α) ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ και ΠΡΟΝΟΙΑΣ για την δήλωση του εγκεφαλικού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "α) ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ και ΠΡΟΝΟΙΑΣ για την δήλωση του εγκεφαλικού"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 79 Τα κείμενα που ακολουθούν είναι: α) ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ και ΠΡΟΝΟΙΑΣ για την δήλωση του εγκεφαλικού θανάτου ( , Υ 4δ/13566!96) β) ΑΠΟΦΑΣΗ του ως άνω Υπουργείου για την Διάγνωση του εγκεφαλικού θανάτου, και γ) η ΑΠΟΦΑΣΗ 9 της 21ης ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ του ΚΕΣΥ της για την «Διάγνωση του εγκεφαλικοι! θανάτου».

2 80 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Ε. Σ. ΕΛΛΗΝΙΚΗΔΗΜΟΚΡΑΠΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤ ΝΟΣΟΚ. ΜΟΝΆΔΩΝ & ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ - ΤΜΗΜΑ Δ' Ταχ. Δ/νση: Αριοτοτέλους 17 Τ αχ. κιδδικας: Πληροφορίες: Μ. Κυριακοπούλου Τηλέφωνο: Αθήνα, 21 Μα"lου 1997 Αριθ. Πρωτ.: Υ4δ/13566/96 Προς Όλα τα Νοσηλευτικά Ιδρύματα της χu)ρας (όπως η συνημμένη κατάσταση) ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΜΑ: Δ11λωση εγκεφαλικού t:jαvcnoυ α;τό Μ.Ε.Θ. Ν/Χ Τελευταία οι μεταμοσχεύσεις διεθνcδς ιωι ιδιαίτερα στη χιδρα μας παρουσιάζουν μείωση και τοίrrο οφείλεται κυρίως σε στην έλλειψη προσφοράς οργάνων από συνανθρc(ηους μας που είχαν την ατυχία να χάσουν τη μάχη για τη ζω1j. Αυτό είναι αποτέλεσμα μιας σειράς '(εγονότων και πράξεων, στα ο;τοία κύρια θέση κατέχει η δυσπιστία του κοινού για την πράξη της μεταμόσχευσης, γεγονός ;του μ;τορεί να α;τοq:ευχθεί με την καλ1j και υπεύθυνη συνεργασία των εμπλtrtομένων στις μεταμοσχεύσεις ιατρικc()ν ομάδων. Καθίσταται, επομένως επιτακτικ1j η ανάγκη της συμβολ1jς και την εναρμόνισης των αρμοδίων ιατρικών ομάδων στην αναβάθμιση και την αποτελεσματική ανάmυξη του μεταμοσχευτικού προγράμματος της χcδρας μας. Κατάπινα αυτού, παρακαλούμε να καταβληθεί ιδιαίτερη ;τροσπάθεια ώστε εφεξ1jς κάθε νοσηλευτικό ίδρυμα, στο οποίο λειτουργεί Μ.Ε.Θ. 1j Ν/Χ κλινικ1j και παρουσιάζεται περιστατικό εγκεφαλικού θανάτου νοσηλευόμενου ασθενούς, μετά την πιστοποίηση του εγκεφαλικού θανάτου, σύμφωνα με τις διατάξεις τους άρt:jρου 7 παρ. 5 του Ν. 1383/83 και της υπουργικ1jς απόφασης με αριθμό 3853/85, που καθορίζουν τους όρους και τις προϋποθέσεις διαπίστωσης και αναγγελίας του εγκεφαλικού θανάτου ασθενών, να αναφέρει το περιστατικό οτην (ΥΣΕ) Υπηρεσία Συντονισμού και Ελέγχου μεταμοσχεύσεων, που εδρεύει στο Περ. Γεν. Νοσοκ. Αθηνών «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ», η οποία έχει από τον παραπάνω νόμο την αρμοδιότητα, ανεξάρτητα από την αξιολόγηση 1j όχι του ασθενούς αυτού ως δότη και την πιθανότητα να επακολουθ1jσει μεταμόσχευση, προκειμένου να μη χαθεί καμία περίπτωση προσφοράς οργάνου. Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ Συνημμένα: (2) ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ 1. Υ.Σ.Ε., Π.Γ.Ν. ΑθηνcJΝ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» 2. ΚΕΣΥ 3. Εθνικό Συμβούλιο Μεταμοσχεύσεων (ΕΣΜ) ΕΜΜ. ΣΚΟΥΛΑΚΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ 1. Γραφείο κ. Υπουργού 2. Γραφείο κ. Υφυπουργού 3. Γραφείο κ. Γεν. Γραμματέα 4. Γραφείο κ. Γεν. Δ/νηj Υγείας 5. Δ/νm1 Ανάm. Νοσοκ. Μονάδων και Αιμοδοσίας - Τμ. Δ'

3 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΔΗΜΟΚΡ Α τια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ, ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τα χ. Δ/ν ση: Αριστοτέλους 17 Τ αχ. Κώδικας: Πληροφορίες: Γ.Δ. ΠΑΡ ΔΑΣ Τηλέφωνο: Αθ1Ίνα 21 Αυγούστου 1985 Αριθ. Πρωτ.: 3853 ΠΡΟΣ: Όπως ο πίνακας διανο ι1]ς ΘΕΜΑ: «Διάγνωση εγκεφαλικοιi θανάτοι» ΑΠΟΦΑΣΗ Σας στέλνουμε συνημμένα την 9/ (21η ολομέλεια) cι:τ6crcιqη τοι Κεντρικού Συμβουλίου Υγεία (ΚΕ.Σ.Υ.) μαζί με τη σχετικ1ί γνωμομτηση του Συμβοι ί.ίοι cη τοι' για τα Υ..ριη]ρια διάγνωσης του εγκεφαλικού θανάτου και παρακαλούμε για την πιση] εq;αρμο,ι1j των οριζομένων στην παραπάνω γνωμοδc5τησση απ6 τους γιατρούς που, ενδεχ6μενα, θα βρεθοιiν σε θέση να :τιστο:τοι1jσουν τον εγκεφαλικ6 Ηάνατο. ΟΥΠΟΥΡΓΟΣ Συνημμένα: Η υπ' αριθ. 9/ γνωμομτηση τοι ΚΕ.Σ.Υ. Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΠΡΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1. Δ/νσεις και Τμ1]ματα Υγιεινψ::: 6ί.ων των Κομαρzιι δ ν τη; zι δ ρα; (παράκληση να κοινοποιηθεί και στι:: Υ..ί.ινιΥ..έ; τη; περιq;έρειά; σα;) 2. Κρατικά Νοσοκομεία τη; ΧιίJρcι; ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΠΡΟΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ 1. Πανεπιστήμια της Χώρας, Τμ1jματα Ιατρικ1jς 2. Πανελλήνιο Ιατρικ6 Σύλλογο, με την παράκληση να Υ..οινο:τοι1jσει την παρούσα σε 6λα τα μέλη του. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΉ α) Γραφείο κ. Υπουργού β) Γραφείο κ. Υφυπουργού Υγείας, Πρ6νοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων γ) Γραφείο κ. Γενικής Γραμματέα δ) Δ/ν ση Ιατρικής Αντίληψης ε) Δ/νση Προστασίας & Προαγωγ1jς της Υγείας (20)

4 82 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΙΊΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΛΤΡΙΚΗΣ Διάγνωση Εγκεφαλικού Θανάτου ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Απόφαση 9 της 21ης Ολομέλειας του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας που έγινε στις ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΘΑΝΆΤΟΥ Η έννοια του εγκεφαλικού θανάτου αποσαφηνίστηκε τα τελευταία χρόνια μετά την ανάπτυξη των μονάδων εντατικ1iς θεραπείας όπου είναι δυναηί η συνηiρηση με τεχνητά μέσα ατόμων που έχουν υποστεί ανεπανόρθωτη βλάβη του εγκεφαλικού στελέχους. Παράλληλα, αναγνωρίστηκε ότι ο ορισμός του εγκεφαλικού θανάτου είναι θέμα που πρέπει να ορίζεται με επιστημονικά ιατρικά κριηiρια και όχι με νομικές διατάξεις. Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν στην ανάπτυξη των πτωματικών μεταμοσχεύσεων, εφόσον είναι δυναηj η αφαίρεση οργάνων απ6 δ6τη που είναι εγκεφαλικά νεκρ6ς. Ο ν6μος 1383/83 (άρθρο 7) αναγνωρίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί, ορίζοντας ότι: «4. Με την επέλευση του θανάτου η αφαίρεση ιστών και οργάνων μπορεί να γίνει και όταν οι λειτουργίες ορισμένων οργάνων, εκτός από τον εγκέφαλο, διατηρούνται με τεχνητά μέσα ( εγκεφαλικ6ς Θάνατος). 5. Ο εγκεφαλικ6ς θάνατος πιστοποιείται απ6 τον υπεύθυνο για τον άρρωστο γιατρ6 1j τον αντικαταστάτη του, ένα νευρολόγο 1j νευροχειρουργιi και έναν αναισθησιολόγο. Στην πιιποποίηση του εγκεφαλικού θανάτου δεν συμμετέχει γιατρός που αν1ίκει στη μεταμοσχευτικίi ομάδα». Είναι σαφές ότι οι διατάξεις αυτές αναθέτουν την ευθύνη πιστοποίησης του εγκεφαλικού θανάτου στους γιατρούς με f1άml επιιπημονικά κριηiρια, ενώ παράλληλα κατοχυριόνουν την πιστοποίηση αυτ1j με τη συμμετο ΧΙl τριcίjv γιατρών στη διαδικασία. Έχοντας υπ6ψη τα παραπάνω το Κ.Ε.Σ.Υ., μετά απ6 συζ1jτηση ειmiγησης της Ομάδας Εργασίας που ορίστηκε για τη μελέτη του θέματος και την εισ1iγηση της ΕκτελεστικΊjς Επιτροπ1jς αποφάσισε, στην 21 η Ολομέλεια της να γνωμοδοηjσει για τα κριηjρια διάγνωσης του εγκεφαλικού θανάτου. Την Ομάδα Εργασίας αποτέλεσαν οι: 1. Αλένη Ασκητοπούλου, Αναισθησιολ6γος, ως Συντονίστρια 2. Ρ. Βέλμαχου, Δ/ντρια Μονάδας Εντατικ1jς Παρακολούθησης ΚΑΤ. 3. Ζαχαρίας Βολίκας, Επιμελητής Νευροχειρουργιχ,ψ:: Κλινικ1iς Θεραπευτηρίου Αθηνών «0 Ευαγγελισμ6ς» 4. Ι. Γιαννακούρας, Δ/ντής Νευρολογικ1jς Κλινικ1jς Νοσ. Μπ6μπολα 5. Α Κουτσελίνης, Καθηγηηjς Ιατροδικασωοjς Πανεπιστημίου Αθηνών 6. Δ. Μπιλάλης, Δ/ντης Μονciδας Εντατικ1jς Παρακολούθησης Γενικού Λα.ίκού Νοσοκομείου ΑθηνciJν 7. Αικατερίνη Ντάνου, Δ/ντρια ΑναισΘησιολογικού Τμιjματος Γενικού Λα"ίκού Νοσοκομείου AθηvciN 8. Κ Παπαγεωργίου, Καθηγηηiς Νευρολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, ως Πρόεδρος 9. Χρήστος Παπαδημητρίου, Δικηγ6ρος. Η γνωμοδότηση που ακολουθεί αποτελεί κωδικοποίηffil και καταγραφ1i των όσων ισχύουν σψιερα επιιπημονικά για το θέμα αυτ6. Το Κεντρικ6 Συμβούλιο Υγείας αποφάσισε 6τι Θυ πρέπει να σταλεί η απόφαση αυηi στα νοσοκομεία, ιπιc: μονάδες εντατικ1jς Θεραπείας και ιπις ιατρικές εταιρείες, ώστε να αποτελέσει κώδικα-οδηγι) για τους γιατρούς που ενδεχόμενα να βρεθούν σε Θέση να πιστοποι1ίσουν τον εγκεφαλικό θάνατο, παρέχοντάς τους ένα σύγχρονο επιστημονικι) βωiθημα για την εκπλ1jρωση αυτού τοι1 έργου. Η Εκτελεστικ1j Επιτροπ1j του ΚΕ.Σ.Υ. ΕΙΣΑΓΩΓΉ Η ανάπτυξη των Μονάδων Εντατικ1jς Θεραπείας κω γενικά η πρόοδος της ιατρικ1jς τεχνολογίας ιπις τελευταίες δεκαετίες, είχαν σαν αποτέλεσμα την επιτυχ1j κιφ-

5 ΘΕΜΑΤΛ ΑΝΛΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙ!ΚΗΣ L\.ΙΓΙΚΗΣ S3 διοαναπνευστικ1ί υποσηίριξη, για μακρύ χρονικό διάστημα, ατόμων με βαρειές και ανεπανόρθωτες εγκεφαλικές βλάβες. Αυηj όμως η μακροχρόνια συνηjρηση «ατόμων» που η αναπνο1j και η κυκλοφορία τους λειτουργούσαν μόνο με τη βο1iθεια μηχανικο ) ν μέσων, δημιούργησε ένα μεγάλο πρόβλημα σχετικά με το εάν ένα τέτοιο «άτομο» είναι νεκρό 1i όχι. Μέχρι τότε η διάγνωση του θανάτου του ανθρώπινου σcuματος διαπιστωνόταν εύκολα με το σταμάτημα της λειτουργίας της καρδιάς και της αναmιιηjς. Η απώλεια αυτών των λειτουργιών που προκαλεί τελικά το θάνατο και του εγχεφάλου, αποτελούσε μια επαρχ1j και εύκολη πιστοποίηση του θανάτου. Η διαηiρηση csμως της αναπνο1jς με μηχανιr.ούς αναπνευστήρες χαι η υποσηjριξη της χυι.λοqορία:::, ενυ) είχαν χαταργηθεί οι εγκεφαλικές λειτουργίες. δημιοι'ργησε αμφιβολίες, για το εάν ο μέχρι τότε αποδατός ορισμός του θανάτου, 1jταν σαφ1jς χαι ακριβ1jς. Οι αμφβολίες αυτές προκάλεσαν την αναθειδρηση και επανεξέταση της έννοιας του θανάτου χαι οδ1jγησαν στη νέα αντίληψη του εγκεφαλιχού θανάτου με προεκτcl.σεις όχι μόνο ιατρικές αλλά χαι πολιτιιπικές, φιλοσοφικές, ηθιχές, νομικές χαι θρηοχευτικές. Η αντίληψη αυτή που διαμορφιίjθψε και επικρατεί τα τελευταία χρόνια, βασίζεται στον ορισμι) του θανάτοι1: «σαν την ανεπανόρθωτη απώλεια της ικανότητας για συνείδηση, σε συνδυασμό με την ανεπανόρθωτη απώλεια της ικανότητα για αυτόματη αναπνοή». που αποτελεί απαραίτητη προϋπόηεση για τη διαηjρηση αιrrόνομης καρδιακ1jς λειτουργίας. Οι λειτουρ (ίες της αναπνωjς και της κυκλοφορίας που χαρακτηρίζουν μια ανθρώπινη ύπαρξη σαν αυτόνομη και ανεξάρτητη βιολογικίi μονciδα, είναι λειτουργίες που ξεκινούν από το εγκεφαλικό στέλεχος. Εφόσον υπάρχει ανεπανόρθωτη βλάβη και νέκρωση του στελέχους, η δραστηριότητα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων δεν μπορεί να ολοκληρωθεί, με συνέπεια να μην είναι δυναηi η γνωστικιj 1j συναισθηματικίj ζωή. Το άτομο του οποίου ο εγκέφαλος έχει χάσει τη δυνατ6τητα και ικαν6τητα αυτών των λειτουργιών είναι νεκρ6. Επομένως ο θάνατος του εγκεφαλικού στελέχους είναι mινθtjκη επαρκ1jς και αναγκαία για να χαρακτηρισθεί ομκληρος ο εγκέφαλος νεκρ6ς. Κατ' ακολουηία η διάγνωση του θανάτου του ανθρώπινου σώματος ταυτίζεται με τη διάγνωση του θανάτου του εγκεφαλικού στελέχους. Τα κριηjρια για τη διάγνωση αυηj είναι ιατρικά και καθορίζονται με μέχρι σ1iμερα αναγνωρισμένες ιατρικές τεχνικές. Πρέπει να διευκρινιστεί, 6τι ο Θάνατος του εγκεφαλικού στελέχους δεν πρέπει να συγχέεται με την απcίjλεω «υψηλότερων εγκεφαλικών λειτουργιcίν», απ6 μαζικ1j καταστροφή των εγκεφαλικών ημισφαιρίων. που ονομάζεται «φυτικ1j κατάσταm1». Τα άτομα που βρίσκονται ο' αυτήν την κατάσταση δεν θεωρούνται νεκρά γιατί το εγκεφαλικ6 τους στέλεχος λειτουργεί και mjvτηρεί την αναπνο1ί και κυκλοφορία. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΉ Η πρcίηη κλινικ1j περιγραφ1j εγκεφαλικού θανάτου, δημοσιεtrrηκε στη Γαλλία το 1959 και ονομάσθημε κcuμα «depasse» που m1μαίνει κατάσταση πέρα απ6 το κώμα, χωρίς 6μως να Θεωρηθεί ισότιμη με το θάνατο. Σύμφωνα με τη δημοσίευση αυηj για να Θεωρηθεί ένα άτομο νεκρό. έ:τρε:τε να βρίσκεται σε απνο'ίκό κώμα, να μην :ταροι σιάζει α\'ίαναχλαστικά στα άκρα και να μην διαπιστυ)νεται ωτοιαδψτοτε αυτ6ματη κινητικ1j δραστηρι6- τητα. δηλαδ1j να βρίσκεται σε κατάσταση 6που αναγνωρίζεται σαν νεκρός όχι μόνο ο εγκέφαλος αλλά και ο νωτιαίος μυελός. Το 1968 ομάδα γιατρών, θεολ6γων και νομικcίη' ατι6 το Πανεπισηiμιο του Harvard δημοσίευσε ένα άρθρο που έδειχνε καθαρά ότι αν ο εγκέφαλος είναι νεκρός το άτομο πρέπει να θεωρείται νεκρ6. Τα κριηjρια που προτάθηχαν για τη διάγνωση του θανάτου απαιτούσαν: α) Έλλειψη ικανότητας του ατόμου να προσλάβει ερεηίσματα Υ.αι ν' α\'ίωτου.ριθεί σ' αυτά, β) απουσία κιν1jσεων '(ια διάστημα τοι λάzιστον μιας cίjρας. γ) απουσία αναπνοίjς '(ια 3 ί.ε:ττά μετά την αποσύνδεση απ6 τον ανυτινει στjjρα, δ) έ!λειψη προ;ι.ληπι'jν αντανακλαστικcίjν του εγ;ι.εq:αί.ικού στελέχους zαι ε) ισοηλεκτρικό Η. Ε.Γ. Η ίδια ομάδα ένα χρόνο αργότερα συμφώνησε ότι το Η.Ε.Γ. δεν ψαν απαραίτητο για τη διάγνωση του «ανεπανόρθ(ι)ίου κcuματος», όπως αποκάλεσε αυτ1j την κατc'ισταml, γεγονός που οδ1jγησε στη μείωση της μέχρι τc)τε έμφασης στη διαγνωστικ1j αξία του Η.Ε.Γ. στον εγκεφαλικό θάνατο. Το 1971, από τη Μινεζότα των Η.Π.Α. υποστηρίχθηκε για πρώτη φορά η άποψη 6τι το σημείο της μη επιστροφής στη ζωή είναι η μη αναστρέψιμη βλάβη του εγκεφαλικού στελέχους και 6τι η διάγνωm1 μπορεί να γίνει κλινικά. Το 1976 το συνέδριο των δύο ιατρικών κολλεγίων της Αγγλίας δημοσίευσε κριτήρια για τη διάγνωm1 του εγκεφαλικού θανάτου και για πρώτη φορά έγινε αναφορά σε απαραίτητες προϋποθέσεις και δοκιμασίες, ενcδ δεν

6 b4 Θ!Ξt.ΙΑΊΆ ΑΝΑΙΣΘΗΣIΟΛΟΓΙΛΣ ΚΑ.!!ΞΝΤΑ τικησ ΙΑΊΊ'ΙΚΙ 12: Οεωρι1Οηκε ότι το Η.Ε.Γ. είναι απαραίτητο για τη διάγνωση. Τα κριτψ_ηα αυτά βελτιώθηκαν ακόμη περισσότερο το 1979 και Το 1981 στις Η.Π.Α. δημοσιεύθηκε η εισι1γηση της συσταηείσας από τον Πρόεδρο των Η.Π.Α. επιτροπιίς για τον καθορισμ θανάτου απc) ιατρικιjς, νομικιjς και δεοντολογικιiς πλευράς. Για μια ακ6μη φορά τονίσθηκε 6τι η κλινικιί διclγνωση του θανάτου του εγκεφαλικού στελέχους αποτελεί ασφαί.ιi και επαρκιj cηάγνωυη του Οανάτου ΊΟ\1 ανορι!jπινου σcuματος. υλες σχεδ6ν οι χιijρες αποδέχονται σιjμερα ότι ο εγκεφαλικc5ς θάνατος ταυτίζεται με το tjc:ίνατο του ατc5μου, παρά τη διάφορη τοποθέτησιj τοι'; cις προ; την επίσημη αναγνώριση του θανάτοι του εγκεq:cιί.ικοι' στελέχους. Το θέμα αυτό καλύπτεται είτε με ιατρι:ωι'; ιω)δικες είτε με σχετικιj νομοθεσία. ΆJ.ί.ε; bιcιψj(}έ; cιφορούν τη χρησιμοποίηση 1j ιiχι ερ'(αιπηρια;ι.ιι'η, τεχη;ι.c,'jν για την επιβεβαίωση της κλινικψ:: bιcl'_'νωοη; τοι' εγκεφαλικοι) θανάτου. ΔΙΆΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΊΌΥ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ Ο θciνατος του εγκεφαλικού ιπελέχου; ταυτίζεται με το θciνατο του αν(iράjπινου cπδματο; γιατί καταργείται η αυτιiματη αναπνοιi και σε δεύτερο στcibιο η κυκλοφορία (ανεξάρτητα από την τεχνηηj υποιπιjριξη τη; ανωτνοιj;) με m1νέπεια το θciνατο c5λων των κυττάρων του οργανισμοι). Για τη διciγνωση του θανciτου του εγκεφαλικού στελέχους πρέπει να ακολουθηθεί με μεγciλη σχολαστικότητα καθορισμένη διαδικασία που αποτελείται από δι)ο στciδια: 1. την ύπαρξη ορισμένων προϋποθέσεων και συνθηκών μαζί με τον αποκλεισμό πιθανci αναστρέψιμης καταστολιjς του εγκεφαλικού στελέχους και 2. την εκτέλεση δοκιμασιάη' για τον έλεγχο της απώλειας της λειτουργικιiτητας του εγκεφαλιιωύ στελέχους. Το πράηο στάδιο πρέπει να προηγείται πάντοτε του δευτέρου, για να αποκλεισθεί η εκτέλεση των δοκιμασιών ελέγχου του εγκεφαλικού στελέχους σε άτομα με δυνητικci αναστρέψιμες βλάβες. 1. Βασικές συνθήκες 1.1. Διαπίστωση ότι ό άρρωστος είναι σε απνο"ίκό κώμα και η αναπνευστικιi του λειτουργία εξαρτάται απιi αναπνευσηiρα. Πρέπει να τονισθεί ότι εάν δεν υπάρχει ciπνοια δεν πρέπει να τίθεται θέμα βλάβης του εγκεφαλικού στελέχους Καθορισμός της αιτίας του κώματος για τη διαπίστωση δυνητικά μη αναστρέψιμων βλαβών. Η διαπίστωση της απουσίας λειτουργικcsτητας του εγκεφυλικού στελέχους είναι χωρίς αξία, ε6.ν bεν f\ρεηεί αδιαφιλονίκητη αιτία που να μπορεί να την ερμηνειiσει. Περιπτώσεις στις οποίες δεν έχει διευzρινισοεί η αιτία του κώματος δεν συμπεριλαμβάνονται στη διαδικασία διάγνωσης εγκεφαλικού θανciτου. Οι m1νηθέιπερες αιτίες μόνιμης βλciβης του cπελέχουc είναι: βαρειές κρανιοεγκεφαλικές κακιδσεις, εν()() κρανιακιi αιμορραγία, χωροκατακτητικές f\λcif)εc του εγκεφciλου, ε'(κεφαλικ1j ανοξία, πνιγμcsc κ.λ.π Αποκλεισμός πιθανά αναστρέψιμης καταστολίiς του εγκεφαλικού στελέχους από: κατασταλτικcί. ψ:ίρμωω του Κ.Ν.Σ., φάρμακα που προκαλοιlν αποr.ί.εωμό τη; νει,ρομυ"ίκιjς σύναψης, μεταβολικέ; -,ωι ενbοκριηκέ; διαταραχές κω βαοειά υποθερμία. Διισ:.ωλίε; μπορεί να παρουσιασθούν σε περιmcδυει; :του μπορεί να συνυπciρχουν περισσότερα απc\ ένιι αίτια α:τνοίκοιi ;ι.cγψατος, π.χ. προη'(ούμενη λιjψη αλzοc\λης 1j r.ατασταλτικc!j\' φαρμάκων σε f)αρειά κρανιοεγκεφαλικ1j κάκωση. Στις περιmcδσεις αυτές ο χριiνος που πρέπει νυ. μεσολαβεί μέχρι το δεύτερο στciδιο είναι μακριiτερο;. Για να διαπιστωθούν 1j αποκλεισθούν οι παραπc νrιj καταστάσεις απαιτείται: α) Λεπτομερές ιστορικr5 και πληροφορίες για τον ciοριιjστο που να είναι σαφείς και πειστικές, δηλαδιj: - Νοmjματα από τα οποία έπασχε. -Κατάσταση στην αμέσω; προ του κώματος χρονικ1j περίοδο. Συνιjθειες όπως: λψμη αλκοc5λης, ψυχοφαρμcί.κων ιj άλλων ουσιιίjν. Περιγραφιj του τρόπου και καθορισμιsς του χοriνου επέλευση; του κιύματος. Σε περίπτωση ατυχιjματος ιj κακιδσεων λεπτομεριjς αναζιjτηm] και αξιολόγησιj τους. β) Κλιvικιj εξέταση που έχει κύριο σκοπc'i: - Τη συσχέτιση και αξιολc5γηm] κciθε ευριjματο; με το κώμα: π.χ. σε εγκεφαλικιj βλcif)η με πcφciλληλη διαπίστωση κολποκοιλιακού αποκλεισμοιi Ου πιθανολογηθεί βαρειά ε;κεφαλικιj ανοξία μετ(ι από επεισόδιο Adίιms-Stokes. _, Τη διαπίστωση του είδους και της σοβαρcsτητcιc της βλciβης που θα καθορίσει 1j ι1χι το μη ανcιστρέψιμιi της, ιiπως π.χ. σε βαρύτατη κριινιοεγκιφαλικιj κάκωση.

7 ΘΕΜΑΤΛ ΑΝΑΙΣΘΗΣ!ΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΛΊΙΚΗΣ ΙΛΤΡΙΚΗΣ Καθοριστικ1] σημασία επίσης έχει ο χρόνος που μεσολα εί από τ6τε που εμφανίσθηκε το κc!ψα, 6πως σε μια κρανιοεγκεφαλικ1i κciκωιn1 1i ανοξαιμικό οίδημα του εγκεφάλου, ιsταν παρά τη θεραπευτικί] υποιπ1]ριξη η κατάcπαση του αρρc!:jστου δε μεταβάλλεται. Ο χρ6νος αυτός δεν είναι δυνατ6 να καθορισοεί με σαφ1]νεια και εξαρτάται απc) το είδος της βλάβης και την εκτίμηση του θερcιποντος ιατρού. Την αναζψηση σημείων που πποκλείουν το θcινατο του εγκεφαλικού στελέχοι1::: όπως επιληπτι;.ωί σπασμοί γενικευμένοι 1] εστιακοί. 1] παοολογιχέ; στcίσεις αποφλοίωση; 1] cιπεγχ.εq.αλισμοίi. Η ύπαρξη των σημείιιjν αυτc(jν οημυίνει 6τι διέρχονται νευριχcι ερεtjίσμωα διc τοι1 εγκεφαλιχοίi cπελέχους. Αντίθετα αυτόνομε; χιν1]σεις προερχόμενε; από το νωτιαίο μυελό δεν αποχλείοι ν Ηάνατο του εγκεφαλικού στελέχους. Είνιιι γνωσπs ότι η λειτουργία του νωτιαίου μυελού μπορεί να υπcιρχει και μετcι απ6 ανεπανόρθωτη καταστροφίi του εγκεφαλικού ιπελέχους. γ) Παρακλινικr5ς fλεyχος '(Lα τη διερειiνηση σημαντικc.ιjν διαταραχιίjν οξεο[)ασικί]ς και ηλεκτρολυτιχ1]ς ισορροπίας 1] ενδοχρινικ1]ς και μεταf)ολιχί]ς λειτουρ'(ίας. Σε ορισμ νες περιπτι(jσεις μπορεί νcι υπωτηθοίiν ειδιχ.ές εξετcχσεις ιsπως αξονικ1i τcψοί'ρcιφία τοι εγκεφάλου Ιi διεν ργειc.ι τοξιχολογικc(jν εξετάσεc Jν. Για την αξιολό'(ηση των τελευταίων. ση μcωίιι έι.ε ι ιiι.ι μ6νο ο ποσοτιχι1ς αλλcί. ο ποιοτιχός προσbιορισμός μια; ουσίας cπον οργανισμ6. Αφού ολοκληρωtjσίiν οι παρωr(ινω ενέργειε ς πρέ:τει να εξαντληθεί χιχθε θεραπειrrικ1] προσ::πί.ηειιι zω δι νατότητα '(ια την αποκατ(ιcπαση κclf:jε επανορθc(jσψης διαταραχιjς και λειτουρ'(ίας του ε'(χεφαλικού στελέχους. Εάν υπάρχει η παραμικρ1i αμφιf)ολία σχετικc:ί με την αναστρεψιμcsτητα 1] csχι του κc)ψατος, ο θεράπων ιατρός δεν πρέπει να προχωρ1iσει στην εκτέλεση των δοκιμασιών ελέγχου του εγκεφαλικού στελέχους, αλλά να αναμείνει χω να επανεκτιμψ_πι την 6λη κατάmαση. 2. 'Ελεγχος εγκεφαλικού στελέχους Το δειiτερο στάδιο στη δι(ι'(νωση του εγχεφαλικσύ θανάτου είναι ο έλεγχος της λειτουρ'(ιz6τητας του ε'(χεφαλικού mελέχους που εn:ιτυ'(χάνετω με κλινικές δοχιμασίες οι οποίες αντιστοιχούν c.πην τo ni προς τομή διερεύνησή του. Οι διcιφορες εργαστηριαχές εξετcισεις, που κατά καιρούς έχουν προταθεί, δε θεωροιlνται πιcι., χατά κοιν1i παραδοχιi, πρωταρχικιiς σημασίας Κλινικές δοκιμασίες Οι χλινικ :ς δοκιμασίεc: έχουν σχ.οπι) ν<j. αποbεί.:ξοι'\' την οριιπικ1i κατcιργηm1 των ανταναχλαιπικciν του f.'(χεφαλιzού mελέχους και την ύπαρξη άπνοιας. Η λειτουρ '(ιχίl σιγ1i του ιπελέχους θεωρείτcιι μη αναστρέψιμη εφ6- σον έι.οι1ν τηρηθεί με σχολαιπιχc5τητα χαι αυc.πηρ6τηπι οι αναyι.αίες προϋποθέσεις κrιι έχουν αποκλεισ()εί οι αναmρέψιμες χατcωτιχσεις κclψατος. Τα αποτελέσματα των zλι\'ιχι(η δοχιμυπιcσν είναι σαψi και χατηγορηματιχcί γι ιι τη διcιγνωση του εγκεφαλικού Ηαν(ιτου, γιυτί αναφέρονται στην παρουσία 1] απουσία αντιδρ6.σεων χ.ω όι.ι σε διαβαθμίσεις που θα μποροιiσαν να οδηγιiσουν υ ε αμφίf)ολες εκτιμ1]σεις Αντανακλαστικά Εγκεφαλικού Στελέχους Αφού διαπιιπωθεί ότι ο άρρωστος. είναι σε χclψα, η αναπνο1] του ελέγχεται απ6 τον αναπνευση]ρα. δεν παρουσιciζει παοολο'(ικές στ άσε ι; ( αποφλοί< JΟΊΊ:::. cι.πι:γκεφαλισμού) και επιληπτικοιις σπrωμούς. απλοι1ντυι οι δοκιμασίες των αντανακί.αc.πιr.ι(jν που εζ((ρτc(ντω απ6 το εγκεφαλικό στέλεχος. Τα αντανcι.κλcωτιυ.ιί. ποι πρέπει να ελεγχθοιiν και ::rρέ::rει να είναι χυταργημένα για τη διcίγνωση τοι εγr.εφαλιί'.cη' Uανά.του είναι τιι. υ.υ.ιiί.οι Ηα: α) Το οcrθcιλμο-υ.εφcι.λι%6 ανταναχλαστιχ6 (χινψίεις ocrθui.μc(jν Ί-:οίiΊ-:i.rι.::: - doll s eyes- έλε'(χο; ΙΙΙ, IV zcι.ι VI ε','υ.ειμι/.ι;..ι.ιjς cn ι'';'ίας). Ο έλεγχος αυτοι! τοι ωιταναυ.ί.αιπιzοι1 γίνεται ω; εξιi;: ο εξετ6ζων τοποθετείται στην χορυφ] τοι χρεf'>ιιτιοιί πc νω αn:li την κεφαλ1] του εξεταζόμενοι Υ.ω τον αποσυνδέει απci τον αναπνευιπ1jρα για λίγα δευτερόλεπτα. ΚρατιΧει την χεφαi.1] στα χέρια του, αναm1κcσνει τα [9.έφαοιι και ενcδ παρπτηρεί τους οφθαλμούς, στψ:φει την χεφαλ1] '(ιcι. 3-4 δειrrερόλεπτα πρcδτα στη μία πλευρ( και μετcι κατά 180' στην Cιλλη πλευρcι. Σε περίπτωση που το ε'(κεφαλιχό mέλεχος είναι νεκρ6, οι οφουλμοί κινούνται ταυτόχρονα με την χεφαλ1j προς την ίδω κατεύθυνση. Σε βλάβη των εγκεφαλικιijν ημισφαιρίων αλλά με ζωντανό το mέλεχος οι οφθαλμοί αποκλείνουν για ένα ή δύο δευτερcsλεπτα προς την αντίηετη κατεύθυνση από την κίνηση της κεφαλ1iς χαι αμέσω ς μετc'ι ευθυ'(ραμμίζονται με την κεφαλ1i. Σε (ιτομο n:c1ι έχει πλ1]ρη συνείδηση, οι οφtjαλμοί ακολου()οlj\' οι

8 86 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣlΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΛΤΙ'ΙΚΗ κλάσματα δευτερολέπτου την κατεύθυνση της κεφαλής. Είναι φανερό ότι η δοκιμασία αυτιj δεν πρέπει να εκτελείται σε περιπτώσεις καταγμάτων της αυχενικ1jς μοίρας της σπονδυλικ1jς στήλης. Εάν το αντανακλαστικό αυτό δεν δείξει βλάβη του εγκεφαλικού στελέχους διακόπτεται η παραπέρα διαδικασία εκτέλεσης των υπόλοιπων αντανακλαστικών του στελέχους. β) Το αντανακλαστικό της κόρης στο φως ( φωτοκινητικ6 - έλεγχος Π και ΠΙ εγκεφαλικψ; συζυγίας). Σε βλάβη του εγκεφαλικού στελέχους δεν έχει σημασία το μέγεθος της κ6ρης (π.χ. ετερ6πλευρη 1j αμφοτερ6- πλευρη μυδρίαm1) αλλά η απουσία κάθε αντίδραm1ς της κόρης σε έντονο φως. Πριν από τον έλεγχο αυτού του αντανακλαστικού πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η τυχόν χορ1jγηση φαρμάκων με ατροπινικ1j δράση, η πιθανή ύπαρξη οφθαλμικcί)ν 1j νευρολογικών παθιjσεων και οι τοπικές /)λάβες των βολβc6ν 1j νεύρων των οφθαλμών. Για την εκτέλεση αυηjς της δοκιμασίας πρέπει να χρησιμοποιείται ισχυρ1j δέσμη φωτ6ς σε σκοτειν6 δωμάτιο. Πηγές φωτός απ6 οφθαλμοσκ6πια, ωτοσκόπια, λαρυγγοσκόπια κ.λ.π. δεν είναι επαρκείς. γ) Το αντανακλαστικό του κερατοειδούς (έλεγχος ν και νπ εγκεφαλικtjς συζυγίας). Για τον έλεγχο αυτού του αντανακλαστικού απαιτείται έντονο ερέθισμα ( 6πως π.χ. με στυλεό με βαμβάκι) που εφαρμ6ζεται με πίεm1 μεγαλύτερη απ6 εκείνη που χρησιμοποιείται σε ξύπνιους αρρώστους. δ) Το αιθουσο-οφθαλμικό αντανακλαστικό (έλεγχος ΠΙ, νι και νπ εγκεφαλικ1jς συζυγίας). Πριν απ6 την εκτέλεση αυηjς της δοκιμασίας πρέπει να έχει αποκλεισθεί με τη βοήθεια ωτοσκοπίου μηχανικ6 κώλυμα του έξω ακουστικού πόρου, προϋπάρχουσες παθήσεις του ακουστικού οργάνου και δράm1 φαρμάκων (το ξική από αμινογλυκοσίδες 1j κατασταλτικ1j από αντιχολινεργικά, ηρεμιστικά, aντισπασμωδικά και τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά). Ο έλεγχος αυτού του αντανακλαστικού γίνεται με τον ερεθισμ6 της τυμπανικ1jς μεμβράνης απ6 έγχυση 20 ml παγωμένου νερού. Όταν το εγκεφαλικό στέλεχος είναι νεκρ6 αυτ6 το ερέθισμα δεν πρέπει να προκαλεί κιν1j σεις των οφθαλμών. Οποιαδήποτε απόκλιση έστω και του εν6ς οφθαλμού σημαίνει 6τι ένα μέρος του εγκεφαλικού στελέχους είναι ζωντανό. ε) Αντανακλαστικές κινήσεις των μυών του προσώπου στον ισχυρό ερεθισμό οποιουδήποτε σημείου του σώματος (έλεγχος ν και νπ εγκεφαλικ1jς συζυγίας). Το αντανακλαστικό αυτό απουσιάζει όταν δεν προκαλού- νται μορφασμοί πόνου μετά απ6 επcί1δυνο ερε()ισμc στην περιοχή του τριδύμου (π.χ. ισχυρ1j υπερκ6γχια πίεση) ή στα άκρα. Πριν απ6 την εκτέλεmj του, πρέπει να έχουν αποκλεισθεί καταστάσεις ( απιs φάρμακα 1j παθ1jσεις) που προκαλούν νευρομυ'ίκιi α.ποκλεισμι5. στ) Φαρυγγολαρυγγικά αντανακλαστικci (έλεγχος ΙΧ και Χ εγκεφαλικ1jς συζυγίας). Όταν το εγκεφαf.ικci στέλεχος είναι νεκρό, η είσοδος στην τραχεία (μέσυ ωτ6 τον ενδοτραχειακό σωλ1jνα) εν6ς καηεηjρα αναρρόφησης, δεν προκαλεί καταποτικές κινψπι; ιj β1jχα στο βροηικό ερεθισμό. Για τη δι6γνωση του θανάτου του εγκεφαλικοιl στελέχους όλα τα παραπάνω αντανακλαστικ6 πρ :πει να έχουν καταργηθεί. Η παρουσία έστω και ενός αποκλείει τη δι6'(νωm1 του θανάτου του εγκεφαλικού στελέχους Δοκιμασία της άπνοιας Η δοκιμασία αυτή είναι το τελικό /)Ιjμα για την επιj'>εβαίωση του εγκεφαλικού θανάτου μεπ:ί απ<i τη διαπίστωση της κατάργησης όλων των αντανακλαοτικcδν τοι1 εγκεφαλικού στελέχους. Η ανεπανόρuωτη κατciργηση της ικανότητας για αυτόματη αναπνο1j αποδεικνι!εται με την πλ1jρη έλλειψη αυτόματων αναπνευστικc!jν κιν1jσεων μετά την αποcn!νδεm1 από τον αναπνευαηjρα, για χρονικό διάιπημα ικανό να αυξrjσει τη μερικ1j πίεση του bιοξειδίσυ του άνθρακα στο αρτηριακό αίμα (Ριιc02 σε επίπεδα επαρκ1j για τη διέγερση των αναπνευστικcίη' κέντρων. Το επίπεδο της Ρ<ιc02 που απαιτείται γι' CΗ'τιi το σκοπι1 πρέπει να είναι ίσο 1j μεγαλύτερο απci 50 mmhg. Κατά τη δοκιμασία της ciπνοιας πρέπει: α) Να αποφευχθεί η υποξαιμία κατά το διάστημα τη; αποσύνδεση; από τον αναπνευστ1jρα. β) Να διορθωθεί πιθαν1j υποκαπνία, έτσι cίκπε η Ι\ιcυ2 να είναι τη στιγ l1j της αποσύνδεση; τουλciχιcπον 40 mmhg. και γ) Να έχει περciσει αρκετός χρόνος (πάνω από 18 c6ρες) από τυχόν διαπίστωση και δι6ρθωση μεταβολικ1jς διαταραχ1jς του aρτηριακοί ph, έτσι cίjστε να προφθάσει να γίνει εξισορρόπηση με το ph του εγκεφυ. λονωτιαίου υγρού, που έχει καθοριιπικ1j σημασία yιu τη διέγερση των αναπνευστικών κέντρων. Οι τιμές: του aρτηριακού ph πριν απ6 την αποcn!νδεση πρέπει να είναι περίπου. Η ιεράρχηm1 των απαραίτητων ενερyειcίjν είναι επομένως η ακόλουθη: α) Έλεγχος των αερίων του αίματος και ανάλογη προσαρμογή του πνευμονικού αερισμού για την επίτευξη

9 ΘΕΜΑl/\ Α ΑΙΣΘΙΙΣ!ΟΛΟΙΊ:\Σ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΊ'ΡΙΚΗΣ «νορμοκαπνίας». β) Αερισμιiς του αρρώστου με I 00% οξυγιiνο τουλάχιστον για 10 min. πριν αποσυνδεθεί απ6 τον αναπνευστιjρα. γ) Αποσύνδεση απ6 τον αναπνευcπιjρα '{ι α I Ο min και χος_ηjγηση τουλάχιστον 6 L/min αμι'{οιlς οξυ'{όνους με καθεηjρα τοποθετημένο μέσα στον ενδοτραχειακ6 σωλιjνα μέχρι πάνω απιi την τριiπιδα. Έχει ι'πολο'{ισ(jεί 6τι κωcχ την απνο ίχιj ο υγ6νωση η Ρ<ιcο2 c ω ξ6νεται f\ αθμ ω ία με ρι θμ6 το υίλχισ τον :2 mmhg!ιηin. cίjcπε στα 10 ιηiη. τη; cηοσιlνδεση; νυ έχει φοcχσει σε επίπεδο ικανιi να διε,ιείρει τcι. cι\πτνει mι:ι.cι. κέντρα. Η κατάργηση τη; cωτ6μc.ιτη:: υνcανοιj:: θεωρείται οριστικιj. εφιiσον δεν παρcιτηρηliοιlν cιι πiμcιτε; cιναπνευστικ{ς κινιjσει; στο 6ιάστημα αι τιi. ΑσtJενεί; με χρ6νια πνευμονοπcιθιιυ πρέ:π ι νcι. c-:ξcιιοοι'ντcιι u:πi αυηj τη δοκιμασίιι Εργαστηριακός έλεγχος Πέρα από τον κλινικιi έλεγχο τοι εγ:ι.εψι.λικοιl cπελέχους έχουν μc:χρι σιjμερα αναl.ητηηεί %ω εογcι.cπηριω.έ; εξετάσcις για την επιf1ε[)ιιίωση τη:: :ι.λινι:ι.ιj:: διci','vc Jσl]; του ['{Κεφαλικού θανάτου. Η zρησιμciτητcι. του εογαmηριακού ελέγzου cπη διό.,ινcιjση τοι ε','χεcrcιί.ιr.οι' Ηcινcχτου αποτελεί ακιiμη τ ο κυριόποο Ηέμυ i'ιιωrωνίcι:: μετcι::ιι των επιcπημc1νων των διωμ ρω\' zωρυ)ν. Οι μέθοijυι :τοι έχουν μέχρι σιjμερα προταtjεί cι.crοροιίν: J. την εκτίμηση της cιιματι%ιj; ροιj; η η ε','χfcjιί.ί.οι ι.cι.ι 2. τον ηλεκτροφυσιολογι%6 έί.εό'χο πη ε,ιr.εψ'ιί.οι με το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ) ι.cι.ι τcι. :τροr.ί.ητ(ι δυναμικcχ του ε'{κεφαλικού cπεί.έzοι :: Εκτίμηση αιματικrfς ροιfς εγκεφάλου Η μέtίοδο:: αυηj έχει σκοπ6 να δείξει την απουσία εγκεφαλικ1jς αιμάτωσης '{ια χρονικ6 διάmημα ικανιi να προκαλέσει το θάνατο των εγκεφαλικc:ίjν κυττάρων. Η αιματικιj ρ οι] μπορεί να διαπιcπωθεί με δύο τρόπους : α) αγγειο'{ραφία του εγκεφό.λου κω rη ραδιο'ίσοτοπικές τεχνικέ;. Για την α'{γειογραφικ1j μελέτη απαιτείται αμφοτερ6πλευρο; καθετηριασμό; όχι μόνον των καρωτίδων. αλλά και των σπονδυλικcδν αρτηριc:ίjν (δηλ. τετραίίειακ1j αγγειογραφία). Η αξία αυηjς τη; εργαστηριακή; εξέτασης περιορίζεται από διάφορα προβλήματα. 6πως την πιθανι1τητα έντονη; σκια'{ράφησης του δικτύου τη; έξω καρωτίδα;, της οποίας η αιμάτωση μπορεί να είναι αυξημένη σε περιπτιδσεις εγκεφαλικού θανάτου, με αποτέλεσμα να δcδσει ψευδ1] Fντ ωση 6τι υπάρχει ενδοκρανιακ1j αιματικ1j ροιj. Η μέtίοδο; έχει επίσης σημαντικές τεχνικές δυσκολίες (π.χ. μεταφορci αρρcίjστου συνδεδεμένου με αναπνευστιjρα) κω είνω επικίνδυνη. Πιο πρ6σφατα χρησιμοποιιjtjηκαν αναίμcι.κτες μέθοδοι με ενδοφλέβια zορ1jγηση ραδιενερ'(c ',J\' ισοτόπων, που όμως αποδείχθηκαν χωρίς αξία γιατί δεν απεικονίζουν ρο1j mον οπίσθιο βc5ηρο Ηλεκτροφvσιολογικές μfθοδοι ο) Ηλατροεγκεq:αλογρύ.φημυ. Το ηλεχτροηκεφαλογράφημα είχε χρησψοποιηηt:ι' ευρι'τατcι cπη δι6'(νωση του εγκεφαλικοιl Ηανc:(τοι γιcιτί ε:τιmει'ετο 6τι. σε περί;ττωση ηλεκτρικιj; σιγιj; το ι εγκεcr(ιί.οι ι.ω εcμ)σον είχαν αποκλεισοεί αναστρέψιμε:: r.ωαmcι.σει; r.ι(j,ιιατο; ( 6πω; π.z. φαρμcικει τικιj bηλητηρίιωη ). lii.o; ο εγ%έφcιλο; ιjταν νεχρc)::. Είνω Ί'νC Jστci 6μc Jς 6τι η r.αταγραφιj του ΗΕΓ. ι5πω; συνιjtjω:: Ί'ίνfτω. α:τει%ονίζει την ηλει.τριι.ιj δρcωτηρι6τητα τοι cγλοιοιί χω 6χι τοι ε ;:ι.εφαλικοιi στελέχους. η δραστηρι6τψυ τοι οποίου είναι :ι.ιιθοριmιι.ιj Ί'LCΙ. τη διάγνωση τοι f'(κεφcιλι%οιi Ηανcιτου. ΕξCιλλοι με το ΗΕΓ δεν μπcψεί νcι. γίνει bιcιχοιση μεταξιi λειτοι ργικιj; ι.cηαστυλιj:: κω οργανι%ιj; βλcιf)ης. Έτσι δι6φορcι καταcπαλτικc:ί φίρμcι. %α είναι δυναπi να πρcν.αλέσουν ηλει.τίκ1ε'.'%εφcι.ί.οί'ρcι.φι.ιj ΟΊΊ'Ιl zωρί:: το εί'χεφαί.ιι.6 lπcί.εzο:: νcι είνω \'EΚ(_)CJ. ΑντίtJετα έzει :τcιρcιτηρηt:jεί ι :τοί.ει:τ6μενη δοcι.cπηριciτητcι τ σι' φ ί.οιοι' σε :τερι:ττc(κπ ι; μ η ω cωτρέψιμ η; ορ','u\'t :ι.ιj:: [Ίί.cΊ.j)η:: τοι f','i'.fc(cι.i.ι:ι.cnί στεί.t'zοι ::. ΑΞίL.ει νcι. σημειωtjεί ciτι η r.cιπι,ιρcιφι] τοι ΗΕΓ επηρεc.ιl.ετω ωτci ijι(ιcroρcι. :τcι.ρcισιτιr.cί. δι νcιμιι.cί. 6:τω:: σι νυπάρzουσε:: ηί.ε χτρι r.έ:: :τη','έ:: (:τ οι ε ίνcιι cί.φθονε; ο ε μια μον(ιbcι εντcιτιχιj; tjερυ:τείcις). μι ίχ1j bρcωτηριιlτητc.ι χ.λ.π. με α;τοτέί.εσμcι νcι μην είναι bι νατιj η cιξι6πιστη καπι':ρυ. φj τοι. β) Προκληη (η')'(ψικcί εγκεcrυλικοι' οτε)/χοj':; Με τα προ%ί.ψ6 δυνc.ιμικcι του εγκεφαλικοι' cπελέχοι :: μπορεί να ελεγχθοιlν οι cιισf:jητιχέ:: οδοί ποι διέρzοντιιι απ6 το mέλεzο;. Οι ηί.ατροφι σιολο':ιχέ:: αυτέ; μέtjοδοι βρίσκονται ακ6μη cπο στό.διο τη; αξιολci'/ηοί]; κω είναι αμφίβολο εάν προσηέτουν κάτι περισσciτερο cπην κλινικ1j διάγνωση του ε'{κεφαλικού θανάτου. Τα προκλητά δυναμικά που έχουν ευρύτερα χρησιμοποιηοc ί είναι τα ακουmικά προκλητά δυναμικά, που θεωρείτω ι1τι βοηθούν mην αξιομ'{ηση των ασtjενcuν cπουc οποίους έχει τεθεί θέμα εγκεφαλικού θαν(ηου, χωρίς c1μc,ι:: να ηπό.ογει σαφές ιmορικ6 (π.χ. λψμη φαρμιίκων).

10 88 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Συμπερασματικά, με τα σημερινά δεδομένα οι κλινικές δοκιμασίες αποτελούν αξιόπιστο και επαρκές κριηjριο διάγνωσης της ανεπανόρθωτης απώλειας της λειτουργικότητας του εγκεφαλικού στελέχους. Η αξιοπιστία των κλινικών κριτηρίων κατοχυρcλjνεται με: α) την αυστηρ1j ηjρηση των αναγκαίων προϋποθέσεων, β) την εκτέλεση σειράς δοκιμασιών, γ) τη συμμετοχ1j τριών έμπειρων ιατρών ιπη διαδικασία της διάγνωσης και δ) την επανάλειψη και επανεκτίμηση των κλινικών δοκιμασιών. Αντίθετα, οι εργαστηριακές εξετάσεις ελέγχου του εγκεφαλικού στελέχους δεν προσφέρουν ουσιαστικrj βο1jθεια. 3. Τυπική διαδικασία διάγνωσης εγκεφαλικού θανάτου 3.1. Ποιοι γιατροί πρέπει να διαγιγνώσκουν Για να γίνει η διάγνωση του εγκεφαλικού θανάτου απαιτείται η συμμετοχ1j τριών έμπειρων σ' αυτό το θέμα ιατρών, που δεν πρέπει να έχουν ιεραρχικ1j σχέση μεταξύ τους. Ο ένας πρέπει να είναι ο υπεύθυνος, '(ια τον άρρωστο, γιατρός 1j ο αντικαταστάτης του (ανεξάρτητα από την ειδικότητα που έχει). Ο δεύτερος πρέπει να είναι νευρολόγος 1j νευροχειρουργός και ο τρίτος αναισθησιολόγος. Οι γιατροί αυτοί θα πρέπει να έχουν προϋπηρεσία τουλάχιστον δύο χρόνων από τη λψμη της ειδικότητάς τους. Κανένας από τους γιατρούς δεν πρέπει να αν1jκει στη μεταμοσχευτικ1j ομάδα. Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ των εξεταζόντων δεν τίθεται θέμα διάγνωσης εγκεφαλικού θανάτου. Εάν με τις κλινικές δοκιμασίες τεθεί η διάγνωση του εγκεφαλικού θανάτου, απαιτείται η επανάληψ!j τους για την επιβεβαίωσή του Χρόνος επανάληψης δοκιμασιών Οι κλινικές δοκιμασίες πρέπει να γίνονται δύο φορές, για να αποφευχθεί η πιθανότητα λάθους. Το διάστημα μεταξύ δύο κλινικών ελέγχων εξαρτάται βασικά από το είδος της αρχικrjς βλάβης και την κλινικ1j πορεία του ατόμου. Ο χρόνος που απαιτείται για να εκπληρωθούν οι βασικές συνθήκες από την έναρξη του κυ)ματοc και μέχρις ότου αρχίσει η διαδικασία εκτέλεσης των δοκιμασιάjν πρέπει να είναι τουλάχιστον 24 άjρες. Το χρονικιi διάστημα μεταξύ των δύο ελέγχων δεν πρέπει να είνω μικρότερο των 8 ωρών. Τα διαστ1jματα αυτά μπορεί νυ γίνουν βραχύτερα σε περιπτώσεις που υπάρχει έκδηλη καταστροφ1j του εγκεφάλου. Τα αποτελέσματα της εκτέλεσης των κλινικάjν δοκιμασιών και από τους τρεις ιατρούς πρέπει να καταχωροι1νται σε ειδικό φύλλο διάγνωσης του εγκεφαλικού θαν(( του, που θα πρέπει να περιλαμβάνεται στο φάκελο τοι' αρρώστου. Εφόσον τεθεί η διάγνωση του θανάτου τοι εγκεφαλικού στελέχους, το άτομο πρέπει να θεωρείται νεκρ6 και η παραπέρα θεραπευτικ1j υποσηjριξη είνυι άσκοπη, εκτ6ς εάν πρ6κειται να γίνει δωρεά οργriνωv για μεταμ6σχευm1. Συμπέρασμα Ο ορισμός του θανάτου του ανθράjπινου σιίψατος έχει αναθεωρηθεί απ6 ιατρικ1jς σκοπιάς τα τελευταία χρ6νω και ταυτίζεται με τον εγκεφαλικ6 θάνατο. Το ηtίjμα εκείνο του εγκεφάλου από το οποίο εξαρπuνται οι f1ασικές λειτουργίες της ζωής - αναπνο1j, κυκλοφορία και ικαν6τητα για συνείδηση- είναι το εγκεφαλικό στέλεχος. Κατ' ακολουθία η ανεπαν6ρθωτη βλάβη του εγκεφαλικού στελέχους ισοδυναμεί με τον εγκεφαλικ6 θάνατο και το θάνατο του ατ6μου. Η διάγνωση του θανάτου του εγκεφαλικού στελέχους γίνεται με βεβαιότητα και ασφάλεια με κλινικά κριηjρια, εφόσον εκπληρωθούν ορισμένες βασικές συνθ1jκες, οι οποίες θα αποκλείσουν αναστρέψιμες βλάβες του στελέχους. Οι εργαστηριακές εξετάσεις - ΗΕΓ, αγγειογραφία κ.λ.π.- δεν είναι απαραίτητες και δεν προσut'τουν τίποτε παραπάνω στην κλινικrj διάγνωση. Από τη στιγ ηj που διαπιστωθεί θάνατος του εγκεφαλικού στελέχους, το άτομο θεωρείται νεκρό και οι οποιεσδjjποτε θεραπευτικές ενέγειες είναι άσκοπες.

11 ΘΕΜΑΤΑ ΛΝΛΙΣΘΗΣ!ΟΛΟΠΛΣ ΚΑΙ ΕΝΤΛ ΊΙΚΗΣ ΙΧΓΡΙΚΙ-ΙΣ 3.3. Φύλλο Διάγνωσης Εγκεφαλικού Θανάτου Ονοματεπώνυμο αρρώστου Αριθμός μητρώου Ημερομηνία και χρόνος γέννησης Φύλο 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΙΑΤΡΟΣ Α ΙΑΤΡΟΣ Β ΙΑΤΡΟΣ Γ Καθορίστε την αιτία του κώματος, εφόσον πιστεύετε ότι ο ασθεvrjς πάσχει από μη αναστρέψιμη εγκεφαλική βλάβη. Πόσος χρόνος παρήλθε από την έναρξη του κώματος, 1.2. Έχουν αποκλεισθεί δυνητικά αναστρέψιμες καταστάσεις κώματος από: Κατασταλτικά φάρμακα, Μυοχαλαρωτικά φάρμακα; Υποθερμία; Μεταβολικές-Ενδοκρινικές αιτίες; 1.3. Έχουν αποκλεισθεί: Επιληπτικοί σπασμοί; Στάσεις aποφλοίωσης και απεyκεφαλισμού; 2. ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ 2.1. Παρατηρούνται κινήσεις οφθαλμών κούκλας; ΙΑΤΡΟΣ Α 1ος 2oc ε εησς ελευ'(ος ελεηος ΙΑΤΡΟΣ Β 1ος,.:;,'"' ΙΑΤΡΟΣ Γ ;ας [ι!;;;"' 2.2. Αντιδρούν οι κόρες στο φως; 2.3. Υπάρχουν αντανακλαστικά κερατοειδούς; 2.4. Διαπιστώνονται κινήσεις οφθαλμών στο ερεθισμό του τυμπάνου, 2.5. Υπάρχουν μορφασμοί του προσώπου μετά επώδυνο ερεθισμό προσώπου, άκρων, 2.6. Υπάρχουν αντανακλαστικά κατάποσης. βήχα μετα ερεθισμό με τραχειοκαθετrjρα Κατά τη δοκιμασία της άπνοιας αερίσθηκε ο ασθενης για 10 min με 100 ο οξυγό'ιο. Πριν την αποσύνδεση ήταν το PaC02 40mmHg. I Χορηγήθηκε ενδοτραχειακώς 100% 02 κατά την αποσύνδεση: Παρατηρήθηκαν αναπνευστικές κινήσεις μετά 1 Ο min aποσύνδεσης; ΙΑΤΡΟΣ Α ΙΑΤΡΟΣ Β ΙΑΤΡΟΣ Γ Ημερομηνία και χρόνος 1ου ελέγχου Προτεινόμενος χρόνος 2ου ελέγχου Ημερομηνία και χρόνος εφαρμογής 2ου ελέγχου ΙΑΤΡΟΣ Α ΙΑΤΡΟΣ Β ΙΑΤΡΟΣ Γ Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα 1ος Έλεγχος (υπογραφή) 2ος Ελεyχος (υπογραφή) Παρατnριiσεις:

Ο ρόλος του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων και η προώθηση των μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο

Ο ρόλος του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων και η προώθηση των μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο Ο ρόλος του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων και η προώθηση των μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο Χρυστάλλα Δεσπότη ΑΝΛ, Συντονίστρια Μεταμοσχεύσεων Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας 30 Νοεμβρίου - 1 Δεκεμβρίου 2007 Μεταμοσχεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής;

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Δήμητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Εισαγωγή 80% ανακοπών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ Η δυνατότητα συντήρησης ζωτικών οργάνων έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη των μεταμοσχεύσεων. Η πρόοδος στην τεχνολογία αλλά κυρίως η κατανόηση των ανοσολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Γιαννάκου-Πεφτουλίδου Μαρία ABSTRACT The concept of brain death Giannakou-Peftoulidou M, MD, PhD Technological advances in medicine and the development of intensive care

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα

Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα από αιτιολογημένη γνωμάτευση των Ειδικών Υγειονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Επαμεινώνδας Ν. Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στους ιστούς ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2009-2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - Πτυχιούχων Α.Ε.Ι. & Πτυχιούχων Ανωτέρων Σχολών Διετούς Κύκλου Σπουδών - Πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ NO CONFLICT OF INTEREST ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πνευµονική υπέρταση είναι µια νοσολογική οντότητα που περιλαµβάνει µια ετερογενή οµάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ts./\/\t-trhtr\t-i a.r-itvh.jn.fjck ι ia νηογρτεια-υγεγασ: 4η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓ6Ι0Ν0ΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΡ. npqt,..,... ΗΜΕιΡ. ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ts./\/\t-trhtr\t-i a.r-itvh.jn.fjck ι ia νηογρτεια-υγεγασ: 4η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓ6Ι0Ν0ΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΡ. npqt,..,... ΗΜΕιΡ. ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ -327845 (3/7) 06/02/2015 13:29:55 +02C ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ts./\/\t-trhtr\t-i a.r-itvh.jn.fjck ι ia νηογρτεια-υγεγασ: 4η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓ6Ι0Ν0ΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Μ Σ

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αθήνα 17/2 /2014. ΟΠΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΓΙΑ Πληροφορίες ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αθήνα 17/2 /2014. ΟΠΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΓΙΑ Πληροφορίες ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΔΑ: ΒΙΕΒΘ-86Α ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αθήνα 17/2 /2014 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & αρ. πρωτ.: Υ1/Γ.Π. οικ.15906 ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη Τύπου. 1η Νοεμβρίου Πανελλήνια Ημέρα ωρεάς Οργάνων

Συνέντευξη Τύπου. 1η Νοεμβρίου Πανελλήνια Ημέρα ωρεάς Οργάνων Συνέντευξη Τύπου 1η Νοεμβρίου Πανελλήνια Ημέρα ωρεάς Οργάνων 10 χρόνια λειτουργίας Ε.Ο.Μ. Θεσμικοί και Κοινωνικοί παράγοντες που συμμετέχουν και καθορίζουν τη μεταμοσχευτική πορεία μιας χώρας ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΘΕΜΑ: «Πρόληψη των επιπτώσεων από την εμφάνιση υψηλών θερμοκρασιών και καύσωνα».

ΑΔΑ: ΘΕΜΑ: «Πρόληψη των επιπτώσεων από την εμφάνιση υψηλών θερμοκρασιών και καύσωνα». ΑΔΑ: 4Α36Θ-71 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 7 / 6/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αριθ. Πρωτ. Y1/Γ. Π. οικ. 64863 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008 Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ Καθορίζονται ενιαία για τον Οργανισμό Περίθαλψης Ασφαλισμένων του Δημοσίου (ΟΠΑΔ) και όλους τους φορείς και κλάδους ασθένειας αρμοδιότητας Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Η3 - Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία, Ειδική Τοξικότητα σε Όργανα Στόχους STOT SE, Κατ. 1

Τμήμα Η3 - Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία, Ειδική Τοξικότητα σε Όργανα Στόχους STOT SE, Κατ. 1 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH, CLP 2015 Εθνική Συνάντηση Εργασίας του PROTEAS Αθήνα, 27-2929 Απριλίου 2015 Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Αθλητική ταξινόμηση Κατηγορία 1 Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) 1 .. Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία IV.. Κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ

ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ Τι είναι η Ανάλυση Βάδισης? Η εκτίμηση της βάδισης ενός ατόμου μόνο με την παρατήρηση είναι δύσκολη. Η δυσκολία αυτή είναι μεγαλύτερη όταν η βάδιση επηρεάζεται από νευρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

σε Υποθέσεις Ιατρικής Ευθύνης από Αμέλεια

σε Υποθέσεις Ιατρικής Ευθύνης από Αμέλεια ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 25 Η Δίκη στο Ακροατήριο (κύρια διαδικασία) σε Υποθέσεις Ιατρικής Ευθύνης από Αμέλεια Γ. ΜΠΑΤΖΑΛΕΞΗΣ Ι. Έναρξη διαδικασίας στο ακροατήριο Όπως λέχθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2011 2012

ΕΤΗΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2011 2012 ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Δ/ντρια: Καθηγήτρια Ελένη Ασκητοπούλου ΕΤΗΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2011 ΚΥΚΛΟΣ 21 ος ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΚΑΤ' ΟΙΚΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ (ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ)

Α. ΚΑΤ' ΟΙΚΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ (ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ) ΘΕΜΑ: Οδηγίες για την διαδικασία αντιμετώπισης: Α. Κατ'οίκον περιστατικών Β. Διαδικασία διαχείρισης περιστατικών που χρήζουν εξέτασης από BY.Ε. σε ΚΕ.Π.Α. που δεν λειτουργεί BYE Γ. Δικαστικών αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ 1 ΑΕΡΙΣΜΟΣ Ατμοσφαιρικός αέρας= 78,6% άζωτο 20,5%

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Πληροφορίες : Καλύβα Φ Ταχ. Δ/νση : Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας : 104 38 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ

ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ Συνοπτική περιγραφή των καλύψεων του ΤΕΑ ΕΕΚΕ και του Ομαδικού Ασφαλιστηρίου. ΕΙΔΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ TEA-EEKE μέχρι 70 ετών ΟΜΑΔΙΚΟ ΑΣΦ. Τα ημερήσια έξοδα για

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων

Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων Άλκης Κωστάκης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών μεταμόσχευση αποτελεί πλέον τη μόνη θεραπευτική λύση για την τελικού σταδίου ανεπάρκεια καρδιάς, ήπατος και πνευμόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΥΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΕΝΟΝΤΩΝ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΟΣΤΩΝ 2. ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ Α. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΚΡΑΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΥΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ

ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΥΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ο κύκλος αυτός αποτελείται από επτά (7) ηµερίδες σε δύο µέρη που θα πραγµατοποιηθούν µέσα σε διάστηµα 14 µηνών. 2014 πρώτο µέρος 2015 δεύτερο µέρος Η συµµετοχή στο δεύτερο µέρος προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

1 ος Κύκλος Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στην Αλγολογία 2015 6 & 7 Φεβρουαρίου 2015

1 ος Κύκλος Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στην Αλγολογία 2015 6 & 7 Φεβρουαρίου 2015 1 ος Κύκλος Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στην Αλγολογία 2015 6 & 7 Φεβρουαρίου 2015 Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας «Θριάσιο» -Αμφιθέατρο Λατσείου Κέντρου Εγκαυμάτων 15:30-16:00 Εισαγωγή στη Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Αναγνώρισης Τίτλων Σπου

1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Αναγνώρισης Τίτλων Σπου Ε.Ε.Παρ. 1(1) 322 Ν. 68(Ι)/96 Αρ. 3057, 3.5.96 Ο περί Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης και Παροχής Σχετικών Πληροφοριών Νόμος του 1996 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

1. ΥΠΕΠΘ 2. Όλα τα ΤΕΙ 3. Σύλλογο Συνεργατών του ΑΤΕΙΘ

1. ΥΠΕΠΘ 2. Όλα τα ΤΕΙ 3. Σύλλογο Συνεργατών του ΑΤΕΙΘ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Α.Τ.Ε.Ι) ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Θεσσαλονίκη 24-6-2014 Αριθμ. Πρωτ. ΔΦ16.2/Α/3071 ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία.

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία. ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ Παρασκευή Λογοθέτη Νοσηλεύτρια ΤΕ, Υπεύθυνη Παιδιατρικής Κλινικής Δεν υπάρχει τίποτα που να τρομοκρατεί περισσότερο ένα γονιό από τους σπασμούς. Έρχονται στα Εξωτερικά ιατρεία τρέχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΦΥΛΑΞΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΜΦΑΛΙΟΥ ΛΩΡΟΥ ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1 Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα Τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα αποτελούν την πηγή δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση των Κρανιοεγκεφαλικών Κακώσεων

Αντιμετώπιση των Κρανιοεγκεφαλικών Κακώσεων 28 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Αντιμετώπιση των Κρανιοεγκεφαλικών Κακώσεων Π. ΣΕΛΒΙΑΡΙΔΗΣ 3ο Συνέδριο Αναισθησιολογίας και Εντατικής Ιατρικής Στρογγυλό Τραπέζι: "Πολυτραυματίας: Οι αναισθησιολόγοι

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εξέταση. Πλήρης κλινική εξέταση Πολλά περιστατικά δεν είναι νευρολογικά

Κλινική εξέταση. Πλήρης κλινική εξέταση Πολλά περιστατικά δεν είναι νευρολογικά ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΝΕΥΡΙΚΟΥ Έκταση και σημασία Στα μικρά μηρυκαστικά πολύ συχνές Για 2005 το 50 % στην κλινική Ιάσιμες και μη ιάσιμες Χρόνιες εγκεφαλoπάθειες - εγκεφαλίτιδες Ζωοανθρωπονόσοι Ιστορικό α) Είδος, ηλικία,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΓΝΩΣΕΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- Η Ελληνική Εμπειρία Ε. Πέτρακα 1, Μ. Κριτσιώτη1, Σ. Βαλσάμη 2, Ι. Καλαντζής1, Α. Τραυλού3, Ε. Γρουζή4 1 ΝΥ Αιµοδοσίας,

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας.

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Αντικείμενο Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Θανατηφόρα ατυχήματα από ηλεκτροπληξία στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1980-1995

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟΥ ΥΓΡΟΥ Το ΚΝΣ για να λειτουργεί φυσιολογικά χρειάζεται πολύ σταθερό περιβάλλον Η σταθερότητα αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση. Αγαπητοί συνάδελφοι,

Πρόσκληση. Αγαπητοί συνάδελφοι, Πρόσκληση Αγαπητοί συνάδελφοι, εδώ είμαστε πάλι. Μετά από 3 χρόνια σιωπής, λόγω των συνθηκών, θα ξανασυναντηθούμε στο 4 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τις Διαταραχές του Ύπνου που θα πραγματοποιηθεί στις 15

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Οι ΚΕΚ ταξινοµούνται ανάλογα µε: ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τραύµα της κεφαλής που µπορεί Να οδηγήσει σε κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΚΕΠΑ... ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Ονοματεπώνυμο... Όνομα πατέρα... Ημερομηνία Γέννησης... ΑΜ... ΑΜΚΑ... Ασφαλιστικός Φορέας... Ημερομηνία έναρξης της αναπηρίας... Ειδικότητα Προέχουσας Πάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλους 17 101 87, Αθήνα Α. Ασημακοπούλου 2132161523

Αριστοτέλους 17 101 87, Αθήνα Α. Ασημακοπούλου 2132161523 Ε. Ο ΑΡΙΘ. προτοχ. ημερ, ληψεος DEVELOPMEN DEVELOPMENT AGENCY Τ AGENCY ΑΔΑ: 6ΦΡΖ465ΦΥ0-05 Μβ: 201507 28 12:43:46 EEST Reason: Location: Athens ANAPTHTEA ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΜΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Άμεση ανάγκη (μεταφορά και αντιμετώπιση το ταχύτερο δυνατόν) ΜΑΖΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΒΑΡΥΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 ος Κύκλος Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στην Αλγολογία 2016 12 & 13 Φεβρουαρίου 2016

1 ος Κύκλος Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στην Αλγολογία 2016 12 & 13 Φεβρουαρίου 2016 1 ος Κύκλος Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στην Αλγολογία 2016 12 & 13 Φεβρουαρίου 2016 Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας «Θριάσιο» -Αμφιθέατρο Λατσείου Κέντρου Εγκαυμάτων 15:30-16:00 Εισαγωγή στη Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΣΚΟΠΩΝ/ΕΚΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ Τα

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ - ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 15 /11/2013

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ - ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 15 /11/2013 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ - ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 15 /11/2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ.Υ7γ/ΓΠ/οικ.105516 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Το περικάρδιο αποτελείται από δύο πέταλα το

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Α.Δ.Α ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΟΝ. ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Δ ΦΕΚ 2466/Β/4-11-2011 Aθήνα 10/10/2011 Αριθμ. Πρωτ.Υ4δ/Γ.Π.οικ.110076

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ Ι. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ...23 1. Περιγραφή της δοκιμασίας... 23 1.1 Προετοιμασία του ασθενή πριν από τη δοκιμασία

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ Οι Τεχνικές Διαχείρισης των

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Ομφαλικού Αίματος Τι είναι το ομφαλoπλακουντιακό αίμα; «Ομφαλοπλακουντιακό» ονομάζουμε το αίμα που μπορεί να ληφθεί από τον ομφάλιο λώρο και

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012 Δελτίο Τύπου Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012 «Διαστημικές» προδιαγραφές στη διενέργεια και των πλέον λεπτών επεμβάσεων της σύγχρονης Νευροχειρουργικής και Ορθοπαιδικής Χειρουργικής, με τεράστια οφέλη για τους

Διαβάστε περισσότερα

9λόγοι. Οικογενειακή Φύλαξη. Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος. H καλύτερη Tράπεζα Βλαστικών Κυττάρων. στην Ευρώπη

9λόγοι. Οικογενειακή Φύλαξη. Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος. H καλύτερη Tράπεζα Βλαστικών Κυττάρων. στην Ευρώπη Οικογενειακή Φύλαξη Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος 9λόγοι για τους οποίους θα διαλέξετε τη Stem-Health Hellas Μοναδική Στιγμή. Μοναδική Απόφαση. H καλύτερη Tράπεζα Βλαστικών Κυττάρων στην Ευρώπη Η πρώτη μεταμόσχευση

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική διερεύνηση των καταγμάτων των μακρών οστών Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛ. 1011 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΚΕΠΥΟ

Β. ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛ. 1011 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΚΕΠΥΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑN. ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜ. ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (Δ12) ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα