Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση"

Transcript

1 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Αναφορά, Μη Εμπορική Χρήση Παρόμοια Διανομή 4. ή μεταγενέστερη, Διεθνής Έκδοση. Εξαιρούνται τα αυτοτελή έργα τρίτων π.χ. φωτογραφίες, διαγράμματα κ.λ.π., τα οποία εμπεριέχονται σε αυτό και τα οποία αναφέρονται μαζί με τους όρους χρήσης τους στο «Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων». Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. Ως Μη Εμπορική ορίζεται η χρήση: που δεν περιλαμβάνει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό όφελος από την χρήση του έργου, για το διανομέα του έργου και αδειοδόχο που δεν περιλαμβάνει οικονομική συναλλαγή ως προϋπόθεση για τη χρήση ή πρόσβαση στο έργο που δεν προσπορίζει στο διανομέα του έργου και αδειοδόχο έμμεσο οικονομικό όφελος (π.χ. διαφημίσεις) από την προβολή του έργου σε διαδικτυακό τόπο Διατήρηση Σημειωμάτων Οποιαδήποτε αναπαραγωγή ή διασκευή του υλικού θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει: το Σημείωμα Αναφοράς το Σημείωμα Αδειοδότησης τη Δήλωση Διατήρησης Σημειωμάτων το Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων (εφόσον υπάρχει) μαζί με τους συνοδευόμενους υπερσυνδέσμους. Ανάπτυξη Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό αναπτύχθηκε στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πατρών. 2

3 ΑΣΚΗΣΗ 1 Α. Σχεδιάστε έναν καταχωρητή τεσσάρων δυαδικών ψηφίων ( 3, 2, 1, ) η λειτουργία του οποίου καθορίζεται από 2 εισόδους ελέγχου c, και c 1 όπως περιγράφεται στον παρακάτω πίνακα. Έχετε στη διάθεση σας D Flip-Flops (FFs), πολυπλέκτες και πύλες. c 1 c 1 1 Λειτουργία Καταχωρητή Συγκράτηση δεδομένων δηλαδή, ( 3, 2, 1,,) = ( 3, 2, 1,,) Παράλληλη φόρτωση δεδομένων από εξωτερικές εισόδους Ι, Ι 1, Ι 2 και Ι 3. δηλαδή, ( 3, 2, 1,,) = (Ι 3,Ι 2,Ι 1,Ι,) Αντιστροφή δεδομένων δηλαδή, ( 3, 2, 1,,) = ( 3, 2, 1,,) 1 1 Αριστερή κυκλική ολίσθηση Β. Τροποποιήστε τον παραπάνω καταχωρητή ώστε να υλοποιείται με Τ Flip-Flops. Δείξτε την τροποποίηση για ένα μόνο ψηφίο. ΛΥΣΗ Α. Το παραπάνω κύκλωμα μπορεί να υλοποιηθεί με χρήση 4 καταχωρητών (4 ψηφίων ο καθένας), όπου ο κάθε καταχωρητής θα επιτελούσε μία από τις τέσσερις λειτουργίες του πίνακα. Όμως, μια τέτοια υλοποίηση είναι δαπανηρή από άποψη επιφάνειας καθώς απαιτούνται 4x4=16 FFs. Συνεπώς, πρέπει να βρεθεί μία πιο αποδοτική λύση. Η αποδοτική λύση συνιστάται στη χρήση ενός καταχωρητή 4 ψηφίων (άρα 4 FFs) και πολυπλεκτών κατάλληλα συνδεδεμένων ώστε να παρέχουν για κάθε λειτουργία τη σωστή είσοδο στα FFs του καταχωρητή. Έτσι, το κύκλωμα θα περιλαμβάνει έναν καταχωρητή αποτελούμενο από 4 D FFs, όπου η είσοδος, D, του κάθε FF θα παρέχεται από έναν πολυπλέκτη. Όσον αφορά τον κάθε πολυπλέκτη, όπως εξηγείται αναλυτικά στη συνέχεια, αυτός θα είναι ένας 4-σε-1 πολυπλέκτης όπου τα σήματα επιλογής του s 1 και s είναι τα σήματα c 1 και c, αντίστοιχα δηλαδή, (s 1,s ) = (c 1,c ). Μελετώντας τον πίνακα λειτουργίας παρατηρούμε τις ακόλουθες περιπτώσεις: Όταν (c 1,c ) = (,) πρέπει να γίνεται συγκράτηση των δεδομένων του καταχωρητή δηλαδή, ( t 3, t 2, t 1, t ) = (D t 3, D t 2, D t 1, D t ) = ( t+t 3, t+t 2, t+t 1, t+t ). Αυτό επιτυγχάνεται συνδέοντας την είσοδο i στην είσοδο του αντίστοιχου πολυπλέκτη καθώς όταν (c 1,c )=(s 1,s )=(,) η έξοδος του πολυπλέκτη είναι ίση με την είσοδο αυτού. 3

4 Όταν (c 1,c ) = (,1) πρέπει να γίνεται παράλληλη φόρτωση από μία εξωτερική είσοδο, Ι, τεσσάρων ψηφίων (Ι,Ι 1,Ι 2,Ι 3). Για να φορτωθεί ο καταχωρητής παράλληλα, θα πρέπει να συνδέσουμε την είσοδο D του κάθε FF με την αντίστοιχη είσοδο Ι i (i=,1,2,3) δηλαδή, (D 3,D 2,D 1,D )=(I 3,I 2,I 1,I ). Αυτό επιτυγχάνεται συνδέοντας την είσοδο Ι i στην είσοδο 1 του αντίστοιχου πολυπλέκτη καθώς όταν (c 1,c )=(s 1,s )=(,1) η έξοδος του πολυπλέκτη είναι ίση με την είσοδο 1 αυτού. Όταν (c 1,c ) = (1,) πρέπει να γίνεται αντιστροφή των δεδομένων του καταχωρητή δηλαδή, ( t 3, t 2, t 1, t ) = (D t 3, D t 2, D t 1, D t ) = ( t+t 3, t+t 2, t+t 1, t+t ). Αυτό επιτυγχάνεται συνδέοντας την είσοδο i στην είσοδο 2 του αντίστοιχου πολυπλέκτη καθώς όταν (c 1,c )=(s 1,s )=(1,) η έξοδος του πολυπλέκτη είναι ίση με την είσοδο 2 αυτού. Σημειώστε ότι δε χρειάζεται χρήση πυλών ΝΟΤ για την αντιστροφή των δεδομένων του καταχωρητή καθώς η συμπληρωματική έξοδος i παρέχεται από κάθε FF. Όταν (c 1,c ) = (1,1) τότε πρέπει να εκτελείται αριστερή κυκλική ολίσθηση. Αυτό σημαίνει ότι το ψηφία του καταχωρητή ολισθαίνουν αριστερά δηλαδή, ισχύει ότι D t t i = i 1 (i=1,2,3), και επιπλέον λόγω της κυκλικής ολίσθησης ισχύει D t t = 3. Η λειτουργία αυτή εκτελείται όταν (c 1,c ) = (1,1) που σημαίνει ότι η έξοδος του πολυπλέκτη είναι ίση με την είσοδο 3 αυτού αφού (c 1,c )=(s 1,s )=(1,1). Άρα, για του πολυπλέκτες που τροφοδοτούν τις εισόδους των FF i (i=1,2.3) συνδέουμε στην είσοδο 3 του πολυπλέκτη την έξοδο του FF που βρίσκεται δεξιάτου του, αυτό αντιστοιχεί στην υλοποίηση της πράξης D t t i = i 1 (i=1,2,3). Τέλος, για την πράξη D t t = 3. εκτελούμε την αντίστοιχη σύνδεση. Με βάση τις παραπάνω παρατηρήσεις το αντίστοιχο κύκλωμα είναι το παρακάτω D SET FF_3 CLR SET FF_2 D D CLR SET FF_1 CLR SET FF_ D CLR clk MUX 4x1 s c s c 1 1 MUX 4x1 s c s c 1 1 MUX 4x1 s c s c 1 1 MUX 4x1 s c s c I I I I 4

5 Β. Όσον την υλοποίηση με Τ FF, αυτό που στην ουσία ζητείται είναι ένα κύκλωμα που να υλοποιεί τη λειτουργία του D FF με T FF και πύλες. Αν γίνει αυτό, τότε το κάθε FF του κυκλώματος του προηγούμενου ερωτήματος αντικαθίσταται από το νέο κύκλωμα. Για να υλοποιήσουμε το D FF με T FF και πύλες εργαζόμαστε σύμφωνα με τη θεωρία σχεδίασης ακολουθιακών κυκλωμάτων. Συγκεκριμένα έχουμε τον ακόλουθο πίνακ λειτουργίας Είσοδος (D t ) Παρούσα Κατάσταση ( t ) Επόμενη Κατάσταση ( t+t ) Είσοδος (Τ t ) Δεδομένου ότι θέλουμε να υλοποιήσουμε τη λειτουργία του D FF, η επόμενη κατάσταση είναι ίση με την είσοδο D. Τέλος, με βάση τις τιμές των στηλών παρούσα και επόμενη κατάσταση προκύπτουν οι τιμές για την είσοδο Τ του T FF. Με βάση τον παραπάνω πίνακα προκύπτει εύκολα ότι Τ t = D t XOR t. Έτσι, το αντίστοιχο κύκλωμα που αντικαθιστά το κάθε FF του ερωτήματος Α είναι το ακόλουθο D T 5

6 ΑΣΚΗΣΗ 2 Σχεδιάστε έναν καταχωρητή τεσσάρων δυαδικών ψηφίων ( 3, 2, 1, ) η λειτουργία του οποίου καθορίζεται από 3 εισόδους ελέγχου c, c 1 και c 2 όπως περιγράφεται στον ακόλουθο πίνακα, όπου Χ σημαίνει αδιάφορη δυαδική τιμή. Θεωρείστε ότι οι αριθμοί είναι σε αναπαράσταση συμπληρώματος τους 2 και για τις λειτουργίες της πρόσθεσης και της αφαίρεσης αγνοήστε το κρατούμενο εξόδου. Έχετε στη διάθεση σας D Flip- Flops (FFs), πολυπλέκτες, κυκλώματα αθροιστών του ενός ψηφίου και πύλες. c 2 c 1 c Λειτουργία Καταχωρητή Χ Παράλληλη φόρτωση δεδομένων από εξωτερικές εισόδους Ι, Ι 1, Ι 2 και Ι 3. Χ 1 Δεξιά κυκλική ολίσθηση Χ 1 1 Εκτέλεση της πράξης =+I δηλαδή, ( 3, 2, 1,,) = ( 3, 2, 1,,) + (Ι 3,Ι 2,Ι 1,Ι,) Εκτέλεση της πράξης =-I δηλαδή, ( 3, 2, 1,,) = ( 3, 2, 1,,) (Ι 3,Ι 2,Ι 1,Ι,) Σειριακή φόρτωση του αριθμού Β 3,Β 2,Β 1,Β τα ψηφία του οποίου παρέχονται από μία εξωτερική είσοδο Β. Θεωρείστε ότι εισέρχεται ένα ψηφίο ανά παλμό με 1 ο εισερχόμενο ψηφίο το LSB δηλ., το Β ΛΥΣΗ Το παραπάνω κύκλωμα μπορεί να υλοποιηθεί με χρήση 5 καταχωρητών (4 ψηφίων ο καθένας), όπου ο κάθε καταχωρητής θα επιτελούσε μία από τις πέντε λειτουργίες του πίνακα. Όμως, μια τέτοια υλοποίηση είναι δαπανηρή από άποψη επιφάνειας καθώς απαιτούνται 4x5=2 FFs. Συνεπώς, πρέπει να βρεθεί μία πιο αποδοτική λύση. Η αποδοτική λύση συνιστάται στη χρήση ενός καταχωρητή 4 ψηφίων (άρα 4 FFs) και πολυπλεκτών κατάλληλα συνδεδεμένων ώστε να παρέχουν για κάθε λειτουργία τη σωστή είσοδο στα FFs του καταχωρητή. Έτσι, το κύκλωμα θα περιλαμβάνει έναν καταχωρητή αποτελούμενο από 4 D FFs, όπου η είσοδος, D, του κάθε FF θα παρέχεται από έναν πολυπλέκτη. Όσον αφορά τον κάθε πολυπλέκτη, όπως εξηγείται αναλυτικά στη συνέχεια, αυτός θα είναι ένας 4-σε-1 πολυπλέκτης όπου τα σήματα επιλογής του s 1 και s είναι τα σήματα c 1 και c, αντίστοιχα δηλαδή, (s 1,s ) = (c 1,c ). 6

7 Μελετώντας τον πίνακα λειτουργίας παρατηρούμε τις ακόλουθες περιπτώσεις: Όταν (c 2,c 1,c ) = (X,,) τότε πρέπει να γίνεται παράλληλη φόρτωση από μία εξωτερική είσοδο, Ι, τεσσάρων ψηφίων (Ι,Ι 1,Ι 2,Ι 3). Για να φορτωθεί ο καταχωρητής παράλληλα, θα πρέπει να συνδέσουμε την είσοδο D του κάθε FF με την αντίστοιχη είσοδο Ι i (i=,1,2,3) δηλαδή, (D 3,D 2,D 1,D )=(I 3,I 2,I 1,I ). Αυτό επιτυγχάνεται συνδέοντας την είσοδο Ι i στην είσοδο του αντίστοιχου πολυπλέκτη καθώς όταν (c 1,c )=(s 1,s )=(,) η έξοδος του πολυπλέκτη είναι ίση με την είσοδο αυτού. Παρατηρήστε ότι το σήμα c 2 μπορεί να πάρει οποιαδήποτε δυαδική τιμή (c 2 = X) και δε χρησιμοποιείται. Όταν (c 2,c 1,c ) = (X,,1) πρέπει να εκτελείται δεξιά κυκλική ολίσθηση. Αυτό σημαίνει ότι το ψηφία του καταχωρητή ολισθαίνουν δεξιά δηλαδή, D i = i+1 (i=,1,2), και επιπλέον λόγω της κυκλικής ολίσθησης ισχύει D 3 =. Η λειτουργία αυτή εκτελείται όταν (c 2,c 1,c ) = (X,,1) που σημαίνει ότι η έξοδος του πολυπλέκτη είναι ίση με την είσοδο 1 αυτού αφού (c 1,c )=(s 1,s )=(,1). Άρα, για του πολυπλέκτες που τροφοδοτούν τις εισόδους των FF i (i=,1,2) συνδέουμε στην είσοδο 1 του πολυπλέκτη την έξοδο του FF που βρίσκεται αριστερά του, αυτό αντιστοιχεί στην υλοποίηση της πράξης D i = i+1 (i=,1,2). Τέλος, για την πράξη D 3 = εκτελούμε την αντίστοιχη σύνδεση. Παρατηρήστε επίσης ότι το σήμα c 2 μπορεί να πάρει οποιαδήποτε δυαδική τιμή και δε χρησιμοποιείται. Όταν (c 2,c 1,c ) = (X,1,1) γίνεται σειριακή φόρτωση του καταχωρητή με 1 ο εισερχόμενο ψηφίο το λιγότερο σημαντικό, δηλαδή το Β. Δεδομένου ότι (c 1,c )=(s 1,s )=(1,1), θα πρέπει να γίνει η κατάλληλη σύνδεση στην είσοδο 3 του κάθε πολυπλέκτη. Εφόσον τα δεδομένα εισέρχονται σειριακά (ένα ψηφίο σε κάθε παλμό), απαιτείται η υλοποίηση της λειτουργίας της ολίσθησης. Όμως, τίθενται δύο ζητήματα. Πρώτον ποια είναι η φορά της ολίσθησης (δεξιά ή αριστερή ολίσθηση) και δεύτερον σε ποιο FF (FF_ ή FF_3) συνδέεται η σειριακή είσοδος. Δεδομένου, ότι το 1 ο εισερχόμενο ψηφίο είναι το λιγότερο σημαντικό, τότε η σειριακή είσοδος συνδέεται στο FF_3 και η εκτελείται δεξιά ολίσθηση έτσι ώστε μετά από τέσσερις παλμούς να ισχύει (D 3,D 2,D 1,D ) = (B 3,B 2,B 1,B ). Παρατηρήστε επίσης ότι το σήμα c 2 μπορεί να πάρει οποιαδήποτε δυαδική τιμή και δε χρησιμοποιείται. Όταν (c 2,c 1,c ) = (,1,) εκτελείται η πράξη =+I, ενώ όταν (c 2,c 1,c )=(1,1,) εκτελείται η πράξη =-I. Επίσης, και για τις δύο περιπτώσεις ισχύει ότι (c 1,c )=(s 1,s )=(1,). Συνεπώς, θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την είσοδο 2 του κάθε πολυπλέκτη και για τις δύο πράξεις. Μία λύση θα ήταν να σχεδιάσουμε σε ξεχωριστά κυκλώματα ένα κύκλωμα άθροισης 4 ψηφίων και ένα κύκλωμα 7

8 αφαίρεσης 4 ψηφίων και χρησιμοποιώντας πολυπλέκτες 2-σε-1 με σήμα επιλογής το c 2 να τροφοδοτήσουμε την είσοδο 2 των πολυπλεκτών 4-σε-1. Όμως, ένα τέτοιο κύκλωμα είναι δαπανηρό από άποψη επιφάνειας. Αυτό που απαιτείται είναι ό σχεδιασμός ενός μόνο κυκλώματος που θα εκτελεί πρόσθεση όταν c 2= ή αφαίρεση όταν c 2=1, δηλαδή ενός κυκλώματος πρόσθεσης/αφαίρεσης σε συμπλήρωμα ως προς 2. Παρατηρήστε ότι όταν c 2 = εκτελείται η πράξη =+I, ενώ όταν c 2=1 εκτελείται η πράξη =-I. Για την πρόσθεση ισχύει ότι =+I=+I+c in=+i+=+i+c 2 αφού όταν c 2= εκτελεί η πράξη της πρόσθεσης. Άρα, πρέπει να υλοποιήσουμε ένα αθροιστή 4 ψηφίων με c in=. Αναλυτικότερα, για την περίπτωση της πρόσθεσης, για κάθε ψηφίο, i, έχουμε t+t i = t i + I i + c i, όπου c i το κρατούμενο εισόδου. Για την αφαίρεση =-I σε αναπαράσταση συμπληρώματος_ως_προς_2 ισχύει ότι = + (συμπλήρωμα_ως_προς_2_του Ι) = + (I + 1) = + (I + c 2 ), αφού η αφαίρεση εκτελείται όταν c 2=1. Άρα, πρέπει να υλοποιήσουμε ένα αθροιστή 4 ψηφίων με c in=1. Αναλυτικότερα, για κάθε ψηφίο, i, έχουμε t+t i = t i + Ι i + c i. Με βάση τα παραπάνω παρατηρούμε ότι: α) χρειαζόμαστε έναν αθροιστή 4 ψηφίων με κρατούμενο εισόδου c in = c 2 και β) για κάθε ψηφίο του αθροιστή η μία είσοδος είναι πάντα η t i ενώ η δεύτερη είσοδος είναι είτε η I i όταν c 2= είτε η Ι i όταν c 2=1. Η 1 η παρατήρηση υλοποιείται κάνοντας την σύνδεση c in = c 2, όπου c in το κρατούμενο εισόδου του αθροιστή 4 ψηφίων, ενώ η 2 η υλοποιείται με μία πύλη XOR με εισόδους I i και c 2. Με βάση τις παραπάνω παρατηρήσεις το αντίστοιχο κύκλωμα είναι το παρακάτω D SET FF_3 CLR SET FF_2 D D CLR SET FF_1 CLR SET FF_ D CLR serail_in (B 3,B 2,B 1,B ) s c MUX 4x1 s c MUX 4x s c s c 1 1 MUX 4x1 I 3 3 I I s c s c 1 1 MUX 4x I s c s c 1 1 clk c I 3 I 2 I 1 I 8

9 ΑΣΚΗΣΗ 3 Να σχεδιαστεί σύστημα μνήμης που έχει δίαυλο διευθύνσεων 14bits (Α 13-Α ), ενώ κάθε θέση μνήμης περιλαμβάνει μία λέξη δεδομένων των 32bits (D 31-D ). Έχετε στη διάθεση σας Ολοκληρωμένα Κυκλώματα (Ο.Κ.) μνήμης τύπου 1Κ θέσεων (το καθένα) με οργάνωση 8bits ανά θέση, αποκωδικοποιητές, και πύλες. Πόσες θέσεις μνήμης έχει το παραπάνω σύστημα, πόσο είναι το μέγεθος του σε Bytes και ποιο είναι το πεδίο διευθύνσεων του; Πόσο είναι το μέγεθος σε Bytes του κάθε Ο.Κ. και πόσα ψηφία διεύθυνσης απαιτούνται για αυτό; ΛΥΣΗ Εφόσον το σύστημα μνήμης έχει δίαυλο διευθύνσεων 14bits και κάθε θέση μνήμης περιλαμβάνει μία λέξη δεδομένων, τότε οι συνολικές θέσεις μνήμης είναι Επιπλέον, αφού σε κάθε θέση μνήμης υπάρχει μία λέξη των 32bits δηλαδή, των 4 Bytes, το συνολικό μέγεθος του συστήματος μνήμης είναι 4 x 2 14 = 2 6 x 2 1 Bytes = 64KB (64 Kbytes). Επίσης, λόγω των 14 ψηφίων διεύθυνσης, το πεδίο διευθύνσεων του συστήματος είναι από ( ) 2 έως και ( ) 2 δηλαδή, 16 3FFF 16. Αναφορικά, με το διαθέσιμο Ο.Κ. έχουμε: α) εφόσον αυτό περιλαμβάνει 1Κ θέσεις μνήμης με 8bits ανά θέση, τότε το μέγεθος του είναι 1ΚΒ (8bits = 1 Byte) και β) αφού περιλαμβάνει 1Κ θέσεις, απαιτούνται 1 ψηφία διεύθυνσης (2 1 = 124 = 1Κ). Με βάση τα παραπάνω αν είχαμε διαθέσιμο ένα Ο.Κ. για το συγκεκριμένο σύστημα μνήμης, τότε αυτό θα ήταν το ακόλουθο (A 13 - A ) (D 31 - D ) / Addr Data / 32bits i θέση EN Σχ.1: Οργάνωση μνήμης υψηλού επιπέδου Όμως, λόγω της μη διαθεσιμότητας ενός τέτοιου Ο.Κ., πρέπει να υλοποιήσουμε το σύστημα μνήμης με τα διαθέσιμα Ο.Κ.. Με βάση τα παραπάνω συμπεράσματα, το κάθε Ο.Κ. έχει την ακόλουθη διεπαφή (όπως φαίνεται στο Σχ.2): α) δίαυλος διευθύνσεων 1bits, β) δίαυλος δεδομένων 8bits και γ) σήμα ενεργοποίησης ολοκληρωμένου κυκλώματος, ΕΝ (Enable). 9

10 Για να δημιουργήσουμε τη λέξη των 32bits, που απαιτείται για το συνολικό σύστημα μνήμης, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε 4 Ο.Κ. παράλληλα όπου: α) όλα έχουν το ίδιο σήμα ενεργοποίησης, ΕΝ και β) όλα δέχονται τα ίδια ψηφία διεύθυνσης, όπως δείχνεται στο επόμενο σχήμα. 1 EN Addr 1 EN EN EN EN Data 8 Σχ.2. Οργάνωση μνήμης για την προσπέλαση μιας λέξης Συνδέοντας, το ίδιο σήμα ΕΝ σε κάθε ένα από τα 4 Ο.Κ. επιτυγχάνουμε την ταυτόχρονη ενεργοποίηση τους. Επίσης, χρησιμοποιώντας τα ίδια ψηφία διεύθυνσης, επιτυγχάνουμε την προσπέλαση της ίδιας θέσης μνήμης σε καθένα από 4 Ο.Κ. Δεδομένου, ότι κάθε μνήμης του Ο.Κ. είναι 8bits, με τον τρόπο αυτό προσπελαύνονται ταυτόχρονα 4 θέσεις με την ίδια διεύθυνση που αντιστοιχεί στην προσπέλαση μίας λέξης των 32bits (4x8=32) του συνολικού συστήματος μνήμης. Πρέπει να το τονιστεί ότι, τα 1 ψηφία διεύθυνσης του κάθε Ο.Κ. είναι τα λιγότερο σημαντικά (Α 9-Α ) από τα 14 συνολικά ψηφία διεύθυνσης του όλου συστήματος. Όμως, καθώς το Ο.Κ. έχει 2 1 θέσεις μνήμης ενώ το συνολικό σύστημα μνήμης είναι 2 14 θέσεων, πρέπει να επαναλάβουμε την παραπάνω δομή 16 φορές (2 14 /2 1 = 16), όπως παρουσιάζεται στο Σχ.3. Συγκεκριμένα, η δομή του Σχ.2 επαναλαμβάνεται 16 φορές και κάθε οριζόντια σειρά των τεσσάρων Ο.Κ. έχει το ίδιο σήμα ενεργοποίησης (ΕΝ_,, ΕΝ_15). 1

11 (A 9 - A ) A 13 A 12 A 11 A 1 EN_ EN_ EN_ EN_ DEC 4-to EN_ EN_1 EN_15 EN_15 EN_15... EN_15 EN_15 (D31 - D) Σχ.3: Οργάνωση συστήματος μνήμης Όπως αναφέρθηκε, για κάθε Ο.Κ., τα 1 ψηφία διεύθυνσης είναι τα (Α 9-Α ). Όμως, με αυτό τον τρόπο μπορούμε να προσπελάσουμε μόνο 2 1 θέσεις μνήμης, ενώ οι θέσεις του συνολικού συστήματος είναι Εξετάζοντας όμως αναλυτικότερα το πεδίο διευθύνσεων του όλου συστήματος, όπως παρατηρούμε ότι κάθε τμήμα μνήμης των 2 1 θέσεων χαρακτηρίζεται μονοσήμαντα από τα 4 περισσότερο σημαντικά ψηφία διεύθυνσης, ενώ τα 12 υπόλοιπα ψηφία παίρνουν όλες τις δυνατές τιμές από ως και Πίνακας 1. Πεδίο διευθύνσεων του συνολικού συστήματος Τμήμα μνήμης Διευθύνσεις (2 1 θέσεις) Αρχική Τελική Άρα, για να ενεργοποιήσουμε τα Ο.Κ. που αντιστοιχούν σε κάθε τμήμα των 2 1 θέσεων, χρησιμοποιούμε έναν αποκωδικοποιητή 4-σε-16 με εισόδους τα 4 περισσότερο σημαντικά ψηφία διεύθυνσης (Α 13-Α 1). Οι έξοδοι του αποκωδικοποιητή είναι τα 16 σήματα επιλογής, ΕΝ (ΕΝ_,, ΕΝ_15) τα οποία συνδέονται στις αντίστοιχες εισόδους ενεργοποίησης των Ο.Κ., όπως φαίνεται στο Σχ

12 Έστω ότι γίνεται προσπέλαση στη θέση με διεύθυνση 11 (3 η θέση του συστήματος μνήμης). Τότε λόγω του ότι (Α 13,Α 12,Α 11,Α 1)= (,,,) ενεργοποιείται η έξοδος του αποκωδικοποιητή δηλαδή, γίνεται ενεργό το σήμα ΕΝ_ το οποίο με τη σειρά του ενεργοποιεί την 1 η οριζόντια σειρά Ο.Κ.. Επίσης, καθώς και τα 4 Ο.Κ. της 1 ης σειράς δέχονται ως διεύθυνση τα ψηφία 11, τότε γίνεται ταυτόχρονη προσπέλαση στην 3 η θέση του κάθε Ο.Κ, άρα στην 3 η θέση του συνολικού συστήματος μνήμης. Σημειώστε ότι παρόλο που όλα τα Ο.Κ. δέχονται τις ίδιες τιμές ψηφίων διεύθυνσης, αποκρίνονται μόνο τα της σειράς που οδηγείται από το σήμα ΕΝ_. 12

13 ΑΣΚΗΣΗ 4 Θεωρείστε υπολογιστικό σύστημα με δίαυλο δεδομένων 8 ψηφίων και δίαυλο διευθύνσεων 16 ψηφίων και μνήμη με 8 ψηφία ανά θέση. Έστω ότι από τη συνολική μνήμη χρησιμοποιούνται μόνο τρία τμήματα με διευθύνσεις -FFF (1 ο τμήμα), 1-1FFF (2 ο τμήμα) και 6-7FFF (3 ο τμήμα). Το 1 ο τμήμα αντιστοιχεί σε μνήμη ROM, ενώ τα υπόλοιπα σε μνήμη. Σχεδιάστε την οργάνωση του παραπάνω συστήματος μνήμης. Έχετε στη διάθεση σας τα ακόλουθα Ολοκληρωμένα Κυκλώματα (Ο.Κ.) μνήμης: α) Ο.Κ. ROM μεγέθους 4ΚΒ με 8 ψηφία ανά θέση, β) Ο.Κ. RΑM1 μεγέθους 4ΚΒ με 8 ψηφία ανά θέση, γ) Ο.Κ. RΑM2 μεγέθους 4ΚΒ με 4 ψηφία ανά θέση, καθώς και κάθε είδους αποκωδικοποιητή και λογικής πύλης. ΛΥΣΗ Δεδομένου ότι δεν καλούμαστε να καλύψουμε όλο το χώρο διευθύνσεων που αντιστοιχούν σε 16 ψηφία διεύθυνσης (64Κ θέσεις) αλλά τμήματα αυτού, η αντιμετώπιση του θέματος είναι μερικώς διαφορετική από αυτή της προηγούμενης άσκησης. Αρχικά, καταστρώνουμε το πίνακα διευθύνσεων που αντιστοιχεί στις συγκεκριμένες περιοχές μνήμης. Τμήμα μνήμης 1 (ROM) 2 (RΑM) 3 (RΑM) Χώρος διευθύνσεων. FFF 1. 1FFF 6. 7FFF ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Διευθύνσεις Τμημάτων Μνήμης Δυαδική αναπαρ. διευθύνσεων Θέσεις Μνήμης Απαιτούμενα Ψηφία για διευθυνσ. Ψηφία Διεύθ Α 11-Α Α 11-Α Α 12-Α Από την δυαδική αναπαράσταση των διευθύνσεων του κάθε τμήματος, όπως παρουσιάζεται στον πίνακα Ι, εξάγουμε το πλήθος των θέσεων μνήμης και τα ψηφία που απαιτούνται για τη διευθυνσιοδότηση του κάθε τμήματος μνήμης που μας απασχολεί. Για παράδειγμα, ο 1 ο τμήμα έχει 2 12 θέσεις μνήμης αφού τα 12 λιγότερο σημαντικά ψηφία (Α 11-Α ) παίρνουν όλους του δυνατούς συνδυασμούς τιμών από

14 ( έως και ). Εφόσον, στο τμήμα αυτό αντιστοιχούν 2 12 θέσεις μνήμης, απαιτούνται 12 ψηφία διεύθυνσης. Στη συνέχεια πρέπει να βρούμε μοναδικούς συνδυασμούς ψηφίων διεύθυνσης που ο καθένας τους θα ορίζει μονοσήμαντα το κάθε τμήμα μνήμης. Οι συνδυασμοί αυτοί θα χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία σημάτων ενεργοποίησης για το κάθε τμήμα μνήμης, όπως εξηγείται στη συνέχεια. Μελετώντας τη δυαδική αναπαράσταση των διευθύνσεων, συμπεραίνουμε ότι τα 12 λιγότερο σημαντικά ψηφία (Α 11-Α ) δε βοηθούν στο σκοπό αυτό καθώς παίρνουν όλους τους δυνατούς συνδυασμούς τιμών και στα 3 τμήματα. Επομένως, δε μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να ορίσουν μονοσήμαντα το κάθε τμήμα μνήμης. Εξετάζοντας όμως τα 4 περισσότερο σημαντικά ψηφία έχουμε ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Τα 4 Σημαντικά Ψηφία Διευθ. των Τμημάτων Μνήμης Τμήμα μνήμης Από τον Πίνακα ΙΙ παρατηρούμε ότι: Ψηφία Διεύθυνσης Α 15 Α 14 Α 13 Α 12 Δεκαδική τιμή 1 (ROM) 2 (RΑM) (RΑM) Το ψηφίο Α 15 έχει τη τιμή και στα 3 τμήματα. Επομένως, θα χρησιμοποιηθεί ως καθολικό σήμα ενεργοποίησης (Global enable) για τα 3 συγκεκριμένα τμήματα μνήμης. Με βάση τιμές των Α 14, Α 13, Α 12 έχουμε ότι: α) για το 1 ο τμήμα ισχύει (Α 14,Α 13,Α 12)=(,,)= 1, β) για το 2 ο τμήμα ισχύει (Α 14,Α 13,Α 12)=(,,1)=1 1, και γ) για το 3 ο τμήμα ισχύει (Α 14,Α 13,Α 12)=(,1,)=2 1 και (Α 14,Α 13,Α 12)=(,1,1)=3 1. Επομένως, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έναν αποκωδικοποιητή 3-σε-8 με εισόδους τα σήματα Α 14, Α 13, Α 12 όπου η έξοδος θα ενεργοποιεί το 1 ο τμήμα, η έξοδος 1 το 2 ο τμήμα και οι έξοδοι 2 ή 3 το 3 ο τμήμα μνήμης. Εφόσον το σήμα Α 15 είναι το καθολικό σήμα ενεργοποίησης και για τα 3 τμήματα, θα χρησιμοποιηθεί ως σήμα ενεργοποίησης του αποκωδικοποιητή. 14

15 Στη συνέχεια χρειάζεται να βρεθεί η υλοποίηση του κάθε τμήματος μνήμης με βάση τα διαθέσιμα Ο.Κ. μνήμης. Με βάση τα εκφώνηση για τα διαθέσιμα Ο.Κ. μνήμης έχουμε Ο.Κ. Μέγεθος Οργάνωση Θέσεις Bytes/ Απαιτούμενα (ΚΒytes) (bits/θέση) μνήμης Θέση Ψηφία διεύθ. ROM 4 8 = 1 byte 4Κ = RΑM1 4 8 = 1 byte 4Κ = RΑM2 4 4 =,5 byte 8Κ = /2 13 Επομένως με βάση τις θέσεις μνήμης και τα ψηφία διεύθυνσης των πινάκων Ι και ΙΙ και λαμβάνοντας υπόψη (εκφώνηση άσκησης) ότι κάθε θέση έχει 8bits, συμπεραίνουμε ότι: α) για το 1 ο τμήμα θα χρησιμοποιηθεί ένα Ο.Κ. τύπου ROM, β) για το 2 ο τμήμα θα χρησιμοποιηθεί ένα Ο.Κ. τύπου RΑM1, και γ) για το 3 ο τμήμα θα χρησιμοποιηθούν δύο Ο.Κ. τύπου RΑM2 συνδεδεμένα παράλληλα καθώς το καθένα έχει 4bits/θέση. Με βάση τα παραπάνω το η οργάνωση του συγκεκριμένου συστήματος μνήμης απεικονίζετε στο επόμενο σχήμα (Σχ.1). Παρατηρήστε ότι το σήμα επιλογής ΕN_2 είναι η έξοδος μία πύλης OR με εισόδους τις εξόδους 2 και 3 του αποκωδικοποιητή. Αυτό συμβαίνει γιατί το 3 ο τμήμα αποκρίνεται όταν (Α 14,Α 13,Α 12)=(,1,)=2 1 ή (Α 14,Α 13,Α 12)=(,1,1)=3 1. Επίσης, παρατηρήστε ότι για το 3 ο τμήμα χρησιμοποιούνται δύο Ο.Κ. παράλληλα διότι το μήκος λέξης του συστήματος μνήμης είναι 8bits ενώ σε για το Ο.Κ. 2 ισχύει 4bits/θέση. A 12 A 11 - A EN_ ROM 8 A 14 A 13 A 12 A 15 En DEC 3-to EN_1 1 8 EN_ EN_1 D7 - D EN_2 EN_2 1 EN_ Σχ.1: Οργάνωση συστήματος μνήμης 15

16 ΑΣΚΗΣΗ 5 Θεωρείστε ψηφιακό κύκλωμα που δέχεται ως εισόδους δύο αριθμούς, Ιn_1 και In_2 (σε αναπαράσταση συμπληρώματος ως προς 2 μήκους 16-bit ο καθένας και ένα σήμα εκκίνησης λειτουργίας (1-bit), start, και παράγει μία έξοδο (16-bit), Out. Το κύκλωμα χρησιμοποιεί τους καταχωρητές Α, Β, και C για τα σήματα Ιn_1, In_2 και Out, αντίστοιχα και εκτελεί τις ακόλουθες λειτουργίες Όταν start=1 εκτελείται φόρτωση των εισόδων Ιn_1, In_2 στους αντίστοιχους καταχωρητές δηλαδή, Α= Ιn_1, Β= In_2 Αν Α< (δηλ. Ιn_1<), τότε C = B/2 (δηλ. Out = B/2) αλλιώς C = A*2 (δηλ. Out = A*2). Για το παραπάνω κύκλωμα: Α) Σχεδιάστε την αρχιτεκτονική του κυκλώματος σε επίπεδο καταχωρητή (Register Transfer Level RTL) καθορίζοντας τα σήματα επικοινωνίας μεταξύ των μονάδων ελέγχου (Control Unit) και χειρισμού δεδομένων (Data Path) B) Σχεδιάστε το αλγοριθμικό διάγραμμα καταστάσεων (Algorithmic State Machine datapath ASMD) που αντιστοιχεί στις λειτουργίες του κυκλώματος Γ) Από το διάγραμμα ASMD εξάγεται το διάγραμμα καταστάσεων (State Transition Graph STG) που αντιστοιχεί στη μονάδα ελέγχου και βρείτε τις Boolean συναρτήσεις για τα σήματα εξόδου αυτής Δ) Δώστε την υλοποίηση της μονάδας ελέγχου και της μονάδας χειρισμού δεδομένων ΛΥΣΗ A) Όπως είναι γνωστό κάθε ψηφιακό κύκλωμα αποτελείται στη γενική του μορφή από δύο επιμέρους υπό-κυκλώματα που είναι: α) η μονάδα ελέγχου (Control Unit) και β) η μονάδα χειρισμού δεδομένων (Data Path). Η μονάδα ελέγχου είναι ένα ακολουθιακό κύκλωμα που έχει ως είσοδο σήματα από το εξωτερικό περιβάλλον (external primary inputs-commands) και σήματα κατάστασης (status signals) από τη μονάδα χειρισμού δεδομένων και παράγει σήματα ελέγχου (control signals), τα οποία καθορίζουν ποια λειτουργία θα εκτελεστεί από τη μονάδα χειρισμού δεδομένων. Επιπλέον, παράγει εξωτερικά σήματα που δηλώνουν το τέλος της εκτέλεσης των λειτουργιών και τη γενική κατάσταση του όλου κυκλώματος. 16

17 Από την άλλη, η μονάδα χειρισμού δεδομένων δέχεται από το περιβάλλον σήματα που αντιστοιχούν στα δεδομένα εισόδου (external primary inputs - data inputs) καθώς και σήματα ελέγχου (control signals) από τη μονάδα ελέγχου και εκτελεί λειτουργίες στα δεδομένα των σημάτων εισόδου. Οι έξοδοι της μονάδας αυτής είναι τα σήματα κατάστασης (status signals) που οδηγούνται και στη μονάδα ελέγχου και τα αποτελέσματα των υπολογισμών (external primary outputs). Η μονάδα αυτή είναι κατά κύριο λόγο ένα συνδυαστικό κύκλωμα που περιλαμβάνει όμως καταχωρητές για την αποθήκευση και συγχρονισμό των εξωτερικών σημάτων εισόδου και εξόδου. Στην περίπτωση μας, αναφορικά με τα εξωτερικά σήματα εισόδου-εξόδου της μονάδας ελέγχου έχουμε τα ακόλουθα. Η μονάδα ελέγχου δέχεται το εξωτερικό σήμα εισόδου start το οποίο όταν είναι ενεργό γίνεται φόρτωση των δεδομένων εισόδου, Ιn_1 και In_2, στους καταχωρητές Α και Β, αντίστοιχα. Επίσης, παράγει ένα εξωτερικό σήμα, done, που δηλώνει το τέλος της εκτέλεσης των πράξεων. Επιπλέον, είναι χρήσιμο να παράγει ένα επιπλέον σήμα εξόδου, ready, που δηλώνει ότι είναι το κύκλωμα είναι έτοιμο για να δεχτεί νέα δεδομένα και εκτελέσει νέους υπολογισμούς. Επίσης, καθώς είναι ένα ακολουθιακό κύκλωμα δέχεται ως εισόδους δύο επιπλέον σήματα που είναι τα σήματα ρολογιού, clk, και καθαρισμού δεδομένων καταχωρητών, rst (reset), το οποίο προτιμάτε να είναι ασύγχρονο. Επιπλέον, η μονάδα ελέγχου, πρέπει να παράγει σήματα ελέγχου για τη μονάδα χειρισμού δεδομένων. Συγκεκριμένα, πρέπει να παράγει ένα σήμα που να εκτελεί τη φόρτωση των καταχωρητών Α και Β με τα δεδομένα εισόδου δηλαδή, Α= Ιn_1, Β= In_2. Αφού, οι καταχωρητές Α, Β φορτώνονται ταυτόχρονα, το σήμα αυτό είναι κοινό σήμα (1-bit) που καλείται, Load A,B. Συγκεκριμένα, όταν Load A,B = 1 τότε οι καταχωρητές Α, Β φορτώνονται με δεδομένα ενώ όταν Load A,B = δε γίνεται φόρτωση δεδομένων στους Α, Β. Επίσης, πρέπει να εκτελεί τις πράξεις C=Β/2 ή C=A*2 ανάλογα με τον αν ο αριθμός Α είναι αρνητικός ή όχι. Επομένως, πρέπει να παράγει ένα σήμα ελέγχου (1- bit), που καλείται DivB_MulA, με την ακόλουθη λειτουργία: αν DIV_B/MUL_A=1 τότε C=Β/2 ενώ αν DIV_B/MUL_A= τότε C=Α*2. Τέλος, είναι χρήσιμο να παράγει ένα επιπλέον σήμα ελέγχου, hold_c, για τη διατήρηση του αποτελέσματος στον καταχωρητή εξόδου C. Όμως, η εκτέλεση μιας εκ των παραπάνω πράξεων (C = B/2, C = Α*2) εξαρτάται από το πρόσημο του αριθμού του καταχωρητή Α. Για το λόγο αυτό, η μονάδα ελέγχου δέχεται ένα σήμα κατάστασης από τη μονάδα χειρισμού δεδομένων που δηλώνει το πρόσημο του αριθμού του καταχωρητή Α. Δεδομένου ότι οι τα δεδομένα εισόδου είναι σε αναπαράσταση συμπληρώματος ως προς 2, το πρόσημο καθορίζεται από το 17

18 περισσότερο σημαντικό ψηφίο του κάθε αριθμού. Επομένως, η μονάδα ελέγχου δέχεται το ως σήμα κατάστασης το ψηφίο Α15 το οποίο αν είναι Α15=1 τότε ο αριθμός Α (Α15 Α) είναι αρνητικός αλλιώς ο Α είναι θετικός ή μηδέν. Όσον αφορά το κύκλωμα χειρισμού δεδομένων, έχει ως εισόδους τα εξωτερικά σήματα εισόδου, In_1 και In_2 και τα σήματα ελέγχου, που περιγράφτηκαν παραπάνω ενώ οι έξοδοι είναι το σήμα out προς το εξωτερικό περιβάλλον και το σήμα Α15 προς τη μονάδα ελέγχου. Επίσης, η μονάδα αυτή περιλαμβάνει τους καταχωρητές A, B, C, συνδυαστικά κυκλώματα για την εκτέλεση των πράξεων C=B/2 και C=A*2 και συνδυαστική λογική για τη διασύνδεση των υπο-μονάδων της (steering logic MUXes). Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η αρχιτεκτονική σε επίπεδο RTL είναι αυτή του Σχ.1 με τη λειτουργία των σημάτων να περιγράφεται στον πίνακα Ι A15 Data Path start done ready rst Control Unit Load A, B DivB_MulA hold_c A B C Συνδ. Λογική In_1 In_2 out clk Σχ.1: Αρχιτεκτονική του κυκλώματος σε επίπεδο RTL ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Λειτουργία σημάτων εισόδου-εισόδου και διεπαφής μονάδων ελέγχου και χειρισμού δεδομένων Σήμα Τιμή Λειτουργία 1 Εκκίνηση λειτουργίας κυκλώματος start Το κύκλωμα είναι αδρανές 1 Νέο αποτέλεσμα στον καταχωρητή C done Παλιό αποτέλεσμα στον καταχωρητή C 1 Το κύκλωμα μπορεί να εκτελέσει νέους υπολογισμούς ready Το κύκλωμα εκτελεί υπολογισμούς 1 Α< (εκτέλεση πράξης C=B/2) A15 Α (εκτέλεση πράξης C=A*2) 1 Α=In_1, B=In_2 Load A, B Διατήρηση παλιών τιμών στους Α, Β 1 C=Β/2 DivB_MulA C=Α*2 1 Ο καταχωρητής C διατηρεί την τιμή του hold_c Τα δεδομένα του C μπορούν να αλλάξουν 18

19 B) Η λειτουργία του κυκλώματος αποτελείται από δύο στάδια. Αρχικά το κύκλωμα έρχεται σε μία αρχική κατάσταση idle (S) μέσω του της ασύγχρονης ενεργοποίησης του σήματος rst. Όσο βρισκόμαστε στην κατάσταση S, η μονάδα ελέγχου παράγει τα σήματα ready<=1 και hold_c<=1. Αφού τα σήματα αυτά εξαρτώνται μόνο από την τιμή της κατάστασης είναι τύπου Moore και χρησιμοποιείται ο συμβολισμός σήμα<=τιμή και δηλώνονται εντός του κουτιού κατάστασης (state box) στο διάγραμμα ASMD Θυμηθείτε ότι ένα σήμα τύπου Moore μπορεί να εκτελέσει το πολύ μία μετάβαση σε μία περίοδο ρολογιού. Επίσης, καθώς τα σήματα Moore εξαρτώνται από την τιμή της κατάστασης, η οποία αλλάζει μετά την ακμή του ρολογιού, η νέα τιμή είναι διαθέσιμη στον επόμενο κύκλο ρολογιού(η ενημέρωση τους γίνεται με καθυστέρηση ενός κύκλου ρολογιού). Όσο το κύκλωμα βρίσκεται στην κατάσταση S, σε κάθε παλμό (ανερχομένη ακμή του ρολογιού) ελέγχεται το σήμα start. Αν start=1, τότε στην ίδια ακμή ρολογιού πρέπει να α) γίνει φόρτωση των δεδομένων εισόδου στους καταχωρητές Α, Β (load A,B ß 1), β) να απενεργοποιηθεί το σήμα hold_c (hold_c ß ) και γ) να γίνει μετάβαση στην κατάσταση υπολογισμού (operation-s1). Τα σήματα load A,B και hold_c είναι σήματα ελέγχου που παράγει η μονάδα ελέγχου και δέχεται η μονάδα χειρισμού δεδομένων. Εφόσον τα σήματα load A,B και hold_c αλλάζουν κατάσταση σε συνάρτηση με την παρούσα κατάσταση (S) και την τιμή εξωτερικών σημάτων (start), τότε αυτά είναι τύπου Mealy για τα οποία χρησιμοποιείται ο συμβολισμός σήμαßτιμή και δηλώνονται στα κουτιά εκτέλεσης υπό συνθήκη (decision boxes). Θυμηθείτε ότι ένα σήμα τύπου Mealy μπορεί να εκτελέσει περισσότερες από μία μεταβάσεις σε μία περίοδο ρολογιού. Συγκεκριμένα, λόγω της εξάρτησης τους και από σήματα εισόδου (start) διαφορετικά των σημάτων κατάστασης, τα οποία μπορεί να αλλάξουν οποιαδήποτε στιγμή, ένα σήμα τύπου Mealy μπορεί να εκτελέσει πολλαπλές μεταβάσεις σχεδόν ακαριαία (με καθυστέρηση της αντίστοιχης λογικής) μετά την αλλαγή των αντίστοιχων σημάτων εισόδου (start). Όταν το κύκλωμα βρίσκεται στην κατάσταση S1, τότε στη διάρκεια της αντίστοιχη περιόδου ρολογιού πρέπει να εκτελέσει του υπολογισμούς (C=B/2, C=A*2) και να ενεργοποιήσει το σήμα done (done=1). Γι το σκοπό αυτό το σήμα DivB_mulA πρέπει να είναι ενεργό όταν έρθει η αντίστοιχη ακμή του ρολογιού. Αφού αυτό εξαρτάται από την τιμή ενός σήματος (Α15) διαφορετικό από τα σήματα κατάστασης και πρέπει να είναι ενεργό στην ακμή του ρολογιού (για να μη χαθεί κύκλος), τότε το σήμα DivB_mulA είναι τύπου Mealy και δηλώνεται σε decision box. Αντίθετα, το σήμα done 19

20 πρέπει να γίνει ενεργό στον επόμενο παλμό αφού το κύκλωμα έχει φτάσει στην S1, επομένως είναι τύπου Moore. Έτσι, με βάση τα παραπάνω, το διάγραμμα ASMD είναι αυτό του Σχ.2, το οποίο περιλαμβάνει δύο τμήματα (ASM blocks) που δηλώνονται με διακεκομμένες γραμμές. Θυμηθείτε ότι οι λειτουργίες ενός κουτιού υπό συνθήκη εκτελούνται κατά τη μετάβαση από μία κατάσταση σε μία άλλη. Για παράδειγμα, η λειτουργία load A, B γίνεται στην ακμή του ρολογιού στην οποία γίνεται στην ακμή του ρολογιού που γίνεται η μετάβαση S S1. Συνεπώς, πρέπει να είναι load A, B=1 όταν έρθει η συγκεκριμένη ακμή. rst=1 F idle (S) ready <= 1 hold_c <= 1 start =1 T load A, B ß 1 hold_c ß op (S1) done <= 1 C ßB/2 T A15=1 F C ßA*2 Σχ.2: Διάγραμμα ASMD Γ) Δεδομένου του διαγράμματος ASMD, η εξαγωγή του διαγράμματος καταστάσεων είναι άμεση όπως φαίνεται στο Σχ. 3. start= start=1 / load A,B=1 S ready <= 1 hold_c <= 1 S1 done <= 1 A15=1 / DivB_MulA=1 A15= / DivB_MulA= Σχ.2: Διάγραμμα ASM 2

21 Στο διάγραμμα καταστάσεων, η κάθε κατάσταση δηλώνεται με κύκλο και οι μεταβάσεις με βέλη. Επίσης, τα σήματα τύπου Moore δηλώνονται εντός της κατάστασης. Τέλος, στα βέλη μεταβάσεων χρησιμοποιείται ο συμβολισμός συνθήκη μετάβασης/mealy σήμα. Εφόσον έχουμε δύο καταστάσεις λειτουργίας S και S1 χρειαζόμαστε ένα FF (Flip Flop) με είσοδο nxt_state (επόμενη κατάσταση next_state) και έξοδο pr_state (παρούσα κατάσταση present state). Επίσης, έστω ότι κωδικοποιούμε τις καταστάσεις ως S= και S1=1. Για την εξαγωγή των λογικών συναρτήσεων των σημάτων εξόδου της μονάδας ελέγχου πρέπει να λάβουμε υπόψη το διάγραμμα καταστάσεων και τα σήματα εισόδου αυτής. Έτσι, έχουμε τον ακόλουθο πίνακα όπου Χ σημαίνει αδιάφορη τιμή. Παρούσα Κατάσταση (pr_state) Είσοδοι Επόμενη Κατάσταση (nxt_state) Έξοδοι start A15 Load DivB_ A, B MulA hold_c ready done S () X S () 1 1 S () 1 X S1(1) S1 (1) X S () 1 S1 (1) X 1 S () 1 1 Από τον παραπάνω πίνακα η εξαγωγή των λογικών συναρτήσεων των σημάτων εξόδου της μονάδας ελέγχου είναι άμεση. Έτσι, έχουμε: nxt_state = Load A,B = S AND start = pr_state AND start DivB_MulA = S1 AND A15 = pr_state AND A15 hold_c = ready = S = pr_state done = Load A,B = S1 = pr_state Δ) Έχοντας βρει τις λογικές εξισώσεις των σημάτων εξόδου της μονάδας ελέγχου, το επόμενο βήμα είναι η κυκλωματική σχεδίαση των μονάδων ελέγχου και χειρισμού δεδομένων. Για τη μονάδα ελέγχου, η κυκλωματική υλοποίηση είναι άμεση με βάση τις παραπάνω λογικές συναρτήσεις. Για τη μονάδα χειρισμού δεδομένων η σχεδίαση είναι κάπως πιο πολύπλοκη. Αφού πρέπει να εκτελεί τις πράξεις C=Β/2 και C=A*2 θα πρέπει να περιέχει κυκλώματα πολ/σμού και διαίρεσης, τα οποία είναι μεγάλα σε επιφάνεια κυκλώματα με μεγάλη καθυστέρηση. Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο πολλαπλασιασμός (C=A*2) και η διαίρεση (C=Β/2) που εκτελούνται είναι σε δυνάμεις του 2. Επομένως, τα αντίστοιχα κυκλώματα είναι κυκλώματα ολίσθησης μίας θέσης αριστερά για τον πολλαπλασιασμό 21

22 και μίας θέσης δεξιά για τη διαίρεση. Όμως, δεδομένου ότι οι αριθμοί είναι προσημασμένοι, πρέπει να διατηρείται το πρόσημο μετά την εκτέλεση της πράξης. Έτσι για τον πολλαπλασιασμό C=A*2 έχουμε C[C15, C14,, C1, C] <= [A14, A13,, A1, ] και για τη διαίρεση C=Β/2 έχουμε C[C15, C14,, C] <= [B15, B15, B14,, B1]. Τέλος, επειδή τα δεδομένα του καταχωρητή C είναι άλλοτε C=Β/2 και άλλοτε C=A*2 απαιτείται οι χρήση πολυπλέκτη ώστε η έξοδος του C να παίρνει μία από τις δύο τιμές. Επίσης, καθώς οι καταχωρητές A, B, C είτε διατηρούν τις τιμές τους είτε παίρνουν καινούργιες κατά τη διάρκεια των υπολογισμών, απαιτούνται επίσης πολυπλέκτες. Έτσι, με βάση τα παραπάνω, η κυκλωματική υλοποίηση της μονάδας δείχνονται στο Σχ.3, όπου η έντονη διαγράμμιση αντιστοιχεί σε δίαυλο 16-bit. IN_1 1 MUX A A*2 Load A, B rst 1 MUX 1 MUX C OUT IN_2 1 MUX B B/2 DivB_MulA Hold_C rst Load A, B rst A15 (α) Load A, B start clk nxt_state pr_state D SET CLR start A15 pr_state DivB_ MulA done ready hold_c (β) Σχ.3: Κυκλωματικές υλοποιήσεις: (α) μονάδα χειρισμού δεδομένων, (β) μονάδα ελέγχου Είναι σημαντικό να τονιστούν δύο παρατηρήσεις. Πρώτον, οι πολυπλέκτες στις εισόδους των καταχωρητών θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί αν α FFs των καταχωρητών είχαν σήμα επίτρεψης εγγραφής, en (enable). Δεύτερον, η διαδικασία που παρουσιάστηκε ήταν άμεση και σειριακή (σχεδιασμός αρχιτεκτονικής ASMD STG κυκλωματική υλοποίηση). Στην πράξη όμως αυτό δεν ισχύει αλλά υπάρχει αλληλεπίδραση μεταξύ των σταδίων. Για παράδειγμα, το στάδιο της κυκλωματικής υλοποίησης μπορεί να επιβάλλει επιπλέον σήματα ελέγχου, όποτε πρέπει να αλλάξουν κατάλληλα όλα τα προηγούμενα στάδια. 22

23 Σημείωμα Αναφοράς Copyright Πανεπιστήμιο Πατρών, Νίκος Φακωτάκης, Γεώργιος Θεοδωρίδης, «Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση» Έκδοση: 1. Πάτρα 215 Διαθέσιμο στη διαδικτυακή διεύθυνση: https://eclass.upatras.gr/courses/ee89/ Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Πατρών» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 23

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Νίκος Φακωτάκης, Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Νίκος Φακωτάκης, Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II

Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II 4 η Εργαστηριακή Άσκηση Περιγραφή Κυκλωμάτων με Ακολουθιακές Εντολές Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών

Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II

Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II 3 η Εργαστηριακή Άσκηση Σχεδίαση και Υλοποίηση μίας ALU δύο εισόδων VHDL Εργαστήριο_2 2012-2013 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 4: Ψηφιακή Λογική, Άλγεβρα Boole, Πίνακες Αλήθειας (Μέρος B) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών

Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Νίκος Φακωτάκης, Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II

Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II Επιμέλεια: Βασίλης Παλιουράς, Αναπληρωτής Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας 1 Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Υπολογιστές Εισαγωγή στους Υπολογιστές Ενότητα 10: Ψηφιακή Αριθμητική Βασίλης Παλιουράς Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Εισαγωγικές έννοιες ψηφιακής λογικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 3: Ψηφιακή Λογική ΙI Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II

Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων VLSI II 2 η Εργαστηριακή Άσκηση Περιγραφή Κυκλωμάτων με Συντρέχουσες Εντολές Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση CMOS Ψηφιακών Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων

Σχεδίαση CMOS Ψηφιακών Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων Σχεδίαση CMOS Ψηφιακών Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων Ενότητα: Ασκήσεις Αγγελική Αραπογιάννη Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Σελίδα 2 1. Άσκηση 1... 5 2. Άσκηση 2... 5 3. Άσκηση 3... 7 4. Άσκηση 4...

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση CMOS Ψηφιακών Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων

Σχεδίαση CMOS Ψηφιακών Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων Σχεδίαση CMOS Ψηφιακών Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων Αγγελική Αραπογιάννη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Η λειτουργία RESET R IN OUT Εάν το σήμα R είναι λογικό «1» στην έξοδο

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Καταχωρητές. Ένας καταχωρητής είναι μια ομάδα από f/f αλλά μπορεί να περιέχει και πύλες. Καταχωρητής των n ψηφίων αποτελείται από n f/f.

6.1 Καταχωρητές. Ένας καταχωρητής είναι μια ομάδα από f/f αλλά μπορεί να περιέχει και πύλες. Καταχωρητής των n ψηφίων αποτελείται από n f/f. 6. Καταχωρητές Ένας καταχωρητής είναι μια ομάδα από f/f αλλά μπορεί να περιέχει και πύλες. Καταχωρητής των n ψηφίων αποτελείται από n f/f. Καταχωρητής 4 ψηφίων Καταχωρητής με παράλληλη φόρτωση Η εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Αριθμητικά Συστήματα ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Βασικές Έννοιες Ένα Αριθμητικό Σύστημα αποτελείται από ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 3: Ψηφιακή Λογική ΙI Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 5 η Άσκηση Συγχώνευση & απαρίθμηση Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2)

Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2) Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2) Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ & ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΘΕΜΑΤΑ & ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Θεματική Ενότητα Ακαδημαϊκό Έτος 2010 2011 Ημερομηνία Εξέτασης Κυριακή 26.6.2011 Ώρα Έναρξης Εξέτασης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 4: Ψηφιακή Λογική, Άλγεβρα Boole, Πίνακες Αλήθειας (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 5 η Άσκηση - Συγχώνευση Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 210: Σχεδιασμός Ψηφιακών Συστημάτων. Καταχωρητές 1

ΗΜΥ 210: Σχεδιασμός Ψηφιακών Συστημάτων. Καταχωρητές 1 ΗΜΥ-210: Σχεδιασμός Ψηφιακών Συστημάτων Καταχωρητές Διδάσκουσα: Μαρία Κ. Μιχαήλ Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Περίληψη Καταχωρητές Παράλληλης Φόρτωσης Καταχωρητές

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Λογιστική

Διοικητική Λογιστική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διοικητική Λογιστική Ενότητα 10: Προσφορά και κόστος Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 2: Ψηφιακή Λογική Ι Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 210 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ. Χειµερινό Εξάµηνο 2016 ΔΙΑΛΕΞΗ 15: Καταχωρητές (Registers)

ΗΜΥ 210 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ. Χειµερινό Εξάµηνο 2016 ΔΙΑΛΕΞΗ 15: Καταχωρητές (Registers) ΗΜΥ 210 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Χειµερινό Εξάµηνο 2016 ΔΙΑΛΕΞΗ 15: Καταχωρητές (Registers) ΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ Επίκουρος Καθηγητής, ΗΜΜΥ (ttheocharides@ucy.ac.cy) Περίληψη q Καταχωρητές Παράλληλης

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Φυσικής Εργαστήριο Ηλεκτρονικής. Ψηφιακά Ηλεκτρονικά. Καταχωρητές και Μετρητές 2. Επιμέλεια Διαφανειών: Δ.

Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Φυσικής Εργαστήριο Ηλεκτρονικής. Ψηφιακά Ηλεκτρονικά. Καταχωρητές και Μετρητές 2. Επιμέλεια Διαφανειών: Δ. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Φυσικής Ψηφιακά Ηλεκτρονικά Καταχωρητές και Μετρητές Επιμέλεια Διαφανειών: Δ. Μπακάλης Πάτρα, Φεβρουάριος 2009 Εισαγωγή Καταχωρητής: είναι μία ομάδα από δυαδικά κύτταρα αποθήκευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Η/Υ. Ενότητα 2β: Αντίστροφο Πρόβλημα. Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών

Εισαγωγή στους Η/Υ. Ενότητα 2β: Αντίστροφο Πρόβλημα. Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών Εισαγωγή στους Η/Υ Ενότητα 2β: Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών Σκοποί ενότητας Εύρεση συνάρτησης Boole όταν είναι γνωστός μόνο ο πίνακας αληθείας.

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοδυναμική. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα. Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού. Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής

Θερμοδυναμική. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα. Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού. Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής Διπλ. Ναυπηγός Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc. Διασφάλιση

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών

Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 3: Ψηφιακή Λογική ΙI Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

26-Nov-09. ΗΜΥ 210: Λογικός Σχεδιασμός, Χειμερινό Εξάμηνο Καταχωρητές 1. Διδάσκουσα: Μαρία Κ. Μιχαήλ

26-Nov-09. ΗΜΥ 210: Λογικός Σχεδιασμός, Χειμερινό Εξάμηνο Καταχωρητές 1. Διδάσκουσα: Μαρία Κ. Μιχαήλ ΗΜΥ-210: Σχεδιασμός Ψηφιακών Συστημάτων Χειμερινό Εξάμηνο 2009 Καταχωρητές Διδάσκουσα: Μαρία Κ. Μιχαήλ Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Περίληψη Καταχωρητές Παράλληλης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 6 η Άσκηση - DFS δένδρα Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 2: Ψηφιακή Λογική Ι Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων

Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων Ενότητα 7: Βέλτιστος έλεγχος συστημάτων διακριτού χρόνου Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί ΕΜΠ Λογική Σχεδίαση Ψηφιακών Συστημάτων Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης 2017

Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί ΕΜΠ Λογική Σχεδίαση Ψηφιακών Συστημάτων Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης 2017 Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί ΕΜΠ Λογική Σχεδίαση Ψηφιακών Συστημάτων Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης 2017 Θέμα 1ο (3 μονάδες) Υλοποιήστε το ακoλουθιακό κύκλωμα που περιγράφεται από το κατωτέρω διάγραμμα καταστάσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Emil: zro@ei.uptrs.r Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. ΗΜΥ-210: Λογικός Σχεδιασµός Εαρινό Εξάµηνο Παράδειγµα: Καταχωρητής 2-bit. Καταχωρητής 4-bit. Μνήµη Καταχωρητών

Περίληψη. ΗΜΥ-210: Λογικός Σχεδιασµός Εαρινό Εξάµηνο Παράδειγµα: Καταχωρητής 2-bit. Καταχωρητής 4-bit. Μνήµη Καταχωρητών ΗΜΥ-210: Λογικός Σχεδιασµός Εαρινό Κεφάλαιο 7 i: Καταχωρητές Περίληψη Καταχωρητές Παράλληλης Φόρτωσης Καταχωρητές Ολίσθησης Σειριακή Φόρτωση Σειριακή Ολίσθηση Καταχωρητές Ολίσθησης Παράλληλης Φόρτωσης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3 Ένα νέο είδος flip flop έχει τον ακόλουθο πίνακα αληθείας : I 1 I 0 Q (t+1) Q (t) 1 0 ~Q (t) Κατασκευάστε τον πίνακα

Άσκηση 3 Ένα νέο είδος flip flop έχει τον ακόλουθο πίνακα αληθείας : I 1 I 0 Q (t+1) Q (t) 1 0 ~Q (t) Κατασκευάστε τον πίνακα Άσκηση Δίδονται οι ακόλουθες κυματομορφές ρολογιού και εισόδου D που είναι κοινή σε ένα D latch και ένα D flip flop. Το latch είναι θετικά ενεργό, ενώ το ff θετικά ακμοπυροδοτούμενο. Σχεδιάστε τις κυματομορφές

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Κεφάλαιο Γ.4: Ολοκλήρωση με Αντικατάσταση Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα. Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων

Ενότητα. Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων 2 1.1 Βάσεις Δεδομένων Ένα βασικό στοιχείο των υπολογιστών είναι ότι έχουν τη δυνατότητα να επεξεργάζονται εύκολα και γρήγορα μεγάλο πλήθος δεδομένων και πληροφοριών.

Διαβάστε περισσότερα

100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1) Να μετατρέψετε τον δεκαδικό αριθμό (60,25) 10, στον αντίστοιχο δυαδικό 11111,11 111001,01 111100,01 100111,1 111100,01 2)

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Πληροφορική Ι. Ενότητα 4 : Πράξεις με bits. Δρ. Γκόγκος Χρήστος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Πληροφορική Ι. Ενότητα 4 : Πράξεις με bits. Δρ. Γκόγκος Χρήστος Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Πληροφορική Ι Ενότητα 4 : Πράξεις με bits Δρ. Γκόγκος Χρήστος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί ΕΜΠ Λογική Σχεδίαση Ψηφιακών Συστημάτων Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης Θέμα 1ο (3 μονάδες)

Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί ΕΜΠ Λογική Σχεδίαση Ψηφιακών Συστημάτων Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης Θέμα 1ο (3 μονάδες) Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί ΕΜΠ Λογική Σχεδίαση Ψηφιακών Συστημάτων Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης 2016 Θέμα 1ο (3 μονάδες) Υλοποιήστε το ακoλουθιακό κύκλωμα που περιγράφεται από το ανωτέρω διάγραμμα καταστάσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 2: Ψηφιακή Λογική Ι Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 8: Η Οικονομική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γρηγόριος Ζαρωτιάδης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 14: Διδακτικές Προσεγγίσεις για τον Προγραμματισμό Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα

Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα Ενότητα: Ασκήσεις 1 Ανδριανός Ε. Τσεκρέκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Σελίδα 2 1. Σκοποί ενότητας... 5 2.

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα # 8: Άτρακτοι και σφήνες Μ. Γρηγοριάδου Μηχανολόγων Μηχανικών Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskal

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskal Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskl Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Emil: zro@ei.uptrs.r Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κινητήρια Συστήματα

Ηλεκτρικά Κινητήρια Συστήματα Ηλεκτρικά Κινητήρια Συστήματα Ενότητα 7:Περιγραφή Κινητήρων Σ.Ρ. με χονδρικά διαγράμματα Επαμεινώνδας Μητρονίκας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 7: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους.

Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους. Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους. Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Υπολογιστές Εισαγωγή στους Υπολογιστές Ενότητα 11: Βασικές έννοιες ψηφιακής λογικής Βασίλης Παλιουράς Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Γιατί χρησιμοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Σχεδίαση Ψηφιακών Συστημάτων. Ενότητα: ΚΑΤΑΧΩΡΗΤΕΣ - ΑΠΑΡΙΘΜΗΤΕΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Σχεδίαση Ψηφιακών Συστημάτων. Ενότητα: ΚΑΤΑΧΩΡΗΤΕΣ - ΑΠΑΡΙΘΜΗΤΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ᄃ Σχεδίαση Ψηφιακών Συστημάτων Ενότητα: ΚΑΤΑΧΩΡΗΤΕΣ - ΑΠΑΡΙΘΜΗΤΕΣ Κυριάκης - Μπιτζάρος Ευστάθιος Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας

Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας Ενότητα 8: Αξιολόγηση και επιλογή αγορών στόχων από ελληνική εταιρία στον κλάδο παραγωγής και εμπορίας έτοιμου γυναικείου Καθ. Αλεξανδρίδης Αναστάσιος Δρ. Αντωνιάδης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ενότητα 3: Νόμος του Ohm Κανόνες του Kirchhoff Αριστείδης Νικ. Παυλίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Βιομηχανικού Σχεδιασμού ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Ενότητα 2: Λογικές πράξεις, 2ΔΩ Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Θεόδωρος Τσιλικρίδης Μαθησιακοί Στόχοι Η Ενότητα 2 διαπραγματεύεται θέματα που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Σ.Η.Ε. Ενότητα 3: Ηλεκτρονόμοι απόστασης. Νικόλαος Βοβός Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών

Προστασία Σ.Η.Ε. Ενότητα 3: Ηλεκτρονόμοι απόστασης. Νικόλαος Βοβός Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Προστασία Σ.Η.Ε Ενότητα 3: Ηλεκτρονόμοι απόστασης Νικόλαος Βοβός Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1 Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Υπολογιστές Εισαγωγή στους Υπολογιστές Εργαστήριο 2 Καθηγητές: Αβούρης Νικόλαος, Παλιουράς Βασίλης, Κουκιάς Μιχαήλ, Σγάρμπας Κυριάκος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Άσκηση 2 ου εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αντικειμενοστρεφής Προγραμματισμός Ενότητα 9: Ειδικά θέματα γλώσσας C/C++. Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Αντικειμενοστρεφής Προγραμματισμός Ενότητα 9: Ειδικά θέματα γλώσσας C/C++. Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Αντικειμενοστρεφής Προγραμματισμός Ενότητα 9: Ειδικά θέματα γλώσσας C/C++. Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 3: Έλεγχοι στατιστικών υποθέσεων

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 3: Έλεγχοι στατιστικών υποθέσεων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 3: Έλεγχοι στατιστικών υποθέσεων Δρ.Ευσταθία Παπαγεωργίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Ιατρικών Εργαστηρίων Το περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή Νοημοσύνη ΙΙ. Εργαστηριακή Άσκηση 3. Μουστάκας Κωνσταντίνος. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστων

Τεχνητή Νοημοσύνη ΙΙ. Εργαστηριακή Άσκηση 3. Μουστάκας Κωνσταντίνος. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστων Τεχνητή Νοημοσύνη ΙΙ Εργαστηριακή Άσκηση 3 Μουστάκας Κωνσταντίνος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 1: Καταχώρηση δεδομένων

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 1: Καταχώρηση δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 1: Καταχώρηση δεδομένων Δρ.Ευσταθία Παπαγεωργίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Ιατρικών Εργαστηρίων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ. Βασικές Προγραμματιστικές Δομές. ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος

Προγραμματισμός Η/Υ. Βασικές Προγραμματιστικές Δομές. ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος Προγραμματισμός Η/Υ Βασικές Προγραμματιστικές Δομές ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος Δομή Ελέγχου Ροής (IF) Η εντολή IF χρησιμοποιείται όταν

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα # 2: Όψεις Όνομα Καθηγητή: Παρασκευοπούλου Ροδούλα Α.Π.Θ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Γ. Θεοδωρίδης Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Γ. Θεοδωρίδης 1 Κεφάλαιο 8 Σχεδίαση στο Επίπεδο Μεταφοράς Περιεχομένων Καταχωρητών Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Γ. Θεοδωρίδης 2 Περίγραμμα Κεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Ενότητα 23: Υπολογισμοί σε Κβαντικά Κυκλώματα ΙΙ Σγάρμπας Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Υπολογισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών

Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών Ενότητα 3: Το Επίπεδο Συνδέσμου Δεδομένων Δημήτριος Τσώλης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική και Έλεγχος E-L Ηλεκτρομηχανικών Συστημάτων

Δυναμική και Έλεγχος E-L Ηλεκτρομηχανικών Συστημάτων Δυναμική και Έλεγχος E-L Ηλεκτρομηχανικών Συστημάτων Ενότητα 7: Universal motor Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης

Διαβάστε περισσότερα

Ελίνα Μακρή

Ελίνα Μακρή Ελίνα Μακρή elmak@unipi.gr Μετατροπή Αριθμητικών Συστημάτων Πράξεις στα Αριθμητικά Συστήματα Σχεδίαση Ψηφιακών Κυκλωμάτων με Logism Άλγεβρα Boole Λογικές Πύλες (AND, OR, NOT, NAND, XOR) Flip Flops (D,

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 2: Περιγραφική στατιστική

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 2: Περιγραφική στατιστική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 2: Περιγραφική στατιστική Δρ.Ευσταθία Παπαγεωργίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Ιατρικών Εργαστηρίων Το περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 1

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 1 Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 1 Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Θεµατική Ενότητα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ακαδηµαϊκό Έτος 2006 2007 Γραπτή Εργασία #2 Ηµεροµηνία Παράδοσης 28-0 - 2007 ΠΛΗ 2: Ψηφιακά Συστήµατα ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ Άσκηση : [5 µονάδες] Έχετε στη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 10η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkstra

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 10η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkstra Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 1η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkra Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upara.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

1 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων

1 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 1 η Διάλεξη Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση... 3 2 η Άσκηση... 3 3 η Άσκηση... 3 4 η Άσκηση... 3 5 η Άσκηση... 4 6 η Άσκηση... 4 7 η Άσκηση... 4 8 η Άσκηση... 5 9 η Άσκηση... 5 10

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμός 3. Ενότητα 19: Θεώρημα Πεπλεγμένων (γενική μορφή) Μιχ. Γ. Μαριάς Τμήμα Μαθηματικών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Λογισμός 3. Ενότητα 19: Θεώρημα Πεπλεγμένων (γενική μορφή) Μιχ. Γ. Μαριάς Τμήμα Μαθηματικών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 19: Θεώρημα Πεπλεγμένων (γενική μορφή) Μιχ. Γ. Μαριάς Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Ενότητα 4: Κλασσική και Κβαντική Πιθανότητα Σγάρμπας Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Ενότητα 2: Αποθήκευση Δεδομένων, 2ΔΩ Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Θεόδωρος Τσιλιγκιρίδης Μαθησιακοί Στόχοι Η Ενότητα 2 διαπραγματεύεται θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική. Ενότητα 5: DC λειτουργία Πόλωση του διπολικού τρανζίστορ. Αγγελική Αραπογιάννη Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Ηλεκτρονική. Ενότητα 5: DC λειτουργία Πόλωση του διπολικού τρανζίστορ. Αγγελική Αραπογιάννη Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Ενότητα 5: D λειτουργία Πόλωση του διπολικού τρανζίστορ Αγγελική Αραπογιάννη Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Περιεχόμενα ενότητας Μεθοδολογία D ανάλυσης των κυκλωμάτων με διπολικά τρανζίστορ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 2: Ψηφιακή Λογική Ι Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Ενότητα 12: Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα Σγάρμπας Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Λογιστική

Διοικητική Λογιστική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διοικητική Λογιστική Ενότητα 6: Μέθοδοι ς Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 7: Τεχνολογία Λογισμικού Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική και Έλεγχος E-L Ηλεκτρομηχανικών Συστημάτων

Δυναμική και Έλεγχος E-L Ηλεκτρομηχανικών Συστημάτων Δυναμική και Έλεγχος E-L Ηλεκτρομηχανικών Συστημάτων Ενότητα 1: E-L Συστήματα Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 3: Κλασικά Υποδείγματα της Διεθνούς Οικονομικής Θεωρίας (Heckscher-Ohlin model) Γρηγόριος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών

Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Ενότητα 2: Αποθήκευση Δεδομένων: Αριθμητική του Υπολογιστή, Αριθμητικά Συστήματα Μετατροπές, 2ΔΩ Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Θεόδωρος Τσιλιγκιρίδης

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 2: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Λοίζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 2: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Λοίζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 2: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Λοίζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1ο (3 μονάδες) Υλοποιήστε το ακoλουθιακό κύκλωμα που περιγράφεται από το κατωτέρω διάγραμμα

Θέμα 1ο (3 μονάδες) Υλοποιήστε το ακoλουθιακό κύκλωμα που περιγράφεται από το κατωτέρω διάγραμμα Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί ΕΜΠ Λογική Σχεδίαση Ψηφιακών Συστημάτων Διαγώνισμα επαναληπτικής εξέτασης 2016 Θέμα 1ο (3 μονάδες) Υλοποιήστε το ακoλουθιακό κύκλωμα που περιγράφεται από το κατωτέρω διάγραμμα καταστάσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 2 - Εργαστήριο

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 2 - Εργαστήριο Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 2 - Εργαστήριο Ενότητα 2: Δημιουργία και Επεξεργασία διανυσμάτων και πινάκων μέσω του Matlab Διδάσκουσα: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους (1)

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους (1) Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους (1) Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Υπολογιστές Εισαγωγή στους Υπολογιστές Ενότητα 8: Ψηφιακή Αριθμητική Βασίλης Παλιουράς Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Γιατί μας ενδιαφέρει το δυαδικό Αριθμητικές

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Πληροφορικής

Διδακτική Πληροφορικής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διδακτική Πληροφορικής Ενότητα 7: Η πληροφορική και ο προγραμματισμός στο εκπαιδευτικό σύστημα Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων Ενότητα 1

Δομές Δεδομένων Ενότητα 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Εισαγωγή Απόστολος Παπαδόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα