ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ KAI ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ KAI ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ"

Transcript

1 ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ KAI ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ

2 1. ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΡΟΛΩΝ Υλικά: Πλαστικοποιημένα καρτελάκια Σκοπός παιχνιδιού: Να αναλάβουν τα παιδιά ρόλους που σχετίζονται με δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στο ποτάμι ώστε να ανακαλύψουν τις αμφίδρομες σχέσεις που διέπουν τον άνθρωπο και το ποτάμιο οικοσύστημα. Διεξαγωγή παιχνιδιού: Τα παιδιά στέκονται σε ένα μεγάλο κύκλο, χωρίς απαραιτήτως να κρατιούνται. Τους μοιράζουμε διάφορους ρόλους, όπως βιολόγος, ψαράς, γεωργός, κ.ά. Ρίχνουμε στο έδαφος (τυχαία) τα πλαστικοποιημένα καρτελάκια στα οποία έχουμε γράψει λέξεις κλειδιά που έχουν σχέση με τον καθένα ρόλο. Τα παιδιά καλούνται να συλλέξουν τα καρτελάκια εκείνα που συνδέονται με το ρόλο του καθενός. Όταν ολοκληρωθεί η συλλογή μπορούν να κάνουν τις ακόλουθες δραστηριότητες: α) Γράφουν ένα κείμενο για το ρόλο τους με βάση τις λέξεις κλειδιά που έχουν επιλέξει. β) Σε ολομέλεια παρουσιάζουν τους ρόλους τους και οι υπόλοιποι σχολιάζουν τον καθένα ρόλο βρίσκοντας θετικές και αρνητικές επιδράσεις στο ποτάμιο οικοσύστημα. γ) Επανεγράφουν τους ρόλους με τα νέα δεδομένα. (Μπορεί να γίνει πλέον στη σχολική αίθουσα). δ) Δραματοποιούν ρόλους εμπλέκουν τους ρόλους σε θεατρικό δρώμενο. ε) Καταγράφουν τους ρόλους σε μεγάλες καρτέλες, τους αναρτούν στον πίνακα ανακοινώσεων της τάξης και παρουσιάζουν τις μεταξύ τους συσχετίσεις με βελάκια: κόκκινα (αρνητική επίδραση), πράσινα (θετική επίδραση). * Στη συνέχεια παραθέτουμε έναν κατάλογο με ρόλους και λέξεις κλειδιά: βιολόγος, (βιοδείκτες, ρύπανση, μόλυνση) γεωργός, (λίπασμα, άρδευση, φυτοφάρμακα) ξενοδόχος, (διαμονή, εξερεύνηση, βιολογικός καθαρισμός αποβλήτων) δασάρχης, (ποσότητα βλάστησης, επίβλεψη, προστασία μικροχλωρίδας) μελισσοκόμος, (νέκταρ, οικολογικό προϊόν,κερί) δημοσιογράφος, (άρθρο, επικαιρότητα, αποκλειστικότητα) φωτογράφος, (τοπίο, αποθανάτιση, διαγωνισμοί) ψαράς, (σολωμός, καμάκι, απόχη) αρχαιολόγος, (παραδοσιακά γεφύρια, αναστηλώσεις, Υ.ΠΟ) δήμαρχος, (ανάπτυξη περιοχής, συμβούλιο, πρόσκληση ειδικών) υπουργός, (υποσχέσεις, εντολή, νόμοι) νοικοκυρά, (καρποί, φυτά, χορτόπιτα, βότανα) μυλωνάς, (αλεύρι, αλεστικό, μυλόπετρα) νεροτρίβης (κουβέρτες, χαλιά, πλύση) βυρσοδέψης (ταμπάκικο, ασβέστωμα, δέψη ) κτηνοτρόφος (πρόβατα, εκδορά, ποτίστρες) κ.ά

3 2. ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ «ΤΥΦΛΟΠΟΤΑΜΙΤΣΑΣ» Υλικά: σκουρόχρωμα μαντίλια Σκοπός παιχνιδιού: Να αξιοποιήσουν τις αισθήσεις τους εκτός της όρασης στην αντίληψη του χώρου. Διεξαγωγή παιχνιδιού: Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες. Η κάθε ομάδα ορίζει έναν «τυφλό» και έναν «οδηγό». Στη συνέχεια ο «οδηγός» μιας ομάδας συνοδεύει έναν «τυφλό» από άλλη ομάδα και τον οδηγεί σε κάποιο αντικείμενο στο χώρο. Βασική προϋπόθεση είναι ο «οδηγός» να παραπλανήσει τον «τυφλό», οδηγώντας τον από μία δαιδαλώδη διαδρομή. Όταν φτάσουν σε κάποιο αντικείμενο ο «τυφλός» πρέπει να αγγίξει, να μυρίσει, να ψηλαφίσει το αντικείμενο. Η επιστροφή στο σημείο συνάντησης των ομάδων, γίνεται πάλι από δαιδαλώδη διαδρομή. Τώρα ο «τυφλός» βγάζει το μαντήλι και πρέπει να κινηθεί στο χώρο προσπαθώντας να εντοπίσει το αντικείμενο. Το παιχνίδι παίζεται ταυτόχρονα από όλες τις ομάδες. Νικήτρια είναι η ομάδα που θα αναγνωρίσει πρώτη το αντίκείμενο. * Παραλλαγή του παιχνιδιού Πρόκειται για ένα παιχνίδι εμπιστοσύνης στην ομάδα. Δένουμε τα μάτια ενός παιδιού με ένα μαντήλι και ένα άλλο παιδί οδηγεί τον «τυφλό» σε ένα μονοπάτι. Στη διάρκεια της διαδρομής ο τυφλός χρησιμοποιεί τις υπόλοιπες αισθήσεις εκτός της όρασης για να απολαύσει τη διαδρομή...

4 3. ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ * Δίνουμε τον όρο «Οικοσύστημα». Σκοπός παιχνιδιού: Να κατανοήσουν την αλληλεξάρτηση που υπάρχει στους παράγοντες του οικοσυστήματος, τις συνέπειες που προκαλούνται από την επίδραση βλαβερών ουσιών σε αυτό και τέλος πώς επηρεάζεται ολόκληρο το οικοσύστημα. Διεξαγωγή παιχνιδιού: Βάζουμε π.χ. εφτά παιδιά να πιαστούν σε κύκλο. Καθένα παίρνει το ρόλο ενός παράγοντα του οικοσυστήματος, όπως: ραδίκι, πλατάνι, χελώνα, πρόβατο, γεράκι, άνθρωπος, αποικοδομητής ή φυτοπλαγκτόν, βένθος, ψάρι, πουλί. Ο εμψυχωτής της ομάδας ή ένα άλλο παιδί (το οποίο έχουμε ενημερώσει τι πρέπει να κάνει), αποτελεί τον εξωγενή παράγοντα ο οποίος θα επηρεάσει αρνητικά την τροφική αλυσίδα. Τα παιδιά κρίκοι της τροφικής αλυσίδας γυρίζουν αργά σε κύκλο. Ο εξωγενής παράγοντας αρπάζει ένα παιδί και το τραβά. Τότε, αν συμβεί: α) βίαιη απόσπαση του παιδιού από την αλυσίδα και παρασυρθούν και άλλα παιδιά, αυτό σημαίνει καταστροφή του οικοσυστήματος σε μεγάλο βαθμό, οικολογική διαταραχή. Συζητούμε με τα παιδιά: Τι την προκάλεσε (ποιος ήταν η αιτία που έσπασε η τροφική αλυσίδα;) Τι συνέπειες είχαμε; (ποιος έπεσε ή αποκόπηκε και γιατί;) Πώς θα επέλθει αποκατάσταση του οικοσυστήματος; β) απλή αποκοπή της αλυσίδας Συζητούμε με τα παιδιά: Τι την προκάλεσε Τι συνέπειες είχαμε; Πώς θα επέλθει αποκατάσταση του οικοσυστήματος; γ) στην τάξη μπορούμε να κατασκευάσουμε τροφική αλυσίδα με τη μορφή κυκλικού παζλ

5 ρ υμε δλε τι διοφ ρετιπθ τρ μ θ λυα δε π υ δημιουργ αι γι α α διευ λυνθ με στ π ι δι μα ατατ β τ υ ργ νι μ σε τρ φι π επ πεδ γιο α διευ ιολυι με στ π ι ι δι τη βι ι ρευ η

6 4. ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΒΙΟΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗΣ Υλικά: 10 κόκκινες κορδέλες γκοφρέ χαρτί. Οι κορδέλες συμβολίζουν την άμεση ρύπανση μόλυνση (π.χ. αστικά λύματα) ή την έμμεση ρύπανση μόλυνση (π.χ. μέσω του εδάφους ρυπαίνονται τα υπόγεια ύδατα). Σκοπός παιχνιδιού: Να κατανοήσουν τα παιδιά την επικινδυνότητα της συσσώρευσης επιβλαβών ουσιών (γενικά για τους παράγοντες του οικοσυστήματος και ειδικά για τον άνθρωπο). Διεξαγωγή παιχνιδιού: Στο παιχνίδι παίρνουν μέρος 12 παιδιά. Τοποθετούμε τα παιδιά ως εξής: 5 παιδιά (φυτά) στέκονται γονατιστά σε σειρά κρατώντας από δύο κορδέλες στα χέρια τους. 4 παιδιά (φυτοφάγα ζώα) στέκονται σε σειρά πίσω από την πρώτη σειρά ορθώνοντας το σώμα τους λίγο πιο ψηλά από τους πρώτους. 2 παιδιά (σαρκοφάγα ζώα) στέκονται σε σειρά πίσω από τη δεύτερη σειρά, όρθια. 1 παιδί (το ψηλότερο) (άνθρωπος) στέκεται στο τέλος της πυραμίδας. Λέμε στα παιδιά να αρπάξουν όσες περισσότερες κορδέλες μπορούν. Τα «φυτά» κουνούν τις κορδέλες τους, τα φυτοφάγα τις αρπάζουν, τις κουνούν με τη σειρά τους, τις αρπάζουν τα σαρκοφάγα, τις κουνούν και τέλος το παιδί άνθρωπος αρπάζει όλες τις κορδέλες. Ενώ όμως χαίρεται γιατί κατάφερε και πήρε όλες τις κορδέλες, του λέμε ότι ουσιαστικά είναι ο χαμένος, γιατί ο άνθρωπος τρώγοντας όλες τις τροφές από την πυραμίδα της τροφής συγκεντρώνει σωρευτικά στον οργανισμό του όλες τις βλαβερές ουσίες που υπάρχουν στα διάφορα είδη τροφής. * Παραλλαγή του παιχνιδιού: Μπορούν τα παιδιά αντί να είναι στατικά σχηματίζοντας πυραμίδα, να έχουν τις κορδέλες περασμένες στη ζώνη τους και να κυνηγιούνται. Η βιολογική μεγέθυνση σε μια τροφική αλυσίδα. Τα ποσά των ρυπαντών που προσλαμβάνει το ανώτερο τροφικό επίπεδο.

7 5. ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΟΥ «ΦΡΑΧΤΗ» *Ο «φράχτης» είναι η φυσική ισορροπία, το υγιές οικοσύστημα. Μπορεί να είναι η παραποτάμια βλάστηση, η φυσική ροή του ποταμού, το οικοσύστημα του ποταμού, κ.ά. Σκοπός παιχνιδιού: Να αντιληφθούν τα παιδιά την αναγκαιότητα της διατήρησης της φυσικής ισορροπίας, τους κινδύνους που την απειλούν και τους τρόπους προστασίας της. Διεξαγωγή παιχνιδιού: Μία ομάδα παιδιών κρατιούνται σε ευθεία γραμμή, ο ένας δίπλα στον άλλον. Απέναντί τους ένα άλλο παιδί είναι ο «εισβολέας», ο οποίος έχει δηλώσει ποια απειλή της φυσικής ισορροπίας, αντιπροσωπεύει. Μπορεί να είναι άνθρωπος, έντονο καιρικό φαινόμενο, αγωγός λυμάτων, αμμοληψίες, κ.ά. Ο «εισβολέας» πρέπει να καταφέρει να διασπάσει το «φράχτη». Συζητούμε με τα παιδιά: Τι συνέπειες είχαμε; Πώς θα επέλθει αποκατάσταση του οικοσυστήματος; 6. ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΠΑΝΤΟΜΙΜΑΣ Σκοπός παιχνιδιού: Να εκφραστούν ψυχοκινητικά, να αναπτύξουν την παρατηρητικότητά τους και την αίσθηση της αφής. Διεξαγωγή παιχνιδιού: Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες. Η κάθε ομάδα ορίζει μυστικά τη δική της περιοχή, π.χ. ένα τετράγωνο 10μ Χ 10μ. Οι ομάδες μελετούν προσεκτικά την περιοχή τους. Στη συνέχεια επιστρέφουν στον κοινό χώρο συνάντησης και προσπαθούν με κινήσεις ή στάσεις σώματος να μιμηθούν αντικείμενα του χώρου που είχαν επιλέξει, ώστε να τον αναγνωρίσουν οι άλλες ομάδες. Νικήτρια δεν είναι η ομάδα που βρίσκει τον «κρυμμένο» χώρο, αλλά αυτή που μιμήθηκε πιο παραστατικά το χώρο της και βοήθησε τις άλλες να τον αναγνωρίσουν.

8 7. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΛΑΤΑΝΙ Τι ερωτήσεις θα έκανες; Α) Πόσο χρονών είσαι πλάτανε; ΕΥΡΕΣΗ ΗΛΙΚΙΑΣ ΠΛΑΤΑΝΟΥ Υλικά: Μία μετροταινία. Τρόπος προσδιορισμού ηλικίας: (Επιλέγουμε εάν είναι δυνατόν ένα πλατάνι με χοντρό κορμό, για να έχουμε εντυπωσιακό αποτέλεσμα.) Στο 1,5 μ από τη ρίζα του πλάτανου μετρούμε την περιφέρεια του κορμού του δέντρου. Μετατρέπουμε τη μέτρησή μας σε εκατοστά και διαιρούμε με το 3,5 εάν το πλατάνι βρίσκεται σε μέρος συνεχούς ροής ή με το 3 εάν βρίσκεται σε μέρος περιοδικής ροής. Αν πρόκειται για πεύκο, διαιρούμε με το 2,5. Β) Πόσο ψηλός είσαι πλάτανε; ΕΥΡΕΣΗ ΥΨΟΥΣ ΔΕΝΤΡΟΥ Α Τρόπος μέτρησης του ύψους: Υλικά: Μία μετροταινία, ένας πάσαλος ύψους 1μ. Σε αρκετή απόσταση από το δέντρο, του οποίου θέλουμε να μετρήσουμε το ύψος, τοποθετούμε έναν πάσαλο ύψους 1μ. Μετρούμε τη σκιά του δέντρου και τη σκιά του πασάλου. Φτιάχνουμε αναλογία: Υδ = Υπ Σκδ Σκπ Υδ = 1 Σκδ Σκπ Επομένως, για να βρω το ύψος του δέντρου, αρκεί να διαιρέσω τη σκιά του δέντρου με τη σκιά του πασάλου. Β Τρόπος μέτρησης του ύψους: Υλικά: Μία μετροταινία, ένας διαφανής χάρακας 50 εκ. Στο 1μ από τη ρίζα του δέντρου, κυκλώνουμε με τη μετροταινία τον κορμό του. (Δε μετρούμε περιφέρεια κορμού) και τη σταθεροποιούμε. Στη συνέχεια ένα παιδί στέκεται απέναντι από το δέντρο σε μικρή απόσταση. Τεντώνει το χέρι του έτσι ώστε αυτό να σχηματίζει ορθή γωνία με τον κορμό του. Στο χέρι του κρατά όρθιο το χάρακα ώστε και ο χάρακας να σχηματίζει ορθή γωνία με το χέρι του. Κλείνοντας το ένα μάτι κοιτάζει μέσα από το χάρακα το δέντρο. Πρέπει να βλέπει στο μηδέν του χάρακα τη ρίζα του δέντρου. Έπειτα παίρνει δύο μετρήσεις: α) σε ποιο σημείο του χάρακα βλέπει τη μετροταινία και β) σε ποιο σημείο του χάρακα βλέπει την κορυφή του δέντρου. Για να το πετύχει αυτό μπορεί να χρειασθεί να μετακινηθεί από το σημείο που βρίσκεται, έτσι ώστε όλο το δέντρο να «μπαίνει μέσα στο χάρακα». Έπειτα διαιρεί τις δύο μετρήσεις: εκατοστά που είδε την κορυφή εκατοστά που είδε τη μετροταινία Το πηλίκο της διαίρεσης είναι το ύψος του δέντρου. Γ Τρόπος μέτρησης του ύψους: Υδ= Σκδ Σκπ Ένα παιδί απομακρύνεται από το δέντρο. Σε κάποιο σημείο σταματά, σκύβει με τα πόδια του σε διάσταση και ελέγχει πότε θα δει για πρώτη φορά την κορυφή του δέντρου, κοιτάζοντας ανάμεσα από τα πόδια του. Η απόσταση αυτή από το δέντρο, είναι το ύψος του.

9 8. ΕΜΠΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΩΝ Ιστορίες με πλατάνια, νεράιδες, ξωτικά, μυλωνάδες, νεροτρίβες, αγωγιάτες, κ.ά. 9. ΚΟΛΛΑΖ ΜΕ ΦΥΣΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Συλλέγουμε φυσικά υλικά, όπως φύλλα, κλαριά, λουλούδια, καρπούς, βότσαλα από το ποτάμι για να συνθέσουμε εικόνες ή να αξιοποιήσουμε στην κατασκευή μακετών (π.χ. αναπαράσταση νερόμυλου, γεφυριού, καλύβας, κ.ά.) 10. ΗΧΟΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ *Η δραστηριότητα αυτή καλό είναι να δίνεται κατά την πρώτη επαφή των παιδιών στο πεδίο, ώστε να μετριάζονται οι πρώτες ενθουσιώδεις αντιδράσεις των παιδιών με το φυσικό περιβάλλον. Σκοπός παιχνιδιού: Να ασκηθούν στην αίσθηση της ακοής, της παρατηρητικότητας και της αυτοσυγκράτησης. Διεξαγωγή παιχνιδιού: Σε μία κόλλα χαρί Α4 σχεδιάζουμε δύο κάθετες ευθείες : εμπρός αριστερά δεξιά πίσω Τα παιδιά κάθονται στο πεδίο, σε τυχαία σημεία το καθένα. Κλείνουν τα μάτια τους για ένα λεπτό και κάνοντας απόλυτη ησυχία, προσπαθούν να επικεντρωθούν στους ήχους που λαμβάνουν από το περιβάλλον. Έπειτα ανοίγουν τα μάτια τους και για δύο λεπτά καταγράφουν ποιους ήχους άκουσαν στα τέσσερα σημεία που δείχνει ο ηχοχάρτης εμπρός, πίσω, δεξιά, αριστερά. Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να αποτελεί τον προκαταβολικό οργανωτή των δραστηριοτήτων προσανατολισμού στο χώρο.

Β ΕΝΟΤΗΤΑ Εκπαιδευτικές δραστηριότητες

Β ΕΝΟΤΗΤΑ Εκπαιδευτικές δραστηριότητες Β ΕΝΟΤΗΤΑ Εκπαιδευτικές δραστηριότητες ΟΙ ΛΙΜΝΕΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΜΑΣ! Β ΕΝΟΤΗΤΑ 57 Γενικές οδηγίες Το παρόν πρόγραμμα είναι διαθέσιμο για κάθε δάσκαλο/εκπαιδευτικό που επιθυμεί να υλοποιήσει μια σειρά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Α

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Α ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Α Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 Εισαγωγικά για το τεύχος ΙΙ ΙΙΙ 2 Η προσχολική ηλικία συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ. Μη τυπική εκπαίδευση για την καταπολέμηση των διακρίσεων σε παιδιά σχολικής ηλικίας

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ. Μη τυπική εκπαίδευση για την καταπολέμηση των διακρίσεων σε παιδιά σχολικής ηλικίας Πρόγραμμα Ίρις - Καταπολεμώντας τα στερεότυπα και τις διακρίσεις: Δράσεις για τη συμμετοχή, την ένταξη και την εκπαίδευση Μη τυπική εκπαίδευση για την καταπολέμηση των διακρίσεων σε παιδιά σχολικής ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Πλένω τα χέρια μου»

ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Πλένω τα χέρια μου» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση των παιδιών Ρομά» Επιστημονικός Υπεύθυνος: Γεώργιος Π. Μάρκου Καθηγητής Παιδαγωγικής ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Πλένω τα χέρια μου» Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία;

Τι είναι τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία; ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Τι είναι τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία; Ορισμοί και πηγές Τα ηλεκτρικά πεδία δημιουργούνται από διαφορές της τάσης: όσο μεγαλύτερη είναι η τάση, τόσο ισχυρότερο είναι το πεδίο που δημιουργείται.

Διαβάστε περισσότερα

Περάσματα. Ένα παιχνίδι ευαισθητοποίησης για τη ζωή των προσφύγων

Περάσματα. Ένα παιχνίδι ευαισθητοποίησης για τη ζωή των προσφύγων Περάσματα Ένα παιχνίδι ευαισθητοποίησης για τη ζωή των προσφύγων Περάσματα ενα παιχνιδι ευαισθητοποιησης για τη ζωη των προσφυγων Δημιουργήθηκε από τους Chantal Barthélémy-Ruiz, Benoît Carpier και Nadia

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ κοινωνική μάθηση ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Τ.Ε.Π.Α.Ε. (Α.Π.Θ.) ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Τ.Ε.Π.Α.Ε. (Α.Π.Θ.) ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Τ.Ε.Π.Α.Ε. (Α.Π.Θ.) ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό σχεδιάστηκε από το Τ.Ε.Π.Α.Ε. της Παιδαγωγικής Σχολής τουα.π.θ.

Διαβάστε περισσότερα

1. Γενικά για τη δομή και τη λειτουργία του οικοσυστήματος

1. Γενικά για τη δομή και τη λειτουργία του οικοσυστήματος ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δομή και λειτουργία του οικοσυστήματος 1. Γενικά για τη δομή και τη λειτουργία του οικοσυστήματος Η δομή καθορίζει τις λειτουργίες οι οποίες επιτελούνται μέσα στο οικοσύστημα, αλλά και αντιστρόφως,

Διαβάστε περισσότερα

Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), Νοέμβριος 2014

Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), Νοέμβριος 2014 Το παρόν εγχειρίδιο αποτελεί συλλογή αποσπασμάτων από εκδόσεις διεθνών, περιφερειακών και εθνικών φορέων και οργανισμών, που έχουν διατεθεί στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες για τους σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ & ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ & ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ & ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: Η ΠΟΛΗ ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΑ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος οµάδας Χρήστος Μπουντουβάς

Υπεύθυνος οµάδας Χρήστος Μπουντουβάς Οµάδα εργασίας για την εποπτεία της πρακτικής άσκησης Υπεύθυνος οµάδας Χρήστος Μπουντουβάς άσκαλος Μέλη Αναστασίου Αργυρώ ραµατοθεραπεύτρια Βογινδρούκας Γιάννης Λογοπεδικός έδες ηµήτρης άσκαλος ε.α. ίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ 1. Εντόπισε στο παρακάτω σκίτσο πηγές ηχορρύπανσης: Πηγές ηχορρύπανσης είναι:

ΦΥΣΙΚΑ 1. Εντόπισε στο παρακάτω σκίτσο πηγές ηχορρύπανσης: Πηγές ηχορρύπανσης είναι: Ενδεικτικά θέματα Φυσικών για την εισαγωγή στα Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Ενδεικτικά θέματα (με ενδεικτικές λύσεις / απαντήσεις) για τη δοκιμασία / τεστ εισαγωγής από τα Δημοτικά στα Πρότυπα Πειραματικά

Διαβάστε περισσότερα

LEAP21. Learning Educators, Advancing Pedagogy for the 21st Century. Οι διαστάσεις μια μαθησιακής δραστηριότητας

LEAP21. Learning Educators, Advancing Pedagogy for the 21st Century. Οι διαστάσεις μια μαθησιακής δραστηριότητας LEAP21 Learning Educators, Advancing Pedagogy for the 21st Century Οι διαστάσεις μια μαθησιακής δραστηριότητας 19 Μαρτίου 2012 Οι πέντε διαστάσεις της μάθησης του 21ου αιώνα Εισαγωγή Ο σκοπός του οδηγού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ.15: Παιχνίδια. 15.1 Super Pong. [15_π01.sb]

Κεφ.15: Παιχνίδια. 15.1 Super Pong. [15_π01.sb] Κεφ.15: Παιχνίδια... Σε αυτό το κεφάλαιο: 15.1 Super Pong 15.1 Ναρκοπέδιο! 15.3 Σκοποβολή 15.4 Ο καρχαρίας 15.5 Παραλλαγή Pacman 15.6 Καροτοκυνηγός... 15.1 Super Pong [15_π01.sb] Στο παιχνίδι Super Pong

Διαβάστε περισσότερα

«Οι μη λεκτικές επικοινωνιακές δεξιότητες των νοσηλευτών και η εφαρμογή τους στους ασθενείς»

«Οι μη λεκτικές επικοινωνιακές δεξιότητες των νοσηλευτών και η εφαρμογή τους στους ασθενείς» ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία: «Οι μη λεκτικές επικοινωνιακές δεξιότητες των νοσηλευτών και η εφαρμογή τους στους ασθενείς» Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Ε. Παπαγιαννοπούλου Φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκινητική εξέλιξη

Ψυχοκινητική εξέλιξη Ψυχοκινητική εξέλιξη Ορισμός Ψυχοκινητική εξέλιξη ή ανάπτυξη, είναι η λειτουργική διαφοροποίηση του οργανισμού, κατά την διάρκεια της οποίας αποκτώνται συνεχώς νέες ικανότητες, που διαμορφώνονται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΗΜΟΤΙΚΟ

ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΗΜΟΤΙΚΟ ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΗΜΟΤΙΚΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1999 1 ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνα. Τσισμετζόγου Λεωνίδας Α 4 Λυκείου Εργασία ιστορίας Διδάσκουσα:Ν.Τρίγκα

Κίνα. Τσισμετζόγου Λεωνίδας Α 4 Λυκείου Εργασία ιστορίας Διδάσκουσα:Ν.Τρίγκα Τσισμετζόγου Λεωνίδας Α 4 Λυκείου Εργασία ιστορίας Διδάσκουσα:Ν.Τρίγκα Κίνα Ο πολιτισμός της Κίνας μοιάζει σαν να έχει ακολουθήσει μια εξέλιξη τελείως διαφορετική από τη υπόλοιπη ανθρωπότητα. Σαν να ξεπήδησε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αʹ ΤΑΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

B. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ

B. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ Τα Μαθηματικά παίζουν κυρίαρχο ρόλο σε όλους τους χώρους της σύγχρονης κοινωνίας. Όλα σχεδόν τα επιτεύγματα της τεχνολογίας και της ε- πιστήμης στηρίζονται στην ανάπτυξη των Μαθηματικών. Αλλά και τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών

Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΝΕΤΑΣ Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών 2η έκδοση E-BOOK Πα νε πι στη μια κες Εκ δο σεις Κρη της Ι δρυ τική δω ρεά Πα γκρη τι κής Ενώ σε ως Αμε ρι κής Η ΡΑ ΚΛΕΙΟ 2011 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εξυπηρέτησης Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) και Ατόμων με Μειωμένη Κινητικότητα (ΑΜΚ)

Οδηγός Εξυπηρέτησης Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) και Ατόμων με Μειωμένη Κινητικότητα (ΑΜΚ) Οδηγός Εξυπηρέτησης Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) και Ατόμων με Μειωμένη Κινητικότητα (ΑΜΚ) ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Περιεχόμενα Πρόλογος 2 Εισαγωγή 3 Τι είναι η αναπηρία; 4 Ποια είναι τα άτομα με αναπηρία;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΝ ΦΟΒΟΜΟΥΝ ΠΑΝΤΑ ΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ-ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

ΔΕΝ ΦΟΒΟΜΟΥΝ ΠΑΝΤΑ ΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ-ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΔΕΝ ΦΟΒΟΜΟΥΝ ΠΑΝΤΑ ΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ-ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ Copyright 2013 A.N. Triantafyllou Smashwords Edition Διαβάστε επίσης: Επισκέπτης (https://www.smashwords.com/books/view/336379) Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ»

Πρόγραμμα «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ» ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ - Τροιζήνας - Μεθάνων Πρόγραμμα Πρόγραμμα Π.Ε. «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ» Π.Ε. ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ - ΤΡΟΙΖΗΝΑΣ - ΜΕΘΑΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση / Επιμέλεια. Συχνές Ερωτήσεις. για τις Μαθησιακές Δυσκολίες. Μετάφραση από www.ld.org

Μετάφραση / Επιμέλεια. Συχνές Ερωτήσεις. για τις Μαθησιακές Δυσκολίες. Μετάφραση από www.ld.org Μετάφραση / Επιμέλεια Συχνές Ερωτήσεις για τις Μαθησιακές Δυσκολίες Μετάφραση από www.ld.org Συχνές Ερωτήσεις για τις Μαθησιακές Δυσκολίες Από την Αλίκη Κασσωτάκη Λογοπεδικός /Επιστημονική Συντονίστρια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΤΟΥ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ ΚΡΗΤΗΣ (GR13) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Μάρτιος 2014 Αναθεωρήσεις: 20-03-2014 Διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία της επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγών και γονέων: Μελέτη περίπτωσης

Ανατομία της επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγών και γονέων: Μελέτη περίπτωσης Ανατομία της επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγών και γονέων: Μελέτη περίπτωσης Παπούλα Παναγιώτα Πανεπιστήμιο Λευκωσίας & Θεοφιλίδης Χρήστος Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Περίληψη Το σχολείο και η οικογένεια είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα