Κατευθυντήριες Οδηγίες Προσβάσιµων Υπηρεσιών Βιβλιοθηκών για Άτοµα µε Αναπηρίες (ΑµεΑ): διεθνής πραγµατικότητα Άννα Κουλικούρδη 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κατευθυντήριες Οδηγίες Προσβάσιµων Υπηρεσιών Βιβλιοθηκών για Άτοµα µε Αναπηρίες (ΑµεΑ): διεθνής πραγµατικότητα Άννα Κουλικούρδη 1"

Transcript

1 Κατευθυντήριες Οδηγίες Προσβάσιµων Υπηρεσιών Βιβλιοθηκών για Άτοµα µε Αναπηρίες (ΑµεΑ): διεθνής πραγµατικότητα Άννα Κουλικούρδη 1 1 Athens Information Technology (AIT) Institute, Βιβλιοθήκη Η Άννα Κουλικούρδη εργάζεται ως βιβλιοθηκονόµος στη Βιβλιοθήκη του Ινστιτούτου Athens Information Technology (AIT) από το Ολοκλήρωσε το µεταπτυχιακό της στην Επιστήµη της Πληροφόρησης στο Ιόνιο Πανεπιστήµιο (2005) και επί του παρόντος είναι υποψήφια διδάκτωρ στο αντικείµενο Πληροφοριακή Συµπεριφορά των ΑµεΑ και Εφαρµογές Υποστηρικτικών Τεχνολογιών στο Ιόνιο Πανεπιστήµιο. Εισαγωγή Μια από τις µεγαλύτερες προκλήσεις που αντιµετωπίζει η βιβλιοθηκονοµία και γενικότερα, η επιστήµη της πληροφόρησης στη σηµερινή εποχή της πληροφορίας είναι η «ενσωµάτωση» (inclusiveness). Σύµφωνα µε τον Melvil Dewey, θεµελιωτή της βιβλιοθηκονοµίας, η βιβλιοθήκη αποτελεί το «πανεπιστήµιο των ανθρώπων» και µπορεί να διαδραµατίσει καταλυτικό ρόλο στη ζωή των ατόµων µε αναπηρίες (ΑµεΑ), όταν φυσικά η πρόσβαση σε αυτή είναι δυνατή. Η βιβλιογραφία ναι µεν κάνει λόγο για την ανάγκη αλληλεπίδρασης της βιβλιοθήκης µε τους χρήστες της αλλά τείνει να εστιάζει σε γενικές κατηγορίες αυτών (ακαδηµαϊκό και διοικητικό προσωπικό, φοιτητές, κτλ) και όχι σε ειδικές, όπως τα ΑµεΑ. Ως επακόλουθο, η ιστορία των υπηρεσιών βιβλιοθηκών για ΑµεΑ είναι πρόσφατη και συγκριτικά σύντοµη και τα ΑµεΑ συνεχίζουν να αποτελούν µια µεγάλη, απαρνηµένη µειονότητα, που υπο-εκπροσωπείται σοβαρά στο χώρο των βιβλιοθηκών. Κατευθυντήριες Οδηγίες για Ισότιµες Υπηρεσίες Βιβλιοθηκών για ΑµεΑ Προτού παρουσιαστούν οι κατευθυντήριες οδηγίες οι οποίες έχουν προκύψει βάσει προγραµµάτων, εφαρµογών και υπηρεσιών (επιτυχηµένων και µη) που καταγράφηκαν στη βιβλιοθηκονοµική βιβλιογραφία, θα πρέπει να επισηµανθεί µια βασική, θεµελιώδης αρχή : κάθε βιβλιοθήκη, όπως και το προσωπικό και η κοινότητα την οποία εξυπηρετεί, είναι µοναδική. Γι αυτό δεν πρέπει καµία ιδέα ή οδηγία να εφαρµόζεται αµεταποίητη σε οποιαδήποτε άλλη βιβλιοθήκη, µε την προσδοκία πως θα αποδώσει απαραίτητα. Ό,τι αποδίδει για µια κοινότητα χρηστών, δεν σηµαίνει πως αποδίδει για οποιαδήποτε άλλη. Κάθε βιβλιοθήκη θα πρέπει, µαζί µε το προσωπικό της, να αξιολογεί και να προσαρµόζει τις οδηγίες αυτές στην εκάστοτε πραγµατικότητα και συνθήκες. Γενικότερα στο χώρο της πληροφόρησης αποτελεί κοινό λάθος µια βιβλιοθήκη να αναπαράγει απλά ένα πρόγραµµα ή µια υπηρεσία, που έχει ήδη εφαρµόσει ένας άλλος φορέας, χωρίς να το αξιολογεί ή να το αναπροσαρµόζει. Επίσης, θα πρέπει κάθε βιβλιοθήκη να γνωρίζει πως στη σηµερινή εποχή µε τις ραγδαία εναλλασσόµενες τεχνολογίες, κατηγορίες χρηστών και νοµοθεσίες, δεν υπάρχουν τέλεια προγράµµατα, ούτε και αυθεντίες. Θα πρέπει να διαπιστώνει στην πράξη τι λειτουργεί αποτελεσµατικά για εκείνη και στη συνέχεια, καλό είναι να το κοινοποιεί και να το µοιράζεται µε την υπόλοιπη βιβλιοθηκονοµική κοινότητα, δηµοσιεύοντας τις εµπειρίες της (επιτυχίες και αποτυχίες). Η επόµενη βασική παράµετρος είναι ο εντοπισµός των χρηστών µε αναπηρίες, στους οποίο σκοπεύει να απευθυνθεί η βιβλιοθήκη. Τα ΑµεΑ αποτελούν µια πολύπλευρη

2 πραγµατικότητα (άτοµα µε προβλήµατα όρασης, µε µαθησιακές δυσκολίες, κινητικές αναπηρίες, κτλ), µε µεγάλες διαφοροποιήσεις στις πληροφοριακές ανάγκες και συµπεριφορά τους. Σε καµία περίπτωση, οι ανάγκες αυτές, οι φιλοδοξίες και οι προσδοκίες τους δεν θα πρέπει να υποτίθενται ή να εικάζονται αυθαίρετα από το προσωπικό της βιβλιοθήκης π.χ. είναι συχνή η παραπληροφόρηση ότι όλοι οι τυφλοί χρησιµοποιούν το σύστηµα µπράιγ ή ότι οι κωφοί δεν µπορούν να µιλήσουν, κ.ο.κ. Οι βιβλιοθηκονόµοι θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι τα ΑµεΑ θέλουν από τη βιβλιοθήκη ό,τι και ο υπόλοιπος πληθυσµός. Αυτό που µπορεί να διαφέρει είναι τα µέσα µε τα οποία λαµβάνουν και µεταδίδουν την πληροφορία (Church, 2000). Για να πάψει λοιπόν η λειτουργική αναπηρία (functional disability) να συνεπάγεται και πληροφοριακή αναπηρία (information disability), θα πρέπει η βιβλιοθήκη να εξαλείψει τα εξής εµπόδια, τα οποία µπορεί να συναντώνται στο περιβάλλον της: ιάκριση συµπεριφοράς ιάκριση περιβάλλοντος ιάκριση οργάνωσης Η διάκριση συµπεριφοράς αφορά τον τρόπο αντιµετώπισης των ΑµεΑ από τους βιβλιοθηκονόµους και µπορεί να ποικίλλει από την υπερβολική προστασία των χρηστών µέχρι το αντίθετο, π.χ. αγενείς και ανυπόµονοι βιβλιοθηκονόµοι, κτλ. Τα εµπόδια στάσης και νοοτροπίας, και όχι τα φυσικά, είναι αυτά που προκαλούν πραγµατικό πρόβληµα προσβασιµότητας (Wade, 2003), γι αυτό είναι καθολικά παραδεκτό πως «η στάση και η συµπεριφορά των ανθρώπων είναι πολύ πιο σηµαντική από τους οικονοµικούς πόρους, τα κεφάλαια ή την τεχνολογία». Όσο προηγµένη τεχνολογία και να διαθέτει µια βιβλιοθήκη, τίποτα δεν µπορεί να αντικαταστήσει ένα φιλικό και επιδέξιο βιβλιοθηκονόµο. Μάλιστα η εστίαση µόνο στον τεχνολογικό και όχι στον ανθρώπινο παράγοντα, εγγυάται σχεδόν την αποτυχία. Επίσης, η τεχνολογία καταλήγει να είναι άχρηστη, αν ο βιβλιοθηκονόµος δεν είναι πρόθυµος να βοηθήσει το χρήστη να µάθει να τη χρησιµοποιεί. Η αλλαγή βέβαια συµπεριφοράς δεν αποτελεί εύκολη ή γρήγορη διαδικασία και για να την επιτύχει κανείς, πρέπει πρώτα να ξεκινήσει από τον ίδιο του τον εαυτό και στη συνέχεια να τη διευρύνει σε όλο τον κύκλο της βιβλιοθήκης. Για την εξάλειψη τέτοιων εµποδίων χρειάζεται ενηµέρωση και δια βίου εκπαίδευση. Ωστόσο, παρόλη τη σηµαντικότητα της συµπεριφοράς, η παράµετρος αυτή έχει µελετηθεί λιγότερο από όλες τις άλλες στις έρευνες που διεξάγονται στο χώρο της πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης. Η περιβαλλοντική διάκριση αφορά τα φυσικά εµπόδια που αποτρέπουν το χρήστη από την πλήρη χρήση και εκµετάλλευση των υπηρεσιών της βιβλιοθήκης. Σε αυτό το επίπεδο, υπάρχουν παρά πολλά τα οποία µπορούν να κάνουν οι βιβλιοθηκονόµοι για να βοηθήσουν στην εξάλειψη τους, ακόµη και αν η βιβλιοθήκη τους δεν είχε λάβει υπόψη της το ζήτηµα της προσβασιµότητας κατά τη φάση σχεδιασµού και ανέγερσης της. Η οργανωτική διάκριση παρατηρείται όταν λαµβάνονται αποφάσεις ή διαµορφώνονται στρατηγικές χωρίς την ενσωµάτωση των ΑµεΑ, π.χ. όταν µια βιβλιοθήκη δεν προσλαµβάνει στο προσωπικό της ΑµεΑ ή δεν προβαίνει σε παρατεταµένες περιόδους δανεισµού ή εξαιρέσεις προστίµων για τους εντυποανάπηρους, κ.ο.κ.

3 Κάθε βιβλιοθήκη, στην προσπάθεια της να παρέχει προσβάσιµες υπηρεσίες, θα πρέπει να αναρωτηθεί για ποιους λόγους το κάνει. Οι λόγοι εµπίπτουν στις εξής κατηγορίες: εοντολογικοί Οικονοµικοί Νοµικοί Λόγοι συµφέροντος, προσωπικού ή όχι π.χ. η βιβλιοθήκη αποκτά θετική φήµη στην κοινότητα των ΑµεΑ, οι διευκολύνσεις που γίνονται για τα ΑµεΑ ωφελούν συνολικά τους χρήστες, κ.ο.κ. (Coombs, 2000). Σε καµία περίπτωση, οι υπηρεσίες των βιβλιοθηκών δεν θα πρέπει να ερµηνεύονται και να συµµορφώνονται απλά στις νοµικές επιταγές και από εκεί και πέρα να µην καταβάλλουν καµία άλλη προσπάθεια. υστυχώς, αρκετές βιβλιοθήκες αποτυγχάνουν να αναλάβουν οποιαδήποτε άλλη ευθύνη πέρα από το να συµµορφώνονται µε τη νοµοθεσία και, όπως αναφέρει ανώνυµος διευθυντής βιβλιοθήκης, «κάνουµε µόνο ό,τι απαιτεί ο νόµος από εµάς». Οι υπηρεσίες όµως που είναι σύµφωνες µε τη νοµοθεσία δεν σηµαίνει ότι είναι απαραιτήτως και ισότιµες, διότι σηµασία έχει κάθε βιβλιοθήκη να µην συναντά και να ικανοποιεί απλά τις ανάγκες των χρηστών αλλά να τις υπερβαίνει. Βέβαια δεν µπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι οι περισσότερες βιβλιοθήκες προβαίνουν σε µέτρα προσβασιµότητας βλέποντας το απλά ως ένα αµυντικό ελιγµό ή από φόβο για τυχόν νοµικές κυρώσεις και αντιδικίες (Pinder, 2005). Σεβασµός στη ιαφορετικότητα Για να µπορέσει κάθε βιβλιοθήκη να εξυπηρετήσει ένα διευρυµένο κοινό, χρειάζεται δέσµευση και σεβασµός στη διαφορετικότητα. Αυτό σηµαίνει πως κάθε βιβλιοθήκη πρέπει να υιοθετεί το κοινωνικό µοντέλο αναπηρίας, όπου η αναπηρία δεν αποτελεί χαρακτηριστικό του ατόµου αλλά η αλληλεπίδραση του µε το περιβάλλον είναι εκείνη που δηµιουργεί το πρόβληµα. Οι βιβλιοθηκονόµοι δεν θα πρέπει να ερµηνεύουν τις πληροφοριακές ανάγκες των ΑµεΑ µε ένα στενό, στερεότυπο τρόπο χρησιµοποιώντας το ιατρικό µοντέλο της αναπηρίας. Αντίθετα, θα πρέπει να υιοθετούν µια ολιστική προσέγγιση, διότι όταν αυξάνεται η χρηστικότητα των πόρων µιας βιβλιοθήκης για τα ΑµεΑ, είναι πολύ πιθανό να αυξάνεται για το σύνολο των χρηστών. Κάθε βιβλιοθήκη, ως αρχή της, θα πρέπει να καταργήσει οποιαδήποτε ειδική πρόβλεψη και µέριµνα (special provision) και γενικότερα τις ξεχωριστές συλλογές, υπηρεσίες, ιστοσελίδες, κτλ ώστε να συµβάλει στην αποµυθοποίηση των αναπηριών. Η ξεχωριστή µέριµνα άλλωστε γκετοποιεί και αποµονώνει τα ΑµεΑ (ιδρυµατισµός) και οποιαδήποτε προνοµιακή µεταχείριση ενισχύει τη διάκριση. Η βιβλιοθήκη θα πρέπει να εµπλέκει όλους τους χρήστες και να συνεργάζεται µε τα ΑµεΑ, µιας και η αρχή των ΑµεΑ είναι «τίποτα για εµάς, χωρίς εµάς». Η βασική αρχή για όλες τις δραστηριότητες και υπηρεσίες µιας βιβλιοθήκης πρέπει να είναι η ενσωµάτωση. Ενσωµάτωση δεν σηµαίνει όµως κάθε βιβλιοθήκη να συµπεριλαµβάνει τα ΑµεΑ σε όλα τα προγράµµατα της, διότι κάτι τέτοιο δεν το επιθυµεί καµία οµάδα χρηστών. Τα ΑµεΑ θα πρέπει να επιλέγουν υλικό και εξοπλισµό µε βάση τα ενδιαφέροντα τους και ο βιβλιοθηκονόµος θα πρέπει να

4 σέβεται το δικαίωµα τους να πουν όχι. Το προσωπικό θα πρέπει να πορεύεται µαζί τους αλλά να τους αφήνει µόνους τους, αν οι ίδιοι επιθυµούν κάτι τέτοιο. Σχεδιασµός και Μέτρα Προσβασιµότητας Για την επίτευξη της προσβασιµότητας, χρειάζεται ολοκληρωµένος στρατηγικός σχεδιασµός και πολυεπίπεδο πακέτο µέτρων προσβασιµότητας. Παραδείγµατος χάρη, ένας σταθµός εργασίας δεν διασφαλίζει από µόνος του ισότιµη πρόσβαση. Θα πρέπει να υπάρχουν διαδικασίες και πολιτικές που να καθοδηγούν την αλληλεπίδραση των βιβλιοθηκονόµων και των ΑµεΑ, συνδυασµός τεχνολογικών λύσεων (χαµηλής και υψηλής τεχνολογικής στάθµης), προσαρµοσµένες υπηρεσίες, αυθεντική διάθεση εξυπηρέτησης και αφοσίωση στο σκοπό αυτό. Επειδή τα ΑµεΑ παρουσιάζουν ποικίλες πληροφοριακές ανάγκες, καλό είναι αυτές να συναντώνται ανά περίπτωση, µεµονωµένα (η «one-size-fits-all» προσέγγιση δεν εξυπηρετεί κανέναν) και γενικότερα να αναπτύσσονται εξατοµικευµένες υπηρεσίες, π.χ. πολιτική παράτασης δανεισµού, αποστολή ανακοινώσεων µέσω ηλεκτρονικού ταχυδροµείου για την παραλαβή βιβλίων σχετικών µε τα ενδιαφέροντα των χρηστών, κ.ο.κ. Οι υπηρεσίες της βιβλιοθήκης θα πρέπει να παρέχουν ευκολία χρήσης (κατά την πλοήγηση, την αναζήτηση, την πρόσβαση εξ αποστάσεως, κ.ο.κ.), αξιοπιστία, ευελιξία (διαφορετικές µεθόδους αναζήτησης π.χ. βασική για τα ΑµεΑ και προχωρηµένη), υποστήριξη (π.χ. σελίδες βοηθείας), ασφάλεια, εµπιστοσύνη, σεβασµό ιδιωτικών πληροφοριών, απλή γλώσσα (όχι επαγγελµατική διάλεκτο ή µακρόσυρτες λέξεις), καλαισθησία των ιστοσελίδων, διασυνδεσιµότητα (σύνδεση µε σχετικές πληροφορίες, τακτικός έλεγχος της ακρίβειας των συνδέσµων, κ.ά.) και συλλογές που να διακρίνονται από ποιότητα, σχετικότητα και βάθος. Κάθε βιβλιοθήκη θα πρέπει να επιµελείται των συλλογών της (βιβλία, περιοδικά, οπτικοακουστικό υλικό) διότι το περιεχόµενο τους και ο on-line κατάλογος αντιπροσωπεύουν την εικόνα και τη στάση που έχει η βιβλιοθήκη απέναντι στα ΑµεΑ. Όταν δηλαδή το περιεχόµενο των συλλογών της δεν διακρίνεται για την ακρίβεια και την αξιοπιστία του, δεν διαθέτει ενηµερωµένες ιατρικές ή νοµικές πληροφορίες και περιέχει προσβλητικές θεµατικές επικεφαλίδες, τότε όλα αυτά επηρεάζουν αρνητικά τους χρήστες µε αναπηρίες αλλά αµαυρώνουν και την εικόνα της βιβλιοθήκης. Το προσωπικό σε κάθε περίπτωση πρέπει να είναι διακριτικό και ευαίσθητο κατά τη χρήση της ορολογίας. Μια άλλη βασική αρχή είναι πως οι βιβλιοθήκες πρέπει να είναι προ-ενεργητικές (pre-active) και να µην αντιδρούν (re-active) κατά την πρόβλεψη και το σχεδιασµό υπηρεσιών για ΑµεΑ. Πολλές βιβλιοθήκες δεν ανησυχούν για την εξυπηρέτηση των χρηστών µε αναπηρίες, µέχρις ότου προκύψει η ανάγκη. Μόνο όταν τους ζητηθεί κάτι τέτοιο, τρέχουν αναστατωµένοι να βρουν πληροφορίες ή κάποιον που να γνωρίζει την πολιτική της βιβλιοθήκης, κτλ. Για αυτό το λόγο, οι υπηρεσίες ιδιαίτερα των ακαδηµαϊκών βιβλιοθηκών για φοιτητές µε αναπηρίες παρουσιάζουν µεγάλη ποικιλοµορφία αφού πολλές παρέχουν ευρεία γκάµα υπηρεσιών, άλλες παρέχουν πολύ λίγες και άλλες καθόλου. Η ιδανικότερη λύση είναι κάθε βιβλιοθήκη να παρέχει στο χρήστη όσο το δυνατόν περισσότερες επιλογές. Πρέπει πάνω από όλα να φροντίζει να παρέχει την πληροφορία σε πολλαπλές µορφές και διατάξεις (π.χ. προφορικά, οπτικά, κινητικά, µε

5 τη χρήση υποστηρικτικών τεχνολογιών, κ.ο.κ.) και να εφαρµόζει πολυ-αισθητηριακές τεχνικές. Ακόµη και ο τρόπος που ο βιβλιοθηκονόµος τους εξηγεί ή παρουσιάζει κάτι, θα πρέπει να ενσωµατώνει µια ποικιλία πολυ-αισθητηριακών µαθησιακών τεχνικών και να χρησιµοποιεί αυτόµατα οπτικές, ακουστικές, περιγραφικές και απτικές τεχνικές, κατάλληλη γλώσσα (π.χ. νοηµατική), κ.ο.κ. για να συναντά τις ανάγκες κάθε χρήστη. Είναι χρήσιµο να χρησιµοποιεί ποικίλα αισθητηριακά κανάλια (κείµενο, εικόνα και συγχρονισµό ήχου) ώστε ο χρήστης να µπορεί να διαλέξει την πληροφορία που αναζητά σύµφωνα µε την υπολείπουσα αίσθηση του (π.χ. ο τυφλός θα επιλέξει το απτικό υλικό). Τα τελευταία δε χρόνια έχουν αναπτυχθεί τόσες διαφορετικές διατάξεις υλικού (π.χ. µπράιγ βιβλία, ψηφιακά οµιλούντα βιβλία, κασέτες, κτλ) που είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς ποια από αυτές θα έχει τη µεγαλύτερη επίδραση και ωφέλεια στο χώρο των βιβλιοθηκών. Ωστόσο, κάθε βιβλιοθήκη θα πρέπει να προτιµά τη διάταξη εκείνη που µπορεί να χρησιµοποιηθεί από όλους, και από τα ΑµεΑ και από τους σωµατικά ακέραιους χρήστες. Τέλος, οι επαγγελµατίες του χώρου πρέπει να διεξάγουν περισσότερη έρευνα όσον αφορά στις υπηρεσίες βιβλιοθηκών για ΑµεΑ. Η επαγγελµατική βιβλιογραφία είναι περισσότερο γενική και είναι πολύ πιο δύσκολο να εντοπίσει κανείς ερευνητική βιβλιογραφία για τέτοιες υπηρεσίες. Μάλιστα ένα µεγάλο ποσοστό της έρευνας αυτής είναι διαθέσιµο σε περιορισµένη µορφή π.χ. αδηµοσίευτες διατριβές, διπλωµατικές και µελέτες διαφόρων φορέων, και πολλές φορές είναι και απαρχαιωµένη. Επίσης, οι βιβλιοθηκονόµοι πρέπει να τονίσουν το ρόλο και τη συσχέτιση της βιβλιοθήκης µε τα ΑµεΑ, διότι µέχρι σήµερα οι πολυάριθµες µελέτες που έχουν διεξαχθεί στο χώρο της πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης και των αναπηριών, εντοπίζουν ναι µεν αρκετά ζητήµατα αλλά τείνουν να µην συνδέουν τη βιβλιοθήκη µε το υπόλοιπο ινστιτούτο, µε αποτέλεσµα η βιβλιοθήκη να µένει εκτός των εξελίξεων. Εµπειρίες Χρηστών µε Αναπηρίες Το απόφθεγµα των ΑµεΑ είναι το «τίποτα για εµάς, χωρίς εµάς», γι αυτό και οι βιβλιοθηκονόµοι θα πρέπει να «σχεδιάζουν µε τα ΑµεΑ, όχι απλά για τα ΑµεΑ». Ως εκ τούτου, η γνώµη των χρηστών µε αναπηρίες είναι η πιο σηµαντική παράµετρος την οποία πρέπει να λαµβάνει υπόψη ο βιβλιοθηκονόµος. Ακολουθούν µερικές εµπειρίες ΑµεΑ όσον αφορά στην αλληλεπίδραση τους και τη σχέση τους µε τις βιβλιοθήκες και γενικότερα µε το βιβλίο και το διάβασµα. Ένα παράδειγµα αποτελεί η Κ. Αναστασία, κωφή, η οποία δυσκολευόταν πολύ στις εξετάσεις του πανεπιστηµίου διότι διαβάζοντας ένα βιβλίο, το οποίο περιέχει έννοιες αφηρηµένες που δεν τις γνωρίζει για να µπορεί να τις περιγράψει, κατανοούσε περίπου το 1/3 του περιεχοµένου του. Κατά τα σχολικά της χρόνια δεν έµαθε να διαβάζει από το βιβλίο αλλά από φωτοτυπίες που περιείχαν περίληψη του µαθήµατος που δίδασκαν οι καθηγητές. Όταν αναγκάστηκε να διαβάσει τόµους βιβλίων στο πανεπιστήµιο, δυσκολεύτηκε αφάνταστα Στο βιβλίο I wasn t stupid after all. Thirteen dyslexics demand to be heard, το οποίο δηµοσιεύτηκε το 1996 από τέσσερις Σουηδικές επαρχιακές βιβλιοθήκες (στα πλαίσια της Εθνικής Καµπάνιας υσλεξίας ), ένας δυσλεξικός περιγράφει πώς νιώθει ένα άτοµο µε αναγνωστικό πρόβληµα µπαίνοντας σε µια δηµόσια βιβλιοθήκη για πρώτη φορά. Ο Roger, 42 ετών, µε σοβαρό αναγνωστικό πρόβληµα αποφάσισε να µπει στη βιβλιοθήκη αλλά αυτό δεν ήταν εύκολο:

6 «Σύντοµα ήµουν εκεί, έξω από τη βιβλιοθήκη και συνέχιζα να κάθοµαι στο αµάξι. Συζήτησα µε τον εαυτό µου, ή θα έπρεπε να το ξεχάσω ή θα έπρεπε να µπω µέσα. Οι βιβλιοθήκες είναι παλιές µε στενά δωµάτια. Είναι σκοτεινά µέρη µε βιβλία από το πάτωµα µέχρι το ταβάνι. Όπως στη σχολική βιβλιοθήκη όπου καθόταν ο δάσκαλος. Ύστερα από αυτό, δεν είχα ξαναπάει ποτέ σε τέτοιο µέρος στη ζωή µου. Θα ξεκινήσω να τραυλίζω, σκέφτηκα, και δεν θα είµαι ικανός να πω µια λέξη». Σύµφωνα µε το βιβλίο αυτό, οι άνθρωποι µε αναγνωστικές και γραπτές δυσκολίες σπάνια επισκέπτονται τη βιβλιοθήκη και αυτοί οι λίγοι που τολµούν να έρθουν, συχνά δεν ζητούν βοήθεια. Τέλος, είναι χαρακτηριστική η φράση ενός δυσλεξικού χρήστη ο οποίος δήλωσε πως «δεν επισκέπτοµαι τη βιβλιοθήκη γιατί δεν θέλω άλλες αποτυχίες». ιεθνής Πραγµατικότητα Στις αναπτυσσόµενες χώρες της Ασίας, οι υπηρεσίες πληροφόρησης για άτοµα µε προβλήµατα όρασης (ΑµΠΟ) αποτελούν ένα πρόσφατο φαινόµενο στις περισσότερες βιβλιοθήκες. Σε σύγκριση µε τις αναπτυγµένες χώρες, οι υπηρεσίες αυτές βρίσκονται ακόµη σε νηπιακή ηλικία ή είναι πολύ ανόµοια αναπτυγµένες µεταξύ τους. Ένα από τα κύρια εµπόδια ανάπτυξης τους είναι η έλλειψη νοµοθετικής πολιτικής για ισότιµη πρόσβαση των ΑµεΑ στην πληροφορία. Ωστόσο, το 2003 ξεκίνησε το ερευνητικό πρόγραµµα DAISY for ALL (DFA) µε στόχο να προωθήσει την DAISY τεχνολογία στις αναπτυσσόµενες χώρες της Ασίας και µε την ελπίδα αρκετοί µαθητές µε προβλήµατα όρασης σε πολλές Ασιατικές χώρες να µπορούν να έχουν τα σχολικά τους βιβλία σε µπράιγ στο εγγύς µέλλον. Στο Βιετνάµ η πρόσβαση των ΑµΠΟ στη γραπτή πληροφορία είναι περιορισµένη και οι δηµόσιες βιβλιοθήκες διαθέτουν χαµηλούς προϋπολογισµούς, φτωχές εγκαταστάσεις και λιγοστούς πόρους, που τις εµποδίζουν να παρέχουν ευρείες υπηρεσίες πληροφόρησης στην κοινότητα τους. Παρόλα τα παραπάνω µειονεκτήµατα, από το 2004 οι δηµόσιες βιβλιοθήκες του Βιετνάµ έχουν σηµειώσει µεγάλη πρόοδο σε ό,τι αφορά την επέκταση των υπηρεσιών τους σε ΑµΠΟ. Η Γλασκώβη διαθέτει 36 βιβλιοθήκες και κέντρα µάθησης, εκ των οποίων η πλειοψηφία παρέχει ποικιλία τίτλων εναλλακτικής µορφής και είναι προσβάσιµη σε άτοµα µε κινητικές δυσκολίες. Η Ιαπωνική Ένωση για την Αποκατάσταση των ΑµεΑ (JSRPD) στις αρχές του 2000 εγκατέστησε επιτυχώς, στα πλαίσια κυβερνητικά χρηµατοδοτούµενου ερευνητικού προγράµµατος, το σύστηµα παραγωγής DAISY σε περίπου 90 βιβλιοθήκες για τυφλούς σε όλη την Ιαπωνία, µαζί µε τον απαραίτητο εξοπλισµό. Στις Κάτω Χώρες υπάρχουν πέντε οργανισµοί, νόµιµα αποκαλούµενοι ως «Βιβλιοθήκες για Τυφλούς» όπου τα ΑµΠΟ µπορούν να προµηθεύονται ειδικό υλικό προς ανάγνωση. Πέρα από τις βιβλιοθήκες για τυφλούς, υπάρχουν ωστόσο και εµπορικοί παραγωγοί βιβλίων µεγαλογράµµατης µορφής. Στην Κορέα οι υπηρεσίες πληροφόρησης για τυφλούς ανατρέχουν στο 1945, µε το δανεισµό βιβλίων σε τυφλούς φοιτητές σε ένα σχολείο τυφλών. Στην ουσία όµως οι υπηρεσίες αυτές ξεκίνησαν το 1969, όταν ένας ιδιώτης ίδρυσε µια µπράιγ

7 βιβλιοθήκη. Μετά το 1990 ο αριθµός των µπράιγ βιβλιοθηκών αυξήθηκε αξιοσηµείωτα και αυτή τη στιγµή αγγίζουν τις 34 σε εθνικό επίπεδο. Στη Μαλαισία οι υπηρεσίες βιβλιοθηκών για ΑµεΑ ανατρέχουν στα 1950, όταν η Μαλαισιανή Ένωση Τυφλών ίδρυσε µια µπράιγ δανειστική βιβλιοθήκη. Η βιβλιοθήκη αυτή διαθέτει περισσότερους από τίτλους µπράιγ και 450 εγγεγραµµένους χρήστες. Η Μαλαισία δεν διαθέτει νοµοθετική πρόβλεψη για τα ΑµεΑ, υπάρχουν όµως κάποιοι φορείς που συνηγορούν υπέρ της δράσης για την εξυπηρέτηση των ανάπηρων χρηστών. Στην Αιθιοπία, όπως και στα περισσότερα µέρη της Αφρικής, τα ποσοστά αναγνωστικού υλικού σε µπράιγ είναι ανεπαρκή, µε αποτέλεσµα οι τυφλοί να µην είχαν ποτέ ούτε έχουν την ευκαιρία να διαβάσουν µπράιγ υλικό που να έχει παραχθεί στη χώρα τους και συνεπώς, στην τοπική τους γλώσσα. Αυτό αναµφισβήτητα περιορίζει την έκθεση τους στη γενική πληροφορία και στις τρέχουσες εξελίξεις. Στην Αργεντινή, σύµφωνα µε έρευνα στην οποία συµµετείχαν 20 βιβλιοθήκες (εκ των 85 στις οποίες εστάλη ερωτηµατολόγιο), διαπιστώνεται πως η πρόσβαση των ΑµεΑ στο ιαδίκτυο είναι αδύνατη καθώς ένας µεγάλος αριθµός επαρχιακών βιβλιοθηκών για ΑµεΑ δεν διαθέτει ούτε τηλεφωνική γραµµή ούτε φαξ. Στην Ινδία, όπου υπάρχουν σχεδόν ΑµεΑ σε νεαρή ηλικία, τα ινστιτούτα δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης µεριµνούν ανεπαρκώς για τα εκπαιδευτικά δικαιώµατα των Ινδών ΑµεΑ. Τέλος, η λίστα των χωρών εκείνων που δεν διαθέτουν εθνική βιβλιοθήκη για τυφλούς είναι µακροσκελής µε χώρες όπως η Κένυα, η Κορέα, η Ελλάδα, κ.ο.κ. ιεθνή Ερευνητικά Προγράµµατα Στη συνέχεια, παρουσιάζονται µερικά από τα διεθνή ερευνητικά προγράµµατα τα οποία έχουν λάβει χώρα, προκειµένου να προαχθεί η πρόσβαση των ΑµεΑ στην πληροφορία (η λίστα µε τα προγράµµατα αυτά δεν είναι πλήρης, έχουν επιλεχθεί µερικά από τα πιο αντιπροσωπευτικά). Το Cantate (Computer Access to Notation and Text in Music Libraries) ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1995 και διήρκεσε 2 χρόνια, συντονιζόµενο από το SVB, τη δηµόσια βιβλιοθήκη του Amsterdam, το Πανεπιστήµιο του Bradford και το Shylock Progetti. Στόχος του ήταν να διερευνήσει την τρέχουσα κατάσταση των µουσικών βιβλιοθηκών και εκδοτών και να καταγράψει την έκταση στην οποία κωδικοποιείται η µουσική, ώστε να καταστήσει τη µουσική διαθέσιµη σε όλους, µέσα από οποιονδήποτε υπολογιστή συνδεδεµένο στο ιαδίκτυο. Το ebraille είναι ένα συνεργατικό πρόγραµµα, στο οποίο συµµετέχουν η Duxbury Systems Inc, το CNIB και το APH και το οποίο στοχεύει στη διανοµή µπράιγ µέσω ιαδικτύου. Το ebraille αναµένεται να φέρει επανάσταση στις βιβλιοθήκες διότι το συµβατικό µπράιγ δεν διανέµεται εύκολα λόγω χρόνου, χρηµάτων και απαιτούµενης εκπαίδευσης. Το MIRACLE (Music Information Resources Assisted Computer Library Exchange) στόχο είχε τη δηµιουργία µιας παγκόσµιας εικονικής βιβλιοθήκης µπράιγ µουσικής για τους τυφλούς µουσικούς και ενός κεντρικού καταλόγου µπράιγ µουσικών συνθέσεων. ιήρκεσε δυο χρόνια (01/99-01/01) και αναπτύχθηκε µε την προοπτική οι τυφλοί µουσικοί ανά τον κόσµο να µπορούν να αναζητούν µπράιγ µουσική. Μια από τις αποστολές του προγράµµατος ήταν η καταλογογράφηση, η ταξινόµηση, ο εναρµονισµός και η προτυποποίηση των βιβλιογραφικών πληροφοριών στα διασκορπισµένα αποθέµατα των βασικών προµηθευτών µπράιγ και

8 µουσικών παρτιτούρων της Ευρώπης. Συναφές µε τα παραπάνω και σχετικό µε µουσική είναι και το Talking Music πρόγραµµα. Το πρόγραµµα Multireader (A Multimodal Multimedia Navigation and Reading System) ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2001 και έληξε τον Ιανουάριο του Η µεθοδολογία του αποτέλεσε ένα εξαίρετο παράδειγµα προσέγγισης καθολικής σχεδίασης µε στόχο την κατανόηση των προβληµάτων πλοήγησης και χρήσης µεγάλων πολυµεσικών τεκµηρίων, όπως ηλεκτρονικά βιβλία. Επίσης, ασχολήθηκε µε τη σχεδίαση, υλοποίηση και αξιολόγηση ενός πρωτότυπου ηλεκτρονικού συστήµατος ανάγνωσης το οποίο θα συναντά τις ανάγκες των ΑµΠΟ και τέλος, τη συµµετοχή στην ανάπτυξη προτύπων για τεχνολογίες ηλεκτρονικών βιβλίων και πολυµέσων υπό τους όρους της χρηστικότητας και της προσβασιµότητας. Το Non-Visual Access to the Digital Library (NoVA), το οποίο έχει αναλάβει το CERLIM (Centre for Research in Library and Information Management) στο Manchester Metropolitan University, επεδίωξε να αυξήσει την κατανόηση για τη σειριακή αναζήτηση σε µη σειριακά ψηφιακά περιβάλλοντα βιβλιοθηκών, µε ιδιαίτερη έµφαση στην ανάκτηση της πληροφορίας από ΑµΠΟ. Στα πλαίσια του NoVA χρησιµοποιήθηκαν 20 άτοµα χωρίς µειονεξίες όρασης και 20 µε προβλήµατα, όπου έγινε συγκριτική ανάλυση µεταξύ τους. Το NoVA ουσιαστικά στηρίχθηκε στα αποτελέσµατα των εργασιών του προγράµµατος REVIEL. Μια άλλη ιδέα και υλοποίηση είναι το Telebook το οποίο ανέπτυξε η Κεντρική Βιβλιοθήκη για Τυφλούς του Ισραήλ. Επειδή η χρήση των υπολογιστών δεν είναι ακόµη διαδεδοµένη ενώ το τηλέφωνο είναι διαθέσιµο σε όλους, µε το Telebook ο χρήστης έχει πρόσβαση στον κατάλογο της βιβλιοθήκης µέσω τηλεφώνου από οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Το Web-4-all είναι µια καινοτόµος τεχνολογία που επιτρέπει στα ΑµεΑ να χρησιµοποιούν το ιαδίκτυο σε υπολογιστές δηµόσιας πρόσβασης. Όλοι οι χρήστες του Web-4-all λαµβάνουν µια «έξυπνη κάρτα» (στο µέγεθος της πιστωτικής), που περιέχει τις προσωπικές προτιµήσεις τους, όπως το κείµενο να διαβάζεται δυνατά, µεγενθυµένοι χαρακτήρες, κ.ά. Κάθε φορά που κάνουν log on στον υπολογιστή δηµόσιας πρόσβασης, οι χρήστες βάζουν απλά την κάρτα µέσα στον αναγνώστη και ο υπολογιστής προσαρµόζεται στις προτιµήσεις τους. Το Web-4-all είναι η πρώτη τεχνολογία αυτού του είδους, που µπορεί να «ανεβάζει» και να διαβάζει αυτόµατα τις προτιµήσεις του χρήστη. Επίλογος Σύµφωνα µε τα παραπάνω, οι βιβλιοθήκες µπορούν να συµβάλουν πολλαπλώς στη ζωή των ΑµεΑ εµπλουτίζοντας τις συλλογές τους µε υλικό εναλλακτικής µορφής, παρέχοντας υποστηρικτικές τεχνολογίες και τεχνογνωσία στα ΑµεΑ, προσαρµόζοντας τις υπηρεσίες πλαισιώνοντας τις µε κατάλληλη µεθοδολογία και εκπαιδευµένο προσωπικό, µε προσπελάσιµες κτιριακές και υλικοτεχνικές υποδοµές και µε εναλλακτικές µεθόδους διανοµής υπηρεσιών της βιβλιοθήκης, π.χ. να επισκέπτεται ο βιβλιοθηκονόµος το χρήστη µε αναπηρία στο νοσοκοµείο, στο κέντρο υγείας, κ.ο.κ. Αυτό που πρέπει πάνω από όλα να συνειδητοποιήσουν οι βιβλιοθηκονόµοι είναι πως η πληροφόρηση των ΑµεΑ αποτελεί υποχρέωση όλων και

9 όχι φιλανθρωπία, µιας και τα ΑµεΑ είναι υποκείµενα δικαιωµάτων και όχι αντικείµενα φιλανθρωπίας.

Ο Ρόλος των Βιβλιοθηκών στην Εκπαίδευση των ΑµεΑ: Ελληνική & ιεθνής Πραγµατικότητα. Άννα Κουλικούρδη Αρχειονόµος-Βιβλιοθηκονόµος

Ο Ρόλος των Βιβλιοθηκών στην Εκπαίδευση των ΑµεΑ: Ελληνική & ιεθνής Πραγµατικότητα. Άννα Κουλικούρδη Αρχειονόµος-Βιβλιοθηκονόµος Ο Ρόλος των Βιβλιοθηκών στην Εκπαίδευση των ΑµεΑ: Ελληνική & ιεθνής Πραγµατικότητα Εισαγωγή Άννα Κουλικούρδη Αρχειονόµος-Βιβλιοθηκονόµος Τα άτοµα µε αναπηρίες (ΑµεΑ) φέρουν πολλά χαρακτηριστικά πληροφοριακής

Διαβάστε περισσότερα

Άτοµα µε Αναπηρία(ΑµεΑ) & Βιβλιοθήκες. Κουλικούρδη Άννα akou@ait.edu.gr

Άτοµα µε Αναπηρία(ΑµεΑ) & Βιβλιοθήκες. Κουλικούρδη Άννα akou@ait.edu.gr Άτοµα µε Αναπηρία(ΑµεΑ) & Βιβλιοθήκες Κουλικούρδη Άννα akou@ait.edu.gr Ποια είναι τα Άτοµα µε Αναπηρία (ΑµεΑ); Η ορολογία της αναπηρίας διαφέρει από χώρα σε χώρα Τα ΑµεΑ περιλαµβάνουν άτοµα: Τυφλά & µε

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών για τυφλούς και άτομα με περιορισμένη όραση:

Υπηρεσίες Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών για τυφλούς και άτομα με περιορισμένη όραση: Υπηρεσίες Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών για τυφλούς και άτομα με περιορισμένη όραση: Η εμπειρία της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ACCELERATE Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες: ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για την προσβασιμότητα των τυφλών και των ατόμων με περιορισμένη όραση στους Δικτυακούς Τόπους των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών

Έρευνα για την προσβασιμότητα των τυφλών και των ατόμων με περιορισμένη όραση στους Δικτυακούς Τόπους των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Έρευνα για την προσβασιμότητα των τυφλών και των ατόμων με περιορισμένη όραση στους Δικτυακούς Τόπους των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Γαρουφάλλου Εμμανουήλ Κολοβού Ευαγγελία Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύτρια: Ελένη Παπαϊωάννου

Εκπαιδεύτρια: Ελένη Παπαϊωάννου Εκπαιδεύτρια: Ελένη Παπαϊωάννου Αρχές εκπαίδευσης ενηλίκων Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων Ο αποτελεσματικός εκπαιδευτής ενηλίκων Διάλειμμα Αποτελεσματική προετοιμασία μαθήματος στην ενήλικη εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984

Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984 ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης από το 1984 Γιώργος Χριστοδούλου Καθηγητής Εφαρμογών gchrist@libd.teithe.gr Βιβλιοθήκες σήμερα Το παραδοσιακό μοντέλο της

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα τηλε-πληροφοριών για συνεχή συλλογή, επεξεργασία, και διάδοση υλικού για κατάρτιση εκπαιδευτικών στην Ειδική Αγωγή

Σύστηµα τηλε-πληροφοριών για συνεχή συλλογή, επεξεργασία, και διάδοση υλικού για κατάρτιση εκπαιδευτικών στην Ειδική Αγωγή Σύστηµα τηλε-πληροφοριών για συνεχή συλλογή, επεξεργασία, και διάδοση υλικού για κατάρτιση εκπαιδευτικών στην Ειδική Αγωγή Ερωτήσεις για τη σχολική µονάδα Περιγραφικά στοιχεία της σχολικής Μονάδας A. Παιδαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Εύλογες προσαρμογές για την Απασχόληση Ανθρώπων με Αναπηρία

Εύλογες προσαρμογές για την Απασχόληση Ανθρώπων με Αναπηρία Εύλογες προσαρμογές για την Απασχόληση Ανθρώπων με Αναπηρία Εύλογες προσαρμογές Προσπελασιμότητα Σύμφωνα με το άρθρο 9 της Σύμβασης δικαιωμάτων των ανθρώπων με αναπηρία και η προσβασιμότητα ορίζεται ως:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #5: ΕΤΟΙΜΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Βερονίκης Σπύρος Τμήμα Αρχειονομίας- Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο spver@ionio.gr Stoica Adrian Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες και Φοιτητές με Αναπηρία (ΦμεΑ)

Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες και Φοιτητές με Αναπηρία (ΦμεΑ) Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες και Φοιτητές με Αναπηρία (ΦμεΑ) Άννα Κουλικούρδη, Athens Information Technology (AIT) Institute/ Βιβλιοθήκη Περίληψη Οι φοιτητές με αναπηρία (ΦμεΑ) αποτελούν μια από τις πολλές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Κατσούγκρη Αναστασία

Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Κατσούγκρη Αναστασία Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Κατσούγκρη Αναστασία akatsou0708@gmail.com Διαφοροποίηση στη διδασκαλία Προϋπόθεση για την συνεκπαίδευση Η προσαρμογή της διδασκαλίας για να ανταποκριθεί σε διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Τα περιεχόμενα του Οδηγού Τύφλωση και Εκπαίδευση Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας: Γενικές Αρχές και Προσεγγίσεις Η Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: 9.10.5 Ηλεκτρονικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο...

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... 1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... Οι Επιμορφωτικές Ανάγκες των Διοικητικών Υπαλλήλων των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: Μια Εμπειρική Διερεύνηση στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Υποστηριζόμενη Απασχόληση (εφεξής ΥπΑπ) έχει αναπτύξει έναν Κώδικα Δεοντολογίας, που περιλαμβάνει την αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ: Παιδιά με σύνδρομο ΝΤΑΟΥΝ (4ο μέρος)

ΕΡΕΥΝΑ: Παιδιά με σύνδρομο ΝΤΑΟΥΝ (4ο μέρος) ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ "Ι.Κ. ΒΕΛΛΙΔΗΣ" ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1995 Η πρώτη Ελληνική Εφημερίδα στο Internet Ρεπορτάζ ΕΡΕΥΝΑ: Παιδιά με σύνδρομο ΝΤΑΟΥΝ (4ο μέρος) Η αδυναμία τόσο του

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ικανότητες του γραμματισμού. Έτσι, οι μαθητές με αναπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση Ent-teach κεφαλαιο 3 - Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα απευθύνεται σε μαθητές από όλους

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου 2 3 Εισαγωγή για τον εκπαιδευτή του προσωπικού Εάν διαβάζετε το παρόν έγγραφο, υποθέτουµε ότι θα θέλατε να επιµορφώσετε τα µέλη του προσωπικού ενός σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

The IFLA Internet Manifesto. Η Διακήρυξη της IFLA για το Διαδίκτυο

The IFLA Internet Manifesto. Η Διακήρυξη της IFLA για το Διαδίκτυο The IFLA Internet Manifesto Translation in Greek Antonia Arahova Librarian National Library of Greece Institute for Democracy Konstantinos Karamanlis Η Διακήρυξη της IFLA για το Διαδίκτυο [Ελληνική Μετάφραση]

Διαβάστε περισσότερα

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία"

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία Newsletter No. 3 Α ρίλιος 2007 Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Έργο: "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία" Επιµέλεια: ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Παροχής Υπηρεσιών Προσβασιμότητας για Φοιτητές με Αναπηρία

Μοντέλο Παροχής Υπηρεσιών Προσβασιμότητας για Φοιτητές με Αναπηρία Μοντέλο Παροχής Υπηρεσιών Προσβασιμότητας για Φοιτητές με Αναπηρία το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Κουρουπέτρογλου Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μονάδα Προσβασιμότητας για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΡΟΣΩΠΟ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΟ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΓΗΣ.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΡΟΣΩΠΟ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΟ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. TELEPRESENCE ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΡΟΣΩΠΟ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΟ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Καθώς η σύγκλιση των επικοινωνιών ενώνει φωνή, δεδοµένα και video στο ίδιο δίκτυο, οι νέες τεχνολογίες επαναπροσδιορίζουν τους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Karina Riiskjaer Raun Mette Kliim-Due Betina Rasmussen Peder Esben Bilde Kirsten Caesar Petersen

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 Χρηματοπιστωτική εκπαίδευση: Τάσεις και προοπτικές Του Χρήστου Βλ. Γκόρτσου Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ 1. Το πλαίσιο αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η επιλογή της πολιτικής πρόσβασης είναι ένα διαφορετικό αλλά επίσης μεγάλο θέμα, που εξαρτάται από τους δυνατούς χειρισμούς.

Η επιλογή της πολιτικής πρόσβασης είναι ένα διαφορετικό αλλά επίσης μεγάλο θέμα, που εξαρτάται από τους δυνατούς χειρισμούς. Χειρισμός Πνευματικών Δικαιωμάτων σε Ψηφιακούς Πόρους Σαράντος Καπιδάκης, Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής Δημοσίευσης Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Περίληψη Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η αφορμή ( 1 ) Ήρθε η ώρα να παρουσιάσουν τις εργασίες τους. Η μια δεν ήξερε να βάλει το στικάκι στη θύρα, ενώ ο άλλος παιδευόταν να ανοίξει την

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: 9.10.5 Ηλεκτρονικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία.

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Ανάμεσα στους πολλούς ορισμούς της αναπηρίας διακρίνονται αυτοί που δίνουν έμφαση -στο φυσικό μειονέκτημα τουατόμουωςβιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία 1 4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία «Αν κρίνεις ένα ψάρι από την ικανότητά του να σκαρφαλώνει στα βουνά, θα περάσεις μια ζωή πιστεύοντας πως το ψάρι είναι ηλίθιο» έλεγε Αϊνστάιν και μ έκανε να σκεφτώ, πόσοι

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης Μαθησιακή υσκολία Στρατηγικές ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης να διδάξει στους µαθητές τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Α. Γενικά Στοιχεία. 1. Παρακαλώ προσδιορίστε το φύλο σας. Άνδρας... (01) Γυναίκα... (02) 18 24... (01) 25 29... (02) 30 34... (03) 35 39...

Α. Γενικά Στοιχεία. 1. Παρακαλώ προσδιορίστε το φύλο σας. Άνδρας... (01) Γυναίκα... (02) 18 24... (01) 25 29... (02) 30 34... (03) 35 39... Γ Ε Ω Π Ο Ν Ι Κ Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Α Θ Η Ν Ω Ν Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης Ι ε ρ ά Ο δ ό ς 75 Β ο τ α ν ι κ ό ς 118 55 Α θ ή ν α Πληροφορίες: Δέσποινα Ξανθοπούλου τηλ.: 210 529 4273, 210

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές 1 Εισαγωγή Οι σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (Information and Communication Technology, I.C.T.) καθώς και οι ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: Β Δηµοτικό Σχολείο Λατσιών (Κ.Β ) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αριθµός µαθητών/τριών: 127 Αριθµός εκπαιδευτικών: 15 Συνδετικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ & ΚΕΝΤΡΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ & ΚΕΝΤΡΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ & ΚΕΝΤΡΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Έργο ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ: «Αναβάθμιση & Διεύρυνση των πληροφοριακών υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας» ΗΜΕΡΙΔΑ: Οι ελληνικές ακαδημαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Στο τέλος του 1999, ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός ξεκίνησε ένα σηµαντικό πρόγραµµα έρευνας στο θέµα

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Βρίσκεται σε αρχικό στάδιο αναπτυχθεί

Βρίσκεται σε αρχικό στάδιο αναπτυχθεί ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Σε κάθε σειρά, παρακαλούμε όπως υπογραμμίσετε (highlight) το κείμενο που πλησιάζει περισσότερο στο να περιγράψει την κατάσταση στο σχολείο σας, όσον αφορά στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1)

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Αντώνης Κ. Τραυλός (B.A., M.A., Ph.D.) Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Αθλητισμού Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 1 ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Οι μεταπτυχιακοί/ες φοιτητές/τριες θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες για Φοιτητές µε Προβλήµατα Όρασης

Υπηρεσίες για Φοιτητές µε Προβλήµατα Όρασης Υπηρεσίες για Φοιτητές µε Προβλήµατα Όρασης Η Βιβλιοθήκη Πανεπιστηµίου Κύπρου, έχει ως στόχο να κάνει όλες τις υπηρεσίες και τις πηγές της προσβάσιµες σε όλους τους χρήστες της. Προσπαθεί να προβλέψει

Διαβάστε περισσότερα

Τέλης Τύμπας (Πανεπιστήμιο Αθηνών, Swedish Institute for Disability Research; tympas@phs.uoa.gr)

Τέλης Τύμπας (Πανεπιστήμιο Αθηνών, Swedish Institute for Disability Research; tympas@phs.uoa.gr) Εισήγηση στην Ημερίδα Η Πολιτική για την Αναπηρία, Η Αναπηρία για την Πολιτική που συνδιοργάνωσε η ευρωβουλευτίνα του ΣΥΡΙΖΑ Κωνσταντίνα Κούνεβα, το Τμήμα ΑΜΕΑ του ΣΥΡΙΖΑ και το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ EL Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Εισαγωγή Η αξιολόγηση στη συνεκπαίδευση αποτελεί μια προσέγγιση της αξιολόγησης στο πλαίσιο της γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Γιάννη Οικονόμου σε συνέδριο της ΕΕΤΤ για το ευρυζωνικό δίκτυο Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί φίλοι Με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση της ΕΕΤΤ, για να συμμετάσχω στο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Η Βιβλιοθήκη του Α.Τ.Ε.Ι.Θ

Η Βιβλιοθήκη του Α.Τ.Ε.Ι.Θ Η Βιβλιοθήκη του Α.Τ.Ε.Ι.Θ Ένα μοντέλο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηστών για πληροφόρηση Προϋπολογισμός: 2.013.363 Μερσίνη Μορελέλη-Κακούρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Προσβασιμότητα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Προσβασιμότητα Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Άννα Κεφάλα 1 Χρηματοδότηση Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 ΟΔΗΓΌΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΉ. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti ΙΤΑΛΊΑ

Ενότητα 3 ΟΔΗΓΌΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΉ. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti ΙΤΑΛΊΑ Ενότητα 3 ΟΔΗΓΌΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΉ Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti ΙΤΑΛΊΑ Το Έργο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ικαίωµα στη ενεργό ζωή: Υποστηρικτική Τεχνολογία και Εναλλακτική Επικοινωνία

ικαίωµα στη ενεργό ζωή: Υποστηρικτική Τεχνολογία και Εναλλακτική Επικοινωνία ικαίωµα στη ενεργό ζωή: Υποστηρικτική Τεχνολογία και Εναλλακτική Επικοινωνία Τεχνολογική Επανάσταση Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας φέρνει συνεχείς αλλαγές στην καθηµερινότητα Όµως ένα µεγάλο ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Εμμανουήλ Γαρουφάλλου

Δρ. Εμμανουήλ Γαρουφάλλου Δια Βίου Μάθηση και Δημόσιες Βιβλιοθήκες: το Πρόγραμμα ENTITLE (Europe s New libraries Together In Transversal Learning Environments) Δρ. Εμμανουήλ Γαρουφάλλου garoufallou@yahoo.co.uk, mgarou@libd.teithe.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δηµόσια σχολεία οποιασδήποτε βαθµίδας.

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία

Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία Κείμενο Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία - 16540 Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Βάσει Ομάδων στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες: Μια πρώτη προσέγγιση

Διοίκηση Βάσει Ομάδων στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες: Μια πρώτη προσέγγιση Διοίκηση Βάσει Ομάδων στις Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες: Μια πρώτη προσέγγιση Ιφ. Βαρδακώστα Bιβλιοθηκονόμος,Msc Υπεύθυνη Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης Χαροκοπείου Πανεπιστημίου ifigenia@hua.gr

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Η διπλωµατική εργασία στο τµήµα μηχανικών σχεδίασης προϊόντων και συστημάτων Η ιπλωµατική Εργασία ( Ε) εκπονείται από τους τελειόφοιτους του Τμήματος προκειμένου να αποκτήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Στην πράξη ουσιαστικά αντικαθιστά τον παραδοσιακό κατάλογο μιάς Βιβλιοθήκης με όλα τα παραπάνω πλεονεκτήματα.

Στην πράξη ουσιαστικά αντικαθιστά τον παραδοσιακό κατάλογο μιάς Βιβλιοθήκης με όλα τα παραπάνω πλεονεκτήματα. 1 Λειτουργία και χρήση του καταλόγου OPAC. Η Κεντρική Βιβλιοθήκη της Θεολογικής Σχολής μέσα στα πλαίσια που καθορίζει το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και προσπαθώντας να ανταποκριθεί στις

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Μάρτιος 2013 Μάιος 2013 Όνομα : Παπαχριστόπουλος Λεωνίδας

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Μάρτιος 2013 Μάιος 2013 Όνομα : Παπαχριστόπουλος Λεωνίδας Στο πλαίσιο της πράξης «Αναβάθμιση και Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης του Παντείου Πανεπιστημίου». Η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

*******************************************************

******************************************************* ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΠΛΗΡΩΣΗ ΚΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 1η: Εισαγωγή, Έννοιες, Ορισμοί Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης.

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Έκθεση για την Εκπαιδευτική Επίσκεψη στον Ναό του Επίκουρου Απόλλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3

Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3 Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3 3.1 Τo διαδίκτυο ως πηγή πληροφοριών 3.2 Αξιοποίηση- αξιολόγηση ιστοσελίδων, ιστοχώρων και πυλών 3.3 Σχεδίαση μαθημάτων με τη χρήση του διαδικτύου To Διαδίκτυο ως πηγή πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. Αικατερίνη Καραγιάννη Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να γιορτάσουμε την επέτειο των 100 χρόνων από την ίδρυση της Οδοντιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκσυγχρονισμός Βιβλιοθηκών Πανεπιστημίου Αθηνών: έργο και προοπτική

Εκσυγχρονισμός Βιβλιοθηκών Πανεπιστημίου Αθηνών: έργο και προοπτική ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 299 Εκσυγχρονισμός Βιβλιοθηκών Πανεπιστημίου Αθηνών: έργο και προοπτική Ο Κωνσταντίνος Βουδούρης ι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες αποτελούν τις πλέον ζωτικές μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή]

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] 41 Διαγώνισµα 121 Κριτική Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] Η αξιολόγηση των µαθητών στο σχολείο είναι µια διαδικασία στενά συνυφασµένη µε τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση µε τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ, ΑΡΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ, ΑΡΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ, ΑΡΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής 1 Αριθμ. πρωτ. 1668, Πράξη 39/29-09-2016/ΙΕΠ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΤΟΥ 2 ου ΤΕΕ Ν.ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΑΞΗ 2Π

ΤΗΛΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΤΟΥ 2 ου ΤΕΕ Ν.ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΑΞΗ 2Π ΤΗΛΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΤΟΥ 2 ου ΤΕΕ Ν.ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΑΞΗ 2Π Εργασία του µαθητή Μελίδη Λουκά ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Περιεχόµενα 2 Πρόλογος. 3 Γενικά Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. Την παρουσίαση του ελληνικού προτύπου ΕΛΟΤ 1452 για τη διαχείριση της ποιότητας εμπορικών καταστημάτων,

1. Την παρουσίαση του ελληνικού προτύπου ΕΛΟΤ 1452 για τη διαχείριση της ποιότητας εμπορικών καταστημάτων, Εκδήλωση για Πρότυπο ποιότητας για εμπορικά καταστήματα Νέες εκδόσεις προτύπων συστημάτων διαχείρισης αίθουσα Εμπορικού και Εισαγωγικού Συλλόγου Πατρών πλ. Γεωργίου Α 25, ΠΑΤΡΑ Τετάρτη, 25 Νοεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» των Αξόνων

ΠΡΑΞΗ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» των Αξόνων ΠΡΑΞΗ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» των Αξόνων Προτεραιότητας 1,2 & 3 του Επιχειρησιακού Προγράμματος«Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση Πληροφορίας. Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς. Διάλεξη #01

Ανάκτηση Πληροφορίας. Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς. Διάλεξη #01 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ανάκτηση Πληροφορίας Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς fmylonas@ionio.gr Διάλεξη #01 Διαδικαστικά μαθήματος Εισαγωγικές έννοιες & Ορισμοί Συστήματα ανάκτησης πληροφορίας 1

Διαβάστε περισσότερα