Hπρώτη χρήση των LASER για την αντιμετώπιση. Ανασκόπηση. Aντιμετώπιση δερματικών αγγειακών βλαβών με εξελιγμένα Laser

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Hπρώτη χρήση των LASER για την αντιμετώπιση. Ανασκόπηση. Aντιμετώπιση δερματικών αγγειακών βλαβών με εξελιγμένα Laser"

Transcript

1 Ανασκόπηση Aντιμετώπιση δερματικών αγγειακών βλαβών με εξελιγμένα Laser Tζέρμιας Χ. Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, Διευθυντής Τμήματος Laser Δερματολογίας Ðå ñß ëç øç Η θεραπεία των αγγειακών βλαβών αποτελεί μία από τις πλέον διαδεδομένες δερματικές εφαρμογές με χρήση των LASER, ενώ κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχουν επιτευχθεί σημαντικές εξελίξεις ως προς την εφαρμογή των LASER στη δερματολογία, με σημαντικότερο σταθμό τη μέθοδο της επιλεκτικής φωτοθερμόλυσης. Η συγκεκριμένη ανασκόπηση επικεντρώνεται στην εφαρμογή των σύγχρονων LASER (Παλμικά LASER Χρωστικής PDL, LASER Φωσφορικού άλατος τιτανυλίου-καλίου - KTP, Διοδικό LASER και LASER Νεοδυμίου: γρανάτη-υττρίου-αλουμινίου - Nd:Yag), καθώς και του συνδυασμού χρήσης LASER με Φωτοδυναμική θεραπεία (PDT) για τη θεραπεία των αγγειακών βλαβών. Συγκεκριμένα γίνεται αναφορά στις συγγενείς αγγειακές βλάβες (αιμαγγειώματα και τριχοειδικές δυσπλασίες) και στις επίκτητες αγγειακές βλάβες (τελαγγειεκτασίες προσώπου και κάτω άκρων, ροδόχρους νόσος, ποικιλοδερμία Civatte, αραχνοειδές αγγείωμα, πυογόνο κοκκίωμα και φλεβικές λίμνες). Μέσω της ανασκόπησης των πλέον πρόσφατων ερευνητικών μελετών, γίνεται σαφές ότι οι σύγχρονες εφαρμογές των LASER στη δερματολογία αποτελούν την τελειότερη μέθοδο αντιμετώπισης των δερματικών αγγειακών παθήσεων, συνδυάζοντας τα πλεονεκτήματα της επεμβατικής θεραπείας με την ασφάλεια της μη επεμβατικής θεραπείας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελούν τον μοναδικό τρόπο αντιμετώπισης των εν λόγω βλαβών. Summa ry Management of Vascular Lessions using Advanced Laser Technology Τzermias Ch. The treatment of vascular lesions is one of the most widely used cutaneous applications using LASERs. During the past two decades very significant advances regarding LASER application in dermatology have occurred, with selective photothermolysis being the most important step. This review focuses on the application of modern LASER devises (Pulsed Dye LASER PDL, Potassium titanyl phosphate LASER - KTP, Diode LASER and neodymium-doped yttrium aluminum garnet LASER - Nd:Yag), as well as the combination of LASER with Photodynamic therapy (PDT) for the treatment of vascular lesions. In particular both congenital vascular lesions (hemangiomas and port wine stains) and acquired vascular lesions (facial and leg telangiectasia, rosacea, poikiloderma of Civatte, spider angioma, pyogenic granuloma and venous lakes) are discussed. The review of many recent research studies demonstrates that the modern applications of LASERS in dermatology constitute the finest method for the treatment of vascular lesions, combining the advantages of invasive therapy with the security offered by noninvasive therapy, while in certain cases they are the only choice for the treatment of these lesions. ËÅ ÎÅÉÓ ÅÕ ÑÅ ÔÇ ÑÉÏÕ Aγγειακές βλάβες, LASER, PDL, Nd:Yag, φωτοδυναμική θεραπεία KEY WORDS Vascular lesions, LASER, PDL, Nd:Yag, photodynamic therapy Hπρώτη χρήση των LASER για την αντιμετώπιση και τη θεραπεία των δερματικών παθήσεων εντοπίζεται πριν από 50 και πλέον χρόνια, το Τα πρώτα LASER που χρησιμοποιήθηκαν για τη θεραπεία των αγγειακών βλαβών ήταν τα LASER συνεχούς και ημισυνεχούς ροής κύματος, όπως το LA- SER αργού 1 και το LASER διοξειδίου του άνθρακα. 2 Eëë. Åðéè. Äåñì. Áöñ. 24: , 2013

2 166 Χ. Τζέρμιας Τα εν λόγω LASER χρησιμοποιούνταν ευρέως για τη θεραπεία των δερματικών αγγειακών βλαβών και, παρόλο που ήταν σχετικά πτωχά αποτελεσματικά για τη θεραπεία τους, μια επιπλέον βασική, αποτρεπτική παρενέργεια ήταν το υψηλό ποσοστό σχηματισμού ουλής. Σήμερα, με τη συνεχή πρόοδο της τεχνολογίας δεν είναι πλέον χρήσιμα, καθώς ενέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο πρόκλησης ανεπιθύμητων ενεργειών, όπως δυσχρωμίες και ουλές. 3 Κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχουν επιτευχθεί σημαντικές εξελίξεις ως προς την εφαρμογή των LASER στη δερματολογία και, ειδικότερα, για τη θεραπεία των αγγειακών βλαβών. Σημαντικότερος σταθμός υπήρξε η εφαρμογή της Επιλεκτικής Φωτοθερμόλυσης, η θεωρία της οποίας αρχικά διατυπώθηκε από τους Anderson και Parish το Όταν η δέσμη του LASER έρχεται σε επαφή με το αγγείο-στόχο παρατηρείται ιστολογικά επιλεκτική αγγειακή βλάβη με θρόμβωση, νέκρωση του τοιχώματος του αγγείου και περιαγγειακή καταστροφή του κολλαγόνου, με σχετικά μικρό βαθμό σχετιζόμενων θερμικών επιδράσεων στην επιδερμίδα και το περιβάλλον χόριο. 4 Ειδικότερα, η θεωρία της επιλεκτικής φωτοθερμόλυσης ορίζει ότι ένα χρωμοφόρο μπορεί να αποτελέσει επιλεκτικό στόχο και να καταστραφεί, χωρίς να προκληθεί σημαντική βλάβη στους παρακείμενους ιστούς, υπό την έννοια της παράπλευρης απώλειας. Στην περίπτωση των αγγειακών LASER, το στοχευόμενο χρωμοφόρο είναι, κατά κύριο λόγο, η ενδαγγειακή οξυαιμοσφαιρίνη και λιγότερο η δεοξυαιμοσφαιρίνη και η μεθαιμοσφαιρίνη. 5 Οι διαφοροποιήσεις ως προς το μήκος κύματος (nanometers, nm), την πυκνότητα ροής (ενεργειακή πυκνότητα, J/cm 2 ), τη διάμετρο της δέσμης και τη διάρκεια του παλμού (χιλιοστά του δευτερολέπτου, ms) έχουν ως αποτέλεσμα την ελεγχόμενη θερμική βλάβη του ιστού-στόχου και τη μεταβολή του βάθους διείσδυσης. 3 Πιο αναλυτικά, για την επίτευξη της επιλεκτικής φωτοθερμόλυσης, η οποία αφορά τα παλμικά LASER χρωστικής κατά κύριο λόγο, απαιτούνται τέσσερις παράμετροι: (α) κατάλληλο μήκος κύματος της δέσμης που να απορροφάται πολύ περισσότερο από το χρωμοφόρο στόχο σε σύγκριση με τους παρακείμενους ιστούς και να διεισδύει όσο το δυνατόν βαθύτερα, (β) ικανοποιητική ενεργειακή πυκνότητα της δέσμης ώστε να προκληθεί μη αναστρέψιμη καταστροφή στο στόχο (γ) η διάρκεια παλμού να είναι μικρότερη του χρόνου θερμικής ανάπαυλας (Thermal Relaxation Time, TRT), ο οποίος είναι ανάλογος του μεγέθους της διαμέτρου του χρωμοφόρου-στόχου και (δ) διάμετρο δέσμης όσο το δυνατόν μεγαλύτερη, ώστε να επιτευχθεί βαθύτερη διείσδυση. Σήμερα υπάρχουν διάφορα είδη LASER που χρησιμοποιούνται στη δερματολογία. Τα Παλμικά LASER Χρωστικής (Pulsed Dye LASER, PDL) προκαλούν επιλεκτική εξάλειψη των αγγείων, αφήνοντας άθικτα τόσο τη φυσιολογική επιδερμίδα όσο και το χόριο. Επίσης υπάρχει το LASER Φωσφορικού άλατος τιτανυλίου-καλίου (KTP), καθώς και τα LASER του υπέρυθρου φάσματος, όπως το LASER Αλεξανδρίτη, το Διοδικό LA- SER και το LASER Νεοδυμίου: γρανάτη-υττρίου-αλουμινίου (Nd:Yag). Πιο πρόσφατα έχει χρησιμοποιηθεί Åé êü íá 1 - Επιλεκτική Φωτοθερμόλυση Επιλεκτική εξάλειψη του ιστού στόχου. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

3 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΜΕ ΕΞΕΛΙΓΜΕΝΑ LASER 167 και συνδυασμός LASER με Φωτοδυναμική θεραπεία (PDT) για τη θεραπεία των αγγειακών βλαβών. Η θεραπεία των δερματικών αγγειακών βλαβών αποτελεί μια από τις πιο διαδεδομένες εφαρμογές που πραγματοποιούνται με LASER. Η συγκεκριμένη ανασκόπηση επικεντρώνεται στη χρήση των LASER για την αντιμετώπιση των δερματικών αγγειακών βλαβών σύμφωνα με τα δεδομένα των πλέον πρόσφατων ερευνητικών μελετών. Για τους σκοπούς της παρούσας ανασκόπησης θα χρησιμοποιηθεί η κατηγοριοποίηση των δερματικών αγγειακών βλαβών, σύμφωνα με την έναρξη της εμφάνισής τους, η διάκρισή τους δηλαδή, σε συγγενείς και επίκτητες βλάβες 3 που είναι αντιμετωπίσιμες με LASER. ΣΥΓΓΕΝΕIΣ ΔΕΡΜΑΤΙΚEΣ ΑΓΓΕΙΑΚEΣ ΒΛAΒΕΣ Στις συγγενείς αγγειακές βλάβες περιλαμβάνονται τα αιμαγγειώματα καθώς και οι τριχοειδικές δυσπλασίες (port-wine stains, PWS). Όσον αφορά στη διαφορική διάγνωση μεταξύ των συγγενών δερματικών αγγειακών βλαβών, στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται συνοπτικά τα στοιχεία διαφοροποίησης μεταξύ αιμαγγειωμάτων και τριχοειδικών δυσπλασιών. Δερματικά Αιμαγγειώματα Τα αιμαγγειώματα παιδικής ηλικίας αποτελούν πολλαπλασιαζόμενους εμβρυικούς καλοήθεις όγκους, οι οποίοι μπορεί να προέρχονται από τον ιστό του πλακούντα και σχηματίζονται μέσω του υπερπολλαπλασιασμού των ενδοθηλιακών κυττάρων. 5 Ο εκτιμώμενος επιπολασμός των αιμαγγειωμάτων, του πιο συνήθους καλοήθους όγκου της παιδικής ηλικίας, είναι 10-12% σε βρέφη της καυκάσιας φυλής, ενώ εμφανίζονται λιγότερο συχνά σε παιδιά από την Αφρική και την Ασία. Η επίπτωση είναι τρεις φορές υψηλότερη στις γυναίκες και, ειδικά, στα πρώιμα νήπια, λόγω του ότι η συντομότερη ηλικία κύησης και το χαμηλότερο βάρος κατά τη γέννηση συνδέονται με την ανάπτυξη του καλοήθους αυτού όγκου. 5 Ðß íá êáò 1 Διαφορική διάγνωση συγγενών αγγειακών βλαβών Χαρακτηριστικά Αιμαγγειώματα Τριχοειδικές Δυσπλασίες Παρουσία κατά την Γέννηση 30% 100% Επίπτωση μέχρι την Ηλικία 10-12% 0,3-0,5% του 1 έτους Θήλεα - Άρρενα 3:1 1:1 Πολλαπλασιασμός Ενδοθηλιακών Ταχύς Φυσιολογικός Κυττάρων Κλινική Πορεία Ραγδαία αύξηση πολύ μεγαλύτερη Αύξηση ανάλογη του ρυθμού της φυσιολογικής ανάπτυξης της φυσιολογικής ανάπτυξης του βρέφους (Proliferate Stage) Πρόγνωση Βραδεία βαθμιαία υποστροφή Ποτέ δεν υποστρέφουν τέλεια ή ατελής αντιθέτως επιδεινώνονται (Involution Stage) Εντόπιση στο Πρόσωπο ή στον Λαιμό 60 % % Κληρονομικότητα Καμία Πολυπαραγοντική Επιπλοκές Εξέλκωση, Φλεγμονή, Αιμορραγία Γλαύκωμα, Σπασμοί Πιεστικά Αποφρακτικά Ιστική ή/και Φαινόμενα π.χ. Αμβλυωπία εκ Oστική Υπερτροφία Συγκλίσεως και μόνιμες Διαθλαστικές Ανωμαλίες, Προβλήματα Ακοής, Σίτισης, Ούρησης, Αφόδευσης κ.λπ. Ôüìïò 24, Ôåý ïò 3, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2013

4 168 Χ. Τζέρμιας Το χαρακτηριστικό γνώρισμα των αιμαγγειωμάτων είναι μια ταχεία πολλαπλασιαστική φάση ακολουθούμενη από μια φάση σταθεροποίησης και μια πιο αργά εξελισσόμενη φάση υποστροφής, ενώ κατά τη διάρκεια της πολλαπλασιαστικής φάσης, το 80% όλων των αιμαγγειωμάτων διπλασιάζεται σε σχέση με το αρχικό τους μέγεθος. 6 Επιπροσθέτως, οι εν λόγω βλάβες μπορεί να προκαλέσουν λειτουργικές διαταραχές, αιμορραγία και εξέλκωση ή να οδηγήσουν σε δευτερογενή λοίμωξη και αισθητική παραμόρφωση. 3,7,8,9 Όσον αφορά τη θεραπεία του αιμαγγειώματος παιδικής ηλικίας, η επιλογή της καλύτερης μπορεί να εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, τους οποίους πρέπει να λάβει υπόψη του ο δερματολόγος, μεταξύ των οποίων είναι η ανατομική εντόπιση, το μέγεθος, το βάθος, η φάση ωρίμανσης της βλάβης, η ηλικία του ασθενούς, η εμπειρία του ιατρού και η διαθεσιμότητα της συγκεκριμένης θεραπευτικής προσέγγισης Στο πεδίο της εφαρμογής των LASER για τη θεραπεία του αιμαγγειώματος παιδικής ηλικίας, οι περισσότερο χρησιμοποιούμενες συσκευές LASER είναι, σαφέστατα, το PDL και, σε μικρότερο βαθμό, τo Nd:Yag και το KTP LASER. 15,16 Σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη, η χρήση του PDL ευρύτερου παλμού στα 595 nm με παράλληλη χρήση δυναμικής ψύξης της επιδερμίδας έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική. Ειδικότερα, σε μια αναδρομική μελέτη αναλύθηκαν 105 αιμαγγειώματα συνολικά από 90 βρέφη με μέση ηλικία τους 3 μήνες τα οποία αντιμετωπίστηκαν με τη χρήση του συγκεκριμένου LASER. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα επιτεύχθηκε πλήρης ή σχεδόν πλήρης αφαίρεση του χρώματος του αιμαγγειώματος στο 81% των περιπτώσεων και του όγκου του αιμαγγειώματος στο 64% των περιπτώσεων. 17 Αντίστοιχα ήταν και τα αποτελέσματα μιας μελέτης που πραγματοποιήθηκε στην Κορέα, στην οποία συμμετείχαν συνολικά 239 ασθενείς, εκ των οποίων οι 37 είχαν αιμαγγείωμα, και χρησιμοποιήθηκε το ίδιο Παλμικό LASER χρωστικής ευρύτερου παλμού. Ειδικότερα μεταξύ των ασθενών με αιμαγγείωμα η αναλογία αγοριών: κοριτσιών ήταν 1,0:3,1 και στους μισούς και πλέον εξ αυτών (ποσοστό 54,1%) επιτεύχθηκε καλή έως άριστη ανταπόκριση. Όπως σημειώνεται από τους ερευνητές, καλύτερη κλινική ανταπόκριση έδειξαν τα επιφανειακά αιμαγγειώματα σε σχέση με τα βαθύτερα αιμαγγειώματα. Επιπροσθέτως, όσο μικρότεροι σε ηλικία ήταν οι ασθενείς τόσο καλύτερη ήταν η κλινική ανταπόκριση και το θεραπευτικό αποτέλεσμα. 18 Παράλληλα έχει αποδειχθεί βάσει ερευνητικών δεδομένων ότι το PDL ευρύτερου παλμού (Long-pulsed PDL) είναι πιο αποτελεσματικό και σημαντικά πιο ασφαλές από το απλό PDL μέσω μιας τυχαιοποιημένης, ελεγχόμενης μελέτης, στην οποία συμμετείχαν 52 βρέφη ηλικίας 1-3 μηνών. Και στις δύο περιπτώσεις το LASER συνδυάστηκε με τη χρήση συσκευών για την ψύξη της επιδερμίδας. Κάθε ομάδα λάμβανε θεραπεία κάθε 4 εβδομάδες μέχρι την υποχώρηση της βλάβης και στην ηλικία του 1 έτους έγινε η αξιολόγηση του αποτελέσματος, στην οποία περιλαμβανόταν ο βαθμός υποχώρησης, η χρονική περίοδος του μέγιστου πολλαπλασιασμού και οι επιπλοκές. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, κατά την τελική αξιολόγηση το 54% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με PDL είχαν πλήρη ή σχεδόν πλήρη υποχώρηση της βλάβης και το αντίστοιχο ποσοστό για την ομάδα των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με το LPDL ήταν 64%. Παρόλο που η εν λόγω διαφορά δεν ήταν στατιστικά σημαντική, η ομάδα που έλαβε θεραπεία με PDL εμφάνισε σημαντικά περισσότερη υπομελάγχρωση (3,12% έναντι 8,31%, p= 0,001), σημαντικά περισσότερη υπερμελάγχρωση (2,8% έναντι 4,15%, p= 0,005) καθώς και σημαντικά περισσότερες αλλαγές ως προς την υφή του δέρματος (1,4% έναντι 6,23%, p= 0,001). Τέλος, η μέση χρονική περίοδος του μέγιστου πολλαπλασιασμού ήταν σημαντικά μικρότερη στην ομάδα θεραπείας με το LPDL. 19 Πρόσφατα πραγματοποιήθηκε μια συγκριτική μελέτη με στόχο την ανίχνευση της πιο πρώιμης υποχώρησης, της πρόληψης του περαιτέρω πολλαπλασιασμού και της επίτευξης καλύτερου αισθητικού αποτελέσματος με την εφαρμογή θεραπείας με PDL σε σχέση με την απλή παρατήρηση («wait-and-see»). Στη μελέτη συμμετείχαν 22 βρέφη ηλικίας μέχρι 6 μηνών και οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι υπήρχαν στατιστικά σημαντικές διαφορές ως προς τη βελτίωση του κόκκινου χρώματος του αιμαγγειώματος και ως προς το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα στους 12 μήνες στην ομάδα των βρεφών όπου εφαρμόστηκε το PDL σε σχέση με την ομάδα παρατήρησης. 20 Εξίσου αποτελεσματική έχει φανεί ότι είναι και η χρήση του Διοδικού LASER εντός της βλάβης για τη θεραπεία του αιμαγγειώματος παιδικής ηλικίας. Σε μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2009 και συμμετείχαν συνολικά 250 παιδιά εκ των οποίων τα 160 είχαν αιμαγγείωμα, φάνηκε ότι η χρήση του Διοδι- ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

5 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΜΕ ΕΞΕΛΙΓΜΕΝΑ LASER 169 κού LASER στα 980 nm εντός της βλάβης ήταν χρήσιμη και αποτελεσματική ως προς την επίτευξη καλού αισθητικού αποτελέσματος και την υποχώρηση της βλάβης. Επιπροσθέτως, από το σύνολο των ασθενών που συμμετείχαν στη μελέτη, ανεξαρτήτως αγγειακής βλάβης, μόνο 38 χρειάστηκαν και δεύτερη θεραπευτική συνεδρία για την επιτυχή θεραπεία της βλάβης. 21 Τέλος, ο συνδυασμός του PDL με προπρανολόλη φάνηκε να επιφέρει πιο σύντομη και πληρέστερη υποχώρηση του παιδικού αιμαγγειώματος και με χαμηλότερη συνολική δόση προπρανολόλης για την επίτευξη σχεδόν πλήρους υποχώρησης σε σχέση με τη χρήση προπρανολόλης και στη συνέχεια PDL ή με τη χρήση προπρανολόλης μόνο. 22 Δερματικές Τριχοειδικές δυσπλασίες Οι τριχοειδικές δυσπλασίες (Port-wine stains, PWS) αποτελούν τη συχνότερη συγγενή αγγειακή δυσπλασία και ο επιπολασμός τους είναι τρεις περιπτώσεις ανά 1000 γεννήσεις. 23 Στις τριχοειδικές δυσπλασίες υπάρχει διεύρυνση των τριχοειδών αγγείων και ιστοπαθολογικές παραμορφώσεις, κατά τις οποίες ένας φυσιολογικός αριθμός αγγείων διαστέλλονται, φτάνοντας σε διάμετρο από 10 έως 150 μm, ενώ συνήθως εμπλέκεται το θηλώδες στρώμα του χορίου σε βάθος μεταξύ 300 και 600 μm. 24,25 Η βασική διαφορά των τριχοειδικών δυσπλασιών με τα αιμαγγειώματα είναι ότι αποτελούν μόνιμες παθολογικές μεταβολές, οι οποίες δεν υποχωρούν με την πάροδο του χρόνου και, επομένως, συνιστάται η όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη θεραπεία τους, ώστε να αποφευχθεί η πιθανότητα σημαντικότερης επιδείνωσης (βαθυχρωματική εκτροπή και εμφάνιση επιφανειακών οζιδίων) καθώς και το ενδεχόμενο έντονης ψυχολογικής επιβάρυνσης του παιδιού κατά τη σχολική ηλικία. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχει μελετηθεί εκτενώς η χρήση των LASER για τη θεραπεία των τριχοειδικών δυσπλασιών, και έχει αποδειχθεί ότι τα PDL αποτελούν μια μέθοδο με υψηλή αποτελεσματικότητα και εξαιρετική ασφάλεια σε σύγκριση με τις άλλες μεθόδους, λόγω του ότι η δέσμη φωτός του LASER απορροφάται μόνο από τα αγγεία (με αποτέλεσμα την επιλεκτική καταστροφή τους) και πολύ δύσκολα από τους γύρω ιστούς (χωρίς να επηρεάζεται το γειτονικό φυσιολογικό δέρμα). Το PDL αναπτύχθηκε αρχικά για τη θεραπεία των τριχοειδικών δυσπλασιών και αποτελεί για πολλά χρόνια τη θεραπεία επιλογής, 7,9,26 ενώ επιφέρει πολύ καλύτερα αποτελέσματα σε σύγκριση με το Έντονο Παλμικό Φως (Intense Pulsed Light, IPL). 27 Ωστόσο, οι πιο ώριμες (υπερτροφικές και οζώδεις) τριχοειδικές δυσπλασίες συνήθως ανταποκρίνονται λιγότερο καλά στη θεραπεία. 3,7 Ως επί το πλείστον παρατηρούνται σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας και πολλές φορές η θεραπεία τους είναι ιδιαίτερα δύσκολη λόγω του μεγαλύτερου βάθους στο οποίο εντοπίζεται η αγγειακή βλάβη. 28,29 Η θεραπεία των τριχοειδικών δυσπλασιών με τη χρήση LASER είναι πιο αποτελεσματική όταν πραγματοποιείται κατά το πρώτο έτος της ζωής, κάτι που εν μέρει επεξηγείται από το λεπτότερο δέρμα του βρέφους, το οποίο επιτρέπει τη βαθύτερη διείσδυση του LASER. 30 Σε μετέπειτα στάδια εξέλιξης των τριχοειδικών δυσπλασιών η θεραπεία παύει να είναι αποτελεσματική και εμφανίζεται αντίσταση στη θεραπεία. Σε τέτοιες περιπτώσεις έχει διερευνηθεί η εφαρμογή LASER μεγαλύτερου μήκους κύματος και πιο μακράς διάρκειας παλμών. 31 Στις υπερτροφικές τριχοειδικές δυσπλασίες, το LASER αλεξανδρίτη ευρύτερου παλμού (755 nm) έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματικό μόνο του 32 ή σε συνδυασμό με PDL, οπότε τα αποτελέσματα επιτυγχάνονται πιο σύντομα και η μείωση του χρώματος της βλάβης είναι μεγαλύτερη, χωρίς να αυξάνονται οι ανεπιθύμητες αντιδράσεις ή οι επιπλοκές. 33 Σε μια μελέτη όπου χρησιμοποιήθηκε το PDL μαζί με το Nd:Yag LASER ευρύτερου παλμού (1064 nm), στην οποία συμμετείχαν 17 ασθενείς με τριχοειδικές δυσπλασίες φάνηκε ότι το Nd:Yag είναι εξίσου αποτελεσματικό με το PDL. 34 Παρόμοια ήταν και τα αποτελέσματα μιας μελέτης όπου η θεραπεία επιτεύχθηκε με συνδυασμό PDL (595 nm) και Nd:Yag (1064 nm). Στην εν λόγω μελέτη συμμετείχαν εικοσιπέντε ασθενείς με ανθεκτικές ή υπερτροφικές τριχοειδικές δυσπλασίες, οι οποίες δεν είχαν υποχωρήσει κατόπιν 10 προηγούμενων θεραπευτικών συνεδριών με χρήση του PDL. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το νέο PDL στα 595 nm σε συνδυασμό με το Nd:Yag LASER στα 1064 nm αποτελεί αποτελεσματική μέθοδο θεραπείας για τις τριχοειδικές δυσπλασίες που είναι ανθεκτικές στη θεραπεία με PDL μόνο, ενώ οι ανεπιθύμητες ενέργειες περιορίστηκαν σε παροδικό ερύθημα, οίδημα και πορφυροειδή αντίδραση σε πολύ μικρό βαθμό. 8 Σε μια λίγο προγενέστερη μελέτη οι ερευνητές σημειώνουν ότι ο συνδυασμός των προαναφερόμενων LASER είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός, ειδικά σε περιπτώσεις που έχουν αναπτυχθεί οζίδια, λόγω του ότι οι συγκεκριμένες συσκευές έχουν τη δυνατότητα μεγαλύτερης διείσδυσης στο δέρμα. 35 Ôüìïò 24, Ôåý ïò 3, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2013

6 170 Χ. Τζέρμιας Συνολικά η θεραπεία των συγγενών αγγειακών βλαβών με LASER έχει αποδειχθεί αποτελεσματικότερη όταν ξεκινά κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους ζωής, κάτι που εξηγείται εν μέρει από το γεγονός ότι το δέρμα του βρέφους είναι πιο λεπτό και επιτυγχάνεται καλύτερη διείσδυση του LASER στη βλάβη. 30 Όσον αφορά τις προσδοκίες των ασθενών ως προς την επιτυχία της θεραπείας, τόσο για τις τριχοειδικές δυσπλασίες όσο και για τα αιμαγγειώματα συνήθως απαιτούνται έξι ή περισσότερες θεραπευτικές συνεδρίες εντός δύο ετών για την επίτευξη κλινικά σημαντικού αποτελέσματος. Για τους ασθενείς που έχουν τριχοειδικές δυσπλασίες σε κάποια συγκεκριμένα σημεία, όπως το άνω χείλος, ενδέχεται να απαιτούνται περισσότερες θεραπευτικές συνεδρίες και η εξάλειψη μπορεί να μην είναι πλήρης. ΦΩΤΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΕΣ ΤΡΙΧΟΕΙΔΙΚΕΣ ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ Εκτός της χρήσης των LASER έχει διερευνηθεί και η εφαρμογή της Φωτοδυναμικής θεραπείας (Photodynamic therapy, PDT) για τη θεραπεία των τριχοειδικών δυσπλασιών. Σύμφωνα με πρόσφατες ερευνητικές μελέτες, ο συνδυασμός των Παλμικών LASER χρωστικής και της Φωτοδυναμικής θεραπείας με χρήση του τοπικού φωτοευαισθητοποιητικού παράγοντα 5-αμινολεβουλινικό οξύ (5-aminolevulinic acid, 5-ALA) φαίνεται να επιφέρει καλό αποτέλεσμα για τη θεραπεία των τριχοειδικών δυσπλασιών Η φωτοδυναμική θεραπεία αφορά τη χορήγηση ενός φωτοευαισθητοποιητικού παράγοντα και την επακόλουθη έκθεση σε φως συγκεκριμένου μήκους κύματος με αποτέλεσμα την παραγωγή ενεργών μορφών οξυγόνου (reactive oxygen species, ROS), οι οποίες οδηγούν σε κυτταροτοξικές επιδράσεις μέσω της οξειδωτικής βλάβης στις περιβάλλουσες κυτταρικές δομές. 38 Οι εν λόγω κυτταροτοξικές ενεργές μορφές οξυγόνου που παράγονται από την αντίδραση του ενεργοποιημένου φωτοευαισθητοποιητή και του οξυγόνου του δέρματος προάγουν την ιδιαίτερα εντοπισμένη καταστροφή των κυττάρων ή των ιστών. 39 Σε μια πολύ πρόσφατη μελέτη διερευνήθηκε η εφαρμογή του 5-ALA ακολουθούμενο από PDL (595 nm) για τη θεραπεία των ανθεκτικών τριχοειδικών δυσπλασιών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς, σε ποσοστό της τάξης του 65,71% εμφάνισαν μέτρια έως ήπια βελτίωση κατόπιν τριών θεραπευτικών συνεδριών, ενώ η δυσφορία τους κατά τη θεραπεία ήταν σε παρόμοια επίπεδα με αυτά της θεραπείας με PDL μόνο. 36 Αρκετές μεγάλες ερευνητικές μελέτες έχουν διεξαχθεί και στην Κίνα όπου χρησιμοποιείται η PDT για τη θεραπεία των δερματικών βλαβών. Σε μια μελέτη παρουσιάστηκαν τα δεδομένα 238 ασθενών με τριχοειδικές δυσπλασίες, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε PDT με photocarcinorin (PsD-007) και τη χρήση ενός LASER ατμών χαλκού. Κατόπιν 2 έως 4 θεραπευτικών θεραπειών με PDT, το ένα τρίτο σχεδόν των ασθενών παρουσίασε πολύ καλά αποτελέσματα και αντίστοιχο ποσοστό καλά αποτελέσματα (29% και 32% αντίστοιχα), ενώ πτωχή ανταπόκριση αναφέρθηκε μόνο από το 3% των ασθενών. 40 Η αποτελεσματικότητα της PDT φάνηκε και σε μια πιο πρόσφατη μακροχρόνια αναδρομική ερευνητική μελέτη όπου διερευνήθηκαν τα δεδομένα 1385 ασθενών με τριχοειδικές δυσπλασίες, οι οποίοι ακολούθησαν τη φωτοδυναμική θεραπεία που στόχευε στις αγγειακές βλάβες. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η PDT αποτελεί αποτελεσματική θεραπεία για όλες τις τριχοειδικές δυσπλασίες. Συνήθως απαιτούνταν περισσότερες από μία θεραπευτικές συνεδρίες για την επίτευξη καλύτερου αισθητικού αποτελέσματος, ενώ μετά από μόνο 1 συνεδρία PDT σχεδόν οι μισοί ασθενείς είχαν τέλεια ή πολύ καλά αποτελέσματα και λιγότερο από το 10% αυτών δεν είχαν καλά ή ορατά αποτελέσματα. 41 Επιπροσθέτως, σε μια απευθείας σύγκριση της φωτοδυναμικής θεραπείας και της χρήσης του PDL για τη θεραπεία των τριχοειδικών δυσπλασιών φάνηκε ότι η PDT είναι τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματική και ασφαλής όσο και η χρήση του PDL, ή ακόμα και περισσότερο αποτελεσματική σε κάποιες περιπτώσεις για τη θεραπεία των ροζ, κόκκινων και μοβ επίπεδων τριχοειδικών δυσπλασιών. 42 Παρόμοια αποτελέσματα αναφέρθηκαν και σε μια άλλη πρόσφατη μελέτη, στην οποία οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο συνδυασμός PDT και PDL για τη θεραπεία των τριχοειδικών δυσπλασιών είναι αποτελεσματικός και βοηθά στη μείωση του συνολικού αριθμού θεραπευτικών συνεδριών, ενώ παράλληλα μειώνεται ο αριθμός των ανεπιθύμητων ενεργειών, όπως ο σχηματισμός ουλών. 43 ΕΠΙΚΤΗΤΕΣ ΔΕΡΜΑΤΙΚΕΣ ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ Οι επίκτητες δερματικές αγγειακές βλάβες που ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

7 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΜΕ ΕΞΕΛΙΓΜΕΝΑ LASER 171 αντιμετωπίζονται με τη χρήση LASER διαχωρίζονται σε επίπεδες και βλατιδώδεις. Στις επίπεδες βλάβες συμπεριλαμβάνονται η ιδιοπαθής ευρυαγγείωση, η τελαγγειεκτατική φάση της ροδόχρου νόσου, οι γραμμοειδείς ευρυαγγείες προσώπου-ρινός, η ποικιλοδερμία Civatte, καθώς και οι ευρυαγγείες κάτω άκρων. Στις βλατιδώδεις βλάβες συμπεριλαμβάνονται το αραχνοειδές αγγείωμα (Spider angioma), το κερατοειδές αγγείωμα (Cherry angioma) και το αγγειοκεράτωμα. Τελαγγειεκτασίες (Ευρυαγγείες) Οι τελαγγειεκτασίες είναι πολύ μικρά διευρυμένα τριχοειδή αγγεία στο δέρμα, ορατά με γυμνό οφθαλμό, τα οποία εμφανίζονται συνήθως στις περιοχές του προσώπου και των κάτω άκρων. Τα επιφανειακά αυτά αγγεία, έχουν διάμετρο συνήθως από 0,1 έως 1 χιλιοστό και αντιπροσωπεύουν διατεταμένα φλεβίδια, τριχοειδή ή αρτηριόλια. Εντοπίζονται ακριβώς κάτω από την επιδερμίδα και το χρώμα τους είναι συνήθως κόκκινο, μπλε ή ιώδες. Ανάλογα με τον τρόπο που εμφανίζονται, οι ευρυαγγείες χαρακτηρίζονται ως διάχυτες, γραμμοειδείς (απλές), αραχνοειδείς (ή αστεροειδείς ή δενδροειδείς), στικτές και βλατιδώδεις ευρυαγγείες. Στο πρόσωπο εμφανίζονται κυρίως στις κεντρικές και τις πλάγιες περιοχές. 3 Όσον αφορά την αιτιοπαθογένεια των ευρυαγγειών του προσώπου, μπορεί να οφείλεται σε γενετική προδιάθεση, σε χρόνια ηλιακή έκθεση, σε νοσήματα του κολλαγόνου, στη ροδόχρου νόσο, τη χρήση στεροειδών, την εγκυμοσύνη ή την εφαρμογή οιστρογονοθεραπείας και, τέλος, σε κάποιο μηχανικό τραύμα. Ειδικότερα, για την τελαγγειεκτασία στο πρόσωπο και στον λαιμό, ανεξάρτητα από το είδος και την έκτασή τους, υπάρχει πληθώρα εξελιγμένων LASER που λειτουργούν βάσει της επιλεκτικής φωτοθερμόλυσης (Long Pulse PDL, KTP 532 nm, Long Pulse Nd:Yag) και εξασφαλίζουν την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους. Το κλασσικό PDL έχει χρησιμοποιηθεί αρκετά στις διάχυτες ευρυαγγείες με πολύ καλά αποτελέσματα σε σχέση με άλλες πηγές φωτός αλλά προκαλεί πορφυροειδή αντίδραση (purpura reaction). Για την επίτευξη θεραπείας χωρίς την πρόκληση πορφυροειδούς αντίδρασης απαιτείται η χρήση PDL μακρύτερης διάρκειας παλμού (LPDL) και πολλαπλές εφαρμογές. 44 Σε μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη όπου συμμετείχαν 39 ασθενείς αποδείχτηκε ότι το PDL μακράς διάρκειας παλμού είναι πιο αποτελεσματικό σε σχέση με το IPL ως προς την εξάλειψη των αγγείων. Εκτός αυτού, οι ασθενείς δηλώνουν ότι το προτιμούν καθώς είναι πιο αποτελεσματικό και προκαλείται λιγότερος πόνος κατά τη διάρκεια της θεραπείας. 45 Όσον αφορά τη χρήση του KTP (532 nm) διπλής συχνότητας, έχει προταθεί ότι είναι προτιμότερο σε περίπτωση πιο διακριτών περιπτώσεων γραμμοειδούς τελαγγειεκτασίας. Σε μια αναδρομική ερευνητική μελέτη όπου συμμετείχαν 49 ασθενείς με τελαγγειεκτασία προσώπου, μετά το τέλος της θεραπείας και της παρακολούθησης επιτεύχθηκε πλήρης ή σχεδόν πλήρης υποχώρηση στο 90% αυτών. Βάσει των αποτελεσμάτων οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω LASER αποτελεί μια αποτελεσματική και ασφαλή μέθοδο θεραπείας των κοινών επιφανειακών δερματικών αγγειακών βλαβών σε ασθενείς με τύπους δέρματος μεταξύ Ι-ΙΙΙ βάσει της κλίμακας Fitzpatrick. 16 Ενδιαφέροντα είναι και τα αποτελέσματα μιας αναδρομικής μελέτης που δημοσιεύτηκε το 2012 και περιελάμβανε τα δεδομένα μεγάλου αριθμού ασθενών σε βάθος τριών ετών σχετικά με τη θεραπεία των επιφανειακών αγγειακών βλαβών με χρήση του Nd:Yag LASER (1064 nm). Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μεταξύ των 130 ασθενών με τελαγγειεκτασία προσώπου που ολοκλήρωσαν τη θεραπεία, οι 125 (ποσοστό 97%) εμφάνισαν σημαντική βελτίωση ή πλήρη υποχώρηση, αν και δεν πρέπει να αποτελεί την πρώτη επιλογή στο πρόσωπο όπου οι βλάβες δεν βρίσκονται σε τόσο μεγάλο βάθος. Στην ίδια μελέτη φάνηκε ότι μεταξύ των 99 ασθενών με τελαγγειεκτασία κάτω άκρων που ολοκλήρωσαν τη θεραπεία, οι 80 (ποσοστό 80,8%) εμφάνισαν σημαντική βελτίωση ή πλήρη υποχώρηση. 46 Τέλος, αξίζει να αναφερθούν τα αποτελέσματα μιας πολύ πρόσφατης ερευνητικής μελέτης για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας του Nd:Yag LASER Μικροπαλμών (1064 nm) στη θεραπεία της τελαγγειεκτασίας προσώπου. Στη μελέτη συμμετείχαν 20 ασθενείς και η κατάστασή τους εκτιμήθηκε κατόπιν της ολοκλήρωσης δύο θεραπευτικών συνεδριών με την εν λόγω συσκευή LA- SER. Σύμφωνα με την αξιολόγηση από ανεξάρτητο ερευνητή, το 75% των ασθενών είχαν ικανοποιητική υποχώρηση και το 10% πλήρη υποχώρηση της κατάστασης, ενώ για κανέναν ασθενή δεν αναφέρθηκε καθόλου υποχώρηση ή επιδείνωση της κατάστασης, ούτε και ανεπιθύμητες ενέργειες. Συνεπώς, οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το Nd:Yag Ôüìïò 24, Ôåý ïò 3, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2013

8 172 Χ. Τζέρμιας LASER Μικροπαλμών (1064 nm) είναι αποτελεσματικό και ασφαλές για τη θεραπεία της τελαγγειεκτασίας προσώπου. 47 Όσον αφορά τη θεραπεία των ευρυαγγειών κάτω άκρων με χρήση του Nd:Yag LASER έχει προταθεί ότι το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με εύρος ενεργειακής πυκνότητας μεταξύ 100 και 200 J/cm 2 και διάρκεια παλμού μεταξύ 10 και 100 ms, μειώνοντας της υπερβολική θέρμανση του χορίου και τον πόνο. 48 Αντίστοιχα είναι και τα αποτελέσματα μιας πιο πρόσφατης μελέτης, σύμφωνα με την οποία απαιτούνται πολλαπλές θεραπευτικές συνεδρίες με διάστημα μεταξύ τους από 8 έως 12 εβδομάδες για τη μείωση του χρώματος και του όγκου της βλάβης και την παράλληλη βελτίωση του περιγράμματος του δέρματος με ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι μικρότερες βλάβες συνήθως εξαλείφονται εντελώς, ενώ το μέγεθος των μεγαλύτερων φλεβικών δυσπλασιών μειώνεται κατόπιν της εφαρμογής αρκετών θεραπευτικών συνεδριών με χρήση του Nd:Yag LA- SER. 49 Παράλληλα, οι Srinivas και Kumaresan (2011) προτείνουν ότι για τις ευρυαγγείες κάτω άκρων, η καλύτερη θεραπεία επιτυγχάνεται με το Nd:Yag LA- SER στα 1064 nm καθώς επιτυγχάνεται εις βάθος διείσδυση (5-6 mm) φτάνοντας στα βαθύτερα αγγεία, όπως αυτά που χαρακτηρίζουν την εν λόγω πάθηση. 50 Τέλος, η χρήση του εν λόγω LASER έχει προταθεί και από άλλους ερευνητές για τη θεραπεία των βαθύτερων αγγειακών βλαβών, οι οποίοι υπογραμμίζουν επίσης ότι για την αποφυγή της υπερθέρμανσης του δέρματος αλλά και των αλλαγών ως προς την υφή του απαιτείται η χρήση συστήματος ψύξης. 51 Συνολικά, όσον αφορά τις βασικές αρχές εφαρμογής των LASER στις γραμμοειδείς ή δενδροειδείς ευρυαγγείες, πρέπει να εφαρμόζεται στόχευση ακολουθώντας τη διαδρομή του αγγείου (Μέθοδος Ιχνηλάτησης), να χρησιμοποιείται η ανάλογη διάμετρος δέσμης φωτός (για την επίτευξη αύξησης της διείσδυσης και, παράλληλα, μείωσης της σκέδασης), και το εύρος παλμού πρέπει να είναι μεταβλητό ανάλογα με το μέγεθος των αγγείων. Επιπλέον, πρέπει να εφαρμόζεται η κατάλληλη ενεργειακή πυκνότητα, για την επίτευξη αμετάκλητης καταστροφής του στόχου, η οποία καθορίζεται από τον δερματικό φωτότυπο, την εφαρμογή και το είδος του ενεργητικού ψυκτικού μηχανισμού. Ο ψυκτικός μηχανισμός πρέπει να είναι ευέλικτος και να επιτρέπει τη διαρκή οπτική επαφή και την εμφάνιση σημείου πληρότητας εφαρμογής (end-point). Το σημείο πληρότητας εφαρμογής (endpoint) για τα αγγεία με μικρή διάμετρο αφορά στην άμεση εξαφάνιση των λεπτών ευρυαγγειών και στην άμεση σύσπαση του τοιχώματός τους. Όσον αφορά τα αγγεία μεγαλύτερης διαμέτρου, άνω των 0,3 mm, το σημείο πληρότητας εφαρμογής αφορά στην άμεση εμφάνιση ενδαγγειακής θρόμβωσης, η οποία ανιχνεύεται δια της ψηλαφήσεως. Για τη θεραπεία των ευρυαγγειών συνήθως απαιτούνται μία έως τρεις θεραπευτικές συνεδρίες με την κατάλληλη συσκευή LASER. Ροδόχρους νόσος Η ροδόχρους νόσος είναι ένα χρόνιο εξάνθημα που εντοπίζεται συνήθως στη μεσότητα του προσώπου (μύτη, παρειές, μέτωπο, περιοφθαλμικά, πηγούνι), στην οποία εμφανίζονται βλατίδες και εφελκίδες σε ένα ερυθηματώδες ή ερυθρό υπόβαθρο. Καθώς η κατάσταση εξελίσσεται, μικρές αγγειακές διαταραχές του δέρματος μπορεί να εμφανιστούν και τελικά οι σμηγματογόνοι αδένες της ρινός μπορεί να διογκωθούν και να οδηγήσουν σε δυσμορφίες (ρινόφυμα). Η κατάσταση είναι συνήθης, ειδικά σε άτομα μέσης ηλικίας, που κατάγονται από τη Νότια Ευρώπη. Οι γυναίκες προσβάλλονται περισσότερο από τους άνδρες. Το PDL (595 nm) μακράς διάρκειας παλμού έχει προταθεί από πολλούς ως αποτελεσματικό για τη θεραπεία της συγκεκριμένης πάθησης, καθώς και για το ερύθημα και την τελαγγειεκτασία με ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες και χωρίς να προκαλεί μακροχρόνιες επιπλοκές. 52,53 Σε μια μελέτη χρησιμοποιήθηκε το PDL μακράς διάρκειας παλμού (595 nm) για τη θεραπεία 20 ασθενών με ροδόχρου νόσο. Η αξιολόγηση έγινε με τη χρήση μιας κλίμακας από το 0 έως το 6, όπου το 6 αντιπροσώπευε την πιο σοβαρή μορφή της νόσου. Η μέση βαθμολογία της νόσου παρουσίασε στατιστικά σημαντική μείωση μετά το τέλος της θεραπείας, όπου ήταν 1,4 και οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο είδος LASER έχει πολύ καλά αποτελέσματα στη θεραπεία της ροδόχρου νόσου και το προφίλ ασφαλείας είναι εξίσου ευνοϊκό σε σχέση με τα παλαιότερης γενιάς PDL. 54 Παρόμοια είναι και τα αποτελέσματα μιας άλλης μελέτης, όπου χρησιμοποιήθηκε το PDL μακράς διάρκειας παλμού για τη θεραπεία της ροδόχρου νόσου όταν βρίσκεται στην τελαγγειεκτασική της φάση, όπου δεν παρατηρήθηκε σημαντική πορφυροειδής αντίδραση μετά τη θεραπεία. 55 ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

9 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΜΕ ΕΞΕΛΙΓΜΕΝΑ LASER 173 Θετικά αποτελέσματα έχουν αναφερθεί και ως προς τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με ερυθηματοτελαγγειεκτατική ροδόχρου νόσο οι οποίοι ακολούθησαν θεραπεία με PDL. Ειδικότερα, σε μια μελέτη χρησιμοποιήθηκε ο Δερματολογικός δείκτης ποιότητας ζωής (Dermatology Life Quality Index, DLQI) και ζητήθηκε από τους 22 συμμετέχοντες ασθενείς να το συμπληρώσουν κατά την έναρξη και στο τέλος της θεραπείας. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τη στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την ποιότητα ζωής για όλους τους ασθενείς μεταξύ της έναρξης της μελέτης και κατόπιν τριών θεραπειών, όπου έγινε η τελική αξιολόγηση. 53 Αντίστοιχα είναι και τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν από τους Shim και Abdullah (2013). Στη μελέτη αυτή συμμετείχαν 20 ασθενείς με ερυθηματοτελαγγειεκτασική ροδόχρου νόσο και χρησιμοποιήθηκε το DLQI όπως και στην προαναφερόμενη μελέτη. Η διαφορά μεταξύ της έναρξης της θεραπείας και κατόπιν τριών θεραπευτικών παρεμβάσεων ως προς την αξιολόγηση της ποιότητας ζωής από τους ασθενείς ήταν στατιστικά σημαντική. 56 Ποικιλοδερμία Civatte Η ποικιλοδερμία Civatte είναι μια συχνή πάθηση που εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες και ιδίως σε αυτές με ιστορικό χρόνιας έκθεσης στον ήλιο. Προσβάλλονται οι πλάγιες επιφάνειες του λαιμού, οι οποίες εμφανίζουν ερύθημα, διάχυτη ευρυαγγείωση συνδυασμένο με υπερμελάγχρωση, δικτυωτή ρυτίδωση και, ίσως, ατροφία. Η θεραπεία μπορεί να επιτευχθεί μέσω της μεμονωμένης ή συνδυαστικής χρήσης διαφορετικών συστημάτων LASER, συμπεριλαμβανομένων των KTP και PDL, έτσι ώστε να επιτευχθεί φυσιολογικό χρώμα και υφή του δέρματος. Ωστόσο, η επίτευξη πλήρους υποχώρησης της εν λόγω πάθησης μπορεί να αποτελεί πρόκληση, ενώ έχουν αναφερθεί και ανεπιθύμητες ενέργειες όπως ο σχηματισμός μη φυσιολογικής υπομελάγχρωσης και ερυθήματος. 57,58 Σε μια μελέτη που συμμετείχαν οκτώ ασθενείς, γυναίκες στην πλειοψηφία τους, χρησιμοποιήθηκε το PDL με μήκος κύματος στα 585 nm και σταθερή διάρκεια παλμού στα 450 μs. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το αποτέλεσμα ήταν καλό ως προς την υποχώρηση της αγγειακής βλάβης. Ωστόσο, οι έξι από αυτούς, στους οποίους η θεραπεία έγινε με ενεργειακή πυκνότητα 5 έως 7 J/cm 2 ανέφεραν σοβαρό αποχρωματισμό μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, στους 4 έως 11 μήνες, κάτι που δεν ίσχυε για τους άλλους δύο ασθενείς που έλαβαν θεραπεία με χαμηλότερη ενεργειακή πυκνότητα από 3,5 έως 5,5 J/cm 2 ). Επομένως η χρήση του PDL για τη θεραπεία της ποικιλοδερμίας Civatte πρέπει να γίνεται με προσοχή και απαιτούνται περαιτέρω μελέτες. 59 Όπως αναφέρεται στις πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες της European Society for LASER Dermatology (ESLD), απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε περιοχές με υπερμελάγχρωση και σημεία που είναι επιρρεπή ως προς τη δημιουργία ουλών στο λαιμό και το στέρνο. 3 Αραχνοειδή αγγειώματα Η χρήση διαφόρων LASER έχει διερευνηθεί και σε σχέση με τη θεραπεία μικρότερων δερματικών αγγειακών βλαβών όπως είναι το αραχνοειδές αγγείωμα (spider angioma). Χαρακτηριστικό του αραχνοειδούς αγγειώματος είναι το «υπερυψωμένο» κεντρικό τμήμα (βλατιδώδες), από το οποίο εκτείνονται τριχοειδικά αγγεία ακτινοειδώς προς την περιφέρεια κι επεκτείνονται συν τω χρόνω «δίκην αράχνης». Είναι συχνό στα παιδιά αλλά εμφανίζεται και σε ενήλικες με την εγκυμοσύνη ή λόγω ηπατικής νόσου. Τα αποτελέσματα μιας αναδρομικής μελέτης στην οποία εξετάστηκαν τα δεδομένα 58 ασθενών με αραχνοειδές αγγείωμα έδειξαν ότι στο 98% αυτών επιτεύχθηκε πλήρης ή σχεδόν πλήρης υποχώρηση μετά το τέλος της θεραπείας και της παρακολούθησης. 16 Παράλληλα, οι Bencini και συν. (2012) προτείνουν το PDL (595 nm) για τη θεραπεία των αραχνοειδών αγγειωμάτων, αν και σημειώνουν ότι απαιτούνται αρκετές θεραπευτικές συνεδρίες. 60 Σε μια προοπτική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη Μεγάλη Βρετανία και στην οποία συμμετείχαν 201 συνολικά ασθενείς με αραχνοειδές αγγείωμα φάνηκε ότι υπήρξε πλήρης υποχώρηση της βλάβης στο 95% των ασθενών, ανεξάρτητα από την περιοχή εντοπισμού της. Κατά μέσο όρο χρειάστηκαν 1,84 θεραπευτικές συνεδρίες με χρήση του PDL, με μέγιστο αριθμό τις 7 θεραπείες σε μικρό αριθμό ασθενών, ενώ για τις μεγαλύτερες βλάβες απαιτούνταν περισσότερες συνεδρίες. 61 Πυογόνο κοκκίωμα Το πυογόνο κοκκίωμα είναι ένας συνήθης καλοήθης όγκος των βλεννογόνων και του δέρματος που χαρακτηρίζεται ιστολογικά από τη μεγάλη συγκέντρωση τριχοειδών αιμοφόρων αγγείων, τα οποία περιβάλλονται από συνδετικό ιστό που διηθείται από Ôüìïò 24, Ôåý ïò 3, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2013

10 174 Χ. Τζέρμιας φλεγμονώδη κύτταρα. 62 Επίσης πολύ συχνό είναι να αιμορραγούν ακόμα και με τραυματισμό ήσσονος σημασίας και πολλές φορές αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή κατόπιν τραυματισμού. 63 Για τη θεραπεία τους έχει χρησιμοποιηθεί το PDL (585 nm) καθώς και το Nd:Yag LASER. Όσον αφορά τη χρήση του PDL, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας μελέτης στην οποία συμμετείχαν δεκαοκτώ ασθενείς με συμπτωματικό πυογόνο κοκκίωμα σε διάφορα σημεία του σώματός τους η θεραπεία ήταν επιτυχής για την πλειοψηφία των ασθενών. Ειδικότερα, στο 88,9% των ασθενών επιτεύχθηκε κλινική εξάλειψη των βλαβών καθώς και υποχώρηση των συμπτωμάτων, ενώ το αισθητικό αποτέλεσμα μετά τη θεραπεία ήταν πολύ καλό. 64 Σε μια πιο πρόσφατη αναδρομική μελέτη αξιολογήθηκε η χρήση του Nd:Yag LASER για τη θεραπεία του πυογόνου κοκκιώματος, το οποίο είναι γνωστό και ως λοβιακό τριχοειδές επίκτητο αιμαγγείωμα. Στην εν λόγω μελέτη αξιολογήθηκαν τα δεδομένα 25 ασθενών και φάνηκε ότι η χρήση του Nd:Yag LASER (1-14 παλμοί, J/cm 2 ) ήταν αποτελεσματική για την απομάκρυνση των εν λόγω βλαβών. 65 Φλεβικές λίμνες Οι φλεβικές λίμνες αποτελούν μια μορφή αγγειώματος, το οποίο συνήθως εμφανίζεται στο πρόσωπο, τα χείλη και τα αυτιά των ηλικιωμένων ασθενών. Από ιστολογικής άποψης, οι φλεβικές λίμνες αποτελούνται από σημαντικά διεσταλμένα φλεβίδια με λεπτά τοιχώματα, χωρίς να υπάρχει πολλαπλασιασμός των αγγειακών ιστών που εμφανίζεται στο αληθές αγγείωμα. Μεταξύ των πρώτων επιλογών LASER για τη θεραπεία των φλεβικών λιμνών είναι τα KTP και Nd:Yag LASER, όπως αναφέρεται στις πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες της European Society for LA- SER Dermatology (ESLD). 3 Σε μια μελέτη όπου συμμετείχαν 35 ασθενείς με φλεβικές λίμνες διαπιστώθηκε ότι μετά από μία μόνο θεραπεία, σημειώθηκε πλήρης υποχώρηση στο 94% των ασθενών και δεν αναφέρθηκαν σχετικές επιπλοκές. Οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το Nd:Yag LASER μακράς διάρκειας παλμού είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό για τη θεραπεία των φλεβικών λιμνών στα χείλη και τις παρειές. 66 Επίσης, αποτελεσματικός είναι και ο συνδυασμός του PDL (595 nm) και του Nd:Yag LASER (1064 nm). Ειδικότερα, σε μια μελέτη όπου συμμετείχαν 30 ασθενείς αξιολογήθηκε o βαθμός υποχώρησης των 39 συνολικά φλεβικών λιμνών που είχαν. Η θεραπεία έγινε αρχικά με χρήση του PDL (εφαρμογή για 20 ms και στα 10 J/cm 2 ) και, στη συνέχεια, με χρήση του Nd:Yag LASER (εφαρμογή για 20 ms και στα 70 J/cm 2 ). Οι ερευνητές αναφέρουν πλήρη υποχώρηση των 38 βλαβών (ποσοστό 95%) και καμία επιπλοκή μετά τη θεραπεία, με εξαίρεση ενός ασθενούς που εμφάνισε μία μικρή ουλή. Επομένως, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η συνδυαστική χρήση των δύο LASER αποτελεί μια ασφαλή, γρήγορη και ασφαλή επιλογή για τη θεραπεία των φλεβικών λιμνών. 67 Τέλος, έχει αναφερθεί επιτυχής απομάκρυνση των φλεβικών λιμνών με χρήση Διοδικών LASER. Ειδικότερα, σε μια πρόσφατη μελέτη που συμμετείχαν δεκαεπτά ασθενείς με φλεβικές λίμνες στα χείλη, εφαρμόστηκε θεραπεία με Διοδικό LASER (μήκος κύματος 808 nm). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, κατόπιν μίας μόνο θεραπευτικής συνεδρίας θεραπεύτηκαν επιτυχώς όλες οι βλάβες. Η επούλωση επιτεύχθηκε κατόπιν δύο έως τριών εβδομάδων και κανένας ασθενείς δεν παρουσίασε επιπλοκές, ενώ δεν υπήρχε ή υπήρχε ελάχιστη δυσφορία και σχηματισμός ουλών μετά τη θεραπεία. 68 ΕΠΙΛΟΓΟΣ Όπως έγινε σαφές από την ανασκόπηση των πλέον πρόσφατων ερευνητικών δεδομένων και της βιβλιογραφίας σχετικά με τη χρήση των LASER για την αντιμετώπιση των δερματικών αγγειακών βλαβών, υπάρχουν διάφορα είδη LASER που επιφέρουν επιτυχή και ασφαλή θεραπεία. Η χρήση ενεργητικού ψυκτικού μηχανισμού κατά τη διάρκεια της διαδικασίας βοηθάει στην αποτροπή θερμικού τραυματισμού του δέρματος. 69 Εν κατακλείδι, οι σύγχρονες εφαρμογές των LA- SER στη δερματολογία αποτελούν μια από τις τελειότερες μεθόδους αντιμετώπισης των δερματικών αγγειακών παθήσεων, συνδυάζοντας τα πλεονεκτήματα της επεμβατικής θεραπείας με την ασφάλεια της μη επεμβατικής θεραπείας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελούν τον μοναδικό τρόπο αντιμετώπισης αυτών των βλαβών. Η συνεχής διερεύνηση της εφαρμογής LASER για τη θεραπεία των διαφόρων μορφών αγγειακών βλαβών, συγγενών και επίκτητων, καθώς και η εξέλιξη της τεχνολογίας των LASER και η περαιτέρω ανάπτυξη συνδυαστικών μεθόδων με την εφαρμογή της φωτοδυναμικής θεραπείας, αναμένε- ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

11 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΜΕ ΕΞΕΛΙΓΜΕΝΑ LASER 175 ται στο σύντομο μέλλον να βελτιώσουν ακόμα περισσότερο την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εν λόγω θεραπευτικών τεχνικών, με τα ήδη υπάρχοντα συστήματα να εγγυώνται ιδιαίτερα καλά αποτελέσματα, εφόσον εφαρμόζονται από εξειδικευμένους και έμπειρους δερματολόγους. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Scheibner, A & Wheeland, RG. Use of the argon-pumped tunable dye LASER for port-wine stains in children. J Dermatol Surg Oncol, 1991; 17: Ratz JL, Bailin PL. The case for use of the carbon dioxide LASER in the treatment of port-wine stains. Arch Dermatol. 1987; 123(1): Adamic M, Troilius A, Adatto M, et al. Vascular LASERs and IPLS: Guidelines for care from the European Society for LASER Dermatology (ESLD). J Cosmet LASER Ther, 2007; 9: Anderson RR, Parish JA. Selective Photothermolysis: Precise microsurgery by selective absorption of pulsed radiation. Science. 1983; 220: Bruscino, N., Bonan, P., Cannarozzo, G., et al. LASER use in infantile hemangiomas, when and how. Dermatologic Therapy, 2012; 25: Leaute-Labreze C, Prey S, Ezzedine K. Infantile haemangioma: part 1. Pathophysiology, epidemiology, clinical features, life cycle and associated structural abnormalities. JEADV 2011; 25: Stier MF, Glick SA, Hirsch RJ. LASER treatment of pediatric vascular lesions: Port wine stains and hemangiomas. J Am Acad Dermatol, 2008; 58: Alster TS & Tanzi EL. Combined 595-nm and 1,064-nm LASER irradiation of recalcitrant and hypertrophic portwine stains in children and adults. Dermatol Surg, 2009; 35: Cordisco, MR. An update on LASERs in children. Curr Opin Pediatr, 2009; 21: Astner S, Anderson RR. Treating vascular lesions. Dermatol Ther, 2006; 18: Railan D, Parlette EC, Uebelhoer NS, Rohrer TE. LASER treatment of vascular lesions. Clin Dermatol, 2006; 24: Marivalla K, Dover JS. The use of LASERs in the pediatric population. Skin Therapy Lett, 2006; 11(5): Landthaler M, Hohenleutner U. LASER therapy of vascular lesions. Photodermatol Photoimmunol Photomed, 2006; 22: Galeckas KJ. Update on LASERs and light devices for the treatment of vascular lesions. Semin Cutan Med Surg, 2008; 27(4): Ulrich H, Baumler W, Hohenleutner U, et al. Neodymium- YAG LASER for hemangiomas and vascular malformations - long term results. J Dtsch Dermatol Ges, 2005; 3(6): Clark C, Cameron H, Moseley H, Treatment of superficial cutaneous vascular lesions: experience with the KTP 532 nm LASER. LASERsMed Sci, 2004; 19: Rizzo C, Brightman L, Chapas AM, et al. Outcomes of childhood hemangiomas treated with the PDL with dynamic cooling: a retrospective chart analysis. Dermatol Surg, 2009; 35: Woo SH, Ahn HH, Kim SN, Kye YC. Treatment of vascular skin lesions with the variable-pulse 595 nm pulsed dye LASER. Dermatol Surg, 2006; 32(1): Kono T, Sakurai H, Groff WF, et al. Comparison study of a traditional pulsed dye LASER versus a long-pulsed dye LASER in the treatment of early childhood hemangiomas. LASERs Surg Med, 2006; 38(2): Kessels JP, HamersET, Ostertag JU. Superficial Hemangioma: Pulsed Dye LASER Versus Wait-and-See. Dermatologic Surgery. 2013; Angiero F, Benedicenti S, Benedicenti A, et al. Head and neck hemangiomas in pediatric patients treated with endolesional 980-nm diode LASER. Photomed LASER Surg. 2009; 27(4): Reddy KK, Blei F, Brauer JA, et al. Retrospective Study of the Treatment of Infantile Hemangiomas Using a Combination of Propranolol and Pulsed Dye LASER. Dermatologic Surgery, 2013; 39: Willenberg T, Baumgartner I. Vascular birthmarks. Vasa, European Journal of Vascular Medicine, 2008; 37: Mulliken JB, Glowacki J. Hemangiomas and vascular malformations in infants and children: A classification based on endothelial characteristics. Plast Reconstr Surg, 1982; 69: Gao Κ, Huang Ζ, Yuan ΚΗ, et al. Disclosures. Br J Dermatol, 2013; 168(5): Liu H, Dang Y, Chai X, et al. Treatment of port-wine stains with the 595-nm pulsed dye LASER: A pilot study in Chinese patients. Clin Exp Dermatol 2007; 32: Faurschou A, Togsverd-Bo K, Zachariae C. Pulsed dye LA- SER vs. intense pulsed light for port-wine stains: a randomized side-by-side trial with blinded response evaluation. Br J Dermatol 2009; 160(2): Kono T, Groff WF, Sakurai H. Treatment of port wine stains with the pulse dye LASER. Ann Plast Surg, 2006; 56: Yuan KH, Li Q, Yu WL, Huang Z. Photodynamic therapy in treatment of port wine stain birthmarks - recent progress. Photodiagnosis Photodyn Ther, 2009; 6: Chapas A, Eickhorst K, Geronemus R. Efficacy of early treatment of facial port wine stains in newborns: a review of 49 cases. LASER Surg Med 2007; 7: Kelly KM, Choi B, McFarlane S, et al. Description and analysis of treatments for port-wine stain birthmarks. Arch Facial Plast Surg, 2005; 7: Li L, Kono T, Groff WF, et al. Comparison study of a longpulse pulsed dye LASER and a long-pulse pulsed alexandrite LASER in the treatment of port-wine stains. J Cosmet LASER Ther, 2008; 10: Izikson L, Nelson JS, Anderson RR. Treatment of hypertrophic and resistant port wine stains with a 755 nm LA- SER: a case series of 20 patients. LASERs Surg Med, 2009; 41: Yang MU, Yaroslavsky AN, Farinelli WA, et al. Longpulsed Ôüìïò 24, Ôåý ïò 3, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2013

12 176 Χ. Τζέρμιας neodymium:yttrium-aluminum-garnet LASER treatment for port-wine stains. J Am Acad Dermatol 2005; 52: Jasim ZF & Handley JM. Treatment of pulsed dye LASERresistant port-wine stain birthmarks. J Am Acad Dermatol 2007; 57: Liu S, Yang C, Yang S, et al. Topical application of 5-aminolevulinic acid followed by 595-nm pulsed dye LASER irradiation for the treatment of recalcitrant port-wine stains: a primary study. J Cosmet LASER Ther 2012; 14(4): Sivarajan V, Maclaren WM, Mackay IR. The effect of varying pulse duration, wavelength, spot size, and fl uence on the response of previously treated capillary vascular malformations to pulsed-dye LASER treatment. Ann Plast Surg 2006; 57: Zelickson BD. Mechanism of action of topical aminolevulinic acid. In: Goldman MP, ed. Photodynamic Therapy. 2nd ed. Philadelphia, PA: Saunders Elsevier: 2008; Babilas P, Landthaler M, Szeimies RM. Photodynamic therapy in dermatology. Eur J Dermatol 2006; 16: Qin ZP, Li KL, Li R. Photodynamic therapy of port wine stains - A report of 238 cases. Photodiagnosis Photodyn Ther 2007; 4: Qiu H, Gu Y, Wang Y, Huang N. Twenty years of clinical experience with a new modality of vascular-targeted photodynamic therapy for port wine stains. Dermatol Surg, 2011; 37: Gao K, Huang Ζ, Yuan ΚΗ, et al. Side-by-Side Comparison of Photodynamic Therapy and Pulsed-dye LASER Treatment of Port-wine Stain Birthmarks. Br J Dermatol, 2013; 168(5): Tournas JA, Lai J, Truitt A, et al. Combined benzoporphyrin derivative monoacid ring photodynamic therapy and pulsed dye LASER for port wine stain birthmarks. Photodiagnosis Photodyn Ther, 2009; 6: Alam M, Dover JS, Arndt KA. Treatment of facial telangiectasia with variable-pulse high-fluence pulsed-dye LA- SER: comparison of efficacy with fluences immediately above and below the purpura threshold. Dermatol Surg, 2003; 29: Nymann P, Hedelund L, Haedersdal M. Long-pulsed dye LASER vs. intense pulsed light for the treatment of facial telangiectasias: a randomized controlled trial. J Eur Acad Dermatol Venereol 2010; 24: Ozyurt K, Colgecen E, Baykan H, et al. Treatment of superficial cutaneous vascular lesions: experience with the long-pulsed 1064 nm Nd:Yag LASER. ScientificWorldJournal. (2010) Rose AE, Goldberg DJ. Successful treatment of facial telangiectasias using a micropulse 1,064-nm neodymiumdoped yttrium aluminum garnet LASER. Dermatol Surg, 2013; 39(7): Bäumler W, Ulrich H, Hartl A, et al. Optimal parameters for the treatment of leg veins using Nd:Yag LASERs at 1064 nm Br J Dermatol 2006; 155(2): Athavale SM, Ries WR, Carniol PJ. LASER treatment of cutaneous vascular tumors and malformations. Facial Plast Surg Clin North Am 2011; 19: Srinivas CR & Kumaresan M. LASERs for vascular lesions: standard guidelines of care. Indian J Dermatol Venereol Leprol 2011; 77: Bevin AA, Parlette EC, Domankevitz Y, et al. Variable pulse Nd : YAG LASER in the treatment of facial telangiectasias. Dermatol Surg, 2006; 32: Bernstein EF, Kligman A. Rosacea treatment using the new-generation, high-energy, 595 nm, long pulse-duration pulsed-dye LASER. LASERs Surg Med, 2008; 40: Menezes N, Moreira A, Mota G, et al. Quality of life and rosacea: pulsed dye LASER impact. J Cosmet LASER Ther, 2009; 11: Bernstein EF & Kligman A. Rosacea treatment using the new-generation, high-energy, 595 nm, long pulse-duration pulsed-dye LASER. LASERs Surg Med, 2008; 40: Jasim ZF, Woo WK, Handley JM. Long-pulsed (6-ms) pulsed dye LASER treatment of rosacea-associated telangiectasia using subpurpuric clinical threshold. Dermatol Surg, 2004; 30(1): Shim TN & Abdullah A. The effect of pulsed dye LASER on the dermatology life quality index in erythematotelangiectatic rosacea patients: an assessment. J Clin Aesthet Dermatol 2013; 6: Srinivas CR & Kumaresan M. LASERs for vascular lesions: standard guidelines of care. Indian J Dermatol Venereol Leprol 2011; 77: Hu SW, Chu J, Meehan S, et al. Acquired brachial cutaneous dyschromatosis. Dermatol Online J 2011; 17(10): Meijs M, Blok F, De Rie M. Treatment of poikiloderma of Civatte with the pulsed dye LASER: a series of patients with severe depigmentation. J Eur Acad Dermatol Venereol, 2006; 20: Bencini PL, Tourlaki A, De Giorgi V, et al. LASER use for cutaneous vascular alterations of cosmetic interest. Dermatol Ther 2012; 25(4): Sivarajan V Al Aissami M, Maclaren W, Mackay IR. Recurrence of spider angiomas following treatment with 585 nm pulsed dye LASER. J Plast Reconstr Aesthet Surg 2007; 60: Neville BW, Damn DD, Allen CM, et al. Oral and Maxillofacial Pathology. 2nd ed. WB Saunders, Philadelphia: 2002; Ting PT & Rao J. Vascular Lesions. Bogdan Allemann I & Goldberg DJ Eds Basics in Dermatological LASER Applications Curr Probl Dermatol. Basel, Karger, 2011; 42: González S, Vibhagool C, Falo LD Jr, et al. Treatment of pyogenic granulomas with the 585 nm pulsed dye LA- SER. J Am Acad Dermatol 1996; 35: Bédard MS & Boulanger J. Treatment of lobular capillary hemangioma with the Nd:Yag LASER: retrospective case series of 25 patients. J Cutan Med Surg, 2009; 13(3): Bekhor PS. Long-pulsed Nd:Yag LASER treatment of venous lakes: report of a series of 34 cases. Dermatol Surgery 2006; 32(9): ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

13 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΜΕ ΕΞΕΛΙΓΜΕΝΑ LASER Roncero M, Cañueto J, Blanco S, et al. Multiwavelength LASER treatment of venous lakes. Dermatol Surg 2009; 35(12): Azevedo LH, Galletta VC, Eduardo C de P, Migliari DA. Venous lake of the lips treated using photocoagulation with high-intensity diode LASER. Photomed LASER Surg. 2010; 28: Raulin C, Greve B, Hammes S. Cold air in LASER therapy. First experiences with a new cooling system. LASERs Surg Med, 2000; 27: Áë ëç ëï ãñá ößá: Xρ. Τζέρμιας Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Διευθυντής τμήματος Laser Δερματολογίας Βασ. Σοφίας 49, Αθήνα, Ôçë.: Ôüìïò 24, Ôåý ïò 3, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2013

Dr. Χριστόφορος Τζερμιάς Δερματολόγος

Dr. Χριστόφορος Τζερμιάς Δερματολόγος Dr. Χριστόφορος Τζερμιάς Δερματολόγος Επιλεκτική φωτοθερμόλυση Αγγειακές δερματικές βλάβες που υπόκεινται σε θεραπεία με LASER Επιφανειακά αληθή αιμαγγειώματα Τριχοειδικές δυσπλασίες (PWS) Επίκτητες αγγειακές

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωμα του Εκδότη. Αγαπητοί συνάδελφοι,

Σημείωμα του Εκδότη. Αγαπητοί συνάδελφοι, Σημείωμα του Εκδότη Αγαπητοί συνάδελφοι, Αυτό το τεύχος (1 ο μερος) καθώς και ένα ακόμη τεύχος (2 ο μέρος) που θα ακολουθησει εντός του έτους είναι αφιερωμένο στην Δερματοχειρουργική. Οι εκδότες μου έκαναν

Διαβάστε περισσότερα

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α' Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Θυλακίτιδα -Περιθυλακίτιδα Ορισμός Θυλακίτιδα Παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται:

1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται: 1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται: Στο πρόσωπο: για σύσφιξη του χαλαρωμένου δέρματος, αντιμετώπιση μικρών ρυτίδων και ουλών (πχ. από ακμή),

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Οι παράγοντες που ασκούν επίδραση στο δέρμα είναι: 1)Η τριβή και η πίεση 2)οι τραυματισμοί 3)η θερμότητα και το ψύχος 4)η ηλιακή

Διαβάστε περισσότερα

Μη αφαιρετικά laser και πηγές παλμικού φωτός

Μη αφαιρετικά laser και πηγές παλμικού φωτός 148 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Τόμος 4, (3):148-152, 2007 Μη αφαιρετικά laser και πηγές παλμικού φωτός Non-ablative laser and intense pulsed light sources ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν.

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. Νόσος Queyrat Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΟΡΙΣΜΟΣ Η ερυρθροπλασία του Queyrat είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Lasers για τις μελαγχρωματικές βλάβες του δέρματος

Lasers για τις μελαγχρωματικές βλάβες του δέρματος 206 ομιλια ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΕΡΜΤΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Τόμος 6, (4):206-213, 2009 Lasers για τις μελαγχρωματικές λάες του δέρματος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι μελαγχρωματικές λάες προκαλούνται από την υπερπαραγωγή μελανίνης από τα μελανοκύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός»

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροική υπερκεράτωση (μυρκηκία) Εξαιρετικά συχνή, καλοήθης δερματική βλάβη Συνήθως αφορά τις

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή των lasers στην αντιμετώπιση των μελαγχρωματικών βλαβών του δέρματος

Η εφαρμογή των lasers στην αντιμετώπιση των μελαγχρωματικών βλαβών του δέρματος Η εφαρμογή των lasers στην αντιμετώπιση των μελαγχρωματικών βλαβών του δέρματος Aνασκόπηση Βενετσάνος Ι. Στρατηγός Α. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσ/μείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Α. Συγγρός

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Dectro International. Dectro International reserved.2010. www.dectro.com

Dectro International. Dectro International reserved.2010. www.dectro.com APILUX 2G APL Η Dectro,με την άριστη τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση της τριχοφιύας,πιστεύοντας ότι η τεχνολογία της επιτρέπει πλέον να κατασκευάσει ένα αποτελεσματικό και αξιόπιστο μηχάνημα φωτόλυσης, χρηματοδότησε

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ. ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ. Καθηγήτρια 1998 LASER ΣΥΝΟΨΗ ñ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Δήλωση Σύγκρουσης Συμφερόντων Απόφαση Ε.Ο.Φ. 47558/4-7-2012 Στη διαμόρφωση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας, δεν υπήρξε κάποια εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Θερμολυπόλυση από την Hydrosun

Θερμολυπόλυση από την Hydrosun Θερμολυπόλυση από την Hydrosun Η Υπερθερμική Συσκευή με Φίλτρο Νερού Το Ηydrosun Ιrradiator είναι ένα νέο σύστημα υπέρυθρης ακτινοβολίας Α με φίλτρο νερού (wira). Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την τοπική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση της αγοράς της αισθητικής ιατρικής

Επισκόπηση της αγοράς της αισθητικής ιατρικής Επισκόπηση της αγοράς της αισθητικής ιατρικής Τώρα είναι η ώρα της αισθητικής ιατρικής Οι καταναλωτές αποδέχονται περισσότερο τις θεραπείες αισθητικής Διαρκώς αναπτύσσονται νέες θεραπείες και συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 Στοιχεία ανατομίας Στιβάδες κερατοειδούς : 1. Επιθήλιο, μη κερατινοποιημένο κυλινδρικό, πάχους 50μm. 2. Στιβάδα Bowman

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ Κοινή δερματική νόσος που οδηγεί σε αποχρωματισμό Σημαντική η ψυχολογική υποστήριξη. Γνώση προγνωστικών παραγόντων. ΑΡΝΗΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος AΠΟΚΛΕIΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑI ΚΥΠΡΟ: MIMI D.lux - SQOOM Concept HELLAS Εμπορικό Κέντρο Μεγ. Αλεξάνδρου 65302 Καβάλα, ΕΛΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Σκοπός: Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η κατανόηση και επίγνωση των κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

M.D.Maria A. Kardasi

M.D.Maria A. Kardasi Πρόκειται για φλεγμονώδη δερματοπάθεια η οποία χαρακτηρίζεται από δέρμα με σμηγματόρροια, φαγέσορες κλειστούς & ανοικτούς φλύκταινες, κύστες, βλατίδες και πιθανότατα ουλές. Αφορά το πρόσωπο, το λαιμό,

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Κερατόκωνος?

Τι είναι ο Κερατόκωνος? Τι είναι ο Κερατόκωνος? Ο Κερατόκωνος είναι µια διαταραχή του κερατοειδούς - του διαφανούς προσθίου τµήµατος του οφθαλµού Ο κερατοειδής είναι εκείνος που εστιάζει το φως στο πίσω µέρος του µατιού. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

Aνασκόπηση. Η φωτοδυναμική θεραπεία στην ακμή. Photodynamic Therapy for Acne Treatment Dessinioti K., Katsambas A., Antoniou Ch. Ðå ñß ëç øç.

Aνασκόπηση. Η φωτοδυναμική θεραπεία στην ακμή. Photodynamic Therapy for Acne Treatment Dessinioti K., Katsambas A., Antoniou Ch. Ðå ñß ëç øç. Aνασκόπηση Η φωτοδυναμική θεραπεία στην ακμή Δεσινιώτη Κ. Κατσάμπας Α. Αντωνίου Χρ. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσ/μείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Οι πηγές φωτός (κόκκινο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος AΠΟΚΛΕIΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑI ΚΥΠΡΟ: MIMI D.lux - SQOOM Concept HELLAS Εμπορικό Κέντρο Μεγ. Αλεξάνδρου 65302 Καβάλα, ΕΛΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα παράκαμψη κατά Roux-en-Y 1 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 2 ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα, 3 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 4Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 5 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris,

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, ΝΟσ. Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά Ίσως πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώµα δεν µπορούµε να παρατηρήσουµε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση, τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο Σ, όπως τις παρατηρούµε στα πόδια των ατόµων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis αισθητική προσώπου Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist η πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική αγωγή για τις ρυτίδες έκφρασης Dr. Stefanos Goudelas

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ.

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Χατζηµουρατίδης Ερώτηση 1 Κυστεκτοµή ή συντηρητική αγωγή; Η νόσος αντιµετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα Πρέπει να Γνωρίζετε για την Αποτρίχωση με Laser

Όλα όσα Πρέπει να Γνωρίζετε για την Αποτρίχωση με Laser queers.gr Όλα όσα Πρέπει να Γνωρίζετε για την Αποτρίχωση με Laser Πως να διαλέξετε υπηρεσίες Από την ομάδα του Queers.gr 2013 Κεφάλαιο 1. Τι είναι/ Πως λειτουργεί η μέθοδος με laser. 1. Τι είναι η αποτρίχωση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία

Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία τόξουαερίου (Xenon Arc) µε την οποία προκάλεσε φωτοπηκτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία της κοινής ακμής προσώπου με πολλαπλό έντονο παλμικό φως

Θεραπεία της κοινής ακμής προσώπου με πολλαπλό έντονο παλμικό φως 25 ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Τόμος 7, (1):25-31, 2010 Θεραπεία της κοινής ακμής προσώπου με πολλαπλό έντονο παλμικό φως Variable pulsed light for treatment of facial acne vulgaris ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Σύντομα ιατρικά νέα Ενδιαφέροντα άρθρα Γνώμες ασθενών BIOFILMS Κύκλος του biofilm

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ. χειρουργική. δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια

ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ. χειρουργική. δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ χειρουργική δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΤΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ ΘΕΡΑΠΕΥΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΛΕΦΑΡΩΝ Στα Οφθαλομολογικά Κέντρα ΟΡΑΣΙΣ θεραπεύουμε με σύγχρονες ασφαλείς ιατρικές μεθόδους

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Στεργίου Α.1, Βαρβαρούσης Δ.2, Μάγγου Λ.2, Παπακώστας Π.2, Παπαμιχαήλ Ν.2, Πλούμης Α.2 Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας & Ιπποθεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία μελαγχρωματικών καλοήθων βλαβών με Laser και πηγές φωτός

Θεραπεία μελαγχρωματικών καλοήθων βλαβών με Laser και πηγές φωτός 343 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Τόμος 5, (2):343-352, 2008 Θεραπεία μελαγχρωματικών καλοήθων βλαβών με Laser και πηγές φωτός Laser Treatment of Benign Pigmented Lesions ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟ: Αφότου

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα