G. W. LEIBNIZ LA MONADOLOGIE. Η ΜΟΝΑΔΟΛΟΓΙΑ ΤΠΕΡΙΩΝ - ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ J997. ΕΙσαΥωΥη - ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΒΩΚΟΣ. Μετάφραση - ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "G. W. LEIBNIZ LA MONADOLOGIE. Η ΜΟΝΑΔΟΛΟΓΙΑ ΤΠΕΡΙΩΝ - ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ J997. ΕΙσαΥωΥη - ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΒΩΚΟΣ. Μετάφραση - ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ"

Transcript

1

2 G. W. LEIBNIZ LA MONADOLOGIE. Η ΜΟΝΑΔΟΛΟΓΙΑ ΕΙσαΥωΥη - ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΒΩΚΟΣ Μετάφραση - ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ ΤΠΕΡΙΩΝ - ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ J997.

3 .;, Α χ.",6υροιφη σημ.ιωσητοο Leibniz με το σuμβoλoτoo δλοκληρώμιχτος, 1675.

4 σηίυ Έλέvη Ο ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΗΣ Είναι γνωστ ος ό πινακας του Ρέμπραντ που επιγράφεται Ό φιλόσοφος σέ στοχασμό: το φως που μπαινει άπο το μεγάλο παράθυρο πέφτει σε εναν ανθρωπο προχωρημένης ήλικιας, καθισμένο διπλα στο γραφείο του, με το κεφάλι, που εχει ευρυ μέτωπο και μεγάλη γενειάδα, να άκουμπα. βαρυ στο στέρνο. Έαν αότη είναι ή κανονιστικη εικόνα του φιλοσό φου που ό ζωγράφος προκρι νει για την κλασικη εποχή, μποροσμε να υποστηριξουμε με βεβαιότητα στι δ Leibniz δεν συμμορφώνεται με τον κανόνα. Ό Gottfried Wilhelm Leibniz (Γκότφριντ ΒΙλχελμ ΛάΙμπνιτς) γεννήθηκε στη ΛειψΙα το 1646, τέσσερα χρόνια πριν άπο τον θάνατο του Καρτέσιου. Δεν πρόλαβε να ερθει στον κόσμο και ρίχτηκε με βουλιμια στη σημαντικη βιβλιοθήκη του πατέρα του, καθηγητη των ' Ηθικων Έπιστημων στο Πανεπιστήμιο της ΛειψΙας, δ δποίος διδαξε πολυ νωρις στον προικισμένο γιό του άνάγνωση και γραφή. Στα εξι του, δ μικρος Γκότφριντ ΒΙλχελμ, σχεδον την ίδια εποχη με τον θάνατο του πατέρα του, πηγαινει στο σχολείο' στα σκτω μαθαινει μόνος του λατινικα και διαβάζει σποω βιβλιο ίστ οριας του πέφτει στ α χέρια. 'Ο

5 δάσκαλος του τρόμαξε με την αναγνωσηκη αυτη αδηφαγία και θέλησε να την αναχαιτίσει, υποστηρίζοντας Ότι 110 Τίτος Λίβιος ταιριάζει σε ενα παιδι ακτω έτων, οπως οι κόθορνοι σε εναν πυγμαίο)). 'Η καυστικη παρομοίωση οεν πεtθει το οικογενειακο περιβάλλον και Ο μικρος γίνεται μόνιμος θαμώνας της πατρικης βιβλιοθήκης, οπου ανακαλύπτει τους, Αρχαίους. ΟΙ τελευταίοι είναι η πρώτη του αγάπη. τους θαυμάζει Όταν τους συγκρίνει με τους νεότερους συγγραφείς, τους όποίους βρίσκει φτωχους και ξιπασμένους: ετναι ανευροι, και τα έργα τους, που μοιάζουν να απευθύνονται σε εναν αλλο κόσμο, δεν έχουν καμία χρησιμότητα. Στα δώδεκά του μαθαίνει, αυτοδίδακτος καί έδω, αρχαία έλληνικά, ένω στηνιδια ηλικία συντάσσει στα λατινικά, την Πεντηκοστη του 1659, ενα ποίημα τριακοσίων έξαμέτρων. ' Αλλα η μεγάλη του έκπληξη έρχεται απο τη Λογικη και τη Φιλοσοφία, τις οποίες διδάσκεται στο σχολείο. Σ' αυτες ανακαλύπτει την ακρlβεια και την αυστηρότητα της σκέψης και συλλαμβάνει την Ιδέα της συνδυαστικης τέχνης: ακριβης αντιστοιχία στοιχειωδων λέξεων και στοιχειωδων έννοιων, οϋτως ωστε να κατασκευαστεί το αλφαβητάρι της ανθρώπινης σκέψης. Στη συνέχεια, συνδυάζοντας τα γράμματα αυτου του αλφαβήτου, Όχι μόνο θα μπορούσαμε να σχηματίσουμε ακριβείς προτάσεις στις οποίες θα συμπεριλαμβανόταν το σύνολο της ανθρώπινης γνώσης αλλα και θα δημιουργούσαμε καινούργια γνώση, έπινοώντας νέους συνδυασμούς. Φαίνεται, ομως, οτι ΟΙ προηγούμενες γνώσεις δεν του αρκουν- για τον λόγο αυτόν, ισως, την ιδια περιόδο βυ-

6 θιζεται στην ανάγνωση των σχολαστικων φιλοσόφων και των εριδων που αναπτίισσουν στα κείμενά τους, τα όποια διαβάζει με την ίδια ευκολία και ευχαρίστηση που διαβάζει τους μίιθους των αρχαίων. Βεβαίως, οί θεωρητικες διαφωνίες των θεολόγων δεν τον αφήνουν άδιάφορο: γινεται γνώστης του συνόλου των θρησκευτικων τάσεων που ταράζουν την Ευρώπη η, με άλλα λόγια, παρακολουθει άπο κοντα την έπικαιρότητα, δεδομένου οτι την έποχη που γεννιέται ό Λά ίμπνιτς, ό Τριακονταετης πόλεμος δεν εχει καλα καλα τελειώσε ι. Δεν είναι Μσχολο να καταλάβει κανείς γιατι, στα δεκαπέντε του, ό νεαρος Γκότφριντ Βίλχελμ περνά για ιιτέρας γνώσεως"ένω ό ίδιος ύπερηφανείιεται οτι είναι αυτοδιδακτος. Είναι ηδη ποιητής, φιλόλογος, Ιστορικός, ειδικος στη Λογική, θεολόγος και μεταφυσικος φιλόσοφος, ό όποιος όνειρείιεται τη συμφιλ(ωση ολων των συστημάτων. 'Έχει ομως να μάθει πολλα ακόμη: μαθηματικά, φυσική, νομικα και πολιτικες έπιστημες. Με τέτοια κενα στη μόρφωσή του είναι πια καιρος να μπει στο Πανεπιστήμιο. Αυτο συμβαίνει το Πάσχα του Στο Πανεπιστήμιο ό Λά ίμπνιτς εμαθε πολλα άπο τον μεγάλο φιλόσοφο και νομομαθη Tllomasius, με τον όποιο ύποστήριξε τη διατριβή του στα Νομικά. ' Aλλα. σημαντικη άποκάλυψη των πανεπιστημιακων σπουδων είναι γνωριμια του με τους Μοντέρνους. Γνωρίζει τα εργα του Καρτέσιου και του Gassendi, διαβάζει Χόμπς και ΓαλιλαΙο. Με πολυ σίγουρο έπιστημονικο και έπιστημολογικο κριτήριο καταλαβαινει οτι έποχή του ζεί μια έπαναστατικη άνανέωση και οτι Τι άριστοτελικη έπιστήμη άνήκει πια

7 όριστικα στο παρελθόν. Η γλώσσα τοϋ μέλλοντος είναι τα μαθηματικα ενω φυσικη προοριζεται να επισκιάσει τις αλλες επιστημες. ' Αμέσως μετα την άπόκτηση του διδακτορικου διπλώματος, στα ετκοσι του, του προτεινουν να άναλάβεί μια πανεπιστημιακη εδρα την άρνειται χωρις συζήτηση και ταξιδεύει στη Νυρεμβέργη, γνωστ ο σημείο συνάντησης επιστημόνων και φιλοσόφων. Μόλις φτάνεt έκει γινεται μέλος της ΕταιρεΙας των Rose-Croix, άλχημιστων που θέλουν να άνακαλuψoυν τη φιλοσοφικη λιθο. Για δυο χρόνια μάλιστ α όπηρετει την ΕταιρεΙα ώς γραμματέας καταλαβαίνει ομως οτι χάνει τον χρόνο του το μόνο που πετυχαινει είναι γερες γνώσεις στη χημεία και τη φήμη εμπειρου πειραματιστή δεν είναι και λιγο. Είναι φυσικο μια τόσο άσυνήθ.ιστη ζωή, παρα το νεαρο της λικιας, να άποκτήσει ήδη μυθιστορηματικο άπόβαρο. 'Έτσι, περιφημη συνάντηση του ΛάΤμπνιτς με το βαρόνο Boinebourg, πρώην πρωθυπουργο του ' Εκλέκτορα της Mayence, φημολογείται ΟΤΙ εγινε με τρόπο τυχαιο, στην ταβέρνα ένος πανδοχειου. "Οπως και ναχει το γεγονος στις πραγματικές του διαστάσεις, ό ΛάΤμπνιτς άκολουθει τον βαρόνο στη Νυρεμβέργη, οπου και συνδέεται με επιχειρηματιες, έπιστήμονες και φιλοσόφους, καθως και με τον πάστ ορα Spener, τον θεμελιωτή, άργότερα, του σπουδαιου ινήματoς του εύσεβισi-lου. Ο σημαντικότερος καρπος της διαμονης στη Νυρεμβέργη είναι το ένδιαφέρον του Λάίμπνιτς για την πολιτικη και όριστικη σύνταξη εκ μέρους του ένος θεωρητικοϋ δοκιμίου στο όποιο όποστηριζει τη μαθηματικη κωδικοποιηση

8 της νομικης επιστήμης. το 1670, Ο Λάϊμπνιτς διοριζεται νομικος σύμβουλος του 'Εκλέκτορα. Ξεκινά τότε ή περιοδος της ενασχόλησής του με την τρέχουσα πολιτικη πραγματικότητα. Συντάσσει μνημόνια και σχ έδια, τα οποία προτει νει στ ον 'Εκλέκτορα. < Η βασική του Ιδέα είναι ή ένότητα της Ευρώπης και ή όργάνωση, επιτέλους, ένος ένιαιου Γερμανικου κράτους. Στόχος του είναι να στ ρέψει τις ευρωπα ίκες δυνάμεις εναντιον του ((παραδοσιακου έχθρου, του βάρβαρου, του απιστου» και να τις άποτρέψει άπο τους καταστροφικους πολέμους που διεξάγουν ή μια έναντιον της αλλης. Στην προοπτικη αυτη έτοιμάζει, σε σλες του τις λεπτομέρειες, το μεγαλεπήβολο σχέδιο κατάκτησης της ΑΙγύπτου άπο τον ΛουδοβίΚΟ 140, το οποίο σκοπεύει να όποβάλει στον βασιλιά, μεταβαινοντας στο ΠαρΙσι, το 'Ο μονάρχης σμως δεν τον δέχεται σε άκρόαση και δ Λάϊμπνιτς παρηγορείται συνδεόμενος με τους σημαντικότερους εκπροσώπους των γραμμάτων, των τεχνων και των έπιστημων της γαλλικης πρωτεύουσας. Τέσσερα χρόνια εμεινε δ Λά ίμπνιτς στο ΠαρΙσι και σταν άναχώρησε το 1676, για να έπιστρέψει στη ΓερμανΙα, περνώντας άπο το Λονδίνο και την ' ΟλλανΟΙα, είχε τόσο ένημερωθεί ώς προς τις προόδους της μαθηματικης έπιστήμης, ωστε να έπινοήσει τον άπειροστικο λογισμό. 'Η έπινόηση αυτή, σπω ς είναι γνωστ ό, προκάλεσε τη μεγάλη διαμάχη γύρω απο το θέμα του πραγματικου δημιουργου της: Νεύτων η Λά ϊμπνιτς; ΧωρΙς Ιδιαίτερο ένδιαφέρον για την ΙστορΙα των έπιστημων, ή διαμάχη είναι άποκαλυπτικη για τα έπισημονικα ηθη της έποχης, που δεν είναι τόσο

9 διαφορετικα απο τα δικά μας. Θα την παραμερίσουμε, παραταίίτα, για. να. σταθοϋμε σε ενα άλλο επεισόδιο αότοϋ του πολυκύμαντου βίου, που είναι αποκαλυπτικο για τον χαρακτήρα του Λά"ίμπνιτς μιλω για τις συναντήσεις του με τον Σπινόζα!. "Ηδη στο Παρίσι και το Λονδινο, ό Λάϊμπνιτς είχε έρθει σε επαφη με φίλους του Σπινόζα και είχε ενημερωθεί για τις φιλοσοφικες θέσεις του τελευταίου. Στη δίμηνη παραμονή του στην ' Ολλανδία ηταν φυσικο να θελήσει να συναντήσει τον ίδιο. ΤΟ πέτυχε, καταφέρνοντας Υα υπερνικήσε ι την αποφασισμένη καχυποψία του ερημίτη της Χάγης και οπως το γράφει ό ίδιος λίγ.ους τον συνάντησε «πολλες φορες και για πολλες ί5pεζj). Σε μία άλλη επιστολή του, ό Λάϊμπνιτς αναφέρει και λεπτομέρειες απο τις συναντήσεις τους στις όποίες, πέρα απο τις φιλοσοφικες συζητήσεις, οι δύο συνομιλητες μιλουν για τα τρέχοντα πολιηκα ζητήματα. Δύο χρόνια αργότερα, ομως, το 1678, υστερα απο τον θάνατο του Σπινόζα και τη δημοσίευση των 'Έργωv του, ό Λά"ίμπνιτς υποβιβάζει οσο μπορεί τις συναντήσεις του με τον Σπινόζα, Ισχυριζόμενος οτι τον συ νάντησε μόνο μία φορά, τυχαία, και συζήτησε μαζί του, για. λίγο, «διάφορα ανέκδοτα για τις τρέχουσες υποθέσεις)). Φυσικά... Το αντισπινοζικο κλίμα εχει πάρει επικίνδυνες διαστάσεις και η όμολογημένη σχέση με τον Σπινόζα καθως και η &.πλη ανοχη ως προς τις φιλοσοφικές του θέσεις, άποτελουν τεκμήρια για τον διωγμο και την άπομόνωση των ΙΓια το θέμα αυτό, βλ. Georges Friedmann, Leibniz et Spinoza, Gal1imard 1962, σσ

10 φιλων του. Στην προκείμενη περιπτωση, όχι μόνο δ Λάίμπνιτς &ρνήθηκε τις έπαφές του με τον Σπινόζα &λλα έκμεταλλεύθηκε, σαν καλος διπλωμάτης που ηταν, το &ντισπινοζικο κλίμα προς όφελος των δικων του φιλοσοφικων θέσεων: καθώς, πράγματι, ό καρτεσιανισμος κέρδιζε Όλο και περισσότερο εδαφος και εθετε σε κίνδυνο τη φιλοσοφικη δπόσταση του Λάίμπνιτς, δ τελευταίος δέν εχανε ευκαιρία για να δποστηριξει Ότι ό πραγματικος δπεύθυνος της σπινοζικης παρεκτροπης ηταν ό καρτεσιανισμός. Κάτι ήξερε δ Σπινόζα, Όταν &φιέρωσε δύο μέρη της Ήθικης στα πάθη των &νθρώπων. Μέ την έπιστροφή του στη Γερμανία, τό 1676, δ Λάίμπνιτς έγκαθίσταται στο ' Ανόβερο, Όπου και &ναλαμβάνει τη διεύθυνση της βιβλιοθήκης της πόλης ένω διορίζεται Σύμβουλος του τοπικου άρχοντα. ΣυνεχΙζει μέ την Ιδια ενταση την πολυσχιδη δραστηριότητά του, ως Ιστ ο ρικός, διπλωμάτης, νομικός, φυσικός, μαθηματικός και φιλόσοφος. Ίπο την πίεση των περιστάσεων, το νεανικο ένδιαφέρον για τη θεολογία ζωντανεύει, και σ' αυτην θα &φιερώσει μεγάλο μέρος &πο τον χρόνο του. Το 1686, ό Λάίμπνιτς δημοσιεύει το Θεολογικό Σύστημα, που βασικός του στόχος είναι να προετοιμάσει την νωση καθολικων και προτεσταντων. 'Αλλα ό Όρος για την νωση αυτη είναι να είδος όρθολογικης θεολογιας, την όποια ό Λαιμπνιτς έπεξεργάζεται με άόστηρότητα μαθηματικοσ τύπου και στην όποία δποστηρίζει Ότι δ καλύτερος τρόπος για να γνωρίσουμε και να λατρέψουμε τον θεο είναι να έργαστουμε για την πρόοδο της έπιστήμης που &ποκαλύπτει την τάξη και τον πλοϋτο της δημιουργίας.

11 Το 1712, και γ α. δύο xpόν α, δ Λάϊμπν τς βρίσκεται στη B έννη. ΈκεΙ, και δστερα ιiπo αιτημα του πpίγκ πα Εόγενίου, συντάσσε τη Μοvαδο>..ογία, εργο σύντομο και έξαιpετ κα πυκνό, στ ο δποιο δ φ λόσoφoς δινε το μέτρο της μεγαλοφυtας του. Ή έπ στpoφη στο < Ανόβερο έπ φυλάσσε μία δυσάρεστη εκπληξη: ή πp γκίπ σσα ΣοφΙα πεθαίνει και δ θάνατός της στερεί ιiπo τον Λάϊμπν τς το Ισχυρότερο στήp γμά του στην Αόλή. <Ένα χρόνο ιipγότερα, το 1716, στις 14 Νοεμβρίου, πεθαινει δ ίδιος. ΤΟ τέλος πρέπει να ηταν θλιβερό, μέσα στη γενικη ιiδιαφoρία της Αόλης που δεν τον έκτιμοσσε πιά' λέγεται ΟΤΙ τις τελευταιες ωρες, οταν δ όπηρέτης του τον κάλεσε να έξομολογηθει, δ Λάίμπνιτς ζήτησε να τον ιiφήσoυν συxo, γιατί δεν ετχε κάνε κακο σε κανέναν και δεν μετανοουσε για τίποτα. < Η ' Ακαδημία των 'Επιστημων στ ο ΒερολΙ νο; οπως και ή Βασιλικη, Ακαδημία στο ΛονδΙνο ουτε καν ιiνέφεραν το όνομά του, και μόνο δ Fontenelle, στη Γαλλικη 'Ακαδημία, επλεξε το έγκώμιο του ιiνθpώπoυ που χάθηκε' γιατι δ άνθρωπος αότος ηταν δ ίδρυτης μιας μεγάλης φιλοσοφίας. Η ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ <Όπως το βεβαιώνουν οι εtδικοι, ή ΜοvαδΟΑογία -το τελευταιο εργο που εγραψε δ Λαιμπνιτς- ιiπoτελεί μια έξαιρετικα πυκνη περιληψη της φιλοσοφίας του. Απο τη σκοπια. αότή, δ ΙστορικΌς της φιλοσοφιας βρισκεται σε άβολη θέσ. δ ΛάΤ πνιτς π ά. ατι οντιζοντας να. συνο Ισει

12 ό ίδιος το φιλοσοφικό του σύστημα, υποκαθιστα. τον ΙστορικΌ η, ακριβέστ ερα, τόν αναγκάζει να αλλάξει τίς συνήθειές του: πως να συνοψίσεις μία σύνοψη; Κι αν ή περίληψη αποκλείεται, τί απομένει; 'Ίσως κάτι δυσκολότερο και προκλητικότερο' να δοκιμάσει κανεις να εγκατασταθεί στ ο εσωτερικό του εργου, να. αναζητήσει τον παραγωγικό του πυρήνα και από κεί, με μετρημένες χειρονομίες και προσεκτικο βηματισμό, να. διανύσει την απόσταση που τόν χωρίζει απο την περιφέρεια, γνωρίζοντας καλα. πως είναι αδύνατον να. εξαντλήσει δλες τις κατευθύνσεις, γιατί είναι απειρες. Μπορουμε να ξεκι νήσο υμε απο την χαρτογράφηση της Μοvαδολογίας. ΤΟ βιβλίο αποτελείται απο ενενήντα α ριθμημένες παραγράφους, ευσύνοπτες και σχεδόν ίσης ε κτασης μεταξύ τους. 'Η ανάγνωση του εργου οδηγεί στο συ μπέρασμα δτι μποροϋμε να. το διαιρέσουμε σε τρείς ευδιάκριτες ένότητες: (α) οί πρωτες 36 παράγραφοι ορίζουν τις Μονάδες η στοιχεία των πραγμάτων- (β) από την παράγραφο 37 ως και την παράγραφο 48 γίνεται λόγος για. τον Θεό' τέλος, (γ) από την παράγραφο 49 ως και την καταληκτικη παράγραφο 90, γίνεται λόγος για. τον κόσμο απο τη σκοπια. της αίτίας του, που είναι ό Θεός. Βλέπουμε, λοιπόν, τη διαδρομη που προδιαγράφει ό ΛάΙμπνιτς: απο τα. στ οιχεία στ ο δλο και απο το δλο στα. αποτελέσματά του., Αλλα. ή διαδρομη αύτη βρίσκεται, για. την ωρα, μόνο στο χαρτί' καί, προφανως, ή χάραξη και μόνο του δρόμου δεν αρκεϊ. Πρέπει να. επισκεφθείς την περιοχή, να. τη δείς από κοντά, να ελέγξεις το εδαφος: την αντοχή του, τίς έξοχες και τις εσοχές του' να. καταγράψεις τα. μειονεκτήματα

13 και να εκμεταλλευτείς τα πλεονεκτήματά του. "ϊστερα, άφοσ τακτοποιήσεις τα οργανα, να καθήσεις στη σκια και να άπολαυσεις το τοπίο - αν σοσ άρέσει. ΟΙ Μονάδες η στοιχεία των πραγμάτων, που ειναι υποστάσεις, εξετάζονται ώς προς τη φυση τους ώς προς τις Ιδιότητες η άρετές τους και ώς προς τον βαθμο όλοκλήρωσης που τίς χαρακτηρίζει. ' Ως προς τη φύση της μονάδα είναι άπλή, χωρις μέρη δηλαδή, χωρίς διαστάσεις, χωρίς σχημα, χωρίς τέλος καί άρχή, άδιαιρετη, αφθαρτη: ό κόκκος τοσ παντός. Δημιουργημένη, βεβαιως μόνον ετσι μπορεί να εμφανιστεί όλόκληρη, ξαφνικά, άπο το τίποτα καί το πουθενά. Κι αν χαθεί, θα εξαφανιστεί μονομιας, άπότομα, οπως ηρθε: θα εκμηδενιστεί. Προσέξτε την καλά, γιατί μπορεί να μας διαφύγει με τη μανια που εχουμε να στρέφουμε την προσοχή μας άμέσως στα υψηλά, τα σημαντικα και τα ώραία. Τίποτα άπο αιιτα δεν εχει ή μονάδα. Είιιαι, Ομως. ΤΙ; Κάτι. ΑΙΙτο το κάτι πρέπει να το καταλάβουμε. Πρέπει, δηλαδή, να το συλλάβουμε με το μυαλό μας και να το ποομε με λόγια. πως άλλιως; Δεν είναι τόσο δύσκολο, οπως το διδάσκει άνακουφιστικη 8, υστερα άπο την καταιγιστικη ενταση των έπτα πρώτων παραγράφων. ΤΟ κάτι δεν μπορεί παρα να εχει Ιδιότητες, διαφορετικα δεν θα ηταν κάν. ' Απ' αιιτες θα πιαστοσμε και θα βρεθοομε στο εσωτερικο της μονάδας. Τρόπος τοσ λέγειν, προφανως γιατι πως να εγκατασταθείς στο εσωτερικό, οταν δεν υπάρχουν διαστάσεις; Κι δμως το μποροομε, υπο τον δρο δτι θα πάψουμε να φαντα όμαστε το εσωτε ικο σαν κι ώτιο. Για να άπαλλα-

14 γουμε απο την επίμονη α.υτη εικόνα., αρκεί να θυμηθουμε δη ή μονάδα. είνα.ι δημloύργημα. κα.ί, συνεπως, υπόκειτα.ι σε αλλα.γές. οι αλλα.γες δμως α.υτες της ανήκουν, είνα.ι δικές της, προέρχοντα.ι απο μία. εσωτερικη αρχη κα.ι είνα.ι απολύτως ανα.γκα.ίες για να δια.φοροποιηθόυν οί μονάδες μετα.ξύ τους. 'Αλλα ή εσωτερικη αρχη δεν αρκεί για την αλλα.γή. Χρειάζετα.ι, δπως κα.ι να το κάνουμε, κα.ι α.υτο που αλλάζει. Κα.Ι τί αλλάζει, τί μετα.βάλλετα.ι στη μονάδα., δτα.ν ή τελευτα.ία., δπως το ξέρουμε, δεν αποτελείτα.ι απο μέρη; Στην προκειμένη περίπτωση, ό Λά'ίμπνι τς επινοεί μια. εντυπωσια.κη εκφρα.ση, κάνοντα.ς λόγο για cιμία. λεπτομέρεια. εκείνου που μετα.βάλλετα.ι, ή όποία. κάνει, για να το πουμε ετσι, την εξειδικευση κα.ι την ποικιλία. των απλων υποστάσεων)) ( Ι2). 'Η λεπτομέρεια.' δλος ό Λά'ίμπνιτς βρίσκετα.ι στη λεπτομέρεια.. Στο απειροστό. Σ) α.υτες τις απειροελάχιστες ποσότητες που τείνουν να αφα.νιστουν κα.ι δεν μπορουν, συνεπως, να νοηθουν πα.ρα μόνο ώς ποιότητες η ώς ιδιότητες. 'Έτσι πρέπει να φα.ντα.στοσμε το εσωτερικο της μονάδα.ς: σαν κλειστο πεδίο πολλα.πλων σχέσεων, σαν πληθος ιδιοτήτων που σχημα.τίζουν δέσμη, ξεκινώντα.ς απο το σχεδον τίποτα.. 'Αλλα τότε, ή μονάδα. είνα.ι α.υτο στο εσωτερικο του όποίου συντελουντα.ι τα απειροελάχιστα. περάσμα.τα. -οι λεπτομέρειες- που εχουν ήδη μετα.τρέψει το πολλα.πλό σε ενα.. Αυτο που εχει σημα.σια. δεν είνα.ι ή υπόστα.ση αλλα τα περάσμα.τα., οι μετα.βάσεις, οι μετα.βα.τικες κα.τα.στάσεις μέσα. απο τις όποίες το πολλα.πλό γίνετα.ι ενα.. Κα.Ι ή μετα.βα.τικη α.υτη κα.τάστα.ση, α.υτο το πέρα.σμα., εχει όνομα.: όνομάζετα.ι αντίληψη. Για.τί

15 τι είναι ή αντιληψη, εαν σχι ή κφραση τοϋ πολλαπλοϋ σε ενα; ΜΙα σχέση, μία συνάρτηση, αποτελουν τον φευγαλέο συσχετισμο δύο, αλλως πως σταθερων μεγεθων, τίς όποίες ονομάζουμε υποστάσεις η ουσίες. Αυτες οί τελευταίες μας ενδιαφέρουν συνήθως, εαν σχι αποκλειστικά σ' αυτες στρέφουμε την προσοχή μας καί απο αύτες αντλοϋμε το υλικο που θα μας επιτρέψει να συσχετίσουμε τα πράγματα μεταξύ τους. Για τον ΛάΙμπνιτς Ισχύει το αντίθετο: το σταθερο σημείο αναφορας είναι ή φευγαλέα, απειροελάχιστη καί συνεχως μεταβαλλόμενη σχέση απο την όποία προκύπτουν οι υποστάσεις. ' Απο έδω και το κρίσιμο πρόβλημα: με δεδομένο ση ό κόσμος αποτελεί ταυτοχρόνως ριζικη διαφοροποίηση αλλα και ενότητα, της όποίας το αλλο σνομα είναι ή άρμονία, πως μποροϋμε να τον γνωρισουμε στο σύνολό του; Προφανως γνωρίζοντάς τον τόσο στις λεπτομέρειές του σσο και στην ενότητά του. Συνεπως, ή γνώση τοϋ κόσμου είναι διπλή. ' Αλλα ή διπλη αυτη γνώση, απο το απειροστο στο σλο και απο το όλο στη λεπτομέρεια, προϋποθέτει, κάθε φορά, τον ακριβη προσδωρισμο της θέσης του παρατηρητη. ΚαΙ ξαφνικά, στον Λάϊμπνιτς, τίποτα δεν είναι παγιωμένο, σταθερο και αμετάβλητο όλα κινοϋνται και απο την καθολικη αύτη κίνηση δεν εξαιρείται ό παρατηρητής, ό όποίος συνεχως μετακινείται. 'Τπάρχει κάτι περισσότερο ευμετάβλητο, περισσότερο ασταθες απο τον ανθρωπο; ΚαΙ πως είναι δυνατον να αγνοήσουμε αύτον τον συντελεστη αστάθειας, να κάνουμε τους υπολογισμους και τις θεωρίες μας σαν να μην υπηρχε, μηδενίζοντάς τον η, ακόμη χειρότερα, όριζοντάς

16 τον ώς σταθερά; Έδω ακριβως εντοπίζει ό Λάίμπνιτς το άδόναμο σημείο της καρτεσιανης φιλοσοφίας: στην άρχη και το θεμέλιό της, στο ίδιο το cccogitojj. Βεβα.ίως το cccogito)) συνιστα μεγάλη κα.τάκτηση, κα.ι ό Λά'ίμπνιτς το γνωριζει κα.λά. Χρειάζετα.ι ώστόσο προσοχη τόσο στον άκριβη προσδιορισμό του σσο κα.ι στη χρήση του. Σε ενα. κείμενο έξα.ψετικα πυκνό. ό Λά'ίμπνιτς εξηγείτα.ι ώς προς το σημείο α.υτό: ιισυμφωνω με τους κα.ρτεσια.νους στι ή ψυχη σκέφτετα.ι πάντοτε ένερυει9' άλλα δεν συμφωνω κα.θόλου μα.ζι τους στο ΟΤΙ άντιλαμβάνετα.ι ολες τις σκέψεις της. Για.τί οι μεγάλες άντιλήψεις μα.ς κα.ι 01. όρμές μα.ς τις όποίες άντιλα.μβα.νόμα.στε, συντίθεντα.ι άπο άπεψες μικρες άντιλήψεις κα.ι μικρες κλίσεις, τις όποίες δεν μποροϋμε να άντιληφθοϋμε. Κα.Ι ό λόγος α.υτοϋ που συμβα.ινει μέσα. μα.ς βρίσκετα.ι στις άνεπα.ίσθητες α.υτές άντιλήψεις, όπως ό λόγος α.υτοϋ που συμβα.ινει στα α.ίσθητα σώμα.τα. συνίστα.τα.ι στις άνεπα.ίσθητες κινήσεις)) 2. Πρέπει, λοιπόν, να υπολογίσουμε το άπεψοστό, το άνεπα.ισθητο, α.υτο που μας διαφεύγει, για.τι άπο τη γνώση του έξα.ρτατα.ι το μεγάλο κα.ι το α.ισθητό, το απτό, το όρα.τό. ΤΟ cccogito)), σαν βράχος, άποτελεί άκλόνητο θεμέλιο άλλα τόσο λείο, τόσο έρμητικα κλειστο στον έαυτό του που έξα.φα.νίζει τις μικρες κλισεις, το σχεδον τιποτα άπο το όποίο εξαρτωντα.ι τα πάντα. "Ετσι, για παράδε ιη.ια., στο ιισκέφτομαι άρα υπάρχω)), τι σημα.ίνει αυτο 2G.W. Leibniz, ΈπιστoλrΊ στόν Remond, 4 ΝοεμβρΙου 1715., Αναφέρεται ά.πο τον Andre Robinet, στο Leibniz et Ια mcine de Ι'existence, Seghers, 1968, σ. 22.

17 το (((lραll, Όταν δ ίδιος δ Καρτέσιος αναγνωριζει Ότι Ιδρυτικη πρότασή του δεν αποτελεί σε καμια περιπτωση συλλογισμό; Κι αν έπιλέξουμε την άλλη καρτεσιανη διατύπωση, ((σ""έφτομαι, ύπάρχ(ι)ιι, τι σημαινει, στο κέντρο της πρότασης, αύτο το ανεπαισθητο σημείο που είναι το κόμμα, αύτη μικρη ανάπαυση της φωνης, αύτη ή απειροελάχιστη σχισμή, αύτη ή, μόλις, ρωγμη στην δποια θα χωρέσει Όλη ή φιλοσοφια του Καρτέσιου και, στη συνέχεια, Όλη ή νεότερη φιλοσοφια; Σκέφτομαι, αντιλαμβάνομαι, γνωριζω, υπάρχω, πιστεύω, αισθάνομαι, φοβουμαι, έλπιζω, μισω, αγαπω είναι τα μεγάλα ποσά τα θεωρουμε πρωταρχικα και, κατα κάποιον τρόπο, συμπαγη ένω συνιστουν αποτελέσματα της μικρης ζωης του σχεδόν τιποτα απο το όποίο θα σχηματιστουν.., Ολο το θέμα είναι να δουμε -και να πουμεέμείς που είμαστε μεταβλητο σημείο, τη μεταβολη του μεταβλητου Όλου που είναι ό κόσμος. Είναι προφανές Ότι, για να το πετύχουμε, πρέπει να μετακινηθουμε σέ μια θέση δποια να προκύπτει ως άθροισμα των άπειρων διαδοχικων θέσεων που συνεχως καταλαμβάνουμε, και έκεί να έγκατασταθουμε. Πρέπει δηλαδη να υπολογισουμε, Όπως θα το πουν άργότερα οι μαθηματικοι -άλλα έπι νόηση όφειλεται στον ΛάΤμπνιτς- το όλοκλήρωμα που θα μετατρέψει τις διαδοχικές θέσεις σε σημεία μιας διαδρομης. C Η υπέρτατη θέση που δι νει νόημα σε Όλες τις άλλες εrναι θέση του Θεου. 'Εκεί θα επρεπε να μπορούσαμε να έγκατασταθουμε, ωστε να δουμε διαμιας και τη λεπτομέρεια και το Όλο και το άπεφοστο και το άπειρο. C Ως γνωστ όν, ή θέση αοτη είναι ήδη κατειλημμένη και εί.μαστε

18 αναγκασμένοι να. άρκεστουμε στην άμέσως, άλλα. μόλις, ευρύτερη περιοχή, fι δποία βρισκεται σε σχέσεις γειτονιας με τη σκοπια. άπο την δποια βλέπει τα. πράγματα δ Θεός. Ή δριοθέτηση και fι περιγραφη αυτης της περιοχης εϊναι το εργο της Μοvαδολογlας, fι όποια μπορεί να. δριστεί ώς αποτύπωση των σπτικων κόμβων απο τους όποιους fι είκόνα του κόσμου άπολήγει σχεδον fι σκοπια. του Θεου: fι σκιαγράφηση της τοπολογίας τοϋ παντός. Δεν άναφερθήκαμε άκόμη στη σημαντικότερη ίδιότητα των μονάδων: την Όρεξη ή την όρμή τους. Πρόκειται για. μία ένεργητικη έσωτερικη άρχη ( Ι5), fι όποία προσδ ίδει στη μονάδα την ίκανότητα να. περνα άπο ασαφέστερες σε σαφέστερες άντιλήψεις. Συνδιασμένη με την άντιληψη, fι Όρεξη όπλιζει τη μονάδα με αυτάρκεια και την στρέφει στο έξωτερικό, Όπου και δεν εχει να. φοβηθεί τίποτα, καθως χαρακτηρίζεται απο κάποια τελειότητα. Στο σημείο αυτα πρέπει να. ύπογραμμιστεί ή ήρεμη θεωρητικη χειρονομία με την δποια δ Λά'ίμπνιτς παραμερίζει τα πρόβλημα του έσωτερικου και τοϋ έξωτερικοϋ, του μέσα και τοϋ εξω, Πρόκειται για. t:να άπα τα. κρίσιμα έρωτήματα στ α. όποία δοκιμάζεται ή σκέψη της κλασικης έποχης. ' Ο Πασκα.λ εκρινε, πράγματι, Ότι Όλη fι δυστυχία των ανθρώπων προκύπτει άπο τα γεγονος στι οεν μπορουν να. μεινουν ησυ χοι μέσα σε να δωμάτιο 3, Για. τον Λά'ίμπνιτς, τα δωμάτιο αυτο ειναι αλος δ κόσμος, (' Ως προς το σημείο αυτό, δμως, πρέπει να σταματήσουμε κάπως έκβιαστικά, έπισημαινοντας, έν παρόδeι>, πόσο έμπειρικα. δίκιο εχει ό 3Pascal, Oeuvres completes, έκο, ClleValier, σ. 1139, Pleiade, Gallirnard,

19 Λά"ίμπνιτς οταν διαπιστ ώνει στι και «πιο άσήμαντη σκέψη που άντιλαμβανόμαστε περικλείει ποικιλία μέσα στο άντικείμενό της)) ι6). 'Ως Οέσμη σχέσεων, άνοιχτη και στραμμένη στον κόσμο, μονάδα μπορεί να καθηλωθεί σε μία είκόνα που σκοπο εχει να επιβληθεί στη σκέψη και τη φαντασία μας: οι μονάδες ε{ναι, για να το ποσμε ετσι, άσώματα αυτόματα ( ι8). τα άσώματα αυτα αυτόματα μοιράζονται σε σειρές, άνάμεσα στις οποίες Ιδρύονται συσχετισμοι Ιεραρχικης τάξεως. Στην πρωτοβάθμια σειρα κατατάσσονται οι μονάδες που χαρακτηρίζονται άπο άντίληψη και ορμη ενω στεροσνται παντελως μνήμης. Πρόκειται για το ετδος της ζωης που αρμόζει στα φυτά. Στη δευτεροβάθμια σειρα κατατάσσονται οί μονάδες που χαρακτηρίζονται άπο την ϋπαρξη μνήμης. οι άνώτερες αυτες μονάδες μποροσν να όνομαστοσν σωστότερα ψυχές, δεδομένου στι μνήμη ((προμηθεύει στις ψυχες να ετδος άκολουθίας που μιμείται τον λόγο») ( 26). Κι Ο άνθρωπος ειναι μόνο ζωο, στο μέτρο που οι άκολουθίες των άντιλήψεών του σχηματίζονται με άφετηρία την άρχη της μνήμης. Στήν προκειμένη περίπτωση, Ο Λά'ϊμπνιτς οεν επαναλαμβάνει το παράδειγμα τοσ σκύλου, ίσως γιατί δεν είναι άπολύτως σί γουρο ΟΤΙ Ο άνθρωπος, μόλις δεί το ραβδι που τον πόνεσζ, θα τραπεί οπωσδήποτε σε φυγή. Τέλος στην τριτοβάθμια σειρά, εμφανίζεται Ο λόγος, Ο οποίος μας διακρινει άπο τα ζωα και μας επιτρέπει να γνωρίσουμε τον έαυτό μας και άπο 'κεί τον Θεό' οί μονάδες αυτες ονομάζονται ελλογες ψυχες η πνεύματα ( 2g). Ή παράγραφος ( 30) επιτελεί, στο σύνολό της, μια

20 κρισιμη λειτουργια μετασχηματισμοϋ. ΒαδΙζοντας στον σκληρο πυρήνα των μονάδων που όνομάζονται λλoγες ψυχές, τον μετασχηματιζει σέ εννοιες, σπως το Εlvαι, ύπόσταση, το άπλό, το σύvθετο, το άυλο, δ Θεδς και τ'ον σικα. άντικειμενα τα. δποία, τώρα πιά, μποροϋν να. χρησιμοποιηθοϋν G>ς tργαλεία. ΤΟ σύνολο αύτων των tργαλείων είναι, πρoφ νως, δ λόγος, δ δποίος μπορεί να. σκεφτεί τον κόσμο άπο την άρχη και να συντάξει, συνεπως, τη Μοvαδολογία. 'Εαν προηγούμενη παρατήρηση είναι σωστή, πρέπει να όποθέσουμε ση στην παράγραφο 30 δ Λά'Ιμπνιτς μπορεί tπιτέλους να ξεκινήσει την άνασύνταξη τοϋ κόσμου, συσχετίζοντας μεταξύ τους τις τρείς σειρές των μονάδων που tμφανιστηκαν στις προηγούμενες παραγράφους. ΚαΙ, καθως οι μονάδες είναι δέσμες σχέσεων, δ συσχετισμός τους θα. δδηγήσει στη σχέση σλων των σχέσεων, δηλαδη σ' αύτην τη Σχέση η Τάξη που είναι δ κόσμος G>ς Καθολικη Αρμονία. Ή άνασύνταξη τοϋ κόσμου προϋποθέτει συντακτικους κανόνες, οι δποίοι στον Λάίμπνιτς είναι μόνο δύο και tξαιρετικα. Cιπλoι. Ο κανόνας της άντιφαση.ς και δ κανόνας τοϋ άποχρωντος λόγου. Ο πρωτος ρυθμιζει τη σύνταξη σλων των άληθειων που προκύπτουν άπο τους συλλογισμους και στους συλλογισμούς δ δεύτερος ρυθμιζει τη σύνταξη των άληθειων που προκύπτουν άπο την tμπειρια και στην tμπειρια. Στην προκειμένη περιπτωση οικονομια τοϋ Λάίμπνιτς είναι παραδειγματικη και σχετιζεται μέ τη μαθηματικ:rι συγ?<ρότηση της σκέψης του, δηλαδη της φιλοσοφίας του: σσο λιγότεροι και &πλούστεροι είναι οι

21 χανόνες της σύνταξης τόσο περισσότερο διαυγης είναι ή γλώσσα που προχύπτει άπο αυτούς. 'Η άπολύτως διαφανης γλώσσα, ή Καθολιχη Χαραχτηριστιχη ή Ars Combinatoria, αυτο το εφηβιχο Όνειρο του Λάί:μπνιτς, ουδέποτε στο παρελθον αγγιξε τόσο την πραγμάτωσή του οσο στη ΜοvαδοΑογία. Κι αν ο ΦρόΟντ εχει δίχιο οταν Ισχυρίζεται οτι ευτυχία είναι ή πραγμάτωση ένος παιδιχου όνειρου σε προχωρημένη ηλιχία, τότε πρέπει να υποθέσουμε τον Λά Lμπνιτς ευτυχισμένο οταν γράφει αυτο το τελευταίο του εργο. 'Όλα είναι πια ετοιμα για την εμφάνιση του θεου. 'Ο Λάί:μπνιτς τον εξετάζει χαταρχην ώς ϋπαρξη ( 37-45) χαι, στη συνέχεια, ώς προς τη φύση του ( 46-48). 'Η ϋπαρξη του θεου, οπως συμβαίνει πάντοτε στην χλασιχη σχέψη, άποδειχνύεται χαι a posteriori χαι a priorί. Σύμφωνα με την πρώτη οδό, ο θεος άποδειχνύεται άναγχαίος ώς άποχρων λόγος του τυχαίου, το οποίο δεν εμπεριέχει τον ϋστ ατο λόγο της ϋπαρξής του ό δεύτερος δρόμος εϊναι περισσότερο άποδειχτιχος άλλα χαι πιο πολύπλοχος. ' Ο θεος είναι άναγχαίος ώς πηγη των ουσιων η των δυνατοτήτων η των αιώνιων άληθειων, στο μέτρο που οι τελευταίες εμπεριέχουν χάποια πραγματιχότητα. Ταυτοχρόνως ομως, ο Θεος ιjπάρxει ώς άναγχαϊος στο μέτρο που είναι δυνατός, στο μέτρο δηλαδη που ο ορισμός του οεν συ νεπάγεται άντίφαση. Τώρα που δ Θεος ιjπάpxει, πρέπει να εξετάσουμε τι είναι πρέπει δηλαδη να. δουμε τη φύση του. Στον Θεο συ νυπάρχουν ταυτοχρόνως η δύναμη, ή γνώση χαι η βούληση. Μόνον ετσι μπορεί να. περιγραφεί ή θε ίχη φύση, Τι

22 όποια δεν ετναl ούτε δύναμη, ούτε γνώση, ούτε βοόληση, οδτε συνδυασμος των ΤΡLων αότων κατηγορημάτων, γlατι τότε τα τρια κατηγορηματα θα περlόρlζαν τη φόση του Θεου. C Η δύναμη που όπάρχει στον Θεο ετναl ή πηγη των πάντων' ή γνώση &πλώνεταl στη λεπτομέρεια των Ιδεων ενω περιοχη της βοόλησης ετναι ή αλλαγη και ή παραγωγη, σόμφωνα με την άρχη του καλότερου. Στο σημείο αότό, προβάλλουν οι διαφορες του Λάιμπνιτς άπο τους μεγάλους φιλοσόφους της κλασικης εποχης και πριν άπ' όλους άπο τον Καρτέσιο. ' Ενω για τον τελευταίο όλες οι άληθειες εξαρτωνται άπο τη βοόληση του Θεου, για τον Λάίμπνιτς, οι μόνες άληθειες που εξαρτωνται άπο τη θεικη βοόληση ετναι οι ενδεχόμενες οι άναγκαίες αιώνιες αληθειες εξαρτωνται αποκλειστικα άπο τη νόηση του Θεου ( 46). Έαν δ Θεός, πράγματι, ετναι ό δημιουργος των αιωνlων άληθειων και έαν Τι βοόληση του δεν άκολουθεί τη νόηση του, τότε ή βοόληση δεν ετναι στραμμένη στο άγαθό, δεν επιλέγει άνάμεσα στο καλο και το κακό, ενεργεϊ: στα τυφλα, με δυο λόγια, δεν πρόκειται για βούληση. C Η μοναδικη λύση, για τον Λαιμπνιτς, ετναι ή πιστη σε ναν Θεό-Πρόσωπο του όποιου ιιή δόναμη τεινει στο ετναι, ή σοφια, ή νόηση στο άληθες και ή βοόληση στο άγαθό. KL αότη ή ευφυης αιτια πρέπει να ετναι άπειρη με όλους τους τρόπους, και απολύτως τέλεlα ώς προς τη δόναμη, τη σοφία και την καλοσύνη, καθως τεινει σε δ,τι ετναl δυνατόν. ΚαΙ δπως δλα συν- 8έονταL, δεν όπάρχει λόγος να άποδεχτουμε περισσότερες άπο μια. C Η νόηση της ετναι ή πηγη των οόσιων και ή

23 βούλησή της βρίσκετα στην άπαρχη των υπάρξεων,, 4. Ως προς τον Σπινόζα, δ Λάίμπνιτς είναι έξίσου σαφής. Ο Θεος σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ταυτιστεί με τη φύση καί να άποτελέσει τη μοναδικη υπόσταση. Ο όλ-: λανδος φιλόσοφος «φαίνεται να δίδαξε ρητως την τυφλη άναγκαιότητα, καθως άρνήθηκε τη νόηση και τη βούληση στον Δημιουργο των πραγμάτων και φαντάστηκε ΟΤΙ το άγαθο και ή τελειότητα σxετιζoντα μόνο με μας και όχι με ' Εκείνον,, 5. ' Απο τον Θεό, που είναι ή αιτία, μποροομε τώρα να περάσουμε στ ον κόσμο, που είναι το άποτέλεσμά της. Η περ γραφη τοο δημιουργημένου κόσμου γινεται, στη Μοvαδολογία, σε δύο χρόνους. Στην άρχη έξετάζετα ή φύση τοο κόσμου έν γένει, δηλαδη ή καθολικη άρμονία ( 49-60) στη συνέχεια, ή σύσταση και ή ΙεραρχΙα των δημιουργημάτων ( 61-g0). ΟΙ μονάδες δημιουργοονται άπο τον Θεο άστραπιαία, με ενα είδος συνεχοος άκτινοβολιας που έκπέμπει ό ί.διος δ Θεός, ι( σπως έμείς παράγουμε τις σκέψεις μας,, 6. Στο μέτρο που μια μονάδα ένεργεί, χαρακτηρίζεται άπο τελειότητα ένω στο μέτρο που πάσχει, ειναι άτελής. ΚαΙ μία μονάδα ένεργεί σταν οι άντιλήψεις της είναι εοκρινείς, ένω άντιθετα, πάσχει δταν οί άντιλήψεις της είναι συγκεχυμένες. Κατα συνέπεια, ή μονάδα που ένεργεί μπορεί να έξηγήσει τι συμβαίνει στη μονάδα που πάσχει. ' Αλλα δλες οι μονάδες ένεργοον και πάσχουν ταυτοχρόνως, πράγμα 4 G.W. Leibniz, Theodicee, Ι, 7. 5G.W. Leibniz, Theodicee, π, G.W. Leibniz, Metaphysische Abhandlung, XIV.

24 που σημα.ίνει δτι βρίσκοντα.ι σε συνεχη α.λληλεπί8ρα.ση μετα.ξύ τους. 'Η α.λληλεπί8ρα.ση α.οτη εχει συγκεκριμένο χα.ρα.κτήρα., κα.θως συμβα.ίνει σε κάθε εοκρινη αντίληψη μιας μονά8α.ς να α.ντιστοιχουν συγκεχυμένες αντιλήψεις σε δλες τις αλλες κα.ι αντιστρόφως. Οϋτως ωστε, το συγκεχυμένο 8ιευκρινίζετα.ι μόνο α.πο μονά8α. σε μονά8α. κα.ί α.οτο πού, εοκρινες ε8ω διευκρίνιζε το συγκεχυμένο αλλου, εtνα.ι με τη σειρά του συγκεχυμένο εδω ώς προς μία. αλλη οπηκη γωνία. απα την οποία. θα προκύψει ή διευκρίνισή του. ' Απο τη σκοπια α.οτή, Οποια.δήποτε μονάδα. ανα.πα.ριστα το σύμπα.ν στο σύνολό του - α.πο τη σκοπιά της: eine kleine ίη einem Punkt begriffene Welt. 'Ο μικρος εννοιολογικος κόσμος που χωράει σε μία. τελεία.. 'Ο μικρός, απειροελάχιστος κόκκος, σκληρος κα.ι λείος, στιλπνος κα.ι σφα.ιρικός, στον οποίο κα.θρεφτίζετα.ι το σύμπα.ν. 'Η κα.θολικη αλληλεπίδρα.ση των μονάδων είνα.ι το εργο του Θεου κα.ι Ονομάζετα.ι προδια.τετα.γμένη άρμονία.. ΤΟ εργο α.οτο συντελείτα.ι στη νόηση του Θεου δπου, δμως, υπάρχει απειρος αριθμος δυνα.των κόσμων. ' Ο κα.θένα.ς τείνει στην υπα.ρξη κα.ι, τέλειος κα.θως είνα.ι, δεδομένου δη έδράζετα.ι στη θεία. νόηση, δεν Ισχύει a priori κα.νένα.ς λόγος που να τον κα.θηλώνει στην ανυπα.ρξία.. 'Ωστόσο, το Σύμπα.ν εtνα.ι ενα. κα.ι μονα.δικό. πως εξηγείτα.ι α.οτό;, Απο το συγκλονιστικο γεγονος δη δ Θεος επιλέγει τον τελειότερο, τον κα.λύτερο δυνα.το κόσμο. Μόλις πριν α.πο το γεννηθήτω, στον ωκεα.νο της α.ιωνιότητα.ς, δ Θεος συγκεντρώνετα.ι στον έα.υτό του κα.ι σκέφτετα.ι μέσα. στη σιωπή. Συγκρίνει δλους τους δυνα.τους κόσμους. Μέσα. στη σιωπή. Μέσα. στην τέλεια. σιωπη κάνει την επιλογή.

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΤΑΞΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (Τµήµα Α1 και Α2) Méthode : Action.fr-gr1, σελ. 8-105 (Ενότητες 0, 1, 2, 3 µε το λεξιλόγιο και τη γραµµατική που περιλαµβάνουν) Οι διάλογοι και οι ερωτήσεις κατανόησης (pages 26-27, 46-47,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ.

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. 24 ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. Οι σκεπτικιστικές απόψεις υποχώρησαν στη συνέχεια και ως την εποχή της Αναγέννησης κυριάρχησε απόλυτα το αριστοτελικό μοντέλο. Η εκ νέου αμφιβολία για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΡΟΥΧ ΝΤΕ ΣΠΙΝΟΖΑ (1632-1677)

ΜΠΑΡΟΥΧ ΝΤΕ ΣΠΙΝΟΖΑ (1632-1677) ΜΠΑΡΟΥΧ ΝΤΕ ΣΠΙΝΟΖΑ (1632-1677) ΣΧΟΛΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ 1 ΜΠΑΡΟΥΧ ΝΤΕ ΣΠΙΝΟΖΑ (1632-1677) Από το βιβλίο Η Θεολογία της Επιστήμης 2000 Η ύπαρξη του Θεού, με την πιο αφηρημένη έννοιά του, αποδεικνύεται και

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης.

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης. Λογική Εισαγωγικά, το ζήτημα της Λογικής δεν είναι παρά η άσκηση 3 δυνάμεων της νόησης: ο συλλογισμός, η έννοια και η κρίση. Ακόμη και να τεθεί θέμα υπερβατολογικό αναφορικά με το ότι πρέπει να αποδειχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ Εισαγωγή. Οι σχηματισμοί που προκύπτουν με την επιλογή ενός συγκεκριμένου αριθμού στοιχείων από το ίδιο σύνολο καλούνται διατάξεις αν μας ενδιαφέρει η σειρά καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Σ ΤΑ ΕΡΓΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑ ΜΕΣΑΙΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ

Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Σ ΤΑ ΕΡΓΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑ ΜΕΣΑΙΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗ NAIF ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ. Ι ΣΤΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΑΝ ΘΕΜΑ ΣΚΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων»

Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων» Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων» Η ανάπτυξη των φυτών Τάξη: Ε Δημοτικού Μάθημα: Φυσικές Επιστήμες (το βιβλίο του κ. Κόκκοτα Παναγιώτη) Ενότητα: «Τι χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί να μη χορεύω στις μύτες;

Γιατί να μη χορεύω στις μύτες; Γιατί να μη χορεύω στις μύτες; Κείμενο της Celia Sparger, φυσιοθεραπεύτριας της Sadler s Wells School, συγγραφέως των βιβλίων Anatomy of Ballet και Beginning Ballet. Η συγγραφέας εκφράζει τη βαθύτατη ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ Εμείς οι άνθρωποι χρειαζόμαστε να υπάρχει σε όλα τα πράγματα μια αρχή, μια συνέχεια και ένα τέλος. Χρειαζόμαστε ακόμα να έχουμε ένα μέτρο για να μετράμε τα πάντα, έτσι ώστε να φέρνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

6η Δραστηριότητα. Ναυμαχία Αλγόριθμοι αναζήτησης. Περίληψη. Αντιστοιχία με το σχολικό πρόγραμμα * Ικανότητες. Ηλικία. Υλικά

6η Δραστηριότητα. Ναυμαχία Αλγόριθμοι αναζήτησης. Περίληψη. Αντιστοιχία με το σχολικό πρόγραμμα * Ικανότητες. Ηλικία. Υλικά 6η Δραστηριότητα Ναυμαχία Αλγόριθμοι αναζήτησης Περίληψη Συχνά ζητάμε από τους υπολογιστές να ψάξουν πληροφορίες στο εσωτερικό μεγάλων αρχείων δεδομένων. Για να το καταφέρουν, απαιτούνται ταχείες και αποτελεσματικές

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

The G C School of Careers

The G C School of Careers The G C School of Careers ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Στ ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 8 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της Επιπεδίας

Το παραμύθι της Επιπεδίας Το παραμύθι της Επιπεδίας Ιστορία του J.Weeks, βασισμένη σε ιδέες του μυθιστορήματος Flatland: a romance in many dimensions, του E.A.Abbott, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1884, και στο οποίο βασίστηκε το κινηματογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη

ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη Ο ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ (572-500 ΠΧ) ΗΤΑΝ ΦΟΛΟΣΟΦΟΣ, ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΙΣΚΗΣ. ΥΠΗΡΞΕ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΠΟΥ ΕΘΕΣΕ ΤΙΣ ΒΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» - 6/2/2014 Διάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες και 50 λεπτά Ομάδα Α

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» - 6/2/2014 Διάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες και 50 λεπτά Ομάδα Α ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» - 6/2/2014 Διάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες και 50 λεπτά Ομάδα Α 1. (2.5 μονάδες) Ο κ. Ζούπας παρέλαβε μία μυστηριώδη τσάντα από το ταχυδρομείο. Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Ο θείος Πέτρος και η Εικασία του Γκόλντμπαχ. Απόστολος Δοξιάδης

Ο θείος Πέτρος και η Εικασία του Γκόλντμπαχ. Απόστολος Δοξιάδης Ο θείος Πέτρος και η Εικασία του Γκόλντμπαχ Απόστολος Δοξιάδης Περίληψη του βιβλίου Τι είναι τα Μαθηματικά; Ποια είναι η σχέση της «εικασίας» και του «θεωρήματος»; Ποιοι είναι οι πρώτοι αριθμοί; Christian

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΞΕΝΙΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΞΕΝΙΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 321 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΞΕΝΙΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΚΟΣΣΥΒΑΚΗ Αθηνά καθηγήτρια Γαλλικής Δ. Ε., Επιμορφώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών.

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών. Β. Ενδιαφέροντα κι εξωσχολικές δραστηριότητες. Γνώση Αγγλικών Ένα εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό της τάξεως του 97.9% των ερωτηθέντων μαθητών γνωρίζει Αγγλικά. Το επίπεδο γνώσεών τους εκτιμάται απ τους ίδιους

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν.

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν. ΑΛΓΕΒΡΑ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τι είναι αριθμητική παράσταση; Με ποια σειρά εκτελούμε τις πράξεις σε μια αριθμητική παράσταση ώστε να βρούμε την τιμή της; Αριθμητική παράσταση λέγεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να χρησιμοποιήσετε το Moodle

Πώς να χρησιμοποιήσετε το Moodle Πώς να χρησιμοποιήσετε το Moodle Οδηγός για Φοιτητές/τριες (ΔΕΟ10) του Αριστείδη Χατζή ahatzis@phs.uoa.gr ΣΕΠ ΑΘΗΝΑ-2, Portal Officer ΔΕΟ10 Αυτός ο οδηγός απευθύνεται στις φοιτήτριες και τους φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Η μεθοδολογία της επιστήμης

Η μεθοδολογία της επιστήμης Η μεθοδολογία της επιστήμης Στο βιβλίο «the evolution οf scientific thought», που τμήμα του μεταφράζω στο «στοιχεία φιλοσοφίας από την επιστημονική μέθοδο» ο Abraham D Abro μας παρουσιάζει τη μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous. Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous

Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous. Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous Ηαχόρταγη μικρή κάμπια La chenille qui fait des trous Ηαχόρταγη μικρή κάμπια La chenille qui fait des trous Μια νύχτα με φεγγάρι κάποιο μικρό αυγoυλάκι ήταν ακουμπισμένο πάνω σ ένα φύλλο. Dans la lumière

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Εντολές της LOGO (MicroWorlds Pro)

Εντολές της LOGO (MicroWorlds Pro) Εντολές της LOGO (MicroWorlds Pro) Εντολές εμφάνισης (εξόδου) και αριθμητικές πράξεις δείξε Εμφανίζει στην οθόνη έναν αριθμό, το αποτέλεσμα πράξεων, μια λέξη ή μια λίστα (ομάδα) λέξεων. δείξε 200 200 δείξε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 Εισαγωγή... 3 Οι αρχές του σύμπαντος κατά τον Αριστοτέλη... 3 Ο υποσελήνιος χώρος... 3 Ο χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Οι Αγγελιοφόροι... 9

Περιεχόμενα. Οι Αγγελιοφόροι... 9 Περιεχόμενα Οι Αγγελιοφόροι... 9 1. Πνευματική Ανανέωση... 13 2. Ο Ανισέτο... 19 3. Στο Κέντρο των Αγγελιοφόρων... 25 4. Η ιστορία του Βισέντι... 31 5. Λαμβάνοντας Οδηγίες... 37 6. Σημαντικές Προειδοποιήσεις...

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας»

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Εισαγωγή Επιστημονική μέθοδος Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Διατύπωση αξιωματική της αιτίας μια κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 11 ο, Τμήμα Α. Γεωμετρία

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 11 ο, Τμήμα Α. Γεωμετρία Μαθηματικά: ριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 11 ο, Τμήμα Γεωμετρία Η γεωμετρία σε σχέση με την άλγεβρα ή την αριθμητική έχει την εξής ιδιαιτερότητα: πρέπει να είμαστε πολύ ακριβείς στην περιγραφή μας (σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα

Το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα Το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα Όπως θα δούμε αργότερα στη Στατιστική Συμπερασματολογία, λέγοντας ότι «από έναν πληθυσμό παίρνουμε ένα τυχαίο δείγμα μεγέθους» εννοούμε ανεξάρτητες τυχαίες μεταβλητές,,..., που

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα