Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Γεώργιος Θεοχαρίδης ΑΜ: 159 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ. Καραμπελιώτη Τριάδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Γεώργιος Θεοχαρίδης ΑΜ: 159 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ. Καραμπελιώτη Τριάδα"

Transcript

1 Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Γεώργιος Θεοχαρίδης ΑΜ: 159 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Καραμπελιώτη Τριάδα Εκπονηθείσα πτυχιακή εργασία απαραίτητη για την κτήση του βασικού πτυχίου

2 Το Νευρικό Σύστημα Πρόλογος Η ανατομία του νευρικού συστήματος και η παθολογοφυσιολογία του καρκίνου είναι δύο από τα δυσκολότερα και πιο δυσνόητα κεφάλαια των ιατρικών επιστημών. Η παρούσα πτυχιακή εργασία απευθύνεται κυρίως σε φοιτητές της Νοσηλευτικής, οι οποίοι θέλουν να αποκτήσουν ένα πιο επιμελημένο και εμπεριστατωμένο γνωστικό υπόβαθρο σε σχέση με αυτά τα δύο θέματα. Απευθύνεται επίσης σε φοιτητές της Ιατρικής, οι οποίοι θέλουν να κάνουν μία γρήγορη επανάληψη, ή να ενισχύσουν τις γνώσεις τους. Ιδιαίτερη φροντίδα δόθηκε στα κεφάλαια που επεξηγούν το νευρικό σύστημα, διότι κρίθηκε απαραίτητο, να κατέχει ο αναγνώστης τις βασικές γνώσεις, που θα του επιτρέψουν, να κατανοήσει τα επόμενα κεφάλαια ευκολότερα. Η αρχή της συντομίας και της περιεκτικότητας εφαρμόστηκαν όσο ήταν δυνατό. Σε πολλές περιπτώσεις όμως θυσιάστηκαν και έγινε εκτενέστερη ανάλυση κάποιων σημείων, για χάρη της σαφήνειας. Οι πίνακες δεν περιέχουν πηγές στη λεζάντα τους, διότι δημιουργήθηκαν από τον συγγραφέα αυτής της εργασίας, μετά από πολυήμερη συλλογή και ταξινόμηση στοιχείων. Το μέγεθος της βιβλιογραφίας είναι ανάλογο της περιεκτικότητας. Περαιτέρω ανάλυση των θεμάτων είναι εφικτή, αλλά πιθανότατα θα ξεπερνούσε το ανώτατο όριο των σελίδων που προβλέπεται για τις πτυχιακές εργασίες, καθώς και το διαθέσιμο χρόνο εκπόνησης. 2

3 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου Εισαγωγή Βασική επιδίωξη αυτής της πτυχιακής εργασίας είναι να αποτελέσει έναν ωφέλιμο και χρήσιμο οδηγό για του φοιτητές της νοσηλευτικής και άλλων φοιτητών, που έχουν θέσει ως στόχο τους, να γίνουν επαγγελματίες υγείας. Αυτή η πτυχιακή εργασία αναλύει και περιγράφει τα ανατομικά στοιχεία του νευρικού συστήματος, κάνοντας χρήση εικόνων όποτε αυτό κρίνεται απαραίτητο για την ευκολότερη κατανόηση της κατηγοριοποίησης των εγκεφαλικών κέντρων. Επιπλέον η εργασία εξηγεί τη σημασία της λέξης καρκίνος, όσο φυσικά αυτό είναι εφικτό, βασισμένη στην υπάρχουσα μέχρι σήμερα βιβλιογραφία, είτε αυτή προέρχεται από επιστημονικά περιοδικά, είτε από βιβλία. Ακόμα εξειδικεύεται στην ανάλυση των πιο συχνά εμφανιζόμενων όγκων του εγκεφάλου, των διαγνωστικών μεθόδων, και τις πιο γνωστές και αποτελεσματικές θεραπείες της νόσου. Το παρόν έγγραφο έχει τρεις στόχους: 1. Να παρέχει έγκυρες πληροφορίες σχετικά με την ανατομία του νευρικού συστήματος, την παθοφυσιολογία του καρκίνου, και τα είδη των εγκεφαλικών όγκων, τις οποίες πρέπει να γνωρίζουν όλοι οι νοσηλευτές, αλλά και γενικότερα οι επαγγελματίες υγείας. 2. Να παρουσιάζει με επιστημονικό ύφος αλλά και παράλληλα λιτό λόγο τις πληροφορίες, έτσι ώστε να είναι κατανοητή και να διευκολύνει τον αναγνώστη. 3. Οι πληροφορίες πρέπει να συνοδεύονται από εικόνες και πίνακες, που θα κάνουν την κατανόηση σαφέστερη, ευκολότερη, και ακριβέστερη, τονίζοντας έτσι τα κυριότερα σημεία. Η παρούσα πτυχιακή εργασία είναι οργανωμένη σε εννέα κεφάλαια. Κάθε κεφάλαιο συνοψίζει και οργανώνει τη μέχρι σήμερα υπάρχουσα βιβλιογραφία. Επίσης κάθε κεφάλαιο είναι πλαισιωμένο με εικόνες και πίνακες σχετικούς με το εκάστοτε θέμα. Η διευκόλυνση της πρόσβασης του κοινωνικού συνόλου σήμερα στις πληροφορίες, αποτελεί ένα βασικό παράγοντα αύξησης των απαιτήσεων 3

4 Το Νευρικό Σύστημα από τους νοσηλευτές. Η ανάγκη για πρόοδο, εκσυγχρονισμό και καλύτερη επιστημονική κατάρτιση είναι επιτακτική στις μέρες μας. Για αυτό το λόγο η νοσηλευτική, όπως και οι άλλες επιστήμες, πρέπει να βαδίσει μπροστά. 4

5 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου Περιεχόμενα Πρόλογος... 2 Εισαγωγή... 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Το Νευρικό Σύστημα Ζωικό Νευρικό Σύστημα Κεντρικό Νευρικό Σύστημα α Εγκέφαλος β Αιμάτωση του εγκεφάλου γ Νωτιαίος Μυελός Περιφερικό Νευρικό Σύστημα α Εγκεφαλονωτιαία γάγγλια β Εγκεφαλονωτιαία νεύρα Φυτικό Νευρικό Σύστημα Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα Παρασυμπαθητικό Νευρικό Σύστημα Θάλαμος, Κωνάριο, Υποθάλαμος και Υπόφυση Συναπτική Διαβίβαση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Ο καρκίνος του εγκεφάλου Εισαγωγή Επιδημιολογία Ταξινόμηση εγκεφαλικών καρκινικών όγκων Γλοιώματα Αστροκύτωμα Ολιγοδενδρογλοίωμα Επενδύμωμα Μηνιγγίωμα Μυελοβλάστωμα Γαγγλιογλοίωμα Σβάννωμα Συμπτώματα εγκεφαλικών όγκων Όγκοι της υπόφυσης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Παράγοντες κινδύνου Ιονίζουσα ακτινοβολία

6 Το Νευρικό Σύστημα 3.2 Χημικοί παράγοντες Ογκογονίδια Αυξητικοί παράγοντες Υποδοχείς αυξητικών παραγόντων Μετατροπείς σήματος Μεταγραφικοί παράγοντες Ρυθμιστές προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου Ογκοκατασταλτικά γονίδια Γονίδια που ελέγχουν την κυτταρική διαίρεση Γονίδια που επιδιορθώνουν το DNA Γονίδια που προκαλούν κυτταρική απόπτωση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Διαγνωστικές εξετάσεις Αξονική τομογραφία Μαγνητική τομογραφία Οσφυονωτιαία παρακέντηση Υπινιακή παρακέντηση Παρακέντηση κοιλιών Κοιλιογραφία Σπινθηρογράφημα εγκεφάλου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Μεταστάσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. Γενικές αρχές ταξινόμησης και σταδιοποίησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Θεραπεία Χειρουργική αντιμετώπιση Προεγχειρητική φροντίδα ασθενούς α. Γενική προεγχειρητική φροντίδα β. Τοπική προεγχειρητική φροντίδα γ Τελική προεγχειρητική φροντίδα Μετεγχειρητική φροντίδα ασθενούς Σίτιση του χειρουργημένου ασθενούς Έγερση του ασθενούς Μετεγχειρητικές επιπλοκές Μετεγχειρητικά προβλήματα χειρουργημένου ασθενούς Πόνος

7 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου Ναυτία και έμεση Αίσθημα δίψας Άγχος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8. Χημειοθεραπεία Μηχανισμοί ανθεκτικότητας στα κυτταροστατικά Ανθεκτικότητα οφειλόμενη σε φαρμακοκινητικούς παράγοντες Ανθεκτικότητα σε πολλά φάρμακα (multidrug resistance-mdr) Χορήγηση των κυτταροστατικών Ενδοφλέβια χορήγηση Άλλες μέθοδοι χορήγησης Κανόνες πρόληψης τοξικότητας Παρενέργειες χημειοθεραπείας Έμεση και ναυτία Μυελοτοξικότητα Αλωπεκία Άλλες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9. Ακτινοθεραπεία Επιπλοκές Βιβλιογραφία

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Το Νευρικό Σύστημα Το νευρικό σύστημα αποτελείται από δύο τμήματα. Το εγκεφαλονωτιαίο ή ζωικό νευρικό σύστημα και το αυτόνομο ή φυτικό νευρικό σύστημα. Το ζωικό νευρικό σύστημα χωρίζεται στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Κ.Ν.Σ.) και στο Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Π.Ν.Σ.). Το φυτικό νευρικό σύστημα χωρίζεται σε δύο τμήματα: το συμπαθητικό και το παρασυμπαθητικό. Η λειτουργική μονάδα του νευρικού συστήματος είναι ο νευρώνας ο οποίος αποτελείται από τους δενδρίτες, το κυτταρικό σώμα, τον άξονα και τα τελικά κομβία. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 10 δισεκατομμύρια νευρώνες σε ολόκληρο το νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα είναι υπεύθυνο για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού. 1.1 Ζωικό Νευρικό Σύστημα Κεντρικό Νευρικό Σύστημα Το Κ.Ν.Σ. αποτελείται από τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Ο εγκέφαλος βρίσκεται μέσα στην κρανιακή κοιλότητα. Ο νωτιαίος μυελός βρίσκεται μέσα στον σπονδυλικό σωλήνα. Περιβάλλονται και προστατεύονται από τις τρεις μήνιγγες η οποίες από έξω προς τα μέσα είναι η σκληρή, η αραχνοειδής και η χοριοειδής. Κύριες λειτουργικές δομές είναι ο εγκεφαλικός φλοιός, η φαιά και η λευκή ουσία. Εκπονηθείσα πτυχιακή εργασία απαραίτητη για την κτήση του βασικού πτυχίου

9 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου α Εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το σπουδαιότερο τμήμα του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Έχει βάρος γραμμάρια. Εμφανίζει άνω και κάτω επιφάνεια δύο πλάγιες επιφάνειες και τέσσερις κοιλίες: οι δύο πλάγιες κοιλίες, η τρίτη κοιλία, και η τέταρτη κοιλία Από την κάτω επιφάνεια εκφύονται οι εγκεφαλικές συζυγίες. Οι πλάγιες επιφάνειες και η άνω επιφάνεια έρχονται σε σχέση με το θόλο του κρανίου και απoτελούν τον εγκεφαλικό φλοιό. Η κλινική ή λειτουργική διαίρεση του εγκεφάλου τον χωρίζει σε τρία τμήματα: τα δύο ημισφαίρια, την παρεγκεφαλίδα και το στέλεχος. Το στέλεχος αποτελείται από τη γέφυρα, τον προμήκη μυελό, τα εγκεφαλικά σκέλη, το τετράδυμο πέταλο με τους βραχίονες του και τους οπτικούς θαλάμους. Μια εμβρυολογική διαίρεση χωρίζει τον εγκέφαλο σε: τελικό, διάμεσο, μέσο, οπίσθιο και έσχατο εγκέφαλο. 9

10 Το Νευρικό Σύστημα Εικόνα 1 Πηγή: Εγκεφαλικός φλοιός Ο εγκεφαλικός φλοιός είναι η κυριότερη δομή του εγκεφάλου εφόσον διαδραματίζει κεντρικό ρόλο σε όλες τις ανώτερες εγκεφαλικές λειτουργίες όπως η μνήμη, η προσοχή, η αντίληψη, η σκέψη, η γλώσσα και η συνείδηση. Τα κύρια γνωρίσματα του φλοιού είναι οι έλικες και οι αύλακες που σχηματίζονται. Κάποιες αύλακες ονομάζονται ολικές όταν αφορούν όλο το πάχος του ημισφαιρίου και κάποιες άλλες φλοιώδεις όταν 10

11 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου περιορίζονται μόνο στο φλοιό. Οι σημαντικότερες αύλακες ή αλλιώς σχισμές είναι: Επιμήκης σχισμή: Χωρίζει τα δύο ημισφαίρια μεταξύ τους Πλάγια σχισμή(του Sylvius): Χωρίζει τον μετωπιαίο λοβό από τον κροταφικό. Αποτελείται από τρεις κλάδους: 1. οπίσθιος κλάδος 2. πρόσθιος οριζόντιος κλάδος 3. πρόσθιος ανιών κλάδος Εγκάρσια σχισμή: Χωρίζει τα ημισφαίρια από την παρεγκεφαλίδα, κάτω από τον ινιακό λοβό Κεντρική αύλακα: Χωρίζει τον μετωπιαίο από τον βρεγματικό λοβό Βρεγματοϊνιακή σχισμή: Χωρίζει τον βρεγματικό από τον ινιακό λοβό Πληκτραία σχισμή: Βρίσκεται μέσα στον ινιακό λοβό Το 90% του εγκεφαλικού φλοιού είναι νεοφλοιός (νεοχιτώνιο). Πρόκειται για φλοιό οργανωμένο σε έξι στιβάδες που εμφανίσθηκε σχετικά πρόσφατα κατά την πορεία της εξέλιξης (Douglas & Martin, 2005). Το αρχαιότερο, φυλογενετικά, μέρος του φλοιού είναι ο ιππόκαμπος. Ο ιππόκαμπος είναι μια σημαντική περιοχή του φλοιού που δεν είναι νεοφλοιός και έχει μόνο τρεις στιβάδες (δείτε Forster, Ahao, & Frotscher, 2006). 11

12 Το Νευρικό Σύστημα Εικόνα 2 Πηγή: https://www.intensivecare.com.cy/teleprometheus/index.php/leksiko/110-a/162- anatomia-egkefalou Φαιά ουσία Η φαιά ουσία αποτελείται από νευρώνες οι οποίοι προσδίδουν το γκρι χρώμα και νευρογλοία. Η νευρογλοία αποτελείται από 3 είδη νευρογλοιακών κυττάρων: τα μικρογλοία, τα αστρογλοία και τους ολιγοδενδρίτες. Η νευρογλοία παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ομοιόστασης και υποστηρίζει τους νευρώνες. Τα κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα της φαιάς ουσίας είναι οι έλικες και οι αύλακες που σχηματίζει καθώς και οι εγκεφαλικοί πυρήνες οι οποίοι βρίσκονται στο εσωτερικό του εγκεφάλου, σχηματίζοντας δομές μέσα στη λευκή ουσία. Η φαιά ουσία εμπερικλείει περιοχές του εγκεφάλου που συμμετέχουν στον έλεγχο των μυών, την αντίληψη των αισθήσεων, τη μνήμη, την ομιλία, τα συναισθήματα, τον αυτοέλεγχο και τη λήψη αποφάσεων. 12

13 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου Λευκή ουσία Η λευκή ουσία αποτελείται από γλοιοκύτταρα και μακριές εμμύελες ίνες. Το λευκό ή ροζ χρώμα πριν ο εγκέφαλος μπεί στη φορμόλη οφείλεται στην μυελίνη που περιβάλλει τους νευράξονες τψν εμμύελων νευρικών ινών και τα τριχοειδή αγγεία. Η μυελίνη είναι λιποειδής ιστός και σχηματίζεται από τα ολιγοδενροκύτταρα στο Κ.Ν.Σ. και από κύτταρα Schwann στο Π.Ν.Σ. Λειτουργεί ως μόνωση της νευρικής ώσης και αυξάνει την ταχύτητα των νευρικών ώσεων. Λειτουργεί δηλαδή σαν δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών ανάμεσα στις περιοχές της φαιάς ουσίας. Τελικός εγκέφαλος Ο τελικός εγκέφαλος αποτελείται από δύο ημισφαίρια τα οποία χωρίζονται μεταξύ τους με το δρέπανο (επιμήκης σχισμή) και από την παρεγκεφαλίδα με το σκηνίδιο (εγκάρσια σχισμή). Σε αυτά τα σημεία εμφανίζονται καταδύσεις της σκληράς μήνιγγος. Τα ημισφαίρια εμφανίζουν τρεις επιφάνειες (άνω, έξω, κάτω), τρία χείλη (έσω, έξω, άνω) και τρεις πόλους (μετωπιαίος, ινιακός, κροταφικός). Τα πιο σημαντικά γνωρίσματά τους είναι οι έλικες και η αύλακες που σχηματίζουν. Τέλος κάθε ημισφαίριο χωρίζεται σε λοβούς. Αυτοί είναι: ο μετωπιαίος, ο βρεγματικός, ο κροταφικός, και ο ινιακός. Οι λοβοί βρίσκονται διατεταγμένοι λοξοειδώς γύρω από τη νήσο του Reil. Διάμεσος εγκέφαλος Ο διάμεσος εγκέφαλος αποτελείται από τους δυο οπτικούς θαλάμους, τον υποθάλαμο, τον επιθάλαμο, το μεταθάλαμο και την τρίτη κοιλία. Οι οπτικοί θάλαμοι αποτελούν δύο μάζες φαιάς ουσίας ωοειδούς σχήματος. Ο υποθάλαμος αποτελείται από τον ιδίως υποθάλαμο (μαστία, φαιό φύμα, μίσχος υπόφυσης, υπόφυση, οπτικό χίασμα, τελικό πέταλο) και την υποθαλάμια χώρα. Ο μεταθάλαμος αποτελείται από το έσω και το έξω γονατώδες σώμα. Ο επιθάλαμος αποτελείται από το επιθηλιακό πέταλο της τρίτης κοιλίας, την επίφυση, το τρίγωνο της ηνίας και τον οπίσθιο σύνδεσμο του εγκεφάλου. 13

14 Το Νευρικό Σύστημα Μέσος εγκέφαλος Ο μέσος εγκέφαλος αποτελείται από το τετράδυμο πέταλο (αυτό αποτελείται από τα άνω και κάτω διδύμια), τα εγκεφαλικά σκέλη και τους βραχίονες του τετραδύμου. Συνδέει την υποθαλάμιο χώρα και τα εγκεφαλικά ημισφαίρια με την παρεγκεφαλίδα και τη γέφυρα και την τρίτη με την τέταρτη κοιλία χάρη στον υδραγωγό του εγκεφάλου. Οπίσθιος εγκέφαλος Ο οπίσθιος εγκέφαλος αποτελείται από τη γέφυρα και την παρεγκεφαλίδα. Η γέφυρα είναι ένα αποπεπλατυσμένο όγκωμα λευκής ουσίας που ενώνεται με τα εγκεφαλικά σκέλη, τον προμήκη μυελό και την παρεγκεφαλίδα και συμβάλλει στο σχηματισμό της τέταρτης κοιλίας. Η παρεγκεφαλίδα είναι ένα αισθητικοκινητικό όργανο υπεύθυνο για τη ρύθμιση της ισορροπίας, των κινήσεων ακριβείας και την ένταση και το χρόνο συστολής των μυών. Η παρεγκεφαλίδα εμφανίζει δύο πλάγια ημισφαίρια και στο κέντρο τον σκώληκα. Έσχατος εγκέφαλος Αποτελείται από τον προμήκη μυελό και είναι το πιο ουραίο τμήμα του εγκεφάλου. Εμφανίζει πολλούς πυρήνες οι οποίοι συμμετέχουν σε πλήθος λειτουργιών όπως ο ύπνος, η κίνηση, η διατήρηση του μυικού τόνου και διάφορα κυκλοφορικά και αναπνευστικά αντανακλαστικά. Ο προμήκης μυελός έχει μήκος περίπου 3 εκατοστά και σχήμα αποπεπλατυσμένου κώνου. Προς τα πάνω έρχεται σε επαφή με τη γέφυρα και προς τα κάτω με τον νωτιαίο μυελό. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τις βασικότερες λειτουργίες του εγκεφάλου στις οποίες εμπλέκεται το κάθε τμήμα του: Πίνακας 1 Τμήμα Λειτουργίες Μετωπιαίος λοβός Σχεδιασμός, οργάνωση, επίλυση προβλημάτων, μνήμη, έλεγχος 14

15 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου ορμών, λήψη αποφάσεων, επιλεκτική προσοχή, έλεγχος συμπεριφοράς και συναισθημάτων Βρεγματικός λοβός Αφομοίωση αισθητικών πληροφοριών από διάφορα μέρη του σώματος, αίσθηση ζεστού και κρύου, αίσθηση προσανατολισμού (πάνω και κάτω), αίσθηση παρουσίας στο χώρο Κροταφικός λοβός Αναγνώριση και ανάλυση του ήχου, κατανόηση και παραγωγή ομιλίας, διάφορες απόψεις της μνήμης Ινιακός λοβός Λήψη και ανάλυση οπτικών πληροφοριών, ανάλυση χρωμάτων και σχημάτων Παρεγκεφαλίδα Ισορροπία, κίνηση, συγχρονισμός κινήσεων, αντίληψη στο χώρο, μυικός τόνος, βάδιση. Εγκεφαλικό στέλεχος Αναπνευστική λειτουργία, καρδιακός ρυθμός, ρύθμιση αρτηριακής πίεσης, κατάποση Υποθάλαμος Ρύθμιση θερμοκρασίας σώματος, αίσθηση πείνας, παραγωγή ρυθμιστικών ορμονών, συμμετέχει στις εναλλαγές της διάθεσης. Ιππόκαμπος Δημιουργία και διατήρηση μνήμης, προσανατολισμός, αντίληψη στο χώρο. 15

16 Το Νευρικό Σύστημα Μήνιγγες Οι μήνιγγες του εγκεφάλου είναι τρεις. Από έξω προς τα μέσα είναι η σκληρά, η αραχνοειδής και η χοριοειδής. Η σκληρά μήνιγγα εμφανίζει σωληνωτές διαμορφώσεις που ονομάζονται φλεβώδεις κόλποι και συμμετέχουν στην αποχέτευση του φλεβικού αίματος του εγκεφάλου. Αποτελείται από δύο πέταλα. Το έξω πέταλο είναι το περιόστεο των οστών του κρανίου. Η σκληρή μήνιγγα προβάλλει προς τον εγκέφαλο σε δύο σημεία: στο δρέπανο του εγκεφάλου και στο σκηνίδιο της παρεγκεφαλίδας. Η αραχνοειδής μήνιγγα είναι διαφανής και λεπτή και δεν έχει αγγεία. Ανάμεσα στην αραχνοειδή και τη σκληρά μήνιγγα υπάρχει ο υποσκληρίδιος χώρος. Η χοριοειδής μήνιγγα βρίσκεται σε άμεση επαφή με τον εγκέφαλο, καταδύεται μέσα στις σχισμές και τις αύλακές του και περιέχει τις αρτηρίες που χορηγούν αίμα στον εγκέφαλο. Ανάμεσα στη χοριοειδή και την αραχνοειδή μήνιγγα υπάρχει ο υπαραχνοειδής χώρος ο οποίος είναι γεμάτος από το εγκεφαλονωτιαίο υγρό β Αιμάτωση του εγκεφάλου Αρτηρίες Ο εγκέφαλος όπως και κάθε άλλο όργανο του σώματος χρειάζεται αίμα για να τραφεί. Η αρτηρίες που χορηγούν αίμα στον εγκέφαλο είναι η βασική αρτηρία και οι δύο έσω καρωτίδες. Η έσω καρωτίδα εμφανίζει μία τραχηλική μοίρα η οποία σχηματίζει τον καρωτιδικό κόλπο. Συνεχίζοντας προς τα επάνω εμφανίζει τη λιθοειδή μοίρα η οποία διερχόμενη από τον καρωτιδικό σωλήνα εισέρχεται στον κρανιακό βόθρο σχηματίζοντας το σιφώνιο της καρωτίδας που έχει σχήμα S (σηραγγώδης μοίρα). Περαιτέρω διαίρεση δίνει την οφθαλμική και την οπίσθια αναστομωτική αρτηρία. Η τελική μοίρα της ονομάζεται εγκεφαλική 16

17 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου μοίρα και διακρίνεται σε πρόσθια εγκεφαλική και μέση εγκεφαλική αρτηρία. Οι έσω καρωτίδες χορηγούν αίμα στο μετωπιαίο και στο βρεγματικό λοβό, στους εγκεφαλικούς πυρήνες, στην άνω και κάτω έλικα του κροτάφου, στην υπόφυση και στο διάμεσο εγκέφαλο. Η βασική αρτηρία είναι συνένωση δύο σπονδυλικών αρτηριών η οποία στο ύψος του χείλους της γέφυρας χωρίζεται στις δύο οπίσθιες εγκεφαλικές αρτηρίες. Αυτές χορηγούν αρτηριακούς κλάδους στο στέλεχος του εγκεφάλου, την παρεγκεφαλίδα, τους ινιακούς λοβούς και στο βασικό τμήμα των κροταφικών λοβών. Αρτηριακός κύκλος (Εξάγωνο του Willis) Το εξάγωνο του Willis συνδέει μεταξύ τους τα αρτηριακά συστήματα των δύο πλευρών του εγκεφάλου. Σχηματίζεται από τις δύο πρόσθιες εγκεφαλικές αρτηρίες, τις έσω καρωτίδες ή τις μέσες εγκεφαλικές αρτηρίες, τις δύο οπίσθιες εγκεφαλικές αρτηρίες, τις οπίσθιες αναστομωτικές αρτηρίες και την πρόσθια αναστομωτική αρτηρία. Το εξάγωνο του Willis εξασφαλίζει την καλή κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο. Φλέβες Το φλεβικό δίκτυο του εγκεφάλου αποτελείται από φλέβες ανεξάρτητες της πορείας των εγκεφαλικών αρτηριών. Το φλεβικό δίκτυο αποτελείται από τρεις ομάδες φλεβών: τις εγκεφαλικές φλέβες, τους κόλπους της σκληρής μήνιγγας, τις εξωκρανιακές φλέβες. Οι εγκεφαλικές φλέβες διακρίνονται σε επιπολής και εν τω βάθει και είναι οι εξής: Οι άνω εγκεφαλικές φλέβες Οι κάτω εγκεφαλικές φλέβες Η επιπολής μέση εγκεφαλική φλέβα 17

18 Το Νευρικό Σύστημα Η βασική φλέβα Η μεγάλη φλέβα του εγκεφάλου Οι άνω φλέβες του ημισφαιρίου της παρεγκεφαλίδας Οι κάτω φλέβες του ημισφαιρίου της παρεγκεφαλίδας Οι οφθαλμικές φλέβες Στον εγκέφαλο δεν υπάρχουν λεμφαγγεία. Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό αποτελεί το μεσοκυττάριο υγρό του εγκεφάλου και αποχετεύεται σε λεμφαγγεία έξω από το εγκεφαλικό κρανίο. Εγκεφαλονωτιαίο Υγρό Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό βρίσκεται στον υπαραχνοειδη χώρο του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού. Ο όγκος του κυμαίνεται από ml και ο ρυθμός παραγωγής του είναι περίπου πενταπλάσιος 800ml/ 24ωρο.Η φυσιολογική πίεσή του είναι (cm H2O). Η παραγωγή του γίνεται από τα χοριοειδή πλέγματα ενώ η απορρόφησή του από τα αραχνοειδή σωμάτια. Οι λειτουργίες του εγκεφαλονωτιαίου υγρού είναι: Η προστασία του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού από εξωτερικές πλήξεις ή ώσεις από την καρδιά και τα αγγεία Η ρύθμιση της ενδοκρανιακής πίεσης Η μεταφορά θρεπτικών ουσιών Η απομάκρυνση άχρηστων ουσιών γ Νωτιαίος Μυελός Ο νωτιαίος μυελός είναι η προς τα κάτω συνέχεια του εγκεφάλου. Καταλαμβάνει τα δύο άνω τριτημόρια του σπονδυλικού σωλήνα. Έχει μήκος 45 εκατοστά κατά μέσο όρο. Οι μήνιγγες που τον περιβάλλουν είναι ίδιες με αυτές του εγκεφάλου. Σε εγκάρσια διατομή, γίνεται αντιληπτό ότι ο νωτιαίος μυελός περιλαμβάνει δύο διακριτές περιοχές μια εσωτερική σχήματος Η στο κέντρο από φαιά ουσία και μια περιφερική από λευκή 18

19 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου ουσία. Η φαιά ουσία αποτελείται κυρίως από κυτταρικά σώματα και αμύελους διάμεσους νευρώνες, ενώ η λευκή ουσία αποτελείται κυρίως από εμμύελους νευράξονες. Ο νωτιαίος μυελός στηρίζεται από τον εγκέφαλο, από το τελικό νημάτιο στον κόκκυγα, από τις ρίζες των νωτιαίων νεύρων και από τον οδοντωτό σύνδεσμο. Εμφανίζει τέσσερις επιμήκεις αύλακες στην εξωτερική επιφάνεια οι οποίες είναι: η πρόσθια και οπίσθια μέση αύλακα και η πρόσθια και οπίσθια πλάγια αύλακα. Από τα πλάγια του νωτιαίου μυελού εκπορεύονται τα νωτιαία νεύρα σε ζεύγη Περιφερικό Νευρικό Σύστημα Το περιφερικό νευρικό σύστημα αποτελείται από τα εγκεφαλονωτιαία γάγγλια και εγκεφαλονωτιαία νεύρα. Συνδέει το κεντρικό νευρικό σύστημα με τα νεύρα α Εγκεφαλονωτιαία γάγγλια Τα εγκεφαλονωτιαία γάγγλια είναι συμπαγή σωμάτια που συνάπτονται με τις οπίσθιες ρίζες των νωτιαίων νεύρων και τις αισθητικές ρίζες των εγκεφαλικών γαγγλίων. Τα γάγγλια αποτελούνται από νευρώνες και περιέχουν ενδοθηλιακά κύτταρα, λευκοκύτταρα, ινοβλάστες, κύτταρα Σβαν και δορυφορικά κύτταρα β Εγκεφαλονωτιαία νεύρα Τα εγκεφαλονωτιαία νεύρα είναι ουσιαστικά δεσμίδες από νευρικές ίνες και ρόλος τους είναι η αγωγή των διεγέρσεων. Ανάλογα με τη φορά των διεγέρσεων διακρίνονται σε κινητικά ή φυγόκεντρα, αισθητικά ή κεντρομόλα και μεικτά. Τα μεικτά έχουν μία αισθητική και μία κινητική μοίρα. Όσα εκφύονται από το νωτιαίο μυελό ονομάζονται νωτιαία νεύρα, ενώ όσα εκφύονται από τον εγκέφαλο ονομάζονται εγκεφαλικά νεύρα. 19

20 Το Νευρικό Σύστημα Νωτιαία νεύρα Πρόκειται για 31 ζεύγη, τα οποία βρίσκονται εντός των μεσοσπονδύλιων τρημάτων. Χωρίζονται σε 8 αυχενικά, 12 θωρακικά, 5 οσφυϊκά, 5 ιερά και 1 κοκκυγικό. Τα νωτιαία νεύρα είναι μεικτά. Τα νωτιαία νεύρα εξερχόμενα του μεσοσπονδυλίου τρήματος χωρίζονται στον πρόσθιο πρωτεύοντα και οπίσθιο πρωτεύοντα κλάδο. Οι πρόσθιοι πρωτεύοντες κλάδοι ενώνονται μεταξύ τους και σχηματίζουν τα νευρικά πλέγματα. Εξαίρεση αποτελούν οι πρόσθιοι πρωτεύοντες κλάδοι των θωρακικών νεύρων. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνονται τα νευρικά πλέγματα και τα νεύρα των οποίων οι αναστομώσεις τα σχηματίζουν. Πίνακας 2 Νευρικό Πλέγμα Αυχενικό πλέγμα Βραχιόνιο πλέγμα Οσφυϊκό πλέγμα Ιερό πλέγμα Αιδοιικό πλέγμα Κοκκυγικό πλέγμα Αναστόμωση Α1-Α4 Α5-Α8 και μοίρα του Θ1 Ο1-Ο4 Ο4 και Ι1-Ι3 Ι3-Ι4 Ι4-Ι5και Κ1 Εγκεφαλικά νεύρα Τα εγκεφαλικά νεύρα είναι 12. Στον πίνακα που ακολουθεί αναφέρονται τα εγκεφαλικά νεύρα, οι κατηγορίες τους και οι κύριες λειτουργίες τους. Πίνακας 3 Εγκεφαλικό Νεύρο Κατηγορία Λειτουργία Οσφρητικό Αισθητικό Μετάδοση της αίσθησης της όσφρησης 20

21 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου Οπτικό Αισθητικό Μετάδοση οπτικών πληροφοριών Κοινό κινητικό Κινητικό Κίνηση οφθαλμικού βολβού και άνω βλεφάρου Τροχηλιακό Κινητικό Κίνηση οφθαλμικού βολβού Τρίδυμο Μεικτό Αισθητική νεύρωση προσώπου και κινητική νεύρωση μασητήριων μυών Απαγωγό Κινητικό Κίνηση οφθαλμικού βολβού Προσωπικό Μεικτό Αίσθηση γεύσης Κίνηση μυών του προσώπου Στατικοακουστικό Αισθητικό Αίσθηση ακοής και ισορροπίας Γλωσσοφαρυγγικό Μεικτό Αίσθηση γεύσης και κίνηση μυών του φάρυγγα Πνευμονογαστρικό Μεικτό Αίσθηση γεύσης Νεύρωση μυών λάρυγγα, φάρυγγα, θωρακικών και κοιλιακών σπλάχνων. Εξυπηρέτηση της κατάποσης και της φώνησης 21

22 Το Νευρικό Σύστημα Παραπληρωματικό Κινητικό Κίνηση στερνοκλειδομαστοειδούς και τραπεζοειδών μυών Υπογλώσσιο Κινητικό Κίνηση μυών της γλώσσας 1.2 Φυτικό Νευρικό Σύστημα Το φυτικό νευρικό σύστημα είναι υπεύθυνο για τις λειτουργίες που δεν υπόκεινται στη βούληση. Νευρώνει λείες μυϊκές ίνες, καρδιακές μυικές ίνες, αδένες και ελέγχει την καρδιακή λειτουργία, την πέψη, και την ούρηση. Το φυτικό νευρικό σύστημα διακρίνεται σε συμπαθητικό και παρασυμπαθητικό σύστημα Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα Το συμπαθητικό ή αλλιώς θωρακοσφυϊκό σύστημα έχει 2 μοίρες, μία κεντρική και μία περιφερική. Αυτές συνδέονται μεταξύ τους με προγαγγλιακές ίνες. Η κεντρική μοίρα βρίσκεται στη φαιά ουσία του νωτιαίου μυελού. Αποτελείται από νευρικά κύτταρα του έξω διάμεσου πυρήνα. Εκτείνεται από το Α8-Ο3 νευροτόμιο. Τα κύρια ανατομικά και λειτουργικά στοιχεία του συμπαθητικού είναι τα γάγγλια, οι προγαγγλιακές ίνες, οι μεταγαγγλιακές ίνες, τα προσπονδυλιακά γάγγλια (βρίσκονται μπροστά στη σπονδυλικη στήλη) και τα περιφερικά γαγγλιοφόρα πλέγματα (σχηματίζονται από μεταγαγγλιακές ίνες οι οποίες ξεκινούν από τα προσπονδυλιακά γάγγλια και δημιουργoύν αναστομώσεις με κλάδους του παρασυμπαθητικού). 22

23 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου Παρασυμπαθητικό Νευρικό Σύστημα Το παρασυμπαθητικό σύστημα χωρίζεται επίσης σε κεντρική και περιφερική μοίρα. Η κεντρική μοίρα του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος αποτελείται από πυρήνες που βρίσκονται στο εγκεφαλικό στέλεχος και το νωτιαίο μυελό και είναι οι εξής: πυρήνας κόρης οφθαλμού, που βρίσκεται στο μέσο εγκέφαλο. δακρυορρινικοί και άνω σιαλικοί πυρήνες, που βρίσκονται στη γέφυρα. κάτω σιαλικό και ραχιαίο πυρήνα του πνευμονογαστρικού (πνευμονοκαρδιοεντερικού), που κατασκηνώνουν στον προμήκη μυελό και από την ιερή μοίρα, αποτελούμενη από κύτταρα, που βρίσκονται στη βάση του πρόσθιου κέρατος του 12-14ου νευροτομίου. Η περιφερική μοίρα του Φυτικού Νευρικού Συστήματος αποτελείται από: Φυτικά γάγγλια Προγαγγλιακές εμμύελες και μεταγαγγλιακές αμύελες ίνες Περιφερικά και γαγγλιοφόρα πλέγματα Το συμπαθητικό και το παρασυμπαθητικό σύστημα έχουν αντίθετες δράσεις και ανατομικές διαφορές ως προς το μέγεθος των προγαγγλιακών ινών και την εξάπλωσή τους (το συμπαθητικό εκτείνεται σε ολόκληρο το σώμα ενώ το παρασυμπαθητικό κυρίως στην καρδιά, τα αγγεία και τα σπλάχνα). 23

24 Το Νευρικό Σύστημα 1.3 Θάλαμος, Κωνάριο, Υποθάλαμος και Υπόφυση Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στο θάλαμο, τον υποθάλαμο, την επίφυση(κωνάριο) και την υπόφυση για την τεράστια συμβολή τους στη ρύθμιση της φυσιολογικής λειτουργίας του ανθρώπινου οργανισμού. Ο θάλαμος είναι ένας νευρικός σχηματισμός, περίπου στη μέση του εγκεφάλου με πολλαπλές λειτουργίες και αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του διεγκεφάλου. Εμφανίζει μεγάλο αριθμό ειδικών και μη-ειδικων πυρήνων που συνδέονται με τον εγκεφαλικό φλοιό και σχετίζονται με τις γενικές και ειδικές αισθήσεις. Η επίφυση (κωνάριο) είναι ένας ενδοκρινής αδένας εντοπισμένος στον υποκονάριο βόθρο, ανάμεσα στο σπληνίο του μεσολοβίου και τα πρόσθια διδύμια. Είναι η μόνη περιοχή στο σώμα με φωτοευαίσθητα κύτταρα. Τα κύτταρα της επίφυσης αφού διεγερθούν από νευρικές ώσεις, μετατρέπουν τη σεροτονίνη σε μελανινοτονίνη. Η επίφυση παίζει σπουδαίο ρόλο στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού και του βιορυθμού καθώς και στην ωρίμανση των γεννητικών αδένων. Ο υποθάλαμος είναι μια μικρή περιοχή κοντά στην τρίτη κοιλία. Σε αυτόν υπάρχει ένας μικρός αριθμός πυρήνων με ποικίλες λειτουργίες. Ο υποθάλαμος μετατρέπει τα νευρικά σήματα σε ορμονικά και ουσιαστικά συνδέει το νευρικό σύστημα με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων με τη βοήθεια της υπόφυσης. Οι βασικότερες λειτουργίες του υποθαλάμου είναι: η ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος ο έλεγχος της πρόσληψης τροφής και νερού ο έλεγχος της σεξουαλικής συμπεριφοράς η ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού η ρύθμιση της καρδιακής λειτουργίας 24

25 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου Όλες αυτές οι λειτουργίες επιτελούνται με την παραγωγή και δράση κάποιων ορμονών. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται οι ορμόνες που εκκρίνονται στον υποθάλαμο και οι λειτουργίες τους: Πίνακας 4 Ορμόνη GHRH (Growth Hormone Releasing Hormone) Σωματοστατίνη GnRH (Gonadotropin Releasing Hormone) TRH (Thyrotropin Releasing Hormone) CRH (Corticotropin Releasing Hormone) Ντοπαμίνη Λειτουργία διεγείρει την έκκριση της αυξητικής ορμόνης της υπόφυσης αναστέλλει την έκκριση της αυξητικής ορμόνη διεγείρει την έκκριση γοναδοτροπινών διεγείρει την έκκριση της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης διεγείρει την έκκριση της φλοιοτρόπου ορμόνης αναστέλλει την έκκριση προλακτίνης Οι παραπάνω ορμόνες ονομάζονται υποφυσιοτρόπες ορμόνες. Ο υποθάλαμος παράγει δύο ακόμα ορμόνες: την βασοπρεσσινη και την ωκυτοκίνη. Αυτές μεταφέρονται στην νευροϋπόφυση από όπου και εκκρίνονται με την υποθαλαμοϋποφυσιακή δεσμίδα. Η ωκυτοκίνη δρα στο θηλασμό προωθώντας το γάλα και στον τοκετό αυξάνοντας τη διάρκεια και τη συστολή των συσπάσεων του μυομητρίου. Η βασοπρεσσίνη η οποία ονομάζεται και αντιδιουρητική (ADH) και η κύρια λειτουργία της είναι η διατήρηση του ισοζυγίου των υγρών και της ωσμωτικής πίεσης. Τέλος η υπόφυση διακρίνεται σε δύο μέρη από λειτουργικής απόψεως, την αδενοϋπόφυση και τη νευροϋπόφυση. Στις ορμόνες της νευροϋπόφυσης έγινε ήδη αναφορα. Στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται οι ορμόνες της αδενοϋπόφυσης και οι κύριες λειτουργίες τους: 25

26 Το Νευρικό Σύστημα Πίνακας 5 Ορμόνη Λειτουργία Αυξητική (GH) προάγει την ανάπτυξη του σώματος, δρα στο μεταβολισμό πρωτεϊνών, υδατανθράκων και λιπών. Θυρεοειδοτρόπος (TSH) προάγει την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών Φλοιοτρόπος (ACTH) διεγείρει το φλοιό των επινεφριδίων και προάγει την παραγωγή αλδοστερόνης και γλυκοκορτικοειδών Ωοθυλακιοτρόπος (FSH) προάγει την ωρίμανση των ωοθυλακίων και των σπερματοκυττάρων Ωχρινοποιητική (LH) προκαλεί ωοθηλακιορρηξία και προάγει την έκκριση οιστρογόνων ή ανδογόνων Προλακτίνη (PRL) προκαλεί υπερπλασία του μαστικού αδένα κατά την κύηση και προάγει την παραγωγή γάλακτος Μελανινοτρόπος (MSH) προάγει την παραγωγή μελανίνης 26

27 Πτυχιακή εργασία του Θεοχαρίδη Γεωργίου Εικόνα 3 Πηγή: 1.4 Συναπτική Διαβίβαση Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στη συναπτική διαβίβαση και τη νευρική σύναψη διότι χάρη σε αυτή μεταφέρονται τα σήματα μεταξύ των νευρικών κυττάρων ή των νευρικών κυττάρων και των εκτελεστικών οργάνων. Αρχικά ένα ερέθισμα στο κύτταρο προκαλεί δυναμικό ενεργείας και εκπολώνει τη μεμβράνη του. Το δυναμικό εκπολώνει τη μεμβράνη του κυττάρου και μόλις φτάσει στην νευρική απόληξη πρέπει να μεταδοθεί. Αυτό γίνεται χάρη στους νευροδιαβιβαστές οι οποίοι διεγείρουν ή αναστέλλουν τη δημιουργία δυναμικού ενεργείας στο μετασυναπτικό νευρώνα. Αναλυτικότερα υπάρχουν δύο είδη νευρώνων στη νευρική σύναψη: ο προσυναπτικός και ο μετασυναπτικός. Ο πρώτος άγει το σήμα ενώ ο δεύτερος το λαμβάνει. Ο προσυναπτικός νευρώνας εμφανίζει το τελικό κομβίο. Στην περιοχή του τελικού κομβίου υπάρχει μεγάλος αριθμός συναπτικών κυστιδίων τα οποία περιέχουν το νευροδιαβιβαστή. Ανάμεσα στον προσυναπτικό και το μετασυναπτικό νευρώνα βρίσκεται η συναπτική σχισμή. Ακολουθώντας την πορεία της νευρικής σύναψης από την αρχή παρατηρούμε: 27

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο. Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο Το νευρικό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Το νευρικό σύστημα Ρυθμίζει τις λειτουργίες των άλλων οργάνων και τις συντονίζει ανάλογα με Τα εξωτερικά και Τα εσωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα θέτει σε επικοινωνία τον οργανισμό μας με τον έξω κόσμο. Μοιάζει με τηλεφωνικό δίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Ανατοµία του Εγκεφάλου

Ανατοµία του Εγκεφάλου Ανατοµία του Εγκεφάλου Κύριες Σχισµές & Αύλακες: 1. Η επιµήκης σχισµή 2. Η εγκάρσια σχισµή 3. Η πλάγια σχισµή (του Sylvius) πρόσθιο οριζόντιο κλαδο πρόσθιο ανιόντα κλάδο οπίσθιο κλάδο 4. Κεντρική αύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ - ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι. ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ Απλή Ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Βρεγµατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Β

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Β ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Β 01/52 Νευρικό σύστηµα Βασικές λειτουργίες Νευρικού συστήµατος 1 Λαµβάνει ερεθίσµατα από το περιβάλλον ή από το εσωτερικό του σώµατος 2. ιεγείρει τους µύες και τους εξωκρινείς αδένες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις) ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ / ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Νευρικό σύστημα (σύντομη θεωρία ερωτήσεις) ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Συμβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία

Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία Οστά κρανίου από το πλάϊ Μετωπιαίο οστό Βρεγματικό οστό Σφηνοειδές οστό Κροταφικό οστό Ηθμοειδές οστό Άνω γνάθος Ινιακό οστό Κάτω γνάθος Οστά από εμπρός Μετωπιαίο οστό Βρεγματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ.

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. «Άγιος Σάββας» 28/9/2010 Κ.Οφ.Κ.Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γνώσεις ενός Οφθαλμιάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των υπόλοιπων συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 Το Νευρικο Συστημα ελεγχει τις σωματικες δραστηριοτητες που απαιτουν ταχυτητα όπως οι μυικες συστολες και η ταχυτητα της εκκρισης

Διαβάστε περισσότερα

Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα

Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα Ρυθµίζουν το µεταβολισµό του ύδατος την έκκριση γάλακτος την αναπαραγωγή τη γαλουχία την αύξηση και εκκριτική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΚΝΣ: πολυσύνθετο σύστηµα πολλές από τις λειτουργίες του αδιευκρίνιστες Πρώτες ανατοµικές µελέτες Αριστοτέλης και Γαληνός

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 3 Η φυσιολογία των γνωστικών διεργασιών Πέτρος Ρούσσος Η νευροψυχολογική βάση των γνωστικών διεργασιών Γνωστική νευροεπιστήμη: μελετάει τους τρόπους με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα

Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα. Το κεντρικό τμήμα του νευρικού συστήματος ονομάζεται κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) και αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ Το στέλεχος του εγκεφάλου υποδιαιρείται σε τρία μέρη: 1. Τον Προμήκη Μυελό 2. Τη Γέφυρα 3. Το Μέσο Εγκέφαλο NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο Εγκέφαλος και ο Νωτιαίος Μυελός περιβάλλονται από (3) τρεις υμένες, τις μήνιγγες : 1. Τη σκληρά μήνιγγα 2. Την αραχνοειδή μήνιγγα

Διαβάστε περισσότερα

Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα

Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα Εισαγωγή Συµπαθητική Φυγόκεντρος Οδός Κεντρική Μοίρα (Εγκεφαλικό Σκέλος) Προγαγγλιακές Ίνες Μεταγαγγλιακές Ίνες Συµπαθητική Κεντροµόλος Οδός Το Συµπαθητικό Στέλεχος ή Συµπαθητική

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ. Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ. Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η παρουσίαση των χαρακτηριστικών της

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟΥ ΥΓΡΟΥ Το ΚΝΣ για να λειτουργεί φυσιολογικά χρειάζεται πολύ σταθερό περιβάλλον Η σταθερότητα αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΙ ΚΟΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΥ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΙ ΚΟΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΥ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΙ ΚΟΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΥ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΚΟΙΛΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟ ΥΓΡΟ Οι κοιλίες του εγκεφάλου είναι οι δύο πλάγιες, η Τρίτη (ή μέση) κοιλία και η τέταρτη

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΦΩΤΗΣ Χ. ΤΖΕΡΜΠΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Στόχοι του μαθήματος Αντίληψη της προέλευσης των αρτηριών της κεφαλής και του τραχήλου.

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Γιατί μιλάμε για συζυγείς κινήσεις των οφθαλμών? Αν τα μάτια δεν παρουσίαζαν «συζυγή», δηλ. σύγχρονη κίνηση θα κινούνταν άσκοπα προς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Όπως συμβαίνει με τη συναπτική διαβίβαση στη νευρομυϊκή σύναψη, σε πολλές μορφές επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων στο κεντρικό νευρικό σύστημα παρεμβαίνουν άμεσα ελεγχόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει»

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» «Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» Γνωστική Νευροεπιστήμη Πώς γίνεται αντιληπτή η αισθητική πληροφορία; Πώς σχηματίζονται οι μνήμες; Πώς μετασχηματίζονται σε λόγο οι αντιλήψεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΣΟΠΛΕΥΡΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ Σχηματίζονται μεταξύ παρακείμενων πλευρών και καταλαμβάνονται από τους μεσοπλεύριους μύες. Έσω θωρακική

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητές: Καργάκου Παναγιώτα Κτενιαδάκη Ειρήνη Τάχας Ευάγγελος Εισηγητής: Κος Πέσχος Δημήτριος

Φοιτητές: Καργάκου Παναγιώτα Κτενιαδάκη Ειρήνη Τάχας Ευάγγελος Εισηγητής: Κος Πέσχος Δημήτριος Φοιτητές: Καργάκου Παναγιώτα Κτενιαδάκη Ειρήνη Τάχας Ευάγγελος Εισηγητής: Κος Πέσχος Δημήτριος ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2013 Ευχαριστίες Πρωτίστως θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον εισηγητή της πτυχιακής μας εργασίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ Άσκηση 1 η 1. Εκδορά τραχήλου 2. Περιτονίες του τραχήλου 3. Έξω σφαγίτιδα φλέβα 4. Δερµατικοί κλάδοι αυχενικοί πλέγµατος 1. Εκδορά θώρακα 2. Θωρακοδελτοειδές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ ΚΑΙ ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Τα οστά είναι μια στερεά μορφή συνδετικού ιστού, σχηματίζουν το μεγαλύτερο μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΙΝΘΗΡΟΓΡΑΦΗΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ - ΚΝΣ Στοιχεία Ανατομίας Φυσιολογίας

ΣΠΙΝΘΗΡΟΓΡΑΦΗΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ - ΚΝΣ Στοιχεία Ανατομίας Φυσιολογίας Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Εγκεφάλου - ΚΝΣ Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογοθεραπείας Τ.Ε.Ι. Ηπείρου-Σ.Ε.Υ.Π. Ιωάννινα

Τμήμα Λογοθεραπείας Τ.Ε.Ι. Ηπείρου-Σ.Ε.Υ.Π. Ιωάννινα Τμήμα Λογοθεραπείας Τ.Ε.Ι. Ηπείρου-Σ.Ε.Υ.Π. Ιωάννινα Πτυχιακή Εργασία Αξιολόγηση και Θεραπεία της Δυσφαγίας στα πλαίσια της Αφασίας Επόπτης: Χριστοδουλίδης Παύλος Σπουδαστές: Γώρου Ουρανία Καπουνάς Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Ο -«NΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ»

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Ο -«NΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Ο -«NΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» 1. Ανάμεσα στις λειτουργίες που φέρει σε πέρας ο εγκέφαλος μας περιλαμβάνονται οι ανώτερες πνευματικές λειτουργίες. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1 Πόσα λίτρα πρόουρο σχηματίζονται ημερησίως; α) 15-18 L β) 1,5-1,7 L γ) 170-180 L δ) 1700-1800 L ε) 100-120 L 2. Ποιο τμήμα του νεφρού ανήκει στον μυελό του νεφρού; α) Τα νεφρικά σωμάτια β) Η κάψα του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα 5o Μάθηµα Αισθητικά Συστήµατα Γραφή Μπράιγ Σωµαταισθητικό Σύστηµα Αισθήσεις:Αφής,Ιδιοδεκτικότητας Πόνου,Θερµοκρασίας Οργάνωση:Ιεραρχική-Παράλληλη Τρείς Νευρώνες:Πρωτοταγής ευτεροταγής Τριτοταγής Ραχιαίο

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΥΧΟΣ 1 ο ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Από το κύτταρο στον οργανισμό 9. Νευρικό σύστημα 10. Αισθητήρια όργανα και αισθήσεις 11. Ενδοκρινείς Αδένες ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΛΟΣΑΚΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες.

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες. Bιοηλεκτρισμός To νευρικό σύστημα Το νευρικό κύτταρο Ηλεκτρικά δυναμικά στον άξονα Δυναμικά δράσης Ο άξονας ως ηλεκτρικό καλώδιο Διάδοση των δυναμικών δράσης Δυναμικά δράσεις στους μύες Δυναμικά επιφανείας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιάκα Σεμινάρια Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής

Μεταπτυχιάκα Σεμινάρια Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής Μεταπτυχιάκα Σεμινάρια Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής Υπο τη αιγίδα της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής (ESPN) Συντονιστής: Σ. Σγούρος, MD, FRCS(SN) Εισαγωγή Το Νοσοκομείο Παίδων «Μητέρα»

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. "ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014"

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014 Λειτουργίες μαστού Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος Στάδια Ανάπτυξης Μαστού εφηβεία ενήλικη εγκυμοσύνη γαλουχία απογαλακτισμός λόβια Θηλαία άλω Θηλή λίπος Γαλακτοφόροι πόροι Μυοεπιθηλιακά κύτταρα (ωκυτοκίνη

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΝΣ (Ι) Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΝΣ (Ι) Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΝΣ (Ι) Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ) ΚΡΑΝΙΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΣΠ.ΣΤΗΛΗ-ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΞΕΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΝΣ (Κρανίου-Εγκεφάλου) Απλές Ακτινογραφίες Υπολογιστική

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία κυττάρων

Επικοινωνία κυττάρων ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Επικοινωνία κυττάρων Σε τοπικό επίπεδο γίνεται μέσω: - μορίων της επιφάνειας τους και - με χασματικές συνάψεις Η επικοινωνία πιο απομακρυσμένων κυττάρων γίνεται μέσω: - έκκρισης χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑΚΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας νοσηρότητας και θνητότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΓΕΝΙΚΑ: Αποτελούν τη μειονότητα των όγκων που απαντώνται στη σπονδυλική στήλη, καθότι οι περισσότεροι είναι αποτέλεσμα μεταστατικής νόσου ή συστηματικής παθήσεως (μυέλωμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Πεπτικό Σύστημα Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Το γαστρεντερικό σύστημα (ΓΕΣ) αποτελείται από τα κοίλα όργανα που εκτείνονται από το στόμα έως τον πρωκτό και τους επικουρικούς αδένες που ευθύνονται για την

Διαβάστε περισσότερα