H Καταστροφή της Κυπριακής Οικονομίας: από την έλλειψη ευθυκρισίας στην ελλειμματική διαχείριση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "H Καταστροφή της Κυπριακής Οικονομίας: από την έλλειψη ευθυκρισίας στην ελλειμματική διαχείριση"

Transcript

1 H Καταστροφή της Κυπριακής Οικονομίας: από την έλλειψη ευθυκρισίας στην ελλειμματική διαχείριση Σταύρος Α. Ζένιος Καθηγητής χρηματοοικονομικών, Πανεπιστήμιο Κύπρου Senior Fellow, The Wharton Financial Institutions Center, USA 26/9/13 v.2 (χωρίς παραρτήματα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2008 Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΣΠΑ 2008 ΜΕ 2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ 2012 ΜΕ 2013 ΑΠΟΚΟΡΥΦΩΣΗ ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. ΟΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΧΑΡΙΛΑΟΥ ΣΤΑΥΡΑΚΗ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ, ΔΗΜΟΣΙΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΟΜΟΛΟΓΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ: ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΥΘΥΚΡΙΣΙΑΣ, ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΓΚΛΗΜΑ; 32 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV. Η ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ELA ΑΠΟ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ: ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΥΘΥΚΡΙΣΙΑΣ, ΟΛΙΓΩΡΙΑ Η ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΕΣ; 56 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V. DUE DILIGENCE BY PIMCO AND COLLAPSE OF THE CYPRUS ECONOMY. 57

2 Εισαγωγή Στις 4 Οκτωβρίου 2010 η εφημερίδα Khaleej Times των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων εξέδιδε ειδικό αφιέρωμα για την Κύπρο με τίτλο «Γιορτάζοντας 50 χρόνια ανθεκτικότητας και ανάπτυξης». Η περηφάνια του τότε Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια ήταν διάχυτη στο πρωτοσέλιδο μήνυμά του: «το νησί διαθέτει σίγουρο οικονομικό περιβάλλον που προσφέρει εμπιστοσύνη και ασφάλεια». Και όμως! Σε έξη μήνες η χώρα κυοφόρησε μια από τις πλέον σύνθετες οικονομικές κρίσεις της ευροζώνης. Τον Μάιο του 2011 αποκλείεται από τις χρηματαγορές. Τον Οκτώβρη 2011 οι κυπριακές τράπεζες υπόκεινται ζημιές 4.6 δις από την απομείωση ομολόγων ελληνικού δημοσίου. Τον Μάρτιο του 2013 το ασφαλές «εφαλτήριο για ευρωπαϊκές επενδύσεις στην Μέση Ανατολή, Αφρική και Ασία» βλέπει τις καταθέσεις των ταμείων σύνταξης σε τράπεζες να υφαρπάζονται από το κράτος και τις «ευρωπαϊκές επενδύσεις» να υπόκεινται σε περιορισμούς διακίνησης κεφαλαίων. Η Κύπρος μετατρέπεται σε πειραματόζωο για πρωτοφανείς μεθόδους διαχείρισης κρίσεων χρέους και γίνεται πρωτοσέλιδο παράδειγμα προς αποφυγή στα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Αυτή είναι η μεγαλύτερη κρίση που αντιμετωπίζει η κυπριακή οικονομία από την ανακήρυξη της Δημοκρατίας - και, με οικονομικά κριτήρια, της ίδιας τάξης μεγέθους όπως το Τι συνέβη? Η απάντηση είναι σύνθετη. Πολύπλοκα συστήματα όπως αυτό μιας εθνικής οικονομίας- καταρρέουν με σύνθετους τρόπους. Συστημικές κρίσεις οφείλονται συνήθως σε ένα συνδυασμό κακοδιαχείρισης και κακής τύχης και προϋποθέτουν πολλαπλές και ταυτόχρονες θεσμικές και ατομικές αστοχίες. Η ευθύνη δεν μπορεί να εντοπιστεί αποκλειστικά σε ένα μόνο σημείο του συστήματος αφού αν οποιοσδήποτε από τους πρωταγωνιστές είχε συμπεριφερθεί διαφορετικά θα είχε αποφευχθεί η κρίση. Η Κύπρος εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004 και στην ευροζώνη το Αυτά τα σημαντικά επιτεύγματα δημιούργησαν μεγάλες ευκαιρίες για την χώρα και την οικονομία της. Έκρυβαν όμως και τεράστιες παγίδες. Η ασφάλεια της ΕΕ και το ενιαίο νόμισμα προσέλκυσαν υπέρογκα ποσά στην Κύπρο τα οποία η χώρα δεν ήταν σε θέση να διαχειριστεί. Οι παράγοντες που επέδρασαν στις κρίσεις άλλων χωρών φαίνεται να ίσχυαν και στην Κύπρο: a. προϋποθέσεις για κρίση b. μεταδοτικότητα c. αγελαία συμπεριφορά d. ελαττωματικός δανεισμός e. σιωπηροί ελεγκτές f. ελλιπής εποπτεία g. σπάταλο Κράτος h. ρηχή πολιτική κρατικών εγγυήσεων. Παρατηρητής όλων αυτών ένα πολιτικό σύστημα αδύναμο ή ανίκανο ή απρόθυμο να δράσει. 2

3 Οι φάσεις της Κυπριακής κρίσης Για να δώσουμε μια ολοκληρωμένη αφήγηση για το «τι συνέβη» είναι χρήσιμο να δούμε την εξέλιξη της κρίσης σε τρεις διακριτές φάσεις: 1. Η κατάσταση της Κυπριακής οικονομίας μέχρι το 2008 που ξέσπασε η διεθνής οικονομική κρίση. Στην περίοδο αυτή είχε συσσωρευθεί ανησυχητικά ψηλό χρέος νοικοκυριών, επιχειρήσεων και δημοσίου. Η οικονομία έχασε την ανταγωνιστικότητα της και εμφάνιζε σημαντικές ανισορροπίες οι οποίες καλύπτονταν από ένα υπερμεγέθη τραπεζικό τομέα. Είχαν δημιουργηθεί έτσι οι προϋποθέσεις για να πληγεί καίρια η κυπριακή οικονομία από την διεθνή κρίση. Σε αυτή την περίοδο τα εμφανιζόμενα προβλήματα δεν είχαν γίνει αντιληπτά. 2. Η περίοδος όταν η Κύπρος αποκλείστηκε από τις διεθνείς χρηματαγορές και οι τράπεζες υπέστησαν ζημιές 4.6 δις. από την απομείωση των ομολόγων ελληνικού δημοσίου,. Η επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών και οι αρνητικές επιπτώσεις στον τραπεζικό τομέα από την απομείωση των ομολόγων ελληνικού δημοσίου ενεργοποίησαν ένα φαύλο κύκλο αλληλεξάρτησης τραπεζών- δημόσιων οικονομικών. Χωρίς την λήψη μέτρων η Κύπρος οδηγείτο με μαθηματική ακρίβεια στον αποκλεισμό από τις χρηματαγορές και μόνο η χρονική στιγμή του αποκλεισμού δεν ήταν προδιαγεγραμμένη. Αξιοσημείωτο οτι ο αποκλεισμός προηγήθηκε της καταστροφής του ηλεκτροπαραγωγικού σταθμού στο Μαρί από την έκρηξη της 11 ης Ιουλίου Αυτή η περίοδος χαρακτηρίζεται από έλλειψη ευθυκρισίας bad judgment- που οδηγεί στην συσσώρευση μεγάλων προβλημάτων. 3. Η περίοδος μέχρι τον Μάρτιο 2013 όταν η Κύπρος εξασφάλισε βοήθεια από διεθνείς οργανισμούς εκχωρώντας σημαντικά κυριαρχικά δικαιώματα στους δανειστές. Ατολμία, ολιγωρία και αμέλεια, ερασιτεχνισμοί, τακτικισμοί και πολιτικές σκοπιμότητες οδηγούν ένα μεγάλο αρχικό πρόβλημα ύψους 4.6 δις, δηλαδή 25% του ΑΕΠ, σε υποτροπιασμό. Η κυπριακή οικονομία αντιμετωπίζει σταδιακά ένα τεράστιο δυσεπίλυτο πρόβλημα 17 δις - σχεδόν 100% του ΑΕΠ- και η εφαρμογή πρωτοφανών λύσεων καθίσταται αναπόφευκτη. Αυτή είναι η περίοδος κακοδιαχείρισης που προκάλεσε την τελική κατάρρευση. 4. Το αποκορύφωμα της τραγωδίας ήταν τα γεγονότα του Μαρτίου 2013 στον eurogroup όπου γράφτηκε το τέλος της πρώτης φάσης της νέας Κυπριακής τραγωδίας. Η χώρα περνά στην εποχή του Μνημονίου και τίθεται υπό την επιτήρηση διεθνών δανειστών. 3

4 Προϋποθέσεις για την κυπριακή κρίση μέχρι το 2008 Οι προϋποθέσεις για να ξεσπάσει η κρίση είχαν δημιουργηθεί πολύ πριν τον Μάιο Το βιβλίο Δημιουργική Κύπρος αναλύει γιατί μετά από πενήντα χρόνια ανεξαρτησίας «η Κυπριακή οικονομία έχασε τον προσανατολισμό της» 1. Παραθέτοντας εκτενή στοιχεία χαρακτηρίζει μεταιχμιακή την κατάσταση της Κυπριακής οικονομίας με την ένταξη στην ΕΕ και επισημαίνει: «Προφανώς δεν φαίνεται να έχουμε αντιληφθεί την πραγματική κατάσταση. Αντί να εντείνουμε τις προσπάθειες μας για να αξιοποιήσουμε το νέο περιβάλλον - - ενεργοποιώντας το κυπριακό επιχειρηματικό πνεύμα που έκτισε την Δημοκρατία το 60 και αναγέννησε την κατεστραμμένη οικονομία μετά το 74 αυξήσαμε τους μισθούς μας, πήραμε επιδόματα και φύγαμε για ψώνια. Αντί να αυξηθούν οι αποταμιεύσεις και οι επενδυτικές δαπάνες, αυξήθηκαν τα δημόσια επιδόματα. Αυτά μόνο πρόσκαιρα οφέλη φέρνουν σε μια κοινωνία - - και πρόσκαιρο κέρδος σε εκείνες τις πολιτικές δυνάμεις που τα υποστηρίζουν.» Όταν ξεσπούσε η διεθνής οικονομική κρίση το 2008 το δημόσιο χρέος δεν υπερέβαινε αποδεκτά όρια. Ωστόσο δύο χαρακτηριστικά δημιουργούσαν προϋποθέσεις για να επηρεαστεί αρνητικά η Κύπρος από την διεθνή κρίση. Πρώτον, από το 2001 το δημόσιο χρέος υπερβαίνει το όριο 60% του Μάαστριχ με μοναδική εξαίρεση την τριετία πριν την ένταξη στην ευροζώνη. Δεύτερο, στις περισσότερες αναπτυγμένες οικονομίες το δημόσιο χρέος είχε σταθεροποιηθεί ή και μειωνόταν πριν ξεσπάσει η διεθνής κρίση. Στην περίπτωση της Κύπρου οι δημόσιες δαπάνες αυξάνονταν καθώς ερχόταν η κρίση και δεν άφηνε περιθώρια για κρατική παρέμβαση όταν η κρίση κτύπησε την Κυπριακή οικονομία. Χαρακτηριστικά, το 2007 το δημόσιο χρέος Ιρλανδίας, Ισπανίας και Κύπρου βρισκόταν, αντίστοιχα, στο 25%, 36% και 59% του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα το ενεργητικό των Κυπριακών τραπεζών ανερχόταν σε 700% του ΑΕΠ και ήταν συγκεντρωμένο σε δύο συστημικές τράπεζες. Τίποτα από τα χαρακτηριστικά του τραπεζικού συστήματος δεν αποτελούσε πρόβλημα εφ εαυτού. Ωστόσο χωρίς την κατάλληλη διαχείριση δημιούργησαν προϋποθέσεις για να αναφυούν σημαντικά προβλήματα. Στις προϋποθέσεις για την μετέπειτα κρίση του τραπεζικού συστήματος έχουμε και το γεγονός οτι οι τράπεζες στην Κύπρο ήταν ως επί το πλείστον Κυπριακές και αυτό επιβάρυνε το κυπριακό δημόσιο με εγγυήσεις στις οποίες δεν μπορούσε με αξιοπιστία να ανταποκριθεί. Επί πλέον το κυπριακό τραπεζικό σύστημα χαρακτηριζόταν από εσωστρέφεια και πολιτικοποίηση. Είχε ανάγκη από «ανανέωση με καινούργια πρόσωπα, νέες ιδέες και διεθνείς συμβουλές». Από αυτή την άποψη η αποχώρηση της HSBC από την Λαϊκή Τράπεζα και η αλλαγή ιδιοκτησίας με ιδιωτικές και «αυστηρά εμπιστευτικές» συμφωνίες μεταξύ της τότε διεύθυνσης και των νέων μετόχων με την ανοχή των εποπτικών αρχών δημιούργησαν προϋποθέσεις για τη μελλοντική κατάρρευση της Τράπεζας. Οι προϋποθέσεις για την κρίση αναλύονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Οι προϋποθέσεις για την κυπριακή κρίση μέχρι το Ζένιος, Σ.Α. (2011), Δημιουργική Κύπρος. Πολιτική μεταρρύθμιση για την Κύπρο του 21 ου αιώνα, Αθήνα: ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, σελ

5 Η κρίση ξεσπά 2008 με 2011 Στην περίοδο αυτή ενεργοποιείται ο φαύλος κύκλος αλληλεξάρτησης τραπεζών- δημόσιων οικονομικών ο οποίος είναι τεκμηριωμένος στην βιβλιογραφία. Κακώς στην Κύπρο η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το ποιός από τους δύο φέρει αποκλειστική ευθύνη. Κράτος και δημόσια οικονομικά είναι συνδεδεμένα ως σιαμαία δίδυμα και προσπάθεια να επιρριφθούν ευθύνες αποκλειστικά στο ένα μέρος αγνοούν την αλληλεξάρτηση των δύο. Το μέγεθος του τραπεζικού τομέα αντιστοιχούσε σε 700% ΑΕΠ. Από την στιγμή που το δημόσιο δεν μπορεί να εγγυηθεί αξιόπιστα την σταθερότητα των τραπεζών, ενεργοποιείται ένας φαύλος κύκλος υποβάθμισης των τραπεζών που οδηγεί σε υποβάθμιση της οικονομίας. Αυτός ο φαύλος κύκλος οδήγησε την χώρα σε αποκλεισμό από τις αγορές σε δύο βήματα: 1. Σημαντική επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών στα πρώτα τρία χρόνια της διακυβέρνησης Χριστόφια με άστοχες ενέργειες όπως αναλύονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ. Ανάλυση κατάθεσης Χαρίλαου Σταυράκη αναφορικά με δημόσιο χρέος, δημόσιο έλλειμμα και τη διαχείριση τους. 2. Η ύβρις των κυπριακών τραπεζών να συγκεντρώσουν σημαντικούς κινδύνους του αποθεματικού τους σε ομόλογα του Ελληνικού δημοσίου που, αν και εμφανίστηκαν στις οθόνες των Εποπτικών Αρχών και των Διοικητικών Συμβουλίων, έτυχαν ανεπαρκούς αντιμετώπισης. Αυτά αναλύονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ. Επενδύσεις σε Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου από Τράπεζα Κύπρου: έλλειψη ευθυκρισίας, αποτυχία εταιρικής διακυβέρνησης ή οικονομικό έγκλημα; Ένα τρίτο βήμα έδωσε το αποφασιστικό κτύπημα στις συστημικές τράπεζες οδηγώντας τες στα πρόθυρα κατάρρευσης και το κράτος να εμφανίζεται αδύναμο να τις στηρίξει προκαλώντας την κατάρρευση της οικονομίας: 3. Η πολιτική απόφαση των αρχηγών της ΕΕ για αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους με το PSI όπως αποφασίστηκε στις 21 Ιουλίου 2011 με απομείωση της παρούσας αξίας των ομολόγων κατά 21%, και PSI+ της 26 ης Οκτωβρίου 2011 που προνοούσε διαγραφή 50% της ονομαστικής αξίας των ομολόγων. Ο σημαντικός αντίκτυπος αυτής της απόφασης στις τράπεζες αναλύεται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ. Επενδύσεις σε Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου από Τράπεζα Κύπρου: έλλειψη ευθυκρισίας, αποτυχία εταιρικής διακυβέρνησης ή οικονομικό έγκλημα; Οι Τράπεζες διακινδύνεψαν την ύπαρξη τους στην αβάσιμη άποψη οτι δεν θα γινόταν αθέτηση πληρωμών ομολόγων χώρας της ευροζώνης. Η Κυβέρνηση προκάλεσε το πρόβλημα συμφωνώντας στην απομείωση των ΟΕΔ χωρίς να εξασφαλίσει επαρκή υποστήριξη για τις Τράπεζες. Η Εποπτική Αρχή είχε περιορισμένα εργαλεία για να αποτρέψει την καταστροφή αλλά δεν τα χρησιμοποίησε αποφασιστικά ούτε κατάφερε να ασκήσει την δέουσα επιρροή. Τόσο η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών όσο και των τραπεζών χαρακτηρίζεται από έλλειψη ευθυκρισίας - bad judgment- στην αντιμετώπιση μεγάλων προβλημάτων που συσσωρεύονταν. Όλοι έπαιξαν και έχασαν. 5

6 Διαχείριση της κρίσης 2012 με 2013 Με τον αποκλεισμό της Κύπρου από τις χρηματαγορές τον Μάιο 2012 και απώλειες των τραπεζών ύψους 4.6 δις ως αποτέλεσμα της απομοίωσης των ΟΕΔ τον Οκτώβρη του ίδιου έτους η χώρα βρίσκεται πλέον σε καθεστώς πτώχευσης. Ούτε το κράτος μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του ούτε η μια μεγάλη συστηματική τράπεζα η Λαϊκή- να παραμείνει σε λειτουργία χωρίς κρατική στήριξη. Και αντί άμεσης αντιμετώπισης του προβλήματος μπαίνουμε σε μια περίοδο ατολμίας, ολιγωρίας και αμέλειας, ερασιτεχνισμών, τακτικισμών και πολιτικών σκοπιμοτήτων που οδηγούν ένα μεγάλο αρχικό πρόβλημα ύψους 25% του ΑΕΠ σε υποτροπιασμό. Η κρίση της κυπριακής οικονομίας σταδιακά γίνεται ένα τεράστιο δυσεπίλυτο πρόβλημα 17 δις - σχεδόν 100% του ΑΕΠ. Αυτή είναι η περίοδος ασύγγνωστης αμέλειας, αδράνειας, και ατολμίας στην αντιμετώπιση σαφών και προβλεπτών κινδύνων που προκάλεσε την τελική κατάρρευση. Πρόκειται για μια θλιβερή ιστορία ανευθυνότητας και κακοδιαχείρισης. Τρία χαρακτηριστικά συνθέτουν το σκηνικό της τελικής φάσης της τραγωδίας: 1. Αδικαιολόγητη καθυστέρηση στο να ζητηθεί και συμφωνηθεί πρόγραμμα βοήθειας με τους διεθνείς οργανισμούς. Όλες οι χώρες της ευροζώνης που αντιμετώπιζαν προβλήματα ζήτησαν βοήθεια όταν τα spreads των CDS (credit default swaps) πενταετούς διάρκειας ήταν γύρω στα 600, ενώ η Κυπριακή κυβέρνηση δεν ζήτησε βοήθεια μέχρι που τα spreads ξεπέρασαν τα Επιπρόσθετα οι άλλες χώρες κατέληξαν σε συμφωνία εντός ενός περίπου μήνα ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είχε συμφωνημένο μνημόνιο για πάνω από οκτώ μήνες. Υπαιτιότητα για την καθυστέρηση βαρύνει την Κυβέρνηση, όπως αναλύεται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV. Η παραχώρηση ELA από Κεντρική Τράπεζα Κύπρου: έλλειψη ευθυκρισίας, ολιγωρία ή πολιτικές σκοπιμότητες; 2. Η Λαϊκή τράπεζα μπαίνει «στον αναπνευστήρα μέχρι τις εκλογές», απορροφά κρατική στήριξη 1.8 δις και συσσωρεύει ELA 9.2 δις, δηλαδή 51% του ΑΕΠ, σε αντίθεση με τις καλές πρακτικές διαχείρισης ELA και με διαφορετική άποψη της ΕΚΤ όσο αφορά την διάσωσή της. Ανάλυση περιέχεται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV. Η παραχώρηση ELA από Κεντρική Τράπεζα Κύπρου: έλλειψη ευθυκρισίας, ολιγωρία ή πολιτικές σκοπιμότητες; 3. Οι απώλειες των τραπεζών υπολογίζονται με βάση την μελέτη της PIMCO σε δις και οι ανάγκες τους σε 5.7 δις. Το ποσό αυτό προστίθεται στις ανάγκες του δημοσίου και ως αποτέλεσμα το συνολικό χρέος της χώρας θεωρείται πλέον μη βιώσιμο και επιβάλλονται λύσεις διάσωσης με ίδια μέσα bail- in. Ωστόσο η ανάλυση στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V. Due Diligence by PIMCO and collapse of the Cyprus economy.αποκαλύπτει οτι οι ανάγκες του Κυπριακού τραπεζικού συστήματος κυμαίνονται μεταξύ 648 εκατ. και 2,4 δις αντί 5,7 δις. Η διαφορά έχει τεράστιο αντίκτυπο τόσο στην λύση κουρέματος που τελικά επεβλήθη όσο και στην ικανότητα της οικονομίας να ανακάμψει. 6

7 Αποκορύφωση Μάρτιος 2013 Τα Μάρτιο 2013 ήρθε η αποκορύφωση της κρίσης με την λήψη των αποφάσεων του eurogroup στις και 25 Μαρτίου Μέχρι τότε το πρόβλημα είχε καταστεί δυσεπίλυτο τόσο από πλευράς αριθμών όσο και από πλευράς διεθνών πολιτικών συγκυριών. Ακόμη και μεταξύ ΔΝΤ και Ευρωπαϊκών θεσμών εμφανίστηκαν σοβαρές διαφωνίες και η Τρόικα εμφανιζόταν διχασμένη για το πρόγραμμα βοήθειας προς την Κύπρο 2. Επομένως είναι πολύ δύσκολο να βγουν ασφαλή συμπεράσματα για τους χειρισμούς της Κυβέρνησης. Υπό τις περιστάσεις το bail- in των καταθετών ήταν μάλλον αναπόφευκτο. Ωστόσο και σε αυτή τη φάση έγιναν λάθη που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί και τα οποία θα άμβλυναν σημαντικά τα προβλήματα που ακολούθησαν. 1. Η Κυβέρνηση όφειλε να ήταν προετοιμασμένη για το ενδεχόμενο κουρέματος καταθέσεων. Δεν θα μπορούσε να το αποφύγει αλλά θα μπορούσε να είχε επιτύχει καλύτερο αποτέλεσμα. H μέθοδος του bail- in ήδη συζητείτο στην Ευρώπη και υπάρχουν ενδείξεις οτι η απερχόμενη κυβέρνηση γνώριζε γι αυτό το ενδεχόμενο. Παρά τις διαψεύσεις διαφόρων αξιωματούχων και την άποψη του υπουργού Οικονομικών Μιχάλη Σαρρή οτι το κούρεμα των καταθέσεων θα ήταν «ανοησία», υπήρχαν σαφείς προειδοποιήσεις οτι η μέθοδος αυτή ήταν μια από τις εναλλακτικές επιλογές που τέθηκε στο eurogroup ήδη από την συνεδρία της 11 ης Φεβρουαρίου Τι θα μπορούσε να είχε γίνει διαφορετικά; Οπωσδήποτε δεν έπρεπε να επηρεαστούν οι καταθέτες κάτω των 100,000, αφού αυτά τα χρήματα είναι εγγυημένα από τα κράτη. Τυχόν επιβάρυνση αυτών των ποσών καταστρέφει την έννοια της ασφάλισης καταθέσεων (deposit insurance), επηρέαζε αρνητικά μελλοντικές προοπτικές της χώρας και είχε προκαλέσει διεθνή κατακραυγή. Ήταν ενδεχομένως και ο κύριος λόγος που η Κυπριακή Βουλή απέρριψε αυτή τη λύση, τόσο ως θέμα αρχής αλλά και ως θέμα πολιτικής αφού επηρέαζε σχεδόν όλο το εκλογικό σώμα. Τα 5,8δις που ζητούσαν οι δανειστές θα μπορούσαν να εξασφαλιστούν με σχετικά ήπιο κούρεμα γύρω στο 15.5% από ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα εξαιρουμένων των εγγυημένων. Δηλαδή, μεταξύ της αρχικής λύσης για 6% κούρεμα μέχρι τις 100,000 και 9.9% για τις μη εγγυημένες καταθέσεις, και της λύσεις κουρέματος 80% με 90% (για μη εγγυημένες 2 Spiegel Online, 21 Jan. 2013, Troika Travails: Split Emerges Over Cyprus Bailout Package και 3 Financial Times, February 10, 2013, Radical Rescue Proposed for Cyprus, 11e2-9e feabdc0.html?siteedition=intl#axzz2fJpLQIcA 7

8 καταθέσεις της Λαϊκής) και 47.5% για τις μη εγγυημένες της Τράπεζας Κύπρου υπήρχε η ενδιάμεση λύση του 15,5% για ολόκληρο το σύστημα. Η λύση αυτή είχε προταθεί εν μέσω της κρίσης από ομάδα κύπριων οικονομολόγων 4. Με ικανή προετοιμασία θα μπορούσε να είχε γίνει αποδεκτή στις διαπραγματεύσεις αφού θα εξασφάλιζε με ίδια μέσα τα 5,8δις όπως ζητούσαν οι δανειστές. 2. Η αποξένωση των δραστηριοτήτων των Τραπεζών Κύπρου και Λαϊκής στην Ελλάδα φαίνεται να έγινε με μη ευνοϊκούς όρους. Στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV. Η παραχώρηση ELA από Κεντρική Τράπεζα Κύπρου: έλλειψη ευθυκρισίας, ολιγωρία ή πολιτικές σκοπιμότητες; αναλύεται ένα μόνο μέρος αυτής της πράξη και αναδεικνύει χρηματοδοτικό κενό 3.8 δις. Αυτό αποτελεί απώλεια πλούτου για την χώρα. Ωστόσο δεν υπήρχε χρόνος για να διερευνηθούν αυτές οι πτυχές της νέα κυπριακής τραγωδίας. 3. Σημαντική ρόλο σε αυτή τη φάση διαδραμάτισε και η Κυριακή Βουλή η οποία απέρριψε την αρχική συμφωνία χωρίς να προτείνει εναλλακτική λύση - όπως για παράδειγμα το ήπιο κούρεμα 15.5%. Το ΟΧΙ της Κυπριακής Βουλής διέσωσε μεν τις εγγυημένες καταθέσεις αλλά επέφερα πολύ βαρύ πλήγμα στην οικονομία με την δημιουργία μιας μέγα- τράπεζας στην απορρόφηση της Λαϊκής από την Τράπεζα Κύπρου και το συνεπακόλουθο κούρεμα καταθέσεων. 4 Κλιμακωτή φορολογία καταθέσεων και άθικτες οι εγγυημένες, cy.org/node/28 8

9 Ευθύνες και ο Ρόλος της Επιτροπής Η Επιτροπή έχει διπλό ρόλο: να εντοπίσει τους παράγοντες και τις συνθήκες που οδήγησαν στην κρίση, και να αποδώσει ευθύνες. Δυστυχώς οι δύο αυτοί στόχοι βρίσκονται σε εγγενή σύγκρουση για δύο λόγους: a. Άτομα που θα μπορούσαν να δώσουν χρήσιμες πληροφορίες μάλλον θα διστάζουν αν θεωρούν οτι μπορεί να βρεθούν τελικά υπεύθυνοι. b. Ευθύνες δεν σημαίνει κατ ανάγκη κακή πρόθεση ή δόλο, αλλά μπορεί να οφείλονται σε ελλιπείς γνώσεις και πληροφορίες, έλλειψη διορατικότητας, ανεπαρκή ανάλυση ή, απλά, το να παραμένει κάποιος σιωπηλός για θέματα που τον ανησυχούν. Η απόδοση ευθυνών σε συγκεκριμένα άτομα είναι δύσκολη αν όχι αδύνατη. Αφενός τα άτομα αντικαθίστανται κατά την διάρκεια της κρίσης έτσι ευθύνες που ανήκουν θεσμικά σε ένα όργανο (π.χ. Υπουργείο Οικονομικών ή Κεντρική Τράπεζα) δεν μπορεί πάντοτε να αποδοθούν σε συγκεκριμένο Υπουργό ή Κεντρικό Τραπεζίτη. Ακόμη πιο σημαντικό, η φύση των συστημικών κρίσεων όπως έχουμε πει προϋποθέτει μια σειρά ατομικών και θεσμικών αστοχιών που συνυπάρχουν. Άτομα σε θέση να λάβουν αποφάσεις είναι τελικά υπεύθυνα για τις αποφάσεις τους ανεξάρτητα από τις συμβουλές ή γνώμες που έλαβαν. Και όσο πιο ψηλή η θέση και όσο μεγαλύτερη η επιρροή τόσο πιο αυξημένες οι ευθύνες. Όσοι κατέχουν δημόσια αξιώματα έχουν ευθύνη να επηρεάσουν, άμεσα ή έμμεσα, τις αποφάσεις και τις συμπεριφορές άλλων εντός του, συνήθως μεγάλου, κύκλου επιρροής τους. Το να απομονώσει κάποιος την ευθύνη ενός μόνο παράγοντα θα ήταν έλλειψη ισορροπίας. Μια συστημική κρίση αποκαλύπτει ελλειπή κατανόηση της κατάστασης, κακή κρίση και ανεπαρκή δημόσια συζήτηση από ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Οπωσδήποτε όμως άτομα σε υπεύθυνες θέσεις σε τραπεζικούς οργανισμούς και τις δημόσιες αρχές αναμένεται να είχαν δράσει για να ανταποκριθούν στις ευθύνες που η κοινωνία τους είχε εμπιστευθεί. Εμπειρίες από τις διερευνήσεις των οικονομικών κρίσεων στις ΗΠΑ, Ιρλανδία και Ισλανδία προσφέρουν καθοδήγηση για το ποιο ρόλο θα μπορούσε να διαδραματίσει η Διερευνητική Επιτροπή για την Κυπριακή κρίση. Οι διερευνητικές Επιτροπές και στις τρεις χώρες αποτελούνταν από ένα συνδυασμό εμπειρογνωμόνων και δικαστών. a. Η Διερευνητική Επιτροπή των ΗΠΑ ήταν 10μελής. Πρόεδρος ήταν απόφοιτος της Σχολής Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και πρώην Treasurer στην πολιτεία της Καλιφόρνιας

10 b. Στην Ισλανδία της τριμελούς επιτροπής Προέδρευε μέλος του ανωτάτου Δικαστηρίου και μέλη ήταν ο Επίτροπος Διοικήσεως και ένας Καθηγητής χρηματοοικονομικών του πανεπιστημίου Yale 6. c. Ο Πρόεδρος της Ιρλανδικής Διερευνητικής Επιτροπής είχε διδακτορικό τίτλο στα Οικονομικά και τα άλλα δύο μέλη ειδικότητα σε Ευρωπαϊκά θέματα και χρηματοοικονομικά 7. Δυστυχώς η Διερευνητική Επιτροπή για την κρίση της κυπριακής οικονομίας έδρασε ως οιονεί δικαστήριο. Οι όροι περιέχουν 27 σημεία. Τα 26 είναι παρόμοια με τους όρους εντολής διεθνών επιτροπών, με επίμαχο το (xxv) το οποίο αναφέρεται στην απόδοση ευθυνών. Αυτό προκάλεσε και την ενδιάμεση απόφαση της πλειοψηφίας να μην ασχοληθεί με σημαντικά θέματα που αφορούσαν την Λαϊκή Τράπεζα που ήταν στο επίκεντρο της κρίσης. Πιστεύω οτι ήταν μέγα σφάλμα να θεωρήσουμε τη Διερευνητική Επιτροπή ως «οιονεί δικαστήριο» και να στερηθεί η Κύπρος της εις βάθος διερεύνησης των υπολοίπων 26 πτυχών της κρίσης όπως κατάφεραν οι άλλες χώρες. Χωρίς αυτή την διερεύνηση χάνουμε μεγάλο μέρος της Αλήθειας για το τι πράγματι συνέβη, ιδιαίτερα όταν η ενδιάμεση απόφαση αφήνει εκτός διερεύνησης γεγονότα που αφορούν την κατάρρευση της Λαϊκής Τράπεζας. Ως αποτέλεσμα τόσο της ενδιάμεσης απόφασης αλλά και της γενικότερης προσέγγισης που εκφράζεται από την απόφαση της πλειοψηφίας, σημαντικά θέματα έχουν μείνει χωρίς διερεύνηση. Συγκεκριμένα διαπιστώνονται οι εξής ελλείψεις (με αναφορά στα συγκεκριμένα εδάφια από το διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου για διορισμό της επιτροπής): a) Διερεύνηση για τη διάθεση του μεριδίου της HSBC στην MIG και στο Tosca Fund χωρίς να επιβεβαιωθεί οτι οι δύο οργανισμοί είναι ανεξάρτητοι μεταξύ τους, καθώς και οι «άκρως εμπιστευτικές» συμφωνίες μεταξύ διεύθυνσης και των νέων μετόχων. Όλες οι έρευνες που έγιναν ήταν υποτυπώδεις και δεν οδήγησαν σε σαφή συμπεράσματα (εδάφιο iii). b) Διερεύνηση για την παροχή δανείων σε συνδεδεμένα πρόσωπα ή εταιρείες και ιδιαίτερα η διεθνώς διατυπωμένη άποψη από τους Reuters σε άρθρο ημερομηνίας 16 Ιουλίου 2012 για μετοχοδάνεια μεταξύ Τράπεζας Πειραιώς (οικογένεια Σάλα) και Μαρφίν- Λαική (Α. Βγενόπουλος) 8 καθώς και προβληματικά δάνεια με ελλειμματικές εξασφαλίσεις περίπου 1δις που συνδέονται κυρίως με την Marfin Investment Group 9 (εδάφιο xiv). c) Τις συνθήκες αποξένωσης των δραστηριοτήτων των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα η οποία φαίνεται από την ανάλυση διαθέσιμων 6 nefndir/addragandi- og- orsakir- falls- islensku- bankanna- 2008/skyrsla- nefndarinnar/english/ 7 8 Special Report: Clandestine loans were used to fortify Greek bank, αναρτημένο στο διαδίκτυο greece- banks- idusbre86f0cl Επιστολή Σπ. Γ. Σταυρινάκη προς Πρόεδρο Διοικητικού Συμβουλίου Cyprus Popular Bank, 28 Σεπτ

11 στοιχείων oτι ισοδυναμούσε με μεταφορά πλούτου αρκετών δισεκατομμυρίων (εδάφια xiii και xxi). d) Την διαφυγή κεφαλαίων αμέσως πριν τις αποφάσεις του eurogroup για κούρεμα καταθέσεων καθώς και κατά την τραπεζική αργία που ακολούθησε ( εδάφια ii και xvii). e) Την διάθεση ρευστότητας από τις κυπριακές τράπεζες στα υποκαταστήματα τους στην Ελλάδα χωρίς επαρκείς εξασφαλίσεις πριν την αποξένωση τους στην Τράπεζα Πειραιώς (εδάφιo xvii). Καταληκτικά, θεωρώ οτι ο στόχος της διερεύνησης δεν είναι πρωτίστως η απόδοση ευθυνών - αυτό είναι έργο της δικαιοσύνης- αλλά η καταγραφή γεγονότων, ο εντοπισμός των υπευθύνων, η αποδόμηση μύθων και η ανάδειξη άγνωστων πτυχών που θα μας βοηθήσουν να αντιληφθούμε πώς η κρίση θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Στόχος πρέπει να είναι η καταγραφή της ιστορίας της κρίσης με διαφάνεια και τεκμηρίωση γεγονότων που να επιτρέπουν στους πολίτες να βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα. 11

12 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Οι προϋποθέσεις για την κυπριακή κρίση μέχρι το

13 Προϋποθέσεις για την κυπριακή κρίση Ανάλυση από Σταύρο Α. Ζένιο για χρήση από Διερευνητική Επιτροπή, στηριζόμενη σε στοιχεία από βιβλίο και άρθρο του συγγραφέα Δημιουργική Κύπρος. Πολιτική μεταρρύθμιση για την Κύπρο του 21 ου αιώνα, 2011, Αθήνα: ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, σελ και The Cyprus Debt: Perfect crisis and a way forward, Cyprus Economic Policy Review, Vol. 7, No. 1, pp (2013). Αν και πολλοί αποδίδουν τα προβλήματα της κυπριακής οικονομίας στην διεθνή οικονομική κρίση, η προσεκτική μελέτη των στοιχείων αποκαλύπτει κάτι άλλο: οτι τα χρόνια που προηγήθηκαν της κρίσης η οικονομία είχε συσσωρεύσει υπερβολικά ψηλό δανεισμό και έχασε τον δυναμισμό της. Το χρέος όλων των παραγόντων της οικονομίας νοικοκυριών, επιχειρήσεων και κράτους- αυξανόταν σε επίπεδα πέραν της ικανότητας τους να το εξυπηρετήσουν. Στο Διάγραμμα 1 φαίνεται η συσσώρευση χρέους της κυπριακής οικονομίας. Η επιστημονική βιβλιογραφία αλλά και η κοινή λογική μας λένε οτι υπερβολικά ψηλό χρέος είναι συνταγή για καταστροφή: το χρέος είναι μια εύθραυστη κατάσταση. Ωστόσο δεν γνωρίζουμε τι αποτελεί υπερβολικά ψηλό χρέος, και αυτό διαφέρει από χώρα σε χώρα. Μελέτες της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών της Βασιλείας βρίσκουν οτι για τις χώρες του ΟΟΣΑ, συνολικό χρέος - εξαιρουμένων των χρηματοοικονομικών οργανισμών- πέραν του 250% του ΑΕΠ αποτελεί βαρίδι στην εθνική οικονομία. Ο διάμεσος χρέους κρατών- μελών του ΟΟΣΑ για το 2010 ήταν 322% του ΑΕΠ. Από το Διάγραμμα 1 βλέπουμε οτι το συνολικό χρέος της Κυπριακής οικονομίας ξεπέρασε τα όρια από το Όταν η Κύπρος αποκλείστηκε από τις χρηματαγορές το συνολικό χρέος ήταν 359% του ΑΕΠ, κατά 37 ποσοστιαίες μονάδες ψηλότερο από τον ενδιάμεσο χωρών του ΟΟΣΑ. Ιστορικά η αύξηση χρέους κατ αναλογία του ΑΕΠ ήταν σχεδόν ταυτόσημη με τον διεθνή μέσο όρο στο 5%. Με την ένταξη στο ευρώ το 2008 το χρέος αυξήθηκε πολύ πιο γρήγορα, κατά 69 ποσοστιαίες μονάδες περιλαμβανομένων και 22 ποσοστιαίων μονάδων για το δημόσιο χρέος. Ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτη είναι η δυναμική του χρέους με την ένταξη στην ευροζώνη: απότομη αύξηση χρέους χρηματοοικονομικών οργανισμών και νοικοκυριών οδήγησε στην μείωση του δημόσιου χρέους, ικανοποιώντας έτσι τα κριτήρια του Μάαστριχ για ένταξη στην ευροζώνη. Αυτό ήταν αποτέλεσμα της αύξησης των δημόσιων εσόδων λόγω της φούσκας των ακινήτων. Με την ένταξη στην ΕΕ είχαμε μια ελαφρά μείωση των δημόσιων δαπανών που σταθεροποιήθηκαν γύρω στο 42% του ΑΕΠ ενώ υπήρξε σημαντική αύξηση των εσόδων κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες. Εφόσον όμως οι αυξήσεις των εσόδων δεν ήταν μόνιμη κατάσταση, τότε ούτε και η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών ήταν διατηρήσιμη. Η κατάσταση επιδεινώθηκε ραγδαία μετά το

14 Διάγραμμα 1 Η συσσώρευση χρέους της Κυπριακής οικονομίας 400,0 350,0 300,0 250,0 200,0 150,0 100,0 50,0 0, Corporate, non financial Households Financial Government Όταν ξεσπούσε η διεθνής οικονομική κρίση το 2008 το δημόσιο χρέος δεν υπερέβαινε τα αποδεκτά όρια. Ωστόσο δύο χαρακτηριστικά δημιουργούσαν προϋποθέσεις για να επηρεαστεί αρνητικά η Κύπρος από την διεθνή κρίση: 1. Από το 2001 το δημόσιο χρέος υπερβαίνει το όριο 60% του Μάαστριχ με μοναδική εξαίρεση την τριετία πριν την ένταξη στην ευροζώνη. 2. Στις περισσότερες αναπτυγμένες οικονομίες το δημόσιο χρέος είχε σταθεροποιηθεί ή και μειωνόταν πριν ξεσπάσει η διεθνής κρίση και αυτό επέτρεπε την άσκηση επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής για αντιμετώπιση της κρίσης. Στην περίπτωση της Κύπρου οι δημόσιες δαπάνες αυξάνονταν καθώς ερχόταν η κρίση και δεν άφηνε περιθώρια για κρατική παρέμβαση όταν η κρίση κτύπησε την Κυπριακή οικονομία. Χαρακτηριστικά, το 2007 το δημόσιο χρέος Ιρλανδίας, Ισπανίας και Κύπρου βρισκόταν, αντίστοιχα, στο 25%, 36% και 59% του ΑΕΠ. Η διεθνής οικονομική κρίση βρήκε τον τραπεζικό τομέα της Κύπρου σε γερές βάσεις. Δεν υπήρχαν επενδύσεις σε τοξικά προϊόντα και το χρέος των χρηματοοικονομικών οργανισμών ήταν 24.1% του ΑΕΠ, πολύ κοντά στον μέσο όρο αναπτυγμένων οικονομιών (23.6%) και πολύ χαμηλότερο από το αντίστοιχο της Ιρλανδίας ή Ισπανίας (259% και 50.7%). 14

15 Διάγραμμα 2. Χρέος χρηματοοικονομικών οργανισμών 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 0, Source: Eurostat Τα δάνεια χρηματοδοτούνταν από καταθέσεις και η αναλογία δάνεια- προς- καταθέσεις (ΔΠΚ) ήταν περίπου 1. Ωστόσο αν υπολογίσουμε την αναλογία ΔΠΚ για τους μόνιμους κατοίκους Κύπρου βλέπουμε σημαντική αύξηση από 1.4 το 2006 σε 2.1 μέχρι το Δηλαδή, υπήρχε σημαντική χρηματοδότηση με ξένες καταθέσεις. Στο Διάγραμμα 3 φαίνεται η μεγάλη εισροή ξένων καταθέσεων στην Κύπρο με την ένταξη στην ΕΕ. Περίπου το 1/3 των συνολικών καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες ήταν από μη- κάτοικους Κύπρου και αυτό αντιστοιχούσε σε 150% του ΑΕΠ της χώρας. Το ενεργητικό των Κυπριακών τραπεζών ανερχόταν σε 700% του ΑΕΠ και ήταν συγκεντρωμένο σε δύο συστημικές τράπεζες Κύπρου και Λαϊκή. Οι τράπεζες είχαν μεγαλώσει πολύ για να αφεθούν να καταρρεύσουν σε περίπτωση προβλημάτων αλλά ήταν και πολύ μεγάλες για να διασωθούν από το κράτος. Ήταν too- big- to- fail και too- big- to- save. Τίποτα από αυτά τα χαρακτηριστικά του τραπεζικού συστήματος δεν αποτελούσε πρόβλημα εφ εαυτού. Ωστόσο χωρίς την κατάλληλη διαχείριση δημιούργησαν προϋποθέσεις για να αναφυούν σημαντικά προβλήματα. Στις προϋποθέσεις για την μετέπειτα κρίση του τραπεζικού συστήματος έχουμε και το γεγονός οτι οι τράπεζες στην Κύπρο ήταν ως επί το πλείστον Κυπριακές και αυτό επιβάρυνε το κυπριακό δημόσιο με εγγυήσεις στις οποίες δεν μπορούσε με αξιοπιστία να ανταποκριθεί καθώς ο τραπεζικός τομέας μεγεθυνόταν. Επί πλέον, όπως σχολιάζει και η Επιτροπή Lascelles, το κυπριακό τραπεζικό σύστημα χαρακτηριζόταν από εσωστρέφεια και πολιτικοποίηση. Είχε ανάγκη από «ανανέωση με καινούργια πρόσωπα, νέες ιδέες και διεθνείς συμβουλές». Από αυτή την άποψη η αποχώρηση της HSBC από την Λαϊκή Τράπεζα το 2006 και η αλλαγή ιδιοκτησίας με ιδιωτικές και «αυστηρά εμπιστευτικές» - strictly confidential- συμφωνίες μεταξύ της τότε διεύθυνσης και των νέων μετόχων δημιούργησαν προϋποθέσεις για τη μελλοντική κατάρρευση της Τράπεζας. 15

16 Διάγραμμα 3 Οι καταθέσεις σε κυπριακούς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς Million euro 2007 Domestic Non domestic Million euro , , , , , , , , , ,0 0, Domestic Non-EU EU residents Total non-residents Note: Top and bottom figures refer to different time periods and the classification of domestic and non- domestic is not identical during these periods so some discontinuity is present. Nevertheless the trends are clear. Με το ξέσπασμα της διεθνούς κρίσης το 2008 θα δούμε πως μια σειρά ενεργειών ή παραλείψεων Κυβέρνησης, Τραπεζών και Εποπτικών Αρχών μετέτρεψαν τις προϋποθέσεις σε πραγματικά προβλήματα. Ορισμένοι βρήκαν εύκολη διέξοδο στο να αποδίδουν τα προβλήματα σε εξωγενείς παράγοντες της διεθνούς κρίσεις, εκτός του δικού μας ελέγχου ή ακόμη και να θεωρούν οτι η κρίση θα μας «αφήσει αλώβητους». Αυτή ήταν συνταγή για αυτοκαταστροφή. Τα άτομα, οι οργανισμοί, οι κοινωνίες που επιτυγχάνουν είναι αυτοί που ψάχνουν να εντοπίσουν τι θα μπορούσαν οι ίδιοι να βελτιώσουν, αναλαμβάνουν τις δικές τους ευθύνες σε κάθε πρόβλημα. Τι έλειπε από την Κυπριακή οικονομία; Πρώτα η ανταγωνιστικότητα. 16

17 Ο Δείκτης Ανταγωνιστικότητας που δημοσιεύει το World Economic Forum στο Νταβός δείχνει την Κύπρο να ακολουθεί καθοδική πορεία, βλ. Διάγραμμα 4. Όταν ενταχθήκαμε στην ΕΕ η Κύπρος κατείχε την 6 η πλέον ανταγωνιστική θέση μεταξύ των 27 νέων περιφερειών (regions). Μεταξύ όμως 118 περιφερειών όλων των κρατών- μελών βρισκόμαστε στην 92 η θέση! Διάγραμμα 4 Η φθίνουσα ανταγωνιστικότητα της Κυπριακής οικονομίας Ireland Greece UK Cyprus Spain Επιπλέον, από το 2000 μέχρι το 2011 τα εργατικά κόστη στην Κύπρο αυξήθηκαν 65% σε σχέση με 40% στην ΕΕ των 17. Αυξήθηκαν περισσότερο από ότι στην Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία και Ιταλία. Ο πληθωρισμός στην χώρα μας κινήθηκε στα ίδια επίπεδα με την ΕΕ- 17, επομένως το πραγματικό εργατικό κόστος ανέβηκε 25% περισσότερο από τους εταίρους μας. Συνυπολογίστε την χαμηλή παραγωγικότητα εργασίας και καταλήγουμε σε ένα δυσάρεστο συμπέρασμα: δεν δικαιολογούμε τους μισθούς μας. Ως αποτέλεσμα της μειωμένης ανταγωνιστικότητας η χώρα είχε αρνητικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών για πάνω από μια δεκαετία, βλ. Διάγραμμα 5. Ο μέσος όρος ήταν - 5.7% του ΑΕΠ από το 1995 και % για την πενταετία που προηγήθηκε της κρίσης. Με την ένταξη μας στην ΕΕ και ακολούθως στην ευροζώνη η κατάσταση σαφώς επιδεινώθηκε ως αποτέλεσμα της ελεύθερης διακίνησης προϊόντων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Το σωρευτικό έλλειμμα - 68% από το είναι χαμηλότερο μόνο της Ελλάδας από άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν κρίσεις. Η Ισπανία έχει καλύτερες επιδόσεις και η Ιρλανδία σημαντικά καλύτερες. Ανησυχητική είναι και η σύγκριση με χώρες που αντιμετώπισαν τραπεζικές κρίσεις διεθνώς για την πενταετία που προηγήθηκε της δικής τους κρίσης: Αναπτυγμένες οικονομίες: - 2% έως - 3% του ΑΕΠ. ΗΠΑ για την πενταετία που προηγήθηκε της κρίσης του 2008: - 5% έως - 6% του ΑΕΠ. 17

18 Διάγραμμα 5 Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών 5 % GDP Δεύτερο, η οικονομία έχασε τον προσανατολισμό της. Η χώρα δεν κατάφερε να εντοπίσει τους κρίσιμους παράγοντες που καθορίζουν το μέλλον μιας οικονομίας και να τους λάβει υπόψη στους σχεδιασμούς. Το κόστος ενέργειας, οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι, η ικανότητα για καινοτομία, η αξιοποίηση της γνώσης και των τεχνολογιών: αυτοί είναι οι κύριοι μοχλοί της οικονομίας. Όταν δεν κατανοούμε την επιρροή τους οι πολιτικοί σχεδιασμοί αστοχούν. Για παράδειγμα, έχουμε τον ψηλότερο δείκτη εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια στην Ευρώπη. Αυτό αποτελεί βαρίδι στην οικονομία. Οι ανακαλύψεις δικών μας κοιτασμάτων φυσικού αερίου προσφέρουν μια ελπιδοφόρα προοπτική. Ωστόσο δεν αποτελούν απάντηση για απεξάρτηση. Βαρίδι σε μια οικονομία είναι και το κόστος της ανεξέλεγκτης εκμετάλλευσης του φυσικού περιβάλλοντος. Η ΕΕ θέτει σημαντικούς περιορισμούς και η κυπριακή οικονομία αντιμετώπιζε τις επιπτώσεις. Τα τελευταία χρόνια η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στην Κύπρο υπήρξε αυξημένη κατά 3%, λόγω ακριβώς του κόστους εκπομπής αέριων ρύπων. Το κόστος δεν φαίνεται μόνο στον μηνιαίο λογαριασμό των νοικοκυριών αλλά και στην ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Μετά την καταστροφή του ηλεκτροπαραγωγού σταθμού στο Βασιλικό η κατάσταση επιδεινώθηκε. Κρίσιμος παράγοντας για την πρόοδο της οικονομίας είναι η διασύνδεση με την γνώση και τις τεχνολογίες και οι επιδόσεις της Κύπρου έχουν μεγάλο περιθώριο βελτίωσης. Όσο αφορά τις επενδύσεις στην έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη βρισκόμαστε στην τελευταία θέση με διαφορά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Ο μέσος όρος επενδύσεων στην ΕΕ είναι 2% του ΑΕΠ, ενώ στην Κύπρο επενδύουμε μόλις 0.4%. Στην ΕΕ το 55% των επενδύσεων προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα ενώ στην Κύπρο το ποσοστό είναι 20%. Τέλος, αντιμετωπίζουμε την ελλειμματική χρηματοδότηση των ταμείων σύνταξης και του ταμείου κοινωνικών ασφαλίσεων. Οι κυβερνήσεις της Δημοκρατίας, διαχρονικά, δανείζονταν με ευνοϊκούς όρους από το ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων. Μέχρι πρόσφατα η κυβέρνηση είχε δανειστεί γύρω στα 7 δις από το Ταμείο, δηλαδή περίπου 40% του ΑΕΠ. Η ανάπτυξη και ο εργαζόμενος πληθυσμός επαρκούσαν για να καλύψουν τις οφειλές του κράτους. 18

19 Τα πράγματα όμως έχουν αλλάξει. Οι δημογραφικές αλλαγές μας λένε ότι το όριο αφυπηρέτησης στα 65 δεν είναι βιώσιμο. Όταν οι εργαζόμενοι έμπαιναν στην αγορά εργασίας χωρίς να φοιτήσουν σε πανεπιστήμιο και το προσδόκιμο βίου ήταν 69 χρόνια, τότε αφυπηρέτηση στα 65 σήμαινε 45 χρόνια εργασίας και τέσσερα χρόνια σύνταξης. Σήμερα πληρωνόμαστε 20 χρόνια σύνταξης μετά από 35 χρόνια δουλειάς. Μέχρι το 2030 το ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων θα παύσει να βρίσκεται σε ισορροπία και οι εισφορές των εργαζομένων θα είναι λιγότερες από τις πληρωμές στους δικαιούχους. Μέχρι το 2050 το ταμείο δεν θα είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις του και όσο καθυστερεί η αντιμετώπιση του προβλήματος τόσο πιο οξύ και δυσεπίλυτο γίνεται. Όλα αυτά τα προβλήματα δεν είχαν αντιμετωπιστεί κατά την πορεία ένταξης μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην ευροζώνη. Μάλιστα η πρόσκαιρη βελτίωση των δεικτών στην πορεία προς την ευροζώνη δημιούργησε μια ευφορία ότι όλα έβαιναν καλώς. Ο Κίκης Καζαμίας, υπουργός οικονομικών την περίοδο Αυγούστου Μαρτίου 2012 αναγνώρισε αυτό το πρόβλημα στην κατάθεση του στην Επιτροπή: «οι προϋπολογισμοί μας από καταβολή της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ελλειμματικοί αν εξαιρέσουμε εκείνη τη παρένθεση που σας είπα για το 2007 και το 2008 που ήταν ευκαιριακό το περίσσευμα» Αυτή η κατάσταση δεν ήταν απαραίτητο να οδηγήσει σε κρίση αλλά δημιουργούσε επικίνδυνες προϋποθέσεις όπως αναγνώρισε και ο Μιχάλης Σαρρής, υπουργός οικονομικών κατά την διαδικασία ένταξης στο ευρώ, στην κατάθεση του: Ναι, ξέραμε ότι παρ' όλα τα φαινομενικά καλά σημάδια του καιρού υπήρχαν προβλήματα [...] παρόλο που είναι επίμαχο θέμα εγώ σαν Υπουργός έθεσα το θέμα και μάλιστα είπα στον αείμνηστο Τάσσο Παπαδόπουλο ότι αν είχε δεύτερη θητεία στο τέλος της ίσως να αναγκαζόταν να πάει στην Ευρώπη και να ζητήσει βοήθεια [ ] Δυστυχώς όμως έχω αναφερθεί στους περιορισμούς συγκυβέρνησης, ο σκοπός μας ήταν να μπούμε στο ευρώ όχι να δημιουργήσουμε προβλήματα. Πιστεύω ήταν λάθος, ότι αν λύναμε τότε αυτά τα προβλήματα θα είχαμε πολύ μικρότερους πονοκεφάλους τώρα. Βλέπουμε στην κατάσταση χρέους της Κυπριακής οικονομίας, στο μέγεθος των τραπεζών και στα δημόσια οικονομικά τις προϋποθέσεις για εξέλιξη μιας μεγάλη κρίσης: υπέρμετρος δανεισμός, τραπεζικός τομέας υπερμεγέθης για τις ικανότητες της οικονομίας και ασθενή δημόσια οικονομικά. 19

20 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ. Ανάλυση κατάθεσης Χαρίλαου Σταυράκη αναφορικά με δημόσιο χρέος, δημόσιο έλλειμμα και τη διαχείριση τους. 20

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

The Euro in crisis. University of Ioannina

The Euro in crisis. University of Ioannina The Euro in crisis University of Ioannina European crisis Οι τιμές στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ φτάνουν στη μέγιστη τιμή τους προς το τέλος του 2006 Οι αντίστοιχες στην Ευρωζώνη φτάνουν στη μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Γκίκας Α. Χαρδούβελης 1 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ: ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΡΙΣΗ, ΥΠΟΚΥΠΤΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Αποτελέσματα: Τραπεζικοί Όμιλοι (4 συστημικές τράπεζες) ml. 2008 2009

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου υπολόγισε τις κεφαλαιακές ανάγκες του τραπεζικού τομέα μέσω ανεξάρτητου διαγνωστικού

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέτρα εξυγίανσης στις κυπριακές τράπεζες: Τελευταίες εξελίξεις ως προς τη λήψη και εφαρμογή τους

Τα μέτρα εξυγίανσης στις κυπριακές τράπεζες: Τελευταίες εξελίξεις ως προς τη λήψη και εφαρμογή τους Τα μέτρα εξυγίανσης στις κυπριακές τράπεζες: Τελευταίες εξελίξεις ως προς τη λήψη και εφαρμογή τους 1 Θέματα Κυπριακό τραπεζικό σύστημα πριν την εξυγίανση Αίτηση ένταξης στο μηχανισμό στήριξης Απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

100 ημέρες. Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου. Ανασκόπηση μεταβατικής περιόδου 01 Ιουνίου 10 Σεπτεμβρίου 2013

100 ημέρες. Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου. Ανασκόπηση μεταβατικής περιόδου 01 Ιουνίου 10 Σεπτεμβρίου 2013 Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου 100 ημέρες Ανασκόπηση μεταβατικής περιόδου 01 Ιουνίου 10 Σεπτεμβρίου 2013 Σταθεροποίηση, Αναδιάρθρωση και Απορρόφηση πρώην Λαϊκής, Γενική Συνέλευση Μετόχων για εκλογή νέου Διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 14 Μαρτίου 2014 στον Μιχάλη Περσιάνη Ερ.: Σήμερα η οικονομία προσβλέπει

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

: 2008-2009 2008 2009 15 2013

: 2008-2009 2008 2009 15 2013 Οι τράπεζες του αύριο Ανδρέας Παπαδόπουλος ιευθυντής Στρατηγικής Οµίλου 15 Μαΐου 2013 Απαγορεύεται η αναπαραγωγή οποιουδήποτε σηµείου αυτής της έκδοσης, η αποθήκευση για οποιαδήποτε µελλοντική χρήση της,

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην εφημερίδα H Καθημερινή

Συνέντευξη στην εφημερίδα H Καθημερινή Συνέντευξη στην εφημερίδα H Καθημερινή Συνέντευξη του Aθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2011 στον Μιχάλη Περσιάνη Ερ. Οι τελευταίες εξελίξεις,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή

Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή Συνέντευξη του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 30 Ιουνίου 2008 στην Αθηνά Ξενοφώντος (Β Μέρος) Τα πλεονεκτήματα και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 25 Φεβρουαρίου 2011 1. ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία εκ-10 εκ-09 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου 1. Κάτω από ποιές προϋποθέσεις ενεργοποιείται το Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων; Το Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

«Το Eurogroup καλωσορίζει τη συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς με την προσθήκη του ΔΝΤ για το πρόγραμμα του ESM. ΤΟ Eurogroup συγχαίρει τις ελληνικές αρχές για την ισχυρή δέσμευση

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Σύνοψη Η ενότητα αυτή αναφέρει βασικές πληροφορίες σχετικά με τη συγχώνευση οι οποίες σας αφορούν ως μεριδιούχο. Περισσότερες πληροφορίες περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Αποτελέσματα Άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Αποτελέσματα Άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 2015 Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα («ΕΚΤ») ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης («Comprehensive Assessment»)

Διαβάστε περισσότερα

Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει

Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει Συγκριτική ανάλυση βασικών οικονομικών δεδομένων Φεβρουάριος 2013 Σύνοψη Συμπέρασμα 1 Α. Η ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ ΔΕΝ ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΖΕΙ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 3 ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ Δ.Σ. ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΔΡ ΚΡΙΣΤΗ ΧΑΣΑΠΗ, ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ 29/11/2013

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ Δ.Σ. ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΔΡ ΚΡΙΣΤΗ ΧΑΣΑΠΗ, ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ 29/11/2013 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ Δ.Σ. ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΔΡ ΚΡΙΣΤΗ ΧΑΣΑΠΗ, ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ 29/11/2013 Σας καλωσορίζω στην εξ αναβολής Ετήσια Γενική Συνέλευση των Μετόχων του Συγκροτήματος της

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Δημήτρης Γ. Τσιμπανούλης, Dr. jur. 30 Νοεμβρίου 2012 1 Η κεφαλαιουχική κατάσταση των τραπεζών

Διαβάστε περισσότερα

Economics Weekly Alert

Economics Weekly Alert Economics Weekly Alert 25 Απριλίου 2014 Αναβαθμίσεις από Standard and Poor s και Fitch Ένας από τους σημαντικότερους στόχους της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης είναι η επάνοδος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015 ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ: ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 6ΜΗΝΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝ.ΕΛ Συμπληρώθηκαν 6 μήνες διακυβέρνησης της χώρας από τη συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Έξι

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 205 Δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων CET σχεδόν αμετάβλητος σε τριμηνιαία βάση παρά την πίεση στα εγχώρια έσοδα λόγω της εκτεταμένης τραπεζικής αργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ L 247/38 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.9.2013 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 30ής Ιουλίου 2013 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION, CHAIRMAN OF THE BOARD OF DIRECTORS, NATIONAL BANK OF GREECE CREDIT RISK MANAGEMENT FOR BANKING & BUSINESS FINDING LIQUIDITY

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 3: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε στη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκά Χρηματοδοτικά Προϊόντα που διαχειρίζεται η Τράπεζα Κύπρου για Στήριξη των Μικρομεσαίων Εταιρειών

Ευρωπαϊκά Χρηματοδοτικά Προϊόντα που διαχειρίζεται η Τράπεζα Κύπρου για Στήριξη των Μικρομεσαίων Εταιρειών Ευρωπαϊκά Χρηματοδοτικά Προϊόντα που διαχειρίζεται η Τράπεζα Κύπρου για Στήριξη των Μικρομεσαίων Εταιρειών Ανδρέας Κυθραιώτης Head of European Relations & Products Dept 11 Φεβρουαρίου 2015 / 2 Η Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Η υλοποίηση του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (PSI) είχε αναπόφευκτα πολύ μεγάλες

Η υλοποίηση του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (PSI) είχε αναπόφευκτα πολύ μεγάλες ΟΜΙΛΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Δηλώσεις Διοίκησης Η υλοποίηση του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (PSI) είχε αναπόφευκτα πολύ μεγάλες αρνητικές επιπτώσεις στα οικονομικά αποτελέσματα και στα ίδια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο Επίκαιρα ζητήματα και προκλήσεις Μιχάλης Καμμάς Οικονομολόγος Πανεπιστήμιο Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 2012 1 1. Ιδιοκτησία Τραπεζών και ο ρόλος τους στην οικονομία 2. Σύνθεση του

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΒΕΠ «ΙΔΟΥ, ΟΙ ΥΠΕΡΟΓΚΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 2015»

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΒΕΠ «ΙΔΟΥ, ΟΙ ΥΠΕΡΟΓΚΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 2015» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΒΕΠ «ΙΔΟΥ, ΟΙ ΥΠΕΡΟΓΚΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 2015» Τι ακριβώς χρωστάει η Ελλάδα; Ποιές είναι οι συνολικές υποχρεώσεις της εντός του 2015, σε ποιούς και πότε ακριβώς καλείται να τις

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 22 Ιουνίου 2012 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 2 ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 3 ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΑ Ι ΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Economics Weekly Alert

Economics Weekly Alert Economics Weekly Alert 16 Μαΐου 2014 EBRD Ύφεση Τουρισμός Αξιολόγηση Πορείας του Μνημονίου Σε τριμηνιαία βάση, δηλαδή σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2013, η Κυπριακή οικονομία συρρικνώθηκε το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Κύπρο. Οι προοπτικές για το κυπριακό τραπεζικό σύστημα

Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Κύπρο. Οι προοπτικές για το κυπριακό τραπεζικό σύστημα Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Κύπρο. Οι προοπτικές για το κυπριακό τραπεζικό σύστημα Ομιλία της Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, στο 10 ο Συνέδριο του Economist

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΑΡΧΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (ΔΑΕΠ)

ΔΗΛΩΣΗ ΑΡΧΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (ΔΑΕΠ) ΔΗΛΩΣΗ ΑΡΧΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (ΔΑΕΠ) ΤΑΜΕΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Εισαγωγή και Σκοπός Αυτό το έγγραφο είναι η Δήλωση των Αρχών Επενδυτικής Πολιτικής (η Δήλωση ) του πιο

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ IMH

3 ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ IMH 3 ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ IMH Μαρίνος Γιαλελή Ταμείο Προνοίας Υπαλλήλων Ξενοδοχειακής Βιομηχανίας Γενικός Διευθυντής 30 Μαΐου, 2012 Αριθμητικά Δεδομένα Μέλη 12.859 Μέλη, 31 Δεκ. 2011 o 7.600 ενεργά μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Προϋπολογισμοί Δαπανών Κεφαλαίου Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση

Προϋπολογισμοί Δαπανών Κεφαλαίου Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση Προϋπολογισμοί Δαπανών Κεφαλαίου Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Δρ. Κων/νος Κάρρας ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Εισαγωγή Οι Δημόσιοι Οργανισμοί λαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αντώνης Γεωργόπουλος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Πατρών Main literature on Investment Development Path RAJNEESH

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών

Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΤΟΥΣ Δελτίο Τύπου, 29.08.14 2014 Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών Αποτελέσματα 4 ου 3μήνου 2014 Τα επαναλαμβανόμενα προ φόρων και προβλέψεων κέρδη (εξαιρουμένων

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΤΟ ΝΕΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΤΟ ΝΕΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΤΟ ΝΕΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Αναπτυξιακή Σύμπραξη «ΤΟΠΕΚΟ ΛΕΥΚΑΔΑΣ» Ημερομηνία 30 & 31/10/2013 Χώρος: Αίθουσα Συνεδριάσεων Αναπτυξιακής Λευκάδας Δ/νση : Γολέμη 5-7 2 ος όροφος

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

2015: Ο επόµενος εκβιασµός (µέσω των τραπεζών) σχεδιάζεται

2015: Ο επόµενος εκβιασµός (µέσω των τραπεζών) σχεδιάζεται 2015: Ο επόµενος εκβιασµός (µέσω των τραπεζών) σχεδιάζεται 15 Μαΐου 2014 Το 2013 δώσαµε (ως πολίτες) 41 δις ευρώ στις τράπεζες, τα οποία τα δανειστήκαµε από την Ευρώπη µε τους γνωστούς επαχθείς όρους,

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία αναμένεται να γνωρίσει ήπια ύφεση.

Σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία αναμένεται να γνωρίσει ήπια ύφεση. IMF Survey ΕΛΕΓΧΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Πολωνία: Ένα φωτεινό σημείο στην πληγείσα από την ύφεση Ευρώπη Ευρωπαϊκό τμήμα του ΝΤ 13 Αυγούστου 2009 Εργοστάσιο στο Rzeszow, Πολωνία, όπου η εγχώρια οικονομία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Σύνοψη Η ενότητα αυτή αναφέρει βασικές πληροφορίες σχετικά με τη συγχώνευση οι οποίες σας αφορούν ως μεριδιούχο. Περισσότερες πληροφορίες περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα