Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ: ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Μ. ΑΡΒΑΝΙΤΙ ΟΥ - ΒΑΓΙΩΝΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ: ΑΡΙΘΜΟΣ ΙΑΤΡΙΒΗΣ: 2584 Ο Ι ΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ, ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΗΛΙΑ Ν. ΚΟΝ ΥΛΗ ΙΑΤΡΟΥ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009

2 Η ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: ΜΠΕΝΟΣ ΑΛΕΞΙΟΣ ΝΤΟΜΠΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΛΙΛΑ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΠΘ, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΠΘ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΘ Η ΕΠΤΑΜΕΛΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: ΜΠΕΝΟΣ ΑΛΕΞΙΟΣ ΝΤΟΜΠΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΛΙΛΑ ΑΡΒΑΝΙΤΙ ΟΥ-ΒΑΓΙΩΝΑ ΜΑΛΑΜΑΤΕΝΙΑ ΡΟΜΠΟΛΗΣ ΣΑΒΒΑΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΠΑ ΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΠΘ, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΠΘ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΘ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΠΘ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΘ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΠΘ «Η έκκριση της διδακτορικής διατριβής από την Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωµών του συγγραφέα» (Νόµος 5343/32, άρθρο και Νόµος 1268/82, άρθρο 50 8) 2

3 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΕ ΡΟΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Β. ΝΤΟΜΠΡΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΛΙΣΙΟΒΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ: ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Μ. ΑΡΒΑΝΙΤΙ ΟΥ-ΒΑΓΙΩΝΑ 3

4 4

5 5 Στη µνήµη του πατέρα µου

6 Health care is too precious, intimate and corruptible to entrust to the market Woolhandler S, Himmelstein D

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 17 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ 1. Εισαγωγή στα συστήµατα υγείας Χρηµατοδοτικά µοντέλα συστηµάτων υγείας Το φιλελεύθερο σύστηµα υγείας ή σύστηµα υγείας ελεύθερης αγοράς Η υγεία ως ιδιωτικό αγαθό Η θεωρία της ζήτησης στα φιλελεύθερα συστήµατα υγείας Οι ατέλειες της αγοράς υγείας Η χρηµατοδότηση των φιλελεύθερων συστηµάτων υγείας Τα δηµόσια συστήµατα υγείας Η υγεία ως δηµόσιο αγαθό Η χρηµατοδότηση των δηµόσιων συστηµάτων υγείας Το σύστηµα της κοινωνικής ασφάλισης (το µοντέλο του Bismarck) Η χρηµατοδότηση µέσω φορολογίας (το µοντέλο του Beveridge) Το µοντέλο του ελεγχόµενου ανταγωνισµού Τα επιχειρήµατα των εισηγητών του ελεγχόµενου ανταγωνισµού Ο ορισµός του ελεγχόµενου ανταγωνισµού Το ιδεολογικό πλαίσιο του ελεγχόµενου ανταγωνισµού. Η υγεία ως µεικτό αγαθό Η τεχνική υλοποίησης του ελεγχόµενου ανταγωνισµού Τα πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα του ελεγχόµενου ανταγωνισµού 44 ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ 3. Εισαγωγικές επισηµάνσεις για το ελληνικό Σύστηµα Υγείας Η πολιτική υγείας στην Ελλάδα: ιστορική ανασκόπηση του οργανωτικού και µεταρρυθµιστικού πλαισίου Α περίοδος: Β περίοδος: Γ περίοδος: 1974 σήµερα Χρηµατοδότηση του συστήµατος υγείας στην Ελλάδα Μεθοδολογικά προβλήµατα στον προσδιορισµό της δαπάνης υγείας στην Ελλάδα Η διαχρονική εξέλιξη των δαπανών υγείας στην Ελλάδα Πηγές Χρηµατοδότησης του Ελληνικού συστήµατος υγείας Κρατικός προϋπολογισµός φορολογία Κοινωνική ασφάλιση υγείας Ιδιωτική ασφάλιση υγείας Ιδιωτική δαπάνη υγείας απευθείας πληρωµές Παραοικονοµική δραστηριότητα στην υγεία 89 ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 91 ΣΚΟΠΟΣ 6. Σκοπός της µελέτης 93 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ 7. Μέθοδος, υλικό της έρευνας και στατιστική επεξεργασία Νοµοθετικό πλαίσιο λειτουργίας του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα Προσφορά και χρήση υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα υγείας στην Ελλάδα Χρηµατοδότηση του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα Στοιχεία ποιοτικής αξιολόγησης του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα 103 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 8. Αποτελέσµατα της έρευνας Νοµοθετικό πλαίσιο λειτουργίας του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη αδειοδότησης και προδιαγραφών λειτουργίας ( ) ιαχρονική εξέλιξη ηµερήσιου νοσηλίου και αµοιβών των ιατρικών πράξεων ( ) Προσφορά και χρήση υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα υγείας στην Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη κλινών, κλινικών και νοσηλευτικής κίνησης ( ) ιαχρονική εξέλιξη διαγνωστικών κέντρων ( ) 130 7

8 8.2.3 ιαχρονική εξέλιξη ιατρικών µηχανηµάτων ( ) Οικονοµικά µεγέθη του κλάδου ( ) Χρηµατοδότηση του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα Ιδιωτική ασφάλιση υγείας ( ) Κοινωνική ασφάλιση υγείας ( ) Ιδιωτική δαπάνη υγείας Στοιχεία ποιοτικής αξιολόγησης του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα Πορίσµατα ελέγχων Σώµατος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας Πρόνοιας ( ) Μέση ιάρκεια Νοσηλείας ( ) Στελέχωση µε Νοσηλευτικό Προσωπικό ( ) 150 ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 9. Συζήτηση των αποτελεσµάτων της έρευνας Νοµοθετικό πλαίσιο λειτουργίας του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα Προσφορά και χρήση υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τοµέα υγείας στην Ελλάδα Χρηµατοδότηση του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα Στοιχεία ποιοτικής αξιολόγησης του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα Συµπεράσµατα 163 ΠΕΡΙΛΗΨΗ 165 ABSTRACT 171 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 175 8

9 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 2.1 Ταξινόµηση της ιδιωτικής ασφάλισης υγείας κατά ΟΟΣΑ, Ταξινόµηση ιδιωτικής ασφάλισης υγείας ανάλογα µε το ρόλο που διαδραµατίζει στη 33 χρηµατοδότηση των συστηµάτων υγείας κατά ΟΟΣΑ, ιάκριση της κοινωνικής από την ιδιωτική ασφάλιση υγείας Χρηµατοδοτικά µοντέλα συστηµάτων υγείας Κυριότερες διατάξεις του Νόµου 2952/ Συγκριτική παρουσίαση των κυριότερων διατάξεων του ιδρυτικού νόµου του ΕΣΥ (1397/1983) και 56 των νόµων 2071/1992 & 2194/ Εισροές εκροές δηµόσιων νοσοκοµείων, Ελλάδα Συγκριτική παρουσίαση των προτάσεων της διεθνούς επιτροπής εµπειρογνωµόνων (1994) και 62 των νόµων 2519/1997 και του προγράµµατος «Υγεία για τον πολίτη» (2000) 5.1 Ιδιωτική δαπάνη υγείας στην Ελλάδα ανάλογα µε χρησιµοποιούµενη πηγή, εκατ. τρέχουσες τιµές απάνη υγείας σε εκατ., Ελλάδα Φαρµακευτική δαπάνη σε εκατ., Ελλάδα απάνη υγείας, % Α.Ε.Π. ( ) απάνες υγείας στην Ελλάδα ανά πηγή χρηµατοδότησης, % συνόλου δαπανών υγείας Σύνθεση φορολογικών εσόδων του κράτους, Ελλάδα Ποσοστιαία (%) σύνθεση πηγών εσόδων δηµόσιων νοσοκοµείων, Ελλάδα Σχέση ηµερήσιου νοσηλίου Γ θέσης δηµόσιων νοσοκοµείων και πραγµατικού κόστους ανά ηµέρα 75 νοσηλείας, Ελλάδα Σύνθεση δαπανών κλάδων υγείας οργανισµών κοινωνικής ασφάλισης, Ελλάδα Εισφορές ασφαλισµένων εργοδοτών κλάδου υγείας επιλεγµένων οργανισµών κοινωνικής 77 ασφάλισης, Ελλάδα Ποσοστιαία (%) σύνθεση εσόδων κλάδων υγείας επιλεγµένων οργανισµών κοινωνικής 78 ασφάλισης ανά πηγή χρηµατοδότησης, Ελλάδα Ετήσια κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας επιλεγµένων οργανισµών κοινωνικής ασφάλισης / ανά είδος 78 παροχής, Ελλάδα ιαφορές παροχών σε είδος επιλεγµένων οργανισµών κοινωνικής ασφάλισης, Ελλάδα Ανάλυση παραγωγής ασφαλίστρων από πρωτασφαλίσεις κατά κλάδο, Ελλάδα Μέση µηνιαία δαπάνη νοικοκυριών για ιδιωτική ασφάλιση υγείας ανά νοικοκυριά κατά 82 εισοδηµατική τάξη, Ελλάδα Μέση µηναία δαπάνη νοικοκυριών για ιδιωτική ασφάλιση υγείας ανά θέση στο επάγγελµα 82 υπευθύνου νοικοκυριού, Ελλάδα απάνη υγείας νοικοκυριών ανά επίπεδο περίθαλψης Ελλάδα 1981/ / απάνη υγείας νοικοκυριών ανά τάξεις µηνιαίας συνολικής αξίας αγορών, % συνολικής αξίας 86 αγορών, Ελλάδα 1981/2 2004/ Μέση µηνιαία φαρµακευτική δαπάνη νοικοκυριών ανά τάξεις µηνιαίας συνολικής αξίας αγορών, 87 Ελλάδα 2004/ Μέση µηναία ιδιωτική νοσοκοµειακή δαπάνη νοικοκυριών ανά τάξεις µηνιαίας συνολικής αξίας 87 αγορών, Ελλάδα 2004/ απάνη υγείας νοικοκυριών ανά θέση στο επάγγελµα υπευθύνου νοικοκυριού, % συνολικής αξίας 88 αγορών, Ελλάδα 1981/2 2004/ Μέση µηναία δαπάνη υγείας νοικοκυριών, ανά περιοχές Ελλάδας 1981/2 2004/ Μελέτες ποσοτικής εκτίµησης της παραοικονοµικής δραστηριότητας στον υγειονοµικό τοµέα, 89 Ελλάδα ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 7.1 Υλικό έρευνας ιαχρονική εξέλιξη νοµοθεσίας ιδιωτικού τοµέα υγείας, Ελλάδα Νοµοθετικό πλαίσιο διαµόρφωσης νοσηλίου στα δηµόσια νοσοκοµεία και τις ιδιωτικές κλινικές, 96 Ελλάδα Νοµοθετικό πλαίσιο κοστολόγησης ιατρικών πράξεων, Ελλάδα Ασφαλισµένοι κλάδου υγείας ανά φορέα κοινωνικής ασφάλισης, Ελλάδα Ιδιωτικές κλινικές που ελέγχθηκαν από το Σ.Ε.Υ.Υ.Π., Ελλάδα Εξελθόντες ασθενείς ανά ασφαλιστικό φορέα νοσηλευοµένου και νοµική µορφή θεραπευτηρίου, Ελλάδα

10 8.1 ιαχρονική εξέλιξη νοµοθετικού πλαισίου αδειοδότησης και εποπτείας ιδιωτικών κλινικών, 108 Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη κυριότερων προδιαγραφών λειτουργίας ιδιωτικών κλινικών Ελλάδα Νοµοθετικό πλαίσιο προσαρµογής ιδιωτικών κλινικών στα Π και 517/ Νοµοθετικό πλαίσιο προσαρµογής ιδιωτικών κλινικών στο Π.. 235/ ιαχρονική εξέλιξη νοµοθετικού πλαισίου αδειοδότησης ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων, 112 Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη ηµερήσιου νοσηλίου στις ιδιωτικές κλινικές και τα δηµόσια νοσοκοµεία, 117 Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη κρατικού τιµολογίου για επιλεγµένες ιατρικές πράξεις, Ελλάδα Ιδιωτικές κλινικές και κλίνες ανά γεωγραφικό διαµέρισµα, Ελλάδα Ιδιωτικές κλινικές ανά κλιµάκια κλινών, Ελλάδα Ιδιωτικές κλινικές και κλίνες ανά ειδικότητα, Ελλάδα Νοσηλευτική κίνηση ιδιωτικών κλινικών, εξελθόντες ασθενείς ανά ειδικότητα κλινικής, Ελλάδα Νοσηλευτική κίνηση ιδιωτικών κλινικών, εξελθόντες ασθενείς ανά γεωγραφικό διαµέρισµα, 127 Ελλάδα Ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα ανά διοικητική περιφέρεια, Ελλάδα Ιατρικά µηχανήµατα ανάλογα µε χρησιµοποιούµενη πηγή, Ελλάδα Ειδικά ιατρικά µηχανήµατα υψηλής τεχνολογίας ιδιωτικού τοµέα, Ελλάδα Επιλεγµένα ιατρικά µηχανήµατα ιδιωτικού τοµέα ανά διοικητική περιφέρεια, Ελλάδα Κύκλος εργασιών ιδιωτικού τοµέα υγείας, Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη πωλήσεων και κερδοφορίας εταιριών κλάδου υγείας βάσει δηµοσιευµένων 136 ισολογισµών (δείγµα εταιριών ICAP), Ελλάδα είκτες συγκέντρωσης των 10 µεγαλύτερων εταιριών (CR10) ανά κλάδο παροχής υπηρεσιών 137 υγείας, Ελλάδα Πωλήσεις και µερίδια αγοράς των 6 µεγαλύτερων οµίλων εταιριών (CR6) του ιδιωτικού τοµέα 137 υγείας, Ελλάδα Οι κυριότεροι όµιλοι και οι εισηγµένες στο Χ.Α.Α. εταιρίες του κλάδου υγείας, Ελλάδα Πληρωθείσες αποζηµιώσεις και παροχές κατά κλάδο ιδιωτικής ασφάλισης, Ελλάδα Πληρωµές ασφαλιστικών ταµείων προς ιδιωτικές κλινικές και διαγνωστικά κέντρα, Ελλάδα Βοήθηµα τοκετού ασφαλιστικών ταµείων, Ελλάδα Ροή χρηµατοδότησης από τα ασφαλιστικά ταµεία (ΙΚΑ, ΟΓΑ, ΤΕΒΕ, ΟΠΑ ) προς τον ιδιωτικό 142 τοµέα υγείας, Ελλάδα Ιδιωτική δαπάνη υγείας ανά επίπεδο περίθαλψης, Ελλάδα 1998/9 2004/ Πορίσµατα ελέγχων Σ.Ε.Υ.Υ.Π. σε ιδιωτικές κλινικές, Ελλάδα Μέση διάρκεια νοσηλείας ανά νοµική µορφή θεραπευτηρίου και ειδικότητα, Ελλάδα Μέση διάρκεια νοσηλείας ανά νοµική µορφή και ειδικότητα θεραπευτηρίου και ασφαλιστικό 148 φορέα νοσηλευοµένου, Ελλάδα απάνη νοσοκοµειακής περίθαλψης ανά νοσηλευθέντα, ανά ασφαλιστικό φορέα νοσηλευοµένου 150 και ανά νοµική µορφή θεραπευτηρίου, Ελλάδα Νοσηλευτικό προσωπικό ανά νοµική µορφή και ειδικότητα θεραπευτηρίου, Ελλάδα Νοσηλευτικό προσωπικό ανά νοµική µορφή θεραπευτηρίου και γεωγραφικό διαµέρισµα, Ελλάδα Νοσηλευτικό προσωπικό ανά επίπεδο εκπαίδευσης και ανά νοµική µορφή θεραπευτηρίου, 152 Ελλάδα είκτες συγκέντρωσης του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα Πηγές χρηµατοδότησης επιλεγµένων ιδιωτικών κλινικών και οµίλων εταιριών του κλάδου της 158 υγείας, Ελλάδα Συγκριτική ποιοτική αξιολόγηση δηµόσιου ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα: η περίπτωση 160 των καισαρικών επεµβάσεων (CS) 9.4 Συγκριτική ποιοτική αξιολόγηση δηµόσιου ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα: η περίπτωση 161 της Μέσης ιάρκειας Νοσηλείας (Μ Ν) 9.5 Μέση ιάρκεια Νοσηλείας επιλεγµένων γενικών ιδιωτικών κλινικών, Ελλάδα Συγκριτική ποιοτική αξιολόγηση δηµόσιου ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα: η περίπτωση 162 της στελέχωσης µε νοσηλευτικό προσωπικό (νοσηλευτές ανά κλίνη) 9.7 Πληρότητα θεραπευτηρίων ανά νοµική µορφή, Ελλάδα

11 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 4.1 Βρεφική θνησιµότητα ανά 1000 γεννήσεις ζώντων Ελλάδα, µ.ο. ΟΟΣΑ, µ.ο. Ε.Ε.-15, Περιγεννητική θνησιµότητα ανά 1000 γεννήσεις Ελλάδα, µ.ο. ΟΟΣΑ, µ.ο. Ε.Ε.-15, Επενδύσεις υγειονοµικού τοµέα, Ελλάδα ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 8.1 Νοµοθεσία που διέπει ιδιωτικές κλινικές, Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη νοσηλίου Γ θέσης στα δηµόσια νοσοκοµεία και τις ιδιωτικές κλινικές, Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη αµοιβών επιλεγµένων ιατρικών πράξεων, Ελλάδα Ρυθµός αύξησης ηµερήσιου νοσηλίου, Ελλάδα Ρυθµός αύξησης αµοιβής επιλγµένων ιατρικών πράξεων, Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη θεραπευτηρίων κατά νοµική µορφή, Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη κλινών κατά νοµική µορφή θεραπευτηρίου, Ελλάδα Μέση δυναµικότητα σε κλίνες κατά νοµική µορφή θεραπευτηρίου, Ελλάδα Ιδιωτικές κλινικές ανά κλιµάκια κλινών, Ελλάδα Ιδιωτικές κλινικές ανά ειδικότητα, Ελλάδα Νοσηλευτική κίνηση κατά νοµική µορφή θεραπευτηρίου, Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη υποδοµών νοσοκοµειακής και εξωνοσοκοµειακής περίθαλψης ιδιωτικού τοµέα, 131 Ελλάδα ιαχρονική εξέλιξη επιλεγµένων ιατρικών µηχανηµάτων ανά νοµική µορφή, Ελλάδα Μερίδια αγοράς 6 µεγαλύτερων οµίλων εταιριών του ιδιωτικού τοµέα υγείας, Ελλάδα ιάρθρωση εσόδων ιδιωτικού τοµέα υγείας ανά πηγή χρηµατοδότησης, Ελλάδα Πορίσµατα ελέγχων Σ.Ε.Υ.Υ.Π. σε ιδιωτικές κλινικές, Ελλάδα Μέση διάρκεια νοσηλείας ανά νοµική µορφή θεραπευτηρίου και ασφαλιστικό φορέα 149 νοσηλευοµένου, Ελλάδα Νοσηλευτικό προσωπικό ανά νοµική µορφή και ειδικότητα θεραπευτηρίου, Ελλάδα ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1.1 Το σύστηµα υγείας Το σύστηµα της ιδιωτικής ασφάλισης υγείας Το σύστηµα της κοινωνικής ασφάλισης υγείας Η λειτουργία του εθνικού συστήµατος υγείας Η εφαρµογή του «ελεγχόµενου ανταγωνισµού» στην Μ. Βρετανία Πηγές και ροή χρηµατοδότησης στο Ελληνικό σύστηµα υγείας 65 ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 8.1 Πηγές και ροή χρηµατοδότησης στον ιδιωτικό τοµέα υγείας στην Ελλάδα

12 12

13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13

14 14

15 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ιδιωτικός τοµέας υγείας καλείται το σύνολο των προµηθευτών υγείας, οι οποίοι δραστηριοποιούνται εκτός δηµόσιου τοµέα και των οποίων ο σκοπός µπορεί να είναι είτε φιλανθρωπικός (philanthropic) είτε εµπορικός (commercial). 1,2 Περιλαµβάνει µικρές και µεγάλες κερδοσκοπικές εταιρίες, οµάδες ιατρών, εθνικούς και υπερεθνικούς µη κυβερνητικούς οργανισµούς (nongovernmental organizations, NGOs) και ατοµικούς προµηθευτές. 2 Παρέχει υπηρεσίες οι οποίες περιλαµβάνουν νοσοκοµεία, µαιευτήρια, γηροκοµεία, κλινικές ιδιωτών ιατρών, διαγνωστικές υποδοµές όπως µικροβιολογικά και ακτινολογικά εργαστήρια καθώς και φαρµακεία για τη διακίνηση και εµπορία φαρµάκων. 2 Τα παραδοσιακά όρια παρόλα αυτά, δηµόσιου ιδιωτικού στο χώρο της υγείας τείνουν να γίνουν δυσδιάκριτα, ιδίως τα τελευταία χρόνια. 3 Η ευρωπαϊκή εµπειρία έχει να επιδείξει πλειάδα περιπτώσεων, όπου δηµόσιος και ιδιωτικός τοµέας, αλληλοεπικαλυπτόµενοι, συµπράττουν µε σκοπό την παροχή υπηρεσιών υγείας. Στο νέο αυτό περιβάλλον, για παράδειγµα, οι υποστηρικτικές, οι κλινικές υπηρεσίες ή ακόµη και η διοίκηση δηµόσιων νοσοκοµείων ανατίθενται σε ιδιώτες, ενώ σε άλλες περιπτώσεις ιδιωτικές κοινοπραξίες αναλαµβάνουν την κατασκευή δηµόσιων νοσοκοµείων ή κέντρων υγείας µε ίδια κεφάλαια, λειτουργώντας ή νοικιάζοντας τις νέες αυτές υποδοµές στο δηµόσιο τοµέα. 4-6 Ανεξάρτητα πάντως από τις νέες, περίπλοκες αυτές αλληλοεπικαλύψεις δηµόσιου ιδιωτικού στο χώρο της υγείας, αυτό το οποίο διακρίνει, κατά Saltman R., τους ιδιωτικούς από τους δηµόσιους προµηθευτές υπηρεσιών υγείας είναι το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς. 7 Κριτήριο επίσης, για τη διάκριση των ιδιωτικών προµηθευτών υπηρεσιών υγείας µεταξύ τους, αποτελεί ο κερδοσκοπικός ή µη χαρακτήρας τους, ο στόχος τους δηλαδή για επίτευξη µέγιστου δυνατού κέρδους ή µέγιστης δυνατής ικανοποίησης των υγειονοµικών αναγκών, αντίστοιχα. 7 Ιδιωτικοποίηση, από την άλλη πλευρά και µε την αυστηρή της έννοια, καλείται η διαδικασία µεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων 8 ή και κυβερνητικών λειτουργιών από το δηµόσιο τοµέα, σε ιδιωτικούς φορείς. 9 Υπό την ευρεία της έννοια και σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας, ιδιωτικοποίηση του συστήµατος υγείας καλείται η αυξανόµενη συµµετοχή ιδιωτών στην προσφορά και χρηµατοδότηση των υπηρεσιών υγείας. 10 Ο βαθµός και ο τρόπος εµπλοκής του ιδιωτικού τοµέα στα συστήµατα υγείας, µέσω της ιδιωτικοποίησης, είναι από τα πλέον κεντρικά αλλά και αµφιλεγόµενα ζητήµατα στην ευρωπαϊκή µεταρρυθµιστική ατζέντα. 7,8 Έτσι, οι υπέρµαχοι της συµµετοχής ιδιωτών στην προσφορά υπηρεσιών υγείας, υποστηρίζουν ότι το γραφειοκρατικό και κοµµατικοποιηµένο κράτος αδυνατεί να παράξει αποτελεσµατικές και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες υγείας. 1,11 Αντίθετα, ο ιδιωτικός τοµέας υγείας υποστηρίζεται ότι προσφέρει ταχύτητα εξυπηρέτησης, καινοτοµία, ελευθερία επιλογής και υψηλή ποιότητα υπηρεσιών σε ανταγωνιστικές τιµές. 3,12,13 Από την άλλη πλευρά, οι επικριτές του ιδιωτικού τοµέα υγείας, υποστηρίζουν ότι το κίνητρο µεγιστοποίησης του κέρδους που τον χαρακτηρίζει, είναι προβληµατικό, ασύµβατο µε τις υπηρεσίες υγείας. Για παράδειγµα, προληπτικές παρεµβάσεις και υπηρεσίες δηµόσιας υγείας, οι οποίες παράγουν σηµαντικά εξωτερικά - κοινωνικά οφέλη, δεν προσφέρονται ικανοποιητικά από τον ιδιωτικό τοµέα καθώς οι αγορές αδιαφορούν για τα οφέλη αυτά. 1 Παράλληλα, σε συνθήκες ασύµµετρης πληροφόρησης και αβεβαιότητας, οι ασθενείς καθίστανται ευάλωτοι σε τυχοδιωκτικές πρακτικές ιδιωτικών κερδοσκοπικών προµηθευτών υπηρεσιών υγείας, 14,15 όπως είναι η προσφορά χαµηλής ποιότητας υπηρεσιών και η προκλητή ζήτηση διαγνωστικών εξετάσεων και φαρµακευτικών συνταγών. 1 Ο Robert Evans µάλιστα επισηµαίνει, ότι η πρόσφατη κατάρρευση του χρηµατοπιστωτικού συστήµατος, αγορά στην οποία κυριάρχησε τα τελευταία χρόνια η ασύµµετρη πληροφόρηση, δείχνει το τι µπορεί να συµβεί αν εµπιστευτούµε στις δυνάµεις της αγοράς τα συστήµατα υγείας, στα οποία η ασύµµετρη πληροφόρηση είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. 16 Βιβλιογραφικά, έχουν προταθεί τρεις µηχανισµοί για την εξήγηση της αυξηµένης εµπλοκής του ιδιωτικού τοµέα στα συστήµατα υγείας διεθνώς: αυξηµένη δραστηριότητα του ιδιωτικού τοµέα υγείας ως συνειδητή πολιτική επιλογή. Στην περίπτωση αυτή η ανάπτυξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας στο χώρο της υγείας ενθαρρύνεται από πλευράς πολιτείας, υπό την πεποίθηση ότι η ιδιωτικοποίηση και ο ανταγωνισµός στην αγορά υγείας δύναται να βελτιώσει την αποδοτικότητα και ποιότητα του συστήµατος υγείας, να βοηθήσει στην 15

16 καλύτερη κατανοµή των πόρων, δίνοντας παράλληλα στους καταναλωτές υπηρεσιών υγείας περισσότερες ευκαιρίες για επιλογή. 17 αυξηµένη δραστηριότητα του ιδιωτικού τοµέα υγείας ως αυθόρµητη απάντηση στις αδυναµίες του δηµόσιου τοµέα. Στην περίπτωση αυτή ο ιδιωτικός τοµέας αναπτύσσεται αυθόρµητα, ανεξάρτητα δηλαδή από τις εφαρµοζόµενες πολιτικές, επιχειρώντας να απαντήσει στα κενά και τις ελλείψεις του δηµόσιου τοµέα υγείας. Η διαδικασία αυτή, κύρια στις αναπτυσσόµενες χώρες, συχνά καταλήγει σε αυξηµένη παράτυπη ιδιωτική δραστηριότητα (informal health sector activity), ανάπτυξη δηλαδή ανεκπαίδευτων και χωρίς σχετική άδεια προµηθευτών υπηρεσιών υγείας. 17 αυξηµένη δραστηριότητα του ιδιωτικού τοµέα υγείας ως απάντηση στην αυξηµένη καταναλωτική δύναµη και ζήτηση για καλύτερης ποιότητας υπηρεσίες. Ο ιδιωτικός επιχειρηµατικός τοµέας στην περίπτωση αυτή, σε συνθήκες αύξησης του εισοδήµατος του πληθυσµού (ανερχόµενη για παράδειγµα µεσαία τάξη), καλείται να ικανοποιήσει τη ζήτηση για υψηλής ποιότητας, πολυτελείς υπηρεσίες υγείας. Η διαδικασία αυτή συχνά καταλήγει στην εµφάνιση µεγάλων επιχειρηµατικών οµίλων, οι οποίοι και διαχειρίζονται πολυτελείς κλινικές εξοπλισµένες κατά κανόνα µε υψηλή βιοϊατρική τεχνολογία. 17 Η παρούσα µελέτη σκοπό έχει τον προσδιορισµό της θέσης και του ρόλου που διαδραµατίζει ο ιδιωτικός κερδοσκοπικός τοµέας (πλην ιδιωτών ιατρών, οδοντιάτρων, φαρµακοποιών) στο ελληνικό σύστηµα υγείας καθώς και η µελέτη των παραγόντων που επέδρασαν στην αναπτυξιακή του πορεία κατά την 25ετία Ως επιµέρους στόχοι ετέθησαν: η µελέτη της κρατικής πολιτικής στην ανάπτυξη του ιδιωτικού επιχειρηµατικού τοµέα στον κλάδο της υγείας, η µελέτη της προσφοράς και χρήσης των υπηρεσιών του ιδιωτικού τοµέα υγείας στην Ελλάδα, η διερεύνηση και ποσοτική εκτίµηση των πηγών χρηµατοδότησής του καθώς και η ποιοτική αξιολόγηση των υπηρεσιών που παρέχει. Η µελέτη σχεδιάστηκε και εκπονήθηκε στο Εργαστήριο Υγιεινής της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. υπό την επίβλεψη του Αναπληρωτή Καθηγητή κου Αλέξη Μπένου, τον οποίο και ευχαριστώ για την αποφασιστική συµβολή σε όλα τα στάδια της διαδικασίας. Τον ευχαριστώ όµως κυρίως, γιατί ως δάσκαλος µε ενέπνευσε και µε καθοδήγησε µε το παράδειγµα του και ως επιβλέπων γενναιόδωρα µου προσέφερε ένα ασφαλές και ελεύθερο ερευνητικό περιβάλλον για την εκπόνηση της διατριβής. Ευχαριστώ επίσης τον Καθηγητή και Πρόεδρο της Ιατρικής Σχολής κο Νικόλαο Ντόµπρο, για την υποστήριξη του σε κρίσιµες στιγµές της ερευνητικής διαδικασίας. Η ξεκάθαρη κλινική του προσέγγιση στα ζητήµατα Πολιτικής Υγείας, τα οποία πραγµατεύεται η παρούσα ερευνητική εργασία, µε βοήθησε στη διαµόρφωση των ερευνητικών ερωτηµάτων και στο σχεδιασµό της διατριβής. Ευχαριστώ επίσης την Αναπληρώτρια Καθηγήτρια κα Λίλα Αντωνοπούλου για την υποστήριξη και ενθάρρυνση σε όλη τη διάρκεια της ερευνητικής προσπάθειας. Με υποµονή µε βοήθησε να προσεγγίσω, από διαφορετική αφετηρία, το επιστηµονικό πεδίο της Πολιτικής και Οικονοµίας της Υγείας, το οποίο µε διεπιστηµονική και σύγχρονη κριτική µατιά η ίδια υπηρετεί. Επίσης θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες µου σε όλα τα µέλη της ιεπιστηµονικής Ερευνητικής Συνάντησης - Ι.Ε.ΣΥ. που µε υποστήριξαν σε διάφορα στάδια της προσπάθειάς µου. 16

17 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 17

18 18

19 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ 1. Εισαγωγή στα συστήµατα υγείας Η συζήτηση σχετικά µε την οργάνωση και χρηµατοδότηση των συστηµάτων υγείας προϋποθέτει τον εννοιολογικό προσδιορισµό του συστήµατος υγείας, ο οποίος µε τη σειρά του καθορίζεται από τον ορισµό της ίδιας της έννοιας της υγείας. Η λανθασµένη ταύτιση για παράδειγµα του συστήµατος υγείας µε το σύστηµα ιατρικής περίθαλψης, πολλώ δε µάλλον µε το σύστηµα νοσοκοµειακής περίθαλψης, εκπορεύεται από τον ορισµό της υγείας βάσει του βιοϊατρικού µοντέλου σκέψης. Σύµφωνα λοιπόν µε την βιολογική προσέγγιση της υγείας, το αποκαλούµενο βιοϊατρικό µοντέλο, υγεία νοείται η απουσία παρέκκλισης από το «φυσιολογικό». Το δε φυσιολογικό προσδιορίζεται είτε σε αντιδιαστολή µε τη νόσο είτε µε τη χρήση επιδηµιολογικών δεικτών, βιοστατικών µετρήσεων, βιολογικών τιµών. Το βιοϊατρικό µοντέλο προσδιορίζει την υγεία ως απουσία νόσου, ενώ ταυτόχρονα αγνοεί την ψυχική και κοινωνική διάσταση του ατόµου. Στηρίζεται κατά βάση στην µηχανιστική προσέγγιση του ανθρώπινου οργανισµού, στον τεχνητό διαχωρισµό σώµατος πνεύµατος. Το ανθρώπινο σώµα προσεγγίζεται ως µηχανή, i η υγεία ως απουσία νόσου, η ιατρική ως ο θεµατοφύλακάς της υγείας άρα επαγωγικά το νοσοκοµείο, «ναός» άσκησης της ιατρικής, ταυτίζεται µε το σύστηµα υγείας. Η βιοϊατρική προσέγγιση της υγείας µε άλλα λόγια είναι εκείνη που καλλιεργεί τις νοσοκοµειοκεντρικές και ιατροκεντρικές αντιλήψεις για το σύστηµα υγείας, στενεύοντας τα όρια του, ταυτίζοντάς το αποκλειστικά µε το σύστηµα ιατρικής περίθαλψης. Στον αντίποδα των παραπάνω αντιλήψεων τοποθετείται η σχολή της ολιστικής προσέγγισης της υγείας, σχολή η οποία αναγνωρίζοντας την κρίση του βιοϊατρικού µοντέλου και του σύγχρονου ιατρικού παραδείγµατος προτείνει έναν ολιστικό ορισµό για την υγεία και επαγωγικά για το σύστηµα υγείας Ήδη βέβαια από την αρχαιότητα οι Έλληνες ιατροί επισήµαναν τη σχέση της υγείας µε το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον. ii Η πιο γνωστή και διαδεδοµένη όµως απόπειρα ολιστικής προσέγγισης της υγείας έγινε από τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας (Π.Ο.Υ.) µε τον γνωστό ορισµό της «υγείας ως µίας κατάστασης πλήρους φυσικής, πνευµατικής και κοινωνικής ευεξίας του ατόµου και όχι µόνο ως απουσίας νόσου ή αναπηρίας». 24 Ο ορισµός του Π.Ο.Υ. επηρεασµένος από τον ιστορικό της ιατρικής Henry E. Sigerist, iii ορίζει την υγεία σε αντιπαράθεση µε τη νόσο, συνεκτιµώντας i Η προσέγγιση του ανθρώπινου οργανισµού ως µηχανικό κατασκεύασµα πηγάζει ήδη από τις αντιλήψεις που διατύπωσαν οι πρώτοι ανατόµοι του 16 ου αιώνα (Vesalius A.) και οι ιατροί του 17 ου αιώνα (Harvey W. Malpighi M.) ενώ ενισχύθηκε από τα επιτεύγµατα της σύγχρονης ιατρικής όπως είναι οι µεταµοσχεύσεις, οι βηµατοδότες, οι προσθετικές επεµβάσεις. Παρά τις περί του αντιθέτου διακηρύξεις, η µηχανιστική προσέγγιση του ανθρώπινου σώµατος αποτελεί κυρίαρχη αντίληψη ακόµη και στις µέρες µας. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί το κίνηµα του υγιεινισµού, κίνηµα που χαρακτηρίζει τις ανεπτυγµένες χώρες και τα υψηλά εισοδηµατικά στρώµατα, κίνηµα το οποίο διαµορφώνει µία αντίληψη που επιδιώκει να µεγιστοποιήσει την αποδοτικότητα του σώµατος σαν να πρόκειται για είδος µηχανής, η επιδίωξη δε αυτή παίρνει τη µορφή ιδεοληψίας, η οποία αποµακρύνει το άτοµο από τις βασικές προϋποθέσεις της ευεξίας, µε τις ψυχικές, σωµατικές και κοινωνικές της διαστάσεις. 18 Είναι δε κοινό µυστικό ότι η µηχανιστική προσέγγιση του ανθρώπινου οργανισµού αποτελεί ακόµη και στις µέρες κυρίαρχο µοντέλο τόσο στην ιατρική εκπαίδευση, όσο και στην καθηµερινή ιατρική πράξη. Ο φοιτητής ιατρικής γίνεται από πολύ νωρίς παθητικός δέκτης αποσπασµατικών γνώσεων προσανατολισµένων στο πάσχον όργανο, αγνοώντας πολλές φορές τον άρρωστο, την αλληλεπίδραση της νόσου µε το περιβάλλον και την κοινωνία. Η σκέψη του από πολύ νωρίς καθοδηγείται, µέσω του µηχανιστικού µοντέλου κατάτµησης του ανθρώπινου οργανισµού, στην τεχνική εξειδίκευση και το ενδιαφέρον του σε πεδία που καθορίζονται από την βιοϊατρική τεχνολογία. 19 Η καθηµερινή ιατρική πράξη καθορίζεται σε µεγάλο βαθµό από τις εξελίξεις στον τοµέα της βιοϊατρικής τεχνολογίας, τα ιδιαίτερα ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά, η προσωπικότητα και τα προβλήµατα του αρρώστου, στην καλύτερη περίπτωση, αντιµετωπίζονται ως ειδικά ενδιαφέροντα των ψυχιάτρων. 20 ii Ο Γαληνός ήδη από τον 2 ο αιώνα µ.χ. υποστήριξε ότι η υγεία εξαρτάται από τη σωστή αναλογία τροφής, ποτού, ύπνου, ερωτικής πράξης, άσκησης κ.ά. Ο δε Ιπποκράτης είχε ορίσει την υγεία ως µία κατάσταση πλήρους αρµονίας του ατόµου µε το σύµπαν. 23 iii Ο Henry E. Sigerist, γεννηµένος στη Γαλλία από Ελβετούς γονείς, καθηγητής της ιστορίας της ιατρικής κατά σειρά στο Πανεπιστήµιο της Ζυρίχης και στο Πανεπιστήµιο Johns Hopkins των ΗΠΑ, αναγνωριζόταν ευρέως και για τουλάχιστον τρεις δεκαετίες κατά το πρώτο µισό του 20 ου αιώνα ως ο κορυφαίος παγκοσµίως ιστορικός της ιατρικής. 25 Εκτός από διεθνώς αναγνωρισµένος ακαδηµαϊκός ο Henry E. Sigerist υπήρξε ένας κοινωνικός 19

20 παράλληλα την παράµετρο της ευεξίας - θετικής υγείας της οποίας συστατικά πλην της σωµατικής θεωρεί τη ψυχική και την κοινωνική. Ένας σύγχρονος άλλωστε ορισµός για την υγεία δεν µπορεί παρά να συµπεριλαµβάνει τόσο παραµέτρους αντιδιαστολικές µε την αρρώστια και το θάνατο όσο και παραµέτρους θετικής υγείας (ευεξία ψυχική και κοινωνική, φυσική κατάσταση, δεξιότητες, δυνατότητες), παράµετροι όµως που διαπλέκονται σε ένα ενιαίο σύστηµα και όχι τεχνητά διαχωρισµένοι όπως υπαινίσσεται ο ορισµός του Π.Ο.Υ. Θα λέγαµε ότι τελικά η «υγεία είναι η ισορροπία του εσωτερικού µε το εξωτερικό περιβάλλον, που παρέχει στο άτοµο τη δυνατότητα να ζει δηµιουργικά, σύµφωνα µε τις πεποιθήσεις του και τις επιδιώξεις του» 18 ή αλλιώς η «υγεία αφορά συνολικά το άτοµο και τη σχέση του µε την κοινωνία, µέσα στην οποία ζει και κινείται». 27 Μία τέτοια ολιστική προσέγγιση της υγείας απαιτεί ευρύτερες του συστήµατος υγειονοµικής περίθαλψης δράσεις για την προάσπιση και προαγωγή της. Όπως επισηµαίνει ο Π.Ο.Υ. «η υγεία είναι ένα πρωταρχικό ανθρώπινο δικαίωµα, η διασφάλιση του υψηλότερου δυνατού επιπέδου υγείας είναι µεγάλης σηµασίας παγκόσµιος στόχος, η επίτευξη του οποίου απαιτεί δράση από πολλούς οικονοµικούς και κοινωνικούς τοµείς πέραν του υγειονοµικού τοµέα» 28 συµπληρώνοντας ότι «πολλές αναγκαίες προϋποθέσεις χρειάζονται για την υγεία για όλους: χωρίς ειρήνη, κοινωνική δικαιοσύνη, επαρκή τροφή και ασφαλές νερό, ικανοποιητική εκπαίδευση, ευπρεπή κατοικία και ένα χρήσιµο ρόλο στην κοινωνία µαζί µε ένα ικανοποιητικό εισόδηµα για κάθε άτοµο, δεν µπορεί να υπάρξει υγεία για τους ανθρώπους, ούτε πραγµατική οικονοµική και κοινωνική ανάπτυξη». 29 Το σύστηµα υγείας µε βάση τα παραπάνω αποτελεί έννοια κατά πολύ ευρύτερη του συστήµατος ιατρικής περίθαλψης εµπεριέχοντας τις υπηρεσίες πρόληψης, προαγωγής υγείας, οικογενειακού προγραµµατισµού, διατροφής, στέγης, ύδρευσης, αποχέτευσης, υγιεινής της κατοικίας και της εργασίας. Αποτελεί «το σύνολο των υγειονοµικών µονάδων που βρίσκονται σε συνεχή αλληλεξάρτηση µε σκοπό τη διατήρηση και προαγωγή της υγείας του πληθυσµού», 30 συντίθεται από όλα εκείνα τα στοιχεία «που αποσκοπούν στην καθολική επίδραση στην υγεία ενός πληθυσµού και µάλιστα σε όλους τους τοµείς της υγείας όπως η κατοικία, η εργασία, οι δηµόσιοι χώροι στοιχειοθετώντας έναν ολοκληρωµένο µηχανισµό για την αντιµετώπιση των υγειονοµικών προβληµάτων του πληθυσµού µίας χώρας». 31 Ένα σύστηµα υγείας, ανεξάρτητα από την µορφή του ή το χρηµατοδοτικό του µοντέλο, διέπεται από βασικά χαρακτηριστικά, τα οποία υπηρετούν την κύρια του σκόπευση που δεν είναι άλλη από την προάσπιση και προαγωγή της υγείας του πληθυσµού κατά τέτοιο τρόπο ώστε το σύστηµα υγείας να εκπληρώνει τη συµβολή του, ως κύριας συνιστώσας του κοινωνικού κράτους, στη διασφάλιση και βελτίωση του επιπέδου ευηµερίας και ποιότητας ζωής του πληθυσµού. Οι ιδιοµορφίες ενός συστήµατος υγείας συµπεριλαµβάνουν: (α) τη διαθεσιµότητα (availability) των υπηρεσιών υγείας, τη δυνατότητα δηλαδή του συστήµατος να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον πληθυσµό χωρίς χρονικούς περιορισµούς ή εµπόδια, 24 ώρες το 24ωρο, 365 ηµέρες το χρόνο (β) την προσβασιµότητα (accessibility) των υπηρεσιών υγείας, τη δυνατότητα δηλαδή του συστήµατος να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον πληθυσµό χωρίς γεωγραφικούς περιορισµούς, χωρίς κοινωνικοοικονοµικές διακρίσεις ή αποκλεισµούς (γ) τη συνέχεια στην παροχή υπηρεσιών υγείας (continuity), µιας και η προσφορά υγειονοµικής φροντίδας δεν περιορίζεται στη θεραπευτική αντιµετώπιση της νόσου αλλά στοχεύει και στην προάσπιση και προαγωγή της υγείας, την πρόληψη και αποκατάσταση της νόσου και την κοινωνική επανένταξη των ασθενών (δ) την κοινωνική δικαιοσύνη (equity), η οποία εννοιολογικά συµπεριλαµβάνει δύο παραµέτρους, την οριζόντια δικαιοσύνη (horizontal equity), την ίση δηλαδή υγειονοµική αντιµετώπιση ατόµων µε ίσες υγειονοµικές ανάγκες iv και την κάθετη δικαιοσύνη (vertical equity), την υγειονοµικά δηλαδή άνιση µεταχείριση µη ίσων ατόµων, λαµβάνοντας υπόψη τις µεταξύ τους ανισότητες. 32 Με άλλα λόγια, δικαιοσύνη (fairness) στην υγεία νοείται η κατάσταση εκείνη κατά την οποία τα άτοµα κάνουν χρήση τόσων υπηρεσιών υγείας όσες και οι ανάγκες τους, συνεισφέροντας µε βάση τις οικονοµικές τους δυνατότητες. 33 οραµατιστής, ένθερµος υποστηρικτής της καθολικής κάλυψης του πληθυσµού και της υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης και στις ΗΠΑ κατά τα πρότυπα του Bismarck. 26 iv Η έννοια της οριζόντιας δικαιοσύνης στις υπηρεσίες υγείας προϋποθέτει ότι άτοµα µε ίσες υγειονοµικές ανάγκες (equal needs) διαθέτουν: (α) ίση πρόσβαση (equal access) στη φροντίδα υγείας, άρα ίσες χιλιοµετρικές αποστάσεις από τις υπηρεσίες υγείας, ίσες δυνατότητες µετακίνησης προς τις υπηρεσίες υγείας, ίσες πληρωµές, ίσο χρόνος αναµονής και ίση πληροφόρηση σχετικά µε τις θεραπευτικές επιλογές και την αποτελεσµατικότητά τους (β) ίση χρήση (equal use) υπηρεσιών υγείας και τέλος (γ) ίση δαπάνη υγείας (equal health expenditure)

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2014 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΠΑ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1/7 Το κύριο οικονομικό πρόβλημα Έχει παγκόσμια ισχύ Από αυτό απορρέουν όλα τα άλλα οικονομικά προβλήματα Πώς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α Ο όρος «προσφορά υπηρεσιών υγείας» εκφράζει την παροχή υπηρεσιών που προέρχονται από προµηθευτές υγείας (γιατρούς, νοσοκοµεία κ.τ.λ). Οι παράγοντες που προσδιορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ερευνητική Στρατηγική

Η Ερευνητική Στρατηγική Η Ερευνητική Στρατηγική Ο τομέας της Υγείας Η σύγχρονη έρευνα στον τομέα της υγείας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης σκοπεύει να εξασφαλίσει την πρόσβαση όσων ζουν στα κράτημέλη σε υγειονομική περίθαλψη υψηλής

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης 3. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ως προσφορά εργασίας ορίζεται το σύνολο των ωρών εργασίας που προσφέρονται προς εκμίσθωση μία δεδομένη χρονική στιγμή.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ 1. Στην περίπτωση των εξωτερικών επιβαρύνσεων στην παραγωγή, η επιβολή ενός φόρου ανά µονάδα προϊόντος ίσου µε το µέγεθος της οριακής εξωτερικής επιβάρυνσης µπορεί να οδηγήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 03: Ζήτηση και προσφορά αγαθών Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΥΓΕΙΑ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΥΓΕΙΑ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΜΑΘΗΜΑ 9 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΥΓΕΙΑ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Οι δαπάνες υγείας στην Ελλάδα αποτελούν σηµαντικό µέρος του προγράµµατος δηµοσίων δαπανών: το 2001 διατίθενται για υγεία και πρόνοια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θέµα Εργασίας: «Η έννοια της ποιότητας στις Υπηρεσίες Υγείας. Αξιολόγηση της ποιότητας των παρεχόµενων υπηρεσιών από τα ηµόσια Νοσοκοµεία στην Ελλάδα και προτάσεις για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Πειραιάς,1.06.2006 Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2004/2005 ΑΠΑΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη

ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη Κυριάκος Σουλιώτης Επίκουρος Καθηγητής Πολιτικής Υγείας Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Φωτεινή Γιαλαµά Υποψήφια Διδάκτωρ,

Διαβάστε περισσότερα

Σύμπραξη Δημοσίου - Ιδιωτικού Τομέα στην Ασφάλιση Υγείας

Σύμπραξη Δημοσίου - Ιδιωτικού Τομέα στην Ασφάλιση Υγείας Σύμπραξη Δημοσίου - Ιδιωτικού Τομέα στην Ασφάλιση Υγείας Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Καθηγητή Πανεπιστημίου Πειραιώς, FORUM για τα Οικονομικά και τις Πολιτικές της Υγείας, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 27-29 Ιουνίου 2014.

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία: Τι προβλέπει το μνημόνιο για το 2011

Υγεία: Τι προβλέπει το μνημόνιο για το 2011 2011-01-11 12:28:57 Αυστηρό έλεγχο από κλιμάκια της τρόικας ανά τρίμηνο και εξοικονόμηση 0,5% του ΑΕΠ (πάνω από 1,25 δισεκατομμύριο ευρώ), προβλέπει για το 2011 το αναθεωρημένο μνημόνιο στον τομέα της

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας

Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Σε τι ποσότητα Μέθοδοι και διαδικασίες παραγωγής Μελέτες για τον προσδιορισμό των αναγκών Προσδιορισμός Αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες,

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, διέπεται από τις αρχές του προτύπου Beveridge. «το κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Οι φαρμακοποιοί στην πρωτοβάθμια φροντίδα

Οι φαρμακοποιοί στην πρωτοβάθμια φροντίδα Οι φαρμακοποιοί στην πρωτοβάθμια φροντίδα Λευτέρης Μαρίνος MSc Φαρμακοποιός ΜSc Φαρμακογνωσία βιοδραστικών προϊόντων Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη Στόχος μαθήματος Κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η φορολογική πολιτική μπορεί να επηρεάσει την ευημερία μιας κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης 1 Κάθε οικονομικό σύστημα λειτουργεί με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών. Μέσα σε αυτό υπάρχουν οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, τράπεζες, επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης (µάθηµα της ηµέρας) Σκοπός της εξέτασης: Η αξιολόγηση της γνώσης του µαθητή σχετικά µε το περιεχόµενο της παραγράφου 1.6:

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΜΙΛΗΤΗΣ: ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΕΥΚΑΡΠΙ ΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΝΟΣΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Πρόληψη νόσων είναι οι διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος των δημοσίων επιχειρήσεων είναι η άριστη κατανομή των παραγωγικών πόρων που σκοπό έχει το παραγόμενο προϊόν να προσφέρεται σε προσιτή τιμή και σε επαρκή ποσότητα λαμβανομένου υπόψη του κόστους παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµία. Βασικές έννοιες και ορισµοί. Η οικονοµική επιστήµη εξετάζει τη συµπεριφορά

Οικονοµία. Βασικές έννοιες και ορισµοί. Η οικονοµική επιστήµη εξετάζει τη συµπεριφορά Οικονοµία Βασικές έννοιες και ορισµοί Οικονοµική Η οικονοµική επιστήµη εξετάζει τη συµπεριφορά των ανθρώπινων όντων αναφορικά µε την παραγωγή, κατανοµή και κατανάλωση υλικών αγαθών και υπηρεσιών σε έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παρουσίαση: ρ Μαρία Λαβδανίτη Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Νοσηλευτικής Ορισμός της Νοσηλευτικής Η Νοσηλευτική είναι ανθρωπιστική

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 15 Οδηγός περιήγησης 21 Πλαίσια 24 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 28 Βιογραφικά συγγραφέων 29 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Στοιχεία προγράμματος ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Πρωτόκολλα και διαδικασίες (διοικητικές, ιατρικές, νοσηλευτικές) στις Δημόσιες Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Medical Safety. Το προσωπικό σας σύστημα υγείας!

Medical Safety. Το προσωπικό σας σύστημα υγείας! Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Medical Safety Το προσωπικό σας σύστημα υγείας! - Έχετε φανταστεί ένα ολόκληρο μηχανισμό προηγμένων υπηρεσιών υγείας και περίθαλψης σχεδιασμένο από εσάς και προσαρμοσμένο

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Εισαγωγή στην προαγωγή υγείας Δήμητρα Τριανταφύλλου Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Υγεία Παραδοσιακός Προσδιορισμός «Η υγεία είναι η απουσία της

Διαβάστε περισσότερα

Σχήµα 1. Προσδόκιµο ζωής κατά τη γέννηση στις χώρες του ΟΟΣΑ.

Σχήµα 1. Προσδόκιµο ζωής κατά τη γέννηση στις χώρες του ΟΟΣΑ. ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Στις 8 εκεµβρίου 2009, δόθηκε στη δηµοσιότητα από τον Οργανισµό Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) η έκδοση Health at a Glance 2009, η οποία περιλαµβάνει ανάλυση των στατιστικών δεδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Θάνος Μπαλασόπουλος, BSc, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Θάνος Μπαλασόπουλος, BSc, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Φραγμοί και εμπόδια στην πρόσβαση και τη χρήση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας Θάνος Μπαλασόπουλος, BSc, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή: Δαπάνες υγείας Συνολικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΙΚΑ ΣΤΟΝ ΕΟΠΥΥ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΣΤΟ Π.Ε.Δ.Υ. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ

ΑΠΟ ΤΟ ΙΚΑ ΣΤΟΝ ΕΟΠΥΥ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΣΤΟ Π.Ε.Δ.Υ. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΙΚΑ ΣΤΟΝ ΕΟΠΥΥ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΣΤΟ Π.Ε.Δ.Υ. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΟΝ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΣΤΟ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ o ΙΔΡΥΤΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 6298/1934 o Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1. Μικροοικονοµική 5. ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑ. 5η Εισήγηση. Αξία ραδιοφώνων. Αριθµός ραδιοφώνων που χάνονται κάθε εβδοµάδα

Άσκηση 1. Μικροοικονοµική 5. ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑ. 5η Εισήγηση. Αξία ραδιοφώνων. Αριθµός ραδιοφώνων που χάνονται κάθε εβδοµάδα Αριθµός φυλάκων Αριθµός ραδιοφώνων που χάνονται κάθε Άσκηση 1 Αξία ραδιοφώνων που χάνονται κάθε Πρόσθετο όφελος από κάθε φρουρό 0 100 1000 1 70 700 300 2 50 500 200 3 40 400 100 4 32 320 80 5 25 250 70

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΘΕΜΑ:Παραγοντες που επηρεαζουν την υγεια. Το 1948 με την ιδρυση του Π.Ο.Υ. τεθηκαν επισημως τα θεμελια για

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστική περίοδος Σεπτεµβρίου

Εξεταστική περίοδος Σεπτεµβρίου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Εξέταση στο µάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Εξεταστική περίοδος Σεπτεµβρίου Η εξέταση

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας 2/26/2016. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης. Αποτελεσματικότητα κατά Pareto: ορισμός. ορισμός.

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας 2/26/2016. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης. Αποτελεσματικότητα κατά Pareto: ορισμός. ορισμός. Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης υνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto υνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτικό πλαίσιο και χρηματοδοτική ροή: contradictio in terminis

Οργανωτικό πλαίσιο και χρηματοδοτική ροή: contradictio in terminis Η υπέρβαση της κρίσης στον ΕΟΠΥΥ: ένα σχέδιο ανασυγκρότησης της ασφάλισης και της περίθαλψης Γιάννης Κυριόπουλος MD, MPH, MSc, PhD, Αναστάσης Σκρουμπέλος BSc, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια Οικονομική. Κατ επιλογήν υποχρεωτικό, 3 ώρες εβδομαδιαίως, Θεωρία, Διδάσκον: Νικόλαος Τσούνης. Νικόλαος Τσούνης Δημόσια Οικονομική 1

Δημόσια Οικονομική. Κατ επιλογήν υποχρεωτικό, 3 ώρες εβδομαδιαίως, Θεωρία, Διδάσκον: Νικόλαος Τσούνης. Νικόλαος Τσούνης Δημόσια Οικονομική 1 Κατ επιλογήν υποχρεωτικό, 3 ώρες εβδομαδιαίως, Θεωρία, Διδάσκον: 1 Κοινωνική Ευημερία και Ιδιωτικός Τομέας Συνθήκες μεγιστοποίησης κοινωνικής ευημερίας Άριστη κατανομή των παραγωγικών πόρων Πραγματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016 1) «Η ελληνική οικονομία είναι κατά βάση αγροτική». Όπως άλλωστε προκύπτει από τη συμμετοχή του προϊόντος του αγροτικού τομέα της χώρας μας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ που ανέρχεται σε A. 25% B. 33% C. 10%

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Μισθοδοσία Ιατρών ΕΣΥ και Ιδιωτικού Τομέα. Σύγκριση με άλλα Συστήματα

Μισθοδοσία Ιατρών ΕΣΥ και Ιδιωτικού Τομέα. Σύγκριση με άλλα Συστήματα Μισθοδοσία Ιατρών ΕΣΥ και Ιδιωτικού Τομέα. Σύγκριση με άλλα Συστήματα Φωτεινή Γιαλαμά Επιστημονικός Συνεργάτης Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας Υποψήφια Διδάκτωρ, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τεχνικές Αποζημίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΕΙΚΝΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΕΜΠΟ ΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ: H ΠΛΕΥΡΑ Τ ΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΑΝΑ ΕΙΚΝΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΕΜΠΟ ΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ: H ΠΛΕΥΡΑ Τ ΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΝΑ ΕΙΚΝΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΕΜΠΟ ΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ: H ΠΛΕΥΡΑ Τ ΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Σύμφωνα με την «ιατρική προσέγγιση» η αναπηρία σχετίζεται με την απώλεια, τη βλάβη ή την απόκλιση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΕΛΑΤΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΕΛΑΤΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΕΛΑΤΗ Ονοματεπώνυμο Ασφαλιζόμενου: ΠΕΛΑΤΙΔΟΥdΑΓΑΠΗΤΗ Ονοματεπώνυμο Αντισυμβαλλομένου: ΠΕΛΑΤΟΠΟΥΛΟΣdΑΞΙΟΤΙΜΟΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ Ασφαλιστικό Γραφείο: Ονοματεπώνυμο Συνεργάτη: Τηλέφωνο Επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 2.1 ΤΟ ΑΕΠ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ 2 2.1 Το Α.Ε.Π. και η οικονομική ευημερία 1/9 Μικρο-οικονομία Μελετά τις ατομικές επιλογές,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ!

www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ! www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ! Τα νέα δεδομένα στην υγεία Η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό ιδιωτικών δαπανών υγείας στην Ευρώπη (41%). Πάνω από 2 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΑ ΤΑΞΙ ΕΥΟΥΝ ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΠΑΤΣΟΥΛΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιπροσωπία ΚΧ διατύπωσε γενική επιφύλαξη εξέτασης για το κείμενο.

Η αντιπροσωπία ΚΧ διατύπωσε γενική επιφύλαξη εξέτασης για το κείμενο. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 6 Ιουνίου 2014 (OR. en) 10463/14 SAN 220 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έρευνα αγοράς θεωρείται κάθε οργανωμένη προσπάθεια συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης πληροφοριών σχετικών με την αγορά που δραστηριοποιείται μια επιχείρηση. Αυτές οι πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Είναι η υπόθεση ότι μια ομάδα ανθρώπων έχει τη δυνατότητα να παράγει ένα αγαθό ή μια υπηρεσία, με τρόπο τέτοιο που: Να υπάρχουν αρκετοί καταναλωτές,

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014

Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014 Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014 Ο ρόλος των Υπουργείων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Βασική λειτουργία του Υπουργείου Υγείας εξακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΟΜΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΟΜΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΟΜΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΛΙΛΤΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΑΛΕΞΙΑ ΣΙΝΔΟΣ 2011 ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακοβιομηχανία και Οικονομική Ανάπτυξη

Φαρμακοβιομηχανία και Οικονομική Ανάπτυξη Φαρμακοβιομηχανία και Οικονομική Ανάπτυξη Κωνσταντίνος Παναγούλιας Αναπληρωτής Πρόεδρος ΣΦΕΕ Athens Intercontinental 17 Μαρτίου 2016 Η σημασία του κλάδου φαρμάκων στην Εθνική Οικονομία Οι εξαγωγές φαρμακευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Α. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Α.1. ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΣΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2005 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος-Ειδικότητες: ΠΕ 1820 ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΕΜΠΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ασφαλιστικό σας Πρόγραµµα

Το Ασφαλιστικό σας Πρόγραµµα Το Ασφαλιστικό σας Πρόγραµµα Οµαδικό Πρόγραµµα Ασφάλι σης Ζωής & Υγείας - 8 - Πίνακας Παροχών ΣΧΕ ΙΟ 1 Ασφάλεια Ζωής 1. ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΖΩΗΣ - 5400 Σε περίπτωση θανάτου του ασφαλισµένου από οποιαδήποτε αιτία

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδικές Ασφαλίσεις. Λύσεις και δυνατότητες για Υγεία & Σύνταξη. Αθήνα, Δεκέμβριος 2014

Ομαδικές Ασφαλίσεις. Λύσεις και δυνατότητες για Υγεία & Σύνταξη. Αθήνα, Δεκέμβριος 2014 Ομαδικές Ασφαλίσεις Λύσεις και δυνατότητες για Υγεία & Σύνταξη Αθήνα, Δεκέμβριος 2014 Η INTERAMERICAN με μια ματιά Από το 2001 ανήκει στον Ολλανδικό Όμιλο Achmea Το πιο δημοφιλές Brand στην ελληνική ασφαλιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ «Το επίπεδο υγείας του ελληνικού πληθυσµού, οι παράγοντες που το επηρεάζουν και ενδεικτικές δράσεις για συνεχή βελτίωσή του» Σοφία Παπαδοπούλου Θεσσαλονίκη, Νοέµβριος 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΥΓΕΙΑΣ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΥΓΕΙΑΣ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΥΓΕΙΑΣ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Ψαλτοπούλου Θεοδώρα Παθολόγος, Επίκουρη Καθ. Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Α. Σχεδιασμός ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά αγαθών

Χαρακτηριστικά αγαθών ηµόσια αγαθά Χαρακτηριστικά αγαθών Τα αγαθά διακρίνονται ως προς το εάν: Είναι αποκλειστικής χρήσης (excludable), δηλαδή δεν απαιτούνται πόροι για να αποκλειστούν από τη χρήση τους ορισµένα άτοµα ή µη

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Παναγιώτης Μπαμίδης Επίκ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής Ιατρικής Εκπαίδευσης Τριπλή αποστολή και ποικιλομορφία στην Ι.Σ.Α.Π.Θ. Εκπαίδευση Έρευνα Προσφορά φροντίδας υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων. Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας

Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων. Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας 1 Δομή εισήγησης Η εργασία εντάσσεται στην θεματική ενότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ - ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ

ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ - ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ - ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ Εργασία στο μάθημα: Διεθνή Συστήματα Υγείας Θέμα: «Θεωρώντας ότι είστε σύμβουλοι του Υπουργού Υγείας στην Ελλάδα και έχοντας μελετήσει καλές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ!

www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ! www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ! H INTERAMERICAN, το 2013, κατέβαλε 58,1 εκατομμύρια ευρώ για αποζημιώσεις ατομικών ασφαλίσεων υγείας, σε 193.500 περιπτώσεις Απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτα Σουρτζή. Αν. Καθηγήτρια Νοσηλευτικής της Υγιεινής της Εργασίας Τµήµα Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ

Παναγιώτα Σουρτζή. Αν. Καθηγήτρια Νοσηλευτικής της Υγιεινής της Εργασίας Τµήµα Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ & ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ Πρόκληση για την Προαγωγή Υγείας στο Χώρο Εργασίας Παναγιώτα Σουρτζή Αν. Καθηγήτρια Νοσηλευτικής της Υγιεινής της Εργασίας Τµήµα Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ «Ηλικιωµένοι»

Διαβάστε περισσότερα

25. Μία τυπική επιχείρηση που λειτουργεί σε καθεστώς τέλειου ανταγωνισμού, στη μακροχρόνια θέση ισορροπίας της: α. πραγματοποιεί θετικά οικονομικά κέρδη. β. πραγματοποιεί μηδενικά οικονομικά κέρδη. γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τον όρο «υπηρεσίες υγείας», προσδιορίζονται όχι µόνο οι παρεχόµενες φροντίδες υγείας και ιατρικής περίθαλψης αλλά γενικότερα το πλέγµα των δοµών µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. Ενότητα 4: Θεωρία Χρησιμότητας και Καταναλωτική Συμπεριφορά. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μικροοικονομία. Ενότητα 4: Θεωρία Χρησιμότητας και Καταναλωτική Συμπεριφορά. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μικροοικονομία Ενότητα 4: Θεωρία Χρησιμότητας και Καταναλωτική Συμπεριφορά Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β - Ερωτήσεις Πολλαπλών Επιλογών 1. Η καμπύλη δυνατοτήτων ωφέλειας σε μία υποθετική οικονομία που αποτελείται από τα άτομα Α και Β δίνεται από τη σχέση U Α + 2 U = 130, όπου U Α και U είναι οι χρησιμότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Παπαδημητρίου Δημήτριος Msc in Health Management Στόχος μαθήματος Κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η φορολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΟΠΗ ΚΑΛΑΜΠΟΥΚΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΕΙ Α.Μ.Θ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ - Δ.Ν. Ιατρική Ευθύνη και Βιοηθική II Σύγχρονες προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα 09

Πολιτική Οικονομία Ενότητα 09 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 09: Δημόσια δαπάνες και έσοδα Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα