ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ"

Transcript

1 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Περίληψη Η μελέτη καταγράφει τις τάσεις που εντοπίζονται στα κράτη μέλη της ΕΕ όσον αφορά την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού. Η μελέτη εξετάζει τα εμπειρικά στοιχεία που συλλέχθηκαν από ερωτηματολόγια, από τις περιπτωσιολογικές μελέτες πέντε χωρών και από έρευνες τεκμηρίωσης. Παρέχει δε μία επισκόπηση των μηχανισμών και των μέτρων που χρησιμοποιούνται για την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων, όπως: φορολογικά πλαίσια (ήτοι ενθάρρυνση της κατανάλωσης πολιτιστικών προϊόντων και των επιχειρηματικών και φιλανθρωπικών επενδύσεων), χρηματοπιστωτικά και τραπεζικά καθεστώτα και ενδιάμεσοι μηχανισμοί. Προβαίνει επίσης σε συγκριτική εξέταση των συστημάτων που εφαρμόζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη για την πραγματοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού. IP/B/CULT/FWC/ /Lot4/C01/SC01 Ιούλιος 2011 PE EL

2 Το παρόν έγγραφο εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ IMO - Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων Vesna Čopič, Ph.D., επικεφαλής ερευνήτρια Aleksandra Uzelac, Ph.D., συντονίστρια της έρευνας Jaka Primorac, Ph.D. Daniela Angelina Jelinčić, Ph.D. Andrej Srakar, M.Sc. Ana Žuvela, M.A. ΑΡΜΟΔΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ κ. Ana Maria Nogueira Τμήμα Πολιτικής Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο B-1047 Brussels ΒΟΗΘΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ κ. Lyna Pärt ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΕΚΔΟΧΕΣ Πρωτότυπο: EN Μετάφραση: BG, CS, DA, DE, ES, ET, FI, FR, HU, IT, LT, LV, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, SV. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΚΔΟΤΗ Για να επικοινωνήσετε με τον Τομέα Πολιτικής ή να εγγραφείτε συνδρομητής στο μηνιαίο ενημερωτικό δελτίο του, στείλτε μήνυμα στο: Το χειρόγραφο ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του Βρυξέλλες, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Το παρόν έγγραφο είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο στην ακόλουθη διεύθυνση: ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ Οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν έγγραφο αποτελούν αποκλειστική ευθύνη του συντάκτη και δεν εκφράζουν κατ ανάγκην την επίσημη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η αναπαραγωγή και η μετάφραση για μη εμπορικούς σκοπούς επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι γίνεται δεόντως μνεία της πηγής και κατόπιν ενημέρωσης του εκδότη και αποστολής αντιγράφου σε αυτόν.

3 Ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού ΛΙΣΤΑ ΣΥΝΤΜΗΣΕΩΝ A&B Τέχνες και επιχειρήσεις ABSA Association for Business Sponsorship of the Arts (Ένωση επιχειρηματικών χορηγιών προς τις τέχνες) ACE Arts Council England (Συμβούλιο Τεχνών Αγγλίας) ACRI The National Association of Local Savings Banks and Banking Foundations (Εθνική ένωση κατά τόπους ταμιευτηρίων και τραπεζικών ιδρυμάτων) ADMICAL Carrefour du Mécénat d Entreprise (Δίκτυο εταιρικής φιλανθρωπίας) AEDME Asociación Española para el Desarrollo del Mecenazgo Empresarial BC Bondardo Comunicazione BDI Haus der Deutschen Wirtschaft (Ομοσπονδία των γερμανικών βιομηχανικών κλάδων) CAF Charities Aid Foundation (Ίδρυμα για την ενίσχυση των φιλανθρωπικών ταμείων) CATI Computer-assisted telephone interviewing (τηλεφωνικές συνεντεύξεις βάσει ηλεκτρονικών ερωτηματολογίων) CCR Corporate Cultural Responsibility (εταιρική ευθύνη στον τομέα του πολιτισμού) CEG Creative Exports Group CEREC European Committee for Business, Arts and Culture (Ευρωπαϊκή επιτροπή επιχειρήσεων, τεχνών και πολιτισμού) CHPA Cultural Heritage Protection Act (Νόμος περί προστασίας του πολιτιστικής κληρονομιάς) CIAV Audiovisual Investment Certificate Programme (πρόγραμμα πιστοποίησης επενδύσεων στον οπτικοακουστικό τομέα) CNC Centre National de la Cinématographie (Εθνικό Κέντρο Κινηματογράφου) ΕΚΕ Εταιρική κοινωνική ευθύνη CZK Τσεχική κορόνα, νόμισμα 3

4 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής DCMS Department for Culture, Media and Sport (Υπουργείο Πολιτισμού, ΜΜΕ και Αθλητισμού) EC Ευρωπαϊκή Επιτροπή ΕΟΧ Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος EFCS European framework for cultural statistics (Ευρωπαϊκό πλαίσιο συλλογής στατιστικών στοιχείων στον τομέα του πολιτισμού) EGEDA Audiovisual Producers Rights Rearrangement Association (Ένωση ρύθμισης των δικαιωμάτων των παραγωγών του οπτικοακουστικού τομέα) EIS Enterprise Investment Scheme (Πρόγραμμα επενδύσεων επιχειρήσεων) ΕΕ Ευρωπαϊκή Ένωση EUR Ευρώ, νόμισμα FPC Film production company (Εταιρεία παραγωγής ταινιών) GBP Λίρα στερλίνα, νόμισμα ΑΕγχΠ Ακαθάριστο εγχώριο προϊόν ICAA Institute of Cinematography and Audiovisual Arts (Ινστιτούτο Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών) IFCIC Institut de Financement du Cinéma et des Industries Culturelles (Ινστιτούτο χρηματοδότησης του κινηματογράφου και της πολιτιστικής βιομηχανίας) IMO Institut za međunarodne odnose (Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων) IWK Initiativen Wirtschaft fur Kunst (Επιτροπή αυστριακών επιχειρήσεων για τις τέχνες) JSKD Public Fund for Cultural Activities (Δημόσιο ταμείο πολιτιστικών δραστηριοτήτων) LOF Law on Foundations (Νόμος περί ιδρυμάτων) MKIDN Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Υπουργείο Πολιτισμού και Εθνικής Κληρονομιάς) MLA Museums, Libraries and Archives Council (Συμβούλιο για τα μουσεία, τις βιβλιοθήκες και τα αρχεία) NCK Narodowe Centrum Kultury NDPB Non-departmental public body (ανεξάρτητη δημόσια αρχή) 4

5 Ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού NESTA The National Endowment for Science, Technology and the Arts (Εθνικό κληροδότημα για τις επιστήμες, την τεχνολογία και τις τέχνες) NEA National Endowment for the Arts (Εθνικό κληροδότημα για τις τέχνες) ΜΚΟ Μη κυβερνητική οργάνωση NHMF National Heritage Memorial Fund NIOK Nonprofit Information and Training Centre (Μη κερδοσκοπικό κέντρο πληροφόρησης και κατάρτισης) ΜΚερΟ Μη κερδοσκοπικές οργανώσεις NSRK The National Strategy for the Development of Culture (Εθνική στρατηγική για την ανάπτυξη του πολιτισμού) Φόρουμ Danish Forum for Art and Business (Φόρουμ της Δανίας για τις Nyx τέχνες και τις επιχειρήσεις) ΟΟΣΑ Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης PBA Law on Public Benefit Activity and Volunteerism (Νόμος περί δραστηριοτήτων κοινής ωφέλειας και εθελοντισμού) PBO Public Benefit Organisation (Οργάνωση κοινής ωφέλειας) PDAAIA Protection of Documents and Archives and Archival Institutions Act (Νόμος περί προστασίας εγγράφων και αρχείων και ιδρυμάτων αρχειοθέτησης) PLN Πολωνικό ζλότι, νόμισμα PPP Public-private partnerships (Συμπράξεις δημόσιου ιδιωτικού τομέα) PVF Philanthropic Ventures Foundation (Ίδρυμα επιχειρηματικής φιλανθρωπίας) RCAHMW Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Scotland (Βασιλική Επιτροπή αρχαίων και ιστορικών μνημείων της Σκωτίας) Ε&Α Έρευνα και ανάπτυξη Ρ/Τ Ραδιοτηλεόραση SAZAS Združenje skladateljev in avtorjev za zaščito glasbene avtorske pravice Slovenije (Ένωση συνθετών, συγγραφέων και εκδοτών για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στη Σλοβενία) SEK Κορόνα Σουηδίας, νόμισμα SKK Κορόνα Σλοβακίας, νόμισμα 5

6 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής ΜΜΕ Μικρές & Μεσαίες Επιχειρήσεις SOFICA Société pour le Financement de l'industrie Cinématographique et Audiovisuelle (Εταιρεία για τη χρηματοδότηση της βιομηχανίας του κινηματογράφου και της οπτικοακουστικής βιομηχανίας) TCA Tax Consolidation Act (Νόμος περί φορολογικής ενοποίησης) ΣΛΕΕ Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης UK Ηνωμένο Βασίλειο UNESCO Εκπαιδευτικός, Επιστημονικός και Πολιτιστικός Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών ΗΠΑ Ηνωμένες Πολιτείες USD Δολάριο ΗΠΑ, νόμισμα ΦΠΑ Φόρος προστιθέμενης αξίας VP Επιχειρηματική φιλανθρωπία ZUJIK Exercising of the Public Interest in Culture Act (Νόμος περί άσκησης του δημόσιου συμφέροντος στον πολιτισμό) ZAMP Združenje avtorjev Slovenije (Ένωση σλοβένων συγγραφέων) WWIK The Income Provisions for Artists Act (Νόμος περί εισοδημάτων καλλιτεχνών) 6

7 Ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού ΣΥΝΟΨΗ 1.1. Εισαγωγή Το πεδίο της μελέτης Η μεικτή χρηματοδοτική οικονομία των τεχνών και του πολιτισμού εκλαμβάνεται γενικώς ως πρότυπο χρηματοοικονομικής βιωσιμότητας. Αν και στις διάφορες πηγές χρηματοδότησης των πολιτιστικών δραστηριοτήτων συγκαταλέγονται η στήριξη από τον δημόσιο τομέα, η στήριξη από τον ιδιωτικό τομέα και τα αποκτηθέντα εισοδήματα, η παρούσα μελέτη επικεντρώνεται στην εξέταση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού και επιχειρεί να αναλύσει τις διάφορες μορφές ιδιωτικών επενδύσεων από τη σκοπιά των πολιτιστικών πολιτικών και των υφιστάμενων μέτρων τόνωσης. Στόχος της μελέτης είναι να βοηθήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να κατανοήσει καλύτερα τη σημασία της παροχής δημόσιων κινήτρων για την ενθάρρυνση της ιδιωτικής χρηματοδότησης πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Η παρούσα έρευνα εστιάζεται κατά κύριο λόγο στη σημασία των οικονομικών, πολιτικών και πολιτιστικών πτυχών των τρόπων και των μηχανισμών χρηματοδότησης που έχουν αναπτύξει οι κυβερνήσεις για την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού, καθώς και στη σημασία της διάδοσης της χρήσης τους. Η μελέτη επιχειρεί να καταγράψει τις γενικές τάσεις που εντοπίζονται στην ΕΕ σε επίπεδο ιδιωτικής χρηματοδότησης του τομέα του πολιτισμού και, ταυτόχρονα, να παρουσιάσει παραδείγματα νέων πρακτικών και πολιτικών που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη. Εστιάζεται δε στη διερεύνηση των βασικών κινήτρων που καθοδηγούν τη χρηματοδότηση του τομέα του πολιτισμού και των βασικών εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι ιδιώτες επενδυτές. Η μελέτη αναφέρεται στην ανάγκη εκπόνησης συγκριτικής εξέτασης των διαφόρων πολιτιστικών πολιτικών και επισημαίνει την κοινή ευθύνη των κρατών μελών της ΕΕ να παρέχουν συγκρίσιμα στοιχεία σε επίπεδο ΕΕ. Παρέχει, τέλος, μία σύντομη ανάλυση των τάσεων που καταγράφονται στις Ηνωμένες Πολιτείες και των βασικών διαφορών τους σε σύγκριση με την Ευρώπη. Για τους σκοπούς της παρούσας μελέτης, ως «ιδιωτική επένδυση» ορίζεται κάθε επένδυση, οικονομική συμμετοχή ή δαπάνη για τον πολιτισμό που προέρχεται από ιδιώτες, επιχειρήσεις ή μη δημόσιους οργανισμούς. Ο εν λόγω ορισμός δεν περιορίζεται μόνο στην έννοια της ιδιωτικής επένδυσης που συνδέεται πρώτιστα με την απόδοση του κεφαλαίου, αλλά αναφέρεται ευρύτερα στη στήριξη του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα και τα αποκτηθέντα εισοδήματα που προέρχονται από ιδιώτες, επιχειρήσεις και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, είτε πρόκειται για επενδύσεις, χορηγίες ή δωρεές στον τομέα του πολιτισμού είτε για κατανάλωση πολιτιστικών προϊόντων. Επομένως, οι συναφείς μορφές στήριξης του πολιτισμού που εξετάζει η παρούσα μελέτη είναι οι άμεσες επενδύσεις, ο θεσμός της χορηγίας, ο μαικηνισμός και οι δωρεές, και τα κέρδη από ίδια έσοδα όπως εισιτήρια εισόδου και λοιπά προϊόντα. Τα κίνητρα που καθοδηγούν τις επενδύσεις, την οικονομική συμμετοχή και τις δαπάνες διαφέρουν μεταξύ τους: τις επενδύσεις καθοδηγεί η αρχή του κέρδους, όπως υπολογίζεται βάσει των απολαβών, την οικονομική συμμετοχή καθοδηγεί η αρχή της κοινωνικής ευθύνης, όπως εκφράζεται μέσω κοινωνικών, συμβολικών και συναφών μη οικονομικών πολιτιστικών αξιών, ενώ τις δαπάνες καθοδηγεί η αρχή της κυριαρχίας του καταναλωτή, όπως υπολογίζεται βάσει της αγοραίας αξίας ή της αξίας χρήσης του πολιτισμού, καθώς και βάσει της εγγενούς αξίας του τελευταίου Χρησιμοποιηθείσες πηγές στοιχείων Η ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι η μεικτή χρηματοδοτική οικονομία των τεχνών και του πολιτισμού ευνοεί την ανάπτυξη νέων προοπτικών όσον αφορά τη βιωσιμότητα των πολιτιστικών δραστηριοτήτων άσκησε πιέσεις προς την κατεύθυνση της εξεύρεσης πρόσθετων πηγών χρηματοδότησης που συμπληρώνουν τα δημόσια κονδύλια και ενθαρρύνουν τη χρήση τους. Ως εκ τούτου, προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι δεν υπάρχουν επαρκή συγκρίσιμα στοιχεία σχετικά με το μέγεθος των ιδιωτικών κεφαλαίων που διατίθενται για τον πολιτισμό και σχετικά με την αποτελεσματικότητα συγκεκριμένων μέτρων και το συγκριτικό μεθοδολογικό πλαίσιο στην Ευρώπη. Οι ελάχιστες διαθέσιμες πληροφορίες για 7

8 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής την κατάσταση που επικρατεί στα διάφορα κράτη μέλη προέρχονται από μελέτες και έρευνες με θέμα την οικονομική συμμετοχή ιδιωτών και τις πολιτιστικές χορηγίες τις οποίες έχουν εκπονήσει οργανισμοί τεχνών και επιχειρήσεων. Τα διαθέσιμα στοιχεία έχουν συλλεχθεί, ωστόσο, με διαφορετικές μεθοδολογίες με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η ποιοτική σύγκρισή τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η έλλειψη συστηματικά συλλεχθέντων στοιχείων για θέματα που άπτονται των ιδιωτικών επενδύσεων, και συγκεκριμένα για τα κίνητρα που παρέχονται επί του παρόντος για ιδιωτικές επενδύσεις στην ΕΕ, έγινε μία προσπάθεια να συλλεχθούν πληροφορίες μέσω ερωτηματολογίων για την κατάσταση που επικρατεί στα διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ όσον αφορά τις ιδιωτικές επενδύσεις. Έτσι, στα Υπουργεία Πολιτισμού των 27 χωρών της ΕΕ εστάλη ερωτηματολόγιο για τη συλλογή στοιχείων σχετικά με τα κίνητρα που παρέχονται επί του παρόντος για ιδιωτικές επενδύσεις στον πολιτισμό. Οι απαντήσεις που ελήφθησαν διέφεραν σημαντικά ως προς το επίπεδο των λεπτομερειών που παρείχαν. Πολλά Υπουργεία Πολιτισμού απάντησαν ότι δεν συλλέγουν συστηματικά σχετικά στοιχεία ή ότι τα τελευταία εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των Υπουργείων Οικονομικών. Στους οργανισμούς τεχνών και επιχειρήσεων και στους πολιτιστικούς οργανισμούς που υπάρχουν στην Ευρώπη εστάλη δε σύντομος κατάλογος με ερωτήσεις για τις ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα του πολιτισμού. Αναλυτικότερες πληροφορίες συλλέχθηκαν για επιλεγμένες χώρες (Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Σλοβενία και Ηνωμένο Βασίλειο) μέσω πέντε περιπτωσιολογικών μελετών. Η Επιτομή των πολιτιστικών πολιτικών και τάσεων στην Ευρώπη, ένα πανευρωπαϊκό έργο χαρτογράφησης των πολιτικών που εφαρμόζονται στον τομέα του πολιτισμού, αποτέλεσε μία ακόμη πολύτιμη πηγή στοιχείων για την παρούσα έρευνα. Τέλος, διεξήχθη εκτεταμένη έρευνα τεκμηρίωσης για το συγκεκριμένο θέμα στη συναφή βιβλιογραφία Δομή της μελέτης Η μελέτη αποτελείται από επτά κεφάλαια. Το κεφάλαιο Ι περιέχει εισαγωγικές πληροφορίες για τη μελέτη. Στο κεφάλαιο ΙΙ αποσαφηνίζονται οι βασικοί όροι που χρησιμοποιούνται στη μελέτη, διατυπώνονται βασικές έννοιες πολιτιστικής πολιτικής και τρόποι χρηματοδότησης, και παρέχονται πληροφορίες που συμβάλλουν στην κατανόηση του ρόλου της φορολογίας και των βασικών χαρακτηριστικών της. Παρέχεται, τέλος, επισκόπηση της χρηματοδότησης των τεχνών και του πολιτισμού μέσω ταξινόμησής της σε τρεις πηγές (δημόσια χρηματοδότηση, ιδιωτική χρηματοδότηση και αποκτηθέντα εισοδήματα) καθώς και βάσει των διαφόρων χρηματοδοτών (εταιρείες, ιδιώτες, μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί). Το κεφάλαιο εξετάζει κατά βάση τις οικονομικές, πολιτικές και πολιτιστικές διαστάσεις των τρόπων χρηματοδότησης. Έχοντας υπόψη την κυριαρχία των κρατών μελών της ΕΕ στον τομέα του πολιτισμού και τον περιορισμένο ρόλο των φορολογικών ρυθμίσεων της ΕΕ, το συγκεκριμένο κεφάλαιο αναφέρεται επίσης εν συντομία στον αντίκτυπο της νομοθεσίας της ΕΕ στα φορολογικά συστήματα των κρατών μελών. Παρατίθεται τυπολογία των διαφόρων κατηγοριών ιδιωτικών επενδύσεων βάσει των κινήτρων που τις καθοδηγούν (π.χ. άμεσες επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων των συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, χορηγίες, μαικηνισμός και δωρεές). Επισημαίνει δε ότι όλες οι κυβερνητικές προσπάθειες συνδέονται στενά με τον προορατικό τομέα του πολιτισμού: η πολιτιστική επιχειρηματικότητα, η ουσιαστική εμπορική προώθηση, η εντατική συγκέντρωση κεφαλαίων και η ενίσχυση της απήχησης στο ευρύ κοινό, παράλληλα με τη «στροφή στην ψηφιακή εποχή», δημιουργούν νέες προκλήσεις για όλους τους ενδιαφερόμενους. Το κεφάλαιο ΙΙΙ αναφέρεται επιλεκτικά σε μηχανισμούς, εργαλεία και μέτρα που αφορούν φορολογικές μειώσεις και εκπτώσεις, οικονομικά κίνητρα που στόχο έχουν την προσέλκυση πιθανών συγχρηματοδοτών, μεγάλες οργανώσεις που διαμεσολαβούν μεταξύ τεχνών και επιχειρήσεων ή τεχνών και κρατικών τομέων και λοιπές κατευθυντήριες γραμμές πολιτικής που συμβάλλουν ενδεχομένως στην ανάπτυξη νέων τάσεων. Στο κεφάλαιο IV παρουσιάζονται πέντε περιπτωσιολογικές μελέτες από διάφορα μέρη της ΕΕ: από Βορρά και Νότο, από παλαιά και νέα κράτη μέλη και από διαφορετικές παραδόσεις σε επίπεδο πολιτιστικής πολιτικής (Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Σλοβενία και Ηνωμένο Βασίλειο), σε μια προσπάθεια καταγραφής των τρεχουσών πρακτικών και τάσεων που ενθαρρύνουν τη στήριξη του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα. Το 8

9 Ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού κεφάλαιο V εξετάζει συγκριτικά το σύστημα κινήτρων που παρέχουν οι ΗΠΑ για ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα του πολιτισμού. Οι αποκλίσεις οφείλονται, μεταξύ άλλων, στις πολιτιστικές και συστημικές διαφορές που παρουσιάζουν τα συστήματα χρηματοδότησης της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Ως εκ τούτου, η παρούσα μελέτη παραθέτει επιλεκτικά προς περαιτέρω εξέταση κάποιους μηχανισμούς του συστήματος ιδιωτικής χρηματοδότησης των ΗΠΑ. Στο κεφάλαιο VI παρατίθενται κάποιοι τελικοί συλλογισμοί, ενώ στο κεφάλαιο VII διατυπώνονται συστάσεις για πιθανούς τρόπους ενθάρρυνσης της ιδιωτικής χρηματοδότησης του πολιτισμού σε επίπεδο ΕΕ, ακόμη και μέσω ιδεών πολιτικής που ξεφεύγουν μεν από το αυστηρό πεδίο των αρμοδιοτήτων της ΕΕ, αλλά που συμβαδίζουν ενδεχομένως με τις καταγραφείσες τάσεις οι οποίες αφορούν τις εθνικές και περιφερειακές κυβερνήσεις. Τα υλικά που ανέπτυξε η ομάδα έργου, στα οποία βασίζεται η παρούσα έκθεση, παρατίθενται στα πέντε παραρτήματα που συνοδεύουν την παρούσα μελέτη: Στο παράρτημα 1 παρατίθενται μέτρα ενθάρρυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων σε επιλεγμένους τομείς του πολιτισμού, και συγκεκριμένα στον οπτικοακουστικό τομέα και στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο παράρτημα 2 παρατίθενται οι πλήρεις, αναλυτικές εκθέσεις των περιπτωσιολογικών μελετών που παρουσιάζονται στο κεφάλαιο IV της μελέτης. Το παράρτημα 3 περιέχει κατάλογο των κινήτρων που παρέχονται επί του παρόντος στις χώρες της ΕΕ για την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού. Ο συγκεκριμένος κατάλογος συντάχθηκε ως αρχείο εργασίας για την παρούσα μελέτη. Στο παράρτημα 4 παρουσιάζεται αναλυτικότερα σε σχέση με το κεφάλαιο V το σύστημα οικονομικής συμμετοχής ιδιωτών των ΗΠΑ και τα χαρακτηριστικά του, ενώ στο παράρτημα 5 παρατίθεται σύντομο γλωσσάριο όρων που χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη Ιδιωτικές επενδύσεις στον πολιτισμό: Βασικές έννοιες Στην παρούσα μελέτη, ως πολιτισμός νοείται ο τομέας δραστηριότητας γύρω από τις αυθεντικές δημιουργικές τέχνες που έχει οικονομικό αντίκτυπο και παράγει κοινωνικά οφέλη μέσω της ανάπτυξης, της παραγωγής και της διανομής αγαθών και υπηρεσιών σε διάφορους τομείς του πολιτισμού. Τα διάφορα προϊόντα του τομέα του πολιτισμού εμπεριέχουν διαφορετικές αξίες του πολιτισμού. Για να προσδιοριστεί σωστά η αξία του πολιτισμού, ο τελευταίος πρέπει να θεωρηθεί αγαθό της ιδιωτικής αγοράς, καθώς και δημόσιο αγαθό. Οι δύο βασικές πτυχές της αξίας του πολιτισμού είναι η οικονομική και η πολιτιστική αξία. Η οικονομική αξία συνίσταται σε αξίες χρήσης και μη χρήσης. Η αγοραία αξία ή αξία χρήσης του πολιτισμού εκφράζεται με το τίμημα που καλείται να πληρώσει ο εκάστοτε ενδιαφερόμενος για πολιτιστικά αγαθά και υπηρεσίες. Η έννοια των αξιών μη χρήσης αναφέρεται σε αξίες τις οποίες τα άτομα συνδέουν με πολιτιστικά αγαθά ή υπηρεσίες παρότι τα ίδια δεν κάνουν χρήση αυτών (π.χ. συμμετοχή σε εκδηλώσεις, παρακολούθηση εκθέσεων, ανάγνωση βιβλίων) (Hansen, 1997, Navrud και Ready, 2002). Οι αξίες μη χρήσης διακρίνονται περαιτέρω στις εξής κατηγορίες αξιών: επιλογή, κληροδότημα, ύπαρξη, γόητρο και παιδεία (Frey και Pommerehne, 1989). Η έννοια της πολιτιστικής αξίας αναφέρεται στην αξία που έχει ένα πολιτιστικό αγαθό ή μία πολιτιστική υπηρεσία, ανεξαρτήτως της θέσης του/της στο οικονομικό σύστημα. Οι πολιτιστικές αξίες διακρίνονται σε κοινωνικές, συμβολικές, αισθητικές, πνευματικές, ιστορικές και σε αξίες γνησιότητας (Throsby, 2001). Για τους σκοπούς της παρούσας μελέτης, αναπτύχθηκε μία ταξινόμηση των πηγών στη μεικτή χρηματοδοτική οικονομία, η οποία προβλέπει τρεις βασικές πηγές χρηματοδότησης του πολιτισμού στην Ευρώπη: (άμεση και έμμεση) στήριξη του πολιτισμού από τον δημόσιο τομέα, στήριξη του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα (στήριξη από επιχειρήσεις, οικονομική συμμετοχή ιδιωτών, ιδρύματα και καταπιστεύματα) και αποκτηθέντα εισοδήματα. Η στήριξη του πολιτισμού από τον δημόσιο τομέα διακρίνεται σε άμεση και έμμεση. Ως άμεση στήριξη του πολιτισμού από τον δημόσιο τομέα νοείται κάθε στήριξη που παρέχεται σε πολιτιστικές δραστηριότητες από κυβερνητικούς ή/και λοιπούς δημόσιους φορείς. Στις μορφές άμεσης στήριξης του πολιτισμού από τον δημόσιο τομέα συγκαταλέγονται οι επιδοτήσεις, οι επιχορηγήσεις κ.λπ., ήτοι χρήματα που μεταφέρονται απευθείας από τα 9

10 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής δημόσια ταμεία στους λογαριασμούς των δικαιούχων. Η έμμεση στήριξη του πολιτισμού από τον δημόσιο τομέα περιλαμβάνει ουσιαστικά μέτρα, τα οποία θεσπίζουν κυβερνητικοί ή/και δημόσιοι φορείς, συνήθως με νομικές πράξεις, προς όφελος πολιτιστικών οργανισμών τα οποία δεν περιλαμβάνουν μεταφορά χρημάτων από τους πρώτους στους δεύτερους. Τα έμμεσα μέτρα αφορούν κατά κύριο λόγο τις φορολογικές δαπάνες, ήτοι τα έσοδα από την είσπραξη των οποίων παραιτούνται οι τοπικές και εθνικές κυβερνήσεις μέσω φορολογικών μειώσεων και απαλλαγών που χορηγούνται σε πολιτιστικά ιδρύματα, τις συμμετοχικές χορηγίες και τα λοιπά χρηματοπιστωτικά ή τραπεζικά καθεστώτα στο πλαίσιο των οποίων οι δικαιούχοι, και όχι οι κυβερνητικοί υπάλληλοι, είναι αυτοί που καθορίζουν ποιοι οργανισμοί θα ωφεληθούν. Στήριξη του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα - Ως στήριξη που παρέχει στον πολιτισμό ο ιδιωτικός τομέας νοείται κάθε οικονομική στήριξη που παρέχεται μέσω επένδυσης, οικονομικής συμμετοχής ή δαπάνης σε ατομικό ή μη δημόσιο επίπεδο. Η στήριξη που παρέχει στον πολιτισμό ο ιδιωτικός τομέας διακρίνεται περαιτέρω στη στήριξη από επιχειρήσεις, στην οικονομική συμμετοχή ιδιωτών και στη στήριξη που παρέχουν ιδρύματα και καταπιστεύματα. Ως στήριξη του πολιτισμού από επιχειρήσεις νοείται κάθε άμεση επένδυση που αποσκοπεί σε απόδοση κεφαλαίου, συμπεριλαμβανομένων των συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και των επενδύσεων σε συλλογές τέχνης, καθώς και των χορηγιών και των εταιρικών δωρεών. Ως οικονομική συμμετοχή ιδιωτών νοείται κάθε συναλλαγή στην οποία προβαίνουν ιδιώτες, με σκοπό τη δωρεά ή την οικονομική συμβολή τους στον πολιτισμό. Η οικονομική συμμετοχή ιδιωτών πρέπει να διακρίνεται από τις δαπάνες των νοικοκυριών για τον πολιτισμό, οι οποίες εμπίπτουν στην κατηγορία των αποκτηθέντων εισοδημάτων. Ως στήριξη του πολιτισμού από ιδρύματα και καταπιστεύματα νοείται η στήριξη που παρέχουν ενδιάμεσοι οργανισμοί, συσταθέντες συνήθως βάσει νόμου, οι οποίοι εξυπηρετούν ειδικούς σκοπούς και αποστολές και υποστηρίζονται από προικώα ιδιωτικά κεφάλαια. Αποκτηθέντα εισοδήματα - Στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν όλες οι δαπάνες ιδιωτών για πολιτιστικούς σκοπούς, όπως εισιτήρια εισόδου σε πολιτιστικούς οργανισμούς ή αγορές πολιτιστικών αγαθών. Ως αποκτηθέντα εισοδήματα νοούνται επομένως όλα τα άμεσα εισοδήματα που αποκτούν οι πολιτιστικοί οργανισμοί σε επίπεδο αγοράς. Η άμεση στήριξη του πολιτισμού από τον δημόσιο τομέα παρουσιάζει επί του παρόντος πτωτική τάση, με τις επιπτώσεις της πρόσφατης οικονομικής κρίσης να επιταχύνουν την εν λόγω διαδικασία. Οι περισσότερες χώρες αγγίζουν τα όρια των προϋπολογισμών τους, και αρχίζουν ως εκ τούτου να δείχνουν προθυμία να πειραματιστούν με συστήματα στήριξης του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα. Κατά τη διάρκεια των περασμένων δεκαετιών, το επίπεδο στήριξης του πολιτισμού από επιχειρήσεις παρουσίαζε αυξητική τάση στις ευρωπαϊκές χώρες, επί του παρόντος όμως μειώνεται λόγω της πρόσφατης οικονομικής κρίσης. Σε περικοπές των προϋπολογισμών τους προβαίνουν και τα ιδιωτικά ιδρύματα ανά την Ευρώπη, ενώ και οι ιδιωτικές δαπάνες έχουν επηρεαστεί αρνητικά. Σχέση διαπιστώνεται μεταξύ επενδύσεων στον πολιτισμό και αξιών του πολιτισμού. Υπάρχουν τέσσερις υποκατηγορίες ιδιωτικών επενδύσεων στον πολιτισμό ανάλογα με τα κίνητρα που καθοδηγούν τις επενδύσεις αυτές: άμεσες/κεφαλαιουχικές επενδύσεις, οι οποίες έχουν ως βασικό τους κίνητρο το κέρδος (και επομένως δίνουν βαρύτητα στην οικονομική αξία) χορηγίες, οι οποίες συνιστούν ουσιαστικά αμφίδρομη επιχειρηματική σχέση (αποφέρουν κέρδη στις επιχειρήσεις και ενισχύουν την προβολή τους, ενώ ταυτόχρονα έχουν οφέλη για τους πολιτιστικούς οργανισμούς) δωρεές και μαικηνισμός: τα κίνητρα των δωρητών και των μαικήνων καθοδηγούνται ως επί το πλείστον από κοινωνικές, συμβολικές και συναφείς μη οικονομικές αξίες, ήτοι οι δωρεές δίνουν βάρος στην πραγμάτωση πολιτιστικών αξιών, σε όλες τις μορφές τους και αποκτηθέντα εισοδήματα, τα οποία αντικατοπτρίζουν τόσο οικονομικές όσο και πολιτιστικές αξίες. Η ιδιωτική χρηματοδότηση έχει κάποιες ατέλειες, και συγκεκριμένα επικεντρώνεται σε συμβατικά καλλιτεχνικά προγράμματα και σε προβεβλημένους πολιτιστικούς οργανισμούς. 10

11 Ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού Ως εκ τούτου, η μεικτή οικονομία, με τη δημόσια χρηματοδότηση να παρέχει γερές βάσεις εξασφαλίζοντας έτσι τη σταθερότητα του τομέα, με την ιδιωτική χρηματοδότηση να υποστηρίζει επιλεκτικά εκδηλώσεις ή διαδικασίες ανάλογα με τις προτιμήσεις των ιδιωτών, και με τα αποκτηθέντα εισοδήματα να εξασφαλίζουν καλύτερη σχέση ποιότητας/τιμής για τους καταναλωτές, μπορεί να αντισταθμίσει τα μειονεκτήματα κάθε επιμέρους μορφής χρηματοδότησης. Η διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης επιδιώκει να εξομαλύνει τους μη συστηματικούς κινδύνους έτσι ώστε η θετική απόδοση που προκύπτει από μία πηγή χρηματοδότησης να εξουδετερώνει τα αρνητικά χαρακτηριστικά κάποιας άλλης. Ακρογωνιαίο λίθο της ενθάρρυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού αποτελεί η φορολογική πολιτική. Το σημείο τομής μεταξύ της φορολογικής και της πολιτιστικής πολιτικής είναι προφανές, καθώς οι φορολογικές ρυθμίσεις μπορούν να έχουν θετικές ή αρνητικές επιπτώσεις στον πολιτισμό. Η πολιτιστική και η φορολογική πολιτική ήταν πάντοτε αλληλένδετες και συνεχίζουν να είναι ολοένα και περισσότερο. Η φορολογική νομοθεσία επηρεάζει καθοριστικά τη διεύρυνση της οικονομικής ανεξαρτησίας του τομέα του πολιτισμού. Ως μέσο διοχέτευσης δημόσιων κονδυλίων στις τέχνες, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της φορολογικής πολιτικής είναι η ουδετερότητά της υπό την έννοια ότι τα φορολογικά κίνητρα δεν έχουν σχέση με το εκάστοτε καλλιτεχνικό περιεχόμενο. Αντιθέτως, τα κριτήρια είναι γενικά, και συνδέονται με τον τομέα ή τις κατηγορίες των δικαιούχων. Οι ιδιώτες, οι επιχειρήσεις και τα μη κερδοσκοπικά ιδρύματα είναι ελεύθερα να λάβουν ανεξάρτητες αποφάσεις σε επίπεδο πολιτισμού. Σημαντική κρίνεται, ως εκ τούτου, η κατανόηση και η προαγωγή ως προσήκοντος εργαλείου της πολιτιστικής πολιτικής μιας φορολογικής πολιτικής που να λαμβάνει υπόψη της τις πολιτιστικές πτυχές και που επιτρέπει, επομένως, τη λήψη μεμονωμένων αποφάσεων για τη στήριξη πολιτιστικών σχεδίων. Για τα φορολογικά μέτρα χρησιμοποιούνται πολλοί και διαφορετικοί όροι όπως φορολογικές ελαφρύνσεις, μειώσεις φόρων, εκπτώσεις φόρων, φορολογικές εξαιρέσεις, φοροαπαλλαγές, φορολογικά κίνητρα κ.λπ. Παρότι η πλειονότητα των όρων αυτών αναφέρεται σε ποσά που διαγράφονται μειώνοντας έτσι το ύψος της φορολογικής βάσης, τα φορολογικά κίνητρα αφορούν συγκεκριμένα μέτρα που αποσκοπούν στην ενθάρρυνση επιθυμητών συμπεριφορών προς τις τέχνες και τον πολιτισμό. Σπανίως σχεδιάζονται μειώσεις φόρων ειδικά για τον πολιτισμό και τις τέχνες. Σχεδιάζονται, όμως, για τον ευρύτερο κλάδο της φιλανθρωπίας (O'Hagan, 1998). Ο πολιτισμός είναι ένας μόνο από τους πολλούς τομείς φιλανθρωπίας, όπως η κοινωνική πολιτική, η υγεία, ο αθλητισμός, η θρησκεία κ.λπ. Καθώς τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία δεν κάνουν πάντοτε διάκριση μεταξύ του πολιτισμού και άλλων φιλανθρωπικών τομέων, καθίσταται δυσχερής η παρακολούθηση των ιδιωτικών επενδύσεων που πραγματοποιούνται στον πολιτισμό μέσω των διαθέσιμων μηχανισμών. Σε επίπεδο ΕΕ, ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων μέτρων έμμεσης δημόσιας χρηματοδότησης, γεγονός που καθιστά τη συναφή με τον ΦΠΑ πολιτική σημαντικό εργαλείο της ευρωπαϊκής πολιτιστικής πολιτικής Ιδιωτικές επενδύσεις στον πολιτισμό: επιλεγμένοι μηχανισμοί και μέτρα Έχουν αναπτυχθεί διάφορα μέτρα και μηχανισμοί με γνώμονα την ενίσχυση της στήριξης των τεχνών και του πολιτισμού μέσω της ιδιωτικής χρηματοδότησης, όπως: φορολογικά κίνητρα για δωρητές, καταναλωτές και χορηγούς, μέτρα ενθάρρυνσης της συγκέντρωσης κεφαλαίων μέσω συμμετοχικών χορηγιών με σκοπό τον συνδυασμό δημόσιων επιδοτήσεων με ιδιωτικά κεφάλαια, κανονιστική ρύθμιση συμπράξεων ιδιωτικού-δημόσιου τομέα, στήριξη ενδιάμεσων μηχανισμών (π.χ. φόρουμ τεχνών και επιχειρήσεων, ιδρύματα που χορηγούν επιχορηγήσεις, λαχειοφόρα ταμεία και κοινωνικά επιχειρηματικά ταμεία), χρήση κουπονιών χρηματοδοτούμενων από δημόσιους πόρους τα οποία ενθαρρύνουν τους πολιτιστικούς οργανισμούς να συναγωνίζονται μεταξύ τους για να αποκτήσουν μεγαλύτερη απήχηση στο ευρύ κοινό, και τραπεζικά καθεστώτα που παρέχουν πρόσβαση σε δάνεια με ευνοϊκούς όρους. Σε σύγκριση με τις δημόσιες επιδοτήσεις (π.χ. επιχορηγήσεις κ.λπ.) ως μορφές άμεσης δημόσιας στήριξης, τα μέτρα αυτά εμπίπτουν ουσιαστικά στην έμμεση δημόσια 11

12 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής στήριξη του πολιτισμού. Το κράτος στηρίζει έμμεσα τις τέχνες και τον πολιτισμό μέσω διαφόρων μέτρων ενθάρρυνσης, συμπεριλαμβανομένων των φορολογικών πολιτικών που προβλέπουν παραίτηση του δημοσίου από την είσπραξη κάποιων εσόδων, στο πλαίσιο των οποίων οι φορολογούμενοι και οι δικαιούχοι, και όχι οι κυβερνητικοί υπάλληλοι, είναι αυτοί που καθορίζουν ποιοι οργανισμοί θα ωφεληθούν. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται επιλεκτικά 16 ειδικοί μηχανισμοί και μέτρα ενθάρρυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων στον πολιτισμό που εφαρμόζουν κράτη μέλη της ΕΕ. Οι εν λόγω μηχανισμοί και τα μέτρα εντοπίστηκαν μέσω του ερωτηματολογίου που εστάλη στα Υπουργεία Πολιτισμού των χωρών της ΕΕ, μέσω στοιχείων που ελήφθησαν από την Επιτομή των πολιτιστικών πολιτικών και τάσεων στην Ευρώπη, και μέσω λοιπών δευτερογενών πηγών που χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης, καθώς και μέσω των νέων πληροφοριών που συλλέχθηκαν από τις περιπτωσιολογικές μελέτες. 1. Ως φορολογικά κίνητρα για την κατανάλωση πολιτιστικών προϊόντων νοούνται τα μέτρα εκείνα που έχουν ως αντικείμενο φορολόγησης κάθε μορφή πολιτιστικής κατανάλωσης (π.χ. αγορά έργων μουσικής, ζωγραφικής, γλυπτικής). Γενικότερες μορφές τέτοιων μέτρων είναι οι μειώσεις ΦΠΑ για την αγορά πολιτιστικών αγαθών, οι εκπτώσεις φόρων για την αγορά πολιτιστικών αγαθών και λοιπά μέτρα, όπως η μεταβίβαση έργων τέχνης αντί της καταβολής φόρου. Οι μειώσεις ΦΠΑ για την αγορά πολιτιστικών αγαθών και υπηρεσιών συνιστούν τις κύριες αφανείς επιδοτήσεις προς την πολιτιστική βιομηχανία, ιδίως δε σε περίπτωση που η αγορά παρουσιάζει ατέλειες (ήτοι όταν η επιδότηση των πολιτιστικών προϊόντων καθίσταται υποχρεωτική επειδή η αγορά είναι πολύ μικρή για να λειτουργήσει αποδοτικά). 2. Από την έρευνα μέσω των ερωτηματολογίων, καθώς και από τα στοιχεία της Επιτομής, προκύπτει μη συνεπής παρακολούθηση των δεδομένων που αφορούν τα μέτρα τα οποία θεσπίζονται για τη στήριξη του θεσμού της χορηγίας. Χορηγίες στον πολιτισμό από επιχειρήσεις καταγράφονται σε όλες τις χώρες στις οποίες διεξήχθη η έρευνα. Παρότι ο θεσμός της χορηγίας έχει μεγάλες δυνατότητες και ενθαρρύνεται μέσω φορολογικών κινήτρων, οι χορηγίες αντιπροσωπεύουν ακόμη ένα μικρό μόνο ποσοστό των δημοσιονομικών εσόδων των πολιτιστικών οργανισμών. 3. Οι συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα έχουν συνήθως τη μορφή συμφωνίας μεταξύ κυβέρνησης και ιδιωτικού τομέα για την παροχή δημόσιων υπηρεσιών ή υποδομών. Οι κοινωνικές προτεραιότητες συνδυάζονται έτσι με τις διοικητικές ικανότητες του ιδιωτικού τομέα, απαλλάσσοντας την κυβέρνηση από το βάρος της διαχείρισης μεγάλων κεφαλαιουχικών δαπανών και μετατοπίζοντας τον κίνδυνο στον ιδιωτικό τομέα. 4. Η νομοθεσία της ποσόστωσης, ή φιλανθρωπία της ποσόστωσης, είναι ένα φορολογικό μέτρο μέσω του οποίου ο φορολογούμενος δύναται να καθορίζει ένα συγκεκριμένο ποσοστό του φόρου εισοδήματός του προς διάθεση σε συγκεκριμένο μη κερδοσκοπικό, μη κυβερνητικό οργανισμό, και σε ορισμένες περιπτώσεις σε άλλους οργανισμούς, όπως εκκλησίες. Το μέτρο αυτό έχει δύο χαρακτηριστικά: 1) οι ίδιοι οι φορολογούμενοι είναι αυτοί που αποφασίζουν ο καθένας μόνος του πώς θα διαθέσουν ένα ποσοστό του φόρου που καταβάλλουν 2) τα καθορισμένα κεφάλαια προορίζονται αυστηρά για τη στήριξη συγκεκριμένων δικαιούχων (Bullain, 2004). Όσον αφορά τα κράτη μέλη της ΕΕ, ευρέως αναγνωρισμένα συστήματα που βασίζονται στη νομοθεσία της ποσόστωσης υπάρχουν στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως στην Ουγγαρία, τη Λιθουανία, την Πολωνία, τη Σλοβακία, τη Ρουμανία και τη Σλοβενία, αν και το συγκεκριμένο σύστημα εντοπίζεται και σε άλλες χώρες, όπως στην Ιταλία. 5. Οι δωρεές ιδιωτών για πολιτιστικούς σκοπούς ορίζονται ως μονόπλευρες επιχειρηματικές συναλλαγές, από τις οποίες ο δωρητής δεν αναμένει άμεσο όφελος. Οι δωρεές μπορεί να γίνουν σε μετρητά ή σε είδος. Οι δωρεές υπακούουν κατά κανόνα σε ανώτερες πολιτιστικές αξίες, ενώ βασικό τους κίνητρο δεν είναι το κέρδος. 12

13 Ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού Όταν παρέχονται, ωστόσο, κίνητρα στον δωρητή για δωρεές στον τομέα του πολιτισμού, επιτυγχάνονται συνήθως καλύτερα αποτελέσματα για τους πολιτιστικούς οργανισμούς. Αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ εφαρμόζουν μέτρα για την ενθάρρυνση των δωρεών ιδιωτών. Κάποιες χώρες παρέχουν εκπτώσεις στους ιδιώτες δωρητές, ακολουθώντας το παράδειγμα των ΗΠΑ και χωρών με αγγλοσαξονική παράδοση όσον αφορά την πολιτιστική πολιτική. Κάποιες από τις χώρες αυτές (όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ελλάδα) προβλέπουν ειδικά κίνητρα για φόρους κληρονομιάς, βάσει των οποίων ο φόρος επί του κληροδοτήματος μπορεί να μειωθεί έως και 60% (Γερμανία). 6. Οι εταιρικές δωρεές είναι δωρεές, σε μετρητά ή σε είδος, που κάνουν εταιρείες και άλλα νομικά πρόσωπα σε πολιτιστικούς οργανισμούς ή μεμονωμένους καλλιτέχνες. Τα μέτρα που θεσπίζονται για τη στήριξη των εταιρικών δωρεών έχουν πολύ συχνά τη μορφή φορολογικών κινήτρων προς τους δωρητές. Παρότι πρόκειται για παγιωμένο μέτρο σε χώρες με αγγλοσαξονική παράδοση όσον αφορά την πολιτιστική πολιτική, στις απαντήσεις που δόθηκαν στο ερωτηματολόγιο της έρευνας εντοπίζονται λιγότερα μέτρα για τη στήριξη των εταιρικών δωρεών σε σύγκριση με μέτρα για τη στήριξη δωρεών ιδιωτών. Ο μικρότερος αριθμός απαντήσεων στη συγκεκριμένη κατηγορία μπορεί ενδεχομένως να αποδοθεί στην έλλειψη κατάλληλων πληροφοριών και παρακολούθησης του εν λόγω τομέα. 7. Αρκετές χώρες επιτρέπουν στους φορολογούμενους να μεταβιβάζουν την περιουσία τους, συμπεριλαμβανομένων των έργων τέχνης, αντί να καταβάλλουν διάφορους φόρους, όπως φόρο ακίνητης περιουσίας. Τέτοιους είδους συστήματα λειτουργούν ουσιαστικά ως συστήματα «πίστωσης φόρου» σε αντιδιαστολή με τα συστήματα «έκπτωσης φόρου» (Freudenberg, 2008) και είναι επομένως περισσότερο επωφελή για τους φορολογούμενους απ ό,τι για το δημόσιο ταμείο. 8. Κονδύλια συγχρηματοδότησης, ή συμμετοχικές χορηγίες, είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την απαίτηση ή την προϋπόθεση σύμφωνα με την οποία η ιδιωτική δωρεά σε χρήμα ή σε είδος πρέπει να αντιστοιχεί σε ποσό ανάλογο της αξίας της δωρεάς τρίτου (π.χ. του κράτος ή τοπικής κοινότητας). Η σχέση μεταξύ δημόσιας επιδότησης και ιδιωτικής επένδυσης είναι θετική, δηλαδή οι ιδιώτες επενδυτές είναι πιθανότερο να διαθέτουν περισσότερους πόρους στον πολιτισμό όταν βεβαιώνονται για την αξία της συγκεκριμένης επένδυσης βλέποντας την κυβερνητική στήριξη. Τα κονδύλια συγχρηματοδότησης εξετάζονται, επομένως, ως ένας πιθανός τρόπος μέσω του οποίου οι δημόσιες επενδύσεις θα επιδιώκουν ενεργά να εξασφαλίζουν μεγαλύτερες επενδύσεις από τον ιδιωτικό τομέα. 9. Σε πολλές χώρες, τα λαχειοφόρα ταμεία αποτελούν σημαντική πηγή ιδιωτικής επένδυσης στον πολιτισμό, καθώς η διανομή τους επιτρέπει πολιτιστικές παρεμβάσεις που δεν θα ήταν δυνατές σε άλλη περίπτωση. Η χρήση λαχειοφόρων ταμείων για πολιτιστικούς σκοπούς είναι ένα σχετικά νέο μέτρο, το οποίο όμως κερδίζει έδαφος στο πλαίσιο της αναζήτησης πρόσθετων επιδοτήσεων στον τομέα του πολιτισμού. Οι μέθοδοι συλλογής και αναδιανομής των κονδυλίων των λαχειοφόρων ταμείων διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Τα εν λόγω κονδύλια συνδέονται συχνά με φόρους που προορίζονται για ορισμένο σκοπό και, επομένως, προορίζονται και αυτά για συγκεκριμένους πολιτιστικούς σκοπούς. 10. Άλλη μορφή ενθάρρυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων στον πολιτισμό είναι η χρήση κουπονιών. Το κουπόνι συνιστά γενικά πίστωση ορισμένης νομισματικής αξίας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για καθορισμένο σκοπό. Στον τομέα του πολιτισμού, τα κουπόνια χρησιμοποιούνται ως τρόπος ενθάρρυνσης της ζήτησης πολιτιστικών προϊόντων. Το γνωστότερο σύστημα κουπονιών της Ευρώπης είναι αυτό της Σλοβακίας. Παρόμοια καθεστώτα έχουν δοκιμαστεί στη Γερμανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. 13

14 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής 11. Οι φόροι που προορίζονται για ορισμένο σκοπό είναι φόροι των οποίων τα έσοδα προορίζονται αποκλειστικά (διά νόμου) για συγκεκριμένη ομάδα ή χρήση. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες οι καθορισμένοι δικαιούχοι φόρων λαμβάνουν πρόσθετα κονδύλια από κρατικούς προϋπολογισμούς. Οι φόροι που προορίζονται για ορισμένο σκοπό εντοπίζονται συνήθως στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατασκευής αυτοκινητοδρόμων, του περιβάλλοντος και της κοινωνικής ασφάλισης (Pasquesi, n.d.). Η χρήση φόρων που προορίζονται για ορισμένο σκοπό εντοπίστηκε ελάχιστες φορές στις απαντήσεις που δόθηκαν στο ερωτηματολόγιο της έρευνας ή στην πρόσθετη βιβλιογραφία. Η δυνατότητα αυτή συνιστά μία ακόμη εναλλακτική για την αποδοτική παροχή συμπληρωματικών κονδυλίων σε πολιτιστικές δραστηριότητες. 12. Τα τραπεζικά καθεστώτα είναι συνήθως καθεστώτα που εφαρμόζουν οι τράπεζες, ή που συνδέονται με τις εργασίες των τραπεζών, για τη διοχέτευση στήριξης εκ μέρους του τραπεζικού κλάδου στον τομέα του πολιτισμού. Τα τραπεζικά καθεστώτα μπορεί να περιλαμβάνουν καθεστώτα δανείων με ευνοϊκό επιτόκιο για πολιτιστικές δραστηριότητες ή άλλα εργαλεία που ευνοούν τις πολιτιστικές δραστηριότητες. Ένα καλό παράδειγμα τραπεζικού καθεστώτος εντοπίζεται στις Κάτω Χώρες, όπου ο τραπεζικός όμιλος Triodos Bank αποφάσισε να επικεντρώσει τις δραστηριότητες επικοινωνίας και εταιρικής ευθύνης του στη στήριξη του τομέα του πολιτισμού. Το Πολιτιστικό Ταμείο της τράπεζας (Triodos Cultural Fund) χορηγεί δάνεια σε πολιτιστικούς φορείς και χρηματοδοτεί την κατασκευή και την ανακαίνιση πολιτιστικών φορέων όπως μουσεία και θέατρα (Holterhues, 2009). 13. Συστήματα ενθάρρυνσης της στήριξης του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα εφαρμόζουν διάφοροι φορείς που χορηγούν επιχορηγήσεις. Τα ιδρύματα εμπίπτουν σε μια νομική κατηγοριοποίηση μη κερδοσκοπικών οργανισμών οι οποίοι κατά κανόνα είτε δωρίζουν κονδύλια και στήριξη σε τρίτους οργανισμούς είτε διαθέτουν χρηματοδοτικά κονδύλια για δικούς τους φιλανθρωπικούς σκοπούς. Ο τομέας των ευρωπαϊκών ιδρυμάτων μεγαλώνει δυναμικά και έχει μείζονα παρουσία και βαρύτητα στον τομέα του πολιτισμού. Τα περισσότερα ιδρύματα παρέχουν στήριξη σε θέματα και προγράμματα κοινωνικού περιεχομένου, ενώ με τον πολιτισμό ασχολούνται μικρότερα και λιγότερα ιδρύματα. 14. Άλλη αναδυόμενη μορφή ιδιωτικής επένδυσης στον τομέα του πολιτισμού είναι η επιχειρηματική φιλανθρωπία η οποία εφαρμόζει αρχές επενδύσεων σε επιχειρηματικά κεφάλαια, όπως οι μακροπρόθεσμες επενδύσεις και η παροχή στήριξης για την ανάπτυξη ικανοτήτων, στους τομείς του εθελοντισμού και της κοινωνίας. Πρόκειται για μορφή «στρατευμένης» φιλανθρωπίας. 15. Οι υφιστάμενοι οργανισμοί τεχνών και επιχειρήσεων παρέχουν σημαντικές υπηρεσίες μέσω των εκπαιδευτικών τους δραστηριοτήτων, των δραστηριοτήτων ενίσχυσης της ευαισθητοποίησης και της σύνδεσης του κλάδου των τεχνών με τον κλάδο των επιχειρήσεων. Η σύσταση τέτοιων εξειδικευμένων φορέων, που ενθαρρύνουν τη συνεργασία μεταξύ του επιχειρηματικού κόσμου και του τομέα των τεχνών, ενισχύει την ιδιωτική συμμετοχή στον κλάδο του πολιτισμού. Ιδιαίτερα σημαντική πτυχή των δραστηριοτήτων τους είναι η παρακολούθηση των δραστηριοτήτων εταιρικής οικονομικής συμμετοχής στον πολιτισμό και η υποβολή συναφών εκθέσεων, δεδομένου ότι δεν συλλέγονται συστηματικά σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο στοιχεία για ιδιωτικές επενδύσεις στον πολιτισμό. 16. Οι νέοι μηχανισμοί που αναπτύσσονται στην ψηφιακή εποχή, όπως η συλλογική διαδικτυακή χρηματοδότηση και η διαδικτυακή συγκέντρωση κεφαλαίων, επισημαίνονται ως σημαντικά νέα εργαλεία ενθάρρυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων στον πολιτισμό. 14

15 Ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού 1.4. Ιδιωτικές επενδύσεις στον πολιτισμό: Περιπτωσιολογικές μελέτες χωρών Στην Ευρώπη εντοπίζονται ποικίλα συστήματα πολιτιστικών πολιτικών που επιδιώκουν να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της εξισορρόπησης της οικονομικής απόδοσης και παραγωγικότητας, αφενός, και της επιδίωξης επιθυμητών κοινωνικών και πολιτιστικών στόχων, αφετέρου (Boorsma, 1998). Τα συστήματα αυτά διαφέρουν ως προς τα οργανωτικά τους πρότυπα τα οποία κυμαίνονται από κεντρικά γραφειοκρατικά πρότυπα έως πρότυπα που λειτουργούν βάσει της αρχής του ελεύθερου ανταγωνισμού. Διαφορές εντοπίζονται κατά συνέπεια στις χρήσεις και στους ρόλους των έμμεσων μέτρων δημόσιας πολιτικής, όπως οι εκπτώσεις φόρου και τα φορολογικά κίνητρα, καθώς και των προσανατολισμένων στη ζήτηση επιδοτήσεων, όπως τα κουπόνια, τα άτοκα δάνεια, τα κονδύλια συγχρηματοδότησης και οι συμπράξεις σε επίπεδο δημοσίων οικονομικών, και των επιπέδων ύπαρξης ενδιάμεσων οργανισμών (π.χ. οργανισμοί τεχνών και επιχειρήσεων και ιδρύματα κοινής ωφέλειας). Για τον σκοπό της ανάλυσης των πολιτιστικών πολιτικών και των τρόπων με τους οποίους αντιμετωπίζουν την προαναφερθείσα πρόκληση, συμπεριλήφθηκαν στην παρούσα μελέτη πέντε αναλυτικές περιπτωσιολογικές μελέτες χωρών. Η αναλυτική εξέταση των επιλεγμένων αυτών χωρών φωτίζει τα διάφορα συστήματα που εφαρμόζουν επί του παρόντος και καταγράφει πρακτικά μέτρα και παραδείγματα των βέλτιστων εθνικών πρακτικών που εφαρμόζονται για την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού. Οι περιπτωσιολογικές μελέτες καταγράφουν, επομένως, διαφορετικές πραγματικότητες και θέματα όσον αφορά τη χρηματοδότηση του πολιτισμού. Οι χώρες που επιλέχθηκαν προς μελέτη είναι αντιπροσωπευτικές διαφορετικών ευρωπαϊκών πλαισίων: Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Σλοβενία και Ηνωμένο Βασίλειο. Από τα ευρήματα των περιπτωσιολογικών μελετών προκύπτουν ομοιότητες αλλά και διαφορές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Κάτω Χώρες (χώρες με αγγλοσαξονική παράδοση όσον αφορά την πολιτιστική πολιτική) διαθέτουν τους πιο προηγμένους μηχανισμούς και μέτρα για την ενθάρρυνση της οικονομικής συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα στον πολιτισμό. Η Σλοβενία και η Πολωνία, ως νέα μέλη της ΕΕ με μετασοσιαλιστικό υπόβαθρο, δεν διαθέτουν ακόμη επαρκώς ανεπτυγμένα συστήματα ενθάρρυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων, πράγμα που οφείλεται σε μάλλον μη ευέλικτες δομές του τομέα του πολιτισμού. Η Ιταλία, ως μεσογειακή χώρα, βρίσκεται κάπου στο ενδιάμεσο: η κρατική παρουσία είναι ακόμη εμφανής, ταυτόχρονα με τις πολυάριθμες ευκαιρίες συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα. Η περίπτωση της Ιταλίας καταδεικνύει ότι, παρότι το κράτος κατέχει τον βασικό ρόλο και την κύρια ευθύνη όσον αφορά τη στήριξη του πολιτισμού, προβλέπεται ευρύ φάσμα πρωτοβουλιών, κινήτρων και συστημάτων για την ενθάρρυνση της στήριξης του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα. Την πλέον σημαντική θέση μεταξύ των προαναφερθέντων συστημάτων κατέχουν τα τραπεζικά ιδρύματα. Η οικονομική συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στον πολιτισμό στις Κάτω Χώρες παρουσίασε αυξητική πορεία την τελευταία δεκαετία, τόσο ως μερίδιο επί της συνολικής οικονομικής συμμετοχής όσο και σε απόλυτα ποσά. Σημαντικές ήταν οι επιτυχίες της κυβέρνησης σε επίπεδο φορολογικών ρυθμίσεων και προγραμμάτων που ενθαρρύνουν την οικονομική συμμετοχή ιδιωτών. Το σημερινό πρότυπο της ολλανδικής πολιτιστικής πολιτικής συνδυάζει χαρακτηριστικά ελεύθερου ανταγωνισμού με επιχειρηματικά πρότυπα. Οι αλλαγές που έχουν αναγγελθεί στην πολιτιστική πολιτική για την επόμενη τετραετία είναι δηλωτικές της σημασίας που δίνεται στα επιχειρηματικά πρότυπα. Στην Πολωνία, η ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον πολιτισμό βρίσκεται ακόμη σε εμβρυακό στάδιο και η μελλοντική της ανάπτυξη απαιτεί μια καλά επεξεργασμένη στρατηγική προσέγγιση. Η ανάγκη αυτή συνδέεται με την ανάγκη γενικής αναδιάρθρωσης του τομέα του πολιτισμού στη συγκεκριμένη χώρα. 15

16 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής Στη Σλοβενία, ελάχιστες είναι οι διαρθρωτικές αλλαγές που ευνοούν τη μεγαλύτερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στον πολιτισμό. Παρά τους προβλεπόμενους στόχους της πολιτιστικής πολιτικής περί εκσυγχρονισμού του δημόσιου τομέα σε επίπεδο πολιτισμού και κινητοποίησης της ιδιωτικής χρηματοδότησης, ελάχιστα είναι τα συγκεκριμένα μέτρα που εφαρμόζονται στην πράξη προς αυτήν την κατεύθυνση. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το λεγόμενο «χρυσό πρότυπο» για τη χρηματοδότηση του πολιτισμού θεωρείται ότι είναι η «τριπολική οικονομία», στο πλαίσιο της οποίας κάθε πηγή εισοδήματος (δημόσια, ιδιωτικά, αποκτηθέντα εισοδήματα) καλύπτει το ένα τρίτο του συνολικού εισοδήματος. Στην πραγματικότητα, μόνο τα αποκτηθέντα εισοδήματα καλύπτουν το ένα τρίτο του συνολικού εισοδήματος (32%) η δημόσια χρηματοδότηση καλύπτει κατά μέσο όρο το 53% του εισοδήματος των οργανισμών τεχνών, ενώ οι ιδιωτικές επενδύσεις καλύπτουν το υπόλοιπο 15% (Mermiri, 2010a). Λόγω των πρόσφατων περικοπών στους εθνικούς και τοπικούς προϋπολογισμούς που αφορούν τις τέχνες, ο τομέας των τεχνών και του πολιτισμού καλείται επειγόντως να αναζητήσει εναλλακτικές πηγές εισοδήματος, και συγκεκριμένα ιδιωτικές επενδύσεις, για να αντικαταστήσει τις δημόσιες επιδοτήσεις. Η κυβέρνηση αναζητά νέους τρόπους ενθάρρυνσης της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα μέσω της ανάπτυξης ειδικού ταμείου το οποίο θα παρέχει κίνητρα στους δωρητές και θα αναπτύσσει τις ικανότητες συγκέντρωσης κεφαλαίων των οργανισμών τέχνης Ευρώπη έναντι ΗΠΑ: Συγκριτική επισκόπηση των παρεχόμενων κινήτρων για ιδιωτικές επενδύσεις στον πολιτισμό Από τη σύγκριση των τάσεων που καταγράφονται στην ΕΕ και στις ΗΠΑ όσον αφορά τις ιδιωτικές επενδύσεις στον πολιτισμό προκύπτουν σημαντικές διαφορές σε επίπεδο προσανατολισμού της πολιτικής και επακόλουθων αποτελεσμάτων. Τα δύο συστήματα διαφέρουν τόσο ως προς τη δομή τους όσο και ως προς το ύψος των ποσών της οικονομικής συμμετοχής ιδιωτών. Κάποιες διαφορές συνδέονται με πολιτικά και νομικά πλαίσια, κάποιες είναι απόρροια της διαθεσιμότητας πόρων ειδικά για τη συγκέντρωση κεφαλαίων και της ύπαρξης εκτεταμένης νοοτροπίας ζήτησης κεφαλαίων, ενώ κάποιες άλλες σχετίζονται με τη νοοτροπία και την παράδοση της οικονομικής συμμετοχής και της επέκτασης του πλούτου. Από τη δεκαετία του 1990 και μετά έχουν λάβει χώρα τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ μείζονες αλλαγές σε επίπεδο ανάπτυξης πολιτικής. Ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν θεσπίσει φορολογική νομοθεσία που στηρίζει και προωθεί τις ιδιωτικές επενδύσεις στον πολιτισμό, στις ΗΠΑ, οι δημόσιοι φορείς προέβησαν σε σημαντική μείωση της δημόσιας στήριξης προς τον πολιτισμό, αφήνοντάς τον έτσι στα χέρια των δυνάμεων της αγοράς. Η διάκριση του πολιτισμού ως δημόσιου αγαθού και του πολιτισμού ως αγοραίου αγαθού είναι η βασική διαφορά που προκύπτει από τη σύγκριση των επιπέδων στήριξης του τομέα του πολιτισμού στις ευρωπαϊκές χώρες και στις ΗΠΑ. Η βασική πρόκληση που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η Ευρώπη είναι η διατήρηση των όσων έχει επιτύχει σε επίπεδο στήριξης των τεχνών και του πολιτισμού ως δημόσιων αγαθών, με ταυτόχρονη ενθάρρυνση περισσότερο δραστήριων, ευρέων και ευέλικτων μηχανισμών ιδιωτικής χρηματοδότησης. Οι περισσότερες διαφορές μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ φαίνονται καθαρά στις διατάξεις της φορολογικής πολιτικής, με τις ΗΠΑ να χρησιμοποιούν περισσότερα φορολογικά μέτρα που επιδιώκουν συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα στον πολιτισμό. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται, βάσει λειτουργικής περιγραφής: οι διάφορες μορφές οικονομικής συμμετοχής των ιδιωτών, το υψηλότερο ποσοστό οικονομικής συμμετοχής των ιδιωτών στη συνολική ιδιωτική χρηματοδότηση του πολιτισμού, οι μηχανισμοί φιλανθρωπικών δωρεών εκτός φορολογικού πλαισίου (π.χ. ταμεία συγκέντρωσης περιουσιακών στοιχείων για συγκεκριμένους φιλανθρωπικούς σκοπούς, διάφορα φιλανθρωπικά καταπιστεύματα), η μεγαλύτερη φορολογική ελάφρυνση σε περίπτωση οικονομικής συμμετοχής ιδιωτών και τα κριτήρια επιλεξιμότητας για φορολογικές ελαφρύνσεις. 16

17 Ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού Στις ΗΠΑ, η στήριξη των τεχνών και του πολιτισμού από τις επιχειρήσεις, η οποία είχε τη μορφή φιλανθρωπικής οικονομικής συμμετοχής, μεταλλάχθηκε σε μία στρατηγική που βασίζεται περισσότερο στην εμπορική προώθηση και είναι προσανατολισμένη στη χορηγία. Οι διαφορές που εντοπίζονται στα επίπεδα οικονομικής συμμετοχής των ιδιωτών στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη σχετίζονται γενικώς με τον φόρο εισοδήματος, τον φόρο ακίνητης περιουσίας, τα κέρδη κεφαλαίου και τον φόρο μεταβίβασης σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Τα εργαλεία που χρησιμοποιεί το σύστημα των ΗΠΑ, τα οποία χρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά στην Ευρώπη, εντοπίζονται στους τομείς της επιχειρηματικής φιλανθρωπίας και της προγραμματισμένης οικονομικής συμμετοχής. Το υψηλό επίπεδο ιδιωτικής στήριξης των τεχνών στις ΗΠΑ δεν συνεπάγεται αναγκαστικά οικονομική σταθερότητα του τομέα των τεχνών. Η διαρκής αύξηση των πάγιων εξόδων, σε συνδυασμό με τον αυξανόμενο ανταγωνισμό, τις μεγαλύτερες προσδοκίες των μαικήνων, τη μειωμένη δημόσια χρηματοδότηση και τη γενικότερη οικονομική κρίση, ξανάνοιξαν τη συζήτηση για τα κατάλληλα επίπεδα χρηματοδοτικής στήριξης του πολιτισμού από τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα Τελικοί συλλογισμοί Το ευρωπαϊκό σύστημα χρηματοδότησης του πολιτισμού είναι προσανατολισμένο ως επί το πλείστον στο κράτος, ενώ η προθυμία θέσπισης κινήτρων για την ενθάρρυνση της οικονομικής συμμετοχής ιδιωτών εξαρτάται από τα διάφορα πλαίσια δημόσιας πολιτικής και από την πολιτική βούληση. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες αγγίζουν τα όρια των προϋπολογισμών τους, ιδίως στο πλαίσιο της πρόσφατης οικονομικής κρίσης, και καλούνται επομένως να δείξουν αυξανόμενη προθυμία να πειραματιστούν με συστήματα στήριξης του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα. Τα νέα μέτρα πολιτικής που εφαρμόζονται για την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον πολιτισμό είναι, πάντως, ελάχιστα, πράγμα που καταδεικνύει ότι οι πολιτικές καθυστερούν να ανταποκριθούν στις τρέχουσες τάσεις και προκλήσεις. Στη συνέχεια παρατίθενται κάποιες παρατηρήσεις που αναφέρονται στα κυριότερα σημεία της παρούσας μελέτης: Η άμεση στήριξη του πολιτισμού από τον δημόσιο τομέα παρουσιάζει επί του παρόντος πτωτική τάση, με τις επιπτώσεις της πρόσφατης οικονομικής κρίσης να επιταχύνουν την εν λόγω διαδικασία. Οι ευρωπαϊκές πολιτιστικές πολιτικές αναγνωρίζουν μεν την ανάγκη μεταρρύθμισης του τομέα του πολιτισμού ώστε να βελτιωθεί η βιωσιμότητα και η επιχειρηματικότητα στους κόλπους του, στην πράξη, όμως, τα επίπεδα υλοποίησης του συγκεκριμένου στρατηγικού στόχου διαφέρουν σημαντικά. Η άμεση στήριξη του πολιτισμού από τον δημόσιο τομέα εστιάζεται πρώτιστα στη στήριξη της πολιτιστικής υποδομής και παραγωγής (ήτοι στην πολιτιστική προσφορά). Από τις πρόσφατες τάσεις, όμως, προκύπτει ότι οι πολιτικές στρέφονται σταδιακά προς την κατεύθυνση του συνυπολογισμού της κατανάλωσης. Η νέα αυτή θεώρηση των πραγμάτων ασκεί πιέσεις στους πολιτιστικούς οργανισμούς να αποδεικνύουν την απήχηση που έχουν στο ευρύ κοινό. Τα μέτρα έμμεσης στήριξης του πολιτισμού από τον δημόσιο τομέα μέσω φορολογικών κινήτρων είναι επαρκώς ανεπτυγμένα στην Ευρώπη, όμως η χρήση των εν λόγω διατάξεων από πολίτες, πολιτιστικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις διαφέρει από χώρα σε χώρα, πράγμα που καταδεικνύει ότι η νοοτροπία της οικονομικής συμμετοχής χρήζει προώθησης και ανάπτυξης. 17

18 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής Η τάση να δίνεται υπερβολική έμφαση στις δυνατότητες στήριξης του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα έναντι της στήριξής του από τον δημόσιο τομέα είναι αμφιλεγόμενη, διότι τα ιδιωτικά κονδύλια μειώνονται γρήγορα σε περιόδους κρίσης, ενώ πολλά είναι τα ευρήματα που υπογραμμίζουν ότι υπάρχει θετική σχέση μεταξύ των ρόλων του κράτους και των ιδιωτικών επενδύσεων στον πολιτισμό. Η δημόσια παρέμβαση μέσω κονδυλίων συγχρηματοδότησης ή φορολογικής ενθάρρυνσης αυξάνει την εμπιστοσύνη στη σπουδαιότητα του πολιτισμού των χορηγών και δωρητών που επιθυμούν να επενδύσουν σε έναν ήδη επιτυχημένο και σημαντικό τομέα. Στην Ευρώπη, η συγκέντρωση κεφαλαίων δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη σε επαγγελματικό επίπεδο. Παρότι η ανάγκη ανάπτυξης της συγκέντρωσης κεφαλαίων σε επαγγελματικό επίπεδο είναι απτή, είναι πολύ δύσκολο να ληφθεί η κρίσιμη απόφαση της πρόσληψης ατόμων με αποκλειστικό καθήκον τη συγκέντρωση κεφαλαίων ή της συνεργασίας με εξωτερικούς συμβούλους στον τομέα της συγκέντρωσης κεφαλαίων, όταν δεν υπάρχουν επαρκή κεφάλαια για την ικανοποιητική κάλυψη βασικών πολιτιστικών ή καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων. Ως εκ τούτου, η συγκέντρωση κεφαλαίων δεν είναι επαρκώς ενσωματωμένη στην επιχειρησιακή δομή των περισσότερων πολιτιστικών οργανισμών. Η γενική ιδέα της αύξησης του επιπέδου της οικονομικής συμμετοχής ιδιωτών στις τέχνες και τον πολιτισμό θεωρείται ευρέως ως πολλά υποσχόμενη εναλλακτική λύση που αποσκοπεί στην ενίσχυση της οικονομικής βιωσιμότητας του τομέα του πολιτισμού σε μια περίοδο όπου η διάθεση των δημόσιων χρηματοδοτικών κονδυλίων αποτελεί αντικείμενο αυστηρού ελέγχου. Η μείωση, όμως, των χορηγιών και των δωρεών κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης δεν συνηγορεί υπέρ της προαναφερθείσας ιδέας. Απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για την ανάπτυξη ισχυρότερων δεσμών μεταξύ κοινού, επιχειρήσεων και κοινοτήτων με γνώμονα την αναγνώριση των διαφόρων αξιών του πολιτισμού και την αξιοποίησή τους βάσει των πολλών και διάφορων κινήτρων που καθοδηγούν τις ιδιωτικές αποφάσεις για επενδύσεις στον πολιτισμό. Οι κυβερνήσεις καλούνται να βελτιώσουν τα πολιτικά και νομικά πλαίσια με γνώμονα την προώθηση της στήριξης του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα και την ανταμοιβή του τελευταίου. Οι χορηγοί πρέπει να ενθαρρυνθούν να αναζητήσουν νέες ευκαιρίες για ακόμη πιο καινοτόμες μορφές διαφήμισης μέσω των τεχνών και του πολιτισμού, οι μαικήνες πρέπει να ενθαρρυνθούν ώστε να αναζωπυρωθεί το έντονο ενδιαφέρον τους για την ανακάλυψη νέων ταλέντων, οι δωρητές πρέπει να ενθαρρυνθούν ώστε να αισθανθούν αναπόσπαστο τμήμα της διαμόρφωσης της πολιτιστικής ζωής, και ο τομέας του πολιτισμού πρέπει να ενθαρρυνθεί για να αντιληφθεί ότι η συγκέντρωση κεφαλαίων και ο θεσμός της χορηγίας είναι σημαντικά όχι μόνο για οικονομικούς λόγους, αλλά και για την κοινωνική νομιμοποίηση διαφόρων αποστολών στον τομέα του πολιτισμού Συστάσεις Βάσει των ευρημάτων της παρούσας μελέτης, οι σημαντικότερες προκλήσεις όσον αφορά την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού είναι οι ακόλουθες: Επίτευξη σωστής ισορροπίας μεταξύ της άμεσης και της έμμεσης στήριξης των τεχνών και του πολιτισμού από τον δημόσιο τομέα Δεδομένων των ιδιαιτεροτήτων των ευρωπαϊκών πολιτιστικών πλαισίων και των προτύπων πολιτιστικής ανάπτυξης στην Ευρώπη, οι ιδιωτικές επενδύσεις στον πολιτισμό δεν πρέπει να ενθαρρυνθούν εις βάρος της δημόσιας χρηματοδότησης. Τα δημόσια και ιδιωτικά κονδύλια λειτουργούν συμπληρωματικά μεταξύ τους, καθώς η ύπαρξη γερής βάσης από πλευράς δημόσιας χρηματοδότησης, αφενός, παγιώνει την αντίληψη της εμπιστοσύνης στη δημόσια αξία του πολιτισμού και, αφετέρου, εξασφαλίζει τη σταθερότητα του τομέα του πολιτισμού. Σε καιρούς κρίσης, η ζήτηση πολιτιστικών αγαθών μειώνεται πολύ περισσότερο σε σχέση με τη ζήτηση άλλων αγαθών. Για να διατηρηθεί η δημόσια αξία του πολιτισμού, είναι απαραίτητη η στήριξη του τελευταίου από τον δημόσιο τομέα. 18

19 Ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα του πολιτισμού Ανάπτυξη μεθόδων συλλογής συγκριτικών πληροφοριών Η έλλειψη συστηματικά συλλεχθέντων συγκριτικών στοιχείων για τις φορολογικές ρυθμίσεις των κρατών μελών της ΕΕ που άπτονται του τομέα του πολιτισμού, και η απουσία διαθέσιμων στοιχείων που βασίζονται σε κοινή μεθοδολογία, δυσχεραίνουν σοβαρά την έρευνα για τις ιδιωτικές επενδύσεις στον πολιτισμό σε επίπεδο Ευρώπης. Άλλη πρόκληση είναι η ανάπτυξη κοινού πλαισίου ταξινόμησης των διαφόρων μορφών φιλανθρωπίας, με τον πολιτισμό ως ξεχωριστή κατηγορία, και με διάφορα καθεστώτα διαθέσιμα για τη διευκόλυνση της συγκριτικής έρευνας στο μέλλον. Επιβάλλεται, επομένως, η περαιτέρω ανάπτυξη των υφιστάμενων πρωτοβουλιών, όπως των στατιστικών στοιχείων που συλλέγει η Eurostat για τον πολιτιστικό τομέα και του έργου «Επιτομή» του Συμβουλίου της Ευρώπης και του ERICarts. Μεγαλύτερη στήριξη προς διεθνείς ενώσεις για την παρακολούθηση συγκρίσιμων στοιχείων και πρακτικών Η πληθώρα διαφορετικών μέτρων και μηχανισμών στα διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ αναδεικνύει την ανάγκη σύστασης διεθνών φορέων και δικτύων, τα οποία θα είναι σε θέση να παρέχουν πιο ακριβείς και ανεξάρτητες εκτιμήσεις για τα στοιχεία και τις πρακτικές, καθώς και να μεριμνούν για την αποδοτικότερη κατανομή των αποτελεσμάτων στις διάφορες ομάδες-στόχους. Τα στοιχεία που συλλέγουν τα φόρουμ τεχνών και επιχειρήσεων αποτελούν πολύτιμες πηγές πληροφόρησης. Θα μπορούσαν, πάντως, να επωφεληθούν ακόμη περισσότερο από την υιοθέτηση ενιαίας μεθοδολογικής προσέγγισης όσον αφορά τη συλλογή και την ερμηνεία τους. Η ενίσχυση της στήριξης των διεθνών ενώσεων που εκπροσωπούν υφιστάμενα φόρα τεχνών και επιχειρήσεων και άλλους ενδιάμεσους φορείς πρέπει να αποτελέσει βασικό καθήκον της ΕΕ, με γνώμονα τη διαμόρφωση και την ανάπτυξη συνθηκών που ευνοούν την ιδιωτική χρηματοδότηση των τεχνών και του πολιτισμού. Ενίσχυση της επίγνωσης και της κατανόησης των υφιστάμενων φορολογικών μέτρων και οφελών Η βασική διαφορά μεταξύ του αμερικανικού και του ευρωπαϊκού συστήματος δεν έγκειται στα διαφορετικά μέτρα (αν και περί αυτού πρόκειται κάποιες φορές), αλλά κυρίως στον τρόπο εφαρμογής τους. Στην Ευρώπη, ευνοϊκά φορολογικά μέτρα τα οποία αφορούν ποικίλους τομείς (π.χ. ραδιοφωνία/τηλεόραση, παιδεία, περιβάλλον) περιέχονται σε ποικίλες νομοθετικές πράξεις (νόμος περί φόρου εισοδήματος, νόμος περί φόρου κληρονομιάς και μεταβίβασης, νόμος περί ΦΠΑ κ.λπ.), με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι και οι επενδυτές/δωρητές/χορηγοί να μην έχουν πλήρη επίγνωση όλων αυτών των μέτρων. Η ενίσχυση της επίγνωσης και της κατανόησης των υφιστάμενων και σχεδιαζόμενων φορολογικών μέτρων αποτελεί αναγκαίο βήμα για την παραγωγική αξιοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας. Η αποτελεσματική χρήση των νομοθετικών διατάξεων προϋποθέτει τη σύσταση διεθνικού καταλόγου ή οδηγού οικονομικής συμμετοχής, με αναλυτική περιγραφή των ισχυουσών νομοθετικών ρυθμίσεων και των εθνικών εκστρατειών προώθησης της αξιοποίησης των διαθέσιμων φορολογικών μέτρων. Μεγαλύτερη στήριξη από τον δημόσιο τομέα για την ανάπτυξη της συγκέντρωσης κεφαλαίων σε επαγγελματικό επίπεδο Άλλη εμφανής διαφορά μεταξύ του αμερικανικού και του ευρωπαϊκού συστήματος αφορά τους πόρους που διατίθενται για τη συγκέντρωση κεφαλαίων. Σε αντιστοιχία με τα επίπεδα στήριξης του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα στην Αμερική, το αμερικανικό σύστημα προβλέπει ικανοποιητικές πρακτικές συγκέντρωσης κεφαλαίων, ενώ στους κόλπους του αντίστοιχου ευρωπαϊκού συστήματος η συγκέντρωση κεφαλαίων για πολιτιστικές δραστηριότητες συνιστά απλώς συμπληρωματικό και μη τακτικό μέσο. Σε περίπτωση μη επαρκών κονδυλίων για την κάλυψη των βασικών δαπανών προγραμματισμού, η ανάπτυξη της συγκέντρωσης κεφαλαίων σε επαγγελματικό επίπεδο προϋποθέτει στοχοθετημένα μέτρα πολιτιστικής πολιτικής για τη στήριξη της ανάπτυξης προγραμμάτων και στρατηγικών συγκέντρωσης κεφαλαίων. 19

20 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής Ενίσχυση της επίγνωσης των δυνατοτήτων διαδρομισμού που προβλέπει το άρθρο 167, παράγραφος 4, της ΣΛΕΕ (πρώην άρθρο 151, παράγραφος 4, ΣΕΚ) για την ανάπτυξη πολιτικών με αντίκτυπο στον πολιτισμό Σύμφωνα με το άρθρο 167, παράγραφος 4, της ΣΛΕΕ, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ όταν αναλαμβάνουν δράσεις δυνάμει άλλων διατάξεων των Συνθηκών, λαμβάνουν υπόψη τους τις πολιτιστικές πτυχές. Το εν λόγω άρθρο παρέχει στα θεσμικά όργανα της ΕΕ την εξουσία και τη δυνατότητα να ασκούν διαδρομισμό για πολιτιστικά θέματα, συμπεριλαμβανομένων μηχανισμών και μέτρων για την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον πολιτισμό. Εναρμόνιση των μέτρων ΦΠΑ χωρίς να απειληθεί το ειδικό καθεστώς των πολιτιστικών αγαθών και υπηρεσιών Η εναρμόνιση των μέτρων ΦΠΑ έχει αναγγελθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως μία πιθανή οδός μελλοντικής εξέλιξης της φορολογικής νομοθεσίας της ΕΕ. Σε περίπτωση πραγματοποίησης αλλαγών προς αυτήν την κατεύθυνση, πρέπει να δοθεί προσοχή ώστε να μην πληγεί ανεπανόρθωτα η πρόοδος που έχει επιτευχθεί σε επίπεδο εξαιρέσεων από τον ΦΠΑ στον τομέα του πολιτισμού στην οποία αναφέρεται η μελέτη ενώ πρέπει να ακολουθηθεί το παράδειγμα των κρατών που διαθέτουν ευνοϊκό, υποδειγματικό καθεστώς όσον αφορά τα πολιτιστικά αγαθά και τις υπηρεσίες. Παροχή στήριξης σε φόρουμ τεχνών και επιχειρήσεων που διαμεσολαβούν μεταξύ τεχνών, επιχειρήσεων και νομοθετών Τα φόρουμ τεχνών και επιχειρήσεων είναι ενδιάμεσοι μηχανισμοί που ενθαρρύνουν τους δωρητές να αναπτύξουν νοοτροπία οικονομικής συμμετοχής, αλλά και τους πολιτιστικούς οργανισμούς και τους καλλιτέχνες να αναπτύξουν νοοτροπία ζήτησης κεφαλαίων. Οι οργανισμοί αυτοί δραστηριοποιούνται ενεργά στη σύσταση και την ανάπτυξη συμπράξεων μεταξύ του τομέα του πολιτισμού και του τομέα των επιχειρήσεων. Οι συμπράξεις αυτές υποδηλώνουν ότι οι επιχειρηματικές οργανώσεις που στηρίζουν καλλιτεχνικά σχέδια εξασφαλίζουν με στρατηγικό τρόπο την προώθηση της εταιρικής τους εικόνας και της προβολής τους μέσω της συμμετοχής τους στις συμπράξεις με τους πολιτιστικούς οργανισμούς, ενώ οι πολιτιστικοί οργανισμοί εξασφαλίζουν μεγαλύτερη ασφάλεια σε επίπεδο σχεδιασμού μακροπρόθεσμων προγραμμάτων. Τα φόρουμ τεχνών και επιχειρήσεων χρησιμεύουν επίσης ως μέσα για την εφαρμογή καθεστώτων προνομιακής φορολογικής μεταχείρισης στην πράξη. Προώθηση και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε επίπεδο φορολογικών πολιτικών για την ενθάρρυνση της στήριξης του πολιτισμού από τον ιδιωτικό τομέα στα κράτη μέλη Η στήριξη της φορολογικής πολιτικής είναι καθοριστικής σημασίας για την ενίσχυση της συμμετοχής ιδιωτικών κεφαλαίων. Οι δημόσιοι υπάλληλοι και φορείς με αρμοδιότητες στον τομέα του πολιτισμού δεν γνωρίζουν πλήρως τα διάφορα μέτρα και μέσα που είναι διαθέσιμα σε επίπεδο φορολογίας. Δεν αποτελεί, επομένως, έκπληξη το γεγονός ότι δεν παρέχεται μεγαλύτερη στήριξη για την ενίσχυση των υφιστάμενων μέτρων ενθάρρυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων στον πολιτισμό ή τη θέσπιση νέων μέτρων προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση. Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη παρακολούθησης και αξιολόγησης των επιπτώσεων της εφαρμογής της φορολογικής πολιτικής στον τομέα του πολιτισμού, καθώς και την ανάγκη εκπόνησης συγκριτικής ανάλυσης σε επίπεδο ΕΕ με σκοπό τον εντοπισμό των βέλτιστων λύσεων. Χωρίς προσήκουσα ανάλυση των φορολογικών δαπανών από τις φορολογικές αρχές και τα Υπουργεία Οικονομικών, όλες οι προσπάθειες βελτίωσης του φορολογικού πλαισίου καθοδηγούνται από ιδεολογικά κίνητρα αντί να συνιστούν σαφή, ρεαλιστική απάντηση σε μία μεταβαλλόμενη μακροπρόθεσμη φορολογική προοπτική. 20

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ

ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ» 2014-2020

Η ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ» 2014-2020 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ Η ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ» 2014-2020 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Υφιστάμενες ελλείψεις και μελλοντικές προοπτικές του ευρωπαϊκού ιδιωτικού διεθνούς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Σύνοψη Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ EUROVELO

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ EUROVELO ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ EUROVELO ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Σύνοψη Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 3: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019. Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας. σχετικά με τις οικογενειακές επιχειρήσεις στην Ευρώπη (2014/2210(INI))

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019. Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας. σχετικά με τις οικογενειακές επιχειρήσεις στην Ευρώπη (2014/2210(INI)) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας 18.3.2015 2014/2210(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με τις οικογενειακές επιχειρήσεις στην Ευρώπη (2014/2210(INI)) Επιτροπή Βιομηχανίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες Βασικές αρχές: Αλληλεγγύη Κοινωνική συνοχή Υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, Κοινωνική υπευθυνότητα και δημοκρατική λήψη αποφάσεων Στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ): ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ II

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ): ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ II ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ): ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ II ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας προχώρησε την Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

προχωρώντας με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής των ΕΔΕΤ Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας Μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής

προχωρώντας με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής των ΕΔΕΤ Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας Μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής προχωρώντας με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής των ΕΔΕΤ Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας Τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Ο Νόμος Φορολογίας Εισοδήματος (Τροποποίηση) του 2005 Ο Νόμος Ειδικής Εισφοράς για την Άμυνα (Τροποποίηση) του 2004 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ: ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ: ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ: ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ. Ιουστινιανού 3, 41222, Λάρισα Τηλ:2410-626945 e-mail: info@entre.gr web site: www.entre.gr ΜΗΝΙΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΜΑΙΟΣ 2006 ΤΕΥΧΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2 Επιχειρηματικότητα: έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 15.4.2015 2014/2236(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την κοινωνική επιχειρηματικότητα και την κοινωνική καινοτομία στην καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (2002-2006)

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (2002-2006) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΖΑΧΟΣ, Δρ. Βιβλιοθηκονομίας Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (2002-2006) ΑΘΗΝΑ 2002 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύμφωνα με τις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΧΑΠΙ ΗΣ

ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΧΑΠΙ ΗΣ ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 1 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ: ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική

Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική Κέντρο Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Καλαμάτα, 2 Φεβρουαρίου 2014 Τάσος Χανιώτης Διευθυντής Οικονομικών αναλύσεων, προοπτικών και αξιολογήσεων ΓΔ Γεωργίας και Ανάπτυξης Υπαίθρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G.

Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G. Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G.5-Greece & Cyprus 1 1) Κανονιστικές καινοτομίες 2014-2020 Επίτευξη των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

- ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ - ΝΕΟ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΙΙ

- ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ - ΝΕΟ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΙΙ Λ. Συγγρού 310 & Σπάρτης 1, 17673 Καλλιθέα τηλ.: 210 4838714 & 706 // fax: 210 4822091 e-mail: info@excellence-lean.gr // www.excellence-lean.gr - ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ - ΝΕΟ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση Συνέπειες νομοθετικό πλαίσιο, (Εθνικό Κοινοτικό) Το ΕΘΝΙΚΟ και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ νοµοθετικό πλαίσιο. I. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Ο Ν. 2859/2000, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4336/2015 και

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκλιση Συχνές Ερωτήσεις σχετικά με την Κοινή Πρακτική CP 3. Διακριτικός χαρακτήρας -Απεικονιστικά σήματα που περιέχουν

Σύγκλιση Συχνές Ερωτήσεις σχετικά με την Κοινή Πρακτική CP 3. Διακριτικός χαρακτήρας -Απεικονιστικά σήματα που περιέχουν EL EL Σύγκλιση Συχνές Ερωτήσεις σχετικά με την Κοινή Πρακτική CP 3. Διακριτικός χαρακτήρας -Απεικονιστικά σήματα που περιέχουν περιγραφικά/στερούμενα διακριτικού χαρακτήρα λεκτικά στοιχεία A. Η ΚΟΙΝΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Λαμία 22 Μαρτίου 2012 Η πρωτοβουλία JESSICA: Οργάνωση & Λειτουργία Η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας JESSICA στην ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

JESSICA. Νέος τρόπος χρησιμοποίησης των. χρηματοδοτήσεων της ΕΕ για την προώθηση βιώσιμων επενδύσεων και την προαγωγή της ανάπτυξης στις

JESSICA. Νέος τρόπος χρησιμοποίησης των. χρηματοδοτήσεων της ΕΕ για την προώθηση βιώσιμων επενδύσεων και την προαγωγή της ανάπτυξης στις JESSICA Νέος τρόπος χρησιμοποίησης των χρηματοδοτήσεων της ΕΕ για την προώθηση βιώσιμων επενδύσεων και την προαγωγή της ανάπτυξης στις αστικές περιοχές Τι είναι το JESSICA; JESSICA είναι το αγγλικό ακρωνύμιο

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµοί Κλειδιά στις Τεχνολογίες των Πληροφοριών και της Επικοινωνίας στα σχολεία στην Ευρώπη Έκδοση 2004

Αριθµοί Κλειδιά στις Τεχνολογίες των Πληροφοριών και της Επικοινωνίας στα σχολεία στην Ευρώπη Έκδοση 2004 ελτίο Τύπου Αριθµοί Κλειδιά στις Τεχνολογίες των Πληροφοριών και της Επικοινωνίας στα σχολεία στην Ευρώπη Έκδοση 24 Η ανάπτυξη της δυναµικής της τεχνολογίας των πολυµέσων και του ιαδικτύου για εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Φορολογική αντιμετώπιση, για σκοπούς Φ.Π.Α., των δραστηριοτήτων του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων

Θέμα: Φορολογική αντιμετώπιση, για σκοπούς Φ.Π.Α., των δραστηριοτήτων του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ 14 η Δ/ΝΣΗ ΦΠΑ ΤΜΗΜΑ Β «Παροχή Υπηρεσιών & Ειδικά Καθεστώτα»

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Υφιστάμενη κατάσταση τομέα Περιλαμβάνει τους εξής κλάδους που είναι κατ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ 10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ Όπως είδαµε στην Ενότητα 9, οι ΑΞΕ µπορούν να έχουν πολλές θετικές επιδράσεις στις χώρες υποδοχής τους. Οι αναµενόµενες αυτές θετικές επιδράσεις τους οδηγούν συχνά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΜΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Το Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής:

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής: ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ Ο νέος αναπτυξιακός νόµος αποσκοπεί στη δηµιουργία ενός ισχυρού πλαισίου κινήτρων και διαδικασιών µε σκοπό την ενίσχυση των επενδύσεων (εγχώριων και ξένων άµεσων), τη διεύρυνση των επιλέξιµων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (II)»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (II)» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (II)» Α/Α 1 2 Στόχος προγράμματος Δικαιούχοι προγράμματος 3 Προϋποθέσεις www.motive-consulting.gr ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η ενίσχυση της εξωστρεφούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ευρώπη: Συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/11/1399)

ηµιουργική Ευρώπη: Συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/11/1399) MEMO/11/819 Βρυξέλλες, 23 Νοεµβρίου 2011 ηµιουργική Ευρώπη: Συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/11/1399) Τι είναι το πρόγραµµα «ηµιουργική Ευρώπη»; Το πρόγραµµα «ηµιουργική Ευρώπη» θα υποστηρίζει τον ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis)

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Α. ΓΕΝΙΚΑ Οι πολιτιστικές/καλλιτεχνικές εκδηλώσεις συμβάλλουν στη δημιουργία θετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 Επιτροπή Αναφορών 2004 22 Ιουλίου 2004 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 893/2003 του Antonio Cecoro ιταλικής ιθαγένειας σχετικά µε περιβαλλοντικό ζήτηµα που αφορά την ακτή της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΣΙΦΝΟΥ 2012-2014 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΣΙΦΝΟΥ 2012-2014 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΣΙΦΝΟΥ 0-0 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Το παρόν ερωτηματολόγιο παρουσιάζεται σαν συμπλήρωμα του Επιχειρησιακού προγράμματος του Δήμου Σίφνου για τα έτη 0 0, το

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκά Χρηματοδοτικά Προϊόντα που διαχειρίζεται η Τράπεζα Κύπρου για Στήριξη των Μικρομεσαίων Εταιρειών

Ευρωπαϊκά Χρηματοδοτικά Προϊόντα που διαχειρίζεται η Τράπεζα Κύπρου για Στήριξη των Μικρομεσαίων Εταιρειών Ευρωπαϊκά Χρηματοδοτικά Προϊόντα που διαχειρίζεται η Τράπεζα Κύπρου για Στήριξη των Μικρομεσαίων Εταιρειών Ανδρέας Κυθραιώτης Head of European Relations & Products Dept 11 Φεβρουαρίου 2015 / 2 Η Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

ANAΠΤΥΞH KAI ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

ANAΠΤΥΞH KAI ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ ANAΠΤΥΞH KAI ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ Παρουσίαση του J.M. Barroso, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 30ής Ιανουαρίου 2012 Αντιμετώπιση των «φαύλων κύκλων» στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020. Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών ΜΜΕ Επιχειρήσεων για τον Εκσυγχρονισμό τους και την Ποιοτική αναβάθμιση των Παρεχόμενων Υπηρεσιών»

ΕΣΠΑ 2014-2020. Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών ΜΜΕ Επιχειρήσεων για τον Εκσυγχρονισμό τους και την Ποιοτική αναβάθμιση των Παρεχόμενων Υπηρεσιών» ΕΣΠΑ 2014-2020 Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών ΜΜΕ Επιχειρήσεων για τον Εκσυγχρονισμό τους και την Ποιοτική αναβάθμιση των Παρεχόμενων Υπηρεσιών» ΕΠΑνΕΚ Κεντρικός στρατηγικός στόχος του ΕΠΑνΕΚ είναι η

Διαβάστε περισσότερα

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ Π. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗ - ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Κύριε Υπουργέ, Κυρίες και κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω σήμερα στην εκδήλωση της

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές φίλες και φίλοι,

Αγαπητές φίλες και φίλοι, Αγαπητές φίλες και φίλοι, Θα ήθελα πρώτα απ όλα να σας ευχαριστήσω θερμά που μας τιμάτε με την παρουσία σας στη σημερινή ενημερωτική εκδήλωση-ημερίδα, για την παρουσίαση των νέων διαδικτυακών υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ. EACEA 46/2014 - Έργα λογοτεχνικής μετάφρασης Εφαρμογή των σχεδίων του υποπρογράμματος «Πολιτισμός»: έργα λογοτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ: ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ: ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ: ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Παρουσίαση του J.M. Barroso, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 4ης Φεβρουαρίου 2011 Περιεχόμενα 1 I. Η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει έδαφος

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 Έκδοση 01 9/1/2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Υποστηρίζουμε τη μικρή επιχείρηση, Ενισχύουμε την

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση (βασισμένη στο μοντέλο στρατηγικής που αναπτύχθηκε για το έργο SEED REG) Ε.Κ.Ε.Τ.Α. Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Senior Partner, KEY Consultants

Senior Partner, KEY Consultants ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΠΑΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ, ΤΗΝ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ «ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΕΝΟΥ» ΕΝΟΤΗΤΑ Β ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΟΜΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΜΜΕΣΩΝ ΦΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων:

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: 6 ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2015 Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: Τα οφέλη των έμμεσων επενδυτικών οχημάτων όπως REITs/ AIFs για τα Ταμεία Προνοίας Δρ. Γεώργιος Μούντης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΟΔΗΓΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. «Ενίσχυση Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς Μεταποίησης, Τουρισμού, Εμπορίου - Υπηρεσιών»

ΣΥΝΟΨΗ ΟΔΗΓΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. «Ενίσχυση Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς Μεταποίησης, Τουρισμού, Εμπορίου - Υπηρεσιών» ΣΥΝΟΨΗ ΟΔΗΓΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ενίσχυση Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς Μεταποίησης, Τουρισμού, Εμπορίου - Υπηρεσιών» ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικές ευκαιρίες

Επενδυτικές ευκαιρίες Επενδυτικές ευκαιρίες Αναπτυξιακός Νόμος 3908/2011 1 Περιεχόμενα 1. Επενδυτικές Δραστηριότητες & Κίνητρα 2. Ποσοστά & Ζώνες ενίσχυσης 3. Βασικοί όροι και προϋποθέσεις 4. Κριτήρια Αξιολόγησης Σημείωση:

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), εφαρµόζοντας την Π /ΤΕ 2496/28.5.2002, άρχισε από το Σεπτέµβριο του 2002 να συγκεντρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική και Νέα Επιχειρηματικότητα στην Πράξη

Νεανική και Νέα Επιχειρηματικότητα στην Πράξη Νεανική και Νέα Επιχειρηματικότητα στην Πράξη Εκδήλωση ΣΕΣΜΑ στο πλαίσιο του Capital + Vision 2013 Αθήνα, 11/11/2013 Γιώργος Κρικέλας Δ/νων Σύμβουλος MENTORING AE 1. Τι χαρακτηριστικά έχουν οι φορείς

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πρόγραμμα της ΕΕ στον τομέα της Υγείας (2014-2020)- Κοινές Δράσεις Εθνικά σημεία επαφής

3 ο Πρόγραμμα της ΕΕ στον τομέα της Υγείας (2014-2020)- Κοινές Δράσεις Εθνικά σημεία επαφής 3 ο Πρόγραμμα της ΕΕ στον τομέα της Υγείας (2014-2020)- Κοινές Δράσεις Εθνικά σημεία επαφής Βασιλική Ευθ. Καραούλη Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινομική Μηχανική και Δημ. Υγεία EPFL ΜSc Υγιεινή & Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015 Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις Αθήνα, Μάιος 2015 ΜΜΕ Σύνολο επιχειρήσεων (2011): 728.282 κατά μέσο όρο μικρότερες απ ότι απ ότι σε μεγάλες χώρες Μέγεθος εταιρειών μικρό: Ελλάδα / ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις

Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Επιστημονικός Υπεύθυνος: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ Ερευνήτρια: Χριστίνα Γιακουμάκη Στόχος της έρευνας ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14

Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14 Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14 (A renewed European agenda for adult learning 2012-14) Μαθαίνω για καλύτερη ζωή και καλύτερες ευκαιρίες απασχόλησης Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα