Σ Τ Α Λ Α Κ Τ Ι Τ Ε Σ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σ Τ Α Λ Α Κ Τ Ι Τ Ε Σ"

Transcript

1 ΤΕΥΧΟΣ 6 Σ Τ Α Λ Α Κ Τ Ι Τ Ε Σ Τ Ο Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Ο Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Η Σ ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Τα πολλά λόγια είναι φτώχια... Σε αυτό το τεύχος: Ανακοινώσεις 2 Η Δράση μας 4 Προστασία 10 Διάσωση 11 Νέα, Ελλάδα 12 Νέα, Κόσμος 13 Τεχνικές 14 Δραστηριότητες 15 Χαρτογράφηση 16 Σταλακτίτες Με την ολοκλήρωση των ανοιξιάτικων Εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ήρθε η ώρα για δράση. Το τεύχος αυτό είναι φορτωμένο με τις δραστηριότητες του τελευταίου διμήνου. Το καλοκαίρι που ξεκίνησε θα έχει ακόμη περισσότερη δράση επί του πεδίου και όχι μόνο καθώς δραστηριοποιούνται αρκετοί από τους Τομείς Εργασίας και ξεκινούν από τώρα οι προετοιμασίες για τον εορτασμό των 60 χρόνων της Εταιρείας. Καλό Καλοκαίρι! Ε. Σ. Ε.

2 Ανακοινώσεις Δ. Σ. Τομέας Εξερευνήσεων Δραστηριοποιείται ο Τομέας Εξερευνήσεων. Στην πρώτη φετινή συνάντηση στις 15 Ιουνίου, εκλέχτηκε η Συντονιστική Επιτροπή του Τομέα και έγινε συζήτηση για την Διαχείριση των αιτημάτων για έρευνα. Η Ψήφιση του Κανονισμού του Τομέα (συζητήθηκε εκτενώς στην δεύτερη συνάντηση στις 24 Ιουνίου), θα γίνει στην επόμενη συνάντηση που θα γίνει Τομέας Εκπαίδευσης σύντομα και αφού αποσταλεί το σχέδιο του Κανονισμού του Τομέα σε όλα τα ενδιαφερόμενα Μέλη. Ο νέος Κανονισμός αποτελεί βελτίωση του προηγούμενου που ίσχυε από το Το του Τομέα: Η Συντονιστική Επιτροπή του Τομέα αποτελείται από τους: Δημήτρη Αντωνόπουλο (υπεύθυνος του Τομέα), Βασίλη Γιαννούτσο και Άννα Μαστοράκη. Το του Τομέα Εξερευνήσεων είναι: gr Έγινε στις 17 Ιουνίου η πρώτη φετινή συνάντηση για την εκπαίδευση. Τα θέματα που συζητήθηκαν (συμμετείχαν 17 Μέλη της Ε.Σ.Ε. από τους οποίους οι 9 ήταν Εκπαιδευτές ή Βοηθοί Εκπαιδευτές), ήταν τα εξής: Η τυποποίηση των Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Ε.Σ.Ε. Η κατασκευή Μνημονίου Εγχειριδίου Εκπαίδευσης. Η διαδικασία για την ανακήρυξη Εκπαιδευτών και Βοηθών Εκπαιδευτών. Οι διαφορές στην διδασκαλία των τεχνικών της Κάθετης Σπηλαιολογίας. Οι λόγοι μη συμμετοχής των έμπειρων στελεχών στην εκπαίδευση. Η διάρθρωση του προγράμματος Επιστημονικής & Αθλητικής Σπηλαιολογίας Α Βαθμού και η διάρκειά του. Η επόμενη συνάντηση θα γίνει στις 15 Ιουλίου, στα Γραφεία μας στις 21:00. Θα γίνει συζήτηση για όλα τα θέματα που αφορούν την εκπαίδευση και θα εκλεγεί η νέα Συντονιστική Επιτροπή του Τομέα. Η Ε.Σ.Ε. μεγαλώνει και χρόνο με τον χρόνο η ανάγκη για την τυποποίηση της εκπαίδευσης γίνεται προφανέστερη και επιτακτικότερη. Η παρουσία όλων των Μελών της Εταιρείας που συμμετέχουν στα εκπαιδευτικά προγράμματα είναι απαραίτητη. Η διαρκής προσπάθεια που γίνεται για την αναβάθμιση των Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Εταιρείας, απαιτεί την ενεργή συμμετοχή όλων των Εκπαιδευτών & των Βοηθών Εκπαιδευτών. Υπενθυμίζουμε ότι οι συναντήσεις των Τομέων Εργασίας είναι ανοικτές για όλα τα Μέλη. Η επόμενη συνάντηση του Τομέα Εκπαίδευσης θα γίνει στις 15 Ιουλίου. 60 Χρόνια Ε. Σ. Ε.: Ξεκινάμε! Το 2010 η Εταιρεία συμπληρώνει 60 χρόνια ζωής και ήδη προγραμματίζεται μια σειρά από εκδηλώσεις και δραστηριότητες σε όλη την Ελλάδα. Όλοι μπορείτε να βοηθήσετε χωρίς α- παραίτητα να εμπλακείτε με τα οργανωτικά! Όλοι μπορείτε: Να στείλετε τις ιδέες και τις προτάσεις σας. Να παρευρεθείτε στις Εκδηλώσεις. Να το πείτε και στους φίλους σας. Να διαφημίσετε τις εκδηλώσεις στο διαδίκτυο Να προμηθευτείτε τις Ειδικές Εκδόσεις και τα Αναμνηστικά της Ε.Σ.Ε. Να στείλετε φωτογραφίες για τον Διαγωνισμό Φωτογραφίας. Να φτιάξετε σκίτσα και λογότυπα για τον Διαγωνισμό Σκίτσου. Να βρείτε τις παλιές σπηλαιολογικές φωτογραφίες σας. Να ξεθάψετε τον παλιό σας σπηλαιολογικό εξοπλισμό. Να βοηθήσετε εθελοντικά στην υλοποίηση των Εκδηλώσεων. Ο έγκαιρος σχεδιασμός των εκδηλώσεων είναι απαραίτητος. Οι προετοιμασίες έχουν ήδη ξεκινήσει! Όλοι μπορείτε να βοηθήσετε στον εορτασμό των 60 χρόνων της Ε.Σ.Ε.! ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ Σελίδα 2

3 Ανακοινώσεις Τοπικών Τμημάτων Τ. Τ. Κρήτης: Απονομές Διπλωμάτων Το Σάββατο πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση απονομής των διπλωμάτων των σχολείων φαραγγιών και όχι μόνο. Η εκδήλωση ξεκίνησε το απόγευμα στο σχολείο μας στις Γωνιές με την τακτοποίηση των χώρων και την προετοιμασία του φαγητού. Μετά το καθιερωμένο φαγοπότι ξεκίνησαν προβολές από το χρονικό όλων των σχολείων και των ομάδων αλλά και μια μικρή παρουσίαση της πρόσφατης αποστολής στην Ψαρή, όλες με πολύ γέλιο, θαυμασμό και νοσταλγία Ακολούθησε η απονομή των διπλωμάτων των σχολείων των Φαραγγιών σε 16 γεμάτα υπερηφάνεια Μέλη. Κορυφαία στιγμή η απονομή από τον υιό Παραγκαμιάν στον πατέρα του! Σειρά είχαν τα διπλώματα των εκπαιδευτών και βοηθών εκπαιδευτών σπηλαιολογίας σε έξι Μέλη του τμήματος ενώ δεν παραλείψαμε να τιμήσουμε με ένα συμβολικό δώρο τον Β. Βάγια για την ανιδιοτελή και πολύτιμη συνεισφορά του στα σχολεία των φαραγγιών. Όμως η βραδιά δεν τελείωσε εκεί, καθώς το κέφι είχε ανέβει και συνεχίστηκε με μουσική, τραγούδι και χορό μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες Την επόμενη μέρα βέβαια, όσοι διανυκτέρευσαν στο σχολείο επισκέφθηκαν και το βάραθρο Ψηστράκι ΙΙ, (Πίσω Λαγκός) εφάμιλλο σε ομορφιά και σπουδαιότητα με το γνωστό στους περισσότερους Ψηστράκι. Καλές αποστολές σε όλους. Κώστας Φωτεινάκης Με πολύ κέφι έγιναν οι απονομές των διπλωμάτων στο Τμήμα Κρήτης. Τ. Τ. Κρήτης: Ομιλία στο Σ. Δ. Ε. Ανωγείων ξεναγήσαμε στον υπόγειο κόσμο του γνωστού Χαϊνόσπηλιου Μαλεβιζίου, μελετώντας στην πράξη όσα είχαμε αναφέρει στη σχολική αίθουσα. Να σημειώσουμε ότι όλοι οι μαθητές επέδειξαν άριστες επιδόσεις στη σπηλαιολογία. Την Παρασκευή 8/5/09 το Τμήμα Κρήτης της Ε.Σ.Ε. ανταποκρινόμενο σε πρόσκληση του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Ανωγείων (Σ.Δ.Ε.) πραγματοποίησε παρουσίαση με θέμα τον υπόγειο κόσμο. Η εκδήλωση ξεκίνησε με προβολή φωτογραφιών και βίντεο από τη δράση του Τμήματος και κορυφώθηκε με την ομιλία «Ο Υπόγειος Κόσμος» από την Ιάσμη Στάθη. Οι μαθητές που ήταν όλοι ενήλικες αλλά και οι εκπαιδευτικοί παρακολούθησαν με μεγάλο ενδιαφέρον την εκδήλωση και ακολούθησε αρκετή συζήτηση περί σπηλαίων. Ανανεώσαμε το ραντεβού μας για το προσεχές Σάββατο όπου τους ΤΕΥΧΟΣ 6 Το Σχολείο λειτουργεί φέτος για πρώτη φορά και η ανταπόκριση της τοπικής κοινωνίας αλλά και της Δημοτικής αρχής είναι καθοριστική. Χρέος του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε. είναι η άμεση ανταπόκριση σε τέτοιες δραστηριότητες αλλά και η εδραίωση συστηματικών εκδηλώσεων και εξερευνητικών αποστολών στα Ανώγεια και στην ευρύτερη περιοχή. Κώστας Φωτεινάκης Φωτ: Μίνα Τρικάλη Σελίδα 3

4 Η Δράση μας Σπηλαιοβάραθρο στη Γαρδαβίτσα Το σπηλαιοβάραθρο βρίσκεται στο περιαστικό δάσος της Λιβαδειάς, πάνω από τις πηγές της Κρύας, στην περιοχή Γαρδαβίτσα. Η είσοδός του, βλέπει την περιοχή του μαντείου του Τροφωνίου, και την χαράδρα της Κρύας.Η έρευνα έγινε από τα μέλη της Ε.Σ.Ε. Νίκο Λελούδα, και, Γεωργία Μπουρμπούλη, την Κυριακή 7 Ιουνίου Οδηγοί και συνοδοί ήταν οι Γιώργος Ανέστης, Μίλτος Τσουλής και Νίκος Τζαμάλας, μέλη του Τοπι- κού Τμήματος Βοιωτίας της Ε.Σ.Ε. Το σπηλαιοβάραθρο έχει συνολικό βάθος 25 μέτρα, που κλιμακώνεται σε τρία επίπεδα, που χωρίζονται μεταξύ τους από μικρά πατάρια. Στα -20 μέτρα, καταλήγει σε μικρή αίθουσα διαστάσεων 4 Χ 3 μέτρα, από την οποία 5 μέτρα χαμηλότερα ακόμα, βρίσκεται και η τελευταία μικρή αίθουσα, διαστάσεων 5 Χ 1,5 μέτρα. Το δάπεδο της τελευταίας αυτής αίθουσας (στα -25 μ.) είναι πολύ επικλινές, καλυμμένο εξ ολοκλήρου απο μεγάλες πέτρες που έχουν πέσει από την είσοδο και, κάτω από τις οποίες, υπάρχει πιθανότητα να συνεχίζεται -κάθετα πάντα-... το σπηλαιοβάραθρο. Ευχαριστούμε τα μέλη του τοπικού τμήματός μας για την υπόδειξη του σπηλαιοβαράθρου. Νίκος Λελούδας Σπήλαιο στο Κάστρο της Φανερωμένης Μετά από αίτημα του Πολιτιστικού Συλλόγου Κοχύλου, Άνδρου, "Της Γριάς το Κάστρο", προς την Ε.Σ.Ε., το Σάββατο 13 Ιουνίου, σπηλαιολόγοι - μέλη της, πραγματοποίησαν εξερεύνηση του σπηλαίου στο κάστρο της Φανερωμένης, στο χωριό Κοχύλου της Άνδρου. Ή έρευνα πραγματοποιήθηκε μετά από σύμφωνη άδεια από την αρμόδια Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας - Σπηλαιολογίας, Νότιας Ελλάδας του Υπουργείου Πολιτισμού. Στοιχεία: Η πολύ στενή είσοδός του βρίσκεται, περί τα 200 μ. αριστερά της κεντρικής πύλης του κάστρου και είναι διανοιγμένη ανάμεσα σε χωρίσματα σχιστόλιθων. Το σπήλαιο διανοίγεται ακριβώς στη ένωση σχιστόλιθων - ασβεστόλιθων και αποτελείται, ουσιαστικά, από ένα μεγάλο θάλαμο που χωρίζεται, από βράχους, σε 3-4 μικρότερους υποθαλάμους. Επίσης, υπάρχουν διάφορα πατάρια - ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ εξώστες στην οροφή του, στο εσωτερικό των οποίων υπάρχει αξιόλογος σταλακτιτικός διάκοσμος. Για το σπήλαιο, υπάρχει η φήμη, όπως και στα περισσότερα μέρη της χώρας μας, ότι οδηγεί σε πολύ μακρινές αποστάσεις, σε παρακείμενο θαλάσσιο κόλπο, κλπ. Δυστυχώς, μετά από κοπιαστική και λεπτομερή έρευνα της ομάδας σε όλα τα δυσπρόσιτα και πολύ στενά σημεία του σπηλαίου, δεν αποδείχθηκε κάτι τέτοιο.. Παρ' όλα αυτά, αποτελεί ένα αξιόλογο σύνδρομο τουριστικό στοιχείο, στο ήδη πολύ σημαντικό κάστρο της Φανερωμένης. Ευχαριστούμε θερμά τον Πρόεδρο του Δ.Σ. του Πολιτιστικού Συλλόγου, κύριο Γιάννη Τηνιακό, τον κύριο Λεωνίδα Σταθάκη που αποτέλεσε τον πολύτιμο οδηγό και συνοδό μας για το σπήλαιο, καθώς και γενικότερα τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κοχύλου "Της Γριάς το Κάστρο" και τον Δήμο Κορθίου, Ανδρου. Νίκος Λελούδας Φωτογραφίες: Γιώργος Αβτζής Συμμετείχαν τα μέλη της Ε.Σ.Ε.: Γιώργος Αβτζής, Θέμης Κρεκούκιας, Νίκος Λελούδας, Δημήτρης Χατζηλιάδης και Ελίζα Χατζηχαραλάμπους. Σελίδα 4

5 Η Δράση μας Έρευνες στην Περιοχή του Κιθαιρώνα Πρόσφατα και μετά από την καθοδήγηση του βοσκού κου Γιώργου Μακρυνόρη του Αναστασίου, πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις γνωστά σε άγνωστα έως τώρα σπήλαια και βάραθρα του Κιθαιρώνα: Στις 3/5/09, μετά από άκαρπη έρευνα πεδίου στην Νότια πλευρά του Κιθαιρώνα από το Θ. Λαμπρακόπουλο και κατά την αναχώρηση, συναντήσαμε για πρώτη φορά τον κο Μακρυνόρη που μας πληροφόρησε ότι στεκόμαστε 50 μέτρα μακριά από μία τρύπα. Φυσικά και είχαμε περάσει δίπλα της χωρίς να αντιληφθούμε τίποτα. Το Σπηλαιοβάραθρο Θουβαλικα έχει συνολικό βάθος περίπου 10 μ. Στο βάθος υπάρχει μπαζωμένη συνέχεια πολύ στενή. Η κατεύθυνση της διάκλασης είναι Β.-Ν. και το υψόμετρο 842 μ. Στις 24/5/09 έγινε προσπάθεια να εξερευνηθεί το άγνωστο μέχρι τότε σπηλαιοβάραθρο του Αη Γιάννη στους πρόποδες του Κιθαιρώνα από τους Γ. Σωτήρη, Θ. Λαμπρακόπουλο και Ρ. Φύτιζα. Η εξερεύνηση συνεχίστηκε στις 13/06/2009 από τους Γ. Σωτήρη, Μ. Μπενέζη και Θ. Τσαλίκογλου. Χρειάστηκαν 4 ώρες 120 μ. σχοινί και 13 αλλαγές για να φθάσουμε σε βάθος περίπου 60 μ. Από ότι φαίνεται πρόκειται για χάσμα που έχει δημιουργηθεί από την απομάκρυνση δύο τεράστιων κομματιών γης. Στις δύο πλευρές φαίνονται καθαρά τα συμπληρωματικά τους. Τα τοιχώματα είναι κροκαλοπαγή καλυμμένα με σταλακτιτικό υλικό και λάσπη. Σε πολλά σημεία είναι σαθρά και όπου δεν υπάρχει σταλακτιτικό να λειτουργεί σταθεροποιητικά υπάρχει μεγάλος κίνδυνος κατάρρευσης, πτώσης λίθων και μεγάλη δυσκολία στο αρμάτωμα. Στο βάθος το σχίσμα έχει μέσο πλάτος περίπου 1 μ. και μήκος περίπου 50. Στο τέρμα του Ν. κλάδου υπάρχει μαίανδρος με σταλακτιτικό στολισμό. Στον βόρειο κλάδο, που κατέβηκε με αντιστήριξη μόνο ο Μ. Μπενέζης, υπήρχε περισσότερη λάσπη και συνέχειες προς τα κάτω όπου η πέτρα ακούστηκε να πηγαίνει ίσως και πάνω από δέκα μέτρα. Λόγω έλλειψης κατάλληλων υλικών και σωματικής κούρασης αποφασίστηκε να επιστρέψουμε. Στις 21/6/09 οι Γ. Σωτήρης, Θ. Λαμπρακόπουλος, Ρ. Φύτιζα και Κ. Θεοδώρου επισκέφτηκαν το Σπήλαιο Στέρνας. Σύμφωνα με τον κο Μακρυνόρη η σπηλιά ήταν λημέρι ληστών που έκλεβαν ζώα από τις γύρω περιοχές και τα μαγείρευαν μέσα στο σπήλαιο Βρίσκεται πάνω στην κορυφογραμμή του υψώματος Βράχος Στέρνας πολύ κοντά στο Σπηλαιοβάραθρο Στέρνας και στην ίδια περιοχή με την Τρύπα του Φιλάνδρα για τα οποία έχουν ήδη σταλεί αναφορές στην Εταιρεία. Στο μεγάλο θάλαμο που έχει, δυστυχώς έχει πέσει η οροφή του, οι διαστάσεις είναι περίπου 10,50 μ. Α.-Δ. και 6,70 μ. Β.-Ν. Στην Β. πλευρά του σπηλαίου, υπάρχει θάλαμος με πλάτος εισόδου 5,20 μ. και ύψος 6 μ. Το μήκος του είναι περίπου 8 μ. Στην συνέχεια υπάρχει και τρίτος θάλαμος με πλάτος εισόδου 4 μ. μέσο ύψος 2,50 μ. και μήκος 10 μ. περίπου. Στις 27/6/09 οι Γ. Σωτήρης, Θ. Λαμπρακόπουλος, Θ. Τσαλίκογλου και Π. Καδδάς προχώρησαν στην εξερεύνηση του βαράθρου Τρύπα του Ράικου που βρίσκεται σε λόφο απέναντι από το Κάστρο των Αιγόσθενων. Σε βάθος περίπου 20 μ. συναντάμε την κυρίως διάκλαση του βαράθρου η οποία κατηφορίζει προς Β. με κλίση 45 ο περίπου και αρνητικά κατεβάσματα με σάρες για περίπου 40 μ. Για ασφάλεια αποφασίσαμε να τραβερσάρουμε πάνω από τις σάρες. Με 14 αλλαγές και 110 μέτρα σχοινί καταφέραμε να τερματίσουμε σε βάθος πάνω από 60 μ. Το τελευταίο κομμάτι μας αποζημίωσε για την όλη την κούραση διότι και οι δύο πλευρές της διάκλασης ήταν καταστόλιστες. Γιάννης Σωτήρης Στις εξορμήσεις συμμετείχαν τα μέλη της Ε.Σ.Ε.: Θεοδώρου Κώστας, Καδδάς Παύλος, Λαμπρακόπουλος Θωμά, Μπενέζη Μάκης, Σωτήρης Γιάννης, Τσαλίκογλου Θεολόγος & Φύτιζα Ρόζα. Φωτ: Γ. Σωτήρης & Θ. Τσαλίκογλου ΤΕΥΧΟΣ 6 Σελίδα 5

6 Η Δράση μας Εξερευνητική Αποστολή στα Όντρια Το τριήμερο 6-8 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε εξερεύνηση της περιοχής του οροπεδίου των Οντρίων για εύρεση νέων σπηλαίων. Στην αποστολή συμμετείχαν Μέλη της Ε.Σ.Ε. και του Το.Τ.Β.Ε., μέλη της Εθελοντικής Ομάδας Διάσωσης Καστοριάς καθώς και η παρέα Cyberotsatka από το Άργος Ορεστικό. Η άφιξη στην Καστοριά έγινε την Παρασκευή το απόγευμα και φιλοξενηθήκαμε το βράδυ στα γραφεία της Ομάδας Διάσωσης. Η αποστολή ξεκίνησε το Σάββατο το πρωί στα μεγάλα Όντρια. Με τη χρήση χαρτών και GPS πραγματοποιήθηκε πεζοπορία στα Μεγάλα Όντρια με σκοπό την αναγνώριση της περιοχής και τον εντοπισμό πιθανών ανεξερεύνητων σπηλαίων. Η περιοχή αποτελείται από πολλές δολίνες. Τα παιδιά από το Άργος Ορεστικό μας οδήγησαν στην Τρύπα του Βλάχου. Πρόκειται για ένα σπήλαιο σε σχήμα διαδρόμου με υψηλή οροφή, χωρίς αίθουσες, μήκους μέτρων περίπου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ποικιλία του διακόσμου αν και μικρή σε αριθμό: σταλακτίτες, σταλαγμίτες, γκούρ, μαργαριτάρια, κοράλλια, σπηλαιόγαλα. Α- φού πάρθηκαν οι συντεταγμένες του σπηλαίου συνεχίστηκε η εξερεύνηση των Μεγάλων Οντρίων χωρίς να βρεθεί άλλο σπήλαιο. Η διανυκτέρευση έγινε με αντίσκηνα στην περιοχή Ούσι (ανάμεσα σε Μεγάλα και Μικρά Όντρια), προκειμένου να είναι εύκολη η πρόσβαση την επόμενη μέρα στα Μικρά Όντρια. Την Κυριακή 7 Ιουνίου έγινε η εξερεύνηση των Μικρών Οντρίων δίνοντας ευχάριστα αποτελέσματα. Εντοπίστηκαν 8 βάραθρα που πιθανόν το μήκος τους να φτάνει μέχρι τα 25 μέτρα (λόγω γεωλογίας της περιοχής). Πρέπει να σημειωθεί πως έγινε μόνο ο εντοπισμός και η σηματοδότηση των βαράθρων και όχι η εξερεύνηση τους. Το απόγευμα επιστρέψαμε στην Καστοριά και η διανυκτέρευση έγινε στα γραφεία της Ε.Ο.Δ. Την Δευτέρα 8 Ιουνίου επισκεφτήκαμε το Σπήλαιο των Νερών κοντά στο χωριό Καστανόφυτο. Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον σπήλαιο καθώς το μήκος του είναι δυσανάλογα μεγάλο ως προς το ύψος του. Έχει πολλά στενά περάσματα και ρέει νερό σε όλο το σπήλαιο, καθώς πρόκειται για τμήμα υπόγειου ποταμού. Η παρουσία διακόσμου είναι ελάχιστη και αυτό οφείλεται στο στάδιο δημιουργίας του σπηλαίου. Η εξερεύνηση του σπηλαίου του οποίου το μήκος πιθανών φτάνει τα 500 μέτρα μας οδήγησε στην πηγή όπου και εκβάλουν τα νερά του σπηλαίου. Το Σπήλαιο των Νερών είχε εξερευνηθεί το 2006 από Μέλη του Το.Τ.Β.Ε. Σε εκείνη την αποστολή δεν είχε γίνει η σύνδεση με την πηγή μέσα από το σπήλαιο αλλά έγινε αντιληπτή ύστερα από γεωλογική έρευνα. Η περιοχή της Καστορίας και των Ο- ντρίων φαίνεται ως ένα πολύ ενδιαφέρον σπηλαιολογικό πεδίο που στο μεγαλύτερό του βαθμό είναι ανεξερεύνητο. Το τριήμερο αυτό μας έδωσε πολλές πληροφορίες για την περιοχή και σίγουρα οι αποστολές θα συνεχιστούν όσο οι ενδείξεις για των εντοπισμό σπηλαίων είναι θετικές.. Ηρακλής Καλογερόπουλος Στην Αποστολή συμμετείχαν αναλυτικά: Από την Ε.Ε.Ε.Δ. Καστοριάς: Τάσος Γερονίκος, Βασίλης Πανταζίδης και Παναγιώτης Τζώρτζης Από την Cyberotsarka: Νίκος Παναγούλιας, Γρηγόρης Τούλιας, Φώτης Χριστοδούλου, Στέργιος Δεμίρης, Ιωάννης Ιωαννίδης και Γιώργος Μπουρινάκης. Από την Ε.Σ.Ε. & το Το.Τ.Β.Ε.: Ηρακλής Καλογερόπουλος, Κωνσταντίνος Τρίμμης, Φάνης Έλληνας και Πέλη Φιλιππάτου. ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ Σελίδα 6

7 Η Δράση μας Διάσχιση της Φαράγγας Καμαρών Στις επταμελής ομάδα του Τμ. Κρήτης της Ε.Σ.Ε. διέσχισε τη Φαράγγα των Καμαρών (καταχρηστικά αναφέρεται ως «Καμαραϊκό Φαράγγι» σε σχετικές αναφορές). Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα φαράγγια της Κρήτης που ξεκινάει από τα 1700 m υψόμετρο (όπου και διανυκτερεύσαμε κάτω από τον έναστρο ουρανό), ΒΔ της κορυφής Μαύρη του Ψηλορείτη και καταλήγει στα 450 m μεταξύ των χωριών Καμάρες και Λοχριάς. Το συνολικό μήκος του φαραγγιού φτάνει τα 5 km, στην αρχή είναι αρκετά ανοιχτό και δεν έχει τεχνικές καταβάσεις αλλά αρκετό περπάτημα ενώ παρακάτω αρχίζει να κλείνει και να δίνει διαδοχικές και μεγάλες καταβάσεις (αριθμός ραπέλ 35, μέγιστο 55 m) Το φαράγγι είναι διανοιγμένο στους χαρακτηριστικούς του Ψηλορείτη πλακώδεις ασβεστόλιθους με ενδιάμεσα πυριτικά στρώματα. Αυτή την εποχή είναι τελείως ξερό και σε συνδυασμό με τον καυτό ήλιο σ αυτό το υψόμετρο και τις αυξημένες τεχνικές δυσκολίες, η διάσχισή του είναι αρκετά επίπονη και πάντα αποτελεί πρόκληση για όλους τους canyoners. Κώστας Φωτεινάκης ΣΠΗ. ΝΑ. & Ε. Σ. Ε. στο Γουπάτο Ντερέκη Μια όμορφη παρέα από Φίλους, ένα καταπληκτικό μέρος στο βουνό και ένα εντυπωσιακό βάραθρο ήταν όλα αυτά που έκαναν το ΣΚ 23-24/5/2009 ξεχωριστά όμορφο και ενδιαφέρον. Μετά από πολύ καιρό είχα την ευκαιρία να συναντήσω τους Φίλους μου από την Σπηλαιολογία Ναυπλίου της οποίας είμαι μέλος και να πραγματοποιήσουμε μια εξερεύνηση που είχαμε αφήσει ημιτελή από τον Ιούνιο του Τότε ένας βοσκός της περιοχής μας είχε υποδείξει ένα βάραθρο που φαινόταν να έχει μεγάλο βάθος. Λιγάκι απροετοίμαστοι εκείνη την ημέρα, έχοντας πάρει ελάχιστα υλικά είχαμε κατέβει στα μισά του, μην ξέροντας πόσο ήταν το τελικό του βάθος. Από αναβολή σε αναβολή φτάσαμε στον Μάιο του 2009, όπου τελικά πραγματοποιήσαμε την πολυπόθητη εξερεύνησή του. Η ονομασία «Γουπάτο Ντερέκη» του δόθηκε τιμής ένεκεν από το παρατσούκλι του βοσκού που μας οδήγησε στο βάραθρο (Ντερέκης) και το τοπονύμιοτης περιοχής (Γούπατο). Τελικά το βάραθρο ήταν μικρότερο των προσδοκιών μας με τελικό βάθος τα 70 μέτρα με ένα μονοκόμματο κατέβασμα 65 μέτρων. Υπάρχει μια πολύ στενή σχισμή που συνεχίζει για μερικά μέτρα ακόμα, αλλά προσπάθειες που έγιναν για τη διάνοιξή της δεν πέτυχαν, λόγω του ότι είναι πολύ μικρές οι διαστάσεις της σε μεγάλο μήκος Το ενδιαφέρον στην όλη υπόθεση είναι να εξακριβώσουμε αν στον Νομό Αργολίδας υπάρχει αντίστοιχο μονοκόμματο βάραθρο αυτού του βάθους, πράγμα που μέχρι τώρα δεν έχουμε υπ όψιν μας να έχει καταγραφεί στο παρελθόν. Η εξερεύνηση είναι δραστηριότητα της Σπηλαιολογίας Ναυπλίου και συμμετείχε φιλικά, μετά από πρόσκληση και η Ε.Σ.Ε. Η ομάδα αποτελούνταν από μεριάς Σπηλαιολογίας Ναυπλίου από τους: Αθανασόπουλο Γιάννη, Γεωργόπουλο Αρη, Γκάτζιο Χρήστο, Καρούτη Μάκη και Ξανθόπουλο Θανάση (Ε.Σ.Ε - ΣΠΗ.ΝΑ) και από την Ε.Σ.Ε οι: Γιανούτσος Βασίλης και Μαστοράκη Άννα. Θανάσης Ξανθόπουλος ΤΕΥΧΟΣ 6 Σελίδα 7

8 Η Δράση μας Το Τμήμα Κρήτης στο δήμο Ν. Φωκά Την Κυριακή 14 Ιουνίου διοργανώθηκε εκδήλωση στο νέο Δημαρχείο του Δ.Δ. Γωνιάς, σε συνεργασία με το δήμο Νικηφόρου Φωκά, όπου παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα των αποστολών που πραγματοποίησαν μέλη του Τμήματος στα Δ.Δ. Άνω και Κάτω Μαλάκι του δήμου το Η εκδήλωση περιελάμβανε, εκτός της παρουσίασης των εξερευνητικών αποστολών στην περιοχή, γενική ενημέρωση για τη σπηλαιολογία και το Τμήμα, μικρή έκθεση φωτογραφικού υλικού και συζήτηση με τους φορείς και τους κατοίκους για τα υπάρχοντα σπήλαια. Μοιράστηκε επίσης ενημερωτικό υλικό του Τμήματος και δωρήθηκαν 5 πόστερ με φωτογραφίες των σπηλαίων στο Δήμο, προκειμένου να αναρτηθούν σε καίρια σημεία των Δημοτικών Διαμερισμάτων (δημαρχείο, γραφεία πολιτιστικών συλλόγων, καφενεία). Οι κάτοικοι παρακολούθησαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις παρουσιάσεις, θέτοντας ερωτήσεις και συμπληρώνοντας για την περιοχή και τις σπηλιές, ενώ στο τέλος μας έδωσαν και αρκετές πληροφορίες για νέα έγκοιλα, τις οποίες ευελπιστούμε να αξιοποιήσουμε σε μελλοντικές επισκέψεις μας και στα υπόλοιπα χωριά του δήμου Ν. Φωκά. Στην παρουσίαση ήταν παρόντα και στελέχη του Τμήματος Δυτικής Κρήτης, που πάντα συμπαραστέκονται στις εκδηλώσεις που διοργανώνουμε. Για την ιστορία, να αναφέρουμε ότι το 2008 επισκεφθήκαμε, εξερευνήσαμε, χαρτογραφήσαμε, φωτογραφίσαμε και πήραμε βιολογικά δείγματα από 6 βάραθρα και 4 σπήλαια της περιοχής, τα οποία και παρουσιάστηκαν στο 4ο Παγκρήτιο Σπηλαιολογικό Συμπόσιο τον Οκτώβριο του Μέσα από αυτές τις γραμμές, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα τον Ξενοφώντα Μαθιουδάκη, κάτοικο και Δημοτικό Σύμβουλο του δήμου, που ανέλαβε το μεγαλύτερο φορτίο της διοργάνωσης, το Δήμο Ν. Φωκά για την φιλοξενία και την παραχώρηση του χώρου, και βέβαια όλους τους κατοίκους της περιοχής που όχι μόνο μας υπέδειξαν τα σπήλαια, αλλά συμμετείχαν και σε κάποιες εξερευνήσεις, και μας φιλοξένησαν αρκετά λαογραφικά-ιστορικά στοιχεία απλόχερα. Πόπη Μπαξεβάνη Σπήλαια και Προσκοπισμός Το Τ. Τ. Κρήτης, συνεχίζει τις δραστηριότητες ενημέρωσης της τοπικής κοινωνίας για την αξία και σπουδαιότητα των σπηλαίων. Φωτ.: Μάνος Πετράκης Το Τμήμα Κρήτης, παρουσίασε τις δραστηριότητες των σπηλαιολόγων και ξενάγησε στο σπήλαιο Σκοτεινό στις Άνω Γούβες, τους επίδοξους σπηλαιολόγους-προσκόπους της 4ης ΚΑ Ηρακλείου την Κυριακή 26 Απριλίου. Οι πρόσκοποι είχαν κατασκηνώσει στον περιβάλλοντα χώρο του σπηλαίου από το Σάββατο και συμπεριέλαβαν στις δραστηριότητες του 2ημέρου την εξερεύνηση του σημαντικότατου αυτού αρχαιολογικού σπηλαίου. Τρία μέλη μας και ο Γ. Καραπιδάκης «ξενάγησαν» τα παιδιά που συμμετείχαν, στις αίθουσες του Σκοτεινού και τα μυστικά της υπόγειας Κρήτης. Σπηλαιογένεση, διάκοσμος, αρχαιολογί- ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ α, ανθρώπινες δραστηριότητες και σπηλαιόβια ζωή κράτησαν ζωντανό το ενδιαφέρον των προσκόπων, που δεν σταματούσαν τις ερωτήσεις και να εξερευνούν τους χώρους που επισκεφθήκαμε, ανακαλύπτοντας βύσαλα, επιγραφές και ζώα μέσα στο σπήλαιο. Ευχαριστούμε τους υπεύθυνους «Πετεινό» και «Ωρίωνα» της 4ης ΚΑΗ. Τους ευχόμαστε να συνεχίσουν με την ίδια πάντα θέρμη να ανακαλύπτουν τη φύση και τα μυστικά της, και να διαφυλάξουν στη ζωή τους και σαν ενήλικες, τα ιδανικά του προσκοπισμού. Θα μας βρίσκουν πάντα δίπλα τους, συμπα- Πόπη Μπαξεβάνη Η επίσκεψη-ξενάγηση τελείωσε με τις καθιερωμένες αναμνηστικές φωτογραφίες, και μία κάρτα -ενθύμιο προς το Τμήμα, που τα ίδια τα παιδιά είχαν επιμεληθεί, υπογεγραμμένη με τα κωδικά τους ονόματα. Σελίδα 8

9 Η Δράση μας WWF Ελλάς και Τμήμα Κρήτης Το WWF Ελλάς αναγνωρίζοντας τα προβλήματα και τις αδυναμίες που παρουκών Ομάδων Πολιτών, περιλάμβανε δε λοντικών Οργανώσεων και Εθελοντισιάζουν στη λειτουργία και αποτελεσματικότητά τους οι ΜΚΟ, οι Περιβαλγών, συζήτηση και case study μεταξύ τις παρουσιάσεις των 3 πρώτων οδηλοντικές Οργανώσεις και οι Ομάδες των εισηγητών και των συμμετεχόντων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το Τμή- Πολιτών που δραστηριοποιούνται σε διάφορα θέματα, είτε από έλλειψη τεχνογνωσίας σε επιστημονικούς τομείς, την λειτουργία των ΜΚΟ. μα Κρήτης, παρουσίασε ο οδηγός για είτε από έλλειψη εσωτερικής οργάνωσης και ηθικής υποστήριξης του κόσαν τα οκτώ (8) Μέλη του Τμήματος Η γενικότερη εντύπωση που αποκόμισμου, έχει ξεκινήσει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την κωδικοποίηση και διά- εργασίες, ήταν ότι σαν οργάνωση και που παρακολούθησαν για 6 ώρες τις χυση τεχνογνωσίας που αφορά την λειτουργία ομάδας πολιτών βρισκόμαστε στο σωστό δρόμο. Σίγουρα υπάρ- αντιμετώπιση τοπικών περιβαλλοντικών προβλημάτων και την λειτουργία των χουν κάποια κενά και ελλείψεις σε τεχνογνωσία, τα οποία δημιουργούν προ- περιβαλλοντικών ΜΚΟ. Στο πρόγραμμα αυτό, εντάσσεται η παραγωγή δέκα βλήματα στον συντονισμό και στην α- εγχειριδίων με γενικό τίτλο «Οδηγός ποτελεσματικότητα των δράσεων που για το Περιβάλλον» και η αντίστοιχη το Τμήμα εδώ και αρκετό καιρό ενεργοποιείται, παρόλα αυτά οι «Οδηγοί για το οργάνωση παρουσιάσεων και εργαστηρίων σε μεγάλες πόλεις της χώρας. Περιβάλλον» θα μπορούσαν να μας Το Τμήμα Κρήτης, ιδιαίτερα ευαίσθητο βοηθήσουν, δίνοντας λύσεις σε ειδικά σε θέματα περιβάλλοντος και προστασίας όχι μόνο των καρστικών μορφών, λοντικών προβλημάτων, σχετιζόμενα τεχνικά θέματα αντιμετώπισης περιβαλ- αλλά και γενικότερα της φύσης, ανταποκρινόμενο σε σχετική πρόσκληση του (προστασία καρστικών μορφών, κατα- άμεσα και με το αντικείμενό μας WWF Ελλάς, παρακολούθησε σχετικό στροφές εγκοίλων, αξιοποιήσεις σπηλαίων κ.α.). Εργαστήριο που διοργάνωσε η ΜΚΟ το πρωί του Σαββάτου 13 Ιουνίου 2009 Το βράδυ της ίδιας ημέρας, πραγματοποιήθηκε ανοικτή εκδήλωση- στο Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων της Περιφέρειας Κρήτης στο Ηράκλειο. παρουσίαση των οδηγών στο κοινό, την Το Εργαστήριο απευθύνονταν κυρίως οποία επίσης παρακολούθησαν άλλα 2 σε ενεργά μέλη-στελέχη ΜΚΟ, Περιβαλ- Μέλη του Τμήματος. Πόπη Μπαξεβάνη Στα φαράγγια της Ευρυτανίας Το Τμήμα Κρήτης συμμετέχει ενεργά και δυναμικά στους αγώνες για την προστασία των ευαίσθητων περιοχών της Κρήτης. Φωτ: Ηλίας Τζηρίτης WWF Hellas Το τριήμερο Ιουνίου τα Μέλη του Τμήματος Κρήτης της Ε.Σ.Ε. Βασίλης Βάγιας και Γιάννης Σκοντινάκης επισκέφτηκαν το Νομό Ευρυτανίας προκείμενου να διασχίσουν μερικά από τα πολλά φαράγγια που υπάρχουν στη περιοχή. Τα περισσότερα από τα φαράγγια της Ευρυτανίας έχουν σχηματιστεί στις πλαγιές των κορυφών Καλιακούδα και Χελιδώνα και καταλήγουν στους ποταμούς Καρπενησιώτη και Κρικελοπόταμο, είναι όλα τους αρκετά παλιά φαράγγια κάτι που μαρτυράει το σχετικά μικρό ύψος των περισσότερων καταβάσεων αλλά και τα μεγάλα ανοικτά τμήματα που το καθένα από αυτά διαθέτει. Πραγματοποιήθηκε διάσχιση των φαραγγιών της Ροσκάς, του Βόθωνα και του Βαθυρέματος καθώς και περίπατος στο πάντα βρέχει. Γιάννης Σκοντινάκης ΤΕΥΧΟΣ 6 Σελίδα 9

10 Προστασία Σπηλαίων Σοβαρό πρόβλημα στην Αριδαία! Το κλείσιμο της εισόδου των σπηλαίων με ακατάλληλα κάγκελα στο Σπηλαιοπάρκο Αλμωπίας Νομού Πέλλας από την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας- Σπηλαιολογίας Βόρειας Ελλάδας του Υπουργείου Πολιτισμού, είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Με αφορμή την τελευταία επίσκεψη των Μελών της Ε.Σ.Ε. στο Σπηλαιοπάρκο Αλμωπίας διαπιστώθηκε το κλείσιμο με κάγκελα των εισόδων ορισμένων σπηλαίων της περιοχής. Στην περιοχή έχει διαπιστωθεί, εδώ και χρόνια η παρουσία χιλιάδων νυχτερίδων που χρησιμοποιούν τα σπήλαια για προστασία, χειμερινή νάρκη κ.λπ. Η κατασκευή και η τοποθέτηση των κάγκελων δεν ακολούθησε τη διαδικασία της μελέτης για την προστασία της νυχτερίδας με αποτέλεσμα αυτά να είναι εντελώς ακατάλληλα και θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή των νυχτερίδων. Η νυχτερίδα είναι αυστηρά προστατευόμενο είδος από διεθνείς οργανώσεις όπως η «Fauna and Flora» και τέτοιου είδους ενέργειες μας εκθέτουν διεθνώς. Η ειδική πόρτα στα σπήλαια έχει αυστηρές προδιαγραφές με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία. Δηλαδή οι κατακόρυφοι σωλήνες πρέπει να είναι όχι συμπαγούς διατομής 3Χ3 εκατοστά, οι δε οριζόντιοι σωλήνες των κάγκελων να είναι κυκλικοί (όχι γωνιώδεις για να μην τραυματίζονται οι νυχτερίδες κατά την έξοδό τους) με οριζόντια απόσταση ΕΛΑΧΙΣΤΟ 75 εκατοστά και εσωτερικό ύψος ΕΛΑ- ΧΙΣΤΟ 15 εκατοστά (Εικόνα 1). Τα κάγκελα στο Σπηλαιοπάρκο είναι κατακόρυφα με απόσταση μεταξύ τους περίπου 10 εκατοστά που θεωρείται πολύ μικρή απόσταση. Ευαγγελία Τσουκαλά Το πολύ σοβαρό αυτό θέμα θα απασχολήσει το Δ. Σ. της Ε.Σ.Ε. στην επόμενη συνεδρίασή του στις 14 Ιουλίου. Οι πόρτες που τοποθετήθηκαν είναι ακατάλληλες και πρέπει να αντικατασταθούν! Εικόνα 1: Bat grids recommended barrier grids for caves. The grid should be made of tubes (30x30mm), no solid profile. To protect it from destruction it should be filled with round bars to avoid sawing. For bats: The inner width between the staves: minimum 75 cm, the ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ Σελίδα 10

11 Ομάδα Σπηλαιοδιάσωσης 6-8/06/09:...στη Χελιδορέα Πραγματοποιήθηκε η επίσκεψη μελών της Ομάδας Σπηλαιοδιάσωσης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας, στο βάραθρο Χελιδορέας στα Άνω Πιτσά Κορινθίας. Το συνολικό βάθος του βαράθρου φτάνει τα 220 μέτρα είναι αρκετά τεχνικό με σχετικά χαμηλή θερμοκρασία και αρκετή λάσπη. Το βάραθρο αρματώθηκε μέχρι το τελικό του βάθος και σκοπός την ομάδας ήταν να διανυκτερεύσει μέσα σε αυτό, πράγμα που έγινε. Η είσοδος μας σε αυτό έγινε το Σάββατο 6 Ιουνίου στις και η ομάδα βγήκε σταδιακά μέχρι και τις της επόμενης ημέρας Κυριακή 7 Ιουνίου. Συμπληρώσαμε λοιπόν 24 ώρες παραμονής, με αρμάτωμα ξαρμάτωμα, μέσα στο βάραθρο και τα άτομα που παρέμειναν μέσα ήταν συνολικά εννέα. Η θερμοκρασία στο σπήλαιο ήταν πιο ανεβασμένη απ ότι περιμέναμε πράγμα που έκανε τις απαραίτητες αναμονές, στα διάφορα σημεία, μέχρι να συνεχιστεί το αρμάτωμα εύκολα ανεκτές χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερο πρόβλημα. Η ομάδα κινήθηκε αρκετά καλά μέσα στο βάραθρο πράγμα που ήταν και ο βασικός μας στόχος. Το ζητούμενο ήταν να αξιολογήσουμε τις δυνατότητες των μελών της ομάδας σχετικά με την κίνηση σε ένα πιο τεχνικό σπήλαιο και επίσης να δούμε και να αντιμετωπίσουμε θέματα αρματώματος, που προέκυψαν αρκετά. Επίσης υπάρχει ανάγκη αντικατάστασης πολλών βυσμάτων με καινούργια μιας και αρκετά από τα ήδη τοποθετημένα έχουν υποστεί αρκετές φθορές. Σε γενικές γραμμές από την επίσκεψη στην Χελιδορέα αποκομίσαμε πάρα πολλές εμπειρίες και μας δόθηκε η ευκαιρία σαν ομάδα με διαφορετικό επίπεδο σπηλαιολογικής εμπειρίας να αρχίσουμε να δένουμε περισσότερο σαν ομάδα. Η μέρα μας έκλεισε σε ένα όμορφο μικρό καφέ το απόγευμα της Κυριακής στην Λυκοποριά όπου μαζί με τον Υπεύθυνο Εκπαίδευσης Πάνο Γεωργόπουλο συζητήσαμε τις λεπτομέρειες και τα θέματα που προέκυψαν. Θανάσης Ξανθόπουλος Η Ομάδα συνεχίζει τις δραστηριότητές της με μηνιαίες πρακτικές ασκήσεις. 1/5/2009:...στη ΣΕΛΙΝΙΤΣΑ Την Παρασκευή 1 Μαΐου 2009 πραγματοποιήθηκε η πρακτική εξάσκηση της Ομάδας Σπηλαιοδιάσωσης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας στο στήσιμο αερογέφυρας (τραβέρσας) μεταφοράς φορείου. Η πρακτική εξάσκηση έγινε έξω από την είσοδο του σπηλαίου Σελίνιτσας παράλληλα με το πρακτικό μάθημα του σεμιναρίου Α Βαθμού Σπηλαιολογίας 2009 έτσι ώστε και οι νέοι μαθητές να έχουν μια μικρή εικόνα των τεχνικών σπηλαιοδιάσωσης. Κάποιοι από τους νέους εκπαιδευόμενους των σεμιναρίων πέρασαν την ε- ναέρια τραβέρσα πράγμα που τους ενθουσίασε και μεγάλωσε ακόμα περισσότερο το ενδιαφέρον τους για τις προχωρημένες τεχνικές της σπηλαιολογίας και την Ομάδα Σπηλαιοδιάσωσης. Στην άσκηση συμμετείχαν και μέλη του Τοπικού Τμήματος Μεσσηνίας της Ε.Σ.Ε καθώς και μέλη από τους "Εθελοντές Μάνης" και του Σπηλαιολογικού Ομίλου "ΠΟΣΕΙΔΩΝ". Θανάσης Ξανθόπουλος ΤΕΥΧΟΣ 6 Σελίδα 11

12 Νέα από την Ελλάδα Ξενάγηση του Εξάντα στο Λαύριο Μετά από αίτημα προς την Ε.Σ.Ε. του ΚΕΘΕΑ "ΕΞΑΝΤΑΣ", την Παρασκευή 29 Μαΐου 2009, το μέλος της Νίκος Λελούδας, πραγματοποίησε παρουσίαση για τα σπήλαια και την σπηλαιολογία γενι- κότερα στα γραφεία του Εξάντα στον Πειραιά. Σε συνέχεια της παραπάνω παρουσίασης, το Σάββατο 30 Μαΐου 2009, τα μέλη της Ε.Σ.Ε., Νίκος Λελούδας, Δημήτρης Βόσσος, Μιχάλης Σουργιαδάκης και Ελίζα Χατζηχαραλάμπους, συνόδευσαν 11 νέους από τον Εξάντα, μαζί με δύο συνοδούς τους στο Λαύριο. Εκεί, αφού όλη η ομάδα ξεναγήθηκε από τα Μέλη της Ε.Σ.Ε. στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο του Θορικού, κατόπιν, εισχώρησε σε μεταλλευτική στοά, όπου και προχώρησε για χρονικό διάστημα τριών περίπου ωρών. Νίκος Λελούδας Υπόγειες Διαδρομές: 18ο Δημοτικό Σχολείο Κερατσινίου Μία ακόμα σχολική χρονιά τελείωσε αφήνοντας τις πιο όμορφες εμπειρίες στους μικρούς σπηλαιολόγους της ΣΤ τάξης του 18ου Δημοτικού Σχολείου Κερατσινίου. Ο δάσκαλος τους και Μέλος της Ε.Σ.Ε., Πιτυκάκης Μιχάλης, έδωσε την ευκαιρία στους μαθητές του να βιώσουν μοναδικές εμπειρίες από τον όμορφο κόσμο των σπηλαίων. Τα σπήλαια που επισκέφτηκαν κατά σειρά ήταν το Σπήλαιο Κουτούκι στην Παιανία, το Σπήλαιο της Κάψιας στην Μαντινεία της Αρκαδίας κατά την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας της Ε.Σ.Ε., το Μέγα Σπήλαιο στα Καλάβρυτα, τα σπήλαια στην Ακρόπολης των Αθηνών και το Σπήλαιο Φυλακή του Σωκράτη στο Λόφο του Φιλοπάππου. Στο σπήλαιο της Παιανίας μπόρεσαν να θαυμάσουν τους θησαυρούς που κρύβει στα σπλάχνα του ο Υμηττός. Στην καταβόθρα της Κάψιας να δουν τον καταπληκτικό διάκοσμο από το πρόσφατα αξιοποιημένο σπήλαιο αλλά να γνωρίσουν και την τραγική ιστορία για τον πνιγμό πολλών ανθρώπων μέσα του. Στο Μέγα Σπήλαιο στα Καλάβρυτα ενημερώθηκαν για τα δεινά που πέρασαν οι Έλληνες μέσα σε αυτό επί Τουρκοκρατίας αλλά και τον τραγικό θάνατο καλόγερων στα χρόνια της Κατοχής. Στα σπήλαια των Αθηνών (Απόλλωνα, Δία, Πάνα και Αγραύλου) οι μικροί φίλοι των σπηλαίων πληροφορήθηκαν για την άγνωστη ιστορία που κρύβεται στα ριζά του βράχου της Ακρόπολης, ενώ κατά την επίσκεψη τους στο σπήλαιο - φυλακή του Σωκράτη στου Φιλοπάππου, έμαθαν για τη ζωή και την καταδίκη του μεγάλου φιλόσοφου. Ο κύκλος των φετινών σπηλαιολογικών εξορμήσεων θα κλείσει οριστικά το Σεπτέμβριο για τους τελειόφοιτους μαθητές με την επίσκεψη στο πανέμορφο σπήλαιο της Καστανιάς, στο Δήμο Βοιών της Λακωνίας. Μιχάλης Πιτυκάκης Κάθε μία από τις υπόγειες διαδρομές, έδωσε την ευκαιρία στα παιδιά να ενημερωθούν για τη μοναδικότητα που κρύβει το κάθε σπήλαιο. Οι μικροί σπηλαιολόγοι στο Σπήλαιο της Αλιστράτης στις Σέρρες. ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ Σελίδα 12

13 Νέα από τον Κόσμο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Σπηλαιοδιάσωσης: Treviso-Italia, Μαΐου 2009 Το Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Σπηλαιοδιάσωσης για το έτος 2009 έλαβε μέρος στο Treviso της Ιταλίας (22-24 Μαΐου). Μέρος έλαβαν οι χώρες Ιταλία, Γαλλία, Ελβετία, Αυστρία, Γερμανία, Κροατία, Σλοβενία και Ελλάδα. Η ελληνική συμμετοχή πραγματοποιήθηκε από δύο Μέλη της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας, τον Γώγο Στέφανο και την Κρίθαρη Χριστίνα. Το κύριο θέμα της συνάντησης ήταν οι τηλεπικοινωνίες και οι εφαρμογές τους στην σπηλαιοδιάσωση. Η κάθε ομάδα παρουσίασε τον τρόπο επικοινωνίας μέσα στις σπηλιές. Ενδιαφέρον είχαν τα πατενταρισμένα ασύρματα τηλέφωνα της γαλλικής ομάδας τα οποία ήταν μικρά σε όγκο, εύχρηστα και με πολύ καλό σήμα. Επίσης παρουσιαστήκαν δύο καινούρια φορεία από την ομάδα της Ιταλίας, ένα στεγανό φορείο για φαράγγια που φέρνει την επανάσταση στην διάσωση σε νερό, και ένα φορείο από ανθρακονήματα που σπάει σε τέσσερα κομμάτια. Και τα δυο βρίσκονται σε πειραματικό στάδιο. Το συνέδριο έκλεισε με την πρόταση της Αυστριακής ομάδας, για την δημιουργία μίας πανευρωπαϊκής βάσης δεδομένων όπου θα επικοινωνούν οι ομάδες σπηλαιοδιάσωσης μεταξύ τους και θα καταγράφονται ατυχήματα, τεχνικές, εκπαιδεύσεις, συνεργασίες και ότι αφορά τον τομέα της σπηλαιοδιάσωσης. Γώγος Στέφανος - Κρίθαρη Χριστίνα Βέλγιο: 11ο Σπηλαιολογικό Ράλι Στις 25 και 26 Απριλίου 2009 έγινε στις Βρυξέλες την πρωτεύουσα του Βελγίου το 11ο Βασιλικό Σπηλαιολογικό Ράλι (11ème RALLYE SPELEO BASILIQUE). Ήταν ένας σπηλαιολογικός αγώνας* διαφορετικός από τους άλλους! Στον τεράστιο βασιλικό καθεδρικό ναό Koekelberg των Βρυξελλών είχαν τοποθετηθεί πάνω από 1500 μέτρα σχοινί εξωτερικά και εσωτερικά του ναού! Υπήρχαν εναέρια περάσματα στα δυο τεραστία καμπαναριά, τραβέρσες και πολλά δύσκολα περάσματα μέσα και έξω από τον ναό. Το βραδύ του Σαββάτου έγινε κατάβαση από τον κεντρικό θόλο ύψους 90 μέτρων εσωτερικά του ναού! Συμμετείχαν πάνω από 200 σπηλαιολόγοι από όλη την Ευρώπη. Η Ε.Σ.Ε. συμμετείχε στον αγώνα με τα Μέλη μας Γώγο Στέφανο και Κρίθαρη Χριστίνα. *(δεν ήταν αγώνας δρόμου, αλλά μια γενική αξιολόγηση των γνώσεων των διαγωνιζόμενων στον τομέα των σπηλαιολογικών τεχνικών και της κίνησης πάνω στο σχοινί.) Γώγος Στέφανος - Κρίθαρη Χριστίνα Ο Στέφανος Γώγος στην εξωτερική πλευρά του καθεδρικού ναού. ΤΕΥΧΟΣ 6 Σελίδα 13

14 Τεχνικές & Εξοπλισμός Κόμπος Αυτομπλόκ (Μασσάρ)/κοτσίδα Οι Αυτοσφιγγόμενοι κόμποι είναι χρήσιμα εργαλεία που μας επιτρέπουν να λύνουμε αρκετά προβλήματα όλους εμάς που ασχολούμαστε με σπορ που απαιτούν τη χρήση σχοινιού. Πιο ειδικά στα σεμινάρια Α και Β βαθμού της Ε.Σ.Ε. οι εκπαιδευόμενοι διδάσκονται μερικούς βασικούς Αυτοσφιγγόμενους κόμπους, όπως Αυτομπλόκ, προύσικ, κλάιμχαιστ, χέντεν, μπάκμαν και οι περισσότεροι διαλέγουμε έναν οι δυο κόμπους που μας αρέσουν καλυτέρα και τους υιοθετούμε. Ένας κόμπος που αν και διαθέτει πάρα πολλά πλεονεκτήματα, δεν είναι ιδιαιτέρα δημοφιλής, είναι και ο συνδυασμός Αυτομπλόκ (Μασσάρ) με την κοτσίδα. Ο συγκεκριμένος κόμπος είναι δημιουργία των έμπειρων Γάλλων οδηγών βουνού και χρησιμοποιείται στις γαλλικές Άλπεις από την δεκαετία του 60. Ο λόγος που τους οδήγησε να των δημιουργήσουν, ήταν προκειμένου να λύσουν το πρόβλημα της απελευθέρωσης και κύλισης στο σχοινί ενός αυτοσφιγγόμενου κόμπου, όταν αυτός βρίσκεται υπό τάση (διαδικασία χρήσιμη σε αρκετές μανούβρες αυτοδιάσωσης). Από τους κλασσικούς κόμπους οι προύσικ, κλάιμχαιστ, χέντεν εάν βρεθούν υπό τάση δεν απελευθερώνουν (όπως και τα μηχανικά φρένα) ενώ οι μπάκμαν, Αυτομπλόκ, αν απελευθερώσουν το κάνουν με ένα απότομο και απρόβλεπτο τρόπο, που δεν εμπνέει καθόλου εμπιστοσύνη, επίσης η κοτσίδα εκτός του ότι δεν λύνει εύκολα, εκτείνεται και σε μεγάλο μήκος πάνω στο σχοινί με αποτέλεσμα η οποιαδήποτε προσπάθεια επέμβασης πάνω της να είναι δύσκολη. Μετά από ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ πολλές δοκιμές κατέληξαν σε ένα συνδυασμό του Αυτομπλόκ ή Μασσάρ όπως των αποκαλούν οι Γάλλοι, με την κλασσική κοτσίδα. Το αποτέλεσμα είναι ένας Αυτοσφιγγόμενος κόμπος που έχει πολύ καλά κρατήματα πάνω στα σχοινιά (χαρακτηριστικό της κοτσίδας) αλλά ταυτόχρονα μπορεί να χαλαρώσει το σφίξιμο πάνω στο σχοινί ακόμα και όταν βρίσκεται υπό τάση ( χαρακτηριστικό του Αυτομπλόκ/ Μασσάρ), επίσης μετά από δοκιμές ο κόμπος έδειξε τόσο καλά χαρακτηριστικά ελεγχόμενης κατάβασης σε σχοινί που βρίσκεται υπό τάση ώστε άρχισε να διδάσκετε και σαν μια εναλλακτική μέθοδο καταρρίχησης σχοινιών υπό τάση στην σπηλαιολογία και την εξερεύνηση φαραγγιών. Ο συγκεκριμένος κόμπος μπορεί να γίνει με λανιέρες φτιαγμένες από κορδονέτο ή ιμάντα, όπως επίσης και από μονό κορδονέτο (οπότε ο Μασσάρ αποκαλείται βαλντοτέν). Εάν χρησιμοποιήσουμε κορδονέτο θα πρέπει η διάμετρος του να είναι τουλάχιστον 2 με 3 χιλιοστά μικρότερη από την διάμετρο του σχοινιού πάνω στο οποίο τον χρησιμοποιούμε. Συνεπώς στην σπηλαιολογία που χρησιμοποιούμε σχοινιά 9 με 10 χιλιοστά (Οι περισσότεροι από εμάς!) κορδονέτα 6 με 7 χιλιοστά είναι ιδανικά. Εάν δεν υπάρχει διαθέσιμο κορδονέτο, υπάρχει η δυνατότητα να κατασκευάσουμε ένα χρησιμοποιώντας ένα κομμάτι του σχοινιού μας αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία που θα την δούμε σε κάποιο επόμενο άρθρο ή στα σεμινάρια β βαθμού φέτος το φθινόπωρο! Πάνος Γεωργόπουλος Η διάμετρος του κορδονέτου θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 2 με 3 χιλιοστά μικρότερη από την διάμετρο του σχοινιού. Ο κόμπος είναι δημιουργία των Γάλλων οδηγών βουνού στις γαλλικές Άλπεις στην δεκαετία του 60. Σελίδα 14

15 Μελλοντικές Δράσεις Το. Τ. Β. Ε.: Ανάβαση στον Όλυμπο Το Το.Τ.Β.Ε. οργανώνει ορειβατική αποστολή στον Όλυμπο, με ανάβαση στην κορυφή του Μύτικα, στο Σαββατοκύριακο Αυγούστου Για την καλύτερη οργάνωση της αποστολής μπορείτε να δηλώστε συμμετοχή με SMS στο (Τσιγκιρλιώτης Νίκος, υπεύθυνος αποστολής) μέχρι τις 10 Αυγούστου ώστε να κλειστεί το καταφύγιο. Το αρχικό κόστος υπολογίζεται στα 12 ευρώ, αλλά θα εξαρτηθεί και από τον αριθμό των ατόμων. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον υπεύθυνο της αποστολής ή τα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής του Τμήματος στο e- mail: Ανάβαση στον Όλυμπο στις 22 και 23 Αυγούστου. Ήρθε η ώρα της Αστράκας Συνεχίζοντας από εκεί που σταμάτησε η προηγούμενη αποστολή (Αστρακάν 2006), η φετινή εξόρμηση στο Οροπέδιο της Αστράκας αρχίζει ήδη να προετοιμάζεται. Οι απαιτήσεις της αποστολής είναι ιδιαίτερα αυξημένες και χρειάζεται έγκαιρος και προσεκτικός σχεδιασμός προκειμένου να υλοποιηθεί με επιτυχία. Οι στόχοι της φετινής αποστολής είναι η επιφανειακή έρευνα για τον εντοπισμό νέων βαράθρων και η εξερεύνηση και χαρτογράφησή τους. Επίσης στόχος παραμένει η Τρύπα της Λυγερής (-386 μ.) την οποία η προηγούμενη αποστολή δεν κατάφερε να πατώσει λόγω των πολύ κακών καιρικών συνθηκών. Η αναχώρηση από την Αθήνα θα γίνει το Σάββατο 1η Αυγούστου και η επιστροφή την Κυριακή στις 16 του μήνα. Για την προετοιμασία της αποστολής θα γίνει συνάντηση τη Δευτέρα 13 Ιουλίου στα Γραφεία της Ε.Σ.Ε. στις 21:00. Η αποστολή είναι ανοικτή για όλους. Για να δηλώσετε συμμετοχή ή για περισσότερες πληροφορίες, επικοινωνήστε με τον Φάνη Έλληνα, στο τηλέφωνο Μέχρι τις 13 Ιουλίου δηλώστε συμμετοχή για την αποστολή της Αστράκας. Ένα καλοκαίρι γεμάτο δράση Μέχρι το Σεπτέμβριο προγραμματίζονται πολλές εξερευνήσεις, επισκέψεις και αποστολές σε όλη την Ελλάδα. Θα συνεχιστούν οι έρευνες στον Κιθαιρώνα, που ήδη έχει δώσει αρκετά νέα σπήλαια και βάραθρα. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με τον Γιάννη Σωτήρη στο Θα συνεχιστεί η εξερεύνηση στη Μαύρη στο Ρέθυμνο. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με τον Παύλο Καδδά στο τηλ.: Συνεχίζεται η προσπάθεια καταγραφής των σπηλαίων του Υμηττού, σε συνεργασία με την Ε.Π.Σ. Νότιας Ελλάδας. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με τον Ανδρέα Θεοδωρόπουλο στο Και να μην ξεχνάμε την 13η Πανελλήνια Σπηλαιολογική Συνάντηση, που θα πραγματοποιηθεί στη Σάμο από τις 3 έως τις 6 Σεπτεμβρίου. Τα Μέλη μας μπορούν να ενημερώνονται για τις επόμενες δραστηριότητες με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, από την Ι- στοσελίδα μας και από τον πίνακα ανακοινώσεων στα Γραφεία μας κάθε Δευτέρα και Τετάρτη. Πριν ξεκινήσετε τις καλοκαιρινές σας διακοπές, συμβουλευτείτ ε το Αρχείο της Ε.Σ.Ε. για τα σπήλαια της περιοχής που θα επισκεφτείτε. ΤΕΥΧΟΣ 6 Σελίδα 15

16 Χαρτογράφηση Προσανατολισμός - Εντοπισμός Θέσης Εντοπισμός Θέσης (Positioning) [2] Το άρθρο του προηγούμενου τεύχους (Μάιος Ιούνιος 2009) ήταν αφιερωμένο στις επιφάνειες αναφοράς και τα είδη των συντεταγμένων που χρησιμοποιούνται στον εντοπισμό θέσης. Σ' αυτό το τεύχος σειρά έχουν τα συστήματα αναφοράς. 3. Συστήματα αναφοράς συντεταγμένων. Όπως είδαμε στα προηγούμενα, οι συντεταγμένες είναι μια επινόηση του ανθρώπου για να περιγράψει μια θέση πάνω στη γη. Και με λίγη προσοχή παρατηρούμε ότι όλα τα είδη συντεταγμένων που έχουν αναφερθεί ορίζονται με τη βοήθεια κάποιων αυθαίρετων παραμέτρων (πχ. αφετηρία, προσανατολισμός αξόνων, κλπ.). Το σύνολο των παραμέτρων που ορίζουν το σχήμα, τη θέση και τον προσανατολισμό της γης στο χώρο αποτελούν ένα σύστημα αναφοράς. Τα βασικά μέρη ενός συστήματος αναφοράς είναι: α) Θέση και προσανατολισμός των αξόνων. Τα συστήματα αναφοράς διακρίνονται σε παγκόσμια (ή γήινα/ γεωκεντρικά) και τοπικά (ή γεωδαιτικά). Τα γήινα συστήματα σχεδιάζονται για εφαρμογές που αφορούν το σύνολο της γης ή μεγάλες περιοχές πάνω σ' αυτή. Στα συστήματα αυτά η αφετηρία των αξόνων του συστήματος καρτεσιανών συντεταγμένων στις 3 διαστάσεις (βλ. 2.α) ταυτίζεται με το κέντρο μάζας της γης, ο άξονας Z του συστήματος με τον άξονα περιστροφής της γης και ο άξονας X με την τομή του επιπέδου του ισημερινού με το μεσημβρινό του Greenwich. Συνήθως, στη βιβλιογραφία αναφέρονται ως ECEF (Earth Centred Earth Fixed) επειδή είναι συστήματα που παρακολουθούν τις κινήσεις της γης στο χώρο. (Σχ. 1) Τα γεωδαιτικά (local) συστήματα σχεδιάζονται για να καλύψουν μικρές σχετικά περιοχές της γης, έτσι ώστε το ελλειψοειδές αναφοράς να προσαρμόζεται καλύτερα στην περιοχή ενδιαφέροντος και να αποφεύγονται οι μεγάλες παραμορφώσεις. Τις περισσότερες φορές σχεδιάζονται έτσι ώστε οι άξονες του 3D συστήματος συντεταγμένων να είναι παράλληλοι με τους αντίστοιχους άξονες των γήινων συστημάτων. Παρ' όλα αυτά, είναι δυνατό να υπάρξουν και κάποιες μικρές συνήθως στροφές των τριών αξόνων κυρίως λόγω των σφαλμάτων κατά τις μετρήσεις και τους υπολογισμούς. (Σχ. 2) β) Σχήμα και μέγεθος. Το σχήμα και το μέγεθος ορίζονται από το ελλειψοειδές αναφοράς που θα χρησιμοποιηθεί. Οι παράμετροι που ορίζουν ένα ελλειψοειδές αναφοράς είναι το μήκος του μεγάλου (a) και του μικρού (b) ημιάξονα ή, συνηθέστερα, το μήκος του μεγάλου ημιάξονα (a) και η επιπλάτυνση (f=[a-b]/a). Σήμερα, σχεδόν όλα τα σύγχρονα συστήματα αναφοράς χρησιμοποιούν το ελλειψοειδές GRS80, με a= m και f=1/ γ) Προβολικό σύστημα. Όπως έχει αναφερθεί (βλ. 2.γ), το ελλειψοειδές δεν είναι αναπτυκτή επιφάνεια. Αυτό σημαίνει πως για να είναι δυνατή η δημιουργία χαρτών, θα πρέπει οι θέσεις πάνω στην επιφάνεια της γης να προβληθούν σ' ένα επίπεδο ή σε κάποια αναπτυκτή επιφάνεια (κύλινδρος, κώνος). Είναι προφανές πως ο μετασχηματισμός αυτός δεν είναι δυνατό να γίνει χωρίς να υπάρξει κάποια παραμόρφωση στα μήκη, τις γωνίες (σχήμα) ή και τα εμβαδά. Οι προβολές, ανάλογα με τις παραμορφώσεις που επιφέρουν, διακρίνονται σε ισαπέχουσες (διατηρούν κάποιες αποστάσεις αναλλοίωτες), σύμμορφες (διατηρούν τις γωνίες) και ισοδύναμες (διατηρούν τα εμβαδά). Οι προβολές που χρησιμοποιούνται στα συστήματα αναφοράς, συνήθως διατηρούν τις γωνίες (σύμμορφες). ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ Σελίδα 16

17 Χαρτογράφηση Η πιο διαδεδομένη προβολή είναι η ε- γκάρσια μερκατορική (Transverse Mercator, TM). Πρόκειται για μια σύμμορφη, κυλινδρική προβολή κατά την οποία τα σημεία του ελλειψοειδούς αναφοράς προβάλλονται σ' ένα κύλινδρο που εφάπτεται του ελλειψοειδούς σ' ένα μεσημβρινό. Ο μεσημβρινός επαφής ταυτίζεται με τον άξονα των τεταγμένων (y), καλείται κεντρικός μεσημβρινός (κμ) και το μήκος του (λ 0 ) αποτελεί βασική παράμετρο της προβολής. Άλλη βασική παράμετρος της εγκάρσιας μερκατορικής προβολής (εμπ) είναι η κλίμακα παραμόρφωσης στον κμ (k 0 ), δηλαδή ο λόγος μιας απόστασης στην προβολή και στο ελλειψοειδές στην περιοχή του κμ. Μια τρίτη παράμετρος της εμπ είναι το πλάτος της αρχής των αξόνων (φ 0 ). Συνήθως επιλέγεται η αρχή των αξόνων να συμπίπτει με την τομή του ισημερινού με τον κμ (φ 0 =0 ο ). Οι δύο παράμετροι που ολοκληρώνουν τον ορισμό της εμπ είναι δύο σταθερές (x 0 και y 0 ) που προστίθενται στις συντεταγμένες για την αποφυγή αρνητικών τιμών. Είναι προφανές ότι όσο απομακρυνόμαστε από τον κμ τόσο η παραμόρφωση αυξάνεται. Για το λόγο αυτό χρησιμοποιούνται περισσότεροι του ενός μεσημβρινοί επαφής, σχηματίζοντας ένα σύστημα μερκατορικών προβολών. Σ' ένα τέτοιο σύστημα όλες οι παράμετροι της προβολής είναι κοινές εκτός από το μήκος του κμ (λ 0 ) που μεταβάλλεται κατά μια σταθερή ποσότητα (δλ 0 ) από ζώνη σε ζώνη. Το πιο γνωστό σύστημα εμπ είναι η Universal Transverse Mercator (UTM) που χρησιμοποιεί 60 ζώνες των 6 ο για την απεικόνιση του συνόλου της γης. Η Ελλάδα βρίσκεται στις ζώνες 34 και 35 με λ 0 21 ο και 27 ο αντίστοιχα. (Σχ. 3 & 4) Βαγγέλης Ζαχαρής ΤΕΥΧΟΣ 6 Σελίδα 17

18 Μικρές Ειδήσεις Ένας Χρόνος ese.edu.gr ese.edu.gr Στατιστικά της Ιστοσελίδας μας σε ένα χρόνο λειτουργίας: Σχεδόν διαφορετικοί επισκέπτες από 56 χώρες. Περισσότερες από επισκέψεις. Το Δελτίο της Ε.Σ.Ε. και οι αναφορές των ξένων αποστολών παραμένουν οι πιο δημοφιλείς προορισμοί. Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία Σίνα 32, Αθήνα Τηλέφωνο: Φαξ: Web: ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ Οι Σταλακτίτες είναι το διμηνιαίο ηλεκτρονικό Ενημερωτικό Δελτίο για τα μέλη και τους φίλους της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας. Στους Σταλακτίτες γίνεται μια συνοπτική παρουσίαση της δράσης και η αναγγελία των μελλοντικών δραστηριοτήτων της Ε.Σ.Ε. Αποστέλλεται τις πρώτες μέρες κάθε μονού μήνα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και ταυτόχρονα δημοσιεύεται στην Ιστοσελίδα της Ε.Σ.Ε. Συνεργάτες Τεύχους Πάνος Γεωργόπουλος Στέφανος Γώγος Φάνης Έλληνας Βαγγέλης Ζαχαρής Ηρακλής Καλογερόπουλος Χριστίνα Κριθάρη Νίκος Λελούδας Πόπη Μπαξεβάνη Θάνος Ξανθόπουλος Μάνος Πετράκης Μιχάλης Πιτυκάκης Γιάννης Σωτήρης Ευαγγελία Τσουκαλά Πέλη Φιλιππάτου Κωστής Φωτεινάκης Επιμέλεια έκδοσης

Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013. Έκθεση αποστολής. Χ. Νικολαΐδου

Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013. Έκθεση αποστολής. Χ. Νικολαΐδου Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013 Έκθεση αποστολής Χ. Νικολαΐδου 1 Περιεχόμενα Ιστορικό... 3 Χελιδορέα Σεπτέμβριος 2013... 3 Συνοπτικό ημερολόγιο αποστολής... 3 Ευρήματα αποστολής... 4 Υλικά... 4 Οι συντελεστές...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Ι. ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ζούρβα Χανιά, 22-26/12/2010: Συµµετοχή στην αποστολή του ΣΠ.Ο.Κ. Χ. Νικολαΐδου

Ζούρβα Χανιά, 22-26/12/2010: Συµµετοχή στην αποστολή του ΣΠ.Ο.Κ. Χ. Νικολαΐδου : Χ. Νικολαΐδου 16-3-2011 Χανιά εκέµβριος 2010 Το εκέµβριο του 2010, λάβαµε πρόσκληση από το Γρηγόρη Αναστασόπουλο (ΣΠ.Ο.Κ), για να συµµετάσχουµε στην αποστολή που θα οργάνωνε στα Χανιά τις ηµέρες των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) Θεσσαλονίκη 2011 Η απόφαση για μια αναγνωριστική αποστολή πάνω από το χωριό Χαλίκι, στο όρος Λάκμος ή Περιστέρι, πάρθηκε κατά τη διάρκεια της αποστολής του συλλόγου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005 Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Τοτονίδη Νίκο προς το Τοπικό Τμήμα Βόρειας Ελλάδας (ΤΟ.Τ.Β.Ε.) της Ελληνικής Σπηλαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ. Στοιχεία χαρτογραφίας Σύστηµα γεωγραφικών συντεταγµένων

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ. Στοιχεία χαρτογραφίας Σύστηµα γεωγραφικών συντεταγµένων ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ Στοιχεία χαρτογραφίας Σύστηµα γεωγραφικών συντεταγµένων ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Χώρος Η ανάπτυξη της ικανότητας της αντίληψης του χώρου, ως προς τις διαστάσεις του και το περιεχόµενό του είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ Η ιστορία της Σ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ξεκινά από την δεκαετία του 70,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 Τοπογραφικοί Χάρτες Περίγραμμα - Ορισμοί - Χαρακτηριστικά Στοιχεία - Ισοϋψείς Καμπύλες - Κατασκευή τοπογραφικής τομής

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2015

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2015 Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2015 Σκοπός της σχολής είναι η τεχνική κατάρτιση των συμμετεχόντων ώστε μετά τη σχολή να μπορούν να πραγματοποιούν αυτόνομα και με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

LIFE+ Βιοποικιλότητα. Τεύχος Νο 5 # Μάρτιος 2013

LIFE+ Βιοποικιλότητα. Τεύχος Νο 5 # Μάρτιος 2013 LIFE+ Βιοποικιλότητα Τεύχος Νο 5 # Μάρτιος 2013 2 3 4 Οι δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των μαθητών και εκπαιδευτικών της Κρήτης, συνεχίστηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου Ιανουάριος-Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Άνοιξη 2015

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Άνοιξη 2015 Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Άνοιξη 2015 Σκοπός της σχολής είναι η τεχνική κατάρτιση και απόκτηση εμπειριών ώστε μετά τη σχολή να μπορούν οι συμμετέχοντες αναρριχητές να πραγματοποιούν με τη μέγιστη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2014

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2014 Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2014 Σκοπός της σχολής είναι η τεχνική κατάρτιση και απόκτηση εμπειριών ώστε μετά τη σχολή να μπορούν οι συμμετέχοντες αναρριχητές να πραγματοποιούν με τη μέγιστη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2016

Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2016 Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2016 Σκοπός της σχολής είναι η περαιτέρω τεχνική κατάρτιση των συμμετεχόντων ώστε μετά τη σχολή να μπορούν να πραγματοποιούν αυτόνομα και με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια αναρριχήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0. Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0. Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0 Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής Γεωδαισία Μοιράζω τη γη (Γη + δαίομαι) Ακριβής Έννοια: Διαίρεση, διανομή /μέτρηση της Γής. Αντικείμενο της γεωδαισίας: Ο προσδιορισμός της μορφής, του

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους 2.5.1. Οργάνωση Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους

Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους 2.5.1. Οργάνωση Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους Η Εξερεύνηση Χρυσού Βέλους όπως καθορίζεται από τον Κανονισμό των Προσκοπικών Κλάδων έχει διάρκεια 2 μέρες, πραγματοποιείται στο ύπαιθρο, οι Πρόσκοποι μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα του Σεμιναρίου: «Υπαίθρια Διαβίωση και Γεωμυθολογικά Μονοπάτια: Ανασαίνοντας την Μνήμη» Παρασκευή 20 Ιουνίου 2014

Θέμα του Σεμιναρίου: «Υπαίθρια Διαβίωση και Γεωμυθολογικά Μονοπάτια: Ανασαίνοντας την Μνήμη» Παρασκευή 20 Ιουνίου 2014 Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανωγείων πρόκειται να συνδιοργανώσει στο πλαίσιο των δράσεων του δικτύου «Γεωμυθολογικά-Γεωπεριβαλλοντικά μονοπάτια» στο οποίο ανήκει ως συνεργαζόμενο ΚΠΕ, με το Κ.Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Από τη Σχολική μας Ζωή

Από τη Σχολική μας Ζωή ΤΕΥΧΟΣ 7 ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Ε Ι Δ Ι Κ Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Λ Ε Υ Κ Ω Σ Ι Α Σ Από τη Σχολική μας Ζωή Σας καλωσορίζουμε στο δεύτερο τεύχος του ενημερωτικού δελτίου του Ειδικού Σχολείου Λευκωσίας για τη σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11 ΚΥΡΙΑΚΗ 19/10 ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΠΑΡΝΩΝΑ ΜΟΝΗ ΜΑΛΕΒΗΣ Αναχώρηση στις 7.00 με προορισμό το καταφύγιο του Πάρνωνα. Από εκεί θα ακολουθήσουμε μονοπάτι και δασικούς δρόμους που θα μας οδηγήσουν μέσα στα πυκνά δάση

Διαβάστε περισσότερα

Ηκοπή της Πρωτοχρονιάτικης πίτας

Ηκοπή της Πρωτοχρονιάτικης πίτας Άνοιξη 2009 Αγαπητοί συγχωριανοί, φίλοι και μέλη του συλλόγου μας, Θα θέλαμε να ξεκινήσουμε με τις καλύτερες ευχές του Δ.Σ. προς όλους σας για τις άγιες ημέρες του Πάσχα. Επικοινωνούμε ξανά μαζί σας με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Οι αρχιτέκτονες της Δωδεκανήσου και οι αρχιτέκτονες του Νομού Μούγλων της Τουρκίας (ακριβώς απέναντι από τα Δωδεκάνησα) οργανώνουν κάθε χρόνο τριήμερες συναντήσεις. Οι συναντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εξερευνώντας τη Σαλαµίνα του Σήµερα και του Χτες!

Εξερευνώντας τη Σαλαµίνα του Σήµερα και του Χτες! ΣΧΟΛΗ ΧΙΛΛ Οµάδα Αρχαιολογίας σχολική χρονιά 2012-2013 Εξερευνώντας τη Σαλαµίνα του Σήµερα και του Χτες! ένα ταξίδι στο χώρο και τον χρόνο για παιδιά από Γ έως Στ δηµοτικού Η οµάδα της αρχαιολογίας ξαναπιάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ «ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ» ΣΤΟΝ ΟΡΧΟΜΕΝΟ

ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ «ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ» ΣΤΟΝ ΟΡΧΟΜΕΝΟ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ «ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ» ΣΤΟΝ ΟΡΧΟΜΕΝΟ Το μη κερδοσκοπικό σωματείο ΔΙΑΖΩΜΑ πραγματοποίησε και φέτος την 8 η ετήσια γενική συνέλευσή του στα Καμένα Βούρλα στις 25,26,27 και 28 Σεπτεμβρίου 2015. Στην τετραήμερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ 2016

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ 2016 3/1/2016 - Κυριακή - ΑΣΚΙΟ Τσιλιμίγκας 1400μ - κορυφή ΆΣΚΙΟ 2111μ Ώρες πορείας 4 - ΒΔ 3 - Υ.Δ 711μ θα κοπή η πίτα κορυφής ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ 2016 Χειμερινή ανάβαση (γκέτες - γκραμπόν- πιολέ) Ν. Κοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Σερρών. REPORT: Διοργάνωση εκπαιδευτικής επίσκεψης στο Σπήλαιο Αλιστράτης (Σέρρες) και στο Οινοποιείο NICO LAZARIDI (Δράμα)

Τ.Ε.Ι. Σερρών. REPORT: Διοργάνωση εκπαιδευτικής επίσκεψης στο Σπήλαιο Αλιστράτης (Σέρρες) και στο Οινοποιείο NICO LAZARIDI (Δράμα) REPORT: Διοργάνωση εκπαιδευτικής επίσκεψης στο Σπήλαιο Αλιστράτης (Σέρρες) και στο Οινοποιείο NICO LAZARIDI (Δράμα) Η Μονάδα Καινοτομίας & Επιχειρηματικότητας (Μο.Κ.Ε.) του ΤΕΙ Σερρών πραγματοποίησε στις

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (Εκδρομές - Περίπατοι)

ΔΡΑΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (Εκδρομές - Περίπατοι) 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΡΑΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (Εκδρομές - Περίπατοι) Εισαγωγή Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Η ζωή της υπαίθρου αποτελεί μια τις τρεις βασικές μεθόδους που χρησιμοποιεί ο Προσκοπισμός.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ Ε. Σ. Ε.

ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ Ε. Σ. Ε. ΤΕΥΧΟΣ 7 ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ Ε. Σ. Ε. ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 Σε αυτό το τεύχος: Ανακοινώσεις 2 Η Δράση μας 4 Νέα, Ελλάδα 12 Νέα, Κόσμος 13 Τεχνικές 14 Γεωλογία 15 Χαρτογράφηση 16

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ Ε. Σ. Ε.

ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ Ε. Σ. Ε. ΤΕΥΧΟΣ 5 ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ Ε. Σ. Ε. ΜΑϊΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Σε αυτό το τεύχος: Ανακοινώσεις 2 Η Δράση μας 4 Προστασία 8 Διάσωση 9 Νέα, Κόσμος 10 Νέα, Ελλάδα 12 Δραστηριότητες 13 Χαρτογράφηση

Διαβάστε περισσότερα

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών Νομισματικό Μουσείο Αθηνών 24o Δημοτικό Αχαρνών Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου 1 Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών Συμμετέχοντες Σχολείο: 24o Δημοτικό Αχαρνών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΟΡΕΙΝΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΣΕ ΚΑΘΕΤΟ ΠΕΔΙΟ. Γιάννης Πετρομιανός Δημήτρης Κάραλης

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΟΡΕΙΝΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΣΕ ΚΑΘΕΤΟ ΠΕΔΙΟ. Γιάννης Πετρομιανός Δημήτρης Κάραλης ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΟΡΕΙΝΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΣΕ ΚΑΘΕΤΟ ΠΕΔΙΟ Γιάννης Πετρομιανός Δημήτρης Κάραλης 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ... 3 1.1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΟΜΑΔΩΝ... 3 1.2. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΡΑΣΗΣ... 4 2. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΟΜΑΔΑΣ ΚΑΘΕΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

του Πολιτιστικού Συλλόγου Ψαθοπύργου

του Πολιτιστικού Συλλόγου Ψαθοπύργου Πρακτικό 1 ο /2010 Τακτικής Συνεδρίασης του Πολιτιστικού Συλλόγου Ψαθοπύργου Στο Ψαθόπυργο και στο Δημοτικό Κατάστημα του Δ. Δ. Ψαθοπύργου σήμερα την 23 η Ιανουαρίου 2010 ημέρα Σαββάτο και ώρα 18:30 συνήλθε

Διαβάστε περισσότερα

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω.

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 2 η μέρα 5/3/12: ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Άφιξη το πρωί στο λιμάνι

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ

1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ 1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ Πρώτη ημέρα Αναχώρηση από Κόρινθο και άφιξη στο Βόλο με δύο ενδιάμεσες στάσεις για ξεκούραση. Εκεί καταλύσαμε στο ξενοδοχείο «Νεφέλη»,

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα»

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Εκπαιδευτικός: Μπλούχου Στεφανία Τάξη: Β Σχολικό έτος: 2012-13 ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ιατρικής σε Υψόμετρο»

«Ιατρικής σε Υψόμετρο» Καλωσόρισμα Αγαπητοί φίλοι,, Το φετινό τρίτο κατά σειρά Σεμινάριο «Ιατρικής σε Υψόμετρο» συμπίπτει με τον εορτασμό των 100 χρόνων από την πρώτη κατάκτηση της κορυφής του Βουνού των Θεών από τους πρωτοπόρους

Διαβάστε περισσότερα

Μια εργασία της μαθήτριας του Γ2 Μαραντίδου Μαρίας

Μια εργασία της μαθήτριας του Γ2 Μαραντίδου Μαρίας Σπήλαια Μια εργασία της μαθήτριας του Γ2 Μαραντίδου Μαρίας Σπηλαιόβιοι οργανισμοί Ο σκοτεινός και ήσυχος κόσμος των σπηλαίων φιλοξενεί οργανισμούς, που έζησαν, εξελίχθηκαν και προσαρμόστηκαν μέσα στην

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων 2015

Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων 2015 Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων 2015 Σκοπός της σχολής είναι η τεχνική κατάρτιση και απόκτηση εμπειριών ώστε μετά τη σχολή να μπορούν οι συμμετέχοντες ορειβάτες να πραγματοποιούν με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 10-12 Απριλίου 2009, ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ ΑΙΘΡΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ & Λ. Τ. ΛΕΧΑΙΟΥ. Μια γιορτή αφιερωμένη στη Φ Υ Σ Ι Κ Η Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Α

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 10-12 Απριλίου 2009, ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ ΑΙΘΡΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ & Λ. Τ. ΛΕΧΑΙΟΥ. Μια γιορτή αφιερωμένη στη Φ Υ Σ Ι Κ Η Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Α ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «12 Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΩΝ ΣΠΟΡΩΝ» 10-12 Απριλίου 2009, ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ ΑΙΘΡΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ & Λ. Τ. ΛΕΧΑΙΟΥ Μια γιορτή αφιερωμένη στη Φ Υ Σ Ι Κ Η Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Α και τις Π Ο Ι Κ Ι Λ Ι Ε Σ Α Ν Ο

Διαβάστε περισσότερα

***** ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Αγαπητοί γονείς,

***** ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Αγαπητοί γονείς, Το Σχολείο μας έκλεισε για τις καλοκαιρινές διακοπές!!! Από όλους τους εκπαιδευτικούς και τον διευθυντή του Σχολείου μας πολλές ευχές για Καλό Καλοκαίρι σε όλους!!! Θα τα ξαναπούμε την 1η Σεπτεμβρίου!!!!

Διαβάστε περισσότερα

13 ης ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

13 ης ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ 13 η Πανελλήνια Σπηλαιολογική Συνάντηση Σιδηρόκαστρο, 9-12 Σεπτεμβρίου 2010 3 η Εγκύκλιος της 13 ης ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ Με ΙΧ. T Σιδηρόκαστρο βρίσκεται 20 χλμ πριν από την

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΙΠΟΛΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΙΠΟΛΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΙΠΟΛΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας ακόμη κρίκος προστέθηκε στην αλυσίδα της πολύτιμης προσφοράς του Χορευτικού Ομίλου Τρίπολης στα Πολιτιστικά δρώμενα της Αρκαδίας, με το τριήμερο Σεμινάριο Παραδοσιακών

Διαβάστε περισσότερα

16ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ

16ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΔΟΠΑΡΑΤΑΞΙΑΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Νεολαία Δημοκρατικού Συναγερμού Πέμπτη, 25 Ιουλίου 2013 / Αριθμός Φύλλου 234 16ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ Η ΝΕΔΗΣΥ σε συνεδρία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη 3085 ΛΕΜΕΣΟΣ Τηλέφωνα επικοινωνίας: Γραμματεία: 25692110, Διεύθυνση: 25692111 Τηλεομοιότυπο: 25692115 Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: lyk-ap-petros-pavlos-lem@schools.ac.cy

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΧΑΝΙΩΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ 2010 ΙΤΑΛΙΑ ΑΥΣΤΡΙΑ ΤΣΕΧΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ (ΙΝΣΜΠΡΟΥΚ - ΠΡΑΓΑ ΜΟΝΑΧΟ ΒΕΝΕΤΙΑ) 12 ΗΜΕΡΕΣ 23/03/2010 ΕΩΣ 03/04/2010 ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Ιούνιος 2011 «Νέα Γενιά σε Δράση»

Ιούνιος 2011 «Νέα Γενιά σε Δράση» Ιούνιος 2011 «Νέα Γενιά σε Δράση» ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ 2011 Hey you! Spe@k up! Join in! Business Name Ιούνιος 2011 Στα πλαίσια των εορτασμών της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Νεολαίας 2011,τη μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΟΝ ΑΓΡΙΛΗ 2013. Κείμενο της Βανέσσας Παρίσσου

ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΟΝ ΑΓΡΙΛΗ 2013. Κείμενο της Βανέσσας Παρίσσου ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΟΝ ΑΓΡΙΛΗ 2013 Κείμενο της Βανέσσας Παρίσσου Με ενθουσιασμό και ανυπομονησία συμμετείχαν, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά φέτος το καλοκαίρι τα παιδιά μας, στην Ημερίδα Αθλητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ. Καλυβιώτη Κωνσταντίνου. Ένα μεγαλοπρεπή μνημείο ύδρευσης της Κωνσταντινούπολης

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ. Καλυβιώτη Κωνσταντίνου. Ένα μεγαλοπρεπή μνημείο ύδρευσης της Κωνσταντινούπολης 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ Ένα μεγαλοπρεπή μνημείο ύδρευσης της Κωνσταντινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα, 18-27 Φεβρουαρίου 2011

Πρόγραμμα, 18-27 Φεβρουαρίου 2011 Βιοποικιλότητα και Πολιτιστική Ποικιλομορφία Πρόγραμμα, 18-27 Φεβρουαρίου 2011 ΜΕΡΟΣ I: ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ( ιαμονή στο ξενοδοχείο Parnon) Παρασκευή 18/2 και Άφιξη των συμμετεχόντων στην Αθήνα (αεροδρόμιο) και

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΕΓΑΛΟ ΑΓΡΙΛΙΚΙ ΠΕΝΤΕΛΗΣ : ΓΝΩΣΤΑ & ΑΓΝΩΣΤΑ ΣΠΗΛΑΙΑ» Βασίλης Τουντόπουλος, µέλος ΣΠΕΛΕΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ:

ΘΕΜΑ: «ΜΕΓΑΛΟ ΑΓΡΙΛΙΚΙ ΠΕΝΤΕΛΗΣ : ΓΝΩΣΤΑ & ΑΓΝΩΣΤΑ ΣΠΗΛΑΙΑ» Βασίλης Τουντόπουλος, µέλος ΣΠΕΛΕΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ: ΘΕΜΑ: ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΞΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο. Λεωφ. Αλεξάνδρας 83 α 114 71 Αθήνα τηλ. 210-64 38 308 ΠΡΟΣ: την Οργανωτική Επιτροπή της 8 ης ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΚΑΡ ΙΤΣΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ 1ου MΑΡΑΘΩΝΙΟΥ AΓΩΝΑ OΡΕΙΝΟΥ TΡΕΞΙΜΑΤΟΣ ΖΑΓΟΡΙΟΥ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ 1ου MΑΡΑΘΩΝΙΟΥ AΓΩΝΑ OΡΕΙΝΟΥ TΡΕΞΙΜΑΤΟΣ ΖΑΓΟΡΙΟΥ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ 1ου MΑΡΑΘΩΝΙΟΥ AΓΩΝΑ OΡΕΙΝΟΥ TΡΕΞΙΜΑΤΟΣ ΖΑΓΟΡΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 Χαράδρα του Βίκου - Γεφύρι Κόκκορη Ο ήμος Ζαγορίου διοργανώνει τον 1ο Μαραθώνιο Αγώνα Ορεινού Τρεξίματος με επίκεντρο

Διαβάστε περισσότερα

Αναρριχητικό πεδίο Καράβι Υμηττού

Αναρριχητικό πεδίο Καράβι Υμηττού Αναρριχητικό πεδίο Καράβι Υμηττού Το Καράβι βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Υμηττού, πάνω από το δήμο Βύρωνα. Είναι ένα μικρό σε ύψος αλλά πολύ όμορφο πεδίο, με θέα ολόκληρο το λεκανοπέδιο. Οφείλει την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΟΜΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΜΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Η ιστορία της ΟΜΑΔΑΣ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ξεκινά από την δεκαετία του 70, όταν τα πρώτα μέλη της εκπαιδεύτηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΔΗΛΩΣΕΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΩΣ ΤΩΡΑ. τελευταία ενημέρωση 29-02-2012, επόμενη ενημέρωση 02-03-2012 ΔΕΙΤΕ ΤΟ SPOT ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΔΗΛΩΣΕΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΩΣ ΤΩΡΑ. τελευταία ενημέρωση 29-02-2012, επόμενη ενημέρωση 02-03-2012 ΔΕΙΤΕ ΤΟ SPOT ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΔΗΛΩΣΕΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΩΣ ΤΩΡΑ τελευταία ενημέρωση 29-02-2012, επόμενη ενημέρωση 02-03-2012 ΔΕΙΤΕ ΤΟ SPOT ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ 3oς ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ «ΔΙΟΝ» 4 Μαρτίου 2012 Τρέξιμο στη γη των θεών

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Δελτίο Τύπου 19-10-2015 Ιβήριδος 9, T.K. 54351 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310 905164, fax: 2310 903721 Email επικοινωνίας: anestis_anastasiadis@yahoo.gr, axmetaloulis@gmail.com Ιστοσελίδα: www.loutropoleis.com Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Διαβάστε περισσότερα

3 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ. Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

3 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ. Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 3 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Υφαίνω το νήμα της ζωής κι έχω αργαλειό τη σκέψη» Μαθητικές ομάδες των τμημάτων Α1, Α2, Α3, Α4, Α5 Παιδαγωγική ομάδα: Σπυριδάκη Μαρία Φλουράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ. 7 ος ΠΟΔΗΛΑΤΙΚΟΣ ΓΥΡΟΣ. Το πρωί της Κυριακής 19. Η νέα Δημοτική αρχή του. Από τις 9 και

ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ. 7 ος ΠΟΔΗΛΑΤΙΚΟΣ ΓΥΡΟΣ. Το πρωί της Κυριακής 19. Η νέα Δημοτική αρχή του. Από τις 9 και 7 ος ΠΟΔΗΛΑΤΙΚΟΣ ΓΥΡΟΣ ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ Το πρωί της Κυριακής 19 Απριλίου 2015, η πλατεία του Διονύσου γέμισε χαρούμενες παιδικές φωνές και ενθουσιασμένους ποδηλάτες/σες. Η νέα Δημοτική αρχή του Ορχομενού διοργάνωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ Ε. Σ. Ε.

ΣΤΑΛΑΚΤΙΤΕΣ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ Ε. Σ. Ε. ΤΕΥΧΟΣ 3 ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ Ε. Σ. Ε. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009 Σε αυτό το τεύχος: Ανακοινώσεις 2 Η Δράση μας 4 Νέα, Ελλάδα 8 Νέα, Κόσμος 9 Διάσωση 10 Βιολογία 11 Προστασία 12 Δραστηριότητες 13

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6 Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Στόχος(οι): Η παρατήρηση της τροχιάς του ήλιου στον ουρανό και της διακύμανση της ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή την εποχή. Εν τέλει, η δραστηριότητα αυτή θα βοηθήσει τους μαθητές να

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1. ΜΕΛΗ 2. ΤΑΜΕΙΟ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.Ε. 4. ΓΡΑΦΕΙΑ 5. ΕΦΟΡΕΙΟ 6. ΑΡΧΕΙΟ - ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 7. ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ 8. ΙΑΦΟΡΑ Όλα τα θέµατα σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ»

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ» Κατασκευή : Καρανάτσιου Κυριακή Κατά το τρέχον σχολικό έτος, οι μαθητές της Β τάξης του σχολείου μας, στα πλαίσια της υλοποίησης προγραμμάτων σχολικών

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αριθμός Επίθετο Όνομα Όνομα πατέρα THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 0-0 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Αυτό το γραπτό αποτελείται από 0 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης της σελίδας αυτής). THE G

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή. Έκθεση Αποστολής. της πρώτης σπηλαιοεξερευνητικής αποστολής που οργανώθηκε στο όρος Όλυμπος από τη Σπηλαιολογία Θεσσαλονίκης ΠΡΩΤΕΑΣ.

Αποστολή. Έκθεση Αποστολής. της πρώτης σπηλαιοεξερευνητικής αποστολής που οργανώθηκε στο όρος Όλυμπος από τη Σπηλαιολογία Θεσσαλονίκης ΠΡΩΤΕΑΣ. Αποστολή ΟΛΥΜΠΟΣ 2011 Έκθεση Αποστολής της πρώτης σπηλαιοεξερευνητικής αποστολής που οργανώθηκε στο όρος Όλυμπος από τη Σπηλαιολογία Θεσσαλονίκης ΠΡΩΤΕΑΣ. Αύγουστος 2011 Αποστολή Όλυμπος 2011 Η αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική κατασκήνωση στην Εύβοια - 2009

Μαθηματική κατασκήνωση στην Εύβοια - 2009 Σελίδα 1 από 4 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΕΥΒΟΙΑΣ Διεύθυνση : Ε.Λ.Κανήθου, Αμπελακίων 34100 Χαλκίδα Τηλ. : 2221081271 FAX : 2221023878 Email: info@emepne.gr http:// www.emepne.gr Μαθηματική

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Μέσου Επιπέδου Φθινόπωρο 2014

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Μέσου Επιπέδου Φθινόπωρο 2014 Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Μέσου Επιπέδου Φθινόπωρο 2014 Σκοπός της σχολής είναι η περαιτέρω τεχνική κατάρτιση και απόκτηση εμπειριών ώστε μετά τη σχολή να μπορούν οι συμμετέχοντες αναρριχητές να πραγματοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟ»

«ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟ» Σέρρες, 1 Μαρτίου 2014 «ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟ» Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της για το 2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΞΟΡΜΗΣΗ Μ ΑΙΝΑΛΟ ΣΤΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2013 Α.Δ.Σ.

Ε ΞΟΡΜΗΣΗ Μ ΑΙΝΑΛΟ ΣΤΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2013 Α.Δ.Σ. ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2013 Α.Δ.Σ. ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Α.Δ.Σ. Ε ΞΟΡΜΗΣΗ ΣΤΟ Μ ΑΙΝΑΛΟ Αγαπητοίγονείςκαιμαθητές, ΤοΑνοιχτόΔημιουργικόΣχολείο(ΑΔΣ),ξεκινάτιςεξορμήσειςτου για τη σχολική χρονιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. 18/06/15 για τα τμήματα βρεφικό, μεταβρεφικό,

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. 18/06/15 για τα τμήματα βρεφικό, μεταβρεφικό, ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Α. Στις 11 Ιουνίου 2015 (ημέρα Πέμπτη) και ώρα 18.15 θα πραγματοποιηθεί διάλεξη για τους γονείς του νηπιαγωγείου με θέμα: Μετάβαση από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό. Ομιλήτρια θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Σε αυτό το τεύχος. Τα ΤΟΠΣΑ σελ. 02. Σεμινάρια Κατάρτισης σελ. 03. Ημερίδα Δικτύωσης Αναπτυξιακών Συμπράξεων σελ. 04

Σε αυτό το τεύχος. Τα ΤΟΠΣΑ σελ. 02. Σεμινάρια Κατάρτισης σελ. 03. Ημερίδα Δικτύωσης Αναπτυξιακών Συμπράξεων σελ. 04 Η Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Ν Ι Κ Η Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Η Ε Κ Δ Ο Σ Η Τ Η Σ Α. Σ. «Σ Υ Ν - Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Α Α Π Α Σ Χ Ο Λ Η Σ Η Σ» Σ Ε Π Τ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 1 3 - Ι Ο Υ Ν Ι Ο Σ 2 0 1 4, Τ Ε Υ Χ Ο Σ 2 Α.Σ. «ΣΥΝ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Northern Aegean Dolphin Project

Northern Aegean Dolphin Project Northern Aegean Dolphin Project Corporate Traveling Πρόταση Συνεργασίας MOm / Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής φώκιας Γενική Περίληψη του Προγράμματος: Το Northern Aegean Dolphin Project

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΑΤΑ IOYNIΟΣ 2014

ΚΑΛΑΜΑΤΑ IOYNIΟΣ 2014 «Φ ΑΡΙΣ» ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΜΕΛΕΤΗ α.α. 1/2014 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ 20 ου ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΧΟΡΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: 150.000,00 με ΦΠΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ολοήμερο Σχολείο σε Ελλάδα και άλλα κράτη της Ευρώπης

Το Ολοήμερο Σχολείο σε Ελλάδα και άλλα κράτη της Ευρώπης Το Ολοήμερο Σχολείο σε Ελλάδα και άλλα κράτη της Ευρώπης Δρ Αικατερίνη Σουσαμίδου Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Επιστημονικής-Παιδαγωγικής Π.Ε. Κεντρικής Μακεδονίας ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Ελεγκτική επιτροπή Συνδέσμου Βελανιδιωτών «Η Μυρτιδιώτισσα» Μέλη Συνδέσμου Βελανιδιωτών

ΠΡΟΣ: Ελεγκτική επιτροπή Συνδέσμου Βελανιδιωτών «Η Μυρτιδιώτισσα» Μέλη Συνδέσμου Βελανιδιωτών ΠΡΟΣ: Ελεγκτική επιτροπή Συνδέσμου Βελανιδιωτών Μέλη Συνδέσμου Βελανιδιωτών Αρ. Πρωτ: 011 Πειραιάς : 25/03/2006 ΘΕΜΑ: Αναφορά Πεπραγμένων έτους Μάιος 2005- Μάρτιος 2006 ΣΧΕΤ: α. Σύνδεσμος Βελανιδιωτών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΡΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ Π.Ε «ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΡΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ Π.Ε «ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» . ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ AΡΧΑΝΩΝ-ΡΟΥΒΑ-ΓΟΥΒΩΝ Ταχ. Δ/νση: Παλαιό Κτίριο Δίας Αρχάνες Ηρακλείου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ AΡΧΑΝΩΝ-ΡΟΥΒΑ-ΓΟΥΒΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ AΡΧΑΝΩΝ-ΡΟΥΒΑ-ΓΟΥΒΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ AΡΧΑΝΕΣ, 21 Φεβρουαρίου 2014 ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ AΡΧΑΝΩΝ-ΡΟΥΒΑ-ΓΟΥΒΩΝ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2012

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΣΕΩΝ ΜΕ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012 ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΡΙΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ ΜΕ ΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ ΤΗΝ ΠΑΤΡΑ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012

Διαβάστε περισσότερα

Το κεντρικό μήνυμα της εταιρικής ενέργειας και της σχετικής καμπάνιας, ήταν:

Το κεντρικό μήνυμα της εταιρικής ενέργειας και της σχετικής καμπάνιας, ήταν: Εταιρεία: COSMOTE AE Τίτλος Προγράμματος / Δράσης: Ο Κόσμος μας, Εσύ Ημερομηνία Υποβολής: 29/11/2012 Υπεύθυνος Project: Διεύθυνση Εταιρικής Επικοινωνίας Ομίλου ΟΤΕ Γενικά Το Σεπτέμβριο του 2010, ξεκίνησε

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δελτίου Τύπου του Προγράμματος T Story

3 ο Δελτίου Τύπου του Προγράμματος T Story 3 ο Δελτίου Τύπου του Προγράμματος T Story Επίσημο Δελτίο Τύπου του Προγράμματος T Story Storytelling Applied to Training,χρηματοδοτούμενο από ό τη δράση «Κύρια Δραστηριότητα 3 Τεχνολογίες Πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του νέου βιβλίου «Γεωλογία Γεωγραφία» για την Α Γυμνασίου Γκαραγκούνη Αναστασία

Παρουσίαση του νέου βιβλίου «Γεωλογία Γεωγραφία» για την Α Γυμνασίου Γκαραγκούνη Αναστασία Παρουσίαση του νέου βιβλίου «Γεωλογία Γεωγραφία» για την Α Γυμνασίου Γκαραγκούνη Αναστασία Ομάδα εργασίας: Δημητρίου Δώρα, Μυρωνάκη Άννα, Γκαραγκούνη Αναστασία Δομή της Παρουσίασης Ενδεικτικός Προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΧΑΡΑΞΕΙΣ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΟΥ DATUM

ΑΠΟΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΧΑΡΑΞΕΙΣ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΟΥ DATUM ΑΠΟΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΧΑΡΑΞΕΙΣ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΟΥ DATUM Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο http://eclass.teiath.gr Αποτυπώσεις - Χαράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αργοστόλι, 15.07.2015 Αρ. Πρωτ.: 546. Ευρωπαϊκή Ένωση ΕΤΠΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αργοστόλι, 15.07.2015 Αρ. Πρωτ.: 546. Ευρωπαϊκή Ένωση ΕΤΠΑ Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Κούταβου, Τ.Θ. 222, 28100 Αργοστόλι, Κεφαλονιά Τηλ. & Fax: 26710 29258. Ε-mail: foreasainou@ath.forthnet.gr. Ιστοσελίδα: www.foreasainou.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αργοστόλι, 15.07.2015

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΟΙΑ ΟΜΑΔΑ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ;

ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΟΙΑ ΟΜΑΔΑ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ; ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΟΙΑ ΟΜΑΔΑ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ; Στο φετινό PoP ταξιδεύουμε! Έτσι οι ομάδες που θα διεκδικήσουν την νίκη στον Tελικό, δεν θα μπορούσαν να στοχεύουν παρά σε ένα μεγάλο, μεγάλο «ταξίδι».

Διαβάστε περισσότερα

Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες

Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες Θέμα Φυτά και δένδρα με ρίζες στο μακρινό παρελθόν μας. Σχολική χρονιά 2012 2013 ΝΟΕΜΒΡΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ 2012 Αναδάσωση στην Πεντέλη Συμμετείχαμε

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αριθμός Επίθετο Όνομα Όνομα πατέρα THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Αυτό το γραπτό αποτελείται από 21 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης της σελίδας αυτής).

Διαβάστε περισσότερα