ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ."

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ. ΕΡΜΙΟΝΗ ΚΟΡΟΣΙ ΟΥ - ΚΑΡΡΑ «Τα Ρoµανικά (Ιταλικά Γαλλικά) δάνεια στo σύγχρονo ιδίωµα της Ζακύνθου» Λεξικολογικές επισηµάνσεις (µορφολογία σηµασιολογία) ιδακτορική ιατριβή Θεσσαλονίκη 2003

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Περιεχόµενα...Ι Σύµβολα και συντοµογραφίες... ΙV Πρόλογος..... VI 1. Εισαγωγή Σκοπός της έρευνας Βιβλιογραφική επισκόπηση Μεθοδολογικά Πλαίσιο ιστορικοσυγκριτικής γλωσσολογίας Πλαίσιο κοινωνιογλωσσολογίας Πλαίσιο διαλεκτολογίας Συλλογή υλικού Παρουσίαση του καταγραµµένου υλικού (corpus) Τυπολογία Ετυµολογία Σηµασιολογία Μορφολογία Τοπωνύµια, κύρια ονόµατα, οικογενειακά ονόµατα, παρωνύµια Τοπωνύµια Κύρια ονόµατα Οικογενειακά (ονόµατα) Παρωνύµια Ιστορική διαδροµή και γλωσσικές αλληλεπιδράσεις Αλληλεπίδραση Ελληνικής- Λατινικής Βενετοκρατία Κοινωνική οργάνωση, εκπαίδευση, γλώσσα Θέατρο Μουσική Τραγούδια άνειες λέξεις από τη βενετσιάνικη διάλεκτο άνειες λέξεις από την ιταλική γλώσσα ιαφορές µεταξύ βενετσιάνικης και ιταλικής γλώσσας Κυριαρχία Γάλλων άνειες λέξεις από τη γαλλική γλώσσα Κυριαρχία Άγγλων άνειες λέξεις από την Αγγλική γλώσσα Το φαινόµενο του δανεισµού Γλωσσικός δανεισµός, παρεµβολή, διγλωσσία Λόγοι δανεισµού Είδη δανεισµού άνεια γλωσσικά στοιχεία άνεια και αντιδάνεια 39 I

3 4. Είδη δανείων Αναγκαία δάνεια άνεια πολυτελείας Προσαρµοσµένα µη προσαρµοσµένα Κωδικοποιηµένα µη κωδικοποιηµένα Ακουστικά οπτικά δάνεια Ψευδοδάνεια Μορφολογία Γενικά Τα ουσιαστικά Παρατηρήσεις Επίθετα Αντωνυµίες Το επίθηµα Γενικά Επίθηµα βεν. aria Επίθηµα βεν. ada Επίθηµα ιτλ. ato Επίθηµα βεν. ado Επίθηµα βεν., ιτλ. ente, -ante Επίθηµα βεν. ier, ιτλ. iere Επίθηµα βεν., ιτλ. iera Επίθηµα βεν. tor, ιτλ. tore Επίθηµα βεν. ador Επίθηµα βεν. adora Επίθηµα βεν. in, ιτλ. ino Επίθηµα βεν. eto, ιτλ. etto Επίθηµα βεν. elo, ιτλ. ello Επίθηµα βεν. on, ιτλ. one Επίθηµα ιτλ. issimo Επίθηµα γαλλ. euse Επίθηµα γαλλ. et Επίθηµα γαλλ. ette Επίθηµα γαλλ. tion Επίθηµα γαλλ. é (e) Επίθηµα γαλλ. erie Επίθηµα γαλλ. ier Επίθηµα γαλλ. ine Επίθηµα γαλλ. ade Επίθηµα γαλλ. illon Το πρόθηµα ξε Το πρόθεµα «α» Το στερητικό «α» 75 II

4 5.10 Ρήµατα Γενικά Ρήµατα σε: βεν. ar, ιτλ. are Ρήµατα σε: βεν. er, ιτλ. ere Ρήµατα σε: βεν. ir, ιτλ. ire Επιρρήµατα Επιρρήµατα σε: βεν. o, ιτλ. o Επιρρήµατα σε: βεν. a, ιτλ. a Επιρρήµατα σε: βεν. e, ιτλ. e Επιρρήµατα σε: βεν. i, ιτλ. i Επιρρήµατα σε: βεν. mente, ιτλ. mente Προθέσεις Επιφωνήµατα Σηµασιολογία Γενικά Σηµασιολογική µεταβολή των δανείων Σηµασιολογική ταξινόµηση των δανείων Γενικές σηµασιολογικές παρατηρήσεις Σηµειώσεις 108 Συµπεράσµατα. 109 Γλωσσικό υλικό (corpus) Τοπωνύµια Κύρια ονόµατα. 312 Οικογενειακά ονόµατα Παρωνύµια. 316 Πηγές ιδιωµατικού λόγου Βιβλιογραφία III

5 Σύµβολα και συντοµογραφίες. αγγλ. = αγγλικός. Αγ. = Αγιος. αγν. = άγνωστος. αιτ. = αιτιατική. άκλ. = άκλιτο. αλβ. = αλβανικός. Αλησµ. = Αλησµονηµένος. Αναµν. = Αναµνήσεις. αντδ. = αντιδάνειο. αντιθ. = αντίθετος. αντών. = αντωνυµία. αορ. = αόριστος. αραβ. = αραβικός. αρχ. = αρχαίος. αφοµ. = αφοµοίωση. βεν. = βενετσιάνικος. βλ. = βλέπε. γαλλ. = γαλλικός. γερµ. = γερµανικός. γοτθ. = γοτθικός. γρ. = γραπτός. δηµ. = δηµώδης. δωρ. = δωρικός. Εκδ. = εκδόσεις. ελλ. = Ελληνικός. ελνσ. = ελληνιστικός. ενεστ. = ενεστώτας. επίθ. = επίθετο. επιφ. = επιφώνηµα. επιρρ. = επιρρηµατικός. επών. = επώνυµο. Ερείπ. = ερείπια. ετυµ. = ετυµολογία. Ζακ. = Ζακυνθινός. ηχηρ. = ηχηροποίηση. θεατρ. = θεατρικός. θηλ. = θηλυκό. ιδιώµ. = ιδιωµατικός. ισπ. = ισπανικός. Ιστ. = Ιστορία. ιτλ. = ιταλικός. κέλτ. = κέλτικος. κεφ. = κεφάλαιο λαϊκ. = λαϊκός. λατ. = λατινικός. Λεξ. Κον. = Λεξικό Κονόµου. Λ.Κ.Ν. = Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής. λογγοµπ. = λογγοµπαρδιανό. λόγ. = λόγιο. λογοτ. = λογοτεχνικός. µεγθ. = µεγενθυντικός. Μικρ. = µικρός. µουσ. = µουσική. µτγν. = µεταγενέστερος. µεσν. = µεσαιωνικός. µτφ. = µεταφορικά. µτχ. = µετοχή. Νούµ. = Νούµερα. ουδ. = ουδέτερο. ουσ. = ουσιαστικό. παλ. = παλαιός. πρλ. = παράβαλε. παρακ. = παρακείµενος. Παρ. = Παραµύθια. πγ. = πηγή. πιθ. = πιθανόν. πληθ. = πληθυντικός. προβηγκ. = προβηγκικό. πρόθ. = πρόθεση. προθ. = προθετικός. πρφ. = προφορικός. Ρ. = ρήµα. ρουµ. = ρουµανικός. Σαλ. = σαλόνι. σελ. = σελίδα. σλαβ. = σλάβικος. σύνδ. = σύνδεσµος. τουρκ. = τουρκικός -ή ό. τσεχ. = τσέχικος. υποκ. = υποκοριστικό. υστλατ. = υστερολατινικός. φρ. = φράση. χ. = χωριό κλασσ. κτητ. Λάζ. = κλασσικός. = κτητικός. = Λάζαρος IV

6 Σύµβολα * δηλώνει ότι ο τύπος που ακολουθεί είναι υποθετικός. / δηλώνει ότι υπάρχει και δεύτερη δυνατότητα ετυµολόγησης, εξίσου πιθανής. < δηλώνει ότι η λέξη που βρίσκεται αριστερά του προέρχεται από τη λέξη που βρίσκεται δεξιά του. > δηλώνει ότι η λέξη που βρίσκεται δεξιά του προέρχεται από τη λέξη που βρίσκεται αριστερά του. + ενώνει τα συνθετικά µέρη µιας σύνθετης λέξης. V

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αντικείµενο της εργασίας αυτής είναι η µελέτη των ροµανικών γλωσσικών δανείων στο σύγχρονο ιδίωµα της Ζακύνθου. Ειδικότερα εξετάζεται η ένταξη και προσαρµογή των δάνειων λέξεων µε ετυµολογικές, µορφολογικές και σηµασιολογικές επισηµάνσεις. Το φαινόµενο του γλωσσικού δανεισµού και της αλληλεπίδρασης των εµπλεκοµένων γλωσσών µελετήθηκε στα πλαίσια της ιστορικοσυγκριτικής γλωσσολογίας και της κοινωνιογλωσσολογίας. Στη µελέτη αυτή καταβλήθηκε µεγάλη προσπάθεια για τη συλλογή του γλωσσικού υλικού σε επιτόπιες συνεντεύξεις µε τους κατοίκους του νησιού. Οι δυσκολίες που αντιµετωπίσαµε κατά την διεξαγωγή της έρευνας ήταν πολλές, επειδή δεν υπάρχει επαρκής και συστηµατική έρευνα και βιβλιογραφία στο χώρο του δανεισµού των γλωσσικών ιδιωµάτων και ιδιαίτερα του Ζακυνθινού ιδιώµατος που να εξετάζουν ετυµολογικά, µορφολογικά και σηµασιολογικά τα ξένα γλωσσικά δάνεια. Στην επίπονη αυτή εργασία πολύτιµη υπήρξε η συµβολή του επιβλέποντος καθηγητή Γλωσσολογίας κ. Ευάγγελου Πετρούνια, που δέχθηκε να αναλάβει την επίβλεψή της. Η επιστηµονική του καθοδήγηση βοήθησε και συνέβαλε σηµαντικά στην ολοκλήρωση της έρευνας. Τον ευχαριστώ θερµά. Ιδιαίτερα αισθάνοµαι την ανάγκη να ευχαριστήσω τον καθηγητή Γλωσσολογίας κ. Χαράλαµπο Συµεωνίδη, µέλος της τριµελούς συµβουλευτικής επιτροπής, για την πολύτιµη και ουσιαστική επιστηµονική συµβολή του, τις χρήσιµες υποδείξεις του στη δοµή της διατριβής και σε όλα τα στάδια της εκπόνησης της εργασίας αυτής και κυρίως για το αµείωτο ενδιαφέρον του. Επίσης, ευχαριστώ θερµά τον καθηγητή κ. Φοίβο Γκικόπουλο, µέλος της τριµελούς συµβουλευτικής επιτροπής, για την ενθάρρυνση και την συµπαράστασή του. Θερµές ευχαριστίες εκφράζω προς τους κατοίκους των χωριών και της πόλης της Ζακύνθου, οι οποίοι, υπερήφανοι για την πολιτιστική τους παράδοση, δέχτηκαν µε µεγάλη προθυµία, χαρά και διάθεση να βοηθήσουν στη συγκέντρωση και συλλογή του γλωσσικού υλικού. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους ερευνητές καθηγητές του Κέντρου Σύνταξης του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδηµίας Αθηνών, κ.κ. Χριστίνα Μπασέα-Μπαζάκου, Άγγελο Αφρουδάκη και Σταύρο Κατσουλέα, που µου παραχώρησαν πρόσφατη χειρόγραφη γλωσσική συλλογή τους από το αρχείο του Κέντρου. Επίσης, ευχαριστώ θερµά το Γλωσσολόγο κ. Γεώργιο Ντελόπουλο, που συνέβαλε στην ενηµέρωσή µου σε θέµατα βιοβλιογραφίας. Παράλληλα, δεν πρέπει να παραλείψω να ευχαριστήσω τον VI

8 αιρετό εκπρόσωπο των καθηγητών κ. ηµήτρη αµιανίδη, µέλος του Κεντρικού Υπηρεσιακού Συµβουλίου ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης, για τη συµπαράσταση του. Θερµές ευχαριστίες εκφράζω: - Στη Maria-Teresa Romani, καθηγήτρια Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, για τις σηµαντικές µορφολογικές και σηµασιολογικές επισηµάνσεις σχετικά µε τα ιταλικά γλωσσικά δάνεια, - Στη Lucia Bejato, ερευνήτρια στον τοµέα Γλωσσολογίας του Πανεπιστηµίου της Βενετίας (Università di Venezia Ca Foscari) για την βοήθεια της και τις χρήσιµες µορφολογικού-σηµασιολογικού περιεχοµένου παρατηρήσεις της σχετικά µε τα βενετσιάνικα γλωσσικά δάνεια, - Στη Frédérique Vivés για τη βοήθεια της σχετικά µε τα γαλλικά γλωσσικά δάνεια, και - Στον Ugo Garofalo για την συµβολή του σε θέµατα ονοµατολογίας. VII

9 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Σκοπός της έρευνας Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση των αποτελεσµάτων µιας έρευνας, κατά το δυνατόν σε βάθος, της βενετσιάνικης, ιταλικής και γαλλικής γλωσσικής επίδρασης, που δέχτηκε το ιδίωµα της Ζακύνθου. Η Ζάκυνθος, «το φιόρο του Λεβάντε», που γεωγραφικά σχηµατίζει τη γέφυρα περάσµατος από τη ύση στην Ανατολή και αντιστρόφως, είχε γίνει για πολιτικούς και οικονοµικούς λόγους πόλος έλξης για τους µεγάλους της ύσης. Οι για αιώνες πνευµατικοπολιτιστικές και εµπορικές σχέσεις µε άλλους λαούς αφήνουν σηµαντικά γλωσσικά ίχνη. Πρόκειται για τις δάνειες λέξεις, που διείσδυσαν στο λεξιλόγιο των κατοίκων και αντιπροσωπεύουν και αντανακλούν πολλές και διαφορετικές εκδηλώσεις της καθηµερινής ζωής τους. Η εισαγωγή των λέξεων αυτών ανανεώνει, χρωµατίζει και εµπλουτίζει το µελωδικό ιδίωµα της Ζακύνθου. Ο Τριανταφυλλίδης εντάσσοντας το δανεισµό στο φαινόµενο του γλωσσικού εµπλουτισµού λέγει τα ακόλουθα: «Εις όλας τας γλώσσας αι ξέναι λέξεις πάντοτε συνετέλεσαν και συντελούν εις πλουτισµόν του λεξικού των και αντί ν αντικατασταθούν από των εγχωρίων λέξεων, διατηρούνται εν χρήσει πλησίον αυτών ή των τυχόν νέων πλαττοµένων, εκφράζουσαι απόχρωσιν δια την οποίαν δεν υπάρχει ή δεν ευχρηστεί η εγχώριος λέξις» (βλ. Τριανταφυλλίδης, 1905 : 127). Είναι ανάγκη να σωθεί για την επιστήµη ένα µέρος τουλάχιστον από τον πλούτο και την ιστορική ποικιλία του τοπικού ιδιώµατος. Είναι γεγονός ότι η γλωσσική ιστορία ενός τόπου συνδέεται µε την πολιτιστική του φυσιογνωµία. Με την εργασία αυτή επιδιώκουµε να τονίσουµε την αξία της καταγραφής και µελέτης των ξένων δανείων στο τοπικό ιδίωµα της Ζακύνθου, το οποίο είναι σηµαντικό και για την ιστορία της κοινής Νεοελληνικής γλώσσας πλουτισµένης µε πολλά γλωσσικά στοιχεία από τα Επτάνησα (βλ. Κοντοσόπουλος, 2001: 73). Το φαινόµενο του δανεισµού θα µας απασχολήσει στην παρούσα έρευνα 1

10 καθώς επίσης και οι µεταβολές που επέφερε η ενσωµάτωση των δάνειων λέξεων στο µορφολογικό και σηµασιολογικό σύστηµα και κυρίως στο λεξιλόγιο του ιδιώµατος. Ο πρωτοπόρος γλωσσολόγος ερευνητής Weinreich, 1953, συνδέει το φαινόµενο του δανεισµού µε τη διγλωσσία (bilingualism) και την «παρεµβολή» (interference) (βλ. Weinreich, 1974 : 1-2, ανατύπωση της 1ης έκδοσης του 1953). Η συλλογή του γλωσσικού υλικού στηρίζεται σε γραπτές και προφορικές πηγές. Για τη συλλογή και καταγραφή του προφορικού λόγου έγιναν επιτόπιες έρευνες, και στα πλαίσια της συνέντευξης ο ζωντανός και διαυγής, φυσικός και αυθόρµητος λόγος µαγνητοφωνήθηκε µέσα στο κοινωνικό περιβάλλον. Προσδιορίστηκαν πρώτα τα κοινωνικά χαρακτηριστικά των κατοίκων (επάγγελµα, ηλικία κ.λ.π.), έτσι ώστε να γίνει µια συστηµατική συγκέντρωση ενός ποικίλου και ετερογενούς γλωσσικού υλικού «free variation» (ελεύθερη απόκλιση - ποικιλία) κατά τον Labov (βλ. Labov, 1985 : 112, ανατύπωση της 1ης έκδοσης του 1978 ). Αξίζει να παρατηρήσουµε ότι η στάση των κατοίκων προς το ιδίωµα είναι πολύ θετική. Πιστεύουν πως αποτελεί τον τοπικό τους πολιτισµό, την ιστορία τους, την παράδοση και την αυτoέκφρασή τους. Επιπλέον υπάρχει ένα δυνατό συναισθηµατικό δέσιµο µε το ιδίωµά τους, σ αυτό τραγουδούν και συνθέτουν τις αρέκιές τους (τραγούδι λαϊκό χωρίς νότες, βλ.corpus : αρέκια), τις καντάδες τους και γράφουν τη µουσική τους καθώς και τις θεατρικές παραστάσεις τους. Η συστηµατική συγκέντρωση των δάνειων λέξεων και ο µεγάλος αριθµός τους παρέχουν άφθονο υλικό για παρατήρηση. Η έρευνα µας µε την ετυµολογική, σηµασιολογική, καθώς επίσης και τη µορφολογική επεξεργασία του γλωσσικού υλικού στοχεύει να δείξει το βαθµό αφοµοίωσης και προσαρµογής των δανείων αυτών στα αντίστοιχα συστήµατα του ιδιώµατος και κατ επέκταση της Νεοελληνικής. Η εργασία µας αποτελείται από δύο σκέλη: το πρώτο σκέλος καλύπτει το θεωρητικό πλαίσιο µε ιστορικές αναφορές στις γλωσσικές αλληλεπιδράσεις, τη µεθοδολογία, τις προϋποθέσεις του δανεισµού, τα δάνεια και την ταξινόµησή τους, την ανάλυση και επεξεργασία του γλωσσικού υλικού. Το δεύτερο σκέλος αποτελείται από τη συλλογή του γλωσσικού 2

11 υλικού, το οποίο διακρίνεται: α) στο λεξιλόγιο µε τυπολογικές, σηµασιολογικές, ετυµολογικές και µορφολογικές παρατηρήσεις και β) στα τοπωνύµια, κύρια ονόµατα, οικογενειακά ονόµατα, παρωνύµια και αντίστοιχα σχόλια. 1.2 Βιβλιογραφική επισκόπηση εν υπάρχουν γλωσσολογικές µελέτες, παρά µόνον ελάχιστες για τα Επτάνησα (βλ. Κοντοσόπουλος, 2001 : 612 ). Το φαινόµενο του δανεισµού σε σχέση µε τα τοπικά ιδιώµατα της Επτανήσου δεν έχει απασχολήσει συστηµατικά την έρευνα και το ερευνητικό πεδίο έχει ανεπαρκώς εξετασθεί. Για τη δική µας έρευνα, αφετηρία και γνώµονα αποτέλεσε η εργασία της Αναστασιάδη-Συµεωνίδη, 1994: «Νεολογικός δανεισµός της Νεοελληνικής, άµεσα δάνεια από τη Γαλλική και Αγγλοαµερικάνικη µορφοφωνολογική ανάλυση». Καθοριστική και πολύ χρήσιµη η µελέτη του Πετρούνια, 1985 : «Τα λεξικά της Νέας Ελληνικής, οι ετυµολογίες τους και οι ετυµολογίες του λεξικού του Ιδρύµατος Τριανταφυλλίδη», για την ορολογία, παρουσίαση και επεξεργασία του ετυµολογικού και µορφολογικού σκέλους του «corpus» µας. Επίσης σηµαντική η εργασία του ίδιου καθηγητή: «Νεοελληνική Γραµµατική και συγκριτική ανάλυση, µέρος Α» (1984) για την αναλυτική περιγραφή των εννοιών «διγλωσσία», «δανεισµός», «δάνεια» και την ταξινόµησή τους. Χαρακτηριστική είναι η εργασία του Weinreich, 1953, «Languages in contact, findings and problems», του πρωτοπόρου ερευνητή στη µελέτη του γλωσσικού δανεισµού (borrowing), της διγλωσσίας (bilingualism) και της παρεµβολής (interference) ως αποτέλεσµα των µεταναστευτικών µετακινήσεων στο χώρο των Η.Π.Α. Σηµαντική για την έρευνά µας ήταν η εργασία του Sapir Language, 1963, κυρίως τα κεφάλαια ΙΧ και Χ, όπου περιγράφει τους παράγοντες που συντελούν στις γλωσσικές αλληλεπιδράσεις και τα αποτελέσµατα τους, δηλαδή τις δάνειες λέξεις. Ουσιώδης ήταν και στο µεθοδολογικό τοµέα η εργασία «sociolinguistic patterns» του Labov, 1978, ο οποίος εντάσσει το φαινόµενο του δανεισµού στο κοινωνιογλωσσικό πλαίσιο. 3

12 Η εργασία «L influsso linguistico Greco a Venezia» του Manlio Cortelazzo, 1970, υπήρξε εξίσου σηµαντική για την έρευνά µας. Η εµπεριστατωµένη αυτή εργασία, καθώς και από τον τίτλο της προκύπτει, αναφέρεται στην γλωσσική επίδραση της Ελληνικής στη Βενετσιάνικη. Ειδικότερα µας ήταν χρήσιµη στον εντοπισµό αντιδανείων. Σε µεµονωµένες πλευρές της έρευνας χρήσιµη ήταν η εργασία : «Τα δάνεια της Νέας Ελληνικής από την Αγγλική», 1985, της Αποστόλου-Πανάρα, καθώς επίσης και η εργασία : «L influence du français sur le grec», 1978, του Κοντοσόπουλου. Εξίσου χρήσιµο το άρθρο του Haugen, 1978, «Language norms in bilingual communities», Proceedings of the Twelfth International Congress of Linguistics, Vienna, August 28 September 2, Βασικά λεξικά, ελληνικά και ξένα που χρησιµοποιήθηκαν κατά την έρευνά µας είναι τα εξής : Ετυµολογικό λεξικό της κοινής Νεοελληνικής, Nικόλαος Ανδριώτης, Λεξικό της κοινής Νεοελληνικής, 2001, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Ινστιτούτο Νεοελληνικών σπουδών, Ίδρυµα Μανόλη Τριανταφυλλίδη. Λεξικό Νέας Ελληνικής γλώσσας, Γεωργίου Μπαµπινιώτη, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας, Ιωάννη Σταµατάκου, Λεξικό όρων Γλωσσολογίας Α, Σωτήρη ηµητρίου, Λεξικόν φιλολογικόν και Ιστορικόν, Λεωνίδα Ζώη, εν Ζακύνθω, Ζακυνθινό λεξιλόγιο, 1960, Ντίνου Κονόµου, Αθήνα. Dizionario del dialetto Veneziano, Giuseppe Boerio, Dizionario Veneziano-Italiano, Giulio Nazari, Dizionario della lingua italiana, Giacomo Devoto & Gian Carlo Oli, Dizionario etimologico della lingua italiana, Manlio Cortelazzo & Paolo Zolli, Zanichelli, Dizionario Garzanti della lingua italiana, Garzanti, Vocabolario latino-italiano, italiano-latino, Campanini & Carboni, Dizionario del latinο volume I latino-italiano, Geοrges-Calonghi, 1946 Larousse de la langue française, librairie Larousse, Dizionario del latinο, volume I latino-italiano, Geοrges-Calonghi,

13 Webster s new Dictionary and Thesaurus, Μεθοδολογικά Στην παρούσα εργασία η διερεύνηση του φαινοµένου του δανεισµού, της αλληλεπίδρασης των εµπλεκοµένων γλωσσών (ελληνικής, λατινικής, ιταλικής, βενετσιάνικης, γαλλικής), της καταγραφής και ανάλυσης των δάνειων λέξεων στο Ζακυνθινό ιδίωµα (εφεξής Ζ.Ι.) εντάσσεται στο πλαίσιο της: α) Ιστορικοσυγκριτικής γλωσσολογίας (historical linguistics) β) Κοινωνιογλωσσολογίας (sociolinguistics) και γ) ιαλεκτολογίας (dialectology) Πλαίσιο ιστορικοσυγκριτικής γλωσσολογίας (historical linguistics) Σύµφωνα µε το Συµεωνίδη, η ιστορική και συγκριτική έρευνα αλληλοσυµπηρώνονται και βασίζονται και οι δύο στη συγκριτική µέθοδο. (βλ. Συµεωνίδης, 1990 : 14 ). Στο πλαίσιο αυτής εξετάζονται και συγκρίνονται µε διαχρονικά και συγχρονικά κριτήρια οι εµπλεκόµενες γλώσσες στο φαινόµενο του δανεισµού (για τη χρονολόγηση των δάνειων λέξεων, βλ. κεφ. 2 Ιστορική αναδροµή). Από διαχρονική άποψη µελετάται η διαδικασία του δανεισµού, οι ιστορικές αλληλεπιδράσεις γλωσσών και οι µεταβολές που συντελούνται στη µορφολογία, στη σηµασιολογία και στο λεξιλόγιο. Απο συγχρονική άποψη εξετάζονται τα αποτελέσµατα του δανεισµού, όπως παρουσιάζονται σε συγκεκριµένη χρονική περίοδο. Είναι γνωστό ότι η γλώσσα είναι ένας ζωντανός οργανισµός που βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη (βλ. Saussure, 1976 :104 ). Για το λόγο αυτό προσπαθήσαµε να εξασφαλίσουµε τη συγχρονικότητα της µεθόδου µας. Καθορίσαµε το χρονικό διάστηµα κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να θεωρείται «παρόν» και παράλληλα αρκετά ευρύ, για να καλύψει τις τρεις γενιές των 5

14 πληροφοριοδοτών µας µε σκοπό την άντληση περισσότερου γλωσσικού υλικού. Το χρονικό διάστηµα που επιλέξαµε αρχίζει από το έτος 1953, έτος του µεγάλου καταστροφικού σεισµού στη Ζάκυνθο, µέχρι τις µέρες µας Πλαίσιο κοινωνιογλωσσολογίας (sociolinguistics) Στο πλαίσιο της κοινωνιογλωσσολογίας εξετάζεται η γλώσσα ως κοινωνικό φαινόµενο. Ο Labov, εκφραστής της κοινωνιογλωσσολογίας, υποστηρίζει ότι οι κοινωνικές διαφορές παίζουν σηµαντικό ρόλο στις γλωσσικές µεταβολές. Η γλωσσική συµπεριφορά ενός ατόµου αλλάζει, όταν αλλάζει και η κοινωνική του θέση. Ο Labov πιστεύει στην αµοιβαία επίδραση της γλωσσικής και κοινωνικής µεταβολής (βλ. Labov, 1985 : 111 ). Προτείνει στο βιβλίο του «Sociolinguistic patterns» µεθόδους στο ερευνητικό πεδίο και κριτήρια, που η παρούσα εργασία ακολούθησε, όπως συνεντεύξεις ατοµικές και κυρίως οµαδικές σε χώρους όπου παρουσιάζεται ετερογένεια ατόµων Πλαίσιο διαλεκτολογίας (dialectology) Ο Meillet υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει ιστορία γλώσσας χωρίς διαλεκτoλογία και κυρίως χωρίς γλωσσογεωγραφία (βλ. Pop, 1950 : avantpropos ). Στο πλαίσιο της διαλεκτολογίας ακολουθήσαµε τη µέθοδο που προτείνει ο Pop στο βιβλίο του «La dialectologie, aperçu historique et méthodes d enquêtes linguistiques». Η µέθοδος αυτή στοχεύει στη συλλογή υλικού από ζωντανές επιτόπιες µαγνητοφωνήσεις αλλά και από βιβλιογραφία. Σύµφωνα µε το Σετάτο (βλ. Σετάτος, 1977 : 27 ) θα πρέπει να εξετάζονται οι παράγοντες που επιδρούν στη διαφοροποίηση της διαλέκτου κατά περιοχές, πόλεις, χωριά, αγροτικές και αραιοκατοικηµένες περιοχές. Επιπλέον για τη συγκέντρωση του υλικού, το διαχωρισµό σε θεµατικούς τοµείς (οικογένεια, θρησκεία, καθηµερινός βίος κ.λ.π.) και για τη 6

15 συγκρότηση του ερωτηµατολογίου, η έρευνα βασίστηκε στις οδηγίες της γλωσσικής εταιρίας του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδηµίας Αθηνών (βλ. Γλωσσική εταιρία 1961 : 3-15) Συλλογή υλικού Η έρευνα ακολούθησε για τη συγκέντρωση του γλωσσικού υλικού δύο τοµείς: α) Το σχετικό µε το ιδίωµα γραπτό λόγο που αφορά τη µεταπολεµική περίοδο (τελευταία πεντηκονταετία). Ο γραπτός λόγος αυτός περιέχει έργα της ζακυνθινής γραµµατολογίας (θεατρικοί συγγραφείς, λογοτέχνες, πεζογράφοι, δηµοσιογράφοι, ποιητές, ιστοριογράφοι, συλλογείς λαογραφικού υλικού) που διασώζουν το χαρακτηριστικό λεξιλόγιο και φρασεολόγιο του Ζ.Ι. µε εµφανή τη διατήρηση των ξένων δανείων. β) Την καταγραφή του σηµερινού προφορικού ζακυνθινού λόγου µε επιτόπιες συνεντεύξεις σε αντιπροσωπευτικούς για τα ξένα δάνεια χώρους του νησιού. Σηµαντική πηγή, γραπτή και προφορική, αποτέλεσαν οι «οµιλίες 1». Πρόκειται για υπαίθριες παραστάσεις θεατρικών έργων, που παίζονται κυρίως κατά τη διάρκεια της Αποκριάς. Οι «οµιλίες» είναι ένα είδος λαϊκού θεάτρου, το περιεχόµενό του οποίου αναφέρεται στην καθηµερινή και πολιτική ζωή, διακωµωδεί και σατιρίζει τα ελαττώµατα και τις ιδιοτρoπίες ολόκληρης της τοπικής κοινωνίας. Τα κείµενά τους γράφονται από νέους ανθρώπους και χαρακτηρίζονται από πολλές δάνειες λέξεις. Οι ερασιτέχνες ηθοποιοί, µόνον άνδρες και πάντα µεταµφιεσµένοι, υποδύονται και τους γυναικείους ρόλους των παραστάσεων και προέρχονται από τις εργατικές κυρίως τάξεις. Σύµφωνα µε µαρτυρίες κατοίκων πρόκειται για ένα είδος διασκέδασης, που ανάγεται χρονολογικά στην εποχή της βενετοκρατίας και διατηρείται µέχρι και σήµερα. Oι συνεντεύξεις µας µε τους κατοίκους του νησιού µαγνητοφωνήθηκαν και οι απαντήσεις καταγράφηκαν σε ειδικά ερωτηµατολόγια. Τα ερωτηµατολόγια αυτά διαχωρίζονται στις εξής ενότητες: α) Οικογένεια: το σπίτι και ό,τι σχετίζεται µε αυτό, (έπιπλα, σκεύη, µαγειρική 7

16 κ.λ.π.), ο γάµος, ήθη και έθιµα, παιδιά, οικογενειακές σχέσεις. Οι πληροφοριοδότες µας ήταν γυναίκες, που µας δέχτηκαν στο σπίτι τους και µας διάβασαν µάλιστα και ένα «σκαρτσοφόλι», δηλαδή προικοσύµφωνο. β) Θρησκεία-Εκκλησία γ) Κοινωνική, πολιτιστική, οικονοµική ζωή και επαγγέλµατα: Κοινωνικές σχέσεις µε γείτονες, συγγενείς, ψυχαγωγία, διασκέδαση, γιορτές. δ) Καθηµερινή ζωή: αγροτική ζωή, χωράφια, καλλιέργειες, ονόµατα γεωργικών εργαλείων, ονόµατα φυτών, λουλουδιών κ.λ.π. ε) Ναυτική ζωή: οι σχετικές µε το θέµα αυτό συνεντεύξεις έγιναν πάνω στο καράβι. Οι πληροφοριοδότες ήταν το πλήρωµα του καραβιού. Το λεξιλόγιο που συλλέξαµε αφορά τη ναυτική ορολογία, ονόµατα ανέµων κ.λ.π. Χαρακτηριστικές ήταν οι «αρέκιες»(βλ. corpus, αρέκια), που µας τραγούδησαν οι νέοι του πληρώµατος. Οι συνεντεύξεις και συνοµιλίες έγιναν στα σπίτια των κατοίκων και επίσης στο χώρο του καφενείου των χωριών, όπου υπήρχαν κυρίως άνδρες τριών γενεών. Παρατηρήσαµε ότι οι ηλικιωµένοι στην οµιλία τους χρησιµοποιούσαν το ιδίωµα µε τις δάνειες λέξεις µε αυθόρµητο και φυσικό τρόπο. Τα άτοµα µέσης ηλικίας γνώριζαν το λεξιλόγιο των ηλικιωµένων, αλλά το χρησιµοποιούσαν λιγότερο. Εντύπωση µας έκανε η συµµετοχή των νέων στη συνοµιλία, οι οποίοι γνωρίζουν µεν το ιδίωµα αλλά το χρησιµοποιούν, όταν το απαιτούν οι περιστάσεις. Στην πόλη της Ζακύνθου για το ίδιο αντικείµενο µαγνητοφωνήσαµε συνεντεύξεις από εµπόρους, καταστηµατάρχες, δικηγόρους, καθηγητές, συγγραφείς λαογραφικών βιβλίων. Κατά τη συλλογή του γλωσσικού µας υλικού µε ζωντανές συνεντεύξεις και συνοµιλίες µε τους κατοίκους του νησιού έγινε µία προσπάθεια να επαληθευτεί ότι τα δάνεια του γραπτού λόγου χρησιµοποιούνται και στον προφορικό. Επρόκειτο για τις δάνειες λέξεις που είχαν αποδελτιωθεί στις γραπτές πηγές της ζακυνθινής βιβλιογραφίας. Γι αυτό το λόγο τα δάνεια στοιχεία αναφέρονται και διακρίνονται στο λεξιλόγιο-corpus ως προφορικά, γραπτά, προφορικά και γραπτά. Οι πληροφοριοδότες επιλέχθηκαν µε τα εξής κριτήρια: α) την εντοπιότητα και τη συνεχή οικογενειακή παρουσία στον ίδιο πληθυσµιακό χώρο. 8

17 β) την ηλικία, µε σκοπό να καταφανεί η συχνότητα της χρήσης των (ξένων) δάνειων µεταξύ των ηλικιωµένων και των νεοτέρων. γ) τα επαγγέλµατα, ώστε να καλυφθεί το ειδικό λεξιλόγιο των εργασιών και απασχολήσεων δ) το φύλο για την καταγραφή ειδικού λεξιλογίου Παρουσίαση του καταγραµµένου υλικού (corpus) Τα λήµµατα, πάνω από 1300, αποδελτιώθηκαν και καταχωρήθηκαν µε αλφαβητική σειρά και παρατηρήσεις ως προς το τυπολογικό, ετυµολογικό, σηµασιολογικό και µορφολογικό πλαίσιο. Γνώµονα και οδηγό της εργασίας µας στον τοµέα αυτό αποτέλεσε η πολύ χρήσιµη µελέτη-εισαγωγή του Πετρούνια στο Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής του ιδρύµατος Τριανταφυλλίδη, Τυπολογία Γίνεται ο χαρακτηρισµός του λήµµατος (ουσιαστικό, επίθετο, ρήµα, επίρρηµα, αντωνυµία κ.λ.π.). Ουσιαστικό Το ουσιαστικό προσδιορίζεται ως προς το γένος του µε το άρθρο που παρατίθεται όπως: µόντες ο = το ενεχυροδανειστήριο καντάδα η = είδος τραγουδιού κανοκιάλε το = τηλεσκόπιο Επίθετο Στο επίθετο γράφεται το αρσενικό γένος και παρατίθενται οι καταλήξεις των άλλων γενών όπως: γουλόζος α ο = λαίµαργος γρέτζος α ο = ακαλαίσθητος κιάρος α ο = διαυγής Αντωνυµία `Οπως και στο επίθετο, γράφεται το αρσενικό γένος και παρατίθενται οι 9

18 καταλήξεις του θηλυκού και ουδετέρου: π.χ. κουέστος α ο = αυτός Ρήµα Τα ρήµατα γράφονται στον ενεστώτα της ενεργητικής φωνής µε την ένδειξη Ρ όπως: µαντενίρω Ρ= συντηρώ, διατρέφω απελάρω Ρ= κάνω έφεση Η παθητική µετοχή του ρήµατος εµφανίζεται σαν επίθετο και αναλύεται στο λήµµα του ρήµατος από το οποίο προέρχεται όπως: φαλίρω Ρ=αποτυγχάνω,χρεοκοπώ φαλίδος α ο= χρεοκοπηµένος φαλάρω Ρ=σφάλλω φαλαρισµένος α ο = λαθεµένος φινίρω Ρ=τελειώνω, καταλήγω φινίδος α ο = εξαντληµένος αριβάρω Ρ=φθάνω αριβάδος α ο = αυτός που έχει φτάσει Άκλιτα µέρη του λόγου Η κατηγορία όπου ανήκουν αναφέρεται αµέσως µετά το λήµµα: για το επίρρηµα η ένδειξη επίρρ. και για τον σύνδεσµο η ένδειξη σύνδ. π.χ. βεραµέντε επίρρ. = αληθινά, βέβαια ε συνδ. = και Ετυµολογία Για την κάλυψη του ετυµολογικού τοµέα της έρευνας απαιτήθηκε πολύς χρόνος, µόχθος και µελέτη, δεδοµένου ότι σε πολλές περιπτώσεις τα υπάρχοντα λεξικά δεν κάλυπταν τα θέµατα που προέκυψαν, αφού επρόκειτο για τοπικό γλωσσικό ιδίωµα. Καταφύγαµε σε όσο το δυνατό περισσότερα ετυµολογικά λεξικά, ξένα και ελληνικά, για διασταυρώσεις και επαληθεύσεις, αποσκοπώντας στο να περιοριστούν στο ελάχιστο δυνατόν τυχόν λανθασµένες ετυµολογικές ερµηνείες. Για την ετυµολογική ερµηνεία των δάνειων λέξεων στο Ζ.Ι. 10

19 παραθέτουµε τον άµεσο πρόδροµό τους, για να φανεί η µορφολογική ταύτιση ή διαφορά µε την αντίστοιχη ιδιωµατική λέξη. Επίσης γίνεται αναγωγή στον παλαιότερο πρόδροµο για να φανούν οι πολιτιστικές και γλωσσικές αλληλεπιδράσεις και φυσικά το φαινόµενο του αντιδανεισµού. Πρόκειται για τα αντιδάνεια, λέξεις «διπλής κατεύθυνσης» (βλ. Πετρούνιας, 1985: 381 ) όπως: άρπεζα η = δοκός από σίδερο < βεν. arpese < αρχ. ελλ. άρπαξ άρια η = αέρας < βεν. aria / ιτλ. aria < λατ. aera < αρχ. ελλ. αήρ αρκίβειο το = αρχείο < βεν. archivio / ιτλ. archivio < λατ. µτγν. archivum < αρχ. ελλ. αρχείον γαζία η = ακακία < βεν. gazia / ιτλ. acacia < λατ. acacia < αρχ. ελλ. ακακία κάνταρος ο = πήλινη λεκάνη του µαγειρείου < βεν. cantaro / ιτλ. cantaro < λατ. cantharus < αρχ. ελλ. κάνθαρος καντούνι το = στενή πάροδος, σοκάκι < βεν. canton / ιτλ. cantone < λατ. canthus < αρχ. ελλ. κανθός. Στην προσπάθεια µας για τη σωστή ετυµολόγηση των δάνειων λέξεων διαπιστώσαµε ότι σε ορισµένες περιπτώσεις ήταν δύσκολο να εντοπίσουµε τον πρόδροµο του δάνειου, που µπορεί να είναι είτε η βενετσιάνικη είτε η ιταλική λέξη. Το δίληµµα αυτό αντιµετωπίστηκε µε την απόφαση να γίνεται παράθεση και των δύο ενδεχοµένων προδρόµων λέξεων όπως: λίµπρο το = βιβλίο < βεν. libro / ιτλ. libro κάπος ο = αρχηγός < βεν. capo / ιτλ. capo κιάσσο το = θόρυβος από φωνές < βεν. chiasso / ιτλ. chiasso κόνσολας ο = πρόξενος < βεν. console / ιτλ. console κόρνος ο = βούκινο των ψαράδων < βεν. corno / ιτλ. corno Όταν δε γνωρίζουµε τον πρόδροµο µιας δάνειας λέξης, αυτό σηµειώνεται µε την ένδειξη αγν. ετύµ. (αγνώστου ετύµου). Οι δάνειες λέξεις που αποτελούν το γλωσσικό µας υλικό και περιέχονται στο corpus είναι κατά το µεγαλύτερο ποσοστό δάνεια λαϊκής προέλευσης, προσαρµοσµένα στο µορφολογικό σύστηµα του ιδιώµατος και κατ επέκταση της Νεοελληνικής. Για το διαχωρισµό τους από τα δάνεια λόγιας προέλευσης υπάρχει η ένδειξη λόγ. για τα λόγια δάνεια και λαϊκ. για τα λαϊκά. 11

20 Για τη διάκριση της προφορικής πηγής από τη γραπτή πηγή, αναφέρουµε το χωριό-πηγή, όπου έγιναν οι επιτόπιες συνεντεύξεις, µε την ένδειξη πγ.= πηγή πρφ.= προφορική και χ.= χωριό, ακολουθεί το όνοµα του χωριού και οι αυτούσιες φράσεις του ιδιώµατος των κατοίκων. Παράδειγµα:. πγ. πρφ. χ. Αγαλάς «Επήρε το διαζύγιο αλλά τσι έβγαλε µαντινιµέντο 500 δρχ.» Η ένδειξη πγ. γρ δηλώνει την γραπτή πηγή. Το επώνυµο των συγγραφέων αναγράφεται ολόκληρο µε το αρχικό του µικρού ονόµατος και µε συντοµογραφίες αποδίδονται τα έργα τους. Παράδειγµα: πγ. γρ.. Αβούρης, Οµ. Α τόµος, σ.46: «Είναι µπρογιάδος φανερά για να τονε παιδέψει...» Σηµασιολογία Σε κάθε δάνεια λέξη παραθέτουµε τη σηµασία της (µία ή περισσότερες) στη Νεοελληνική. Οι σηµασίες διασαφηνίζονται µε παραδείγµατα αυτούσιων χαρακτηριστικών φράσεων και εκφράσεων από το γραπτό και προφορικό λόγο, που αντικατοπτρίζουν τις αντιλήψεις, παραστάσεις και συναισθήµατα των οµιλητών. Σηµειώνεται η σηµασία της λέξης προέλευσης στη Νεοελληνική, όταν αυτή διαφέρει από τη σηµασία της δάνειας λέξης. Μερικά παραδείγµατα: ατζούρω η = γυναίκα σκούρη και δύσµορφη < ιτλ. azzuro = γαλάζιο χρώµα βαζέτο το = µικρό βάζο όπου οι κυνηγοί βάζουν τα φυσίγγια τους < ιτλ. vasetto = µικρό βάζο γκόµπα η = ψηλός βράχος < ιτλ. gobba = καµπούρα κάσαρο το = στέγη αγροτικού σπιτιού < βεν. cassaro = τµήµα του πλοίου όπου βρίσκεται το τιµόνι κορέτο το = πένθος < βεν. coreto = µικρή χορωδία που συνοδεύει κηδείες καρµανιόλος ο = επαναστάτης < γαλλ. carmagnole= α) χορός που χόρευε ο λαός κατα τη γαλλική επανάσταση, β) κοντό σακκάκι της γαλλικής επανάστασης. µάντσια η = παράσταση, φάρσα < ιτλ mancia = φιλοδώρηµα µαζορέτα η = µάσκα προσωπίδα < γαλλ. majorette = νεαρή κοπέλα που 12

21 συµµετέχει σε παρέλαση ή σε άλλο θέαµα φορώντας ειδική φανταχτερή στολή σερβιέτα η = µεταξωτό µαντήλι της κεφαλής των γυναικών < γαλλ. serviette = πετσέτα Μορφολογία Οι δάνειες λέξεις οι οποίες παρουσιάζουν κάποια αλλαγή ή είναι σύνθετες µε στοιχεία από τη δανείστρια και από την αποδέχτρια γλώσσα (για τον όρο δανείστρια και αποδέχτρια βλ. Πετρούνιας, 1985 :314 ) αναλύονται µορφολογικά. Παραδείγµατα: άγαρµπος η ο = αδέξιος α στερητ. + γάρµπο = κοµψότητα < βεν. garbo / ιτλ. garbo αλισίβα η = σταχτόνερο για τα ρούχα α προθ. + λισίβα < ιτλ. lisciva αρέκια η = τραγούδι λαϊκό χωρίς νότες α προθ. + ρέκια = αυτί < βεν. rechia βεν. έκφραση «cantar a rechia= τραγουδώ χωρίς νότες» καλοπέζουλος η ο = εκείνος που ζυγίζει καλά, εύπιστος, συγκαταβατικός καλός + πέζουλο = κρεµαστός < ιτλ. pesolo καπιστράνα η = το καπίστρι καπίστρι + επίθηµα. ανα < λατ. anus γρεζοκαµωµένος= κακοφτιαγµένος, γρέζο (< βεν. grezo ) + καµωµένος 1.4 Τοπωνύµια, κύρια ονόµατα, οικογενειακά ονόµατα, παρωνύµια Η έρευνά µας, εκτός από το κοινό λεξιλόγιο, επεκτείνεται επίσης: στα τοπωνύµια της Ζακύνθου (γεωγραφικό όνοµα ενός τόπου), κύρια ονόµατα (τα κύρια ονόµατα ανδρών και γυναικών), οικογενειακά ονόµατα, παρωνύµια (πρόσθετο όνοµα προσώπου µε ειρωνικό χαρακτήρα, παρατσούκλι). Το σχετικό υλικό προέρχεται από ιστορικές µαρτυρίες και προσωπικές γνώµες των κατοίκων του νησιού, µετά από επιτόπια έρευνα που έγινε, 13

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στις έννοιες και τα εγχειρίδια της βυζαντινής φιλολογίας. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Mια πρώτη επαφή με τη Βυζαντινή Φιλολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

109 Φιλολογίας Αθήνας

109 Φιλολογίας Αθήνας 109 Φιλολογίας Αθήνας Σκοπός Τα Τμήματα Φιλολογίας σκοπό έχουν να αναδεικνύουν επιστήμονες ικανούς να ερευνούν τον αρχαίο ελληνικό, βυζαντινό και νεοελληνικό κόσμο, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τα φιλολογικά,

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Μέση Τιµή Ελληνικών και Ξενόγλωσσων Βιβλίων 2005. Μονάδα Ολικής Ποιότητας Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών (Μ.Ο.Π.Α.Β.)

Μέση Τιµή Ελληνικών και Ξενόγλωσσων Βιβλίων 2005. Μονάδα Ολικής Ποιότητας Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών (Μ.Ο.Π.Α.Β.) Μέση Τιµή Ελληνικών και Ξενόγλωσσων Βιβλίων 2005 Μονάδα Ολικής Ποιότητας Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών (Μ.Ο.Π.Α.Β.) ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κάθε Βιβλιοθήκη, ανεξάρτητα από µέγεθος και τύπο, κατανέµει ετησίως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 15 Α. Κείμενο Η Αθήνα προπύργιο της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

«ΓΚΡΙΚΟ: Η ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΥΛΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ» Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2011, Αίθουσα «Τερψιχόρη Β», Χίλτον, Αθήνα

«ΓΚΡΙΚΟ: Η ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΥΛΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ» Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2011, Αίθουσα «Τερψιχόρη Β», Χίλτον, Αθήνα ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ «ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ» ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΙΑ ΞΕΝΟΥΣ «ΓΚΡΙΚΟ: Η ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΥΛΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ» Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2011,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική νησιώτικη μουσική

Ελληνική νησιώτικη μουσική Ελληνική νησιώτικη μουσική Περιεχόμενα : Γενικά Ρυθμός Χοροί Σποράδες Κυκλάδες Δωδεκάνησα Ρόδος, Κάσος, Κάρπαθος Επτάνησα Μουσικά Όργανα Λύρα Λαούτο Βιολί Μπουζούκι Ασκομαντούρα Γενικά : Νησιώτικα, είναι

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ. Έρευνα-επιλογή: Μαρτίνα Λόος Μετάφραση-επιµέλεια: Βασιλική Καντζάρα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ. Έρευνα-επιλογή: Μαρτίνα Λόος Μετάφραση-επιµέλεια: Βασιλική Καντζάρα Έρευνα-επιλογή: Μαρτίνα Λόος Μετάφραση-επιµέλεια: Βασιλική Καντζάρα ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ Εισαγωγή Το παρόν κείµενο περιλαµβάνει ορισµένα µόνο ονόµατα γνωστών µαθηµατικών από την ιστορία της επιστήµης. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 008-009 Σχ. Μονάδα: ο Γενικό Λύκειο ιαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Διδάσκουσα Καθηγήτρια: Γιακουμάτου Μαρία-Θηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους

Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους 1 Προβλήµατα στην έρευνα και µελέτη του έργου των Νεοελλήνων συνθετών και προτάσεις για την επίλυσή τους Βασική προϋπόθεση για επιτυχηµένη διεξαγωγή και συγγραφή µιας ερευνητικής εργασίας αποτελεί η δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Οδηγός Εκπόνησης Διπλωματικής Εργασίας ΣΠΑΡΤΗ 2010-11 Περιεχόμενα 1.ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Της ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

12-3 ΑΔ κ. Γεωργαντά, Ιστορία Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας: Αρχές 17 ος αι. 9-12 ΠΑΜ14 Κ. Αρχάκης, Γενική Γλωσσολογία Ι

12-3 ΑΔ κ. Γεωργαντά, Ιστορία Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας: Αρχές 17 ος αι. 9-12 ΠΑΜ14 Κ. Αρχάκης, Γενική Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013 2014 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 9-12 ΠΑΜ 14, ΑΔ, K9

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΜ ECTS Αγγλική Γλώσσα Ι Γαλλική Γλώσσα Ι Γερμανική Γλώσσα Ι Πολιτική Επιστήμη Ι Νεοελληνική Λογοτεχνία Ι Πληροφορική Ι Μετάφραση Αγγλικά- Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία MAJA STOILKOVIC Φιλόλογος του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου ANNA RASLJIC Τελειόφοιτος της Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α

ΟΔΗΓΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΟΔΗΓΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΥΠΟ ΦΩΤΟΥΛΑΣ Π. ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΚΟΥ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κάθε φοιτητής είναι υποχρεωμένος να εκπονήσει μια πτυχιακή εργασία με θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Τόσο στον Ειρηνικό, όσο και στην Αυστραλία και την Αμερική γηγενείς γλώσσες θεωρούνται οι γλώσσες των λεγόμενων «ιθαγενών»,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Κατερίνα Λενάκη, Πόπη Παπαδάκη, Γιάννης Κοσμάς Βιβλιοθήκη Πανεπιστήμιου Κρήτης 1 ο Επιστημονικό Συμπόσιο «Πληροφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117)

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιους απευθύνεται ο συγγραφέας της διδαχής περί φθόνου

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΓΕΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 1. Θρησκευτικά 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΓΕΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 1. Θρησκευτικά 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία Α ΛΥΚΕΙΟΥ Η Α Λυκείου, η οποία είναι τάξη προσανατολισμού, περιέχει γενικά μαθήματα συνολικής διάρκειας 9 ωρών εβδομαδιαίας διδασκαλίας και μαθήματα επιλογής, από τα οποία ο μαθητής είναι υποχρεωμένος

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις

Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις Στο Τμήμα Aρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης είναι δυνατή η εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΟΡΜΟΣ [111 ECTS] ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ»

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» «DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΩ ΟΙΝΟΗΣ ΟΡΕΣΤΙΑ ΟΣ «ΤΟ ΚΡΑΣΟΧΩΡΙ»

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΩ ΟΙΝΟΗΣ ΟΡΕΣΤΙΑ ΟΣ «ΤΟ ΚΡΑΣΟΧΩΡΙ» ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΩ ΟΙΝΟΗΣ ΟΡΕΣΤΙΑ ΟΣ «ΤΟ ΚΡΑΣΟΧΩΡΙ» Βιογραφικό του Συλλόγου Ο Λαογραφικός & Πολιτιστικό Σύλλογος Άνω Οινόης «Το Κρασοχώρι» ιδρύθηκε το 1991 και τα µέλη του κατοικούν

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιστορία της Μεσογείου κατά την Αρχαιότητα 3 5 Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη 3 5 Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι.

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου, Ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 Β ΕΞΑΜΗΝΟ 9.00 10.00 Γενική Γλωσσολογία ΙΙ Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas. ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.gr Όνοµα συλλόγου Βιογραφικό Πχ. έτος ίδρυσης, ιδρυτές ιστορικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Με το νέο εξεταστικό συστηµα θα γίνει η εισαγωγή των υποψηφίων της Γ Λυκείου σε Α.Ε.Ι. και Α.Τ.Ε.Ι., από το 2006. Σύµφωνα µε τις δηλώσεις της Υπουργού Παδείας, κ. Μαριέτας Γιαννάκου, το σύστηµα αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα