«Εισαγωγή στην εκπαίδευση των μαθητών με μερική ή ολική απώλεια όρασης»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Εισαγωγή στην εκπαίδευση των μαθητών με μερική ή ολική απώλεια όρασης»"

Transcript

1

2 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ: ΤΥΦΛΩΣΗ «Εισαγωγή στην εκπαίδευση των μαθητών με μερική ή ολική απώλεια όρασης» ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: Φίλιππος Κατσούλης Διευθυντής Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Τυφλών Καλλιθέας (ΚΕΑΤ) Μεταπτυχιακό (master) στη Βασική και Εφαρμοσμένη Γνωσιακή Επιστήμη Υποψήφιος διδάκτορας Ιωάννα Χαλικιά Φιλόλογος ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ: Φίλιππος Κατσούλης Διευθυντής Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Τυφλών Καλλιθέας (ΚΕΑΤ) Μεταπτυχιακό (master) στη Βασική και Εφαρμοσμένη Γνωσιακή Επιστήμη Υποψήφιος διδάκτορας ΑΘΗΝΑ

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 3 Εισαγωγή Ποια είναι τα παιδιά με προβλήματα όρασης;... 5 Ιατρικός ορισμός τυφλότητας μερικής τύφλωσης... 5 Εκπαιδευτικός ορισμός τυφλότητας μερικής τύφλωσης Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν τα προβλήματα όρασης; Ποια συμπτώματα παραπέμπουν σε δυσλειτουργίες που επηρεάζουν την όραση; Συμπτώματα που παραπέμπουν σε σκοτοπική ευαισθησία ή προβλήματα προσαρμογής Συμπτώματα που παραπέμπουν σε προβλήματα συγχρονισμού και εστίασης των ματιών Σημάδια που μας υποψιάζουν για προβλήματα στην Αίσθηση Κατεύθυνσης, στις Σχέσεις Χώρου ή στην Οπτική Αντίληψη Σημάδια που μας υποψιάζουν για προβλήματα στον συντονισμό ματιού-χεριού Σημάδια που μας υποψιάζουν για προβλήματα στην Απεικόνιση (Visualization ) και στην Οπτική Μνήμη (Visual Memory) Οι Εκπαιδευτικές Ανάγκες των μαθητών με Προβλήματα Όρασης Η Ανάπτυξη Εννοιών και οι Εκπαιδευτικές Ανάγκες Ανάγκες που έχουν σχέση με την Επικοινωνία Κοινωνικές και Συναισθηματικές Ανάγκες Κοινωνικοποίηση Συναισθηματική Εκπαίδευση Ανάγκη για ψυχαγωγία Ψυχολογικές συνέπειες από την απώλεια της όρασης Ανάγκες που έχουν σχέση με τις υπόλοιπες αισθήσεις και την κίνηση μελών του σώματός του Ανάγκες που έχουν σχέση με την Κινητικότητα και τον Προσανατολισμό Ανάγκες Καθημερινής Ζωής Η εκπαίδευση των τυφλών στην Ελλάδα Η συνεκπαίδευση τυφλών και βλεπόντων μαθητών μέσα στα κοινά δημοτικά σχολεία Η Παιδαγωγική της Συνεκπαίδευσης-Ενσωμάτωσης Μοντέλα Συνεκπαίδευσης Η Σχολική Ενσωμάτωση-συνεκπαίδευση των παιδιών με προβλήματα όρασης στην Ελλάδα Το σύστημα γραφής και ανάγνωσης Braille Ο Λούι Braille (Louis Braille) Η ελληνική γραφή Braille Η Γραφομηχανή Perkins Υποστηρικτικές Τεχνολογίες για άτομα με προβλήματα όρασης Γενικές αρχές Ο σκοπός των Υποστηρικτικών Τεχνολογιών Η χρήση των Υποστηρικτικών τεχνολογιών στην εκπαίδευση Προγράμματα ανάγνωσης οθόνης (Screen readers):

4 8.5. Προγράμματα Μεγέθυνσης και Ανάγνωσης Οθόνης Οθόνες Braille Οι εκτυπωτές Braille Προγράμματα μεταγραφής στη γραφή Braille Πρόγραμμα Οπτικής Αναγνώρισης Χαρακτήρων (OCR) Μεγεθυντές (CCTV) Συσκευή παραγωγής ανάγλυφων γραφικών Εποπτικά μέσα διδασκαλίας Βιβλιογραφία

5 Εισαγωγή Ο σκοπός του διαναπηρικού οδηγού επιμόρφωσης, όσον αφορά στην εκπαίδευση των παιδιών με σοβαρά προβλήματα όρασης είναι να ενημερώσει κυρίως τους εκπαιδευτικούς της γενικής εκπαίδευσης, οι οποίοι θα κληθούν να ενσωματώσουν στη σχολική τους τάξη με την παράλληλη στήριξη του ειδικού εκπαιδευτικού μαθητές, οι οποίοι ανήκουν στην παραπάνω κατηγορία. Ο εκπαιδευτικός θα ενημερωθεί σχετικά με το ποια είναι τα παιδιά με σοβαρά προβλήματα όρασης, τα αίτια που τα προκαλούν, καθώς και τα συμπτώματα που θα πρέπει να τον υποψιάσουν για πιθανό πρόβλημα στην όραση. Ένα κεντρικό θέμα είναι οι ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που παρουσιάζουν οι μαθητές με σοβαρά προβλήματα και τις οποίες πρέπει να γνωρίζει ο εκπαιδευτικός. Στη συνέχεια παρουσιάζεται περιληπτικά η ιστορία της εκπαίδευσης, αλλά και της συνεκπαίδευσης των τυφλών στην Ελλάδα. Στο τέλος παρουσιάζονται οι υποστηρικτικές τεχνολογίες, οι οποίες είναι προσβάσιμες και διαθέσιμες στους μαθητές με σοβαρά προβλήματα όρασης στη χώρα μας. 1. Ποια είναι τα παιδιά με προβλήματα όρασης; Ο όρος «άτομα με προβλήματα όρασης» περιλαμβάνει δυο ομάδες μαθητών: Αυτούς με χαμηλή όραση που χρησιμοποιούν το αλφάβητο των βλεπόντων και αυτούς με λίγη ή καθόλου όραση που χρησιμοποιούν το σύστημα Braille. Ιατρικός ορισμός τυφλότητας μερικής τύφλωσης Σύμφωνα με την Αμερικάνικη Ιατρική Ένωση: τυφλό είναι το άτομο του οποίου η κεντρική οπτική οξύτητα δεν υπερβαίνει τα 20/200 ή 2/20 στο καλύτερο μάτι, ύστερα από την καλύτερη δυνατή ιατρική παρέμβαση. Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία το ποσοστό όρασης πρέπει να κάτω του 1/20 5

6 Μερικώς βλέποντα θεωρούνται τα άτομα των οποίων η οπτική οξύτητα με διόρθωση είναι μεταξύ 20/70 με 20/200 ύστερα από την καλύτερη δυνατή ιατρική παρέμβαση. Όμως: μόνο ένα μικρό ποσοστό αυτών που έχουν νομικά χαρακτηριστεί τυφλοί δεν έχουν καθόλου όραση και ένας αριθμός νομικά τυφλών μπορεί και διαβάζει μεγεθυσμένο κείμενο. Εκπαιδευτικός ορισμός τυφλότητας μερικής τύφλωσης. Επειδή υπάρχουν μαθητές οι οποίοι έχουν χαρακτηριστεί νομικά ως τυφλοί, αλλά διδάσκονται χρησιμοποιώντας το σύστημα ανάγνωσης και γραφής των βλεπόντων, οι εκπαιδευτικοί για να μπορούν να συνεννοούνται όταν συζητούν εκπαιδευτικά θέματα που αφορούν τους μαθητές με σοβαρά προβλήματα όρασης έχουν υιοθετήσει τους παρακάτω ορισμούς: Τυφλά θεωρούνται τα άτομα εκείνα, τα οποία ύστερα από την καλύτερη δυνατή ιατρική παρέμβαση, λόγω των προβλημάτων όρασης είναι απαραίτητο να διδαχτούν με τη μέθοδο Braille ή με ακουστικές μεθόδους. Μερικώς βλέποντα είναι όσα, ύστερα από την καλύτερη δυνατή ιατρική παρέμβαση μπορούν να διαβάσουν κείμενα με μεγάλα τυπογραφικά στοιχεία ή με τη βοήθεια μεγεθυντικών οργάνων και συσκευών. 2. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν τα προβλήματα όρασης; Τα αίτια που προκαλούν τα προβλήματα όρασης μπορούμε να τα ταξινομήσουμε σε τέσσερις κατηγορίες: Γενετικά αίτια, Γονείς φορείς ή στενοί συγγενείς Προγεννητικά, Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του εμβρύου. Από μολύνσεις και αρρώστιες όπως είναι η rubella Περιγεννητικά αίτια, 6

7 Κατά τη διάρκεια του τοκετού, όπως είναι ένας τραυματισμός, ή ακόμα μια πρώιμη γέννηση (retinopathy of prematurity) Μεταγεννητικά αίτια Στα πρώτα χρόνια της ζωής: όγκους, χημειοθεραπείες,κ.λ.π. Οι παιδικές αρρώστιες, οι μολύνσεις, οι τραυματισμοί, οι όγκοι, οι χημειοθεραπείες επίσης μπορούν να προκαλέσουν οπτικές δυσλειτουργίες. Ένας μεγάλος αριθμός γενικών νευρολογικών διαταραχών μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλική οπτική δυσλειτουργία. 3. Ποια συμπτώματα παραπέμπουν σε δυσλειτουργίες που επηρεάζουν την όραση; Υπάρχουν πολλές παθήσεις που επηρεάζουν την όραση. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται προβλήματα στη σκοτοπική ευαισθησία scotopic sensitivity, στον οπτικό συντονισμό και εστίαση, στην προσαρμοστικότητα, καθώς επίσης στην οπτική επεξεργασία και στον οπτικο-κινητικό συντονισμό. Καμία από τις παραπάνω δυσλειτουργίες δεν διαπιστώνεται με μία απλή οφθαλμολογική εξέταση ρουτίνας είτε αυτή πραγματοποιείται στο σχολείο, στον οπτομέτρη, ή σε οφθαλμολογικό ιατρείο. Οι συγκεκριμένες δυσλειτουργίες απαιτούν υψηλό βαθμό εγρήγορσης και έγκαιρη ιατρική εξέταση Συμπτώματα που παραπέμπουν σε σκοτοπική ευαισθησία ή προβλήματα προσαρμογής Αυτά τα συμπτώματα αντιμετωπίζονται συνήθως με φακούς απόχρωσης (tinted lenses) ή με ασκήσεις για τα μάτια. 1. Θολή όραση (Τα παιδιά σπάνια παραπονιούνται για αυτό). 2. Το παιδί προτιμά να διαβάζει στα σκοτεινά ή αποφεύγει το διάβασμα. 7

8 3. Η κατανόηση κειμένου είναι ικανοποιητική στην αρχή, αλλά γρήγορα ελαττώνεται καθώς συνεχίζεται η ανάγνωση. 4. Το παιδί παραπονιέται για ενόχληση γύρω από τα μάτια, και κοιλιακούς πόνους ή πονοκεφάλους. Τα μικρότερα σε ηλικία παιδιά ενδέχεται αντί να παραπονιούνται να τρίβουν τα μάτια τους ή να αποφεύγουν το διάβασμα. 5. Κάνει λάθη απροσεξίας όταν αντιγράφει από τον πίνακα. 6. Η κατανόηση κειμένου για το παιδί είναι φτωχότερη σε σχέση με αυτή που θα προέβλεπε η εξυπνάδα του. Τα κύρια συμπτώματα του συνδρόμου σκοτοπικής (scotopic) ευαισθησίας είναι : 1. Ευαισθησία στο φως προκαλεί ταλαιπωρία ή δυσκολία κάτω από τις ακόλουθες συνθήκες: εκτυφλωτικό φως (π.χ. από τους προβολείς των αυτοκινήτων) έντονο φως από επιφάνειες (π.χ. αντανάκλαση του φωτός του ήλιου στο χιόνι) δυνατός φωτισμός φώτα φθορισμού φως του ήλιου νυχτερινή όραση 2. Προβλήματα αντίθεσης εμφανίζονται όταν η διαφορά μεταξύ φωτεινών και σκοτεινών επιφανειών είναι πολύ έντονη, παραδείγματος χάριν: Έντονο μαύρο κείμενο σε φωτεινή λευκή σελίδα. Το κείμενο ή το φόντο μπορεί να εμφανιστεί να κινείται, μερικές φορές βίαια. Ριγέ ή έντονα σχέδια όπως σε μερικά ενδύματα, τάπητες, ταπετσαρίες, αφίσες κ.λ.π., μπορεί να εμφανιστούν να κινούνται/δονούνται και μερικά σχέδια μπορούν να εμφανιστούν να είναι τρισδιάστατα αντί επίπεδα. Αυτά τα αποτελέσματα κάνουν την ανάγνωση τέτοιων πραγμάτων, όπως το κείμενο, η μουσική, οι γραφικές παραστάσεις, δυσκολότερη και ενδεχομένως κουραστική. 8

9 3. Περιορισμένο πεδίο ευκρινούς όρασης Αυτό έχει ως συνέπεια να εμφανίζονται ευκρινώς μόνο μερικά γράμματα σε μια σελίδα και το υπόλοιπο της σελίδας να εμφανίζεται ελαφρώς θαμπό. Καθιστά δύσκολη την παρακολούθηση της σειράς κατά την ανάγνωση. Είναι πολύ εύκολο ο μαθητής να αρχίσει τυχαία το διάβασμα από την προηγούμενη ή την επόμενη σειρά, όπως και να αγνοήσει ή να ξαναδιαβάσει μια σειρά. 4. Φτωχή αντίληψη βάθους προκαλεί δυσκολία στην εκτίμηση της απόστασης και της σχέσης μεταξύ των αντικειμένων. 5. Οι δυσκολίες προσοχής και συγκέντρωσης προκαλούνται ως αποτέλεσμα αυτών των οπτικών διαστρεβλώσεων. Το σύνδρομο σκοτοπικής ευαισθησίας μειώνει τη δυνατότητα του ατόμου να διαβάζει, να μελετά και να εργάζεται αποτελεσματικά και αναγκάζει συχνά τα μάτια να φαίνονται ανήσυχα. Αυτή η έλλειψη προσοχής θα εμφανιστεί πιθανώς με έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους τρόπους: δυσκολία να παραμένει κάποιος σε ένα έργο, όπως η ανάγνωση ή η μελέτη χρήση συχνών διαλειμμάτων ανησυχία κούραση 6. Πονοκέφαλοι και ημικρανίες. Ένας που πάσχει από αυτό το σύνδρομο είναι πιο ευαίσθητος στους πονοκέφαλους και τις ημικρανίες που επέρχονται από τις οπτικές διαστρεβλώσεις που αντιμετωπίζει Συμπτώματα που παραπέμπουν σε προβλήματα συγχρονισμού και εστίασης των ματιών Για άνετο διάβασμα, τα μάτια πρέπει να κινούνται ομαλά και τα δύο μαζί. Αν το ένα ή και τα δύο μάτια χάνουν τη σταθερότητά τους, τότε τα γράμματα θα φαίνονται θολά, το παιδί θα παραλείπει γράμματα ή λέξεις, ή ακόμα θα χάνει τη θέση του στο κείμενο. Αφού το διάβασμα θα είναι δυσκολότερο και το παιδί 9

10 θα τείνει να το αποφεύγει. Αυτά τα προβλήματα αντιμετωπίζονται με ασκήσεις σύγκλισης για τα μάτια. 1. Το παιδί παραπονιέται για διπλή όραση. 2. Καλύπτει το ένα του μάτι όταν διαβάζει. 3. Κρατά το βιβλίο προς τη μία πλευρά έτσι ώστε να μην βλέπει και με τα δύο μάτια ταυτόχρονα το εκτυπωμένο κείμενο. 4. Προσθέτει ή αφαιρεί μέρη των λέξεων όταν διαβάζει. 5. Επαναλαμβάνει γράμματα λέξεων όταν αντιγράφει από τον πίνακα. 6. Όταν λύνει προβλήματα μαθηματικών δεν μπορεί να ευθυγραμμίσει τις στήλες των αριθμών. 7. Κουνάει το κεφάλι του αντί για τα μάτια του όταν διαβάζει. 8. Συχνά χάνει τη θέση του στο κείμενο όταν διαβάζει ή αντιγράφει. 9. Συχνά παραλείπει λέξεις ή γραμμές κειμένου. 10. Κάνει λάθη απροσεξίας. 11. Δεν είναι συγκεντρωμένο Σημάδια που μας υποψιάζουν για προβλήματα στην Αίσθηση Κατεύθυνσης, στις Σχέσεις Χώρου ή στην Οπτική Αντίληψη Στην ελληνική γλώσσα, η ανάγνωση γίνεται από τα αριστερά προς τα δεξιά. Παιδιά που προτιμούν να δουλεύουν από τα δεξιά προς τα αριστερά ή που δεν έχουν έντονη αίσθηση κατεύθυνσης θα έχουν αυτόματα πρόβλημα στην ανάγνωση. Η αίσθηση της κατεύθυνσης μπορεί (και χρειάζεται) να διδαχθεί. Παιδιά που έχουν τέτοιου είδους πρόβλημα παρουσιάζουν τα ακόλουθα συμπτώματα: 1. Το παιδί μπερδεύει το αριστερά και το δεξιά μετά την ηλικία των επτάμισι. 2. Μπερδεύει παρόμοια γράμματα όπως το β και το δ, και λέξεις. 3. Αντιστρέφει αριθμούς, π.χ. 24 και Αντιμετωπίζει πρόβλημα με διαδοχικές ενέργειες και στο να θυμάται τα στάδια στη διαδικασία λύσης προβλήματος. 10

11 5. Αντιμετωπίζει πρόβλημα με τις έννοιες του πάνω, κάτω, μπροστά, πίσω κ.ο.κ. 6. Αντιμετωπίζει πρόβλημα με την μορφολογική αντίληψη. Δυσκολεύεται να αντιγράψει σχήματα όπως τρίγωνα, τετράγωνα, παραλληλόγραμμα κ.ο.κ. Η βασική αναγνώριση γραμμάτων, η προχωρημένη ορθογραφία, και τα μαθηματικά βασίζονται πάνω στην γρήγορη και αυτόματη αναγνώριση σχημάτων, στην ικανότητα αποθήκευσης αυτών στην οπτική μας μνήμη, και στην ικανότητα αντιστροφής σχημάτων (στα μαθηματικά). 7. Δεν μαθαίνει να διαβάζει σύμφωνα με το πρόγραμμα, και δυσκολεύεται στην εκμάθηση αναγνώρισης λέξεων. 8. Αντιμετωπίζει δυσκολίες στην αναγνώριση λέξεων ή αριθμών ακόμα και μετά την ηλικία των έξι. 9. Συχνά μπερδεύει λέξεις που ξεκινούν ή τελειώνουν με παρόμοιο τρόπο. 10. Αναγνωρίζει τον ήχο μεμονωμένων γραμμάτων, μα δεν μπορεί να χωρίσει λέξεις στις συλλαβές τους. 11. Αποσπάται εύκολα, και δυσκολεύεται στο να βρίσκει συγκεκριμένα αντικείμενα Σημάδια που μας υποψιάζουν για προβλήματα στον συντονισμό ματιού-χεριού 1. Το παιδί αντιμετωπίζει δυσκολίες στη διάταξη των λέξεων και στη διατήρησή τους σε ίσια γραμμή κατά τη διάρκεια του γραψίματος. 2. Ο γραφικός χαρακτήρας του παιδιού είναι φτωχός. 3. Δεν μοιάζει να χρησιμοποιεί τα μάτια του για να καθοδηγεί το χέρι του, προκειμένου αυτό να μένει μέσα στα περιγράμματα όταν το παιδί χρωματίζει. Αποφεύγει να χρωματίζει, να ζωγραφίζει και να λύνει ακροστιχίδες και σταυρόλεξα. 4. Όταν δουλεύει πάνω σε ασκήσεις μαθηματικών, δυσκολεύεται να κρατήσει τις στήλες του ίσιες. 5. Καταλαβαίνει εύκολα και είναι σε θέση να κάνει συζήτηση πάνω σε κάτι που διάβασε, αλλά δυσκολεύεται να εκφράζει τις σκέψεις του στο χαρτί. 11

12 3.5. Σημάδια που μας υποψιάζουν για προβλήματα στην Απεικόνιση (Visualization ) και στην Οπτική Μνήμη (Visual Memory) Η Απεικόνιση και η Οπτική Μνήμη πάνε σχεδόν πάντα μαζί. Οι άνθρωποι που οπτικοί τύποι, προκειμένου να θυμούνται λέξεις και φράσεις, χρησιμοποιούν εικόνες που τους βοηθούν στην μνήμη. Δεν είναι δυνατό για ένα παιδί να διαβάσει την Κοκκινοσκουφίτσα και να ξαναπεί το παραμύθι με δικά του λόγια, χωρίς να μπορεί να απεικονίσει στην φαντασία του το λύκο, την Κοκκινοσκουφίτσα, τη γιαγιά κ.ο.κ. Τα παιδιά που δεν έχουν την δυνατότητα να δημιουργούν νοητές αναπαραστάσεις από κείμενα δεν είναι ικανά να καταλάβουν πέρα από το πολύ απλό υλικό. Ευτυχώς αυτό είναι κάτι που μαθαίνεται αρκετά εύκολα. 1. Το παιδί έχει μόνιμη δυσκολία στην εκμάθηση της ορθογραφίας. 2. Δεν αναγνωρίζει την ίδια λέξη στην επόμενη γραμμή κειμένου. 3. Δεν μπορεί να απεικονίσει στο μυαλό του αυτό που έχει διαβάσει. 4. Έχει δυσκολία στο να θυμάται τι έκανε κατά τη διάρκεια της ημέρας, ή τι είδε στο δρόμο προς το σπίτι από το σχολείο. 5. Όταν χάνει τη θέση του στην ανάγνωση ή την αντιγραφή, δυσκολεύεται να θυμηθεί πού ήταν, ώστε να ξαναβρεί τη θέση του. 6. Δυσκολεύεται να θυμάται τα γράμματα στη σωστή τους σειρά. 7. Διαβάζει με άνεση και φωνητική ορθότητα, αλλά δεν είναι σε θέση να καταλάβει τι ειπώθηκε. 4. Οι Εκπαιδευτικές Ανάγκες των μαθητών με Προβλήματα Όρασης Παρακάτω παρέχεται μία εξερεύνηση των εκπαιδευτικών αναγκών που έχουν οι μαθητές με προβλήματα όρασης. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ένα γενικό πλαίσιο για τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση του κάθε μαθητή με πρόβλημα όρασης, καθώς και για τον προγραμματισμό και την παροχή εκπαίδευσης και υπηρεσιών προκειμένου να 12

13 καλυφθούν ανάγκες σε τομείς όπως η ανάπτυξη των εννοιών και η ακαδημαϊκή κατάρτιση, η ικανότητα για επικοινωνία, οι κοινωνικές / συναισθηματικές ικανότητες, αισθητηριακές/κινησιακές ικανότητες, ικανότητα κινητικότητας και προσανατολισμού, δεξιότητες που έχουν σχέση με την καθημερινή ζωή, και την επαγγελματική κατάρτιση. Οι πληροφορίες που περιέχονται σε αυτό το κεφάλαιο θα βοηθήσουν τους εκπαιδευτικούς που αναπτύσσουν, αναθεωρούν, ή εφαρμόζουν το εξατομικευμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης σε ένα ενταξιακό πλαίσιο Η Ανάπτυξη Εννοιών και οι Εκπαιδευτικές Ανάγκες Οι μαθητές με προβλήματα όρασης χρειάζονται ειδική εκπαιδευτική παρέμβαση για την ανάπτυξη οπτικών εννοιών, αλλά και για την ευαισθητοποίηση των άλλων αισθήσεων από τη στιγμή που η αναπηρία στην όραση τους παρεμποδίζει στο να αναπτύξουν οπτικές έννοιες και στο να αποκτήσουν γνώση πάνω σε διάφορους εκπαιδευτικούς τομείς. Η ανάπτυξη εννοιών και οι εκπαιδευτικές ανάγκες, στις οποίες πρέπει να γίνει αναφορά, συμπεριλαμβάνουν τα εξής: Σωματογνωσία: Ανάπτυξη καλής αίσθησης της εικόνας του σώματος. Κατανόηση εννοιών, όπως: πλευρίωση (η προτίμηση που δείχνουν οι περισσότεροι άνθρωποι για τη μια από τις δύο πλευρές του σώματος, π.χ. δεξιόχειρας), χρόνος, θέση, κατεύθυνση, μέγεθος, σχήμα, σχέση, διαφοροποίηση, ακολουθία, ποσότητα, αισθήσεις, συναισθήματα, πράξεις, χρώματα (σε άτομα που έχουν κάποια δυνατότητα όρασης), συνδυασμοί ομοίων, και κατηγοριοποίηση. Ευαισθητοποίηση της ακοής, κατάλληλη με το επίπεδο λειτουργίας του μαθητή και συγκεκριμένα ανάπτυξη ακουστικής αντίληψης, διάκρισης, μνήμης, ακολουθίας και συνειρμών. Ανάπτυξη ικανοτήτων ακουστικής κατανόησης και ανάλυσης, κατάλληλων με το επίπεδο λειτουργίας του μαθητή, όπως: o να συνοψίζει, να κατηγοριοποιεί, να συγκρίνει, να αναγνωρίζει αιτία και αποτέλεσμα, να προβλέπει συνέπειες, να σχηματίζει 13

14 νοερές εικόνες, να καταλαβαίνει χαρακτήρα/ύφος, να αντιλαμβάνεται το περιβάλλον του, να αναγνωρίζει συναισθήματα, να αναγνωρίζει κορυφώσεις/ανεπιθύμητες εξελίξεις/σκοπούς, να ξεχωρίζει γεγονότα από απόψεις. Να μπορεί να ερμηνεύει με ακρίβεια χάρτες, διαγράμματα, μοντέλα, και πίνακες. Να μπορεί να κρατά σημειώσεις κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Να οργανώνει τις σημειώσεις του και το άλλο υλικό που έχει για μελέτη. Να οργανώνει το χρόνο του. Να επιλέγει και να χρησιμοποιεί διαφορετικούς τρόπους ανάγνωσης και να καταλήγει σε αυτόν που του ταιριάζει Ανάγκες που έχουν σχέση με την Επικοινωνία Ένας μαθητής με προβλήματα όρασης συνήθως χρειάζεται εναλλακτικούς τρόπους εκμάθησης της ανάγνωσης και της γραφής. Ο μαθητής ή η μαθήτρια θα χρειαστεί ειδικές δεξιότητες για να χρησιμοποιεί εναλλακτικές μεθόδους, μέσα εκμάθησης, καθώς και εξειδικευμένο εξοπλισμό και υλικά για να μπορεί να επικοινωνεί με επιτυχία. Παρακάτω αναφέρουμε τις ανάγκες που θεωρούμε σημαντικές για την επικοινωνία των ατόμων με προβλήματα όρασης : Ικανότητα ανάγνωσης, χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα μέσα (π.χ. Braille, εκτυπωμένο κείμενο, ηχογραφημένη μορφή), προκειμένου να αποκτηθεί ακαδημαϊκή γνώση και να καλλιεργηθούν τα προσωπικά, επαγγελματικά, και ψυχαγωγικά ενδιαφέροντα. Ανάπτυξη ικανότητας γραφής για προσωπικές ανάγκες, όπως: σημειώσεις, καταγραφή τηλεφωνικών αριθμών και διευθύνσεων, σημείωση μηνυμάτων, και καταγραφή οδηγιών μετακίνησης και προσωπικών σημειώσεων, χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα μέσα. Ικανότητα δακτυλογράφησης με πληκτρολόγιο βλεπόντων. Να υπογράφουν με ευκρίνεια την υπογραφή τους. 14

15 Να χρησιμοποιούν το βασικό εξοπλισμό επικοινωνίας, όπως ραδιόφωνο, «ομιλούντα βιβλία», κασετόφωνο, και CD player. Να χρησιμοποιούν μηχανήματα ηχογράφησης (κασετόφωνο, ή άλλη συσκευή ψηφιακής καταγραφής ήχου) για την καταγραφή διαλέξεων ή τηλεφωνικών αριθμών και διευθύνσεων. Να μπορούν να χρησιμοποιούν ειδικές συσκευές ανάγνωσης και γραφής, όπως πινακίδες και γραφίδες, οπτικά βοηθήματα, συστήματα κλειστών κυκλωμάτων τηλεόρασης, ηλεκτρονικές συσκευές για καταγραφή σημειώσεων, Η/Υ προσαρμοσμένους με συνθετική ομιλία/μεγέθυνση/braille, και διάφορες άλλες τεχνολογίες φωνής/βίντεο/δεδομένων. Να γνωρίζουν τη χρήση ειδικών συσκευών για μαθηματικά και άλλες επιστήμες, π.χ. άβακας, ομιλούν κομπιουτεράκι, θερμόμετρο, ηλεκτρονική συσκευή για σημειώσεις σε Braille, εξειδικευμένο εξοπλισμό μετρήσεων, και Η/Υ προσαρμοσμένους με ομιλία/μεγέθυνση/οθόνη Braille Κοινωνικές και Συναισθηματικές Ανάγκες Η αναπηρία στην όραση πολλές φορές επηρεάζει την αυτογνωσία του μαθητή και την παρατήρηση συμπεριφορών σε κοινωνικές καταστάσεις και κατά συνέπεια μειώνει ή αποκλείει την ενασχόλησή του σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες. Έτσι, ένας μαθητής με πρόβλημα όρασης έχει ειδικές ανάγκες για κοινωνικοποίηση, για συναισθηματική/συγκινησιακή εκπαίδευση, για ψυχαγωγία/αναψυχή, και για σεξουαλική διαπαιδαγώγηση. Οι μαθητές θα πρέπει, επίσης, να μάθουν να αντιμετωπίζουν τις ψυχολογικές συνέπειες που προκαλεί μια βλάβη στην όραση Κοινωνικοποίηση Θα πρέπει να γίνει αναφορά σε διάφορες ανάγκες κοινωνικοποίησης, οι οποίες περιλαμβάνουν τα εξής: 15

16 Ο μαθητής πρέπει: να κατανοεί και να επιδεικνύει μια αποδεκτή κοινωνική συμπεριφορά, ανάλογα με το είδος της εκάστοτε περίστασης. Να διαχωρίζει τις συμπεριφορές που είναι κοινωνικά μη αποδεκτές δημοσίως, αλλά αποδεκτές στην ιδιωτική μας ζωή. Να έχει την επίγνωση και την ικανότητα χρησιμοποίησης κατάλληλων τρόπων μη λεκτικής επικοινωνίας, π.χ. κινήσεις του σώματος, οπτική επαφή, ανυψωμένο κεφάλι, και εκφράσεις του προσώπου. Να έχει επίγνωση και ικανότητα ελέγχου της στάσης του σώματος και των κινήσεων κατά έναν αποδεκτό και συγχρονισμένο τρόπο. Να γνωρίζει και να χρησιμοποιεί σωστούς τρόπους κατά τη διάρκεια του φαγητού και άλλων κοινωνικών καταστάσεων. Να γνωρίζει πώς να συστήνεται στους άλλους και να επιδεικνύει κατάλληλες δεξιότητες όταν συζητάει (να μη φωνάζει δυνατά και να μη μονοπωλεί τη συζήτηση). Να έχει ετοιμότητα για δημιουργική συνεισφορά σε ομαδικές δραστηριότητες και κοινωνικές καταστάσεις. Να έχει επίγνωση των κατάλληλων κοινωνικών αποστάσεων για διαφορετικές περιπτώσεις επικοινωνίας (πώς πρέπει να μιλάει στον προϊστάμενο του, το συνάδελφό του, κλπ). Να έχει επίγνωση του πώς πρέπει να ντύνεται ανάλογα με τις περιστάσεις και ικανότητα ένδυσης που συμβαδίζει με την ηλικία του/της Συναισθηματική Εκπαίδευση Θα πρέπει να γίνει αναφορά σε διάφορες συναισθηματικές ανάγκες, οι οποίες περιλαμβάνουν τα εξής: Ο μαθητής με προβλήματα όρασης πρέπει να μάθει ότι κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και διαφορετικός από τους άλλους: Ότι οι άνθρωποι με προβλήματα όρασης έχουν τα ίδια συναισθήματα με όλους τους υπόλοιπους ανθρώπους. Να προσδιορίζει τα συναισθήματά του/της. 16

17 Να εκφράζει τα συναισθήματά του/της σε άλλους με άμεσο και κοινωνικά αποδεκτό τρόπο. Να διακατέχεται από συναισθήματα αυτοεκτίμησης και ευεξίας. Να παραδέχεται τα δυνατά και αδύνατα στοιχεία της προσωπικότητάς του/της με ρεαλιστικό τρόπο. Να παραδέχεται τα θετικά αλλά και τα αρνητικά συναισθήματά του/της και των άλλων, και να κατανοεί το γεγονός ότι και τα δύο είδη συναισθημάτων είναι θεμιτά. Να προσδιορίζει και να εκφράζει σωστά αυτά που του/της αρέσουν και δεν του/της αρέσουν. Να κατανοεί και αναγνωρίζει τα πειράγματα, αλλά και να αναπτύσσει κατάλληλους τρόπους χειρισμού τους. Να γνωρίζει εναλλακτικούς τρόπους απάντησης/αντίδρασης στα συναισθήματα και τις συμπεριφορές των άλλων. Να έχει την αίσθηση πως ο/η ίδιος/ίδια είναι ένα πολύτιμο μέλος της κοινωνίας που συνεισφέρει σε αυτή. Να αναγνωρίζει και να κατανοεί την ευρύτητα των δικών του/της συναισθημάτων και των συναισθημάτων των άλλων, π.χ. ευτυχία, ενοχή, απογοήτευση, πλήξη, σύγχυση, θυμός, ντροπή, και υπερηφάνεια. Να γνωρίζει ότι ο τρόπος που νιώθει κάποιος/α για τον εαυτό του/της αντικατοπτρίζεται στον τρόπο που συμπεριφέρεται στους άλλους. Να γνωρίζει ότι ο κάθε άνθρωπος πρέπει να εδραιώσει το δικό του σύστημα αξιών και να ζήσει σύμφωνα με αυτό. Να αναγνωρίζει και να μπορεί να μοιραστεί με άλλους τα συναισθήματά του/της σχετικά με το πρόβλημα όρασης που έχει σε σχέση με την αποδοχή του/της από τον κοινωνικό περίγυρο. Να κατανοεί τους τρόπους με τους οποίους κάποιος άνθρωπος μπορεί να γίνει θύμα, επιτρέποντας σε άλλους να παίρνουν αποφάσεις για τη δική του/της ζωή. Να κατανοεί τα πολυδιάστατα αποτελέσματα της υπερεξάρτησης από τους άλλους. Να έχει επίγνωση της σχέσης ανάμεσα στο να έχουμε τον έλεγχο της ζωής μας και στο να αναλαμβάνουμε την ευθύνη για το τι συμβαίνει στη ζωή μας. 17

18 Να αισθάνεται άνεση όταν ζητάει τη βοήθεια των άλλων σε περίπτωση που τη χρειάζεται. Να κατανοεί τη διαφορά ανάμεσα στο να επιτρέπει στους άλλους να τον/την βοηθήσουν όταν δεν χρειάζεται βοήθεια και στο να αποφασίζει να ζητήσει βοήθεια όταν τη χρειάζεται. Να υπερασπίζεται τον εαυτό του/της Ανάγκη για ψυχαγωγία Για να μην αισθάνεται απομονωμένος από τους συμμαθητές του, ο μαθητής πρέπει να αποκτήσει οικειότητα με διάφορες κοινωνικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες. Πρέπει: να συμμετέχει σε διαφορετικές ψυχαγωγικές δραστηριότητες ατομικές ή ομαδικές. Να συνειδητοποιήσει ότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις μας πάνω στο πώς θα περάσουμε τον ελεύθερο χρόνο μας. Να δοκιμάζει και να συμμετέχει σε παιχνίδια εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, π.χ. μπάλα, χαρτιά, και roller skating. Να αναπτύσσει χόμπι και προσωπικά ενδιαφέροντα, π.χ., χειροτεχνία, μουσική, ή συλλογές. Να προσπαθεί να αποκτά ικανότητες σε διάφορες ψυχαγωγικές δραστηριότητες. Να είναι ενήμερος για επίκαιρα θεάματα (π.χ. ποδόσφαιρο), έτσι ώστε να απολαμβάνει να παραβρίσκεται σε αυτά και να μπορεί να συζητά τέτοια θέματα κατάλληλα. Να αντιλαμβάνεται τις ευκαιρίες συμμετοχής σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες στη γειτονιά και στο σχολείο, κλπ., πέρα από αυτές που είναι ειδικά σχεδιασμένες για άτομα με προβλήματα όρασης, (π.χ., πρόσκοποι, σχολείο και κοινωνικές ομάδες). 18

19 Να αντιλαμβάνεται τους τρόπους ψυχαγωγίας της εποχής του/της και να μπορεί να συμμετέχει καταλλήλως, π.χ. εκμάθηση σύγχρονων χορών Ψυχολογικές συνέπειες από την απώλεια της όρασης Η μερική ή ολική απώλεια της όρασης επηρεάζει την ψυχολογία του μαθητή άλλες φορές λιγότερο και άλλες περισσότερο. Το πρόβλημα εντοπίζεται περισσότερο στους μαθητές που έχουν χάσει πρόσφατα την όρασή τους και λιγότερο στους εκ γενετής τυφλούς, οι οποίοι δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν τη σημασία του αγαθού που έχασαν. Το πόσο καλά όμως, ένας μαθητής αντιλαμβάνεται και αποδέχεται το πρόβλημα όρασης του/της μπορεί να καθοριστεί από την επίγνωση των αναγκών σε αυτό τον τομέα, όπως: Να μπορεί να αναγνωρίζει πως κάποιος αντιμετωπίζει προβλήματα όρασης. Να έχει επίγνωση της δικής του/της (οφθαλμολογικής) κατάστασης. Να είναι σε θέση να εξηγεί τις ανάγκες του/της σε σχέση με το πρόβλημά του σε άλλους. Να καταλαβαίνει τις λειτουργίες της όρασης. Να αντιλαμβάνεται και να αποδέχεται τους σωματικούς περιορισμούς που προκαλούνται από το πρόβλημα όρασης. Να αντιλαμβάνεται πώς τα βοηθήματα μειωμένης όρασης μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση οπτικών ικανοτήτων, και να δέχεται να τα χρησιμοποιεί αν χρειάζεται. Να δέχεται τη χρήση εναλλακτικών μεθόδων και εξοπλισμού για της πρόσληψη αισθητήριων πληροφοριών, όπου χρειάζεται π.χ. χρήση Braille, κασετών, και μπαστουνιού. Να έχει γνώση πάνω στην προσωπική φροντίδα των ματιών, π.χ. φάρμακα, υγιεινή, τακτικές οφθαλμολογικές εξετάσεις, και αξιολογήσεις της μειωμένης όρασης. 19

20 4.5. Ανάγκες που έχουν σχέση με τις υπόλοιπες αισθήσεις και την κίνηση μελών του σώματός του Ένα πρόβλημα όρασης μπορεί να επηρεάσει τις περισσότερο και λιγότερο εκλεπτυσμένες κινητικές ικανότητες κάποιου και την ικανότητα ανάπτυξης της κατάλληλης θέσης του σώματος/ισορροπίας/δύναμης/κίνησης. Ο μαθητής με το πρόβλημα όρασης ίσως χρειάζεται να αποκτήσει ειδικές ικανότητες σε αυτούς τους τομείς. Αισθητηριακές/Κινητικές ανάγκες οι οποίες πρέπει να γίνουν αντικείμενο εκπαίδευσης περιλαμβάνουν τα εξής: Να μάθει πώς να ελέγχει το κεφάλι, τα άκρα, και το σώμα του/της για σκόπιμη εξερεύνηση και κίνηση. Να μάθει πώς να κάθεται, να στέκεται όρθιος στη σωστή θέση και να περπατά με αυτονομία. Να μάθει να ελέγχει το κεφάλι και το σώμα του/της ενώ κάθεται, στέκεται, περπατά. (Όσο περπατά, ο μαθητής θα πρέπει να έχει τον κατάλληλο βηματισμό, τον κατάλληλο διασκελισμό, και την κατάλληλη στάση σώματος.) Να αναπτύξει την ικανότητα της ισορροπίας ενώ στέκεται ακίνητος/η και ενώ βρίσκεται σε κίνηση. Να χρησιμοποιεί ικανότητες λιγότερο εκλεπτυσμένων κινήσεων, να περπατά, να ψάχνει για συγκεκριμένα αντικείμενα, να χειρίζεται σκάλες, να χειρίζεται διαφορές βάθους, να ανοίγει και να κλείνει πόρτες, να τραβά και να σπρώχνει αντικείμενα. Να αναπτύξει ικανότητες πιο εκλεπτυσμένων κινήσεων, όπως να πιάνει και να αφήνει αντικείμενα διαφόρων μεγεθών και σχημάτων, να γυρίζει πόμολα από πόρτες, να πιάνει το μπαστούνι, και να σχηματίζει τηλεφωνικούς αριθμούς. Να αναπτύξει αρκετή μυϊκή χαλάρωση ευλυγισία ώστε να εκτελεί βασικές, καθημερινές κινήσεις με ασφάλεια, με αποδοτικότητα και με χάρη. 20

21 Να αναπτύξει αρκετή δύναμη, σθένος, και αντοχή ώστε να είναι σε θέση να εκτελεί κινήσεις ρουτίνας, κινήσεις ασκήσεων φυσικής κατάστασης, και ασκήσεις της καθημερινότητας. Να μάθει να αναγνωρίζει, να ξεχωρίζει, και να χρησιμοποιεί διαφορετικά αντικείμενα και υφές, με την αφή και το κάτω μέρος των ποδιών του. Να μάθει να αναγνωρίζει, να ξεχωρίζει, να εντοπίζει, και να χρησιμοποιεί συνεχείς και διακεκομμένες ακουστικές πηγές, σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους. Να μάθει να αναγνωρίζει, να ξεχωρίζει, και να χρησιμοποιεί διάφορες πηγές κιναισθησίας (kinaesthetic) και ιδιοδεκτικότητας (proprioceptive) σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, όπως διαφορές στη θερμοκρασία, κίνηση σε ρεύματα αέρα, ή διαφορές στο ύψος και την κλίση. Να μάθει να αναγνωρίζει, να ξεχωρίζει, και να χρησιμοποιεί διάφορες πηγές οσμών, σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους Ανάγκες που έχουν σχέση με την Κινητικότητα και τον Προσανατολισμό Οι μαθητές με προβλήματα όρασης θα χρειαστεί να μάθουν ειδικές δεξιότητες για να κατανοήσουν και να προσανατολιστούν σε διαφορετικούς περιβάλλοντες χώρους. Τα προβλήματα όρασης συνήθως επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές μαθαίνουν για το χώρο που τους περιβάλλει και λειτουργούν μέσα σε αυτόν. Συνεπώς, θα χρειαστούν ειδικές δεξιότητες για να κατανοήσουν και να προσανατολιστούν, να μετακινηθούν, να ταξιδέψουν, και να παίξουν ανεξάρτητα και με ασφάλεια μέσα σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Η τάξη και οι υπόλοιποι σχολικοί χώροι πρέπει να είναι έτσι διευθετημένοι ώστε να μπορούν να κινούνται μέσα σ αυτούς οι τυφλοί μαθητές, όπως ακριβώς μπορούν και οι υπόλοιποι συμμαθητές τους που έχουν φυσιολογική όραση. Η ελεύθερη κίνηση μέσα στο σχολείο είναι ένας βασικός παράγοντας 21

22 για επιτυχημένη ένταξη και θετικές σχολικές εμπειρίες. Η εκπαίδευση στην κινητικότητα και τον προσανατολισμό βοηθά τους μαθητές να κινηθούν προς αυτό το στόχο. Ο Koening (1996) δήλωσε πως τέτοιου είδους εκπαίδευση προωθεί την ασφαλή και αποτελεσματική κίνηση σε οποιοδήποτε περιβάλλον, εσωτερικό ή εξωτερικό, οικείο ή μη οικείο (σελ. 260). Οι δεξιότητες στην κινητικότητα και τον προσανατολισμό βοηθούν τους μαθητές να γνωρίζουν πού βρίσκονται σε σχέση με τον περίγυρό τους, και πώς μπορούν να πλοηγηθούν με ασφάλεια μέσα στο περιβάλλον τους (Turnbull et al., 2002). Διάφορα είδη συστημάτων κινητικότητας είναι διαθέσιμα, όπως οδηγοί με φυσιολογική όραση, μπαστούνια, σκύλοι καθοδήγησης, και ηλεκτρονικές συσκευές (Hill&Snook-Hill, 1996). Οι εκπαιδευτές στην κινητικότητα και τον προσανατολισμό μπορούν να βοηθήσουν στην επιλογή του καλύτερου συστήματος που αρμόζει σε κάθε μαθητή. Ταυτόχρονα, μπορούν να δώσουν πληροφορίες σχετικά με το προτιμητέο σύστημα και με την εκπαίδευση που ενδεχομένως να χρειάζονται οι εκπαιδευτικοί. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, οι μαθητές με προβλήματα όρασης πρέπει: Να αναπτύξουν εννοιολογική αντίληψη για τα ακόλουθα: o Σωματογνωσία (body image), και αντίληψη του περιβάλλοντος με σημείο αναφοράς το σώματους. o Υλικά που υπάρχουν συχνά στο περιβάλλον του, π.χ. χορτάρι, γρασίδι, τσιμέντο, ξύλο, χαλί, κεραμίδι, δέντρο, θάμνος, και δρόμος. o Χωρικές έννοιες, π.χ. μακριά, κοντά, ψηλά, χαμηλά, πάνω, κάτω, απέναντι, μπροστά από, πίσω, δίπλα, σε απόσταση από, δίπλα σε, προς τα εμπρός, προς τα πίσω, πλαγίως, και σε στροφές 90, 180, και 360 μοιρών. o Έννοιες κατεύθυνσης, π.χ. βόρεια, νότια, ανατολικά, δυτικά, πλευρές των δρόμων, ονόματα γωνιών, και σχέσεις σε αλλαγές κατεύθυνσης. o Έννοιες της κίνησης και του ελέγχου της κίνησης, π.χ. γρήγορα, αργά, παράλληλα, κατακόρυφα, στην ίδια κατεύθυνση, στην αντίθετη κατεύθυνση, κοντά, μακριά. 22

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

www.laraguidedogs.gr

www.laraguidedogs.gr www.laraguidedogs.gr Γεια σας! Με λένε «Λάρα» και είμαι βετεράνος σκύλος-οδηγός τυφλών! Εμείς οι σκύλοι-οδηγοί, πάμε παντού κι όλοι μας θαυμάζουν! Η δουλειά μας είναι πολύ σημαντική διότι «δανείζουμε

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος *Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος Πότε ένα παιδί βλέπει σωστά; Ποιές είναι οι δεξιότητες εκείνες που καθορίζουν την καλή λειτουργία της όρασης του; Πώς μπορεί μια δυσλειτουργία της όρασης να επηρεάσει την απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014 «Εκπαιδευτικό υλικό και λογισμικό για μαθητές με αναπηρίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» Γελαστοπούλου Μαρία, Ειδική Παιδαγωγός, ΙΕΠ Κουρμπέτης Βασίλης, Σύμβουλος Α, ΙΕΠ Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Karina Riiskjaer Raun Mette Kliim-Due Betina Rasmussen Peder Esben Bilde Kirsten Caesar Petersen

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Το παιδί µου δεν µιλάει καθαρά... Έως 2 ετών πρέπει να... Καταλαβαίνει σύνθετες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σωτηρία Τζιβινίκου Λέκτορας ΠΤΕΑ Γραφικός χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Π 2107 Ειδική Αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία

Π 2107 Ειδική Αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Π 2107 Ειδική Αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία Ενότητα 9: Προβλήματα όρασης. Σουζάνα Παντελιάδου Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώσουμε το σχολείο μας. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά σημεία του σχολείου μας και που θα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό Σύστημα διαρκούς παρακολούθησης Δοµών Eιδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης (ΔΕΑΕ)

Πληροφοριακό Σύστημα διαρκούς παρακολούθησης Δοµών Eιδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης (ΔΕΑΕ) Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού 14-15 Μαΐου 2013 Πληροφοριακό Σύστημα διαρκούς παρακολούθησης Δοµών Eιδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης (ΔΕΑΕ) Γ ε ώ ρ γ ι ο ς Κ ο υ ρ ο υ π έ τ

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260 TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. 25 ης Μαρτίου 12-177 78 Ταύρος Τηλ. 210 48 11 260 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και η αναπαραγωγή του παρόντος βιβλίου με οποιοδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά.

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τουαλέτα, υγιεινή, πρωινό. Πρωινή προσευχή, ημερολόγιο, αναφορά στο θέμα εβδομάδας. Πρόκειται για τη θεματική

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να μάθει να μελετά μόνο του και να έχει αποτέλεσμα;

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να μάθει να μελετά μόνο του και να έχει αποτέλεσμα; Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να μάθει να μελετά μόνο του και να έχει αποτέλεσμα; Είτε πρόκειται για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είτε όχι, η οργάνωση δεν είναι ό,τι πιο εύκολο γενικά για τα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Παροχής Υπηρεσιών Προσβασιμότητας για Φοιτητές με Αναπηρία

Μοντέλο Παροχής Υπηρεσιών Προσβασιμότητας για Φοιτητές με Αναπηρία Μοντέλο Παροχής Υπηρεσιών Προσβασιμότητας για Φοιτητές με Αναπηρία το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Κουρουπέτρογλου Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μονάδα Προσβασιμότητας για

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Εκπαίδευσης για μαθητές Δημοτικής Μέσης Εκπαίδευσης

Προγράμματα Εκπαίδευσης για μαθητές Δημοτικής Μέσης Εκπαίδευσης Προγράμματα Εκπαίδευσης για μαθητές Δημοτικής Μέσης Εκπαίδευσης Όπως κάθε χρόνο έτσι και κατά τη διάρκεια του επόμενου ακαδημαϊκού έτους 2013-2014, η Σχολή Τυφλών θα προσφέρει προγράμματα εκπαίδευσης για

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τίτλος πράξης: Κατηγορία Πράξης: Ενέργεια: Μέτρο: Επιστ. Υπεύθυνος: "Επιμόρφωση - Πιστοποίηση Γυναικών Αρχικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΕΣ v6.0 Εκπαιδευτικό λογισμικό για παιδιά με ειδικές ικανότητες και κινητικές δυσκολίες

ΑΚΤΙΝΕΣ v6.0 Εκπαιδευτικό λογισμικό για παιδιά με ειδικές ικανότητες και κινητικές δυσκολίες ΑΚΤΙΝΕΣ v6.0 Εκπαιδευτικό λογισμικό για παιδιά με ειδικές ικανότητες και κινητικές δυσκολίες Μαρία Καραβελάκη Αναλύτρια Εκπαιδευτικών Συστημάτων ΙΝΤΕ*LEARN Τεχνολογίες Αιχμής στην Εκπαιδευτική Πράξη, 4

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Οπτική αντίληψη Ακουστική αντίληψη Γνωστικός - εκτελεστικός τοµέας Γνωστικός - εκφραστικός τοµέας Μίµηση Οπτική µνήµη Λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού

Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού Εμπνεύστε το παιδί σας να κατακτήσει τη ζωή του! Ελατε να ξεκλειδωσουμε μια-μια τις πορτες που οδηγουν στην αυτοεκτιμηση και στην επιτυχια του! Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού Η μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό: Το σπίτι και το σχολείο μου Κατηγορία αναπηρίας: Βαριά Νοητική Αναπηρία Μάθημα: Γλώσσα

Λογισμικό: Το σπίτι και το σχολείο μου Κατηγορία αναπηρίας: Βαριά Νοητική Αναπηρία Μάθημα: Γλώσσα Λογισμικό: Το σπίτι και το σχολείο μου Κατηγορία αναπηρίας: Βαριά Νοητική Αναπηρία Μάθημα: Γλώσσα Παρουσίαση Λογισμικού: Κατερίνα Αραμπατζή Προμηθευτής: Καστανιώτης Προσβασιμότητα: Τα προγράμματα του λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ικαίωµα στη ενεργό ζωή: Υποστηρικτική Τεχνολογία και Εναλλακτική Επικοινωνία

ικαίωµα στη ενεργό ζωή: Υποστηρικτική Τεχνολογία και Εναλλακτική Επικοινωνία ικαίωµα στη ενεργό ζωή: Υποστηρικτική Τεχνολογία και Εναλλακτική Επικοινωνία Τεχνολογική Επανάσταση Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας φέρνει συνεχείς αλλαγές στην καθηµερινότητα Όµως ένα µεγάλο ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ : ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ I I ΘΕΜΑ: ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Α. Μ. Ε. Α) ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κα. ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

Εύλογες προσαρμογές για την Απασχόληση Ανθρώπων με Αναπηρία

Εύλογες προσαρμογές για την Απασχόληση Ανθρώπων με Αναπηρία Εύλογες προσαρμογές για την Απασχόληση Ανθρώπων με Αναπηρία Εύλογες προσαρμογές Προσπελασιμότητα Σύμφωνα με το άρθρο 9 της Σύμβασης δικαιωμάτων των ανθρώπων με αναπηρία και η προσβασιμότητα ορίζεται ως:

Διαβάστε περισσότερα

«Υπενθύμιση τήρησης ωραρίου προσέλευσης και αποχώρησης και άλλα θέματα»

«Υπενθύμιση τήρησης ωραρίου προσέλευσης και αποχώρησης και άλλα θέματα» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πεύκη, 7/10/2014. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Αρ. πρωτ.: 447 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Β ΑΘΗΝΑΣ 2 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Σελίδα 1 από 72 Αυτό το κείμενο είναι όλη η συμφωνία. Η συμφωνία είναι νόμος της Ελλάδας από τις 11 Απριλίου 2012. Μπορείς να

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Μια προσπάθεια συνδιδασκαλίας στα Μαθηματικά της Β Δημοτικού

Μια προσπάθεια συνδιδασκαλίας στα Μαθηματικά της Β Δημοτικού 2 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΗΣ Μια προσπάθεια συνδιδασκαλίας στα Μαθηματικά της Β Δημοτικού ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΣΤΟΓ ΙΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΙΚΟΛΑΙΔΟΥ ΕΛΕΩΝΟΡΑ ΥΠΟΛΟΓΊΖΟΝΤΑς ΜΕ ΤΟ ΕΥΡΏ ΣΥΝΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Η μέθοδος της συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η ειδική εκπαίδευση(special education) ειναι η παιδεία η οποία επικεντρώνονται σε άτομα με ειδικές ανάγκες όπως

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ "Η στάση του σώματός μας όταν εργαζόμαστε στον υπολογιστή, είναι πολύ σημαντική. Μια κακή στάση μπορεί να μας δημιουργήσει προβλήματα, για παράδειγμα, στη μέση, στα χέρια

Διαβάστε περισσότερα

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή).

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 [Η φιλία] Τα παιδιά ωφελούνται πολύ από στενές φιλικές σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι φιλίες τα βοηθούν να συνειδητοποιήσουν κοινωνικές έννοιες, να συνυπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνες συμπεριφοράς καθημερινής επικοινωνίας με άτομα με αναπηρία

Κανόνες συμπεριφοράς καθημερινής επικοινωνίας με άτομα με αναπηρία Κανόνες συμπεριφοράς καθημερινής επικοινωνίας με άτομα με αναπηρία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ 2 Η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ικανότητες του γραμματισμού. Έτσι, οι μαθητές με αναπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα