ΠΕΡΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ"

Transcript

1 1 ΠΕΡΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Αντωνάτος Σπύρος-Ψυχίατρος Ο όρος «ψυχική υγεία» θεωρείται αµφίσηµος δεν είναι µόνον δύσκολο να συµφωνήσει κανείς στην γενική εφαρµογή του όρου, αλλά ακόµα και σε ένα µοναδικό πλαίσιο µέσα στο οποίο αυτός θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί µε πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Η συγκεκριµένη έλλειψη συµφωνίας πιθανόν να συνεχίσει να υφίσταται καθότι ο όρος υιοθετήθηκε για ποικίλους σκοπούς. Όµως, µπορούµε να καταλήξουµε σε ένα κάποιο συµπέρασµα: µάλλον η «ψυχική υγεία» δεν αποτελεί έναν ακριβή όρο, αλλά µία ιδέα που συνέλαβαν κάποιοι από διαίσθηση και η οποία επιδιώκει να αποκτήσει επιστηµονικό κύρος ενώ ταυτόχρονα χρησιµεύει και ως ιδεολογική ταυτότητα. Ο όρος "ψυχικός" συνήθως συνεπάγεται κάτι περισσότερο από την καθαρή εγκεφαλική λειτουργία του ατόµου αντιπροσωπεύει επίσης τις αισθήσεις και τα συναισθήµατά του, τις σχέσεις του µε τον άλλους, καθώς και µία γενικότερη ποιότητα σε αυτό που θα µπορούσε να ονοµαστεί ως η διανοητική ισορροπία του µέσα στο κοινωνικο-πολιτισµικό πλαίσιο που κινείται. Παροµοίως, ο όρος "υγεία" αναφέρεται σε κάτι περισσότερο από τη σωµατική υγεία: υποδηλώνει επίσης την υποκειµενική ενδοψυχική ισορροπία, το συνταίριασµα της ψυχικής του δοµής µε το εξωτερικό περιβάλλον, καθώς και την κοινωνική του λειτουργικότητα. εν αποτελεί έκπληξη πως ο συνδυασµός των δύο συγκεκριµένων όρων παράγει τελικά µία ελαστική και αµφίσηµη έννοια. Μία άλλη αµφισηµία υπηρετεί αυτή τη φράση. Στην καθ

2 2 ηµέρα πράξη, ψυχική υγεία συνήθως σηµαίνει ταυτόχρονα και την ψυχική ευεξία και την ψυχική νόσο. Οι ορισµοί προφανώς κυµαίνονται σύµφωνα µε την άποψη αυτών που τους ορίζουν, τις αναφορές που χρησιµοποιούν καθώς και τις αξίες που θεωρούνται για αυτούς ως πιο σηµαντικές. Ως εκ τούτου, η ψυχαναλυτική άποψη εστιάζει στην ενδοψυχική ζωή του υποκειµένου. Ο S. Freud προσδιόρισε την ψυχική υγεία σύµφωνα στην εξής απόφανσή του: " Όπου βρισκόταν το Εκείνο, θα έπρεπε να βρίσκεται το Εγώ " (1932, p. 132). Εδώ, αξιολογείται η γνώση των ασυνείδητων κινήτρων και ο αυτοέλεγχος που βασίζεται πάνω στην ακριβή και ενσυνείδητη γνώση του εαυτού. Το διαπροσωπικό πλαίσιο αναφοράς, από την άλλη, αφορά πιο πολύ τη λειτουργικότητα των υποκειµένων σε διαπροσωπικές καταστάσεις. Ο H.S. Sullivan προσδιορίζει τη θέληση ενός ατόµου για ψυχική ευεξία ως εκείνες " τις διαδικασίες οι οποίες τείνουν να βελτιώνουν την αποτελεσµατικότητά του ως ανθρώπινο ον, τις επιθυµίες του, καθώς και την επιτυχία του να ζει " (1954, p. 106) και τοποθετεί την µέγιστη αξία στην αποτελεσµατικότητα του ατόµου και την επάρκειά του στην κοινωνική λειτουργικότητα. Η άποψη σχετικά µε την ικανότητα του υποκειµένου να σχετίζεται κοινωνικά διερευνάται από τον E. Fromm, ο οποίος µε τη σειρά του εστιάζει στην ατοµική σχέση µε το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Ο ψυχικά υγιής είναι ένα παραγωγικό και µη αλλοτριωµένο άτοµο εκείνος που σχετίζεται µε τον κόσµο µέσω της αγάπης, και ο οποίος χρησιµοποιεί τη λογική του για να συλλαµβάνει την πραγµατικότητα µε αντικειµενικό τρόπο είναι αυτός που βιώνει τον εαυτό του ως µία µοναδική ατοµική οντότητα, ενώ την ίδια στιγµή νοιώθει τον συνάνθρωπό του θεωρείται όποιος δεν υπόκειται σε παράλογες αρχές, και αποδέχεται µε τη θέλησή του τη λογική αρχή της συνείδησης και της λογικής αιτιολόγησης των πραγµάτων τέλος, είναι το άτοµο που εξελίσσεται όσο ζει, και θεωρεί το δώρο της ζωής ως την πιο πολύτιµη ευκαιρία που έχει. Εδώ ισχύουν οι αξίες του ανθρωπισµού, της ατοµικότητας, της ελευθερίας και του ορθού λόγου. ([1955] 1959, p.275) Η πιο κατανοητή και σαφής σύνοψη της πολυπλοκότητας των κριτηρίων που χρησιµοποιούνται για τον ορισµό της ψυχικής υγείας ανήκει στην M. Jahoda (1958). Απέκλεισε σοβαρά κριτήρια ως ακατάλληλα εξαιτίας του ότι δεν ικανοποιούσαν ερευνητικούς σκοπούς. Η "απουσία νόσου", για παράδειγµα, απορρίπτεται ως κριτήριο, όχι µόνον λόγω της δυσκολίας στην περιγραφή της νόσου αλλά και διότι η κοινή χρήση του όρου "ψυχική υγεία" συµπεριλαµβάνει τώρα πια κάτι περισσότερο από την απλή απουσία µίας αρνητικής αξίας. Η "στατιστική κανονικότητα" θεωρείται επίσης ακατάλληλη µε την έννοια ότι ο όρος είναι µη εξειδικευµένος, κενός περιεχοµένου, ενώ αποτυγχάνει να καταπιαστεί σοβαρά µε το ερώτηµα. Τέλος, η

3 3 "ευτυχία" και η "ευεξία" αποκλείονται καθότι εµπλέκουν όχι µόνο τις εξωτερικές συνθήκες αλλά και την ατοµική λειτουργικότητα. Η Jahoda λοιπόν συνοψίζει ποια κατά τη γνώµη της είναι τα πιο ευπρόσιτα κριτήρια για τρέχουσα χρήση. Αυτά είναι στάσεις και συµπεριφορές προς τον εαυτό, οι οποίες συµπεριλαµβάνουν την ικανότητα πρόσβασης του εαυτού στη συνείδηση, την έννοια της ορθότητας του εαυτού, την έννοια της αποδοχής του εαυτού, και µία αίσθηση ταυτότητας την ανάπτυξη, την εξέλιξη και την αυτοπραγµάτωση που περιλαµβάνουν τις έννοιες του εαυτού, των κινήτρων για δράση και της επένδυσης στη ζωή την ολοκλήρωση, η οποία αναφέρεται στην ισορροπία των ψυχικών δυνάµεων µέσα στο υποκείµενο, σε µία ενοποιό άποψη για τη ζωή, καθώς και στην αντίσταση απέναντι στην ψυχική πίεση (stress) στην αυτονοµία, η οποία αναφέρεται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, στην ρύθµιση εκ των ένδον, και στην ανεξάρτητη δράση στη µη διαστρέβλωση της αντίληψη της πραγµατικότητας, συµπεριλαµβανοµένης της ενσυναίσθησης ή της κοινωνικής ευαισθησίας στην δεξιοτεχνία του περιβάλλοντος, που περικλείει την ικανότητα να αγαπά κανείς, την επάρκεια στις διαπροσωπικές του σχέσεις, την αποτελεσµατικότητά του, την ικανότητά του για προσαρµογή στην εξέλιξη και ρύθµιση, την αποτελεσµατικότητά του να επιλύει προβλήµατα, την επάρκειά του για αγάπη, εργασία και παιχνίδι. Βέβαια από τη στιγµή που όσα εκθέτει αποτελούν µία σύνοψη και όχι προσπάθεια να ολοκληρώσει τα τρέχοντα κριτήρια που χρησιµοποιούνται στον ορισµό ή στην ταυτοποίηση της ψυχικής υγείας, αναδύονται ποικίλες δυσκολίες στην παρουσίασή της (αρκετές µάλιστα αναγνωρίσθηκαν και συζητήθηκαν από την ίδια). Τα κριτήρια αλληλοεπικαλύπτονται, και η σχέση µεταξύ τους δεν ξεκαθαρίζεται µε λεπτοµέρεια (για παράδειγµα, ο βαθµός στον οποίο αυτά είναι ανεξάρτητα). Επιπλέον, καµία µέθοδος δεν ενδείκνυται για την επιτυχή κατηγοριοποίησή τους, ως εκ τούτου καθίσταται αδύνατο να υπολογίσει κάποιος το βαθµό ενός ιδιαίτερου κριτηρίου ή ακόµα να ανακαλύψει την παρουσία του ή την απουσία του. Αµφισηµίες και διαφορετικά επίπεδα εξειδίκευσης χαρακτηρίζουν τα διαφορετικά κριτήρια, ενώ αγνοούνται κατά µεγάλο βαθµό τόσο ο αντίκτυπος από την κοινωνική θέση, όσο και η σηµασία της κοινωνίας ως το κριτήριο του πλαισίου µέσα στο οποίο κινείται το άτοµο. Η Jahoda δεν επιχειρεί να επιλύσει τέτοιου είδους διαφορές. Απλώς αναγνωρίζει την αδυναµία να προσεγγίσει σε έναν "σωστό" ορισµό και να επιτύχει τη συναίνεση, καθότι κάτω από τους προτεινόµενους ορισµούς ενυπάρχουν αξίες και διότι η ιδέα χρησιµοποιείται για διαφορετικούς σκοπούς. Η ανάλυση της Jahoda για την ψυχική υγεία ως ιδέα συνδιαλέγεται κυρίως µε τα προβλήµατα που θέτει για τον ερευνητή των βιωµάτων: εάν- και κατά πόσον- τα ποικίλα κριτήρια µπορούν να συνενωθούν σε ένα κριτήριο ή σε µία οµάδα κριτηρίων τα είδη των κριτηρίων που απαιτούνται από

4 4 διαφορετικούς ορισµούς εάν και µε ποιο τρόπο θα µπορούσε κάποιος να ξεχωρίσει ανάµεσα στην "ιδανική" και στη "µέγιστη δυνατή" ψυχική υγεία καθώς και των ορισµών που χρησιµοποιούνται. Ασχολείται ελάχιστα µε την προσέγγιση την οποία ο µελετητής της κοινωνίας θα µπορούσε να θεωρήσει: η σηµασία της έννοιας στην κοινωνία, οι ποικίλες λειτουργίες της, οι τρόποι µε τους οποίους δοµεί και εκφράζει κοινωνικές αξίες, και η φύση και τα είδη του κοινωνικού περιβάλλοντος τα οποία επηρεάζουν την ψυχική ευεξία του ατόµου. Παρόλα αυτά, η εργασία της Jahoda παρουσιάζει την καλύτερη σύνοψη από τους τρέχοντες µείζονες ορισµούς αλλά και την αµφισβήτηση που συνδέεται µε αυτούς. Πολλές συζητήσεις σχετικά µε την έννοια της ψυχικής υγείας φυσιολογικά αντανακλούν τις διαφορετικές απόψεις και τα ενδιαφέροντα που συναντά κανείς µέσα στο κίνηµα της ψυχικής υγείας. Ένα από προέχοντα θέµατα είναι εάν η "ψυχική υγεία" και η "ψυχική νόσος" θα µπορούσαν να νοούνται στο ίδιο συνεχές ή σε διαφορετικά συνεχή τα οποία τέµνουν το ένα το άλλο. Η κλασσική ιατρική άποψη υποστηρίζει πως ψυχική υγεία θεωρείται η απουσία ψυχικής νόσου, ότι και οι δύο όροι αντιπροσωπεύουν τα άκρα στο ίδιο συνεχές, και πως η διαφορά ανάµεσα στις δύο καταστάσεις υφίσταται ως ένα βαθµό. Μία αντίθετη άποψη υποστηρίζει ότι η ψυχική υγεία είναι ποιοτικά διαφορετική από την ψυχική νόσο και πως το ίδιο πρόσωπο µπορεί να είναι ταυτόχρονα ψυχικά υγιής και ψυχικά ασθενής. Η Jahoda, ως µία συνήγορος της έννοιας της "θετικά οριζόµενης ψυχικής υγείας", ισχυρίζεται πως η απουσία σοβαρών χαρακτηριστικών δεν συνεπάγεται την παρουσία άλλων. Για παράδειγµα, η απουσία ψευδαισθήσεων δεν συνεπάγεται και την παρουσία σαφούς αυτοεκτίµησης αντιστρόφως, η παρουσία δηµιουργικότητας δεν αποκλείει την παρουσία σοβαρού άγχους. Όµως εάν η ψυχική υγεία και η ψυχική νόσος τοποθετούνται σε διαφορετικά συνεχή, τότε καθίσταται αναγκαίο να εξειδικευτεί η σχέση τους. Για το λόγο αυτό η D. Conrand (1952) έχει προτείνει η "αρνητικά οριζόµενη υγεία", ή αλλιώς η απουσία παθολογίας, να χρησιµοποιείται ως ένας διάµεσος όρος. Ένα σχετικό ζήτηµα αποτελεί το εάν η ψυχική υγεία µπορεί να θεωρείται ως µία αρκετά σταθερή και µόνιµη λειτουργία του χαρακτήρα ή ως µία στιγµιαία λειτουργία του ατόµου και κατάσταση. Για παράδειγµα, ο D.Klein (1960) διαχωρίζει την "πληρότητα" ("soundness") από την "ευεξία" ("well-being") : η πρώτη αναφέρεται στο επίπεδο της ολοκλήρωσης της γενικής και πιο µόνιµης δοµής του χαρακτήρα, ενώ ο δεύτερος αφορά στην τρέχουσα ισορροπία του υποκειµένου. Αυτή η διάκριση θα ήταν ίσως ένας χρήσιµος τρόπος ταυτοποίησης δύο διαφορετικών ειδών της ψυχικής υγείας. Επίσης, υπάρχουν διαφορές στις απόψεις σχετικά µε το εάν η έννοια της ψυχικής υγείας θεωρείται σε µέγιστο βαθµό ως ελεύθερη αξιών. Κάποιοι συγγραφείς

5 5 - ψυχιατρικά προσανατολισµένο ι- βλέπουν την ψυχική υγεία ως ανάλογη της σωµατικής υγείας, η οποία, διατείνονται, πως θα µπορούσε να εκτιµηθεί από αντικειµενικές ιατρικές σταθερές, χωρίς να λαµβάνεται υπόψη το κοινωνικοπολιτισµικό πλαίσιο µέσα στο οποίο κινείται ο ασθενής. Μία άλλη άποψη που ισχυρίζεται πως η ψυχική υγεία η οποία ως έννοια είναι ελεύθερη αξιών εξισώνεται µε το στατιστικά φυσιολογικό: η ψυχικά υγιής συµπεριφορά θεωρείται ως η συµπεριφορά του µέσου όρου ή η κλασσική, αναµενόµενη συµπεριφορά για έναν ιδιαίτερο πληθυσµό. Εδώ, η καλή ψυχική υγεία εκτιµάται µε όρους προσαρµογής και αποδοχής των τρεχόντων κοινωνικών προτύπων και κανόνων. Σαφώς λοιπόν τα συγκεκριµένα κριτήρια δεν είναι ελεύθερα αξιών. Πράγµατι, πολλοί ερευνητές αυτού του πεδίου ισχυρίζονται πως τα κριτήρια της ψυχικής υγείας δεν µπορούν να θεµελιωθούν σε απόλυτη ανεξαρτησία από ιδιαίτερες αξίες και κοινωνική ιδεολογία ή οµάδα στην οποία αυτές διατυπώνονται και εφαρµόζονται. Σύµφωνα µε την άποψη αυτή, η µελέτη των ορισµών της ψυχικής υγείας γίνεται ένας κλάδος της κοινωνιολογικής γνώσης. Όµως µία τέτοια προσέγγιση, αν και κοινωνιολογικά σηµαίνουσα, δεν µπορεί να θέσει την ερώτηση για το ποια κριτήρια είναι τα πιο χρήσιµα για τη θεραπεία όσο και την έρευνα της ψυχικής νόσου. Κάποιοι από εκείνους που διατείνονται πως για όλους τους ορισµούς της ψυχικής υγείας που συνδέονται µε τη µόρφωση θα όφειλε να χρησιµοποιούνται πολλαπλά κριτήρια, κάτι που εξαρτάται από τις αξίες που κάθε κοινωνία ή υποκουλτούρα αναπτύσσει. Ως εκ τούτου, τα κριτήρια για την ψυχική υγεία στις κατώτερες τάξεις ίσως να είναι διαφορετικά από εκείνα της µεσαίας τάξης, καθώς και εκείνα για τους πολίτες της Ιαπωνίας θα διέφεραν από αυτά για τους Ινδούς ή τους Ευρωπαίους. Εδώ το θέµα είναι της σχέσης της ψυχικής υγείας ενός ατόµου µε τη φύση της κοινωνίας στην οποία αυτό ζει και κινείται. Αν και το συγκεκριµένο ζήτηµα σπάνια συζητείται, η διευκρίνισή του και η λύση του είναι κρίσιµες σχετικά µε την αναγνώριση του πεδίου των αλληλένδετων µεταβλητών οι οποίες αφορούν τη µελέτη της ψυχικής υγείας. Αυτό που χρειάζεται δεν είναι τίποτα λιγότερο από µία συνολική θεωρία της σχέσης ανάµεσα στο υποκείµενο και στην κοινωνία. Άλλοι µελετητές της ψυχικής υγείας θεωρούν πως τα κριτήρια για την αυτή, αν και φορτωµένα µε αξίες, µπορούν να υπερβαίνουν τα σύνορα των περιστάσεων και της µόρφωσης και πως µπορεί να επιτευχθεί ένας τόπος δέσµευσης µε βάση γενικές αξίες. Για παράδειγµα, ο M.B. Smith έχει προτείνει πως τα οικουµενικά κριτήρια για την ψυχική υγεία θα µπορούσε να " ταυτίζονται µε τη σταθερότητα, την ανθεκτικότητα, και τη βιωσιµότητα µε µία λέξη το σύστηµα των ιδιοτήτων- εκείνων των εξωτερικών και εσωτερικών υποσυστηµάτων του χαρακτήρα ". (1959,pp ) Παροµοίως, ο Fromm (1955) επιµένει πως τα κριτήρια για την ψυχική υγεία οφείλουν να βασίζονται σε κάποιες έννοιες της οικουµενικής ανθρώπινης φύσης µάλλον παρά στις αξίες της ιδιαίτερης µόρφωσης ή κοινωνίας.

6 6 Συνοπτικά λοιπόν, η ψυχική υγεία µπορεί να θεωρηθεί είτε ως έννοια µε βάση ένα ιδανικό ή ως µία εµπειρική κατασκευή που αναφέρεται σε µία κατάσταση που όντως συµβαίνει. Στην πρώτη περίπτωση, η ψυχική υγεία θεωρείται ως το ιδανικό προς το οποίο πασχίζει κάποιος αλλά ποτέ δεν επιτυγχάνει πλήρως να φθάσει χρησιµεύει, όµως, ως µία σταθερά έναντι του οποίου εκτιµάται κάθε υποκείµενο. Στη δεύτερη περίπτωση, η ψυχική υγεία επιτυγχάνεται µε ρεαλιστικό τρόπο, αν και υπάρχει αρκετή αµφισβήτηση σχετικά µε το πόσο συχνά αυτή συναντάται. Η εµφάνιση της έννοιας της ψυχικής υγείας είναι στενά συνδεδεµένη µε την ανάπτυξη του κινήµατος της ψυχικής υγιεινής στις Η.Π.Α. καθώς και την ανάπτυξη της ψυχοθεραπευτικής πρακτικής αλλά και της έρευνας σχετικά µε το χαρακτήρα. Ως µία επεξηγηµατική κατασκευή, η ψυχική υγεία προέκυψε από το ενδιαφέρον για την "ψυχική υγιεινή" η οποία απέκτησε τους πρώτους οπαδούς της στις αρχές του 20 ου αιώνα. Στα 1892 ο ελβετός A. Meyer ( ) µεταναστεύει στις Η.Π.Α. Εκεί υποστηρίζει διαφωνώντας µε τον E. Kraepelin- πως πολλαπλοί παράγοντες βιολογικοί-ψυχολογικοί κοινωνικοί συµβάλλουν στην ανάπτυξη και εξέλιξη της προσωπικότητας ενώ καθορίζουν και το καθεστώς της ψυχικής υγείας ή νόσησης. Καθιερώνει µε αυτό τον τρόπο την ψυχοβιολογική σχολή της Ψυχιατρικής και το συνοδό κοινωνικό κίνηµα. Αρχικά, αυτό το κοινωνικό κίνηµα εστίασε στη βελτίωση των άθλιων συνθηκών που επικρατούσαν στα ψυχιατρικά νοσοκοµεία µα και στην παροχή καλύτερης φροντίδας και θεραπείας για τους ψυχασθενείς οπουδήποτε και εάν βρίσκονται. Στη δεκαετία του 1920 το ενδιαφέρον στράφηκε προς την προώθηση της "ψυχικής υγιεινής" και θεµελίωσε κλινικές επίβλεψης των παιδιών. Ο όρος "ψυχική υγεία" άρχισε να αντικαθιστά τον όρο "ψυχική υγιεινή" στη δεκαετία του 1930, και µέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1940 προσέλαβε µία ανεξάρτητη θέση µε ένα αυξανόµενο και ενθουσιώδες κοινωνικό κίνηµα που λειτουργούσε στο όνοµά της. Αυτή η αλλαγή στους όρους υποδηλώνει την έναρξη της εποχής του ενδιαφέροντος για την πρόληψη των ψυχικών διαταραχών µάλλον παρά απλώς τη φροντίδα και τη θεραπεία, καθώς και τη διεύρυνση του πεδίου για να συµπεριλάβει όλους τους τύπους της κοινωνικής και ψυχικής δυσπροσαρµογής µάλλον παρά απλώς τους σοβαρά συναισθηµατικά διαταραγµένους ή τους ψυχωτικούς. Το κίνηµα άρχισε να προάγει τη "θετικά οριζόµενη" ψυχική υγεία ως έναν απώτερο σκοπό ξεχωριστό από την εξάλειψη της ψυχικής πάθησης. Η δηµοτικότητα της ψυχικής υγείας ως µίας επιθυµητής αξίας στις Η.Π.Α. συνδέεται εν µέρει µε τη συνηγορία από εκείνους που υποστηρίζουν το κίνηµα της ψυχικής υγείας και εν µέρει µε την ανάπτυξη της ψυχαναλυτικής θεωρίας και αποδοχής της ψυχοθεραπευτικής πρακτικής αρκετές δεκαετίες πριν. Μετά τον Β Παγκόσµιο Πόλεµο λοιπόν, έχουµε την ενίσχυση του ενδιαφέροντος για την ψυχοδυναµική ψυχιατρική, σε σηµείο όπου οι βιολογικοί παράµετροι της ψυχικής νόσου να µην βρίσκουν πια µεγάλη ανταπόκριση. Υπήρξε κυρίαρχη η ορθόδοξη

7 7 ψυχαναλυτική άποψη πως η ψυχική υγεία είναι µία ιδιότητα των ατόµων και µία λειτουργία ενδοψυχικής ανάπτυξης και δυναµικής. Ισχυρίζονταν πως ένα άτοµο αποκτά καλή ψυχική υγεία ως συνέπεια της ευτυχούς πρώιµης κοινωνικοποίησης η ψυχανάλυση ή κάποιος τύπος ψυχοθεραπείας διορθώνει µία τυχόν ατυχή πρώιµη κοινωνικοποίηση. Ως εκ τούτου, το υποκείµενο παραµένει ως η µονάδα της ανάλυσης, και η ψυχολογική υγεία θεωρείται ως µία µοναδική λειτουργία για το άτοµο, προσωπική ενδοψυχική ανάπτυξη και ιστορία ζωής. Μεταγενέστερα, η µονάδα της ανάλυσης επεκτάθηκε προκειµένου να συµπεριλάβει και το σχήµα των ατοµικών διαπροσωπικών σχέσεων. Μόνο λίγοι συγγραφείς, όπως ο Fromm (1955) και ο Frank (1948) συνέλαβαν µία περιεκτική άποψη για την ψυχική υγεία ως µία λειτουργία του συνόλου της κοινωνίας οι κυρίαρχες ιδεολογίες της, οι παραδοχές, οι κανόνες, οι αξίες, οι θεσµοί, και γενικότερα ο τρόπος ζωής. Μία τέτοια προοπτική αγνοείται κατά σηµαντικό βαθµό ή θεωρείται ως άσχετη από τη µεγάλη πλειοψηφία των θεωρητικών, των επαγγελµατιών και των ερευνητών στο πεδίο της ψυχικής υγείας. Φθάνοντας στις αρχές της δεκαετίας του 1970 άρχισε να ενισχύεται το επιστηµονικό ενδιαφέρον και πάλι προς τη βιολογική ψυχιατρική. Τότε ακριβώς, ο ιατρός ( και όχι ψυχίατρος ) G. Engel µαζί µε τον J. Romano προτείνουν το βιοψυχοκοινωνικό µοντέλο της νόσου. Υποστηρίζουν πως έχουµε την περίπλοκη αλληλεπίδραση βιολογικών-ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων σε όλα τα νοσήµατα όχι µόνο στα ψυχικά. Το βιοψυχοκοινωνικό µοντέλο έρχεται να αντιπαρατεθεί κατά κάποιον τρόπο στο επικρατούν µέχρι τότε βιοϊατρικό µοντέλο. Η δραστηριότητα στο όνοµα της ψυχικής υγείας έχει προξενήσει την ανάπτυξη τριών διακριτών οµάδων των οποίων τα µέλη µπορεί να αλληλοεπικαλύπτονται µεταξύ τους, όµως το ενδιαφέρον τους και οι λειτουργίες τους είναι ξεχωριστά: αυτοί µπορούν να αποκαλούνται ως θεωρητικοί, ως επαγγελµατίες, καθώς και ως ερευνητές. Οι θεωρητικοί πρωτίστως ενδιαφέρονται για την προαγωγή της ψυχικής ευεξίας ως αξίας και στην ενδυνάµωση της δράσης µε σκοπό να προλάβουν και να εξαλείψουν την ψυχική νόσο. Καλά αναπτυγµένοι οργανισµοί ψυχικής υγείας, τόσο δηµόσιοι όσο και ιδιωτικοί, υφίστανται σχεδόν παντού στον αναπτυγµένο κόσµο, τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο. Η σηµασία του κινήµατος της ψυχικής υγείας έχει ενισχύσει το κύρος και τη δύναµη των επαγγελµατιών του, οι οποίοι εκτείνονται από ψυχαναλυτές έως σύµβουλοι γάµου και όχι µόνο. Βαθµιαία έχουν διευρύνει τη σφαίρα λειτουργίας τους και µάλιστα υπηρετούν και σε θεσµούς όπως σχολεία, δικαστήρια και στη βιοµηχανία. Αν και πολλές δραστηριότητές τους αναλαµβάνονται στο όνοµα της ψυχικής υγείας, λίγη εργασία κατευθύνεται προς την ψυχική υγεία ως ξεχωριστή από την ψυχική νόσο.

8 8 Πρωτίστως, το ενδιαφέρον τους είναι η θεραπεία δευτερευόντως είναι η έρευνα αυτό αποτελεί ελάχιστα προληπτικό µέσο. Τα ενδιαφέρονται των ερευνητών στην ψυχική υγεία διατρέχουν το σύνολο της ανθρώπινης συµπεριφοράς από τα προσδιορισµένα βιοχηµικά προβλήµατα έως τα υπαρξιακά προβλήµατα της επιβίωσης. Παρά τον αυξανόµενο αριθµό ερευνητικών προγραµµάτων τις προηγούµενες δεκαετίες, τα αιτιολογικά προβλήµατα παραµένουν άλυτα και τα πεδία περιµένουν την εννοιολογική διευκρίνιση. Οι προσανατολισµοί αναφορικά µε την ψυχική υγεία ως ένα επιθυµητός σκοπός, ως ένα θέµα ουσίας, και ως ένα πεδίο εργασίας, και έρευνας ταλαντεύονται ανάµεσα σε δύο πόλους. Από τη µία, η ψυχική υγεία θεωρείται ως µία περιορισµένη και προσδιορισµένη "κατάσταση ύπαρξης" και ως το ουσιαστικό θέµα στο πεδίο εργασίας που είναι µία ειδικότητα - η Ψυχιατρική προφανώς - ανάµεσα σε άλλες ειδικότητες. Το υποκείµενο ή το άµεσο κοινωνικό του περιβάλλον είναι µία µονάδα προς ανάλυση, προσπάθεια ελέγχου, και αλλαγή. Από την άλλη, η ψυχική υγεία θεωρείται ως το σύνολο της προσωπικότητας του ατόµου, και το πεδίο εργασίας που συνδέεται µε αυτό είναι µία υπέρτατη επιστήµη του ανθρώπου που τα συµπεριλαµβάνει όλα. Σε έναν πιο περιορισµένο ορίζοντα, η απόκτηση της ψυχικής υγείας θεωρείται ως ένα τεχνικό πρόβληµα το οποίο πρέπει να λυθεί υπό την καθοδήγηση και την κατεύθυνση των ειδικών. Η τεχνολογία της ψυχικής υγείας θεωρείται ως να εµπεριέχεται και να αναπτύσσεται και να µεταδίδεται από τους επαγγελµατίες οι οποίοι αξιώνουν ειδικές δεξιότητες και εµπειρία και οι οποίοι νοµιµοποιούνται από την κοινωνία ως ένα όχηµα για την ηθική εφαρµογή της γνώσης σχετικά µε την ψυχική υγεία. Λειτουργικές τεχνικές και διαδικασίες θεµελιώνονται, και πλαίσια αναφοράς και επεξηγηµατικών θεωριών αναπτύσσονται, εξελίσσονται και προσδένονται δυναµικά µαζί της. Γενικώς, αυτός ο προσανατολισµός δίνει έµφαση στο ξεχωριστό των ατόµων και τα ενθαρρύνει να επιζητούν εσωτερική ηρεµία και αυτοπραγµάτωση σε προσωπική βάση η ψυχολογική ευεξία θεωρείται ως µία λειτουργία των δυναµικών της προσωπικότητας, η οποία µε τη σειρά της, υποστηρίζεται να είναι πρωτίστως µία λειτουργία πρώιµης εµπειρίας και µόνον δευτερευόντως των κατοπινών διαπροσωπικών σχέσεων. Αντιθέτως, εκείνοι που διατηρούν µία ολοκληρωτική άποψη για την ψυχική υγεία και τα φαινόµενά της αξιώνουν ολόκληρη τη γκάµα της ανθρώπινης σκέψης και συµπεριφοράς πιστεύουν πως το ανθρώπινο πανόραµα οφείλει να ερµηνεύεται µέσα στο πλαίσιο-εργασία της ψυχικής υγείας παρά αντιστρόφως.

9 9 Αυτοί οι αντιθετικοί προσανατολισµοί προσδίδουν διαφορετικά πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα στην προσπάθεια να επιτευχθούν στόχοι σχετικοί µε την ψυχική υγεία. Ο ψυχοθεραπευτικός προσανατολισµός θεωρείται πως είναι κατά πολύ εξειδικευµένος σχετικά µε τη φύση των φαινοµένων και το εάν αυτά είναι συναισθηµατικής φύσης, ή βιοχηµικής, ίσως ατοµικά ή κοινωνικά ως εκ τούτου κάτι τέτοιο παρέχει µεγαλύτερη ευκαιρία για παρέµβαση και έλεγχο. Όµως, περιορίζοντας τις µεταβλητές µε τις οποίες διαπραγµατεύεται κανείς µέσα στη θεραπεία, θα µπορούσε να αγνοεί σηµαντικά και ίσως κρίσιµα φαινόµενα. Αντιθέτως, ο ευρύτερος προσανατολισµός δίνει µεγαλύτερες πιθανότητες για να ανακαλύψει κανείς τις ποικίλες εσωτερικές συνδέσεις ανάµεσα στις µεταβλητές που εµπλέκονται στο ζήτηµα. Παρόλα αυτά, η µεγάλη διάχυση και έκτασή του το καθιστά αδύνατο ως οδηγό για επιστηµονικούς λόγους ή κοινωνική δράση. Γενικώς η ιδεολογία σχετικά µε την ψυχική υγεία και το συνοδό κίνηµά της λειτουργούν, είτε σκοπίµως είτε ακούσια, για διατηρήσουν και ενισχύσουν σηµαντικές αξίες στο κοινωνικό γίγνεσθαι πάντοτε µιλώντας για τη ύση. Ξεχωριστός ανάµεσά τους είναι ο ουµανισµός που δίνει έµφαση στη σηµασία του ατόµου καθώς και στην ανάπτυξή του και στην επίτευξη των στόχων του και των επιθυµιών του. Ως εκ τούτου, το κίνηµα της ψυχικής υγείας συµβάλλει και ενισχύει τα ιδεώδη της δηµοκρατίας και επίσης προάγει µία µορφή εσωτερικότητας µε το να εστιάζει στην ενδοσκόπηση και στην αυτογνωσία. Επικεντρώνοντας στην αλλαγή του ατόµου παρά της κοινωνίας, το κίνηµα της ψυχικής υγείας προσπαθεί και αγωνίζεται µακριά από την κοινωνική ανοικοδόµηση και εποµένως λειτουργεί µε σκοπό να διατηρηθεί το καθεστώς και εκείνες οι αξίες της µεσαίας τάξης οι οποίες είναι εσωτερικό κοµµάτι αυτής. Κάτι τέτοιο δεν αρνείται πως κάποιοι επαγγελµατίες χρησιµοποιούν την ιδέα της ψυχικής υγείας ως µέσο για να πετύχουν την κοινωνική ανοικοδόµηση όµως αυτοί ενδιαφέρονται µόνο σε ειδικές κοινωνικές αλλαγές τις οποίες ελπίζουν να καταφέρουν στο όνοµα της ψυχικής υγείας, όπως αλλαγές στις πρακτικές ανατροφής των παιδιών µέσα στην οικογένεια ή σε διαφορετικούς τρόπους µεταχείρισης των µαθητών στα δηµόσια σχολεία. Για τους θεωρητικούς και τους ιδεολόγους, η σύλληψη της ιδέας της ψυχικής υγείας τους παρέχει µία ιδεολογία σχετικά µε τη βελτίωση του εαυτού στην οποία µπορούν να αφιερώνονται κάποια στιγµή όταν οι κοινωνικοπολιτικές ιδεολογίες είναι ξεπερασµένες στη ύση. Ως εκ τούτου η ψυχική υγεία προσδοκάται ως πανάκεια για όλα τα κοινωνικά προβλήµατα και αδροµερώς για βελτίωση της ανθρωπότητας. Για τον επαγγελµατία, από την άλλη, η σύλληψη της ψυχικής υγείας συνήθως χρησιµεύει ως ένας απώτερος στόχος- αν και αµφίσηµος- έναντι του οποίου αυτός µπορεί να υπολογίσει την τρέχουσα λειτουργικότητα των ασθενών του και προς τον οποίο αυτός µπορεί να κατευθύνει τις προσπάθειές του ή τις δικές τους αποτελεί ένα άδηλη

10 10 ή ρητή σταθερά έναντι της οποίας αυτός υπολογίζει την επιτυχία και την αποτυχία των προσπαθειών του ίδιου και εκείνων των συναδέλφων του. Παρά την επέκταση του κινήµατος της ψυχικής υγείας και το κύρος των επαγγελµατιών που ασχολούνται µε αυτή, γνωρίζουµε πολύ λίγα µε το πώς θα πετύχουµε την ψυχική υγεία. Επιπλέον, οι µηχανισµοί για την εφαρµογή αυτής της λιγοστής γνώσης και την αποτελεσµατικότητα θεωρούνται ως ανεπαρκείς. Από τα πολλά ζητήµατα που χρήζουν επίλυσης, τρία, κατά τη γνώµη µου, είναι κεντρικά. Το πρώτο είναι η ανάγκη για επέκταση της σύλληψης της έννοιας της ψυχικής υγείας πέραν της ατοµικής ενδοψυχικής ζωής, των διαπροσωπικών σχέσεων, και των περιορισµένων κοινωνικών πλαισίων. Άσχετα πόσο εκλεπτυσµένη, οξυδερκής ή επιστηµονική είναι η κατανόησή µας σχετικά µε τα ανθρώπινα όντα ως άτοµα, αυτό το πλαίσιο είναι ανεπαρκές για την κατανόηση της ψυχικής υγείας, η οποία επίσης χρειάζεται να ειδωθεί ως µία λειτουργία κοινωνικών ρόλων, θεσµών, και κοινοτήτων. Το δεύτερο πρόβληµα αφορά την ιδέα της ψυχικής υγείας, η οποία, καθότι εµπλέκει έναν αριθµό απόψεων για την ανθρώπινη ζωή, απαιτεί την ολοκλήρωση των κλάδων της βιοχηµείας, της ψυχολογίας, της κοινωνιολογίας, και της φιλοσοφίας κάτι που για την ώρα δεν διαφαίνεται να επιτυγχάνεται πλήρως. Το τρίτο πρόβληµα εµπλέκει τις δυσκολίες σχετικά µε την παρέµβαση, την εκτέλεση και τον έλεγχο που θα όφειλαν να αποµένουν ακόµα και εάν η επέκταση της ιδέας και η ολοκλήρωση των σχετικών κλάδων θα µπορούσαν να επιτευχθούν. Ακόµα και εάν η ψυχική υγεία θα µπορούσε να επιτευχθεί µε λογικό σχεδιασµό, πόσο πολύς σχεδιασµός αυτού του είδους τελικά είναι επιθυµητός; Θα µπορούσε άραγε να απειλήσει άλλες αγαπηµένες αξίες, ή να έχει συνέπειες που δεν µπορούµε τώρα να προβλέψουµε; Από µία άποψη, το πρόβληµα της ψυχικής υγείας είναι όµοιο µε το αιώνιο ερώτηµα σχετικά µε το πως µπορεί κανείς να ηγηθεί µία καλή ζωή. Ίσως αυτό δεν αποτελεί θέµα ουσίας για ακαδηµαϊκούς κύκλους, εάν πρόκειται να επεκταθούν ή ολοκληρωθούν, αλλά µάλλον µία επείγουσα ανάγκη µέσα από την ανθρώπινη συνθήκη στην απέραντη πολυπλοκότητά της, και που για ένα µόνον µέρος µπορούµε να σχεδιάσουµε. Ίσως χρειαζόµαστε να εγείρουµε το ζήτηµα για το πόσο πολύ µπορεί να επιτύχουµε την ψυχική υγεία µε την επιστήµη και το σχεδιασµό. Θα µπορούσε να ειπωθεί πως σε όλους µας ο απώτερος στόχος της ψυχικής υγείας που ορίζεται µε θετικό τρόπο θα συνεχίσει να µας διαφεύγει ως ένας από τους µόνιµους ανθρώπινους περιορισµούς. Ως ψυχίατρος προσδοκώ να απαντήσω µέσα στο χρόνο και µέσα από την εργασία µου σε αυτά τα τελευταία τρία βασικά ερωτήµατα και όχι µόνο. Βιβλιογραφία

11 11 Caplan, Gerald 1964 Principles of Preventive Psychiatry. New York: Basic Books. Clausen, John A Sociology and the Field of Mental Health. New York: Russell Sage Foundation. Conrad, Dorothy C Toward a More Productive Concept of Mental Health. Mental Hygiene 36: Davis, Kingsley 1938 Mental Hygiene and the Class Structure. Psychiatry 1: Dicks, Henry V In Search of Our Proper Ethic. British Journal of Medical Psychology 23:1-14. Eaton, Joseph W The Assessment of Mental Health. American Journal of Psychiatry 108: Engel, George L The need for a new medical model: A challenge for biomedicine. Science 196: Educational Practices Pages in Pennsylvania Mental Health, Incorporated, Mental Health Education: A Critique. Philadelphia: The Corporation. Felix, Robert H Evolution of Community Mental Health Concepts. American Journal of Psychiatry 113: Frank, Lawrence K Society as the Patient: Essays on Culture and Personality. New Brunswick, N.J.: Rutgers Univ. Press. Frank, Lawrence K The Promotion of Mental Health. American Academy of Political and Social Science, Annals 286: Freud, Sigmund (1932) 1965 New Introductory Lectures on Psycho-analysis. New York: Norton. -> First published as Neue Folge der Vorlesungen zur Einfiihrung in die Psychoanalyse. Fromm, Erich 1947 Man for Himself: An Inquiry Into the Psychology of Ethics. New York: Holt. Fromm, Erich (1955) 1959 The Sane Society. New York: Holt. Ginsburg, Sol. W The Mental Health Movement: Its Theoretical Assumptions. Pages 1-29 in Ruth Kotinsky and Helen Witmer (editors), Community Programs for Mental Health: Theory-Practice Evaluation. Cambridge, Mass.: Harvard Univ. Press.

12 12 Gursslin, O. R.; Hunt, R. G.; and Roach, J. L Social Class and the Mental Health Movement. Social Problems 7: Hartmann, Heinz 1939 Psychoanalysis and the Concept of Health. International Journal of Psycho-analysis 20: Jahoda, Marie 1955 Toward a Social Psychology of Mental Health. Pages in Ruth Kotinsky and Helen Witmer (editors), Community Programs for Mental Health: Theory-Practice Evaluation. Cambridge, Mass.: Harvard Univ. Press. Jahoda, Marie 1958 Current Concepts of Positive Mental Health. Joint Commission on Mental Illness and Health, Monograph Series, No. 1. New York: Basic Books. Jahoda, Marie 1963 Mental Health. Volume 3, pages in Encyclopedia of Mental Health. New York: Watts. Klein, Donald C Some Concepts Concerning the Mental Health of the Individual. Journal of Consulting Psychology 24: Leuba, Clarence 1960 The Mental Health Concept. American Psychologist 15: Lewis, Aubrey 1953 Health as a Social Concept. British Journal of Sociology 4: Maslow, Abraham H Toward a Psychology of Being. Princeton, N.J.: Van Nostrand. Meyer Adolf 1931 Psychobiology. Springfield, IL: Charles C Thomas, 1957 THE Midtown Manhattan Study 1962 Mental Health in the Metropolis: The Midtown Manhattan Study, by Leo Srole et al. Vol. 1. New York: McGraw-Hill. Nunnally, JUM C. JR Popular Conceptions of Mental Health: Their Development and Change. New York: Holt. Offer, Daniel; and Sabshin, Melvin 1966 Normality. Theoretical and Clinical Concepts of Mental Health. New York: Basic Books. Opler, Marvin K. (editor) 1959 Culture and Mental Health: Cross-cultural Studies. New York: Macmillan.

13 13 Redlich, F. C The Concept of Normality. American Journal of Psychotherapy 6: Ridenour, Nina 1963 The Mental Health Movement. Volume 3, pages in Encyclopedia of Mental Health. New York: Watts. Rümke, H. C Solved and Unsolved Problems in Mental Health. Mental Hygiene 39: Scott, William A Research Definitions of Mental Health and Mental Illness. Psychological Bulletin 55: Seeley, John R Social Values, the Mental Health Movement, and Mental Health. Pages in Arnold Rose (editor), Mental Health and Mental Disorder. New York: Norton. Smith, M. Brewster 1950 Optima of Mental Health. Psychiatry 13: Smith, M. Brewster 1959 Research Strategies Toward a Conception of Positive Mental Health. American Psychologist 14: Smith, M. Brewster 1961 Mental Health Reconsidered: A Special Case of the Problem of Values in Psychology. American Psychologist 16: Sullivan, Harry Stack 1954 The Psychiatric Interview. Edited by Helen Swick Perry and Mary Ladd Gawel. New York: Norton. Wegrocki, Henry J. (1948) 1953 A Critique of Cultural and Statistical Concepts of Abnormality. Pages in Clyde Kluckhohn and Henry A. Murray (editors), Personality in Nature, Society, and Culture. 2d ed., rev. & enl. New York: Knopf. World Federation FOR Mental Health, Scientific Committee 1962 Identity: Mental Health and Value Systems. Edited by Kenneth Soddy. London: Tavi-stock. Φεβρουάριος 2012

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ψυχοθεραπεία;

Τι είναι ψυχοθεραπεία; (M. HERSEN και W. SLEDGE, Encyclopedia of Psychotherapy Academic Press, 2002) 1 Τι είναι ψυχοθεραπεία; Ψυχοθεραπεία είναι η λεκτική επικοινωνία μεταξύ θεραπευόμενου και ψυχοθεραπευτή με σκοπό : Την διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγη Υγειας. 2/10/2014 Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Προαγωγη Υγειας. 2/10/2014 Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Προαγωγη Υγειας 2/10/2014 Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 Προαγωγη Υγειας Σημερα θα αναλυσουμε: -τους ορισμους -τις αρχες -τους στοχους. Ορισμος:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 3: Παθολογική και Φυσιολογική Συμπεριφορά. Ψυχική Υγεία και Ψυχική Νόσος. Κριτική Θεώρηση. Μαίρη Γκούβα 1

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης employ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΣΡΟΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Επιστηµονική Επιµέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59.

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. Εισαγωγή Περί Μελέτης της Συγκίνησης Τα πάθη Μόνον αυτά δίνουν τη νοημοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινοτική Κλινική Ψυχολογία

Κοινοτική Κλινική Ψυχολογία Κοινοτική Κλινική Ψυχολογία Γιώργος Ευσταθίου εκαετία `60 στις ΗΠΑ ανάπτυξη «Κοινοτικής Ψυχολογίας» «ιερεύνηση της σχέσης του ατόµου µε την κοινότητα και την κοινωνία µε σκοπό την προώθηση της ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον:

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: EXECUTIVE MBA Προπαρασκευαστικό Μάθηµα στις Επιστήµες Συµπεριφοράς Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: Προσδιοριστικοί Παράγοντες, Αίτια, Αποτελέσµατα Ζωή Σ. ηµητριάδη, Ph.D. 1 Ανθρώπινη Συµπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Προγράµµατα άσκησης και υγείας Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ποια είναι τα θεωρητικά σηµεία που πρέπει να λαµβάνονται υπόψη για θέµατα παρεµβάσεων και συµπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Ψυχική Υγεία είναι η αρµονική λειτουργία της ψυχοσωµατικής ενότητας της

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων

Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου & Α. Καλαντζή -Αζίζι «ουλειά µε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό.

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός στο χώρο: Σε ατοµοκεντρικούς πολιτισµούς θα περιµέναµε ότι οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα αναλυτικών. προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Θέµατα της παρουσίασης. Μοντέλα ΑΠΦΑ. Μοντέλο της ανάπτυξης των σπορ

Μοντέλα αναλυτικών. προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Θέµατα της παρουσίασης. Μοντέλα ΑΠΦΑ. Μοντέλο της ανάπτυξης των σπορ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Μοντέλα αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής Θέµατα της παρουσίασης Τα βασικότερα µοντέλα φυσικής αγωγής. Τα χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Τρόποι αντιµετώπισης του άγχους. Πρόληψη και θεραπεία της κατάθλιψης. Ψυχολόγος - Howard

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. A. Kαλαντζή-Aζίζι. Φ. Aναγνωστόπουλος. Michael Alessandri, Lynda A. Heiden, και Melisa Dunbar-Welter. J. Mark Davis και Henry E.

Περιεχόμενα. A. Kαλαντζή-Aζίζι. Φ. Aναγνωστόπουλος. Michael Alessandri, Lynda A. Heiden, και Melisa Dunbar-Welter. J. Mark Davis και Henry E. Περιεχόμενα Πρόλογος στην ελληνική έκδοση... 15 A. Kαλαντζή-Aζίζι Eισαγωγή στην ελληνική έκδοση... 17 Φ. Aναγνωστόπουλος Συνεργάτες του τόμου... 25 Πρόλογος... 27 Mέρος Πρώτο: Eισαγωγή KΕΦΑΛΑΙΟ 1: Iστορική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός Ενότητα 2 Λειτουργισμός και θεωρίες κοινωνικής σύγκρουσης Δομολειτουργισμός ΗΠΑ, δεκαετία του 50 και μετά Επιρροές: λειτουργισμός, και ιδίως το έργο του Durkheim, και οργανικισμός Μελέτη μακρο- επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Τι είναι υγεία; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Αθήνα, Απρίλιος 2009 ii Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) δεν αφήνει χώρο για την υγεία των παιδιών μας, την ποιότητα της εκπαίδευσής τους,

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Αναφορές υπάρχουν από την Αρχαία Ελλάδα Απρίλιο 1963 : Εμφάνιση

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός

Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.ΤΕ.) Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός Εαρινό εξάμηνο 2013-2014 Διδάσκουσα: Κωνσταντινίδου Σόνια 1 ο ΜΑΘΗΜΑ Η συμβουλευτική (counselling,

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική των επιχειρήσεων

Διοικητική των επιχειρήσεων 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοικητική των επιχειρήσεων Ενότητα 11 : Σύγχρονες οργανωτικές δομές Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ & ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ & ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ & ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 1 Με τον όρο «Τηλεφωνική Γραμμή Άμεσης Ψυχολογικής Υποστήριξης», νοείται η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΩΡΑ ΠΕΜΠΤΗ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 16:30 Υποδοχή - Εγγραφή συνέδρων 18:00 Τελετή έναρξης 18:30 Κεντρική ομιλία Α. Καλαντζή-Αζίζι Η ψυχολογία των διδασκόντων στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ 8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Επιστηµονικά υπεύθυνη: Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη MEd, MEd, MSc, Cert.Couns., PhD Επιστηµονική συνεργάτης Α.Π.Θ.! Δ ιοργάνωση: Χορηγός

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Distance Education Unit Δημόσια Υγεία (18 ΜΗΝΕΣ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO) Περιγραφή Στόχος του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών Δημόσια Υγεία είναι να δώσει στους φοιτητές την ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα