Λαϊκή παράδοση και εκπαίδευση: Γέφυρα επικοινωνίας στις προκλήσεις των θεσµικών αλλαγών. Η περίπτωση της Κύπρου. Στέλλα Αλεξίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λαϊκή παράδοση και εκπαίδευση: Γέφυρα επικοινωνίας στις προκλήσεις των θεσµικών αλλαγών. Η περίπτωση της Κύπρου. Στέλλα Αλεξίου"

Transcript

1 Λαϊκή παράδοση και εκπαίδευση: Γέφυρα επικοινωνίας στις προκλήσεις των θεσµικών αλλαγών. Η περίπτωση της Κύπρου. Στέλλα Αλεξίου Ἐξύπνουν πού τό χάραµαν ποὔθεν νά πᾶ νά µπλίσω, τζιαί δέν ἐβάσταχνα ποττέ χωρίς να τραουδήσω... Βασίλης Μιχαηλίδης Είναι ευρέως αποδεκτό πως η πρόσφατη κρίση που υπέστη το οικονοµικό σύστηµα της Κύπρου, µε την κατάρρευση του τραπεζικού συστήµατος τον Μάρτιο του 2013, δεν έχει αφήσει ανεπηρέαστο κανένα τοµέα της κυπριακής κοινωνίας συµπεριλαµβανοµένου και της εκπαίδευσης. Οι περικοπές στους µισθούς των εκπαιδευτικών και η µείωση της χρηµατοδότησης από το κράτος στους τοµείς που αφορούν την ανάπτυξη προγραµµάτων επιµόρφωσης των λειτουργών της παιδείας, τον εµπλουτισµό των σχολικών εγκαταστάσεων µε σύγχρονα εποπτικά µέσα για την καλύτερη και αποδοτικότερη προσφορά του µαθήµατος και η γενικότερη οικονοµική στενότητα, αποτελούν απτές αποδείξεις ότι η παιδαγωγική αποκτά από εδώ και στο εξής ένα καινούριο νόηµα και µια νέα δυναµική, της ευαισθητοποίησης και της συνειδητοποίησης. Κάτω από τις δεδοµένες συνθήκες της οικονοµικής κρίσης και της αβεβαιότητας για το αύριο, η παιδαγωγική έχει καθήκον να δηµιουργήσει µαθητές οι οποίοι θα έχουν εφόδιο τους την κριτική σκέψη, θα µπορούν να σκέφτονται, να συνειδητοποιούν και να αντιµετωπίζουν τον κόσµο µέσα από τις εµπειρίες που τους έχουν προσφερθεί. 1 Στη σηµερινή εποχή έχουν αλλάξει οι αντιλήψεις για το πώς µεγαλώνει ένα παιδί και ο ρόλος του ενήλικα στο δύσκολο αυτό εγχείρηµα αποκτά βαρύνουσα σηµασία. Αντικείµενο της ανακοίνωσής µου, είναι η διερεύνηση του τρόπου µε τον Στέλλα Αλεξίου Υποψήφια Διδάκτωρ Νεοελληνικής Τµήµα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήµιο Κύπρου. Η συµµετοχή µε ανακοίνωση στο Ε Πανευρωπαϊκό Συνέδριο της ΕΕΝΣ πραγµατοποιήθηκε µε την οικονοµική υποστήριξη του Πανεπιστηµίου Κύπρου. 1 Περιγραφική ανάλυση της έκρυθµης οικονοµικής κατάστασης σε σχέση µε την παιδαγωγική, παρέθεσα σε ανακοίνωση στο 12το Συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου, τον Ιούνιο του 2012, βλ. Αλεξίου, Σ., «Στάσεις και πεποιθήσεις Κυπρίων Εκπαιδευτικών στο θέµα της οικονοµικής κρίσης. Μια ποιοτική προσέγγιση», 12το Παγκύπριο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου: «Η κρίση και ο ρόλος της Παιδαγωγικής: Θεσµοί, Αξίες, Κοινωνίας», Λευκωσία 8-9 Ιουνίου 2012, Πρακτικά Συνεδρίου, (διαδικτυακά: syxronathemata.html ). Ο αναγνώστης θα πρέπει να λάβει υπόψη ότι η εργασία εκφωνήθηκε µε βάση τις πληροφορίες και τα δεδοµένα που υπήρχαν εκείνη την εποχή. Ωστόσο, δεν πραγµατοποιήθηκε διεξοδικότερη εξέταση του θέµατος µετά το «κούρεµα» των τραπεζικών καταθέσεων, τον Μάρτιο του 2013, κατάσταση η οποία άλλαξε το σκηνικό στην οικονοµία της Κύπρου.

2 οποίον η λαϊκή παράδοση ειδικότερα η αξιοποίηση των γραπτών της κειµένων, µπορεί να αποτελέσει γέφυρα επικοινωνίας στις προκλήσεις που έχει να αντιµετωπίσει τόσο το εκπαιδευτικό σύστηµα όσο και η κοινωνία γενικότερα, εστιάζοντας ειδικά στη λαϊκή παράδοση της Κύπρου. 2 Σύµφωνα µε την οµάδα σύνταξης του νέου εγχειρίδιου Κειµένων Λογοτεχνίας Α Γυµνασίου της Κύπρου, (Αθανασοπούλου & Βουτουρής) διαπιστώνεται πως το γεγονός ότι: «η λαϊκή παράδοση όσο πάει και χάνεται, καθιστά κρίσιµη τη διάσωσή της στη διδασκαλία του µαθήµατος, αφού πέρα από το καθαρά γνωστικό της περιεχόµενο, φέρει και σηµαντικό αξιακό περιεχόµενο για τη νέα γενιά σε ό,τι αφορά ζητήµατα ταυτότητας και ιστορικο πολιτισµικής µνήµης. (Ο λόγος ανάγκη της ψυχής, Λευκωσία, 2011). Το αξιακό περιεχόµενο µπορεί να αρχίσει να διοχετεύεται στην παιδική ηλικία από το οικογενειακό περιβάλλον (πρωτογενής γνώση), ενώ η εξειδικευµένη µπορεί να κατοχυρωθεί σε µεγαλύτερη ηλικία µε τη βοήθεια του ειδικού δηλαδή του εκπαιδευτικού (δευτερογενής γνώση). Εστιάζοντας αρχικά στην πρωτογενή γνώση ο ρόλος του γονέα κρίνεται απαραίτητος ως προς την υγιή ανάπτυξη του παιδιού. Προτείνονται από την έρευνα, δύο τύποι προσέγγισης που αφορούν την ανατροφή και την κοινωνικοποίηση 3 του (Blackledge & Hunt, 1995). Εκ πρώτης, υπάρχουν γονείς οι οποίοι υιοθετούν µια προσωπική στάση ως προς το µεγάλωµα των παιδιών τους. Σ αυτήν την 2 Ευχαριστώ και από εδώ, τον Καθηγητή µου Μιχάλη Πιερή, για τις σηµαντικές βιβλιογραφικές του υποδείξεις όταν πρωτοξεκίνησα να ανακαλύπτω, τον πλούτο της κυπριακής παράδοσης καθώς και για το ότι µε βοήθησε να αποσαφηνίσω θέµατα και όρους που σχετίζονται µ αυτήν. 3 Η κοινωνικοποίηση του παιδιού στο οικογενειακό περιβάλλον έχει τις ρίζες της στην ψυχοκοινωνική σχέση που αναπτύσσεται ανάµεσα στους γονείς και τα παιδιά. Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες ψυχοκοινωνικών σχέσεων γονέων παιδιού, οι οποίες εντάσσονται στους εξής κύκλους γονικής στάσης - συµπεριφοράς: οι υπερ-προστατευτικοί γονείς, οι δηµοκρατικοί και οι συνεργατικοί γονείς, οι αυταρχικοί και φλεγµατικοί (Πυργιωτάκης 2005, 60). Οι επιπτώσεις της καθεµιάς διαµορφώνει ανάλογα την προσωπικότητα του παιδιού. Όσον αφορά την απόδοση του όρου της κοινωνικοποίησης, του περιεχοµένου και της σχέσης του µε την παιδαγωγική παραθέτω ενδεικτικά τις εξής µελέτες, τις οποίες µπορεί ο αναγνώστης να συµβουλευθεί, αποδεσµεύοντάς µε από το πολλά υποσχόµενο της ανακοίνωσής µου: Πυργιωτάκης, Ι. Ε: Κοινωνικοποίηση και Εκπαιδευτικές Ανισότητες, Αθήνα Γρηγόρη 2005, Περσιάνης, Π., Κουτσελίνη Μ., Κεφάλα Μ.: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, Λευκωσία Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 1992, Βlackledge D. & Barry H.: Sociological Interpretations of Education, London New York Routledge 1995 {για την ελληνική: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, µετάφραση Μ. Δεληγιάννη, Αθήνα Έκφραση}, Μυλωνάς Θ.: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (Συµβολές), Αθήνα Βιβλιοθήκη Κοινωνικής Επιστήµης και Κοινωνικής Πολιτικής 1998.

3 κατηγορία διακρίνονται οι ενήλικες, οι οποίοι είναι ευαίσθητοι στις αλλαγές που υφίσταται το παιδί και στη συνέχεια µε την ανάπτυξη του, τροποποιούν τις απαιτήσεις και τις προσδοκίες τους. Σ αυτού του είδους προσέγγισης το παιδί κατανοεί πως τα διάφορα στάδια της ζωής του συγγενεύουν και το ένα στάδιο διαδέχεται οµαλά το άλλο χάρη στον τρόπο µε τον οποίο το έχουν αντιµετωπίσει οι ίδιοι οι γονείς. Άλλοι γονείς υιοθετούν µια συµπεριφορά στην οποία οι απαιτήσεις που έχουν από το παιδί σχετίζονται µε το φύλο, την ηλικία ακόµη και την κοινωνική θέση του παιδιού µε αποτέλεσµα το παιδί να εκλαµβάνει πως αυτό που απαιτείται από το ίδιο εξαρτάται από παράγοντες τους οποίους δεν µπορεί να ελέγξει. Αντιθέτως µε την προσωπική προσέγγιση στην επικεντρωµένη στη θέση οικογενειακή κοινωνικοποίηση το παιδί µαθαίνει πως τα στάδια της ζωής είναι ξεχωριστά µεταξύ τους και δεν συγγενεύουν (Blackledge & Hunt, 1995). Πολυπλοκότερη, είναι η δράση του γονέα, όσον αφορά το στάδιο κοινωνικοποίησης λόγω του ότι εφοδιάζει το παιδί µε αξίες, νόρµες, τρόπο σκέψης αλλά και αντίληψης. Ο Bourdieu αναφέρει πως ιδιαίτερη σηµασία έχουν τα masterpatterns τα κύρια πρότυπα «και η σχέση µε τη γλώσσα και την κουλτούρα που επίσης αποκτώνται κατά την κοινωνικοποίηση» (Blackledge & Hunt 1995, 226). Αποκτώντας τα κύρια πρότυπα της σκέψης ή και της οµιλίας είναι λες και δίνονται στο παιδί οι βασικοί κανόνες ενός παιχνιδιού, σαν σχεδιαγράµµατα τα οποία προσφέρουν στο άτοµο την ευκαιρία να δώσει µορφή στην πραγµατικότητά του (Blackledge & Hunt, 1995). Βαρύνουσα σηµασία για την οργάνωση της σκέψης µας έχει η γλώσσα. Κατά τον Bourdieu οι διάφορες τάξεις έχουν τις δικές τους διαφορετικές γλώσσες και η εκπαίδευση τη δική της. Στο εισαγωγικό σηµείωµα, θέλησα αφ ενός να κάνω µια νύξη για τον ρόλο τον οποίο διαδραµατίζει ο ενήλικας (γονέας) όσον αφορά τον τρόπο προσέγγισης της ανατροφής του παιδιού και αφ ετέρου, να τονίσω την αναγκαιότητα της κοινωνικοποίησης του µέσω της απόκτησης των κυρίων προτύπων της σκέψης δηλαδή και της οµιλίας.

4 Αναφορικά στη δευτερογενή γνώση το εκπαιδευτικό σύστηµα έχει ως κύρια λειτουργία του όχι µόνο τη µεταφορά γνώσης αλλά η δράση του επεκτείνεται ως µηχανισµός επιλογής και νοµιµοποίησης κοινωνικών ανισοτήτων (Blackledge & Hunt, 1995). Συνεπώς, ο ρόλος του «ενήλικα» στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού συστήµατος, θεωρείται εξίσου σηµαντικός µιας και η προσωπικότητα του παιδαγωγού καθώς και το κύρος του λειτουργούν ως πρότυπο στους µαθητές. Το παιδαγωγικό κύρος προέρχεται, όπως υπογραµµίζει ο Ματσαγγούρας (2003) από τέσσερις πηγές: (α) από το γνήσιο ενδιαφέρον και την αφοσίωση του εκπαιδευτικού και το γνήσιο ενδιαφέρον του προς τους µαθητές του 4 (β) από την εξειδικευµένη γνώση που κατέχει ως ειδικός της εκπαίδευσης (γ) από την εξουσία του εκπαιδευτικού από τη θέση, την οποία κατέχει στο σχολικό σύστηµα και τα δικαιώµατά του που απορρέουν από αυτήν και (δ) από τη δυνατότητα που έχει να αξιοποιεί το σύστηµα αµοιβών και ποινών. Στο σηµείο αυτό θα αναφερθούµε στα «χαρακτηριστικά» της ανθρώπινης προσωπικότητας, όπως αυτά περιγράφονται από τον Catell. O παιδαγωγός, γνωρίζοντας τα «χαρακτηριστικά» του παιδιού µπορεί ευκολότερα να διεισδύσει στην προσωπικότητά και να ανακαλύψει τα ταλέντα του, τις δεξιότητες του, τη συναισθηµατική του ζωή και µπορεί να τα µυήσει σε θέµατα πρωτοβουλίας και αποφασιστικότητας. Κατά τον Catell, τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά διακρίνονται σε δύο µεγάλες κατηγορίες: (α) στα χαρακτηριστικά των ικανοτήτων (ability traits), τα οποία αντιστοιχούν στις δεξιότητες που επιτρέπουν στο άτοµο να λειτουργεί αποτελεσµατικά για παράδειγµα η ευφυΐα, τα χαρακτηριστικά της ιδιοσυγκρασίας (temperament traits), που αναφέρονται στη συναισθηµατική ζωή του ανθρώπου και τους τρόπους συµπεριφοράς και τα δυναµικά χαρακτηριστικά (dymanic traits), τα οποία συνδέονται µε τις προσπάθειες και τα κίνητρα στη ζωή του ανθρώπου και τα είδη των στόχων του. Στη δεύτερη κατηγορία, εντάσσονται τα επιφανειακά (surface traits) και τα πηγαία χαρακτηριστικά (source traits) (Lawrence κ. ά 2001,327). Τα χαρακτηριστικά της πρώτης κατηγορίας δηλαδή των ικανοτήτων, της ιδιοσυγκρασίας 4 Ο παιδαγωγός ως λειτουργός της παιδείας και ως σύµβουλος καθοδηγητής, οφείλει να γνωρίζει τα θετικά αισθήµατα (στοργή, αγάπη, αποδοχή, φιλία, αλληλεγγύη, σεβασµό, κατανόηση, συµπάθεια, συµπόνια) και τα αρνητικά αισθήµατα (ζήλια, θυµό, οργή, επιθετικότητα, εκδικητικότητα, αγανάκτηση, αποστροφή) µιας και σ αυτά θα εργαστεί είτε για την καλλιέργειά τους (των θετικών) είτε για την προσπέλασή τους (των αρνητικών) (Κακαβούλης, 1997). Σε µια σχολική τάξη, στην οποία τα παιδιά εκφράζουν διάφορες συµπεριφορές ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να µπορέσει να αναπτύξει τα θετικά αισθήµατα και πάνω σ αυτά να εργαστεί για την ολοκλήρωση των επιθυµητών στόχων του εκάστοτε αναλυτικού προγράµµατος.

5 και τα δυναµικά θεωρούνται πως καταλαµβάνουν τα κυριότερα σταθερά στοιχεία της προσωπικότητας. Επικεντρώνοντας τώρα, στον τίτλο της σηµερινής µου εισήγησης, θα προσπαθήσω να αποδείξω πως η λαϊκή παράδοση, ως ένα σύστηµα αξιών και γραπτών κειµένων, µπορεί έµπρακτα να βοηθήσει το άτοµο στην παιδική του ηλικία να προωθήσει τη σκέψη του επιτυγχάνοντας την υγιή ανάπτυξή του καθώς και τη µετέπειτα κοινωνική του δράση µε απόληξη τον περιορισµό της εξάπλωσης της σχολικής παραβατικότητας, της αντικοινωνικής συµπεριφοράς, της περιθωριοποίησης, της αλόγιστης χρήσης του διαδικτύου καθώς και άλλων προβληµάτων που απασχολούν την παιδική - εφηβική ηλικία. Οι γονείς υιοθετώντας την «προσωπική προσέγγιση», η οποία προτείνεται από τον Berstain και κατά την άποψη µου αποτελεί ναυαγοσωστική επέµβαση της όλης δράσης τους, µπορούν να αναπτύξουν µε τη διήγηση των λαϊκών µύθων και των παραµυθιών το γλωσσικό ένστικτο των παιδιών τους, τα οποία θα εφοδιάσουν τα κύρια πρότυπα της σκέψης και της οµιλίας. Οι λαϊκοί µύθοι συµπυκνώνουν τη λαϊκή θυµοσοφία, τη σοφία που προέρχεται από την εµπειρία της ζωής έχοντας στο τέλος το επιµύθιο, το οποίο λειτουργεί ως δίδαγµα ενώ το παραµύθι µπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά και ανέξοδα βοηθώντας το παιδί να ξεπεράσει τους πανάρχαιους φόβους του ανθρώπου (Ο Λόγος Ανάγκη της Ψυχής 2011, 102). Κατ αυτόν τον τρόπον ο λαϊκός µύθος λειτουργεί ως δίδαγµα, ενώ το παραµύθι ως βασικό στοιχείο τέρψης του ακροατή στην δική µας περίπτωση του παιδιού. Η αφήγηση τους, συµβάλλει στην κοινωνικοποίησή του µέσα στην ίδια την οικογένεια και το περιεχόµενο των εν λόγω αφηγήσεων µπορεί να κατοχυρώσει στην πρώτη ηλικία τη θετική αυτοαντίληψη του παιδιού χωρίς να στερείται προσοχής και αγάπης (Ματσαγγούρας, 2003).

6 Επιπροσθέτως, τα δηµοτικά τραγούδια, τα οποία µετέφερε από στόµα σε στόµα η ανώνυµη λαϊκή φωνή, αποτελούν µια άλλη µεγάλη κατηγορία γραπτών κειµένων τα οποία διέπονται από εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Στην Κύπρο µεγάλη διάδοση πήρε καθώς φαίνεται το δηµοτικό τραγούδι, του «Γιοφυριού της Άρτας». Παρόλο που η κυπριακή παραλλαγή, φέρει διαφορετικό τίτλο, «Το τραούδιν της Μαρουλλούς», εν τούτοις το περιεχόµενό του παραπέµπει στο εν λόγω δηµοτικό τραγούδι. 5 ΤΟ ΤΡΑΟΥΔΙΝ ΤΗΣ ΜΑΡΟΥΛΛΟΥΣ 6 Πάνω στες πέντε γεµωσιές, πάνω στες πέντε στράτες, γιοφύριν εν που χτίζετουν µε δώδεκα καµάρες. Οληµερίς εχτίζασιν, την νύχταν εχαλούσαν, γιοφύριν για να στερκωθεί ποττέ δεν εµπορούσαν. Παν τζαι λαλούν της Μαρουλλούς θκυό λόγια πικραµµένα, 5 θκυό λόγια κακορίζικα τζαι παραπονεµένα: -Έλα να πάµεν, Μαρουλλού, τζι ο µάστορας σε θέλει. -Τζι είντα µε θέλ ο µάστορας τζι είντα ν η προσταή του; Ο µάστορας εσκέφτηκεν τζι είπεν για να το χτίσει, µα πήαν άλλοι τζι είπαν του γαίµαν να το ποτίσει. 10 Εσκέφτηκεν τζι ο µάστορας στην σκέψην του τζαι λέει: - Αν βάλω την µανούλλαν µου, µανούλλαν δεν ι-βρίσκω τζι αν βάλω που τ αδέρκια µου, αδέρκια δεν ι-βρίσκω τζι αν βάλω την καλλίτσαν µου, καλλύττερην ι-βρίσκω. Μες στον αλακατόλακκον ππέφτει η αρραώνα 15 τζι είπα της: - Άτε, Μαρουλλού, κατέβα να την βκάλεις. 5 Βλ. τις τοπικές συλλογές: Γ. Λουκά (1874), Φιλολογικαί επισκέψεις εν τω βίω των νεωτέρων Κυπρίων µνηµείων των αρχαίων, τόµ. Α, [ανατύπωση Λευκωσία: 1974]. Α. Σακελλάριου (1891), «Δηµώδη Κυπριακά Άσµατα», στου ιδίου Τα Κυπριακά, τόµ. Β, Αθήναις, Θ. Καλλίνικος (1951), Κυπριακή Λαϊκή Μούσα, Λευκωσία. Ν. Κληρίδης (1968), Κυπριακά δηµοτικά τραγούδια, τόµ. Β, Λευκωσία, Παπαδοπούλλου Θ. (1975), Δηµώδη Κυπριακά Άσµατα εξ Ανεκδότων Συλλογών του ΙΘ Αιώνος, Δηµοσιεύµατα του Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, Λευκωσία, Κιτροµηλίδης Μ. Ι. (1992), Κυπριακά Δηµοτικά τραγούδια, εισαγωγή επιµέλεια Μάγδα Μ. Κιτροµηλίδου, Ίδρυµα Α. Γ. Λεβέντη, Αθήνα. 6 Κύπρος Δηµοτική Μουσική 1988, 49.

7 Κατέβηκεν τζι η Μαρουλλού, η πολλοπικραµµένη. -Ασκόπ ασκόπα, Μαρουλλού, να βρεις την αρραώνα. Σκοπά πο τζει, σκοπά πο δα, βρίσκει σέρκα του δράκου: -Έβκαρ µε πάνω, µάστορα, τζι εννά µε φα ο δράκος Για τζείνον σε κατέβασα, για να σε φα ο δράκος. για να µπορήσω, Μαρουλλού, γιοφύριν για να χτίσω. - Έβκαρ µε πάνω, µάστορα, τζι έχω ψουµνιά στην λούραν. - Εσού τα ζυµοδκιάρτησες τζι άλλ εννά τα φουρνίσει. - Έφκαρ µε πάνω, µάστορα, τζι έχω µωρόν στην κούνιαν Εσού εν που το γέννησες τζι άλλ εννά τ αναγιώσει. - Ανάθθεµάν σε, µάνα µου, την ώρα που µε γέννας. Τρεις κόρες που τες έκαµες χτίζουν τζι οι τρεις καµάραν. Η µια χτισεν τον Γαλατάν τζι η άλλη τον Ευφράτην τζι η κόρη σου η Μαρουλλού της Άρτας το γιοφύριν. 30 Στο συγκεκριµένο άσµα, αναδεικνύονται τα στοιχεία εκείνα τα οποία συνθέτουν µε άρτιο τρόπο ένα αισθητικό υπόβαθρο που αδιαµφισβήτητα µπορεί να εφοδιάσει το παιδί µε ήθος και αξίες. Αναφέρω ενδεικτικά πως: η γυναικεία φιγούρα που επικρατεί στο δηµοτικό αυτό άσµα µπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως «αρίστη», τρέφει βαθιά αγάπη για το σύζυγό της και µε προθυµία δεν διστάζει να θυσιαστεί για χάρη του. Πιστή και αφοσιωµένη υπερασπίζεται το δακτυλίδι του γάµου της αιτία δήθεν της στεναχώριας του συζύγου της και παραµένει αφοσιωµένη σ ολόκληρη την οικογένειά της «τί έχω αδελφό στην ξενιτιά µη λάχει και περάσει». 7 7 Η παρατήρηση αυτή συνοµιλεί µε την παρεµφερή διαπίστωση του Καψωµένου (2003, 37) σχετικά µε τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα της νεοελληνικής κουλτούρας - ανθρωπισµού. Η αρχή της ταύτισης του κάλλους και του αγαθού, καθώς αναφέρει, «σε αναγκαστική αλληλοσυνάρτηση, καθιερώνει ένα ανώτερο αξιολογικό κριτήριο, το οποίο δεν ανέχεται τις ψευδώνυµες αξίες. Ό,τι σκληρό, απάνθρωπο, ανήθικο δε γίνεται να θεωρηθεί ωραίο. Και ό,τι δύσµορφο, ακαλαίσθητο, υπερβολικό δε γίνεται να περάσει ως ηθικό. Η αρχή αυτή απορρίπτει τις ιδεολογίες των άκρων, όπως και κάθε άτεγκτη και εν τέλει άδικη ηθική».

8 Μέσα από το γυναικείο αυτό πορτραίτο, η ανώνυµη λαϊκή φωνή µε περιγραφικό τρόπο και µε εµβρίθεια κατόρθωσε να πλάσει τη γυναικεία εκείνη ύπαρξη η οποία οδηγεί τον αναγνώστη ακροατή σε αυτογνωσία και στο πώς να αντιµετωπίσει το γεγονός απώλειας κάποιου αγαπηµένου πρόσωπου καλλιεργώντας παράλληλα την αλτρουιστική διάθεση, παραπέµποντας στα πρότυπα των γυναικείων µορφών της αρχαίας τραγωδίας. 8 Επιπροσθέτως, ο λαϊκός πολιτισµός µπορεί να εφοδιάσει τον εκπαιδευτικό µε τα µέσα που χρειάζεται ώστε να ενισχύσει και να φωτίσει αστεροσκοπικά τη δράση του παιδιού. Μέσω αυτής της γνώσης ο εκπαιδευτικός µπορεί αφ ενός να ενισχύει το παιδαγωγικό κύρος, από την εξειδικευµένη γνώση που κατέχει ως ειδικός της εκπαίδευσης (Ματσαγγούρας, 2003) και αφ ετέρου να βοηθήσει το παιδί να αναπτύξει τα χαρακτηριστικά του. Μπορούµε τώρα να δούµε ένα παράδειγµα που αφορά τα παραδοσιακά έθιµα της Κύπρου και συγκεκριµένα την αναπαράσταση ενός κυπριακού γάµου. Τα προεόρτια έργα του γάµου σύµφωνα µε το σηµαντικό Κύπριο Λαογράφο Γεώργιο Λουκά (1974) περιλάµβαναν το στρώσιµο του κρεβατιού, το κουπάνισµα του ρεσιού και τα µεθ εόρτια το γλέντι δηλαδή, το οποίο ολοκληρωνόταν την επόµενη Κυριακή και το καλούσαν Αντίγαµο. Το στρώσιµο του κρεβατιού γινόταν την Πέµπτη, πριν από την Κυριακή του γάµου. Την ηµέρα αυτή οι συγγενείς, οι παράνυµφοι και οι φίλοι του ζευγαριού µαζεύονταν και έραπταν το στρώµα των µελλονύµφων µε συνοδεία µουσικής. Στο διάστηµα αυτό ο µουσικός τραγουδούσε το χαρµόσυνο άσµα: 8 Προτείνω όσον αφορά, την επίδειξη του γυναικείου «κλέους» την Ευριπίδου «Άλκηστις», της οποίας η συζυγική πίστη και µητρική αφοσίωση την οδήγησαν στο να της επιδοθεί επάξια ο χαρακτηρισµός «αρίστη». Έχει επισηµανθεί ότι η υπό εξέταση τραγωδία είναι έργο αυτοθυσίας µιας και η Άλκηστις κατεβαίνει στον κάτω κόσµο για τον λατρευτό της σύζυγο Άδµητο. Η σωστική βοήθεια στον Άδµητο αναδεικνύει τα στοιχεία της προσωπικότητας της Άλκηστις, τα οποία την καθιστούν ξεχωριστή γυναικεία µορφή στο συνολικό έργο του Ευριπίδη. Εκτός από την πατρική της γενεά και την οµορφιά της διαθέτει πνευµατικές «ανδρικές» αρετές όπως την αξιοπρεπή στάση όταν αποχωρίζεται τον κόσµο. Δεν θρηνολογεί και παραµένει πιστή στον άντρα της επιδεικνύοντας µε την πράξη της αυτή το οµηρικό «κλέος». Πέραν όµως της γενναιότητας αλλά και του άριστου ήθους της η Άλκηστις καθώς διαφαίνεται αναδεικνύει µε τρυφερότητα τα µητρικά της αισθήµατα. Συγκεκριµένα στην προσευχή της, πριν να αποχωριστεί τα εγκόσµια, δεν κάνει καµία αναφορά στον Άδµητο παρά µόνη έγνοια της είναι τα παιδιά της. Γνωρίζει πως όποιος πεθαίνει λησµονείται γι αυτό ζητάει από τον Άδµητο να µην παντρευτεί άλλη γυναίκα για να µην κακοπεράσουν τα παιδιά της. Στο έργο αυτό ο Ευριπίδης κατόρθωσε να πλάσει τη γυναικεία εκείνη ύπαρξη η οποία οδηγεί τον αναγνώστη θεατή ακροατή σε αυτογνωσία, στην προκειµένη περίπτωση πώς να αντιµετωπίσει το γεγονός απώλειας αλλά και θυσίας για κάποιο αγαπηµένο πρόσωπο. Υπό το πρίσµα αυτών των χαρακτηριστικών µπορεί µια συγκριτική εργασία να επικεντρωθεί στη µελέτη της γυναικείας µορφής της ανώνυµης λαϊκής φωνής µε την «ευριπίδεια» Άλκηστη.

9 «Ώρα καλή, κη ώρ αβαχή, κη ώρα ευλογηµένη. Τούτ η δουληά π αρχέψαµεν να βκη στερεωµένη, που τον αφέντην τον Θεόν νάνι συγχωρηµένη, που τον Δεσπότην τον Χριστόν νάνι ευλο(γ)ηµένη». (Λουκάς 1974, 78). Μετά το τέλος της εργασίας αυτής κυλούσαν στο στρώµα ένα παιδί ευχόµενοι ευτεκνία στους µελλόνυµφους (Λουκάς, 1974). Στη συνέχεια ακολουθούσε το πλούµισµα του κρεβατιού κατά τη διάρκεια του οποίου οι συγγενείς έδιναν τις δωρεές τους. Το δεύτερο έργο πριν από το γάµο, το οποίο γινόταν κυρίως σε δύο πόλεις του νησιού, στη Λεµεσό και στην Πάφο, ήταν το Κουπάνισµα του ρεσιού, ενός είδους σιταριού, το οποίο µαγειρευόταν µε ειδικό τρόπο, για να δοθεί στους καλεσµένους του γάµου (Λουκάς, 1974). Μετά την Τέλεση του Μυστηρίου, ακολουθούσε το Γλέντι το οποίο καθώς το σηµειώνει ο Λουκάς: «ἀλλ ἡ τοῦ γεύµατος τούτου εὐθυµία δὲν δύναται νὰ συγκριθῆ πρὸς τὴν τοῦ δείπνου, καθ ὅ πλεῖστοι τῶν συµποσιαζοµένων διάγουσι παννύχιον εὐφροσύνην» (Λουκάς 1974, 90): Σε δική µου απόδοση: «άλλη χαρούµενη διάθεση δεν µπορεί να συγκριθεί µε αυτήν του γαµήλιου δείπνου, για το λόγω του ότι οι περισσότεροι από τους συµµετέχοντες στο συµπόσιο ζουν µια ολονύχτια βαθιά ευχαρίστηση». Η γνώση των παραδοσιακών εθίµων και η εφαρµογή τους στη διδακτική πράξη µπορεί να βοηθήσει το παιδί να αναπτύξει όπως αναφέρθηκε τα χαρακτηριστικά τα οποία διαθέτει. Για παράδειγµα ένα παιδί µπορεί να µην είναι ικανό στα µαθηµατικά, µπορεί όµως να εκφράζεται σωστά στην οµιλία του, να έχει θεατρικές ικανότητες ή την ικανότητα της αποµνηµόνευσης. Κατ αυτόν τον τρόπο, µπορεί να κοινωνικοποιηθεί ασκόνταφτα στο σχολικό περιβάλλον, έχοντας την καθοδήγηση του δασκάλου του. Κάνοντας µια ευχάριστη δραστηριότητα δεν θα

10 νιώθει αποµονωµένο από τα υπόλοιπα µέλη της κοινότητας, τα οποία µπορούν να έχουν ισχυρά άλλα χαρακτηριστικά όπως για παράδειγµα την ευφυΐα. Μέσα από τη διδασκαλία των παραδοσιακών εθίµων το παιδί µπορεί να εξοικειωθεί στην υποκριτική, την απαγγελία µπορεί να υποστηρίξει ωστόσο και τις µουσικές του ικανότητες, µιας και ένα εκτενές µέρος στον παραδοσιακό κυπριακό γάµο αποτελεί και το τραγούδι. 9 Στην Κύπρο: «Δεσπόζει η παραγωγή λαϊκών διστίχων, τα περίφηµα τσιαττιστά ή τσιαττίσµατα, τα οποία παράγονται εν θερµώ στη βράση του κεφιού στην περίπτωσή µας στις χαρές του γάµου» (Πιερής , 36). Όσον αφορά την προέλευση της ονοµασίας του τσιαττιστού είναι καλό να επισηµανθεί, πως το «τσιαττίζω» καθώς διευκρινίζεται από τον Πιερή, έχει ατυχώς: «συνδεθεί µε το τουρκικό ρήµα catmak που σηµαίνει φιλονικώ και, αφ ετέρου, δεν αφορά µόνο στην ικανότητα σύνθεσης ενός νέου τσιαττιστού (οµοιοκατάληκτου δηλαδή διστίχου ή και πολύστιχου τραγουδιού), αλλά αφορά και στην ικανότητα να θυµηθεί ο δεύτερος χορευτής (ή τραγουδιστής) ένα ήδη γνωστό, πλην ωραιότερο από το πρώτο τσιαττιστόν, το οποίo θα αποτελέσει εύστοχη, δηλαδή ταιριαστή προσθήκη σ αυτό που έχει ήδη τραγουδηθεί από τον αντίπαλο χορευτή ή τραγουδιστή» (Πιερής , 40). 9 Αναφέρω τις σηµαντικές µελέτες, οι οποίες σχετίζονται µε τη λαϊκή ποίηση της Κύπρου, όπως τις παραθέτει ο Φοίβος Σταυρίδης (2002, 15,16) στον θεµελιώδη οδηγό, Βιβλιογραφία Κυπριακής Λαϊκής Ποίησης. Φυλλάδες και αυτοτελείς εκδόσεις ( ): Γιαγκουλλής Κ. Γ., Ανθολογία κυπριακής λαϊκής ποίησης. (Υπουργείο Παιδείας Μορφωτική Υπηρεσία: Σειρά κυπριακής λαϊκής ποίησης, αρ. 2). Λευκωσία 1980, Γιαγκουλλής Κ. Γ., Corpus κυπριακών διαλεκτικών ποιητικών κειµένων. Τόµος Πρώτος (Δηµοσιεύµατα του Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, XXI), Λευκωσία 1998, Γιαγκουλλής Κ. Γ., Corpus κυπριακών διαλεκτικών ποιητικών κειµένων. Τόµος δεύτερος. Πολεµικά τραγούδια ( ). (Δηµοσιεύµατα του Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, XXIV), Λευκωσία 1999, Γιαγκουλλής Κ. Γ., Corpus κυπριακών διαλεκτικών ποιητικών κειµένων. Τόµος τέταρτος. Φονικά ( ). (Δηµοσιεύµατα του Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, XXΧΙΙI), Λευκωσία 2001, Γιαγκουλλής Κ. Γ., Κύπριοι λαϊκοί ποιητές. Τόµοι Α και Β. Λευκωσία: Εκδόσεις Χρ. Ανδρέου, , Γιαγκουλλής Κ. Γ., Αρχείο Ποιητάρηδων. Φάκελος Ανδρέα Π. Μαππούρα. (Βιβλιοθήκη Κυπρίων Λαϊκών Ποιητών, αρ. 59). Λευκωσία 1997, [Εργογραφία (σ )]. Κυπριακά Δηµώδη Άσµατα, εκδιδοµένα υπό Μενελάου Ν. Χριστοδούλου, µετά µουσικού µέρους υπό Κωνσταντίνου Δ. Ιωαννίδου. Τόµος πρώτος. (Δηµοσιεύµατα Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, XVII). Λευκωσία 1997, Παλαίσης. Χριστόφορος Θ., Άπαντα, τόµος Α ( ). Επιµ. Κωνσταντίνος Γ. Γιαγκουλλής. (Δηµοσιεύµατα του Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, XXV). Λευκωσία Πετρόπουλος, Δ.Α., «Οι ποιητάρηδες στην Κρήτη και στην Κύπρο», Λαογραφία, ΙΕ (1954), σ

11 Μια σηµαντική εργασία, πραγµατοποιήθηκε σε Δηµοτικό Σχολείο της Ελεύθερης Επαρχίας Αµµοχώστου, κατά τη σχολική χρονιά Μέσα από την προώθηση της αµοιβαίας ισότητας των µαθητών η σχολική αυτή οµάδα οργάνωσε την θεατρική αναπαράσταση ενός κυπριακού γάµου, στην οποία όλοι οι µαθητές απέκτησαν προσωπική δράση στην όλη διαδικασία. Τέτοια προσπάθεια προωθεί την κοινωνικοποίηση 11 του παιδιού ήδη από τη σχολική κοινότητα και το απαγκιστρώνει από τις συναισθηµατικές ανασφάλειες τις οποίες ενδεχοµένως να αισθάνεται. Η διανοµή των αρµοδιοτήτων στο κάθε παιδί θα πρέπει να γίνεται µε βάση τα «χαρακτηριστικά» τα οποία διαθέτει και εδώ έγκειται ο επιστηµονικός ρόλος τον οποίο διαδραµατίζει ο εκπαιδευτικός, που οφείλει να διεισδύει στην προσωπικότητα των µαθητών του, γνωρίζοντας ποιά «χαρακτηριστικά» µπορεί να αξιοποιήσει από το κάθε παιδί χωρίς η όποια αδυναµία του να σταθεί εµπόδιο στη συµµετοχή και δράση του. Επιπλέον παρόµοιες αναπαραστάσεις που µπορεί να αφορούν άλλα θέµατα της λαϊκής παράδοσης, λειτουργούν ως κίνητρο στην οµάδα µαθητών για την προώθηση της ευγενούς άµιλλας, η οποία µπορεί να επιτευχθεί µέσω της εποπτείας του ειδικού. 12 Τα παιδιά εργάζονται ευχάριστα και δηµιουργικά για την διεκπεραίωση ενός συγκεκριµένου στόχου κατακτώντας τα κύρια πρότυπα και αναπτύσσοντας τα «χαρακτηριστικά» τους. Αυτό το οποίο απαιτείται είναι η ένταξη τους στο Εκπαιδευτικό Σύστηµα του κράτους από το Αρµόδιο Υπουργείο µέσα από µια ορθή και οργανωµένη διαπαιδαγώγηση των εκπαιδευτικών σ ό,τι αφορά τη δράση τους. Στις περιπτώσεις εκείνες που ο εκπαιδευτικός αντιµετωπίζει πρόβληµα ένταξης του 10 Ευχαριστώ τον Δηµήτρη Πιτσιλλή, εκπαιδευτικό χοροδιδάσκαλο, που µου διέθεσε προσωπικό υλικό του και χρησιµοποίησα στη σηµερινή µου εργασία. 11 Η κοινωνικοποίηση εξασφαλίζει στο άτοµο αφενός τη σταθερότητα και τη συνοχή του κοινωνικοπολιτιστικού συστήµατος και αφετέρου την ολοκλήρωση και ένταξη του στην κοινωνία µε όλα τα εφόδια που είναι απαραίτητα για να ζήσει και να ευδοκιµήσει σ αυτήν (Πυργιωτάκης 2005, 32). Το παιδί µαθαίνει τους αναµενόµενους ρόλους που αντιστοιχούν σε κάθε κοινωνική θέση τα δικαιώµατα και τις υποχρεώσεις των ρόλων, όπως έχουν προσδιοριστεί από την κοινωνία, πριν το ίδιο αναλάβει ως ενήλικη προσωπικότητα τους συγκεκριµένους ρόλους (Θάνος 2011, 6) (π. χ πατέρα, µητέρας, δασκάλου, ιερέα). 12 Αναφέροµαι ειδικά, στο πρόβληµα ένταξης των παιδιών µε ειδικές ανάγκες σε τέτοιου είδους αναπαραστάσεις. Όπως το επισηµαίνει η Φτιάκα (2007, 46) έχουν όπως όλα τα παιδιά δικαιώµατα και απόψεις µε τη διαφορά ότι τα άτοµα αυτά χρειάζονται στήριξη, βοήθεια και «πιο πολύ χρειάζονται σεβασµό και αξιοπρέπεια και πίστη ότι µπορούν να καταφέρουν πολύ περισσότερα πράγµατα από όσα πιθανόν να φανταζόµαστε». Αυτή η συµπεριφορά προωθεί την χωρίς αποκλεισµούς εκπαίδευση και την οµαλή ένταξη αυτών των παιδιών στα κανονικά σχολεία.

12 παιδιού στην οµάδα, θεωρείται αναγκαία η επέµβαση ειδικού ψυχολόγου για συµβουλευτική στήριξη. Συνοπτικά, στην παρούσα εργασία προσπάθησα να κάνω µια νύξη, για το πώς µέσα από τη σωστή γνώση και διδαχή του λαϊκού πολιτισµού µπορεί να επιτευχθεί η υγιής ανατροφή του παιδιού αλλά και στο πώς τα κείµενα της λαϊκής µας παράδοσης µπορούν να αποτελέσουν γέφυρα επικοινωνίας στις νέες προκλήσεις που καλείται στη σηµερινή εποχή των δυσµενών οικονοµικών συνθηκών, να αντιµετωπίσει η παιδαγωγική, εστιάζοντας σε τέσσερα µόνο σηµεία των λαϊκών µύθων, των παραµυθιών, των δηµοτικών τραγουδιών και την αναπαράσταση παραδοσιακών εθίµων, µε επίκεντρο έναν κυπριακό γάµο. Η δράση του ενήλικα, όπως προτάθηκε αποτελεί αδήριτη ανάγκη για την προστασία του παιδιού από τον ορµαθό κινδύνων που το απειλούν. 13 Βιβλιογραφία Blackledge, David, Hunt, Barry: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. (Μετάφραση Μαρία Δεληγιάννη). Αθήνα Έκφραση Θάνος, Θεόδωρος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Σηµειώσεις. Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Σχολή Επιστηµών Αγωγής Π.Τ.Ν. Π.Τ.Δ.Ε Κακαβούλης, Αλέξανδρος: Συναισθηµατική ανάπτυξη και αγωγή. Αθήνα Αυτοέκδοση Καψωµένος, Ερατοσθένης: Αναζητώντας το χαµένο ευρωπαϊκό πολιτισµό. Τόµος 1. Αθήνα Πατάκης Κύπρος Δηµοτική Μουσική, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυµα Λουκάς, Γεώργιος: Φιλολογικαί Επισκέψεις. Λευκωσία Ματσαγγούρας, Ηλίας: Η Σχολική Τάξη. Τόµος 1. Αθήνα 2003 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραµµάτων. Ο λόγος ανάγκη της ψυχής, Κείµενα Λογοτεχνίας Α Γυµνασίου. Λευκωσία Ευχαριστώ την καλή µου φίλη Πέρσα Παπαδηµητρίου που µε ευχαρίστηση διάβασε την εργασία µου στην τελική της µορφή, καθώς και την εφηβική µου δασκάλα Ελένη Δαµιανίδου, για τις γόνιµες συζητήσεις µας.

13 Pervin, Lawrence, John, Oliver: Θεωρίες Προσωπικότητας Έρευνες και Εφαρµογές. (Μετάφραση Αρχοντούλα Αλεξανδροπούλου). Αθήνα Tυπωθήτω Γιώργος Δαρδάνος (1999). Πιερής, Μιχάλης. (2003). Γύρω από τη λαϊκή ποίηση της Κύπρου. Στο: Μαρία Παπαδοπούλου (Επιµ.), Θράκη, Αιγαίο, Κύπρος Λαογραφικές µουσικοχορευτικές διαδροµές, Λεµεσός: Λαογραφικός Όµιλος Λεµεσού 2003: Πυργιωτάκης, Ιωάννης: Κοινωνικοποίηση και Εκπαιδευτικές Ανισότητες. Αθήνα: Γρηγόρη Σταυρίδης, Φοίβος: Βιβλιογραφία Κυπριακής Λαϊκής Ποίησης. Φυλλάδες και αυτοτελείς εκδόσεις ( ). Λευκωσία Κέντρο Επιστηµονικών Ερευνών Φτιάκα, Ελένη: Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση. Αθήνα Ταξιδευτής 2007.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης Κοινωνικοποίηση του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Στους ρυθμούς με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια:

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέµατα της παρουσίασης Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα H οικογένεια ως

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ IΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΔΑΚΤΥΛΟΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραµµα ιαγωνισµός Κωδικός Πρόσκλησης : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτοµικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη

Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη Ελισάβετ Γεωργίου D.Ed.-M.A. Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. «Ουδείς εκών κακός» Σωκράτης Εάν ανατρέξουµε στην ιστορία της σχολικής µάθησης, θα δούµε ότι από αρχαιοτάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013. Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων»

Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013. Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων» Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013 Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων» Αναφορικά µε το πιο πάνω θέµα, σας ενηµερώνουµε ότι το Λύκειο Αγίου Γεωργίου Λάρνακας οργανώνει τις εξής δράσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ «Πας μη Έλλην βάρβαρος» Αυτή η αντίθεση παρόλο που προβάλει ως προαιώνια, εμφανίζεται κατά τον 5 ο αιώνα και παγιώνεται μόνο μετά τη νίκη των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική. Θεμελιώδη προβλήματα. Δ. Χατζηχαριστός - Αντικείμενο της Παιδαγωγικής http://users.uoa.gr/~dhatziha Διαφάνεια: 1.

Παιδαγωγική. Θεμελιώδη προβλήματα. Δ. Χατζηχαριστός - Αντικείμενο της Παιδαγωγικής http://users.uoa.gr/~dhatziha Διαφάνεια: 1. Παιδαγωγική Θεμελιώδη προβλήματα http://users.uoa.gr/~dhatziha Διαφάνεια: 1 ο δάσκαλος είναι ποιητής του ανθρώπου ριζώνει τη ζωή και ξεριζώνει την ψευτιά Χτίζει Μαθαίνει το μάρμαρο τους της νέους γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ. ΣΤΑΘΜΟΣ ΜΕΡΙΜΝΗΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ Σταθμός Εφήβων, Ισαύρων 48, Εξάρχεια Αθήνα 11475 τηλ: 210.3813290 www.sma-athens.org

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ. ΣΤΑΘΜΟΣ ΜΕΡΙΜΝΗΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ Σταθμός Εφήβων, Ισαύρων 48, Εξάρχεια Αθήνα 11475 τηλ: 210.3813290 www.sma-athens.org ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ Ο Σύλλογος Μερίμνης Ανηλίκων εκτιμά την Εθελοντική Προσφορά ως υπηρεσία μέγιστου αλτρουισμού και αλληλεγγύης ανάμεσα σε ανθρώπους και ειδικότερα όταν αυτή η υπηρεσία αφορά σε ανήλικους, οι

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ. Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ. Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους Εκλεκτοί προσκεκλημένοι Μετά την επιτυχία του Προγράμματος Progress 2009 με θέμα: «Δημιουργικότητα και Καινοτομία ενάντια στις διακρίσεις»

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Πάτρα Μάιος 2013 1 Προσωπικά στοιχεία Όνομα πατρός Αριστείδης Όνομα μητρός Άννα-Μαρία Έτος γέννησης 25/02/1975

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: 16 Μαρτίου 2012, ώρα 7.30 μ.μ.. 1

Ημερομηνία: 16 Μαρτίου 2012, ώρα 7.30 μ.μ.. 1 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Αρ. Φακ.: 7.24.07.6.2 Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 E-mail:circularsec@schools.ac.cy 5 Ιανουαρίου 2012 Διευθυντές/τριες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Η οικογένεια αποτελεί τεράστια μορφοποιό δύναμη για την ανάπτυξη του παιδιού, γιατί το άτομο

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014. Γ -Δ εξάμηνο

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014. Γ -Δ εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Ημερομηνία 1-9-2014 2-9-2014 3-9-2014 4-9-2014 5-9-2014 Κινητική αγωγή και μάθηση ΠΕΥ 200

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΧ Α Ε Χ Ι Ε ΡΙ Ρ ΣΗ Η ΠΡ Π Ο Ρ Β Ο Λ Β Η Λ Μ Η Α Μ ΤΩ Τ Ν Ν ΣΧΟ Χ Λ Ο Ι Λ ΚΗ Κ Σ Η

ΑΧ Α Ε Χ Ι Ε ΡΙ Ρ ΣΗ Η ΠΡ Π Ο Ρ Β Ο Λ Β Η Λ Μ Η Α Μ ΤΩ Τ Ν Ν ΣΧΟ Χ Λ Ο Ι Λ ΚΗ Κ Σ Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ - ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ρ. Σαλτερής Νίκος Σχολικός Σύµβουλος ηµοτικής Εκπαίδευσης Νοµαρχίας Πειραιά Το σχολείο ως πεδίο Ιδεολογία Τυπικές και άτυπες Οµάδες

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ.

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής Α. Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής 2014-2015 Εφαρμογή νέου Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η µαγεία του βιβλίου

Η µαγεία του βιβλίου Η µαγεία του βιβλίου Χριστιάνα Αντρέου Παναγιώτα Χαραλάµπους για το βιβλίο Το βιβλίο, το βιβλίο είναι φίλος µου καλός. Το κρατώ και το διαβάζω, και λεπτό δε σταµατώ. Η µαγεία του µε ταξιδεύει στο δικό

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η ειδική εκπαίδευση(special education) ειναι η παιδεία η οποία επικεντρώνονται σε άτομα με ειδικές ανάγκες όπως

Διαβάστε περισσότερα

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι Κυριε Γενικέ Πρόξενε Αγαπητες φιλες και φιλοι Όταν πριν από πολλα χρονια, περιπου στην ηλικια των 7 χρονων, ο πατερας μου Ζαχαριας Δουλαμης αποφασισε να μας στειλει, εμενα και την αδερφη μου, να μαθουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Β. Πρόγραμμα Βοηθών Διευθυντών Σχολείων Μέσης Γενικής και Μέσης

Β. Πρόγραμμα Βοηθών Διευθυντών Σχολείων Μέσης Γενικής και Μέσης ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Διευθυντικών Στελεχών στην Εκπαίδευση Το Έργο δύναται να συγχρηματοδοτηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) κατά 85% και από εθνικούς πόρους

Διαβάστε περισσότερα

πρόταση Αναδόµησης µε άξονα την Ερευνητική ιαθεµατική Εργασία στην Κοινωνία της Γνώσης»

πρόταση Αναδόµησης µε άξονα την Ερευνητική ιαθεµατική Εργασία στην Κοινωνία της Γνώσης» «Η εισαγωγή της µεθόδου Project στη Μέση Γενική Εκπαίδευση: Μια πρόταση Αναδόµησης µε άξονα την Ερευνητική ιαθεµατική Εργασία στην Κοινωνία της Γνώσης» Επιλεκτικά προτεινόµενες εφαρµογές Λιάνα Παπαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του επαγγέλματος της Νηπιαγωγού και του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών ΠΔΜ

Παρουσίαση του επαγγέλματος της Νηπιαγωγού και του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών ΠΔΜ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 Παρουσίαση του επαγγέλματος της Νηπιαγωγού και του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών ΠΔΜ Ιφιγένεια Βαμβακίδου Αν. Καθηγήτρια ΠΤΝ ΠΔΜ Υπεύθυνη Συντονίστρια ΠΤΝ ΠΔΜ 1 Το ΠΤΝ του ΠΔΜ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΧΟΡΟΥ 2007-08

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΧΟΡΟΥ 2007-08 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Αρ. Φακ.: 7.24.08 Αρ. Τηλ.:22800764, 765 Αρ. Φαξ:22809582 E-mail:circularsec@schools.ac.cy 8 Νοεμβρίου 2007 Διευθυντές/ντριες

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΓΑ-Κοινωνική Εργασία σε καταστάσεις κρίσης στην Πρωτοβάθμια Κοινωνική Πρόνοια» Eπικοινωνία: thkallin@gmail.com Προς (πίνακα αποδεκτών) ΚΟΜΟΤΗΝΗ, 20 Ιουλίου 2015 Με τo παρόν σημείωμα σας γνωστοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ, ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΕΥ017 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ζ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα