliim-Due Betina Rasmussen Peder Esben Bilde Kirsten Caesar Petersen

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Εισηγητές: Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ Ανδρέας Θεοδωρίδης, Διευθυντής Σχολείου Ανδρέας Κυθραιώτης, Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Development of Supportive Packages for Parents and Teachers of Children with Cerebral Palsy (3-18 years age group)

Development of Supportive Packages for Parents and Teachers of Children with Cerebral Palsy (3-18 years age group) ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ (ΗΛΙΚΙΑΣ 3-18 ΕΤΩΝ) Ανάπτυξη Υποστηρικτικών Πακέτων για Γονείς και ασκάλους Παιδιών µε εγκεφαλική παράλυση (ηλικίας 03-18

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Εσπερίδα «Προτάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα» Ρόδος, 22 Μαρτίου 2012 Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Γ. Κανελλαΐδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Νομικά και οικονομικά θέματα. Επιμέλεια. Miguel Santos. Συγγραφείς Pîrvu IONICĂ Luminiţa OPREA

Οδηγός Εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Νομικά και οικονομικά θέματα. Επιμέλεια. Miguel Santos. Συγγραφείς Pîrvu IONICĂ Luminiţa OPREA Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Νομικά και οικονομικά θέματα Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Pîrvu IONICĂ Luminiţa OPREA ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Εκπαιδευτική ενότητα Νομικά και οικονομικά θέματα Αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 «Ευαισθητοποίηση των μαθητών κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και προώθηση της ισότητας και του σεβασμού, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 Λύκειο Λατσιών Αλέξανδρος Ταμπάκης Εκπαιδευτής Ε.Κ. Εισαγωγή 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Κείμενο Τρίτη ηλικία

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Κείμενο Τρίτη ηλικία ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Τρίτη ηλικία Η «τρίτη ηλικία» ή τα γηρατειά είναι μια συνεχιζόμενη και εξελισσόμενη διαδικασία, που αρχίζει σε διαφορετική στιγμή και εξελίσσεται με διαφορετικό ρυθμό. Ακόμη,

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Γεώργιος Κοντορίνης, Δημοτικός Σύμβουλος Solna, Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη ΗπόληSolna

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό πλαίσιο έργου ESTEP

Eπιμορφωτικό πλαίσιο έργου ESTEP Eπιμορφωτικό πλαίσιο έργου ESTEP Ενίσχυση της αποτελεσματικής συμμετοχής των γονέων μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης Birmingham City University 1. Εισαγωγή Το E-STEP στοχεύει στην ανάπτυξη, την εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων Αγαπητά μέλη του BITSE, Όλοι μας έχουμε άτυπα προσωπικά δίκτυα στη ζωή μας. Έχουμε ανθρώπους στους οποίους βασιζόμαστε, εμπιστευόμαστε, καθώς και ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή).

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 [Η φιλία] Τα παιδιά ωφελούνται πολύ από στενές φιλικές σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι φιλίες τα βοηθούν να συνειδητοποιήσουν κοινωνικές έννοιες, να συνυπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Διαταραχές Συμπεριφοράς Ο όρος σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία 3 Δεκεμβρίου 2014 Ας παραδειγματιστούμε από έναν κινέζικο μύθο: «Μια γριά κάθε πρωί κουβαλούσε νερό στο σπίτι της από το κοντινό πηγάδι με δύο δοχεία δεμένα στις δύο

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ. Αριθµός έγκρισης 2010-3292/001-001

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ. Αριθµός έγκρισης 2010-3292/001-001 ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ Ανάπτυξη Πακέτων Κατάρτισης για την Υποστήριξη Γονέων και Εκπαιδευτικών Παιδιών µε Εγκεφαλική Παράλυση ( 3-18 ετών) Αριθµός έγκρισης 2010-3292/001-001 Εισαγωγή Το έντυπο αυτό είναι ο

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Muster-Fragebogen allgemeinbildende Schule Αγαπητοί γονείς, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώνουμε συνεχώς την ποιότητα της εργασίας μας στο σχολείο. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Breaking Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Πώς θα την προσεγγίσετε; Γυναίκα 57 ετών πρόσφατα υποβλήθηκε σε κολονοσκόπηση. Κατά την εξέταση βρέθηκε μάζα μεγέθους 2cm

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα