Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΟΝ ΜΙΚΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΟΝ ΜΙΚΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΤΗ"

Transcript

1 Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΟΝ ΜΙΚΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Πανσεληνάς Ε. Γεώργιος, Εκπαιδευτικός Δ.Ε ΠΕ19, Μεταπτυχιακός Φοιτητής, Π.Τ.Δ.Ε, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Μίνωος 37, Ηράκλειο Κρήτης, Λέξεις Κλειδιά: συλλογικότητα (collaboration), λόγος (talk), λογισμικό γενικών εφαρμογών (general application software), αλληλεπίδραση μεταξύ συνομηλίκων (peer interaction), ελληνικό Γυμνάσιο (Greek High school). Επίπεδο Εκπαίδευσης: Γυμνάσιο για ηλικίες Κατηγορία: Μελέτη Περίπτωσης, Ανίχνευσης (interpretative). «Προκειμένου να αποτιμήσουμε τη μάθηση που επιτυγχάνεται στα υπολογιστικά μαθησιακά περιβάλλοντα, πρέπει να υπερβούμε τη ερευνητική σχεδίαση της εισόδου-εξόδου(input-output) Η προσέγγιση αυτή είναι ανεπαρκής, διότι κάθε μαθησιακή εμπειρία που χρησιμοποιεί τον υπολογιστή, εντάσσεται μέσα σε ένα ευρύτερο διδακτικό-μαθησιακό πλαίσιο.» If we do wish to conduct evaluations of what is learned in computer-based contexts, we must go beyond the inputoutput designs The reason this is inadequate is because any such computer experience is more or less situated in some broader framework of teaching activity. (Crook, 1994, pp. 9) Περίληψη H παρούσα έρευνα προσπαθεί να αποτιμήσει τη μάθηση που λαμβάνει χώρα σε υπολογιστικά μαθησιακά περιβάλλοντα, αναλύοντας την προφορική αλληλεπίδραση μεταξύ των μαθητών, όταν εργάζονται σε συνεργατικές ομάδες εργασίας χρησιμοποιώντας τον μικροϋπολογιστή ως εργαλειοθήκη (Λογισμικό γενικών εφαρμογών). To πλαίσιο αυτό αποτελεί το κυρίαρχο υπολογιστικό μαθησιακό περιβάλλον στο ελληνικό σχολείο. Χρησιμοποιούνται πέντε μαθησιακές δραστηριότητες με τρία είδη λογισμικού, οι οποίες εντάσσονται ομαλά στο σχολικό πρόγραμμα σπουδών. Η έρευνα εξετάζει τη συμμετοχική κατασκευή της γνώσης, η οποία έλαβε χώρα, προκειμένου οι μαθητές να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις των δραστηριοτήτων. Καθορίζεται ο ρόλος του υπολογιστή στη συμμετοχική κατασκευή της γνώσης, ο τρόπος και ο βαθμός επένδυσης των μαθητών σε αυτή, εξετάζονται τα δομικά χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων, ο οργανωτικός κυρίως ρόλος του εκπαιδευτικού, η σύνθεση της ομάδας καθώς και οι αντιλήψεις των παιδιών για την επικοινωνιακή συμπεριφορά τους κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων. Τα αρχικά αποτελέσματα τα οποία ανακοινώνονται, αφορούν στη φύση της δραστηριότητας, που υποστηρίζει το λογισμικό αλλά και που οργανώνει ο εκπαιδευτικός, καθώς και στη «θεμελίωση» και υποστήριξη της συμμετοχικής κατασκευής της γνώσης, η οποία αφορά τους εκπαιδευτικούς και τους σχεδιαστές εκπαιδευτικού λογισμικού. Abstract This paper reports on the evaluation of learning, in terms of interaction, Attained in collaborative computed-assisted learning contexts. Pupils learn in dyads using the computer as a toolbox (General application software). This context is the dominant computer-assisted learning context in Greek High school. Five learning activities took place, using 3 kinds of software. It was of great importance to incorporate these activities thoroughly in the curriculum. This paper evaluates if there was a joint construction of knowledge during these activities and in which way. Besides, we made an effort to designate the role of computer in collaborative construction of knowledge as well as the teacher s role, the impact of group structure and children s conception of the requirements of activity. Finally, there is discussion about the nature of activity supported by software and organized by teachers as well as about the grounding of discussion role educators and software designers may support. 1. Εισαγωγή Μετά την εισαγωγή των υπολογιστών στο σχολικό πρόγραμμα σπουδών, μάλλον λόγω κόστους των υπολογιστών αλλά ίσως και λόγω της κυριαρχίας της λεγόμενης προοδευτικής μαθητοκεντρικής παιδαγωγικής, η οργάνωση της μαθησιακής διαδικασίας ως προς την σύνθεση της τάξης έγινε με ομαδικό τρόπο. Μικρές ομάδες εργασίας (2-3 ατόμων) συγκεντρώνονται μπροστά από έναν υπολογιστή, χρησιμοποιώντας ως εργαλεία μάθησης διάφορα προγράμματα γενικών εφαρμογών (Επεξεργαστές κειμένου, Λογισμικό σχεδίασης, Λογιστικά φύλλα, Συστήματα διαχείρισης βάσεων δεδομένων). Όσο και αν φαίνεται παράξενο, αυτή η έλλειψη υπολογιστών προκάλεσε κάποια εντυπωσιακά για τη σχολική πραγματικότητα αποτελέσματα. Ο υπολογιστής ο οποίος από πολλούς κατηγορήθηκε ως εργαλείο ακατάλληλο για μάθηση, διότι αποξενώνει τα παιδιά, έγινε η αιτία να δημιουργηθεί ένα εντελώς καινούργιο μαθησιακό περιβάλλον. «Αλλάζουν οι δομές της επικοινωνίας και οι κοινωνικές σχέσεις μέσα στην τάξη, όπως αλλάζει -λόγω της διαμεσολάβησης του ίδιου του υπολογιστή - ο ρόλος του καθηγητή» (Ράπτης και Ράπτη, 1996). Κατ αυτόν τον τρόπο αυξήθηκε η ικανοποίηση του μαθητή κατά τη μαθησιακή διαδικασία, δημιουργήθηκε κλίμα αλληλοβοήθειας, ενώ η συμμετοχή των μαθητών αυξήθηκε σημαντικά σε σχέση με τον παραδοσιακό μετωπικό τρόπο διδασκαλίας και μάθησης. 400

2 Με ποιο τρόπο όμως μπορούμε να δούμε αυτή την αυξημένη συμμετοχή; Διαθέτουν, άραγε, οι ζωντανές συζητήσεις μπροστά από τον υπολογιστή κάποιο γνωστικό περιεχόμενο; Είναι δηλαδή γνωστικά παραγωγικές αυτού του είδους οι αλληλεπιδράσεις; Αν ναι πότε και με ποιο τρόπο; Προκειμένου να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα πρέπει να προβούμε σε κάποιες θεωρητικές παραδοχές και να θέσουμε ένα θεωρητικό πλαίσιο το οποίο θα μας δώσει τη δυνατότητα αποτίμησης της διαδικασίας κατασκευής της γνώσης. Ένα πλαίσιο που θα είναι ευαίσθητο στις συγκεκριμένες συνθήκες της δραστηριότητας, καθώς και στη χρονική/ιστορική εξέλιξη των νοημάτων που αναπτύσσονται στα συγκεκριμένα υπολογιστικά μαθησιακά περιβάλλοντα. 2. Ένα κοινωνικο-πολιτιστικό θεωρητικό πλαίσιο αποτίμησης της μάθησης σε υπολογιστικά μαθησιακά περιβάλλοντα 2.1 Η συμμετοχική κατασκευή της γνώσης στην αλληλεπίδραση μεταξύ συνομηλίκων μαθητών Η συγκεκριμένη κοινωνικο-πολιτιστική προσέγγιση έχει την καταγωγή της στο Ρώσο εκπαιδευτικό ψυχολόγο Vygotsky, τα σημαντικότερα έργα του οποίου μεταφράστηκαν και στα Ελληνικά (1993,1997). Πολύ αργότερα από το θάνατό του, οι θέσεις του αποτέλεσαν το πλαίσιο αναφοράς και ανάπτυξης της σύγχρονης προσέγγισης στη μάθηση, του κοινωνικού κονστρακτιβισμού (Wertsch 1984, Rogoff 1990, Bruner 1985, Cole 1974, Edwards & Mercer 1987, Crook 1994). Αυτή η θεωρία αμφισβητεί τη δυνατότητα των παιδιών να ανακαλύπτουν μόνα τους τη γνώση σε δραστηριότητες κατάλληλα σχεδιασμένες, χωρίς να δίνεται ιδιαίτερη σημασία στην κοινωνική αλληλεπίδραση μεταξύ ενός πιο έμπειρου ενήλικα (δάσκαλος) και ενός λιγότερο έμπειρου μαθητή. Έτσι ενώ η λεγόμενη προοδευτική ψυχολογία, που έχει την καταγωγή της στην δουλειά του Piaget (1970), δίνει ιδιαίτερη σημασία στην αυτενέργεια και δράση των παιδιών, αμελεί ή συχνά υποτιμά τη σημασία της γλώσσας: «Σύμφωνα με την προοδευτική παιδαγωγική (progressive pedagogy), η επιτυχημένη διδασκαλία συνίσταται στη δημιουργία επιτυχημένων μαθησιακών περιβαλλόντων. Αν οι εργασίες, οι δραστηριότητες και τα μαθήματα στα οποία εμπλέκονται τα παιδιά έχουν καλά επινοηθεί, τότε τα παιδιά θα μάθουν» (Edwards and Mercer, 1987, σελ. 60). Αντίθετα ο Vygotsky δίνει ιδιαίτερη σημασία στη γλώσσα διότι την αντιλαμβάνεται ως ένα διαμεσολαβητικό μέσο κοινό και στον διαπροσωπικό και στον ενδο-προσωπικό κόσμο της νοημοσύνης (αναφέρεται στον Crook, 1994, σελ. 50). Είναι αυτός που επισημαίνει ότι με κύριο εργαλείο τη γλώσσα, όπως και με τα μάτια, τα χέρια, αλλά και τα διάφορα τεχνουργήματα, είναι δυνατόν ένας μαθητής να εσωτερικοποιήσει (internalization) σχέσεις, αρχές και νοήματα που εμφανίζονται πρώτα στο κοινωνικό πεδίο. Πώς μπορεί όμως να προσεγγιστεί η αλληλεπίδραση μεταξύ συνομηλίκων μαθητών (Peer interaction) από την σκοπιά της ανάλυσης του Vygotsky, αφού αυτός μιλάει για μη συμμετρικές ομαδοποιήσεις (έμπειρος ενήλικαςανήλικος μαθητής: Apprenticeship, λιγότερο ικανός μαθητής- περισσότερο ικανός μαθητής: Peer tutoring); Άραγε ο μόνος τρόπος να προσεγγίσουμε τη συμμετοχική κατασκευή της γνώσης με εργαλείο τον υπολογιστή, είναι το ασύμμετρο σχήμα ικανού μαθητή με λιγότερο ικανό μαθητή; Η εμπειρία από την ομαδική εργασία με τον υπολογιστή μας φανερώνει ότι μια τέτοια προσέγγιση δεν θα μπορούσε να φωτίσει όλο το εύρος των παραγωγικών αλληλεπιδράσεων που συμβαίνουν μέσα σε ένα τέτοιο κοινωνικό-ιστορικό πλαίσιο. Η αλληλεπίδραση μεταξύ συνομηλίκων μαθητών (peer interaction) δεν θα ήταν σωστό να ειδωθεί ως μια αλληλεπίδραση η οποία πρέπει απαραίτητα να προσεγγίζει το ασύμμετρο μοντέλο. Αντίθετα, η συμμετρία σε μια τέτοια αλληλεπίδραση έχει σημειωθεί ότι αποτελεί πλεονέκτημα με την εξής έννοια: «Πρόκειται για τη συμμετρία στην εξουσία σε μια αλληλεπίδραση μεταξύ συνομηλίκων η οποία ενδυναμώνει τον αυτοστοχασμό. Ενθαρρύνει την ενεργή αποτίμηση των ιδεών κάποιου από τον ίδιο, καθώς νομιμοποιεί και εναλλακτικές ιδέες σε σχέση με αυτές που προβάλλει ο συνεργάτης» (Crook, 1994, σελ. 138). Οι έννοιες οι οποίες μπορούν να ενσωματώσουν το συμμετρικό αλλά και το μη συμμετρικό μοντέλο της αλληλεπίδρασης μεταξύ συνομηλίκων μαθητών, είναι οι έννοιες της κοινής γνώσης (common knowledge), της ανάπτυξης κοινών πνευματικών πλαισίων αναφοράς (mental context), της ιστορικής συνέχειας αυτών των πλαισίων (Continuity), καθώς και της διυποκειμενικότητας (intersubjectivity). Οι έννοιες της κοινής γνώσης (common knowledge) και του πνευματικού πλαισίου (mental context) αναφέρονται σε όλα αυτά που οι συμμετέχοντες σε μια συζήτηση γνωρίζουν και κατανοούν, χωρίς ποτέ αυτά να ειπώθηκαν με σαφή τρόπο στη συγκεκριμένη συζήτηση. Η έννοια της Συνέχειας (Continuity) αναφέρεται στην ανάπτυξη και εξέλιξη των πνευματικών πλαισίων μέσα στο χρόνο (Edwards & Mercer, 1987). «Μια κατάσταση διυποκειμενικότητας σε σχέση με κάποιο ζήτημα S επιτυγχάνεται σε ένα συγκεκριμένο στάδιο μιας δυαδικής αλληλεπίδρασης, εάν και μόνο εάν, η όψη του S, A(i), η οποία τέθηκε από τον ένα συνεργάτη, γίνεται αντιληπτή κατά τον ίδιο τρόπο και από τους δύο» (Rommetveit, 1979, σελ. 187). Ο ίδιος μάλιστα γλωσσολόγος προσδιορίζει την Ιδανικά μοιραζόμενη κοινωνική πραγματικότητα (Perfectly shared social reality) ως την κατάσταση η οποία συμβαίνει σε ένα σημείο της επικοινωνίας, τότε και μόνο τότε, όταν και οι δύο συμμετέχοντες στην επικοινωνία παίρνουν σαν δεδομένο ότι το S είναι A (I) και μάλιστα καθένας από αυτούς υποθέτει ότι και ο άλλος έχει την ίδια αντίληψη. Συγκεκριμένα, οι τρόποι με τους οποίους οι μαθητές επενδύουν στη συμμετοχική κατασκευή της γνώσης σε ένα τέτοιο πλαίσιο, αποκαλύπτονται από τους ερευνητές του SLANT project (Spoken Language and New Technology) (Mercer, 1994, Dawes et al., 1992, Fisher, 1992, Wegerif & Mercer, 1997). 401

3 Οι εν λόγω ερευνητές αναγνώρισαν τρία είδη λόγου με εκπαιδευτική σημασία, τρεις «κοινωνικούς τρόπους σκέψης» (Social modes of thinking): Τρεις «κοινωνικοί τρόποι σκέψης» Ο αντιλέγων λόγος (disputational) είναι ο λόγος στον οποίο, κάποιο μέλος της δυάδας εισηγείται μια πρόταση, υπόθεση ή εντολή και υπάρχει απόρριψη αυτής της πρότασης ή αντιπρόταση, χωρίς όμως να υπάρχει τεκμηρίωση. Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει απαραίτητα κοινή αντίληψη και κατανόηση της λύσης που επιλέγεται τελικά, ενώ ο λόγος αυτός αποτελεί ένδειξη ατομικής λήψης αποφάσεων. Ο συσσωρευτικός λόγος (cumulative) είναι ο λόγος στον οποίον οι ομιλητές κατασκευάζουν με θετικό αλλά όχι κριτικό τρόπο ένα σώμα κοινής γνώσης. Συνήθως υπάρχει μια αρχική πρόταση, υπόθεση ή εντολή, η οποία γίνεται αποδεκτή όπως είναι ή υπάρχει επεξεργασία αυτής στα πλαίσια της συντήρησης της αμοιβαίας κατανόησης. Γι αυτό το λόγο δεν συνοδεύεται από επιχειρηματολογία. Ο διερευνητικός λόγος (exploratory talk) είναι ο λόγος στον οποίο, μια αρχική πρόταση, υπόθεση ή εντολή προκαλείται με επιχειρήματα από τον συνομήλικο συνεργάτη. Στη συνέχεια υπάρχει αντιπρόταση η οποία αποτελεί εξέλιξη της πρώτης και η οποία τεκμηριώνεται κατάλληλα. Αυτή η μορφή της συζήτησης είναι δυνατόν να συνεχιστεί έως ότου οι μαθητές καταλήξουν σε μια κοινή λύση, η οποία θα έχει προκύψει από την εξέλιξη και τη διαπραγμάτευση της αρχικής και με κατεύθυνση τη λύση του συγκεκριμένου προβλήματος. «Ο διερευνητικός λόγος συνιστά μια μορφή αλληλεπίδρασης η οποία συνδυάζει την εμφάνιση λογικής σκέψης, μέσω του λόγου που περιλαμβάνει υποθέσεις, προκλήσεις και τεκμηριώσεις, σε ένα συνεργατικό πλαίσιο εργασίας με διαδικαστικούς κανόνες οι οποίοι δίνουν έμφαση στην συμμετοχική φύση της δραστηριότητας και στη σημασία της ενεργής συμμετοχής των συμμετεχόντων» (Wegerif, 1996b, σελ. 52) Στη συνέχεια θα δείξουμε πως τα τρία είδη λόγου που οι ερευνητές του SLANT αναγνώρισαν αποτελούν μια προσέγγιση των τρόπων με τους οποίους τα παιδιά χρησιμοποιούν και κατασκευάζουν την κοινή γνώση, συμβατή με αυτή του Crook (1994): H Συσχετιζόμενη ανάπτυξη της κοινού νοήματος (Associative elaboration) συνδέεται εννοιολογικά με τον συσσωρευτικό λόγο (accumulative talk): Η ιδέα που προτείνεται προτρέπει τον συνεργάτη να την τροποποιήσει δημιουργώντας μια καινούργια που συνδέεται εννοιολογικά και σημασιολογικά με την αρχική. Σ αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει τεκμηρίωση της τροποποίησης, αφού αυτή συμβάλλει στο να δημιουργήσει μια συνέχεια στις συνεισφορές των συνεργατών. Το γεγονός αυτό δείχνει ένα ενδιαφέρον προς τη σύγκλιση στο ίδιο αντικείμενο κοινής κατανόησης, καθώς η αποδοχή των τροποποιήσεων εξυπηρετεί τη συντήρηση και κατασκευή της αμοιβαιότητας» (Crook, 1994, σελ. 168). Επίσης, ο Crook επισημαίνει τη μορφή λόγου η οποία δεν αποτελεί παραγωγική αλληλεπίδραση και στην οποία υπάρχει αντίθεση σε μια αρχική ιδέα, χωρίς τεκμηρίωση (Disputational talk). Τέλος, αναγνωρίζει τον διερευνητικό λόγο (Exploratory talk) χωρίς όμως να τον ονοματίζει με αυτό τον τρόπο. Αναφέρεται στην περίπτωση που αμφισβητείται κάποια αρχική ιδέα και προκαλείται από τον συνεργάτη με επιχειρήματα, ενώ υπάρχει αντιπρόταση κ.ο.κ, διαλογική διαδικασία η οποία οδηγεί στην επεξεργασία και ανάπτυξη του κοινού σώματος γνώσης. Είναι χρήσιμο να σημειώσουμε εδώ ότι οι ερευνητές του SLANT project επισημαίνουν ότι το είδος του λόγου που είναι κατάλληλο εξαρτάται, σε κάθε περίπτωση, από τις συνθήκες και το πλαίσιο. Ο διερευνητικός λόγος, όμως, είναι αυτός που υπερέχει ως προς τη διάσταση του σκέφτομαι κοινωνικά. Υπερέχει, με άλλα λόγια, στο κατά πόσο ο λόγος αποτελεί κοινωνικό τρόπο σκέψης. 2.2 Ο υπολογιστής ως διαμεσολαβητικό μέσο στην αλληλεπίδραση μεταξύ των μαθητών: Η προσέγγιση του Crook (1994) Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τα εργαλεία και την τεχνολογία, προκειμένου να αναδομήσουν τις δραστηριότητες που απαιτούν άσκηση ανώτερων νοητικών δεξιοτήτων. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η τεχνολογία της γραφής και της ανάγνωσης. Στο σημείο αυτό ο Crook κάνει έναν παραλληλισμό με την τεχνολογία της Πληροφορικής και αναφέρει ότι o υπολογιστής ως εργαλείο (σχεδίαση με υπολογιστή, επεξεργαστές κειμένου, συστήματα διαχείρισης βάσεων δεδομένων κ.λ.π) έχει ενδιαφέρον, όταν χρησιμοποιείται για να συμπληρώσει και να εμπλουτίσει την εμπειρία της σχεδίασης, του γραψίματος, της γενίκευσης και της αφαίρεσης κ.ο.κ «και όχι για να υποκαταστήσει την άμεση εμπειρία με άλλα εργαλεία» (Crook, 1994, σελ. 12). Σε άλλο σημείο ο ίδιος ερευνητής αναφέρει σχετικά: «Η γνωστική ανάπτυξη, η οποία συσχετίζεται με τη μάθηση η οποία συντελείται μέσω της πληροφορικής τεχνολογίας, έχει να κάνει με τις αλλαγές στη δομή των συστημάτων των δραστηριοτήτων στις οποίες λαμβάνει μέρος ο μαθητής και όχι με αλλαγές που συμβαίνουν στις δικές του ατομικές γνωστικές δομές» (ο.π, σελ. 43). Αυτό έρχεται σε άμεση συσχέτιση με το ότι η μάθηση για τον Crook είναι εγκατεστημένη στις συγκεκριμένες συνθήκες (Situated learning). 2.3 Η συμμετοχική κατασκευή της γνώσης με λογισμικό γενικών εφαρμογών: Ο ρόλος του υπολογιστή Η ανάλυση της προφορικής αλληλεπίδρασης στην σχολική τάξη από τους Sinclair & Coulthard (1975) έδειξε ότι ο λόγος μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο δομείται, κατά ένα μεγάλο μέρος από το σχήμα IRF (Initiation-Response-Feedback). Στο σχήμα αυτό Initiation αποτελεί μια πρωτοβουλία για ανάληψη προφορικής επικοινωνιακής δράσης, η οποία συνήθως σε ένα τέτοιο περιβάλλον αναλαμβάνεται από τον εκπαιδευτικό. Response αποτελεί η απάντηση στην επικοινωνιακή πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού από τους μαθητές και Feedback αποτελεί η αποτίμηση ή 402

4 ανατροφοδότηση μετά την απάντηση, για την οποία συνήθως έχει ευθύνη πάλι ο εκπαιδευτικός. Η Fisher (1992) βρήκε ότι, κατά πολύ, ο υπολογιστής στα «καθοδηγητικά» προγράμματα λειτουργεί ως ένας «δάσκαλος» που προσφέρει την πρωτοβουλία (Initiation) και την αποτίμηση (Follow-up) στο αναλυτικό σχήμα της αλληλεπίδρασης χρηστώνυπολογιστή. Στα «ανοιχτά» όμως προγράμματα το Initiation και το Follow up 1 προσφέρονται από τους μαθητές, περιορίζοντας τον υπολογιστή στο να μετασχηματίζει το Initiation που του δίνουν οι μαθητές (Response) (Fisher, 1997). Ο ρόλος του υπολογιστή σε ένα συμμετοχικό υπολογιστικό περιβάλλον με λογισμικό γενικών εφαρμογών δεν περιορίζεται όμως μόνο σε αυτό μόνο το σημείο. Ο υπολογιστής είναι δυνατό να λειτουργήσει και ως μέσο κοινής αναφοράς και επεξεργασίας κειμένου και γραφικών αναπαραστάσεων. Ως εργαλείο που διευκολύνει την αναθεώρηση και επεξεργασία πληροφοριών (γραφικές αναπαραστάσεις, κείμενο, δεδομένα) και με αυτό τον τρόπο τη διαλογική κριτική συζήτηση στη συμμετοχική κατασκευή της γνώσης, για τη λύση ενός προβλήματος. 2.4 Θεωρητικό πλαίσιο εργασίας Κατ αυτόν τον τρόπο και προκειμένου να αποτιμήσουμε τη μάθηση σε συμμετοχικά υπολογιστικά περιβάλλοντα, θα πρέπει να θέσουμε ένα ευρύτερο πλαίσιο έρευνας που θα εξετάζει την επίδραση των διαπροσωπικών αλληλεπιδράσεων, όπως επίσης και την επίδραση των τεχνουργημάτων, των τεχνολογιών και των κοινωνικών συμβάσεων (Crook, 1994, σελ 48). Στο θεωρητικό μας μοντέλο, οι μεταβλητές που αλληλεπιδρούν πρόκειται να είναι οι μονάδες εισόδου-εξόδου και το λογισμικό του υπολογιστή, ο προφορικός λόγος που αναπτύσσεται μεταξύ της δυάδας των μαθητών, η οργανωτική και υποστηρικτική δράση του εκπαιδευτικού, η σύνθεση της ομάδας, η ερμηνεία των παιδιών για τις απαιτήσεις της δραστηριότητας, καθώς και η γνώση των διαδικαστικών κανόνων της επικοινωνίας (ground rules) από τους μαθητές (Mercer, 1994). 3. Σκοποθεσία Κύριο ερώτημα της έρευνας αποτελεί η ποιοτική διαφοροποίηση του λόγου μεταξύ των δραστηριοτήτων και μεταξύ των ομάδων. Η ποιοτική διαφοροποίηση καθορίζεται ως διαφοροποίηση: 1. Στο ρόλο του υπολογιστή στη συμμετοχική κατασκευή της γνώσης. 2. Στους τρόπους και στο βαθμό «επένδυσης» στην προσπάθεια χρησιμοποίησης και κατασκευής της κοινής γνώσης. Μια τέτοια διαφοροποίηση, σύμφωνα με το θεωρητικό μας μοντέλο, θα αποτελεί διαφοροποίηση στη συμμετοχική κατασκευή της γνώσης. Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουμε να βγάλουμε συμπεράσματα που θα αφορούν στην αλληλεπίδραση των μεταβλητών του θεωρητικού μας μοντέλου. Τα συμπεράσματα αυτά πρόκειται να αφορούν στον εκπαιδευτικό, στην εκπαιδευτική πολιτική για την Πληροφορική στην εκπαίδευση, καθώς και στη σχεδίαση εκπαιδευτικού λογισμικού. 4. Ερευνητικά δεδομένα 4.1 Το δείγμα, οι μαθησιακές δραστηριότητες, οι διαδικασίες συλλογής δεδομένων Το δείγμα επιλέχθηκε από την Γ τάξη ενός Γυμνασίου από τις ήδη διαμορφωμένες ομάδες εργασίας που είχαν συσταθεί για τη σχολική χρονιά Επιλέχθηκαν 6 δυάδες (κυρίαρχος τρόπος ομαδοποίησης στη συγκεκριμένη τάξη του σχολείου). Η δειγματοληψία έγινε με τέτοιο τρόπο, ώστε να επιλεγεί μια ομάδα από κάθε κατηγορία που δημιουργείται από τη σύνθεση της δυάδας ως προς το φύλο και ως προς την επίδοση 2 (απλή στρωματοποιημένη δειγματοληψία κατά δεσμίδες, όπου δεσμίδα είναι μια δυάδα μαθητών) (Βάμβουκας, σελ ). Χρησιμοποιήθηκαν τρία είδη λογισμικού (Επεξεργαστής κειμένου-write (Windows 3.1), Σχεδίαση με υπολογιστή-paintbrush (Windows 3.1), Σύστημα διαχείρισης βάσης δεδομένων-works (Windows 3.1)). Στην επεξεργασία κειμένου υπήρξαν δύο δραστηριότητες: μια με στόχο τη δημιουργία κειμένου από τους μαθητές με αντικείμενο γνωστό από παλαιότερη αναφορά και μια δεύτερη με στόχο την άσκηση της φαντασίας τους. Οι εργασίες που αφορούσαν στη σχεδίαση περιελάμβαναν, επίσης, δυο δραστηριότητες: μια «αναπαραγωγική» και μια «δημιουργική» 3. Η εργασία στο Σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων περιελάμβανε την δημιουργία της δομής μιας βάσης δεδομένων από πληροφορίες που βρίσκονταν σε αφηγηματική μορφή, καθώς και την εισαγωγή των δεδομένων στη βάση 4. Όλες οι δραστηριότητες εντάχθηκαν ομαλά στο μάθημα Πληροφορική της Γ Γυμνασίου σε συνεννόηση με το διδάσκοντα καθηγητή. Οι μαθητές είχαν στη διάθεσή τους από μια διδακτική ώρα, την οποία εξάντλησαν τις περισσότερες φορές. Οι συνομιλίες βιντεοσκοπήθηκαν, ενώ ο ερευνητής, που σε αυτές τις εργασίες διατηρούσε οργανωτικό κυρίως ρόλο και λιγότερο υποστηρικτικό, κρατούσε σημειώσεις για αλληλεπιδράσεις που δεν κατέγραφε η κάμερα. Πριν αρχίσουν οι εργασίες, δόθηκε στα παιδιά ένα ερωτηματολόγιο με το οποίο διερευνήθηκε η στάση τους στην διαπροσωπική επικοινωνία στο 1 Αντικατάσταση του όρου Feedback με τον όρο Follow-up, ως όρος πιο ευρύς και λιγότερο περιοριστικός (Fisher, 1997). 2 Επίδοση στο μάθημα της «Πληροφορικής» και της «Γλώσσας». 3 Δεν θα εξεταστεί αυτή η παράμετρος στην παρούσα ανακοίνωση. 4 δες παράρτημα. 403

5 συγκεκριμένο υπολογιστικό μαθησιακό πλαίσιο. Μετά το τέλος των εργασιών διεξήχθησαν ομαδικές και ατομικές συνεντεύξεις με τα παιδιά, που αφορούσαν τόσο στην αντίληψή τους για τις δραστηριότητες, όσο και σε μορφές συμπεριφοράς που ανέπτυξαν σε αυτές. 5. Ανάλυση Όπως διαφαίνεται από το θεωρητικό μας πλαίσιο, η αναλυτική προσέγγιση κατευθύνεται σε ένα είδος ανάλυσης λόγου (discourse analysis). Αναλύσεις που κατακερματίζουν τον λόγο σε επιμέρους εκφράσεις και υποβιβάζουν τα πλούσια δεδομένα του λόγου σε ένα σύνολο από ποσοστά, δεν μπορούν να δώσουν απάντηση στο ερώτημά μας. Χρειαζόμαστε, αντίθετα, μια αναλυτική μέθοδο ευαίσθητη στο πλαίσιο, αλλά και στη χρονική (ιστορική) ανάπτυξη των κοινών νοημάτων (Mercer & Wegerif, 1998, σελ. 83). Έχει σημασία να προσπαθήσουμε να αναβιώσουμε όχι μόνο τη συγκεκριμένη στιγμή της επικοινωνίας, αλλά κυρίως, αφού μάλιστα έχουμε στη διάθεσή μας και το εκτυπωμένο αποτέλεσμα της εργασίας των μαθητών, να «σαρώσουμε» χρονικά την εξέλιξη της διαδικασίας, αναγνωρίζοντας τα κίνητρα των μαθητών, την αφετηρία, καθώς και τον προορισμό της κουβέντας τους. Σε αυτό το σημείο, καθώς και στην ερμηνεία, οι συνεντεύξεις που πάρθηκαν από τα παιδιά, οι σημειώσεις παρατήρησης, οι απαντήσεις στα ερωτηματολόγιο, καθώς και ανεπίσημες συζητήσεις με το δάσκαλο της τάξης θα μας βοηθήσουν να δώσουμε απάντηση στα ερωτήματα που θέσαμε στην σκοποθεσία, τα οποία αποτελούν και τον οδηγό μας στη ανάλυση του λόγου. Στην πρώτη ερώτηση που αφορά στο ρόλο του υπολογιστή, μας βοήθησε το αναλυτικό σχήμα IRF (Fisher, 1997). Η «ανάγνωση» όμως των συνομιλιών της πρώτης ομάδας (Ομάδα 12) και για τις τρεις δραστηριότητες, με διαφορετικό λογισμικό, έδειξε και μια άλλη διάσταση στο ρόλο του υπολογιστή: Ο υπολογιστής ως μέσο κοινής αναφοράς και επεξεργασίας κειμένου και γραφικών αναπαραστάσεων. Κατ αυτό τον τρόπο και έχοντας φτιάξει ήδη δύο κατηγορίες για το ρόλο του υπολογιστή, σε ένα δεύτερο επίπεδο ανάλυσης εξετάζουμε κατά πόσο οι αναθεωρήσεις (revising), στις οποίες καταφεύγουν τα παιδιά, συσχετίζονται με τις δύο αυτές διαστάσεις του ρόλου του υπολογιστή. Στην ερώτηση που αφορά στους τρόπους αλλά και στο βαθμό επένδυσης στη συμμετοχική κατασκευή της γνώσης, θα μας βοηθήσουν τα τρία είδη λόγου με εκπαιδευτική σημασία, που αναγνώρισαν οι ερευνητές του SLANT project. Tέλος, θα εξεταστεί κατά πόσο ο ρόλος του υπολογιστή στο συγκεκριμένο πλαίσιο έχει να κάνει με τη συμμετοχική κατασκευή της γνώσης, ενώ θα εξεταστεί και η επίδραση των άλλων μεταβλητών του θεωρητικού μας μοντέλου στην ανάπτυξη ενός περισσότερο «κοινωνικού τρόπου σκέψης». 6. Μερικά αποτελέσματα Η ανάλυση των δεδομένων έχει γίνει για μια μόνο ομάδα (Ομάδα 12, ομοιογενής ως προς την επίδοση, μικτή ως προς το φύλο) και για τα τρία είδη λογισμικού (η ανάλυση συνεχίζεται). Επιλέχθηκαν δειγματοληπτικά 15 λεπτά συνομιλίας: 5 λεπτά από την αρχή της συνομιλίας, 5 λεπτά από το μέσο και 5 λεπτά από το τέλος της συνομιλίας. Κατά τη διάρκεια αυτής της ανάλυσης αναγνωρίστηκαν κάποια πλαίσια που φαίνεται να επηρεάζουν την κοινωνική εμπλοκή των μαθητών. Στη συνέχεια πρόκειται να αναφερθούμε σε συγκεκριμένα επεισόδια, ενώ θα χρησιμοποιηθούν και ποσοστά εμφάνισης των ειδών του λόγου για το σύνολο των 15 λεπτών. Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται ξεκινώντας πρώτα από την εμφάνιση των «κοινωνικών τρόπων σκέψης» και συνεχίζονται με το ρόλο του υπολογιστή στη συμμετοχική κατασκευή της γνώσης. 6.1 Οι «κοινωνικοί τρόποι σκέψης» Η σύνθεση ως προς το φύλο Στις συνομιλίες εμφανίζεται τάση κυριαρχίας του αγοριού, ο οποίος προσπαθεί να παίρνει την τελική απόφαση, όταν υπάρχει διαφωνία. Κατ αυτό τον τρόπο, χρησιμοποιεί και τη μοναδική μονάδα ελέγχου και εισόδου του υπολογιστή γι αυτό τον σκοπό. Αυτό όμως που μας ενδιαφέρει εδώ, είναι ότι αυτή η επικοινωνιακή στάση του αγοριού έχει ως αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις και κυρίως στη δραστηριότητα επεξεργασίας κειμένου, όταν εμφανίζεται διερευνητικός λόγος αυτός στην εξέλιξή του να μετασχηματίζεται σε αντιλέγων. Ένας άλλος τρόπος για να δούμε αυτό το φαινόμενο είναι να πούμε ότι υπήρξε διερευνητική συζήτηση με ανταγωνιστικό προσανατολισμό: Το Απόσπασμα 1 αναφέρεται στη δραστηριότητα επεξεργασίας κειμένου. Το πληκτρολόγιο χειρίζεται το αγόρι. Το κορίτσι αναφέρεται σε μια φράση του ήδη πληκτρολογημένου κειμένου προκειμένου να στηρίξει την άποψή της για το τι είναι κατάλληλο να «γράψουν» στη συνέχεια. Το αγόρι εμπλέκεται στην αρχή σε μια διερευνητική συζήτηση, στη συνέχεια όμως χρησιμοποιεί τη γλώσσα αλλά και τη μοναδική μονάδα ελέγχου του υπολογιστή (ποντίκι ή πληκτρολόγιο) προκειμένου να επιβάλλει την κυριαρχία του. Απόσπασμα 1: Οι πλούσιοι και οι φτωχοί 5 Μ: Συγνώμη (δείχνει στην οθόνη) Κ: Περίμενε τώρα (πιάνει το ποντίκι) Μ: Η διαφορά από τους πλούσιους στους φτωχούς που κολλάει; / ότι «Δε θα μπορούσαν να αγοράσουν τρόφιμα»; / Οι πλούσιοι τι κάνουνε; Κ: Άσχετα [θα υπήρχε μεγ 5 Δες τις συμβάσεις που ακολουθούνται για τα λεκτικά αποσπάσματα στο παράρτημα. 404

6 Μ: [για να ζήσ Κ: «αν σε όλο τον κόσμο δεν θα ξεχώριζαν οι πλούσιοι από τους φτωχούς δε θα μπορούσαν να αγοράσουν τρόφιμα και άλλα απαραίτητα αγαθά για να ζήσουν» (διαβάζει) Μ: «για να ζήσουν» / τα οποία αυτά αγαθά τα είχαν οι πλούσιοι (δείχνει στην οθόνη) / γιατί συγκρίνεις πλούσιους με τους φτωχούς / κατάλαβες; Κ: Όχι ρε δεν είναι αυτό το πράγμα Μ: [Ρε συ Κ: [δεν θα ξεχωρι όμως Μ: ξεχωρίζεις πλούσιους με τους φτωχούς εντάξει; πλούσιους από τους φτωχούς (δείχνει στην οθόνη) // γράφεις εδώ ότι Δε θα μπορούσαν οι φτωχοί εννοείται να αγοράσουν Κ: Εσύ το είπες αυτό αν ξέρεις / αν / και άμα θέλουμε το σβήνουμε (επίδειξη εξουσίας) / δεν έχω πρόβλημα (χειρίζεται το ποντίκι) Μ: Όχι (χαμογελάει) Κ: Ε να το σβήσουμε; Μ: Όχι όχι άστο άστο άστο Κ: «Δε θα μπορούσαν για να ζήσουν» / εεε (πληκτρολογεί) / λοιπόν Η φύση της δραστηριότητας Στη δραστηριότητα της Ζωγραφικής, η διαφωνία μεταξύ των παιδιών λύνεται με άλλο τρόπο. Η φύση της δραστηριότητας ευνοεί την αθροιστική συσσώρευση ιδεών γραφικής αναπαράστασης. Κατ αυτό τον τρόπο, ο Κώστας προτείνει ως λύση της διαφωνίας, ο καθένας να ζωγραφίσει τη δική του ιδέα. Έτσι δε θα χρειάζεται ομοφωνία. Στο απόσπασμα που ακολουθεί ένα επεισόδιο διερευνητικού λόγου δεν αναπτύσσεται, διότι προτείνεται ο τρόπος εργασίας που αναφέρθηκε πιο πάνω: Απόσπασμα 2: Τα εργοστάσια Μ: // βρήκα! Κ: Σου αρέσει αυτό; κατεστραμμένη οροφή Μ: Βρήκα! Ή θα κάνεις θα κάνουμε αυτό που είπες (δείχνει) και μετά θα κάνουμε πάνω κάτι εργοστάσια χωρίς καπνό από πάνω Κ: Πού κολλάει πάλι αυτό; Μ: Ε τι πού κολλάει ρε συ; για να λειτουργήσει εργοστάσιο θέλει ναι / εγκαταλελειμμένο / λέει «από τη μια στιγμή στην άλλη» Κ: Καλά εγώ θα σου δώσω να κάνεις εσύ τα εργοστάσια Μ: Εντάξει τέλος πάντων Κ: Εγώ προς το παρόν κάνω σπίτι που είναι χαλασμένη η οροφή Στη δραστηριότητα της δημιουργίας μιας Βάσης δεδομένων, όμως, η τάση κυριαρχίας του αγοριού δε λειτούργησε τόσο δραστικά στον περιορισμό του κοινωνικού τρόπου σκέψης. Οι μαθητές στα 5 πρώτα λεπτά της δειγματοληψίας εμφανίζουν ένα υψηλό ποσοστό διερευνητικού λόγου, προκειμένου να δημιουργήσουν ένα κοινό πλαίσιο εργασίας. Στη συνέχεια χρησιμοποιούν αυτή τη γνώση προκειμένου να δουλέψουν την εργασία τους με ένα περισσότερο συσσωρευτικό προσανατολισμό αυτή τη φορά. Στις περιπτώσεις αυτές η δυάδα λειτουργεί ως ένα ενιαίο γνωστικό σύστημα, το οποίο χρησιμοποιεί ως «πνευματικό εργαλείο» μια διαδικασία: Απόσπασμα 3: Η επινόηση ενός Ονόματος πεδίου (Fieldname) Μ: / λοιπόν κοίτα γράψε «Αριθμός παιδιών» Κ: Τι να γράψω; Μ: «Αριθμός παιδιών» γιατί εδώ λεει «δεν υπάρχουν παιδιά στο σπίτι μου Κ: Ενώ στο άλλο Μ: ενώ στο άλλο λέει «ο νεότερος είναι η Μαρία που είναι 10 μηνών» (διαβάζει και ο Κώστας κοιτάει στο έντυπο) Κ: Το έχουμε βάλει αυτό (στον εαυτό του) Μ: «συνολικά στο κάστρο υπάρχουν 10 παιδιά» / «Αριθμός παιδιών» γράψε / άμα δεν είναι κανένα παιδί θα βάλουμε παύλα Κ: () μάλιστα (κάτι ψιθυρίζει και αρχίζει να πληκτρολογεί, μετά πιάνει το ποντίκι) Μ: Λοιπόν (κοιτάει στο έντυπο) / εεε Κ: «Αριθμός παιδιών» (δείχνει στο έντυπο και αφήνει το πληκτρολόγιο, ποντίκι) Στη δραστηριότητα της δημιουργίας μιας Βάσης δεδομένων προηγήθηκε μάθημα με τον ερευνητή ως βοηθό του καθηγητή της τάξης. Σε αυτή τη διδακτική ώρα, οικοδομήθηκε η βάση, η «πλατφόρμα», από την οποία τα παιδιά άντλησαν τις συνεισφορές τους στη δραστηριότητα που καταγράφηκε. Αυτό δεν συνέβη στις δραστηριότητες Επεξεργασίας κειμένου και Ζωγραφικής. Εδώ η κοινή γνώση έγινε προσπάθεια να οικοδομηθεί από τα θεμέλια, χωρίς την υποστηρικτική βοήθεια κάποιου εκπαιδευτικού (scaffolding). Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, στις τελευταίες 405

7 περιπτώσεις, να μη μπορούν να λύσουν τη διαφωνία τους με ένα τρόπο ο οποίος θα ξεκινάει από κάποια κοινή βάση (grounding) Ο ρόλος του υπολογιστή O υπολογιστής ως μέσο κοινής αναφοράς και επεξεργασίας (revising) της αφηγηματικής γνώσης Τα παιδιά συζητούν για το περιεχόμενο της τελευταίας φράσης, η οποία πληκτρολογείται (Απόσπασμα 1). Η διερευνητική συζήτησή τους βασίζεται στην κοινή αφηγηματική γνώση που έχουν ήδη οικοδομήσει. Σημείο αναφοράς τους είναι το ήδη πληκτρολογημένο κείμενο στην οθόνη του υπολογιστή. Στο ίδιο απόσπασμα υπάρχει πρόταση του Κώστα για αναδόμηση του κειμένου, που φαντάζει όμως περισσότερο ως «απειλή». Έτσι φαίνεται να εκλαμβάνεται και από τη Μαριάννα Ο υπολογιστής ως μετασχηματιστής (Response) της εισήγησης (Initiation) των μαθητών. Το αποτέλεσμα του μετασχηματισμού στην προφορική αλληλεπίδραση των μαθητών (Follow-up) Οι μετασχηματισμοί των εισηγήσεων των μαθητών από τον υπολογιστή (Responses), όπως διαφαίνεται από τα αποτελέσματα, δεν προκαλούν διερευνητική συζήτηση, που να αφορά στο περιεχόμενο της δραστηριότητας, γεγονός που ήταν αναμενόμενο (Λογισμικό «ανοιχτού» τύπου). Αξίζει όμως να σημειώσουμε ότι στη δραστηριότητα της Ζωγραφικής με υπολογιστή, υπήρχαν 10 λεκτικά επεισόδια αποτίμησης του μετασχηματισμού που πρόσφερε το interface στην εισήγησή τους. Αυτά τα λεκτικά επεισόδια αναφέρονται στο αισθητικό αποτέλεσμα. Λόγω όμως έλλειψης κάποιου απώτερου σκοπού αποτίμησης του αισθητικού αποτελέσματος, αλλά και λόγω έλλειψης κάποιας λογικής βάσης άντλησης επιχειρημάτων δεν υπάρχει διερευνητικός λόγος. Υπάρχει μόνο σύντομος συσσωρευτικός ή αντιλέγων λόγος: Απόσπασμα 4: Οι χαζές τριανταφυλλιές! Μ: Συγνώμη είναι δυνατόν οι τριανταφυλλιές να είναι μεγαλύτερες από το κυπαρίσσι; Κ: Γιατί μωρέ αυτό εκεί! (δείχνει) / άσε μας ρε Μαριάννα τώρα Ω! λες και ο κύριος θα καταλάβει τώρα άμα εμείς κάνουμε χαζές τις τριανταφυλλιές! (γελάει η Μαριάννα) Μ: Χαζές κιόλας! / Λοιπόν Συζήτηση Η έρευνα προφανώς δεν είναι δυνατόν να εξαγάγει γενικεύσιμα συμπεράσματα. Αποτελεί μια προσπάθεια ανίχνευσης των χαρακτηριστικών συγκεκριμένων υπολογιστικών μαθησιακών περιβαλλόντων, τα οποία αναδιοργανώνουν τη δραστηριότητα και την κατευθύνουν στην υποστήριξη της συμμετοχικής κατασκευής της γνώσης. Η συζήτηση, στη συγκεκριμένη δημοσίευση, αφορά στη φύση της δραστηριότητας, καθώς και στην ύπαρξη ή μη «θεμελίωσης» και υποστήριξης της συμμετοχικής κατασκευής της γνώσης, από μέρους των εκπαιδευτικών και των σχεδιαστών εκπαιδευτικού λογισμικού. Η φύση της δραστηριότητας που υποστηρίζει το λογισμικό, αλλά και που οργανώνει ο εκπαιδευτικός. Από τα αρχικά αποτελέσματα έγινε φανερό, ότι στην περίπτωσή μας, η δραστηριότητα της Ζωγραφικής συνέτεινε στην υιοθέτηση από μέρους των μαθητών μιας μη παραγωγικής στρατηγικής αθροιστικής συσσώρευσης ιδεών. Το εκτυπωμένο αποτέλεσμα της εργασίας επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό αυτό, ενώ στη συνέντευξη ο Κώστας μας δήλωσε ότι γι αυτόν, η εργασία αυτή, έγινε αντιληπτή ως «αφηρημένη τέχνη». Το ίδιο θα μπορούσε να έχει συμβεί θεωρητικά και στις άλλες δύο δραστηριότητες. Παρατηρούμε όμως ότι στην επεξεργασία κειμένου δίνεται μεγαλύτερη σημασία στη συνοχή του κειμένου, όπως φαίνεται και από το Απόσπασμα 1, παρά την προσπάθεια του Κώστα σε τελική φάση, να «χρεώσει» στη Μαριάννα τη φράση κλειδί. Ούτε όμως στη δραστηριότητα της δημιουργίας μιας Βάσης Δεδομένων υιοθετήθηκε μια τέτοια μη παραγωγική στρατηγική. Στην περίπτωση αυτή, η ύπαρξη ενός κοινού θεωρητικού πλαισίου εργασίας, το οποίο οικοδομήθηκε μαζί με τον εκπαιδευτικό, καθώς και η ύπαρξη ενός έγγραφου ως μέσου κοινής αναφοράς σε αφηγηματικές πληροφορίες, διευκόλυνε την κατασκευή και συντήρηση της αμοιβαίας κατανόησης και επομένως την υιοθέτηση του συμμετοχικού μοντέλου εργασίας. Η «θεμελίωση» και υποστήριξη της συμμετοχικής κατασκευής της γνώσης Η ύπαρξη ή η κατασκευή μιας κοινής «πλατφόρμας» άντλησης επιχειρημάτων (Crook, 1994) ή όπως αναφέρει ο Wegerif (1997, σελ. 184) «τo προ-πακετάρισμα (pre-packaging) των κύριων επιχειρημάτων που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν στη συζήτηση» αποτελεί ένα αξιοπρόσεχτο σημείο στη μελέτη μας. Η ύπαρξη μιας τέτοιας θεωρητικής βάσης επιχειρημάτων στη Ζωγραφική θα μπορούσε να δώσει νόημα και έκταση στις συζητήσεις αποτίμησης των μετασχηματισμών (Responses) των εισηγήσεων των μαθητών, από τον υπολογιστή. Αυτό το προπακετάρισμα θα μπορούσε είτε να ενσωματωθεί στο interface του λογισμικού (Crook 1994, Collins & Syred-Paul, 1997), είτε να δοθεί στα παιδιά με άλλου είδους μέσο (π.χ έγγραφο, όπως έγινε στη δραστηριότητα της Βάσης δεδομένων). Είναι χαρακτηριστικό ότι στη δραστηριότητα επεξεργασίας κειμένου η θέση του κειμένου στην οθόνη βοήθησε τους μαθητές να αποκτήσουν ένα κοινό σημείο αναφοράς και επεξεργασίας της αφηγηματικής γνώσης, γεγονός που έγινε φανερό και στο SLANT project (Wegerif, 1997, σελ. 184). 406

8 Όπως υποστηρίζει και ο Wegerif (ο.π) o κυριότερος παράγοντας που επηρεάζει την ποιότητα της προφορικής αλληλεπίδρασης μπροστά από τον υπολογιστή είναι ο τρόπος με τον οποίο οι μαθητές αντιλαμβάνονται τις απαιτήσεις της δραστηριότητας, μέσα στο συγκεκριμένο κοινωνικο-πολιτιστικό πλαίσιο. Οι προσδοκίες, όμως, των παιδιών διαμορφώνονται. Γιατί, π.χ, ο Κώστας να ερμηνεύει τη δραστηριότητα της Ζωγραφικής ως «αφηρημένη τέχνη» και όχι σαν κάτι που απαιτεί συνοχή; Τα παιδιά ερμηνεύουν το πλαίσιο και υιοθετούν κάποιο τρόπο εργασίας ο οποίος δεν είναι κάτι το αμετάβλητο, αλλά διαμορφώνεται συνεχώς, μέσω της αλληλεπίδρασης με το ίδιο το πλαίσιο. Κατ αυτό τον τρόπο επιδρούν και οι άλλοι παράγοντες του θεωρητικού μας μοντέλου: Ο οργανωτικός και υποστηρικτικός ρόλος του εκπαιδευτικού, το είδος του λογισμικού, η φύση της δραστηριότητας, η σχεδίαση του interface, το φύλο, οι κοινωνικές σχέσεις και οι διαδικαστικοί κανόνες επικοινωνίας. Γενικότερα, όλα αυτά που συνιστούν το κοινωνικο-πολιτιστικό πλαίσιο της σχολικής τάξης. Βιβλιογραφία BENNETT, S. N., Cooperative learning in classrooms: Processes and outcomes, Journal of child psychology and Psychiatry, 32, , 1991 BRUNER, J.S., Vygotsky: a historical and conceptual perspective. In J.V. Wertsch (ed.), Culture, Communication and Cognition: Vygotskian perspectives. Cambridge: Cambridge University Press, 1985 COLE, M. AND SCRIBNER, S., Culture and thought, New York: Wiley, 1974 COLLINS J. AND SYRED-PAUL A., Children as researchers using CD-ROM Encyclopaedias. In Wegerif R. & Scrimshaw p. (Eds.) Computers and talk in the primary classroom, Multilingual Matters, 1997 CROOK C., Computers and the collaborative experience of learning, Routledge, 1994 DAWES, L., FISHER, E. AND MERCER, N., The quality of talk at the computer, Language and Learning, pp , 1992 EDWARDS D. AND MERCER N., Common Knowledge: The development of understanding in the classroom, London and New York, Routledge, 1987 FISHER, E., Characteristics of children s talk at the computer and its relationship to the computer software, Language and Education, 7, 2, , 1992 FISHER, E., Children s talk and computer software. In Wegerif R. & Scrimshaw p. (Eds.) Computers and talk in the primary classroom, Multilingual Matters, 1997 LIGHT, P., FOOT, T., COLBOURN, C., McCLELLAND, I., Collaborative interactions at the microcomputer, Educational Psychology, Vol. 7, No.1,1987 MERCER N. AND WEGERIF R., Is exploratory talk productive talk?. In Littleton K. and Light P. (Eds.) Learning with Computers: Analyzing productive interactions, London and New York, Routledge, 1999 MERCER N., The quality of talk in children's joint activity at the computer, Journal of computer assisted learning,10,24-32,1994 PIAGET, J., Piaget s theory. In P. H. Mussen (ed.), Carmichael s manual of Child Psychology, New York: Wiley, 1970 ROGOFF, B., Apprenticeship in thinking: Cognitive development in social context. New York: Oxford University Press, 1990 ROMMETVEIT, R., Deep structure of sentences versus message structure. In R. Blakar and R. M. Blakar (eds.), Studies of language, thought and verbal communication. New York: Academic Press, 1979 SALOMON, G., PERKINS, D. N., AND GLOBERSON, T., Partners in cognition: Extending human intelligence with intelligent technologies, Educational Researcher, 20, 2-9, 1991 VYGOTSKY L. S., Νους στην Κοινωνία: Η Ανάπτυξη των Ανώτερων Ψυχολογικών Διαδικασιών, Αθήνα, Gutenberg, 1997 VYGOTSKY L. S., Σκέψη και Γλώσσα, Αθήνα, Γνώση, 1993 WEGERIF, R., Factors affecting the quality of children s talk at computer. In Wegerif R. & Scrimshaw p. (Eds.) Computers and talk in the primary classroom, Multilingual Matters, 1997 WEGERIF, R., Using computers to help coach exploratory talk across the curriculum, Computers and Education, Vol. 26, No. 1-3, pp , 1996 WERTSCH J. V, Τhe zone of proximal development: some conceptual issues. In children's learning in the " zone of proximal development"(edited by Rogoff b. and Wertsch.j.v), San Fransisco, Jossey bass, 1984 ΒΑΜΒΟΥΚΑΣ Ι. Μ, Εισαγωγή στην ψυχοπαιδαγωγική έρευνα και μεθοδολογία, Αθήνα, Εκδόσεις Γρηγόρη, β' έκδοση, 1991 ΡΑΠΤΗΣ Α. & ΡΑΠΤΗ Α., Η πληροφορική στην εκπαίδευση, Αθήνα, εκ. Συμεών, 1996 Παράρτημα (Οι τρεις εργασίες-δραστηριότητες στις οποίες αναφέρονται τα αποτελέσματα): Εργασία Α: «επεξεργασία κειμένου» (δημιουργική) 407

9 Θέμα: «Τι θα συνέβαινε αν σ όλο τον κόσμο, από τον ένα πόλο ως τον άλλο, από τη μια στιγμή στην άλλη, εξαφανίζονταν τα χρήματα;» Εργασία Β: «Σχεδίαση με ηλεκτρονικό υπολογιστή» (δημιουργική) Θέμα:: «Απαντήστε σχεδιαστικά στην ερώτηση: Τι θα συνέβαινε αν σ όλο τον κόσμο, από τον ένα πόλο ως τον άλλο, από τη μια στιγμή στην άλλη, εξαφανίζονταν τα χρήματα;» Εργασία Γ: «Δημιουργία της δομής μιας βάσης δεδομένων» Θέμα: «Δημιουργήστε τη δομή μιας βάσης δεδομένων για κατοικίες, προκειμένου να εισάγετε πληροφορίες του είδους που παρουσιάζονται στα παραδείγματα καρτελών που ακολουθούν (πίσω σελίδα).» Ορισμένες συμβάσεις στις μεταγραφές (Transcriptions) Τα ονόματα των παιδιών έχουν αλλαχθεί. Δεν σημειώνονται κόμματα. / Παύση ομιλίας χρονικής διάρκειας λιγότερης του ενός δευτερολέπτου // Παύση ομιλίας χρονικής διάρκειας μεγαλύτερης του ενός δευτερολέπτου [ [ Σημαίνει ότι οι ομιλούντες μιλούν συγχρόνως () Σημαίνει ότι δεν έγινε καταληπτό το περιεχόμενο της ομιλίας (κείμενο) Σχόλια του ερευνητή που αφορούν κυρίως μη λεκτική επικοινωνία και χειρισμό των μονάδων του υπολογιστή Λόγος που διακόπτεται ή λόγος που αποτελεί συνέχεια άλλης λεκτικής έκφρασης Κείμενο από ανάγνωση το οποίο εκφέρεται όπως είναι χωρίς καμία αλλαγή 408

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Mοντέλα διδασκαλίας και μάθησης Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Οµαδικές ραστηριότητες και Καθοδηγούµενη Εποικοδόµηση της Γνώσης µε Λογισµικό Γενικών Εφαρµογών

Οµαδικές ραστηριότητες και Καθοδηγούµενη Εποικοδόµηση της Γνώσης µε Λογισµικό Γενικών Εφαρµογών Οµαδικές ραστηριότητες και Καθοδηγούµενη Εποικοδόµηση της Γνώσης µε Λογισµικό Γενικών Εφαρµογών Πανσεληνάς Ε. Γεώργιος Εκπαιδευτικός.Ε ΠΕ19 Μεταπτυχιακό δίπλωµα ειδίκευσης στη: «ιδακτική της Πληροφορικής»

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος Εννοιολογική χαρτογράφηση Τ. Α. Μικρόπουλος Οργάνωση γνώσης Η οργάνωση και η αναπαράσταση της γνώσης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την οικοδόμηση νέας γνώσης. Η οργάνωση των εννοιών που αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής Διδακτική της Πληροφορικής ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ανδρέας Σ. Ανδρέου (Αναπλ. Καθηγητής ΤΕΠΑΚ - Συντονιστής) Μάριος Μιλτιάδου, Μιχάλης Τορτούρης (ΕΜΕ Πληροφορικής) Νίκος Ζάγκουλος, Σωκράτης Μυλωνάς (Σύμβουλοι Πληροφορικής)

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ

Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ «Ενσωμάτωση και αξιοποίηση των εννοιολογικών χαρτών στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσα από μία δραστηριότητα εποικοδομητικού τύπου» Δέγγλερη Σοφία Μουδατσάκη Ελένη Λιόβας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής ομάδας 2 ώρες Υλοποίηση δράσεων από υπο-ομάδες για συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία ως κατασκευή και όχι ως μετάδοση ως αποτέλεσμα εμπειρίας και όχι ως μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1. Οι ψηφιακές τεχνολογίες ως γνωστικά εργαλεία στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική. Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική. Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πληροφορική και ΤΠΕ Η Πληροφορική και οι Τεχνολογίες της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης

Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης Ομάδα Εργασίας Έλενα Ελληνιάδου Ζωή Κλεφτάκη Νικόλαος Μπαλκίζας Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

των βασικών αρχών των θεωριών μάθησης και των πιο γνωστών τους διδακτικών μοντέλων.

των βασικών αρχών των θεωριών μάθησης και των πιο γνωστών τους διδακτικών μοντέλων. Θεωρίες Μάθησης και ιδακτικές Στρατηγικές Εισαγωγή γή στις βασικές έννοιες 11/4/2011 Σκοπός του 3 ου μαθήματος Η συνοπτική παρουσίαση των βασικών αρχών των θεωριών μάθησης και των πιο γνωστών τους διδακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εσπερινά σχολεία, μια διαφορετική προσέγγιση στην εκπαιδευτική διαδικασία Δρ. ΖΑΡΚΑΔΟΥΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Διευθυντής 1 ου Εσπερινού ΓΕΛ Αθηνών zarknick@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Χαρατσής Κωνσταντίνος 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Παίζω και Μαθαίνω στο Scratch 1.2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Τ.Π.Ε. στο ηµοτικό 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Μέθοδος Project Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1023 Η παιδαγωγική αξιοποίηση του μαθήματος της Πληροφορικής στην Ειδική Αγωγή - Ευαισθητοποίηση των μαθητών χάριν του περιβάλλοντος. Μία διδακτική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης

Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης Ε. Καμπακάκη 2 ου ΓΕΛ Αγίου Αθανασίου/Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ekampakaki@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή των εννοιών μέσης και στιγμιαίας ταχύτητας σε περιβάλλον όπου αξιοποιούνται οι

Εισαγωγή των εννοιών μέσης και στιγμιαίας ταχύτητας σε περιβάλλον όπου αξιοποιούνται οι 3ο ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Η ΜΕΣΗ ΚΑΙ Η ΣΤΙΓΜΙΑΙΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑ 2. Γνωστικό αντικείμενο: ΦΥΣΙΚΗ 3. Τάξη: Β 4. Μάθημα: 2.2 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ 5. Γενική ενότητα: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΚΙΝΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καθηγητής/τρια: Αρ. Μαθητών/τριών : Ημερομηνία: Χρόνος: Τμήμα: Ενότητα & Θέμα Μαθήματος: Μάθημα: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Απαραίτητες προϋπάρχουσες/προαπαιτούμενες γνώσεις (προηγούμενοι/προαπαιτούμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 10: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία: αξιολόγηση Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχολικό Έτος: 2014-2015 Σχολική Μονάδα: ΓΕΛ ΚΡΑΝΙΔΙΟΥ Τίτλος Ερευνητικής Εργασίας: Εργαλεία Web 2.0 για την τάξη ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS

BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS Effandi Zakaria and Norulpaziana Musiran The Social Sciences, 2010, Vol. 5, Issue 4: 346-351 Στόχος της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Διαδραστικού Πίνακα στη. Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων

Αξιοποίηση Διαδραστικού Πίνακα στη. Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1283 Αξιοποίηση Διαδραστικού πίνακα στη διδασκαλία Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων Σ. Παπαδημητρίου Διεύθυνση Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης, ΥΠΔΒΜΘ, sofipapadi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Δρ. Παρασκευή Χατζηπαναγιώτου Επίκουρη Καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Διοίκησης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου P.Chatzipanagiotou@euc.ac.cy Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: Α) Διάταξη χώρου (γενικά): Β) Διάταξη χώρου (ως προς τις ΦΕ): Γ) Δυναμικό τάξης (αριθμός μαθητών, φύλο μαθητών, προνήπια-νήπια, κλπ): Δ) Διάρκεια διδασκαλίας: Ε) Ήταν προϊδεασμένοι οι μαθητές για το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα