Λαϊκή παράδοση και εκπαίδευση: Γέφυρα επικοινωνίας στις προκλήσεις των θεσµικών αλλαγών. Η περίπτωση της Κύπρου. Στέλλα Αλεξίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λαϊκή παράδοση και εκπαίδευση: Γέφυρα επικοινωνίας στις προκλήσεις των θεσµικών αλλαγών. Η περίπτωση της Κύπρου. Στέλλα Αλεξίου"

Transcript

1 Λαϊκή παράδοση και εκπαίδευση: Γέφυρα επικοινωνίας στις προκλήσεις των θεσµικών αλλαγών. Η περίπτωση της Κύπρου. Στέλλα Αλεξίου Ἐξύπνουν πού τό χάραµαν ποὔθεν νά πᾶ νά µπλίσω, τζιαί δέν ἐβάσταχνα ποττέ χωρίς να τραουδήσω... Βασίλης Μιχαηλίδης Είναι ευρέως αποδεκτό πως η πρόσφατη κρίση που υπέστη το οικονοµικό σύστηµα της Κύπρου, µε την κατάρρευση του τραπεζικού συστήµατος τον Μάρτιο του 2013, δεν έχει αφήσει ανεπηρέαστο κανένα τοµέα της κυπριακής κοινωνίας συµπεριλαµβανοµένου και της εκπαίδευσης. Οι περικοπές στους µισθούς των εκπαιδευτικών και η µείωση της χρηµατοδότησης από το κράτος στους τοµείς που αφορούν την ανάπτυξη προγραµµάτων επιµόρφωσης των λειτουργών της παιδείας, τον εµπλουτισµό των σχολικών εγκαταστάσεων µε σύγχρονα εποπτικά µέσα για την καλύτερη και αποδοτικότερη προσφορά του µαθήµατος και η γενικότερη οικονοµική στενότητα, αποτελούν απτές αποδείξεις ότι η παιδαγωγική αποκτά από εδώ και στο εξής ένα καινούριο νόηµα και µια νέα δυναµική, της ευαισθητοποίησης και της συνειδητοποίησης. Κάτω από τις δεδοµένες συνθήκες της οικονοµικής κρίσης και της αβεβαιότητας για το αύριο, η παιδαγωγική έχει καθήκον να δηµιουργήσει µαθητές οι οποίοι θα έχουν εφόδιο τους την κριτική σκέψη, θα µπορούν να σκέφτονται, να συνειδητοποιούν και να αντιµετωπίζουν τον κόσµο µέσα από τις εµπειρίες που τους έχουν προσφερθεί. 1 Στη σηµερινή εποχή έχουν αλλάξει οι αντιλήψεις για το πώς µεγαλώνει ένα παιδί και ο ρόλος του ενήλικα στο δύσκολο αυτό εγχείρηµα αποκτά βαρύνουσα σηµασία. Αντικείµενο της ανακοίνωσής µου, είναι η διερεύνηση του τρόπου µε τον Στέλλα Αλεξίου Υποψήφια Διδάκτωρ Νεοελληνικής Τµήµα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήµιο Κύπρου. Η συµµετοχή µε ανακοίνωση στο Ε Πανευρωπαϊκό Συνέδριο της ΕΕΝΣ πραγµατοποιήθηκε µε την οικονοµική υποστήριξη του Πανεπιστηµίου Κύπρου. 1 Περιγραφική ανάλυση της έκρυθµης οικονοµικής κατάστασης σε σχέση µε την παιδαγωγική, παρέθεσα σε ανακοίνωση στο 12το Συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου, τον Ιούνιο του 2012, βλ. Αλεξίου, Σ., «Στάσεις και πεποιθήσεις Κυπρίων Εκπαιδευτικών στο θέµα της οικονοµικής κρίσης. Μια ποιοτική προσέγγιση», 12το Παγκύπριο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου: «Η κρίση και ο ρόλος της Παιδαγωγικής: Θεσµοί, Αξίες, Κοινωνίας», Λευκωσία 8-9 Ιουνίου 2012, Πρακτικά Συνεδρίου, (διαδικτυακά: syxronathemata.html ). Ο αναγνώστης θα πρέπει να λάβει υπόψη ότι η εργασία εκφωνήθηκε µε βάση τις πληροφορίες και τα δεδοµένα που υπήρχαν εκείνη την εποχή. Ωστόσο, δεν πραγµατοποιήθηκε διεξοδικότερη εξέταση του θέµατος µετά το «κούρεµα» των τραπεζικών καταθέσεων, τον Μάρτιο του 2013, κατάσταση η οποία άλλαξε το σκηνικό στην οικονοµία της Κύπρου.

2 οποίον η λαϊκή παράδοση ειδικότερα η αξιοποίηση των γραπτών της κειµένων, µπορεί να αποτελέσει γέφυρα επικοινωνίας στις προκλήσεις που έχει να αντιµετωπίσει τόσο το εκπαιδευτικό σύστηµα όσο και η κοινωνία γενικότερα, εστιάζοντας ειδικά στη λαϊκή παράδοση της Κύπρου. 2 Σύµφωνα µε την οµάδα σύνταξης του νέου εγχειρίδιου Κειµένων Λογοτεχνίας Α Γυµνασίου της Κύπρου, (Αθανασοπούλου & Βουτουρής) διαπιστώνεται πως το γεγονός ότι: «η λαϊκή παράδοση όσο πάει και χάνεται, καθιστά κρίσιµη τη διάσωσή της στη διδασκαλία του µαθήµατος, αφού πέρα από το καθαρά γνωστικό της περιεχόµενο, φέρει και σηµαντικό αξιακό περιεχόµενο για τη νέα γενιά σε ό,τι αφορά ζητήµατα ταυτότητας και ιστορικο πολιτισµικής µνήµης. (Ο λόγος ανάγκη της ψυχής, Λευκωσία, 2011). Το αξιακό περιεχόµενο µπορεί να αρχίσει να διοχετεύεται στην παιδική ηλικία από το οικογενειακό περιβάλλον (πρωτογενής γνώση), ενώ η εξειδικευµένη µπορεί να κατοχυρωθεί σε µεγαλύτερη ηλικία µε τη βοήθεια του ειδικού δηλαδή του εκπαιδευτικού (δευτερογενής γνώση). Εστιάζοντας αρχικά στην πρωτογενή γνώση ο ρόλος του γονέα κρίνεται απαραίτητος ως προς την υγιή ανάπτυξη του παιδιού. Προτείνονται από την έρευνα, δύο τύποι προσέγγισης που αφορούν την ανατροφή και την κοινωνικοποίηση 3 του (Blackledge & Hunt, 1995). Εκ πρώτης, υπάρχουν γονείς οι οποίοι υιοθετούν µια προσωπική στάση ως προς το µεγάλωµα των παιδιών τους. Σ αυτήν την 2 Ευχαριστώ και από εδώ, τον Καθηγητή µου Μιχάλη Πιερή, για τις σηµαντικές βιβλιογραφικές του υποδείξεις όταν πρωτοξεκίνησα να ανακαλύπτω, τον πλούτο της κυπριακής παράδοσης καθώς και για το ότι µε βοήθησε να αποσαφηνίσω θέµατα και όρους που σχετίζονται µ αυτήν. 3 Η κοινωνικοποίηση του παιδιού στο οικογενειακό περιβάλλον έχει τις ρίζες της στην ψυχοκοινωνική σχέση που αναπτύσσεται ανάµεσα στους γονείς και τα παιδιά. Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες ψυχοκοινωνικών σχέσεων γονέων παιδιού, οι οποίες εντάσσονται στους εξής κύκλους γονικής στάσης - συµπεριφοράς: οι υπερ-προστατευτικοί γονείς, οι δηµοκρατικοί και οι συνεργατικοί γονείς, οι αυταρχικοί και φλεγµατικοί (Πυργιωτάκης 2005, 60). Οι επιπτώσεις της καθεµιάς διαµορφώνει ανάλογα την προσωπικότητα του παιδιού. Όσον αφορά την απόδοση του όρου της κοινωνικοποίησης, του περιεχοµένου και της σχέσης του µε την παιδαγωγική παραθέτω ενδεικτικά τις εξής µελέτες, τις οποίες µπορεί ο αναγνώστης να συµβουλευθεί, αποδεσµεύοντάς µε από το πολλά υποσχόµενο της ανακοίνωσής µου: Πυργιωτάκης, Ι. Ε: Κοινωνικοποίηση και Εκπαιδευτικές Ανισότητες, Αθήνα Γρηγόρη 2005, Περσιάνης, Π., Κουτσελίνη Μ., Κεφάλα Μ.: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, Λευκωσία Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 1992, Βlackledge D. & Barry H.: Sociological Interpretations of Education, London New York Routledge 1995 {για την ελληνική: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, µετάφραση Μ. Δεληγιάννη, Αθήνα Έκφραση}, Μυλωνάς Θ.: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (Συµβολές), Αθήνα Βιβλιοθήκη Κοινωνικής Επιστήµης και Κοινωνικής Πολιτικής 1998.

3 κατηγορία διακρίνονται οι ενήλικες, οι οποίοι είναι ευαίσθητοι στις αλλαγές που υφίσταται το παιδί και στη συνέχεια µε την ανάπτυξη του, τροποποιούν τις απαιτήσεις και τις προσδοκίες τους. Σ αυτού του είδους προσέγγισης το παιδί κατανοεί πως τα διάφορα στάδια της ζωής του συγγενεύουν και το ένα στάδιο διαδέχεται οµαλά το άλλο χάρη στον τρόπο µε τον οποίο το έχουν αντιµετωπίσει οι ίδιοι οι γονείς. Άλλοι γονείς υιοθετούν µια συµπεριφορά στην οποία οι απαιτήσεις που έχουν από το παιδί σχετίζονται µε το φύλο, την ηλικία ακόµη και την κοινωνική θέση του παιδιού µε αποτέλεσµα το παιδί να εκλαµβάνει πως αυτό που απαιτείται από το ίδιο εξαρτάται από παράγοντες τους οποίους δεν µπορεί να ελέγξει. Αντιθέτως µε την προσωπική προσέγγιση στην επικεντρωµένη στη θέση οικογενειακή κοινωνικοποίηση το παιδί µαθαίνει πως τα στάδια της ζωής είναι ξεχωριστά µεταξύ τους και δεν συγγενεύουν (Blackledge & Hunt, 1995). Πολυπλοκότερη, είναι η δράση του γονέα, όσον αφορά το στάδιο κοινωνικοποίησης λόγω του ότι εφοδιάζει το παιδί µε αξίες, νόρµες, τρόπο σκέψης αλλά και αντίληψης. Ο Bourdieu αναφέρει πως ιδιαίτερη σηµασία έχουν τα masterpatterns τα κύρια πρότυπα «και η σχέση µε τη γλώσσα και την κουλτούρα που επίσης αποκτώνται κατά την κοινωνικοποίηση» (Blackledge & Hunt 1995, 226). Αποκτώντας τα κύρια πρότυπα της σκέψης ή και της οµιλίας είναι λες και δίνονται στο παιδί οι βασικοί κανόνες ενός παιχνιδιού, σαν σχεδιαγράµµατα τα οποία προσφέρουν στο άτοµο την ευκαιρία να δώσει µορφή στην πραγµατικότητά του (Blackledge & Hunt, 1995). Βαρύνουσα σηµασία για την οργάνωση της σκέψης µας έχει η γλώσσα. Κατά τον Bourdieu οι διάφορες τάξεις έχουν τις δικές τους διαφορετικές γλώσσες και η εκπαίδευση τη δική της. Στο εισαγωγικό σηµείωµα, θέλησα αφ ενός να κάνω µια νύξη για τον ρόλο τον οποίο διαδραµατίζει ο ενήλικας (γονέας) όσον αφορά τον τρόπο προσέγγισης της ανατροφής του παιδιού και αφ ετέρου, να τονίσω την αναγκαιότητα της κοινωνικοποίησης του µέσω της απόκτησης των κυρίων προτύπων της σκέψης δηλαδή και της οµιλίας.

4 Αναφορικά στη δευτερογενή γνώση το εκπαιδευτικό σύστηµα έχει ως κύρια λειτουργία του όχι µόνο τη µεταφορά γνώσης αλλά η δράση του επεκτείνεται ως µηχανισµός επιλογής και νοµιµοποίησης κοινωνικών ανισοτήτων (Blackledge & Hunt, 1995). Συνεπώς, ο ρόλος του «ενήλικα» στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού συστήµατος, θεωρείται εξίσου σηµαντικός µιας και η προσωπικότητα του παιδαγωγού καθώς και το κύρος του λειτουργούν ως πρότυπο στους µαθητές. Το παιδαγωγικό κύρος προέρχεται, όπως υπογραµµίζει ο Ματσαγγούρας (2003) από τέσσερις πηγές: (α) από το γνήσιο ενδιαφέρον και την αφοσίωση του εκπαιδευτικού και το γνήσιο ενδιαφέρον του προς τους µαθητές του 4 (β) από την εξειδικευµένη γνώση που κατέχει ως ειδικός της εκπαίδευσης (γ) από την εξουσία του εκπαιδευτικού από τη θέση, την οποία κατέχει στο σχολικό σύστηµα και τα δικαιώµατά του που απορρέουν από αυτήν και (δ) από τη δυνατότητα που έχει να αξιοποιεί το σύστηµα αµοιβών και ποινών. Στο σηµείο αυτό θα αναφερθούµε στα «χαρακτηριστικά» της ανθρώπινης προσωπικότητας, όπως αυτά περιγράφονται από τον Catell. O παιδαγωγός, γνωρίζοντας τα «χαρακτηριστικά» του παιδιού µπορεί ευκολότερα να διεισδύσει στην προσωπικότητά και να ανακαλύψει τα ταλέντα του, τις δεξιότητες του, τη συναισθηµατική του ζωή και µπορεί να τα µυήσει σε θέµατα πρωτοβουλίας και αποφασιστικότητας. Κατά τον Catell, τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά διακρίνονται σε δύο µεγάλες κατηγορίες: (α) στα χαρακτηριστικά των ικανοτήτων (ability traits), τα οποία αντιστοιχούν στις δεξιότητες που επιτρέπουν στο άτοµο να λειτουργεί αποτελεσµατικά για παράδειγµα η ευφυΐα, τα χαρακτηριστικά της ιδιοσυγκρασίας (temperament traits), που αναφέρονται στη συναισθηµατική ζωή του ανθρώπου και τους τρόπους συµπεριφοράς και τα δυναµικά χαρακτηριστικά (dymanic traits), τα οποία συνδέονται µε τις προσπάθειες και τα κίνητρα στη ζωή του ανθρώπου και τα είδη των στόχων του. Στη δεύτερη κατηγορία, εντάσσονται τα επιφανειακά (surface traits) και τα πηγαία χαρακτηριστικά (source traits) (Lawrence κ. ά 2001,327). Τα χαρακτηριστικά της πρώτης κατηγορίας δηλαδή των ικανοτήτων, της ιδιοσυγκρασίας 4 Ο παιδαγωγός ως λειτουργός της παιδείας και ως σύµβουλος καθοδηγητής, οφείλει να γνωρίζει τα θετικά αισθήµατα (στοργή, αγάπη, αποδοχή, φιλία, αλληλεγγύη, σεβασµό, κατανόηση, συµπάθεια, συµπόνια) και τα αρνητικά αισθήµατα (ζήλια, θυµό, οργή, επιθετικότητα, εκδικητικότητα, αγανάκτηση, αποστροφή) µιας και σ αυτά θα εργαστεί είτε για την καλλιέργειά τους (των θετικών) είτε για την προσπέλασή τους (των αρνητικών) (Κακαβούλης, 1997). Σε µια σχολική τάξη, στην οποία τα παιδιά εκφράζουν διάφορες συµπεριφορές ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να µπορέσει να αναπτύξει τα θετικά αισθήµατα και πάνω σ αυτά να εργαστεί για την ολοκλήρωση των επιθυµητών στόχων του εκάστοτε αναλυτικού προγράµµατος.

5 και τα δυναµικά θεωρούνται πως καταλαµβάνουν τα κυριότερα σταθερά στοιχεία της προσωπικότητας. Επικεντρώνοντας τώρα, στον τίτλο της σηµερινής µου εισήγησης, θα προσπαθήσω να αποδείξω πως η λαϊκή παράδοση, ως ένα σύστηµα αξιών και γραπτών κειµένων, µπορεί έµπρακτα να βοηθήσει το άτοµο στην παιδική του ηλικία να προωθήσει τη σκέψη του επιτυγχάνοντας την υγιή ανάπτυξή του καθώς και τη µετέπειτα κοινωνική του δράση µε απόληξη τον περιορισµό της εξάπλωσης της σχολικής παραβατικότητας, της αντικοινωνικής συµπεριφοράς, της περιθωριοποίησης, της αλόγιστης χρήσης του διαδικτύου καθώς και άλλων προβληµάτων που απασχολούν την παιδική - εφηβική ηλικία. Οι γονείς υιοθετώντας την «προσωπική προσέγγιση», η οποία προτείνεται από τον Berstain και κατά την άποψη µου αποτελεί ναυαγοσωστική επέµβαση της όλης δράσης τους, µπορούν να αναπτύξουν µε τη διήγηση των λαϊκών µύθων και των παραµυθιών το γλωσσικό ένστικτο των παιδιών τους, τα οποία θα εφοδιάσουν τα κύρια πρότυπα της σκέψης και της οµιλίας. Οι λαϊκοί µύθοι συµπυκνώνουν τη λαϊκή θυµοσοφία, τη σοφία που προέρχεται από την εµπειρία της ζωής έχοντας στο τέλος το επιµύθιο, το οποίο λειτουργεί ως δίδαγµα ενώ το παραµύθι µπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά και ανέξοδα βοηθώντας το παιδί να ξεπεράσει τους πανάρχαιους φόβους του ανθρώπου (Ο Λόγος Ανάγκη της Ψυχής 2011, 102). Κατ αυτόν τον τρόπον ο λαϊκός µύθος λειτουργεί ως δίδαγµα, ενώ το παραµύθι ως βασικό στοιχείο τέρψης του ακροατή στην δική µας περίπτωση του παιδιού. Η αφήγηση τους, συµβάλλει στην κοινωνικοποίησή του µέσα στην ίδια την οικογένεια και το περιεχόµενο των εν λόγω αφηγήσεων µπορεί να κατοχυρώσει στην πρώτη ηλικία τη θετική αυτοαντίληψη του παιδιού χωρίς να στερείται προσοχής και αγάπης (Ματσαγγούρας, 2003).

6 Επιπροσθέτως, τα δηµοτικά τραγούδια, τα οποία µετέφερε από στόµα σε στόµα η ανώνυµη λαϊκή φωνή, αποτελούν µια άλλη µεγάλη κατηγορία γραπτών κειµένων τα οποία διέπονται από εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Στην Κύπρο µεγάλη διάδοση πήρε καθώς φαίνεται το δηµοτικό τραγούδι, του «Γιοφυριού της Άρτας». Παρόλο που η κυπριακή παραλλαγή, φέρει διαφορετικό τίτλο, «Το τραούδιν της Μαρουλλούς», εν τούτοις το περιεχόµενό του παραπέµπει στο εν λόγω δηµοτικό τραγούδι. 5 ΤΟ ΤΡΑΟΥΔΙΝ ΤΗΣ ΜΑΡΟΥΛΛΟΥΣ 6 Πάνω στες πέντε γεµωσιές, πάνω στες πέντε στράτες, γιοφύριν εν που χτίζετουν µε δώδεκα καµάρες. Οληµερίς εχτίζασιν, την νύχταν εχαλούσαν, γιοφύριν για να στερκωθεί ποττέ δεν εµπορούσαν. Παν τζαι λαλούν της Μαρουλλούς θκυό λόγια πικραµµένα, 5 θκυό λόγια κακορίζικα τζαι παραπονεµένα: -Έλα να πάµεν, Μαρουλλού, τζι ο µάστορας σε θέλει. -Τζι είντα µε θέλ ο µάστορας τζι είντα ν η προσταή του; Ο µάστορας εσκέφτηκεν τζι είπεν για να το χτίσει, µα πήαν άλλοι τζι είπαν του γαίµαν να το ποτίσει. 10 Εσκέφτηκεν τζι ο µάστορας στην σκέψην του τζαι λέει: - Αν βάλω την µανούλλαν µου, µανούλλαν δεν ι-βρίσκω τζι αν βάλω που τ αδέρκια µου, αδέρκια δεν ι-βρίσκω τζι αν βάλω την καλλίτσαν µου, καλλύττερην ι-βρίσκω. Μες στον αλακατόλακκον ππέφτει η αρραώνα 15 τζι είπα της: - Άτε, Μαρουλλού, κατέβα να την βκάλεις. 5 Βλ. τις τοπικές συλλογές: Γ. Λουκά (1874), Φιλολογικαί επισκέψεις εν τω βίω των νεωτέρων Κυπρίων µνηµείων των αρχαίων, τόµ. Α, [ανατύπωση Λευκωσία: 1974]. Α. Σακελλάριου (1891), «Δηµώδη Κυπριακά Άσµατα», στου ιδίου Τα Κυπριακά, τόµ. Β, Αθήναις, Θ. Καλλίνικος (1951), Κυπριακή Λαϊκή Μούσα, Λευκωσία. Ν. Κληρίδης (1968), Κυπριακά δηµοτικά τραγούδια, τόµ. Β, Λευκωσία, Παπαδοπούλλου Θ. (1975), Δηµώδη Κυπριακά Άσµατα εξ Ανεκδότων Συλλογών του ΙΘ Αιώνος, Δηµοσιεύµατα του Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, Λευκωσία, Κιτροµηλίδης Μ. Ι. (1992), Κυπριακά Δηµοτικά τραγούδια, εισαγωγή επιµέλεια Μάγδα Μ. Κιτροµηλίδου, Ίδρυµα Α. Γ. Λεβέντη, Αθήνα. 6 Κύπρος Δηµοτική Μουσική 1988, 49.

7 Κατέβηκεν τζι η Μαρουλλού, η πολλοπικραµµένη. -Ασκόπ ασκόπα, Μαρουλλού, να βρεις την αρραώνα. Σκοπά πο τζει, σκοπά πο δα, βρίσκει σέρκα του δράκου: -Έβκαρ µε πάνω, µάστορα, τζι εννά µε φα ο δράκος Για τζείνον σε κατέβασα, για να σε φα ο δράκος. για να µπορήσω, Μαρουλλού, γιοφύριν για να χτίσω. - Έβκαρ µε πάνω, µάστορα, τζι έχω ψουµνιά στην λούραν. - Εσού τα ζυµοδκιάρτησες τζι άλλ εννά τα φουρνίσει. - Έφκαρ µε πάνω, µάστορα, τζι έχω µωρόν στην κούνιαν Εσού εν που το γέννησες τζι άλλ εννά τ αναγιώσει. - Ανάθθεµάν σε, µάνα µου, την ώρα που µε γέννας. Τρεις κόρες που τες έκαµες χτίζουν τζι οι τρεις καµάραν. Η µια χτισεν τον Γαλατάν τζι η άλλη τον Ευφράτην τζι η κόρη σου η Μαρουλλού της Άρτας το γιοφύριν. 30 Στο συγκεκριµένο άσµα, αναδεικνύονται τα στοιχεία εκείνα τα οποία συνθέτουν µε άρτιο τρόπο ένα αισθητικό υπόβαθρο που αδιαµφισβήτητα µπορεί να εφοδιάσει το παιδί µε ήθος και αξίες. Αναφέρω ενδεικτικά πως: η γυναικεία φιγούρα που επικρατεί στο δηµοτικό αυτό άσµα µπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως «αρίστη», τρέφει βαθιά αγάπη για το σύζυγό της και µε προθυµία δεν διστάζει να θυσιαστεί για χάρη του. Πιστή και αφοσιωµένη υπερασπίζεται το δακτυλίδι του γάµου της αιτία δήθεν της στεναχώριας του συζύγου της και παραµένει αφοσιωµένη σ ολόκληρη την οικογένειά της «τί έχω αδελφό στην ξενιτιά µη λάχει και περάσει». 7 7 Η παρατήρηση αυτή συνοµιλεί µε την παρεµφερή διαπίστωση του Καψωµένου (2003, 37) σχετικά µε τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα της νεοελληνικής κουλτούρας - ανθρωπισµού. Η αρχή της ταύτισης του κάλλους και του αγαθού, καθώς αναφέρει, «σε αναγκαστική αλληλοσυνάρτηση, καθιερώνει ένα ανώτερο αξιολογικό κριτήριο, το οποίο δεν ανέχεται τις ψευδώνυµες αξίες. Ό,τι σκληρό, απάνθρωπο, ανήθικο δε γίνεται να θεωρηθεί ωραίο. Και ό,τι δύσµορφο, ακαλαίσθητο, υπερβολικό δε γίνεται να περάσει ως ηθικό. Η αρχή αυτή απορρίπτει τις ιδεολογίες των άκρων, όπως και κάθε άτεγκτη και εν τέλει άδικη ηθική».

8 Μέσα από το γυναικείο αυτό πορτραίτο, η ανώνυµη λαϊκή φωνή µε περιγραφικό τρόπο και µε εµβρίθεια κατόρθωσε να πλάσει τη γυναικεία εκείνη ύπαρξη η οποία οδηγεί τον αναγνώστη ακροατή σε αυτογνωσία και στο πώς να αντιµετωπίσει το γεγονός απώλειας κάποιου αγαπηµένου πρόσωπου καλλιεργώντας παράλληλα την αλτρουιστική διάθεση, παραπέµποντας στα πρότυπα των γυναικείων µορφών της αρχαίας τραγωδίας. 8 Επιπροσθέτως, ο λαϊκός πολιτισµός µπορεί να εφοδιάσει τον εκπαιδευτικό µε τα µέσα που χρειάζεται ώστε να ενισχύσει και να φωτίσει αστεροσκοπικά τη δράση του παιδιού. Μέσω αυτής της γνώσης ο εκπαιδευτικός µπορεί αφ ενός να ενισχύει το παιδαγωγικό κύρος, από την εξειδικευµένη γνώση που κατέχει ως ειδικός της εκπαίδευσης (Ματσαγγούρας, 2003) και αφ ετέρου να βοηθήσει το παιδί να αναπτύξει τα χαρακτηριστικά του. Μπορούµε τώρα να δούµε ένα παράδειγµα που αφορά τα παραδοσιακά έθιµα της Κύπρου και συγκεκριµένα την αναπαράσταση ενός κυπριακού γάµου. Τα προεόρτια έργα του γάµου σύµφωνα µε το σηµαντικό Κύπριο Λαογράφο Γεώργιο Λουκά (1974) περιλάµβαναν το στρώσιµο του κρεβατιού, το κουπάνισµα του ρεσιού και τα µεθ εόρτια το γλέντι δηλαδή, το οποίο ολοκληρωνόταν την επόµενη Κυριακή και το καλούσαν Αντίγαµο. Το στρώσιµο του κρεβατιού γινόταν την Πέµπτη, πριν από την Κυριακή του γάµου. Την ηµέρα αυτή οι συγγενείς, οι παράνυµφοι και οι φίλοι του ζευγαριού µαζεύονταν και έραπταν το στρώµα των µελλονύµφων µε συνοδεία µουσικής. Στο διάστηµα αυτό ο µουσικός τραγουδούσε το χαρµόσυνο άσµα: 8 Προτείνω όσον αφορά, την επίδειξη του γυναικείου «κλέους» την Ευριπίδου «Άλκηστις», της οποίας η συζυγική πίστη και µητρική αφοσίωση την οδήγησαν στο να της επιδοθεί επάξια ο χαρακτηρισµός «αρίστη». Έχει επισηµανθεί ότι η υπό εξέταση τραγωδία είναι έργο αυτοθυσίας µιας και η Άλκηστις κατεβαίνει στον κάτω κόσµο για τον λατρευτό της σύζυγο Άδµητο. Η σωστική βοήθεια στον Άδµητο αναδεικνύει τα στοιχεία της προσωπικότητας της Άλκηστις, τα οποία την καθιστούν ξεχωριστή γυναικεία µορφή στο συνολικό έργο του Ευριπίδη. Εκτός από την πατρική της γενεά και την οµορφιά της διαθέτει πνευµατικές «ανδρικές» αρετές όπως την αξιοπρεπή στάση όταν αποχωρίζεται τον κόσµο. Δεν θρηνολογεί και παραµένει πιστή στον άντρα της επιδεικνύοντας µε την πράξη της αυτή το οµηρικό «κλέος». Πέραν όµως της γενναιότητας αλλά και του άριστου ήθους της η Άλκηστις καθώς διαφαίνεται αναδεικνύει µε τρυφερότητα τα µητρικά της αισθήµατα. Συγκεκριµένα στην προσευχή της, πριν να αποχωριστεί τα εγκόσµια, δεν κάνει καµία αναφορά στον Άδµητο παρά µόνη έγνοια της είναι τα παιδιά της. Γνωρίζει πως όποιος πεθαίνει λησµονείται γι αυτό ζητάει από τον Άδµητο να µην παντρευτεί άλλη γυναίκα για να µην κακοπεράσουν τα παιδιά της. Στο έργο αυτό ο Ευριπίδης κατόρθωσε να πλάσει τη γυναικεία εκείνη ύπαρξη η οποία οδηγεί τον αναγνώστη θεατή ακροατή σε αυτογνωσία, στην προκειµένη περίπτωση πώς να αντιµετωπίσει το γεγονός απώλειας αλλά και θυσίας για κάποιο αγαπηµένο πρόσωπο. Υπό το πρίσµα αυτών των χαρακτηριστικών µπορεί µια συγκριτική εργασία να επικεντρωθεί στη µελέτη της γυναικείας µορφής της ανώνυµης λαϊκής φωνής µε την «ευριπίδεια» Άλκηστη.

9 «Ώρα καλή, κη ώρ αβαχή, κη ώρα ευλογηµένη. Τούτ η δουληά π αρχέψαµεν να βκη στερεωµένη, που τον αφέντην τον Θεόν νάνι συγχωρηµένη, που τον Δεσπότην τον Χριστόν νάνι ευλο(γ)ηµένη». (Λουκάς 1974, 78). Μετά το τέλος της εργασίας αυτής κυλούσαν στο στρώµα ένα παιδί ευχόµενοι ευτεκνία στους µελλόνυµφους (Λουκάς, 1974). Στη συνέχεια ακολουθούσε το πλούµισµα του κρεβατιού κατά τη διάρκεια του οποίου οι συγγενείς έδιναν τις δωρεές τους. Το δεύτερο έργο πριν από το γάµο, το οποίο γινόταν κυρίως σε δύο πόλεις του νησιού, στη Λεµεσό και στην Πάφο, ήταν το Κουπάνισµα του ρεσιού, ενός είδους σιταριού, το οποίο µαγειρευόταν µε ειδικό τρόπο, για να δοθεί στους καλεσµένους του γάµου (Λουκάς, 1974). Μετά την Τέλεση του Μυστηρίου, ακολουθούσε το Γλέντι το οποίο καθώς το σηµειώνει ο Λουκάς: «ἀλλ ἡ τοῦ γεύµατος τούτου εὐθυµία δὲν δύναται νὰ συγκριθῆ πρὸς τὴν τοῦ δείπνου, καθ ὅ πλεῖστοι τῶν συµποσιαζοµένων διάγουσι παννύχιον εὐφροσύνην» (Λουκάς 1974, 90): Σε δική µου απόδοση: «άλλη χαρούµενη διάθεση δεν µπορεί να συγκριθεί µε αυτήν του γαµήλιου δείπνου, για το λόγω του ότι οι περισσότεροι από τους συµµετέχοντες στο συµπόσιο ζουν µια ολονύχτια βαθιά ευχαρίστηση». Η γνώση των παραδοσιακών εθίµων και η εφαρµογή τους στη διδακτική πράξη µπορεί να βοηθήσει το παιδί να αναπτύξει όπως αναφέρθηκε τα χαρακτηριστικά τα οποία διαθέτει. Για παράδειγµα ένα παιδί µπορεί να µην είναι ικανό στα µαθηµατικά, µπορεί όµως να εκφράζεται σωστά στην οµιλία του, να έχει θεατρικές ικανότητες ή την ικανότητα της αποµνηµόνευσης. Κατ αυτόν τον τρόπο, µπορεί να κοινωνικοποιηθεί ασκόνταφτα στο σχολικό περιβάλλον, έχοντας την καθοδήγηση του δασκάλου του. Κάνοντας µια ευχάριστη δραστηριότητα δεν θα

10 νιώθει αποµονωµένο από τα υπόλοιπα µέλη της κοινότητας, τα οποία µπορούν να έχουν ισχυρά άλλα χαρακτηριστικά όπως για παράδειγµα την ευφυΐα. Μέσα από τη διδασκαλία των παραδοσιακών εθίµων το παιδί µπορεί να εξοικειωθεί στην υποκριτική, την απαγγελία µπορεί να υποστηρίξει ωστόσο και τις µουσικές του ικανότητες, µιας και ένα εκτενές µέρος στον παραδοσιακό κυπριακό γάµο αποτελεί και το τραγούδι. 9 Στην Κύπρο: «Δεσπόζει η παραγωγή λαϊκών διστίχων, τα περίφηµα τσιαττιστά ή τσιαττίσµατα, τα οποία παράγονται εν θερµώ στη βράση του κεφιού στην περίπτωσή µας στις χαρές του γάµου» (Πιερής , 36). Όσον αφορά την προέλευση της ονοµασίας του τσιαττιστού είναι καλό να επισηµανθεί, πως το «τσιαττίζω» καθώς διευκρινίζεται από τον Πιερή, έχει ατυχώς: «συνδεθεί µε το τουρκικό ρήµα catmak που σηµαίνει φιλονικώ και, αφ ετέρου, δεν αφορά µόνο στην ικανότητα σύνθεσης ενός νέου τσιαττιστού (οµοιοκατάληκτου δηλαδή διστίχου ή και πολύστιχου τραγουδιού), αλλά αφορά και στην ικανότητα να θυµηθεί ο δεύτερος χορευτής (ή τραγουδιστής) ένα ήδη γνωστό, πλην ωραιότερο από το πρώτο τσιαττιστόν, το οποίo θα αποτελέσει εύστοχη, δηλαδή ταιριαστή προσθήκη σ αυτό που έχει ήδη τραγουδηθεί από τον αντίπαλο χορευτή ή τραγουδιστή» (Πιερής , 40). 9 Αναφέρω τις σηµαντικές µελέτες, οι οποίες σχετίζονται µε τη λαϊκή ποίηση της Κύπρου, όπως τις παραθέτει ο Φοίβος Σταυρίδης (2002, 15,16) στον θεµελιώδη οδηγό, Βιβλιογραφία Κυπριακής Λαϊκής Ποίησης. Φυλλάδες και αυτοτελείς εκδόσεις ( ): Γιαγκουλλής Κ. Γ., Ανθολογία κυπριακής λαϊκής ποίησης. (Υπουργείο Παιδείας Μορφωτική Υπηρεσία: Σειρά κυπριακής λαϊκής ποίησης, αρ. 2). Λευκωσία 1980, Γιαγκουλλής Κ. Γ., Corpus κυπριακών διαλεκτικών ποιητικών κειµένων. Τόµος Πρώτος (Δηµοσιεύµατα του Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, XXI), Λευκωσία 1998, Γιαγκουλλής Κ. Γ., Corpus κυπριακών διαλεκτικών ποιητικών κειµένων. Τόµος δεύτερος. Πολεµικά τραγούδια ( ). (Δηµοσιεύµατα του Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, XXIV), Λευκωσία 1999, Γιαγκουλλής Κ. Γ., Corpus κυπριακών διαλεκτικών ποιητικών κειµένων. Τόµος τέταρτος. Φονικά ( ). (Δηµοσιεύµατα του Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, XXΧΙΙI), Λευκωσία 2001, Γιαγκουλλής Κ. Γ., Κύπριοι λαϊκοί ποιητές. Τόµοι Α και Β. Λευκωσία: Εκδόσεις Χρ. Ανδρέου, , Γιαγκουλλής Κ. Γ., Αρχείο Ποιητάρηδων. Φάκελος Ανδρέα Π. Μαππούρα. (Βιβλιοθήκη Κυπρίων Λαϊκών Ποιητών, αρ. 59). Λευκωσία 1997, [Εργογραφία (σ )]. Κυπριακά Δηµώδη Άσµατα, εκδιδοµένα υπό Μενελάου Ν. Χριστοδούλου, µετά µουσικού µέρους υπό Κωνσταντίνου Δ. Ιωαννίδου. Τόµος πρώτος. (Δηµοσιεύµατα Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, XVII). Λευκωσία 1997, Παλαίσης. Χριστόφορος Θ., Άπαντα, τόµος Α ( ). Επιµ. Κωνσταντίνος Γ. Γιαγκουλλής. (Δηµοσιεύµατα του Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών, XXV). Λευκωσία Πετρόπουλος, Δ.Α., «Οι ποιητάρηδες στην Κρήτη και στην Κύπρο», Λαογραφία, ΙΕ (1954), σ

11 Μια σηµαντική εργασία, πραγµατοποιήθηκε σε Δηµοτικό Σχολείο της Ελεύθερης Επαρχίας Αµµοχώστου, κατά τη σχολική χρονιά Μέσα από την προώθηση της αµοιβαίας ισότητας των µαθητών η σχολική αυτή οµάδα οργάνωσε την θεατρική αναπαράσταση ενός κυπριακού γάµου, στην οποία όλοι οι µαθητές απέκτησαν προσωπική δράση στην όλη διαδικασία. Τέτοια προσπάθεια προωθεί την κοινωνικοποίηση 11 του παιδιού ήδη από τη σχολική κοινότητα και το απαγκιστρώνει από τις συναισθηµατικές ανασφάλειες τις οποίες ενδεχοµένως να αισθάνεται. Η διανοµή των αρµοδιοτήτων στο κάθε παιδί θα πρέπει να γίνεται µε βάση τα «χαρακτηριστικά» τα οποία διαθέτει και εδώ έγκειται ο επιστηµονικός ρόλος τον οποίο διαδραµατίζει ο εκπαιδευτικός, που οφείλει να διεισδύει στην προσωπικότητα των µαθητών του, γνωρίζοντας ποιά «χαρακτηριστικά» µπορεί να αξιοποιήσει από το κάθε παιδί χωρίς η όποια αδυναµία του να σταθεί εµπόδιο στη συµµετοχή και δράση του. Επιπλέον παρόµοιες αναπαραστάσεις που µπορεί να αφορούν άλλα θέµατα της λαϊκής παράδοσης, λειτουργούν ως κίνητρο στην οµάδα µαθητών για την προώθηση της ευγενούς άµιλλας, η οποία µπορεί να επιτευχθεί µέσω της εποπτείας του ειδικού. 12 Τα παιδιά εργάζονται ευχάριστα και δηµιουργικά για την διεκπεραίωση ενός συγκεκριµένου στόχου κατακτώντας τα κύρια πρότυπα και αναπτύσσοντας τα «χαρακτηριστικά» τους. Αυτό το οποίο απαιτείται είναι η ένταξη τους στο Εκπαιδευτικό Σύστηµα του κράτους από το Αρµόδιο Υπουργείο µέσα από µια ορθή και οργανωµένη διαπαιδαγώγηση των εκπαιδευτικών σ ό,τι αφορά τη δράση τους. Στις περιπτώσεις εκείνες που ο εκπαιδευτικός αντιµετωπίζει πρόβληµα ένταξης του 10 Ευχαριστώ τον Δηµήτρη Πιτσιλλή, εκπαιδευτικό χοροδιδάσκαλο, που µου διέθεσε προσωπικό υλικό του και χρησιµοποίησα στη σηµερινή µου εργασία. 11 Η κοινωνικοποίηση εξασφαλίζει στο άτοµο αφενός τη σταθερότητα και τη συνοχή του κοινωνικοπολιτιστικού συστήµατος και αφετέρου την ολοκλήρωση και ένταξη του στην κοινωνία µε όλα τα εφόδια που είναι απαραίτητα για να ζήσει και να ευδοκιµήσει σ αυτήν (Πυργιωτάκης 2005, 32). Το παιδί µαθαίνει τους αναµενόµενους ρόλους που αντιστοιχούν σε κάθε κοινωνική θέση τα δικαιώµατα και τις υποχρεώσεις των ρόλων, όπως έχουν προσδιοριστεί από την κοινωνία, πριν το ίδιο αναλάβει ως ενήλικη προσωπικότητα τους συγκεκριµένους ρόλους (Θάνος 2011, 6) (π. χ πατέρα, µητέρας, δασκάλου, ιερέα). 12 Αναφέροµαι ειδικά, στο πρόβληµα ένταξης των παιδιών µε ειδικές ανάγκες σε τέτοιου είδους αναπαραστάσεις. Όπως το επισηµαίνει η Φτιάκα (2007, 46) έχουν όπως όλα τα παιδιά δικαιώµατα και απόψεις µε τη διαφορά ότι τα άτοµα αυτά χρειάζονται στήριξη, βοήθεια και «πιο πολύ χρειάζονται σεβασµό και αξιοπρέπεια και πίστη ότι µπορούν να καταφέρουν πολύ περισσότερα πράγµατα από όσα πιθανόν να φανταζόµαστε». Αυτή η συµπεριφορά προωθεί την χωρίς αποκλεισµούς εκπαίδευση και την οµαλή ένταξη αυτών των παιδιών στα κανονικά σχολεία.

12 παιδιού στην οµάδα, θεωρείται αναγκαία η επέµβαση ειδικού ψυχολόγου για συµβουλευτική στήριξη. Συνοπτικά, στην παρούσα εργασία προσπάθησα να κάνω µια νύξη, για το πώς µέσα από τη σωστή γνώση και διδαχή του λαϊκού πολιτισµού µπορεί να επιτευχθεί η υγιής ανατροφή του παιδιού αλλά και στο πώς τα κείµενα της λαϊκής µας παράδοσης µπορούν να αποτελέσουν γέφυρα επικοινωνίας στις νέες προκλήσεις που καλείται στη σηµερινή εποχή των δυσµενών οικονοµικών συνθηκών, να αντιµετωπίσει η παιδαγωγική, εστιάζοντας σε τέσσερα µόνο σηµεία των λαϊκών µύθων, των παραµυθιών, των δηµοτικών τραγουδιών και την αναπαράσταση παραδοσιακών εθίµων, µε επίκεντρο έναν κυπριακό γάµο. Η δράση του ενήλικα, όπως προτάθηκε αποτελεί αδήριτη ανάγκη για την προστασία του παιδιού από τον ορµαθό κινδύνων που το απειλούν. 13 Βιβλιογραφία Blackledge, David, Hunt, Barry: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. (Μετάφραση Μαρία Δεληγιάννη). Αθήνα Έκφραση Θάνος, Θεόδωρος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Σηµειώσεις. Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Σχολή Επιστηµών Αγωγής Π.Τ.Ν. Π.Τ.Δ.Ε Κακαβούλης, Αλέξανδρος: Συναισθηµατική ανάπτυξη και αγωγή. Αθήνα Αυτοέκδοση Καψωµένος, Ερατοσθένης: Αναζητώντας το χαµένο ευρωπαϊκό πολιτισµό. Τόµος 1. Αθήνα Πατάκης Κύπρος Δηµοτική Μουσική, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυµα Λουκάς, Γεώργιος: Φιλολογικαί Επισκέψεις. Λευκωσία Ματσαγγούρας, Ηλίας: Η Σχολική Τάξη. Τόµος 1. Αθήνα 2003 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραµµάτων. Ο λόγος ανάγκη της ψυχής, Κείµενα Λογοτεχνίας Α Γυµνασίου. Λευκωσία Ευχαριστώ την καλή µου φίλη Πέρσα Παπαδηµητρίου που µε ευχαρίστηση διάβασε την εργασία µου στην τελική της µορφή, καθώς και την εφηβική µου δασκάλα Ελένη Δαµιανίδου, για τις γόνιµες συζητήσεις µας.

13 Pervin, Lawrence, John, Oliver: Θεωρίες Προσωπικότητας Έρευνες και Εφαρµογές. (Μετάφραση Αρχοντούλα Αλεξανδροπούλου). Αθήνα Tυπωθήτω Γιώργος Δαρδάνος (1999). Πιερής, Μιχάλης. (2003). Γύρω από τη λαϊκή ποίηση της Κύπρου. Στο: Μαρία Παπαδοπούλου (Επιµ.), Θράκη, Αιγαίο, Κύπρος Λαογραφικές µουσικοχορευτικές διαδροµές, Λεµεσός: Λαογραφικός Όµιλος Λεµεσού 2003: Πυργιωτάκης, Ιωάννης: Κοινωνικοποίηση και Εκπαιδευτικές Ανισότητες. Αθήνα: Γρηγόρη Σταυρίδης, Φοίβος: Βιβλιογραφία Κυπριακής Λαϊκής Ποίησης. Φυλλάδες και αυτοτελείς εκδόσεις ( ). Λευκωσία Κέντρο Επιστηµονικών Ερευνών Φτιάκα, Ελένη: Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση. Αθήνα Ταξιδευτής 2007.

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ»

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» 1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» ΕΥΑ ΝΕΟΦΥΤΟΥ Βοηθός ιευθύντρια Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ Οι μαθητές της ΣΤ Τάξης, στα πλαίσια του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής έγραψαν για το ρόλο της οικογένειας σε ό,τι αφορά τις συναισθηματικές

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική Υ.Α Γ2/6646/20-11-97 Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική ΥΠΕΠΘ-Γ2/6646120.Ι 1.97 Ενηµέρωση για το πρόγραµµα επιµόρφωσης Καθηγητών στο Σχολικό Επαγγελµατικό Προσανατολισµό και

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης Κοινωνικοποίηση του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Στους ρυθμούς με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ Φαξ: , Tηλ: , Νοεμβρίου 2014

Αρ. Φακ Φαξ: , Tηλ: , Νοεμβρίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρ. Φακ. 7.7.01.24.6 Φαξ: 22 480505, Tηλ: 22 402300, 22402374 e-mail: info@cyearn.pi.ac.cy ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ 24 Νοεμβρίου 2014 Διευθυντές/ντριες Δημόσιων και Ιδιωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια:

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέµατα της παρουσίασης Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα H οικογένεια ως

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Στόχοι Οι μαθητές να: αναφέρουν και επεξηγούν ανάγκες που ικανοποιούνται μέσα από το γάμο. δικαιολογούν τη σημασία που έχει ο γάμος ως κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ και ΕΠ. ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΦΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΗ. Γ. Ευθυμίου Επαρχιακού ΠΛΕ- Μ.Ε Πάφου

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ και ΕΠ. ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΦΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΗ. Γ. Ευθυμίου Επαρχιακού ΠΛΕ- Μ.Ε Πάφου ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ και ΕΠ. ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΦΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΗ Γ. Ευθυμίου Επαρχιακού ΠΛΕ- Μ.Ε Πάφου Οκτώβριος 2012 1 Προσφέρει ίσες ευκαιρίες μόρφωσης Στοχεύει στη διάδοση της γνώσης.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ ΟΡΟΦΟΥ Σ ΧΟΡΟΥ ΑΓΓΛΙΚΑ ΙΙΙ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ & ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Μύθοι» και αλήθειες(;) του γάμου: κοινωνιοψυχολογική προσέγγιση

«Μύθοι» και αλήθειες(;) του γάμου: κοινωνιοψυχολογική προσέγγιση «Μύθοι» και αλήθειες(;) του γάμου: κοινωνιοψυχολογική προσέγγιση Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Στο συμπόσιο «Στενές διαπροσωπικές σχέσεις», συνέδριο «Ψυχολογία και Κοινωνία»,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΜΕ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΥΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ CREATIVE PRIMARY SCHOOL PARTNERSHIPS WITH VISUAL ARTISTS (CREARTE) ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Απρίλιος 2016

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική μάθηση εκπαιδευτικών στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: εισαγωγικές παρατηρήσεις

Επαγγελματική μάθηση εκπαιδευτικών στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: εισαγωγικές παρατηρήσεις Επαγγελματική μάθηση εκπαιδευτικών στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: εισαγωγικές παρατηρήσεις Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Λοϊζίδου Προϊσταμένη Τομέα Επιμόρφωσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 23 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα των Προγραμμάτων Σπουδών

Μαθήματα των Προγραμμάτων Σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Μαθήματα των Προγραμμάτων Σπουδών Κωδικός Τίτλος μαθήματος ΠΕΥ100 ΠΕΥ101 ΝΥ101α ΠΝΥ201 ΠΝΕ402 ΠΝΕ435 ΝΕ403α ΠΝΕ506 ΠΝΥ302 ΠΝΕ142

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση μαθητού/γονέα/σχολείου σε. επαγγελματικές επιλογές

Αλληλεπίδραση μαθητού/γονέα/σχολείου σε. επαγγελματικές επιλογές Αλληλεπίδραση μαθητού/γονέα/σχολείου σε θέματα που σχετίζονται με εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές Δρ. Κατερίνα Αργυροπούλου Οικογένεια & επιλογή σταδιοδρομίας {1} Αναπαραγωγή του σχεδίου οικογενειακής

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΛΥΚΕΙΟ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ

2 ο ΛΥΚΕΙΟ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ Παραθέτουμε τις δηλώσεις των διευθυντών και τα σχόλια των μαθητών για την εμπειρία τους που την περιέγραψαν με τον δικό τους μοναδικό τρόπο από την εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του

Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του Θεοδώρα Χασεκίδου-Μάρκου, Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β/θμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης Βήματα-κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου

ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου Δρ Μάριος Στυλιανίδης ΕΔΕ, ΥΠΠ 15 Μαΐου 2012 Δομή Παρουσίασης 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου 2013, ώρα: 5:30 μ.μ. Ξενοδοχείο Hilton Park

Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου 2013, ώρα: 5:30 μ.μ. Ξενοδοχείο Hilton Park Χαιρετισμός του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού κ. Κυριάκου Κενεβέζου, εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Νίκου Αναστασιάδη στην τελετή αποφοίτησης του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2016-17 Κωδικός Τίτλος μαθήματος Διδάσκων ΠΝΕ142 Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Πολιτική Μπάκας Θωμάς

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΠΙΚΡΑΤΕΣΤΕΡΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΠΙΚΡΑΤΕΣΤΕΡΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος (Γ. Ε. Πυργιωτάκης) 15 Εισαγωγή (Γ. Ε. Πυργιωτάκης) 19 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΠΙΚΡΑΤΕΣΤΕΡΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ 1 Γενική εικόνα (Γ. Ε. Πυργιωτάκης) 25 2 Σύντομη ιστορική επισκόπηση (Γ. Ε. Πυργιωτάκης)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική. Οργάνωση μαθήματος Αντικείμενο της Παιδαγωγικής Επιστήμης

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική. Οργάνωση μαθήματος Αντικείμενο της Παιδαγωγικής Επιστήμης Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Οργάνωση μαθήματος Αντικείμενο της Παιδαγωγικής Επιστήμης Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Μάθημα επιλογής Διδάσκουσα: Ζουνχιά Αικατερίνη, Καθηγήτρια Αθλητικής Παιδαγωγικής Διάλεξη Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Σκοποί της παρουσίασης Παρουσίαση των Ψυχοκινητικών, γνωστικών και συναισθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

The Jobbies. 14ο ΓΕΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Project Β τριμήνου «Το επάγγελμα που επιλέγω» Αντωνιάδου Δέσποινα. Βάκουλης Παναγιώτης.

The Jobbies. 14ο ΓΕΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Project Β τριμήνου «Το επάγγελμα που επιλέγω» Αντωνιάδου Δέσποινα. Βάκουλης Παναγιώτης. The Jobbies 1ο ΓΕΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Project Β τριμήνου 2013-201 «Το επάγγελμα που επιλέγω» Αντωνιάδου Δέσποινα Βάκουλης Παναγιώτης Δοξάκης Δημήτρης Δρούγκας Στάθης Καρβουνίδης Χάρης Η επιρροή που ασκούν οι

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: 2013-2014 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ A ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΡΩΜΑ ΧΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ-ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΕΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 10: Μοντέλα εκπαίδευσης μειονοτήτων Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-16

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-16 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-1 Υπενθυμίζουμε στους φοιτητές ότι οι Πρωτοετείς και Δευτεροετείς φοιτητές (εισακτέοι από το ακ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΟΡΦΗ

ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΟΡΦΗ Σκοπός του προγράμματος: Η αντίληψη της έννοιας της κοινωνικοποίησης Η εξέλιξη του θεσμού της οικογένειας Με τον όρο Κοινωνικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 6.1 Κοινωνικοποίηση και πολιτικοποίηση 6.1 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1/13 Ένταξη και ενσωμάτωση στο κοινωνικό σύνολο Οριοθέτηση ορθών συμπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016 08:15-11:00 ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013. Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων»

Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013. Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων» Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013 Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων» Αναφορικά µε το πιο πάνω θέµα, σας ενηµερώνουµε ότι το Λύκειο Αγίου Γεωργίου Λάρνακας οργανώνει τις εξής δράσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο των Ορέων: εµπειρία από το Γυµνάσιο Κράνας

Πανεπιστήµιο των Ορέων: εµπειρία από το Γυµνάσιο Κράνας Πανεπιστήµιο Κρήτης Π. Γ. Μιχαηλίδης, Οµότιµος Καθηγητής, e-mail: michail@edc.uoc.gr Πανεπιστήµιο των Ορέων: εµπειρία από το Γυµνάσιο Κράνας Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, 4 Ιουνίου 2016 Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου

Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Ισότητα των Φύλων στην Εκπαίδευση Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Διατμηματική Επιτροπή για την Ισότητα των Φύλων Δομή της παρουσίασης Ό ρόλος της εκπαίδευσης στην εξάλειψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Επιμορφωτικά Σεμινάρια που διοργανώνονται από τη Διεύθυνση Μέσης Εκπαίδευσης για συγκεκριμένες ειδικότητες εκπαιδευτικών

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Επιμορφωτικά Σεμινάρια που διοργανώνονται από τη Διεύθυνση Μέσης Εκπαίδευσης για συγκεκριμένες ειδικότητες εκπαιδευτικών ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Επιμορφωτικά Σεμινάρια που διοργανώνονται από τη Διεύθυνση Μέσης Εκπαίδευσης για συγκεκριμένες ειδικότητες εκπαιδευτικών α. Σεμινάριο Μουσικής: Η σχολική μπάντα. Αξιολόγηση. Λεμεσός Λανίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το πρόγραμμα Το Πρόγραμμα με τίτλο «Το θέατρο ως μορφοπαιδευτικό αγαθό και καλλιτεχνική έκφραση στην εκπαίδευση και την κοινωνία» υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9

ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9 ΦΩΚΙΔΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα