Συγγραφή/επιμέλεια: Ευδοκία Γιαννικοπούλου, Φιλόλογος Γενικού Αρσακείου Λυκείου Ψυχικού

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συγγραφή/επιμέλεια: Ευδοκία Γιαννικοπούλου, Φιλόλογος Γενικού Αρσακείου Λυκείου Ψυχικού"

Transcript

1 2014 Ιστορία του Αρχαίου Κόσμου Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σχεδιαγράμματα ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

2 Συγγραφή/επιμέλεια: Ευδοκία Γιαννικοπούλου, Φιλόλογος Γενικού Αρσακείου Λυκείου Ψυχικού 1

3 Χρονολογικό διάγραμμα του αρχαίου κόσμου παλαιολιθική εποχή νεολιθική εποχή εποχή του χαλκού Ομηρική εποχή αρχαϊκή εποχή μετάβαση από το θηρευτικό συλλεκτικό στο παραγωγικό στάδιο πολιτισμός ΒΑ Αιγαίου κυκλαδικός πολιτισμός μινωικός πολιτισμός μυκηναϊκός πολιτισμός Α ελλην. αποικισμός βασιλεία Ομηρικά έπη Γεωμετρική τέχνη Β ελλην. αποικισμός πόλη κράτος περσικοί πόλεμοι μ.Χ. 4ος αι ος αι π.χ 3000 π.χ 1200 π.χ /79 κλασική εποχή ελληνιστική εποχή ρωμαϊκή αυτοκρατορία ύστερη αρχαιότητα/ πρωτοβυζαντινή περίοδος δημοκρατία Πελ/κός πόλεμος ηγεμονία Θήβας ακμή Μακεδονίας ελληνιστικά βασίλεια Ρωμαϊκές κατακτήσεις - Ρωμαιοκρατία Οκταβιανός Αύγουστος Αντωνίνοι Μ. Κων/νος μεταφορά πρωτεύουσας επικράτηση Χριστιανισμού κατάλυση Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους εξελληνισμός Ανατ. Ρωμαϊκού κράτους Ιουστινιανός 2

4 Προϊστορικοί / Πρωτο-ιστορικοί ελληνικοί πολιτισμοί Α. Πολιτισμός του ΒΑ Αιγαίου Χώρος: Λήμνος (Πολιόχνη), Λέσβος, Θάσος, Σαμοθράκη. Οικονομία: γεωργία, κτηνοτροφία ανταλλακτικό εμπόριο Πολιτισμός: Η Πολιόχνη της Λήμνου θεωρείται η αρχαιότερη πόλη της Ευρωπαϊκής ηπείρου. Ήταν οργανωμένη πόλη με πολεοδομικό σχεδιασμό, αμυντικό τείχος, αποχετευτικό δίκτυο και χώρους κοινωνικής συγκρότησης. Β. Κυκλαδικός πολιτισμός Χώρος: Θήρα, Σύρος, Πάρος, Αντίπαρος, Νάξος, Σίφνος, Μήλος, Αμοργός. Οικονομία: γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία βιοτεχνία, μεταλλοτεχνία εμπόριο (ανταλλακτικό, διαμετακομιστικό) πειρατεία Πολιτισμός: ειδώλια μαρμάρινα και κεραμικά σκεύη έργα μεταλλοτεχνίας αρχιτεκτονικά κατάλοιπα οικισμών 3

5 Γ. Μινωικός πολιτισμός Χώρος: Κρήτη Οικονομία: αγροτική οικονομία εμπόριο βιοτεχνία (κεραμική, λιθοτεχνία, πλεκτική, υφαντική, μεταλλοτεχνία) παροχή υπηρεσιών (διοικητικοί υπάλληλοι) Πολιτισμός: Γραφή: ιερογλυφικά γραμμική Α Θρησκεία: Τέχνη: γυναικεία θεότητα (θεά της γονιμότητας) ιερό ζώο ο ταύρος ιερά σύμβολα τα κέρατα του ταύρου και ο διπλός πέλεκυς ταυροκαθάψια (ιερή τελετουργία) Χαρακτηριστικά: φαντασία, λεπτότητα, χαρά, αγάπη για τη φύση, ποικιλία χρωμάτων Είδη: αρχιτεκτονική (ανάκτορα, απουσία οχυρώσεων pax minoica) ζωγραφική (τοιχογραφίες) έργα μικροτεχνίας (σφραγιδογλυφία, χρυσοχοΐα, ειδωλοπλαστική, κεραμική) Θέματα: μορφές ανθρώπων και ζώων, σκηνές από την καθημερινή ζωή και τις τελετές. 4

6 Δ. Μυκηναϊκός πολιτισμός Χώρος: κέντρο οι Μυκήνες Άργος, Τίρυνθα, Πύλος, Αμύκλες, Ορχομενός, Θήβα, Αθήνα, Ελευσίνα, Ιωλκός Οικονομία: γεωργία, κτηνοτροφία βιοτεχνία παροχή υπηρεσιών εμπόριο Για την προμήθεια πρώτων υλών και για τον έλεγχο των στενών του Ελλησπόντου φαίνεται πως έγινε και ο Τρωικός Πόλεμος, στα τέλη του 13 ου αι. π.χ., η πρώτη κοινή πολεμική επιχείρηση των Ελλήνων. Πολιτισμός: Τα ενοποιητικά χαρακτηριστικά του μυκηναϊκού κόσμου γλώσσα γραφή (ελληνική γλώσσα γραμμική Β ) θρησκεία (πρώτες λατρείες και ονόματα θεών του Ολυμπιακού πανθέου) υλικός βίος (ομοιομορφία στα έργα τέχνης, πολεμικό εξοπλισμό, ενδυμασία, καλλωπισμό) Μυκηναϊκή τέχνη *αρχιτεκτονική οχυρωμένες ακροπόλεις ανάκτορα ταφικές κατασκευές (θολωτοί τάφοι) *ζωγραφική είδη: τοιχογραφίες, αγγειογραφικές παραστάσεις θέματα: τελετουργικές σκηνές, πολεμικές σκηνές, σκηνές κυνηγιού 5

7 Μετακινήσεις Ομηρική / Γεωμετρική Εποχή ( π.χ.) 1. αναστατώσεις και μετακινήσεις διαφόρων φύλων (για τρεις αιώνες) 2. Α ελληνικός αποικισμός (11 ος - 9 ος αι. π.χ.) : ελληνικά φύλα (Αιολείς, Ίωνες, Δωριείς) εξαπλώθηκαν στις Δυτικές ακτές της Μ. Ασίας Οικονομία 1. κλειστή αγροτική οικονομία (γεωργία κτηνοτροφία) 2. δεν υπήρχε ειδίκευση δεν υπήρχε βιοτεχνική ανάπτυξη 3. περιορισμένο ανταλλακτικό εμπόριο (βόδια, δέρματα ζώων, μέταλλα, δούλοι) Κοινωνία μονάδα κοινωνικής συγκρότησης ο οίκος : i. άριστοι (μέλη του οίκου, κάτοχοι γης) ii. πλήθος (στο πλαίσιο του οίκου, εργαζόμενοι σε αυτόν) iii. δημιουργοί (:ξυλουργοί, αγγειοπλάστες, χαλκουργοί/ εκτός οίκου, οικονομικά εξαρτώμενοι από αυτόν) iv. δούλοι (περιουσιακό στοιχείο του οίκου) Πολιτική οργάνωση 1. φυλετικά κράτη 2. κράτη με κληρονομικούς βασιλείς (μόνιμη εγκατάσταση) α. βασιλιάς (αρχηγός στρατού, θρησκευτική και δικαστική εξουσία) β. βουλή των γερόντων (άλλοι βασιλείς: αρχηγοί ισχυρών γενών) γ. εκκλησία του δήμου (σύνοδος του πλήθους) Πολιτισμός 1. ελληνική αλφαβητική γραφή (9 ος 8 ος αι. π.χ.) 2. ιερά θεών ολυμπιακό δωδεκάθεο 3. επική ποίηση (Ομηρικά έπη) 4. έργα κεραμικής τέχνης και μικροτεχνίας με γεωμετρικά σχέδια 6

8 Αρχαϊκή εποχή (μέσα 8 ου αι. 480/479 π.χ.) Πόλη κράτος Ορισμός: είναι μια οργανωμένη κοινότητα ανθρώπων κάτω από μια εξουσία σε ένα συγκεκριμένο χώρο Συστατικά στοιχεία ως προς το χώρο: πόλις ή άστυ ύπαιθρος χώρα ως προς την οργάνωση: πολίτες που συμμετέχουν στα κοινά Επιδιώξεις της πόλεως-κράτους 1. ελευθερία 2. ανεξαρτησία 3. αυτάρκεια Σημασία της πόλεως κράτους πολίτευμα (τρόπος άσκησης της εξουσίας) 1. αποτελεί τη γενεσιουργό δύναμη των επιτευγμάτων και της πολιτιστικής πορείας των αρχαίων Ελλήνων 2. οδηγεί σε πατριωτισμό /τοπικισμό και δε διευκολύνει την ένωση των διαφόρων ελληνικών πόλεων κρατών 3. η έννοιες πολίτης και πολιτική αποκτούν υπόσταση Δημιουργία πόλεων κρατών 1. ομάδες ανθρώπων μετακινήθηκαν, αυτονομήθηκαν και δημιούργησαν πόλεις-κράτη (παράλια Μ. Ασίας) 2. τμήματα διαφορετικών φύλων ανεξαρτητοποιήθηκαν και οργανώθηκαν σε πόλεις-κράτη 3. γειτονικές κοινότητες ενώθηκαν σε ενιαίο χώρο και δημιούργησαν πόλεις-κράτη (συνοικισμοί) 4. από κώμες αποσπάστηκαν ομάδες και συγκρότησαν δική τους πόλη-κράτος (συνοικισμοί) 7

9 Β ελληνικός αποικισμός (8 ος -6 ος αι.π.χ.) Ορισμός: είναι η οργανωμένη αναγκαστική μετακίνηση ομάδων από ελληνικές πόλεις κράτη, σε άλλες περιοχές, όπου αυτές οι ομάδες εγκαθίστανται μόνιμα και δημιουργούν νέες πόλεις-κράτη. Σχέσεις μητρόπολης αποικίας μητρόπολη: οργανώνει εξ ολοκλήρου την επιχείρηση του αποικισμού αποικία: είναι αυτόνομη και αυτάρκης πόλη-κράτος Οι σχέσεις μεταξύ μητρόπολης και αποικίας είναι κατά κανόνα φιλικές, αλλά χαλαρές και μερικές φορές ανταγωνιστικές ή και εχθρικές. Αίτια δημιουργίας αποικιών 1. «στενοχωρία» (περιορισμένες εκτάσεις γης λόγω αύξησης πληθυσμού) 2. έλλειψη πρώτων υλών 3. αναζήτηση νέων αγορών 4. εσωτερικές πολιτικές κρίσεις Παράγοντες που ευνόησαν την ίδρυση αποικιών 1. οι γνώσεις που είχαν οι Έλληνες για θαλάσσιους δρόμους 2. ο ριψοκίνδυνος χαρακτήρας των Ελλήνων Χώροι όπου ιδρύθηκαν αποικίες 1. Μεσόγειος θάλασσα (ανατολική και δυτική) 2. Εύξεινος πόντος Συνέπειες 1. οικονομία: αντιμετώπιση της κρίσης ανάπτυξη του εμπορίου ευρεία χρήση του νομίσματος 2. κοινωνία: κοινωνική άνοδος ομάδων 3. πολιτική εξέλιξη: κρίση των αριστοκρατικών πολιτευμάτων 4. πολιτισμός: ανταλλαγές πολιτιστικών στοιχείων «λατινικό» αλφάβητο 8

10 Πολιτεύματα Εξέλιξη πολιτευμάτων: βασιλεία αριστοκρατία ολιγαρχία τυραννίδα δημοκρατία Βασιλεία 1. διατηρήθηκε σε κράτη με φυλετική οργάνωση (Ήπειρος, Μακεδονία) 2. παρήκμασε όταν δημιουργήθηκαν οι πόλεις-κράτη Αριστοκρατία 1. συνδέεται με τη δημιουργία πόλεων κρατών 2. επικρατούν οι άριστοι (διαθέτουν αριστοκρατική καταγωγή και γαιοκτησία) Ολιγαρχία 1. Παράγοντες που οδήγησαν σε ολιγαρχικά πολιτεύματα i. αναπτύχθηκαν οικονομικά κάποιες ομάδες πολιτών (έμποροι, βιοτέχνες) λόγω αποικισμού ii. η καθιέρωση της οπλιτικής φάλαγγας έδωσε την ιδιότητα του πολεμιστή σε όσους είχαν την ευχέρεια να πληρώνουν τον εξοπλισμό τους (ιδέα της ισότητας) iii. κωδικοποιήθηκε η νομοθεσία σε μια προσπάθεια να εξομαλυνθεί η κοινωνική αναταραχή παρέχοντας δικαιώματα σε περισσότερους πολίτες (νομοθέτες/ αισυμνήτες: Ζάλευκος, Χαρώνδας, Πιττακός, Λυκούργος, Δράκων, Σόλων) 2. Η διάκριση των πολιτών γίνεται με βάση το εισόδημα και πολίτες που έχουν αποκτήσει πλούτο διεκδικούν και παίρνουν μέρος στην εξουσία Τυραννίδα 1. ευγενείς επιβάλλουν προσωπική εξουσία 2. εκμεταλλεύονται τις κοινωνικές αναταραχές 3. παίρνουν με το μέρος τους κατώτερες κοινωνικές ομάδες 4. κάποιοι τύραννοι υπήρξαν και καλοί ηγέτες / οι περισσότεροι ήταν κακοί ηγέτες και είχαν βίαιο τέλος 5. η τυραννίδα άλλοτε ακολουθείται από ολιγαρχία και άλλοτε από δημοκρατία Δημοκρατία 1. κυρίαρχο πολιτικό όργανο είναι το σύνολο των πολιτών που έχει πολιτικά δικαιώματα και συμμετέχει στην εκκλησία του δήμου 2. ισηγορία πολιτών 3. ισονομία (οι πολίτες συμμετέχουν εξίσου στη λήψη των αποφάσεων και στη διαμόρφωση /ψήφιση νόμων) 9

11 Πολιτισμός Ποίηση: Λυρική (προσωπικά βιώματα) Φιλοσοφία: Φυσικοί Φιλόσοφοι Τέχνη: (ανατολίζουσα φάση και διαμόρφωση των ελληνικών χαρακτηριστικών) 1. αρχιτεκτονική (δωρικός, ιωνικός ρυθμός) 2. γλυπτική (κούροι, κόρες) 3. κεραμική ( μελανόμορφα, ερυθρόμορφα αγγεία) Θρησκεία: 1. αποκρυστάλλωση των θρησκευτικών δοξασιών 2. πανελλήνιος χαρακτήρας της θρησκείας 3. φημισμένα σε όλο τον ελλαδικό χώρο ιερά (Δελφοί, Ολυμπία, Δήλος) Περσικοί πόλεμοι (499π.Χ. 479π.Χ.) Αίτιο: επεκτατισμός των Περσών Αφορμή: η Ιωνική επανάσταση 499 π.χ. (εξέγερση των ελλήνων της Ιωνίας εναντίον των Περσών στους οποίους ήταν φόρου υποτελείς) και η βοήθεια των ελληνικών πόλεων κρατών σε αυτούς Σημαντικές αναμετρήσεις (βλ. χάρτη) 1. μάχη στο Μαραθώνα (490 π.χ., Μιλτιάδης Δάτης, Αρταφέρνης) 2. μάχη στις Θερμοπύλες (480 π.χ., Λεωνίδας Ξέρξης) 3. ναυμαχία στο Αρτεμίσιο (480 π.χ., Θεμιστοκλής Ξέρξης) 4. ναυμαχία στη Σαλαμίνα (480 π.χ., Θεμιστοκλής Ξέρξης) 5. μάχη στις Πλαταιές (479 π.χ., Παυσανίας Μαρδόνιος) 6. μάχη στη Μυκάλη (479 π.χ., Λεωτυχίδης Τιγράνης) Σημασία 1. απεδείχθη ο δυναμισμός της πόλεως κράτους ως οργανωτικού θεσμού 2. η αναμέτρηση με τους Πέρσες υπήρξε ένας εθνικός αγώνας, κοινό έργο όλων των Ελλήνων 3. οι Περσικοί πόλεμοι ήταν η σύγκρουση δύο διαφορετικών πολιτισμών (τρόπος ζωής, συστήματα αξιών) από την οποία φάνηκε η υπεροχή του ελληνικού πολιτισμού \ 10

12 Κλασική εποχή (479 π.χ. 323 π.χ.) (Χρονικό πλαίσιο: τέλος των Περσικών πολέμων θάνατος Μ. Αλεξάνδρου) Α Αθηναϊκή συμμαχία (478/477 π.χ.) Ορισμός: είναι ο συνασπισμός ελληνικών πόλεων-κρατών με επικεφαλής την Αθήνα, η οποία μετά τους Περσικούς πολέμους είχε ανασυγκροτηθεί και εξελιχθεί σε μεγάλη ναυτική δύναμη. Η συμμαχία: 1. Χρόνος ίδρυσης: 478/477 π.χ. 2. Έδρα: Δήλος 3. Φόρος: χρήματα ή πλοία 4. Σκοποί ίδρυσης: a. η επικράτηση όλων των Ελλήνων απέναντι στους Πέρσες b. η κυριαρχία των Αθηναίων σε όλους τους Έλληνες 5. Μεταβάλλεται σε ηγεμονία της Αθήνας a. μεταφορά του ταμείου της συμμαχίας από τη Δήλο στην Αθήνα b. ένοπλες επεμβάσεις της Αθήνας σε συμμαχικές πόλεις που αποστατούσαν Πεντηκονταετία (ο χρόνος ανάμεσα στους δύο πολέμους, τους Περσικούς και τον Πελοποννησιακό) 1. Σχέσεις Ελλήνων και Περσών: συνεχίζονται οι συγκρούσεις έξω από τον κυρίως ελλαδικό χώρο 1) ο Αθηναίος στρατηγός Κίμων αντιμετωπίζει τους Πέρσες, το 467 π.χ., στον Ευρυμέδοντα ποταμό Μ. Ασίας 2) ο Κίμων πεθαίνει στην πολιορκία του Κιτίου της Κύπρου, το 450 π.χ., αλλά οι Αθηναίοι νικούν τον Περσικό στόλο τον επόμενο χρόνο (449 π.χ.) στη Σαλαμίνα της Κύπρου 3) υπογράφεται συνθήκη ειρήνης ανάμεσα στους Αθηναίους και τους Πέρσες [Καλλίειος / Κιμώνειος ειρήνη] 11

13 2. Πολιτικές ανακατατάξεις στην Αθήνα Στην Αθήνα υπήρχαν δύο πολιτικές παρατάξεις, η δημοκρατική και η αριστοκρατική. Στα πρώτα χρόνια μετά τα Μηδικά, οι δύο παρατάξεις συνεργάστηκαν και πέτυχαν: α. να οργανώσουν την Α Αθηναϊκή συμμαχία β. να οχυρώσουν την Αθήνα και τον Πειραιά (Μακρά Τείχη). Αργότερα, δημιουργήθηκε μεγάλη διαμάχη ανάμεσά τους. Στην πολιτική σκηνή της Αθήνας, τις πρώτες δεκαετίες μετά τα Μηδικά, κυριάρχησαν οι αριστοκρατικοί Αριστείδης και Κίμων και οι δημοκρατικοί Θεμιστοκλής και Εφιάλτης. Για τους Αθηναίους συνηθισμένο μέσο εξόντωσης των πολιτικών τους αντιπάλων υπήρξε ο οστρακισμός. Έτσι, σπουδαίες προσωπικότητες, όπως ο Αριστείδης, ο Θεμιστοκλής και ο Κίμων, εξοστρακίστηκαν. Στα μέσα του 5 ου αι. π.χ. αρχηγός των δημοκρατικών αναδείχθηκε ο Περικλής. 3. Σχέσεις Αθήνας Σπάρτης Οι σχέσεις ανάμεσα στην Αθήνα και τη Σπάρτη μετά τα Μηδικά παρουσίασαν διακυμάνσεις. Όσο επικρατούσε ο Κίμων (αριστοκρατικός που ασκούσε φιλολακωνική πολιτική), οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο πόλεις ήταν φιλικές. Αργότερα, όταν επικράτησε ο Εφιάλτης (δημοκρατικός με αντιλακωνικά αισθήματα), δημιουργήθηκε φανερή διάσταση μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών. Η ένταση ανάμεσα στις δύο πόλεις συνεχίστηκε καθώς και άλλες πόλεις εμπλέκονταν σταδιακά συμμαχώντας με τη μία ή την άλλη δύναμη. Δύο σοβαρές προσπάθειες, για να εξομαλυνθούν οι σχέσεις ανάμεσα στην Αθήνα και τη Σπάρτη, υπήρξαν: 1) η πενταετής ανακωχή (Κίμων 451 π.χ.) 2) οι τριακοντούτεις σπονδαί (Περικλής 445 π.χ.) 4. Η εποχή του Περικλή στην Αθήνα Ο Περικλής a) εκλεγόταν δημοκρατικά κάθε χρόνο στρατηγός b) είχε μεγάλη επιρροή στο λαό ενίσχυσε το δημοκρατικό πολίτευμα a) καθιέρωσε αμοιβή για τους κληρωτούς άρχοντες (βουλευτές, λαϊκούς δικαστές) b) παρείχε χρήματα για την πολιτιστική ανάπτυξη και παιδεία των Αθηναίων (θεωρικά) 12

14 ισχυροποίησε την οικονομία της Αθήνας α) επεκτείνοντας την εμπορική δύναμη των Αθηναίων 1) συμμαχίες με πόλεις της Δύσης (Εγέστα, Ρήγιο, Λεοντίνοι) 2) ίδρυση αποικίας στους Θουρίους 3) κτίση του λιμανιού του Πειραιά σε σχέδια του Ιππόδαμου ( ο Πειραιάς γίνεται το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο της Μεσογείου) β) εξασφαλίζοντας έσοδα από την εκμετάλλευση των μεταλλείων (εκμίσθωση σε ιδιώτες, εργασία δούλων) γ) επιβάλλοντας δίκαιη φορολογία: 1) άμεση φορολογία των Αθηναίων πολιτών δεν υπήρχε (παρά μόνο σε περιόδους κρίσεως) 2) θεσμός των λειτουργιών (άμεση φορολογία των πλουσίων Αθηναίων πολιτών) χορηγία (δαπάνες για τη διδασκαλία ενός θεατρικού έργου) τριηραρχία (δαπάνες για συντήρηση / εξοπλισμό μιας τριήρους) αρχιθεωρία (δαπάνες για επίσημη αποστολή σε πανελλήνιες γιορτές) εστίαση (δαπάνες για δείπνο μιας φυλής σε θρησκευτική εορτή) γυμνασιαρχία (δαπάνες για αγώνες λαμπαδηδρομίας στα Παναθήναια) 3) άμεση φορολογία πολιτών από άλλες πόλεις που διέμεναν στην Αθήνα (μετοίκιο) 4) έμμεση φορολογία επιβαλλόταν στα εισαγόμενα και εξαγόμενα προϊόντα δ) εξασφαλίζοντας εισφορές από τους συμμάχους: 1) τακτικές εισφορές 2) έκτακτη φορολογία με τη μορφή πολεμικών αποζημιώσεων Πελοποννησιακός πόλεμος ( π.χ.) 1) Αίτια: ανταγωνισμός ανάμεσα στην Αθηναϊκή και Πελοποννησιακή συμμαχία και ηγεμονικές τάσεις της Αθήνας φυλετική και πολιτιστική διαφορά μεταξύ Αθηναίων και Λακεδαιμονίων πολιτειακή διαφορά μεταξύ Αθηναίων και Λακεδαιμονίων 13

15 2) Φάσεις: Αρχιδάμειος ή Δεκαετής πόλεμος π.χ. Σικελική εκστρατεία π.χ. Δεκελεικός ή Ιωνικός πόλεμος π.χ. 3) Έκβαση: 1) Νίκη της Σπαρτιατικής συμμαχίας και αναγνώριση της ηγεμονίας της Σπάρτης 2) Όροι της Συνθήκης a) να ακολουθούν οι Αθηναίοι τους Λακεδαιμονίους όπου αυτοί ορίζουν έχοντας τους ίδιους εχθρούς και συμμάχους (αναγνώριση της Σπαρτιατικής ηγεμονίας) b) να γκρεμίσουν οι Αθηναίοι τα Μακρά Τείχη c) να παραδώσουν οι Αθηναίοι όλα τα πλοία τους εκτός από 12 d) να δεχθούν οι Αθηναίοι πίσω στην πόλη τους πολιτικούς τους εξορίστους 4) Συνέπειες: 1) αποδυναμώθηκαν όλες οι ελληνικές πόλεις-κράτη και προετοιμάστηκε η παρακμή τους 2) χάθηκαν ανθρώπινες ζωές, προκλήθηκαν υλικές καταστροφές 3) εξαχρειώθηκαν και αλλοτριώθηκαν οι άνθρωποι 4) αναμείχθηκαν οι Πέρσες στα εσωτερικά του ελληνικού κόσμου Η κρίση της πόλεως-κράτους (4 ος αι. π.χ.) 1) οικονομική και κοινωνική κρίση αντιμετώπισαν οι ελληνικές πόλεις κράτη μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο 2) οξύνθηκε ο ανταγωνισμός μεταξύ πόλεων-κρατών 3) οι Πέρσες βρήκαν ευκαιρία να αναμειχθούν στα ελληνικά πράγματα παρέχοντας χρήματα στους Έλληνες διασπώντας τις ελληνικές δυνάμεις και προκαλώντας συγκρούσεις μεταξύ τους [Βοιωτικός ή Κορινθιακός πόλεμος ( π.χ.: Θήβα, Κόρινθος, Άργος, Αθήνα Σπάρτη)] 14

16 4) Ανταλκίδειος (Βασίλειος) ειρήνη 386π.Χ. a) παραδίδονται οι ελληνικές πόλεις Μικράς Ασίας και Κύπρου στους Πέρσες b) διακηρύσσεται η αυτονομία όλων των ελληνικών πόλεωνκρατών (εξαιρούνται η Ίμβρος, Σκύρος και Λήμνος που παραμένουν στους Αθηναίους) c) οι Σπαρτιάτες γίνονται τοποτηρητές της ειρήνης στην κυρίως Ελλάδα (όργανα της περσικής πολιτικής) 5) Θηβαϊκή ηγεμονία ( π.χ.) a) μάχη στα Λεύκτρα 371 π.χ. b) μάχη στη Μαντίνεια 362 π.χ. 6) Πανελλήνια Ιδέα a) τη διατύπωσε πρώτος στα τέλη του 5 ου αι. ο Γοργίας b) κύριος εκφραστής της υπήρξε ο Ισοκράτης: όλες οι ελληνικές πόλεις κράτη πρέπει να ενωθούν εναντίον των Περσών. Την ηγεμονία θα έχει η Αθήνα / ο Ευαγόρας της Κύπρου / ο Ιάσων των Φερών Μαγνησίας / ο Διονύσιος των Συρακουσών / ο Φίλιππος Β της Μακεδονίας. c) αντίθετος ήταν ο Δημοσθένης στην αρχηγία του Φιλίππου Ο Φίλιππος Β, βασιλιάς της Μακεδονίας, και η ένωση των Ελλήνων 1) Ο Φίλιππος σταθεροποιεί τη θέση του στο θρόνο 2) Ο Φίλιππος ισχυροποιεί το κράτος της Μακεδονίας a) αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις επιδρομές των Ιλλυριών και των Παιόνων b) οργανώνει ισχυρό στρατό (φάλαγγα: πεζέταιροι, σάρισα / ιππικό / τοξότες /πελταστές) c) δημιουργεί ισχυρή οικονομία (νόμισμα: χρυσοί στατήρες) 3) Ο Φίλιππος προσπαθεί να επεκτείνει την εξουσία του a) εξασφαλίζει γη για τους στρατιώτες του κατακτώντας εδάφη b) ενώνει όλους τους Έλληνες υπό την αρχηγία του I. καταλαμβάνει τις πόλεις της Χαλκιδικής, εδάφη στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη ως τις δυτικές ακτές του Ευξείνου πόνου 15

17 II. III. IV. στη μάχη στη Χαιρώνεια (338 π.χ.) ο Φίλιππος πολεμά εναντίον του στρατού Αθήνας και Θήβας και νικά στο συνέδριο της Κορίνθου (337 π.χ.) δημιουργείται πανελλήνια συμμαχία, αμυντική και επιθετική, με ισόβιο αρχηγό το Φίλιππο της Μακεδονίας συνέδριο της Κορίνθου (336 π.χ.): επαναλαμβάνεται το συνέδριο, μετά τη δολοφονία του Φιλίππου, και δίνεται η αρχηγία της πανελλήνιας συμμαχίας στον Αλέξανδρο, διάδοχο του Φιλίππου Μέγας Αλέξανδρος Α. Η εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου Οι πιο σημαντικές μάχες 1. μάχη στο Γρανικό ποταμό (334 π.χ.) 2. μάχη στην Ισσό (333 π.χ.) 3. μάχη στα Γαυγάμηλα (331 π.χ.) 4. μάχη στον Υδάσπη ποταμό (326 π.χ.) Β. Το έργο του Μ. Αλεξάνδρου 1) στρατιωτικό a) ήταν διορατικός στρατηγός με μεγαλοφυή σκέψη b) εφάρμοζε κατάλληλο σχεδιασμό για την αντιμετώπιση του αντιπάλου I. στις κατά μέτωπο συγκρούσεις II. στις πολιορκίες των πόλεων 2) πολιτικό a) αποδέχθηκε συνήθειες άλλων λαών b) διατήρησε το θεσμό των σατραπειών c) δημιούργησε καινούρια διοικητική παράδοση (Έλληνες Πέρσες ηγεμόνες) 3) οικονομικό a) καθιέρωσε ενιαίο νομισματικό σύστημα b) για τη συγκέντρωση των φόρων δημιούργησε τη φορολογική περιφέρεια που ήταν μεγαλύτερη από τη σατραπεία 16

18 4) πολιτιστικό a) διέδωσε την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό b) υιοθέτησε πολιτιστικά στοιχεία της Ανατολής c) ίδρυσε νέες πόλεις που εξελίχθηκαν σε εμπορικά και πνευματικά κέντρα d) προώθησε τις εξερευνήσεις περιοχών και την έρευνα (ένοπλη εξερεύνηση) Πολιτισμός 1) Φιλοσοφία: Σοφιστές, Σωκράτης, Πλάτων, Αριστοτέλης (ορθολογισμός) 2) Ιστορία: Ηρόδοτος, Θουκυδίδης, Ξενοφών 3) Ποίηση: τραγωδία: Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης κωμωδία: Αριστοφάνης 4) Ρητορική: Λυσίας, Ισοκράτης, Δημοσθένης 5) Επιστήμες: Μαθηματικά: Μέτων Χωροταξία: Ιππόδαμος Ιατρική: Ιπποκράτης 6) Τέχνες: Αρχιτεκτονική: Ικτίνος, Καλλικράτης, Μνησικλής Γλυπτική: Φειδίας, Μύρων, Πολύκλειτος, Πραξιτέλης, Σκόπας, Λύσιππος Ζωγραφική: Πολύγνωτος, Ζεύξις, Απελλής 17

19 Ελληνιστική εποχή (323 π.χ. 30 π.χ. ) (Χρονικό πλαίσιο: 323 π.χ. : θάνατος Μ. Αλεξάνδρου 30 π.χ. : κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους) Α. Ελληνιστικός κόσμος 1. Ελληνιστικά Βασίλεια Μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, ακολούθησαν συγκρούσεις μεταξύ διαφόρων στρατηγών που φιλοδοξούσαν να τον διαδεχθούν στην εξουσία. Τελικά (μετά τη μάχη στην Ιψό, το 301 π.χ.), το κράτος του Αλεξάνδρου διασπάστηκε και δημιουργήθηκαν τέσσερα βασίλεια: a) το βασίλειο της Αιγύπτου (Πτολεμαίος) b) το βασίλειο της Συρίας (Σέλευκος) c) το βασίλειο της Μακεδονίας (Κάσσανδρος) d) το βασίλειο της Θράκης (Λυσίμαχος) 2. Χαρακτηριστικά του ελληνιστικού κόσμου Οικονομία a) Έλληνες και αλλοεθνείς λειτούργησαν μέσα σε ένα ενιαίο οικονομικό σύστημα (είχαν κοινό νομισματικό σύστημα/ χρησιμοποιήθηκαν τα ελληνικά νομίσματα, κοινή δημοσιονομική πολιτική και κοινό τρόπο συναλλαγών) b) υπήρχε πλούσια γεωργική παραγωγή (οι βασιλείς ήταν κάτοχοι της γης) c) αναπτύχθηκε το εμπόριο d) δημιουργήθηκαν τράπεζες Κοινωνία a) δημιουργήθηκε αστική τάξη (έλληνες ή ελληνίζοντες γηγενείς: έμποροι, επιχειρηματίες τραπεζών, βασιλικοί υπάλληλοι) b) οι γηγενείς ήταν εργάτες και μικροκαλλιεργητές c) αναπτύχθηκε η δουλεία Πολιτική Το σύστημα διακυβέρνησης στα ελληνιστικά βασίλεια ήταν η απόλυτη μοναρχία (ο ηγεμόνας συγκέντρωνε όλες τις εξουσίες στα χέρια του/ ο πολίτης δε συμμετείχε καθόλου στην εξουσία). 18

20 Μετατόπιση του κέντρου βάρους στην Ανατολή a) Σπουδαίες μεγαλουπόλεις της Ανατολής αποτέλεσαν σημαντικά διοικητικά, οικονομικά και πολιτιστικά κέντρα του ελληνιστικού κόσμου (Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια, Πέργαμος κ.ά.) b) Στον ελλαδικό χώρο επικράτησαν τα εξής: I. σε κάποιους τόπους επικράτησε ο θεσμός της βασιλείας (βασίλειο της Μακεδονίας, βασίλειο της Ηπείρου) II. κάποιες πόλεις κράτη παρέμειναν αυτόνομες (Αθήνα, Σπάρτη, Ρόδος) III. κάποιες πόλεις, για να αντιμετωπίσουν τον επεκτατισμό άλλων κρατών, οργανώθηκαν σε συμπολιτείες: Με τον όρο Συμπολιτεία ή Κοινό εννοούμε ένωση πόλεων σε κράτος με ενιαία κεντρική διοίκηση, αλλά έτσι, ώστε καθεμία από τις πόλεις -μέλη να έχει ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις. Η κεντρική διοίκηση καθόριζε την εξωτερική πολιτική της Συμπολιτείας και συγχρόνως μπορούσε να επεμβαίνει σε ζητήματα εσωτερικής πολιτικής (π.χ. στη διευθέτηση εδαφικών διαφορών μεταξύ των πόλεων). Η κεντρική διοίκηση είχε επίσης υπό τη δικαιοδοσία της τις στρατιωτικές δυνάμεις της Συμπολιτείας και την κοπή νομισμάτων. Συγχρόνως όμως κάθε πόλη -μέλος είχε πλήρη αυτονομία, εξέλεγε δηλαδή τους δικούς της άρχοντες και είχε τους δικούς της νόμους. (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμος Δ, σελ. 378) Αιτωλική Συμπολιτεία Αχαϊκή Συμπολιτεία 19

21 3. Ελληνιστικός πολιτισμός a) Γλώσσα: ελληνι(στι)κή κοινή Ορισμός: είναι η γλώσσα που διαμορφώθηκε κατά την ελληνιστική εποχή από τη συγχώνευση ελληνικών διαλέκτων με βάση την αττική διάλεκτο. Η κοινή χρησιμοποιήθηκε και στην καθημερινή επικοινωνία από το λαό και από τους συγγραφείς της εποχής. b) Θρησκεία: θρησκευτικός συγκρητισμός I. Ορισμός: είναι η τεχνητή συνένωση ποικίλων θρησκευτικών πεποιθήσεων και η διαμόρφωση νέων λατρειών κατά την ελληνιστική εποχή. II. Αίτια: πολιτικά: βασιλείς, για να εδραιώσουν την κυριαρχία τους, συνεργάζονται με τοπικά ιερατεία κοινωνικά: η αβεβαιότητα που δημιουργήθηκε στον κόσμο, λόγω της αλλαγής συνθηκών, οδήγησε στην αναζήτηση έντονων συγκινήσεων και ελπίδας σε νέες θρησκευτικές δοξασίες c) Γράμματα και τέχνες Γραμματικοί (πρώτοι φιλόλογοι) Ιστορία (Πολύβιος ο Μεγαλοπολίτης) Ποίηση: Νέα Κωμωδία (Μένανδρος) Φιλοσοφία: στωική (Ζήνων) επικούρεια (Επίκουρος) Επιστήμες: Μαθηματικά (Ευκλείδης) Φυσική (Αρχιμήδης) Γεωγραφία(Νέαρχος, Ερατοσθένης) Αστρονομία (Αρίσταρχος ο Σάμιος) Τέχνες: Αρχιτεκτονική (ανάκτορα, αγορές, γυμνάσια, στοές) Πλαστική (εκφράζει την αγωνία, τον πόνο και γενικά το πάθος του ανθρώπου στα ταραγμένα ελληνιστικά χρόνια) Ζωγραφική (ψηφιδωτά) 20

22 Β. Η Ρώμη 1. Ρώμη: η ίδρυση και η οργάνωσή της Ίδρυση: 8 ος 7 ος αι. π.χ. Παραδόσεις για τη ίδρυσή της: μυθική: ο Ρωμύλος, απόγονος του Αινεία, ίδρυσε τη Ρώμη αρχαιολογική: οι Ετρούσκοι, που κατοικούσαν στη γύρω περιοχή ήδη από το 10 ο αι., κατέλαβαν το Λάτιο και ίδρυσαν τη Ρώμη Κοινωνική οργάνωση: πατρίκιοι: ανήκαν στις παλιές οικογένειες που αποτελούσαν τα ρωμαϊκά γένη πελάτες: ζούσαν κοντά στους πατρικίους και δέχονταν την προστασία τους ήταν πρωτο ιταλιώτες κάτοικοι (Λίγουρες) σταδιακά συγχωνεύτηκαν με τους πατρικίους πληβείοι: ήταν οι νεότεροι κάτοικοι της Ρώμης και των γύρω περιοχών δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα δεν επιτρέπονταν επιμειξίες με πατρικίους Πολιτική οργάνωση κατά την περίοδο της βασιλείας βασιλιάς: θρησκευτικός αρχηγός στρατηγός ανώτατος δικαστής αρχηγός κράτους Σύγκλητος: αρχηγοί των ρωμαϊκών γενών συγκαλούσε την εκκλησία του λαού επικύρωνε τις αποφάσεις της ήταν ο θεματοφύλακας των εθίμων και των παραδόσεων εκκλησία του λαού: ήταν η συγκέντρωση πατρικίων και πελατών επικύρωνε τις αποφάσεις του βασιλιά (δια βοής) αποφάσιζε για ειρήνη και για πόλεμο εξέλεγε το βασιλιά 21

23 2. Ρωμαϊκή πολιτεία / δημοκρατία (res publica) Μεταβολή του πολιτεύματος: a) Η βασιλεία διατηρήθηκε ως το 509 π.χ. b) Εγκαθιδρύθηκε νέο πολίτευμα, η ρωμαϊκή πολιτεία / δημοκρατία Το νέο πολίτευμα συνδέθηκε με I. κοινωνικούς αγώνες που οδήγησαν στην εξίσωση πατρικίων και πληβείων II. εξωτερική επεκτατική πολιτική Κοινωνικοί αγώνες i. Στις αρχές του 5 ου αι. π.χ., μετά από αγώνες των πληβείων για να αποκτήσουν πολιτικά δικαιώματα, αναδείχθηκε ένα νέο αξίωμα, το αξίωμα του δημάρχου. Κύριο έργο του δημάρχου ήταν η προστασία των πληβείων από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων. Είχαν μάλιστα το δικαίωμα να αρνηθούν την ψήφιση ενός νόμου, όταν αυτός προσέβαλε τα δικαιώματα των πληβείων (veto). ii. Στα μέσα του 5 ου αι. π.χ. καταγράφηκε το ρωμαϊκό εθιμικό δίκαιο (Δωδεκάδελτος), αποτρέποντας έτσι τις αυθαίρετες δικαστικές αποφάσεις των πατρικίων. iii. Καταργήθηκε νόμος που απαγόρευε τους γάμους ανάμεσα σε πατρικίους και πληβείους. iv. Τον 4 ο αι. π.χ. επετεύχθη η πολιτική ισότητα μεταξύ πατρικίων και πληβείων, αφού επετράπη στους πληβείους να εκλέγονται σε ανώτατα αξιώματα (του υπάτου και του μέγιστου αρχιερέως). Πολιτική οργάνωση κατά την περίοδο της Ρωμαϊκής δημοκρατίας a. Οι δύο ύπατοι συγκέντρωναν όλες τις εξουσίες που είχε πριν ο βασιλιάς μπορούσαν να αναγορεύσουν κάποιον εκλεγμένο άρχοντα ως δικτάτορα (παραχωρώντας του όλες τις εξουσίες για 6 μήνες), όταν η πολιτεία βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση 22

24 b. Οι δύο τιμητές κατάτασσαν τους πολίτες ανάλογα με την περιουσία τους συνέτασσαν τον κατάλογο των συγκλητικών κατάρτιζαν τον προϋπολογισμό του κράτους επέβλεπαν τα ήθη των πολιτών c. Άλλοι άρχοντες με μικρότερη εξουσία ήταν οι δήμαρχοι, οι πραίτωρες, οι ταμίες, οι ανθύπατοι. d. Η Σύγκλητος αποτελούνταν από 300 ισόβια μέλη που είχαν προηγουμένως διατελέσει άρχοντες είχαν νομοθετική και εκτελεστική εξουσία ασχολούνταν με θέματα οικονομικά, θρησκευτικά και εξωτερικής πολιτικής e. Οι Εκκλησίες (φρατρική, λοχίτιδα, φυλετική) ψήφιζαν νόμους εξέλεγαν άρχοντες 3. Η Ρωμαϊκή επέκταση και οι συνέπειές της Η Ρωμαϊκή εξάπλωση 146 π.χ. : Η Ελλάδα υποτάχθηκε στους Ρωμαίους. Ο επίλογος στην αναμέτρηση Ελλήνων και Ρωμαίων γράφτηκε κοντά στον Ισθμό της Κορίνθου, στην τοποθεσία Λευκόπετρα, όπου ο ρωμαίος ύπατος Μόμμιος νίκησε το στρατηγό της Αχαϊκής Συμπολιτείας Δίαιο. Στη συνέχεια, ο Μόμμιος στράφηκε κατά της Κορίνθου, την οποία κατέστρεψε από τα θεμέλια. Στα τέλη του 1 ου αι. π.χ. οι Ρωμαίοι με νικηφόρους πολέμους είχαν κυριαρχήσει στην Ιταλική χερσόνησο και όλα τα νησιά της Μεσογείου, στις ακτές της Ανατολικής και Δυτικής Μεσογείου, στην Κεντρική Ευρώπη μέχρι το Ρήνο και στη Βόρειο Αφρική, δηλαδή σε όλους τους λαούς που κατοικούσαν από το Γιβραλτάρ μέχρι τον Ευφράτη, μετατρέποντας τη Μεσόγειο θάλασσα σε ρωμαϊκή λίμνη. Γι αυτό και αποκαλούσαν τη Μεσόγειο mare nostrum = δική μας θάλασσα. 23

25 Οι συνέπειες των κατακτήσεων α. Οι κοινωνικές τάξεις i. συγκλητικοί ήταν αριστοκρατική τάξη (οι ίδιοι ή οι πρόγονοί τους είχαν καταλάβει κάποιο ανώτατο αξίωμα) κατείχαν μεγάλα αγροκτήματα αποτελούσαν μια κλειστή κοινωνική ομάδα ii. ιππείς ήταν η τάξη των πλουσίων (είχαν χρηματική περιουσία που τους επέτρεπε να στρατεύονται στο ιππικό). ασχολούνταν με εμπόριο, επιχειρήσεις, τοκογλυφία, ανάληψη δημοσίων έργων. δεν είχαν δικαίωμα να καταλαμβάνουν ανώτατα αξιώματα και γι αυτό βρίσκονταν σε αντιπαράθεση με τους συγκλητικούς. iii. ρωμαϊκός λαός ( ρωμαϊκός όχλος) ήταν οι ελεύθεροι ρωμαίοι πολίτες που είχαν πολιτικά δικαιώματα δεν είχαν χρήματα για να ζήσουν και συνέρρεαν στη Ρώμη για αναζήτηση ευκαιριών το κύριο μέσο επιβίωσής τους ήταν η ψήφος τους και η μαρτυρία τους στα δικαστήρια iv. δούλοι ήταν οι αιχμάλωτοι από τις κατακτημένες περιοχές παρείχαν φθηνή εργασία δεν είχαν δικαιώματα και αντιμετωπίζονταν με σκληρότητα (res) β. Τα πλούτη που συσσωρεύτηκαν από τις ρωμαϊκές κατακτήσεις τα καρπώνονταν οι συγκλητικοί και οι ιππείς, ενώ ο ρωμαϊκός λαός πενόταν. γ. Η πολυτέλεια και τα πνευματικά αγαθά του ελληνιστικού πολιτισμού επηρέασαν την καθημερινή ζωή των Ρωμαίων και τον πολιτισμό τους. 24

26 Μεταρρυθμιστικές προσπάθειες α. Κάτων ο τιμητής (184 π.χ.) προσπάθησε να περιορίσει την πλεονεξία και να ελέγξει τη συμπεριφορά των Ρωμαίων απέδιδε την αλλοίωση των ρωμαϊκών ηθών στον ελληνικό πολιτισμό η προσπάθειά του δεν έφερε αποτέλεσμα β. Τιβέριος Γράκχος (δήμαρχος 133 π.χ.) ψήφισε τον αγροτικό νόμο με τον οποίο επιχειρούσε αναδιανομή της γης πρότεινε να δοθεί ο θησαυρός της Περγάμου στους ακτήμονες οι συγκλητικοί αντέδρασαν και έστρεψαν το λαό εναντίον του δολοφονήθηκε ο Τιβέριος και ο νόμος δεν εφαρμόστηκε γ. Γάιος Γράκχος (δήμαρχος 123 π.χ.) εφάρμοσε τον αγροτικό νόμο του Τιβερίου ίδρυσε αποικίες στην Ιταλία και εγκατέστησε ακτήμονες καθιέρωσε τη διανομή σιταριού στους φτωχούς της Ρώμης μείωσε τα χρόνια στράτευσης και αύξησε το μισθό των στρατιωτών συγκρότησε δικαστήρια από ιππείς για να δικάζουν συγκλητικούς που κατηγορούνται για καταχρήσεις οι συγκλητικοί αντέδρασαν και έστρεψαν το λαό εναντίον του η εξέγερση που οργάνωσε ο Γάιος και οι οπαδοί του κατά των συγκλητικών απέτυχε και ο ίδιος θανατώθηκε Οι εμφύλιοι πόλεμοι α. Κατά τη διάρκεια του 1 ου αι. π.χ. ο ρωμαϊκός στρατός αποκτά δύναμη και χρησιμοποιείται από φιλόδοξους στρατηγούς για να εξυπηρετήσουν τα δικά τους σχέδια για εξουσία. β. Οι πρωταγωνιστές των συγκρούσεων I. Μάριος Σύλλας Υπερίσχυσε ο Σύλλας: είχε διακριθεί στο Συμμαχικό πόλεμο (90 88 π.χ.) εφάρμοσε προγραφές για να εξοντώσει τους πολιτικούς του αντιπάλους (κατάλογοι με πολιτικούς 25

27 II. III. αντιπάλους του Σύλλα που είχε αποφασιστεί να θανατωθούν και οι περιουσίες τους να δημοπρατηθούν) αυτοαναγορεύτηκε δικτάτορας για 4 χρόνια (82 79 π.χ.) Πομπήιος Ιούλιος Καίσαρ Υπερίσχυσε ο Ιούλιος Καίσαρ μετά τη νίκη του κατά του Πομπηίου, στα Φάρσαλα της Θεσσαλίας (48 π.χ.) Αναγορεύτηκε ισόβιος δικτάτορας Δολοφονήθηκε το 44 π.χ. από τους Κάσσιο Λογγίνο και Μάρκο Βρούτο Αντώνιος Οκταβιανός Κατά τη ναυμαχία στο Άκτιο το 31 π.χ. νικητής αναδείχθηκε ο Οκταβιανός Αναγορεύτηκε Αύγουστος (=σεβαστός) και συγκέντρωσε στα χέρια του όλες τις εξουσίες, εγκαθιδρύοντας ένα ιδιότυπο μοναρχικό καθεστώς που καλυπτόταν κάτω από τίτλους της δημοκρατικής περιόδου γ. Οι εμφύλιοι πόλεμοι οδήγησαν σταδιακά στην κατάλυση της ρωμαϊκής δημοκρατίας 26

28 Ρωμαϊκή αυτοκρατορία/αυτοκρατορικοί χρόνοι (30 π.χ. τέλη του 3ου αι. μ.χ.) Α. Αυτοκρατορικοί χρόνοι: 1. Την εποχή του Οκταβιανού Αυγούστου (27π.Χ.- 14μ.Χ) εδραιώθηκε ο αυτοκρατορικός θεσμός ( και δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για την πνευματική ανάπτυξη του ρωμαϊκού κόσμου σε τέτοιο σημείο ώστε η εποχή αυτή να μείνει γνωστή ως χρυσός αιώνας του Αυγούστου) 2. Οι Αντωνίνοι από τους διαδόχους του Αυγούστου συνέβαλαν ώστε το ρωμαϊκό κράτος να οδηγηθεί σε μεγάλη ακμή: επικράτησε ειρήνη (pax romana) η νομοθεσία συμπληρώθηκε και επεκτάθηκε για να καλύψει τις ανάγκες όλων των πολιτών και υπηκόων του κράτους ( το ρωμαϊκό δίκαιο είναι η μεγαλύτερη προσφορά των Ρωμαίων στον πολιτισμένο κόσμο νομοδιδάσκαλοι) επήλθε οικονομική ανάπτυξη και ευημερία Ο ρωμαϊκός πολιτισμός που δημιουργήθηκε δέχθηκε τόσες επιρροές από τον ελληνικό και στην ουσία και στα εξωτερικά του χαρακτηριστικά, ώστε να είναι ελληνορρωμαϊκός (χρησιμοποιούνταν και η λατινική και η ελληνική γλώσσα). Β. Το δικαίωμα του Ρωμαίου πολίτη παραχωρήθηκε σταδιακά σε όλους τους κατοίκους ενσωματώνοντάς τους στο ρωμαϊκό κράτος 1. Αρχικά, Ρωμαίοι πολίτες ήταν μόνο οι κάτοικοι της Ρώμης 2. Κατά τη διάρκεια του Συμμαχικού πολέμου, απέκτησαν το δικαίωμα του Ρωμαίου πολίτη όλοι οι κάτοικοι της Ιταλίας (89 π.χ.) 3. Με το διάταγμα του Καρακάλλα (212μ.Χ.), όλοι οι ελεύθεροι κάτοικοι της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας αναγνωρίζονται ως Ρωμαίοι πολίτες. 27

29 Ύστερη αρχαιότητα / Πρωτοβυζαντινή περίοδος (4 ος αι. μ.χ. 6 ος αι. μ.χ.) Μετεξέλιξη του Ρωμαϊκού κράτους (4ος 5ος αι. μ.χ.) Α. Διάταγμα των Μεδιολάνων (ανεξιθρησκία), 313 μ.χ. Β. Μεταφορά της πρωτεύουσας από τη Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη Μέγας Κωνσταντίνος μ.χ. ενίσχυση της Ρωμαϊκής Ανατολής Η αυτοκρατορία που διαμορφώνεται βασίζεται στα στοιχεία: 1. Ρωμαϊκή πολιτική παράδοση 2. Χριστιανισμός 3. Ελληνικός πολιτισμός Γ. Διαίρεση του κράτους σε Ανατολικό και Δυτικό Ρωμαϊκό κράτος: 395 μ.χ. Θεοδόσιος: Αρκάδιος Ονώριος Δ. Ανατολικό Ρωμαϊκό κράτος: 1. Κυρίαρχο στοιχείο το ελληνικό (κάτοικοι, γλώσσα, πολιτισμός) 2. Θρησκεία ο χριστιανισμός Ε. Κατάρρευση του Δυτικού Ρωμαϊκού Κράτους μετά από βαρβαρικές εισβολές, 476 μ.χ. (Μεγάλη Μετανάστευση των λαών: Γότθοι, Αλαμανοί, Βουργούνδιοι, Φράγκοι, Βάνδαλοι, Ούνοι ) 28

30 Ιουστινιανός (6ος αι. μ.χ.) 1. Επεδίωξε την ανασύσταση της Ρωμαϊκής οικουμένης ( ήταν προσωρινή) 2. Διαμόρφωσε τη βυζαντινή φυσιογνωμία του κράτους ενισχύοντας με την εσωτερική του πολιτική τον ελληνικό και χριστιανικό χαρακτήρα του κράτους 3. Ισχυροποίησε την απόλυτη μοναρχία ( με αφορμή τη στάση του Νίκα, 532 μ.χ.) 4. Το νομοθετικό έργο υπήρξε το σπουδαιότερο ίσως έργο του Ιουστινιανού α. Κωδικοποίησε τους νόμους της εποχής του λατινιστί Ιουστινιάνειος κώδικας Πανδέκτης Εισηγήσεις β. Εξέδωσε ελληνιστί νέους νόμους, τις Νεαρές 29

31 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΠΗΓΗΣ Ερώτηση: Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και τις πληροφορίες του παραθέματος που ακολουθεί να αναζητήσετε τα αίτια που οδήγησαν στο Β ελληνικό αποικισμό και να εξετάσετε τις σχέσεις που αναπτύχθηκαν ανάμεσα στις μητροπόλεις και τις αποικίες τους. ( ) Το ελληνικό εμπόριο κατέλαβε κατά τους αιώνες που μελετούμε τώρα [αρχαϊκή εποχή], την πρώτη θέση στη Μεσόγειο από άποψη αριθμού κινουμένων πλοίων, διανυομένων αποστάσεων, όγκου και αξίας μεταφορών. Η βιοτεχνία και το εμπόριο ευνοήθηκαν από τον αποικισμό. Κάθε νέα αποικία, τα πρώτα χρόνια μετά την ίδρυσή της, είχε ανάγκη από διάφορα προϊόντα, αγροτικά και βιοτεχνικά, που δεν μπορούσε ακόμη να παραγάγη. Αργότερα εξακολουθούσε να εισάγη είδη, για τα οποία δεν διέθετε πρώτες ύλες ή που χρειάζονταν εξαιρετική επιμέλεια και ειδική επεξεργασία από την άλλη μεριά άρχιζε να εξάγη η ίδια εμπορεύματα, ιδίως είδη διατροφής, πρώτες ύλες, ενδεχομένως δούλους, που στέλνονταν στο Αιγαίο, για να ανταλλαγούν με είδη τα οποία παράγονταν εκεί. Μερικές αποικίες έγιναν σταθμοί ανταλλαγών ελληνικών προϊόντων διαφόρων προελεύσεων με είδη που παρήγαν οι γύρω ιθαγενείς. Όπως προκύπτει από αρχαιολογικές παρατηρήσεις, οι συναλλαγές δεν περιορίζονταν ανάμεσα σε μητροπόλεις και αποικίες. Έτσι ωφελήθηκαν από αυτές και άλλα κράτη, εκτός από τις αντίστοιχες μητροπόλεις. ( ) Στους τομείς, όπου εγκαταστάθηκαν ελληνικές αποικίες Σικελία, Ιταλία, Δυτική Μεσόγειος, Β. Αφρική, Β. Αιγαίο, Προποντίς, Εύξεινος -, οι άποικοι, αφού αξιοποίησαν τα φυσικά πλούτη των χωρών που κατέλαβαν, άρχισαν να αποστέλλουν στις μητροπόλεις, αλλά και σε άλλες χώρες του ελληνικού Αιγαίου, είδη 30

32 διατροφής, πρώτες ύλες, δούλους και να ζητούν διάφορα γεωργικά και βιοτεχνικά προϊόντα. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμος Β, σελ Ενδεικτική απάντηση: Τα αίτια που οδήγησαν στο Β ελληνικό αποικισμό Τα αίτια που συνέβαλαν στην ίδρυση των αποικιών ήταν: 1. η «στενοχωρία», δηλαδή το πρόβλημα που προέκυψε από την αύξηση του πληθυσμού και τις περιορισμένες εκτάσεις καλλιεργήσιμης γης, 2. η έλλειψη πρώτων υλών, κυρίως μετάλλων, που απαιτούνταν για την ανάπτυξη της βιοτεχνίας, 3. η αναζήτηση νέων αγορών για την προμήθεια και την πώληση αγαθών, 4. οι εσωτερικές πολιτικές κρίσεις που οδηγούσαν σε απομόνωση μια ομάδα των κατοίκων. Στο παράθεμα που δίνεται αναφέρονται τα αποτελέσματα του Β ελληνικού αποικισμού, μέσω των οποίων μπορούμε να αναχθούμε στα αίτια. Επιβεβαιώνεται λοιπόν η ανάγκη των Ελλήνων να εξαπλωθούν σε μέρη τα οποία θα διευκόλυναν την ανάπτυξη του εμπορίου και της βιοτεχνίας, προσφέροντάς τους πρώτες ύλες αλλά και νέες αγορές για τα προϊόντα τους. («Κάθε νέα αποικία, τα πρώτα χρόνια μετά την ίδρυσή της, είχε ανάγκη από διάφορα προϊόντα, αγροτικά και βιοτεχνικά», «άρχιζε να εξάγη η ίδια εμπορεύματα, ιδίως είδη διατροφής, πρώτες ύλες, ενδεχομένως δούλους», «Μερικές αποικίες έγιναν σταθμοί ανταλλαγών ελληνικών προϊόντων») 31

33 Οι σχέσεις ανάμεσα στις μητροπόλεις και τις αποικίες Οι αποικίες που δημιουργήθηκαν ήταν νέες πόλεις κράτη, αυτόνομες και αυτάρκεις. Οι δεσμοί μεταξύ μητροπόλεως και αποικίας ήταν φιλικοί αλλά χαλαροί, μερικές φορές ανύπαρκτοι, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις οι σχέσεις ήταν εχθρικές. Από το παράθεμα επιβεβαιώνεται ότι οι σχέσεις ανάμεσα στις μητροπόλεις και τις αποικίες ήταν φιλικές, αφού είχαν οικονομικές συναλλαγές, εισήγαν και εξήγαν προϊόντα μεταξύ τους ανάλογα με τις ανάγκες τους. («οι άποικοι άρχισαν να αποστέλλουν στις μητροπόλεις είδη διατροφής, πρώτες ύλες, δούλους, και να ζητούν διάφορα γεωργικά και βιοτεχνικά προϊόντα».) Είναι φανερό ότι ο ελληνικός κόσμος με το Β ελληνικό αποικισμό ξεπέρασε την κρίση που δημιουργήθηκε στο τέλος της ομηρικής εποχής, αναπτύσσοντας με αυτό τον τρόπο τη βιοτεχνία και το εμπόριο, και δίνοντας διέξοδο στους κατοίκους που ασφυκτιούσαν για πολιτικούς ή οικονομικούς λόγους στον ελλαδικό χώρο. 32

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (5ος + 4ος αι.)

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (5ος + 4ος αι.) ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (5ος + 4ος αι.) Ονομασία Υπεροχή συντελεστών & επιτευγμάτων Διαχρονική επιβίωση & πνευματική επιβολή στα μεταγενέστερα δημιουργήματα Διαμόρφωση αξιών- θεμελίων δυτικού πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη

Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη 1. Σημασία του Νείλου για την οικονομία της Αιγύπτου. Σελ. 21. Προσοχή στο παράθεμα της ίδιας σελίδας. 2. Κοινωνική οργάνωση στην αρχαία Αίγυπτο. Σελ. 22 3. Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Α Ι Γ Υ Π Τ Ο Σ. 2. Ποια ήταν η κοινωνική διάρθρωση στην αρχαία Αίγυπτο; (6) [σελ. 22-23: παράγραφος «Η κοινωνία»]

Α Ι Γ Υ Π Τ Ο Σ. 2. Ποια ήταν η κοινωνική διάρθρωση στην αρχαία Αίγυπτο; (6) [σελ. 22-23: παράγραφος «Η κοινωνία»] Σ Υ Γ Κ Ε Ν Τ Ρ Ω Σ Η Κ Α Ι Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ω Ν Σ Υ Ν Τ Ο Μ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Τ Ρ Α Π Ε Ζ Α Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Α Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Γ ε ν ι κ έ ς π α ρ α τ η ρ ή σ ε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό.

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. Ομηρική εποχή Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ: 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. 1100 π.χ.: Εναρξη της ελληνικής ιστορίας. 11 ος 9 ος αιώνας:οι

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175)

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175) Λατινική ορολογία για τις Ενότητες της Ρωμαϊκής Ιστορίας Plebes (171) = 1. οι πληβείοι (= αρχικά όσοι δεν ήταν πατρίκιοι, αργότερα όσοι δεν ήταν πατρίκιοι ούτε ιππείς). 2. το πλήθος, ο όχλος. Senatus (171,

Διαβάστε περισσότερα

Σ Τ Η Ν Τ Ρ Α Π Ε Ζ Α Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Α Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

Σ Τ Η Ν Τ Ρ Α Π Ε Ζ Α Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Α Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Σ Υ Γ Κ Ε Ν Τ Ρ Ω Σ Η ΤΩ Ν Ε Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ω Ν Κ Λ Ε Ι Σ Τ Ο Υ Τ Υ Π Ο Υ Π Ο Υ Π Ε Ρ Ι Λ Α Μ Β Α Ν Ο Ν Τ Α Ι Σ Τ Η Ν Τ Ρ Α Π Ε Ζ Α Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Α Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Γ ε ν ι κ έ ς π α ρ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

2.β. Πώς ο αγροτικός νόμος που πρότεινε ο Τιβέριος Γράκχος βοηθούσε τους ακτήμονες; (10 μονάδες)

2.β. Πώς ο αγροτικός νόμος που πρότεινε ο Τιβέριος Γράκχος βοηθούσε τους ακτήμονες; (10 μονάδες) OΜΑΔΑ Α 1 ο ΘΕΜΑ 1.α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, ως προς την ορθότητά τους, με την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. 1. Η θρησκεία των Αιγυπτίων ήταν πολυθεϊστική. 2. Ανώτατος άρχοντας ενός μυκηναϊκού

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟ Β Ο Φίλιππος της Μακεδονίας ή Φίλιππος Β o Μακεδών (382 336 π.χ.)ήταν ο βασιλιάς που έκανε τη Μακεδονία ισχυρό κράτος, ένωσε υπό την ηγεμονία του τα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α 1ο ΘΕΜΑ 1.α. (Ι).

ΟΜΑΔΑ Α 1ο ΘΕΜΑ 1.α. (Ι). 1 1ο ΘΕΜΑ 1.α. (Ι). Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις: 1. Οι συνεχείς συγκρούσεις μεταξύ φυλών κατά την προϊστορία της Αιγύπτου κατέληξαν: α. στη

Διαβάστε περισσότερα

ηµήτρης Θ. Κατσουλάκος ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ηµήτρης Θ. Κατσουλάκος ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ηµήτρης Θ. Κατσουλάκος ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Copyright για τις απαντήσεις, Σ. Πατάκης ΑΕΕ Ε (Εκδόσεις Πατάκη) και ηµήτρης Θ. Κατσουλάκος, 2014 ΟΜΑΔΑ Α 1ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ.

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. Α. Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ Ή Α ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (478 431 π.χ.) ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1. Οι ελληνικές πόλεις παραμέρισαν τις διαφορές τους και συμμάχησαν για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151)

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ορισμός: ο πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων ονομάστηκε ελληνιστικός και απέκτησε οικουμενικό χαρακτήρα. 2.1 Τα ελληνιστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Α ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΑΙΟΛΕΙΣ ΑΙΟΛΕΙΣ -ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

3.3 Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Ιστορία Α Λυκείου ΓΕΛ Παιανίας Φανή Πανογιάννη

3.3 Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Ιστορία Α Λυκείου ΓΕΛ Παιανίας Φανή Πανογιάννη 3.3 Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Ιστορία Α Λυκείου ΓΕΛ Παιανίας Φανή Πανογιάννη Ρωμύλος= απόγονος Αινεία = μυθικός οικιστής ρώμης 753 π.χ. Ίδρυση Ρώμης από τους Ετρούσκους(;) Μεγάλα έργα : αποξήρανση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία 11 ο Γυμνάσιο Αχαρνών Το εξώφυλλο του βιβλίου μας Αχαρναί 2010 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος Αρχαίες αποικίες Πυθαγόρας ο Σάμιος Η διάλεκτος των Ελλήνων της Κάτω Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Επαναληπτικές Ασκήσεις 2 ης ενότητας - Αρχαϊκά χρόνια. Αρχαϊκά Χρόνια

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Επαναληπτικές Ασκήσεις 2 ης ενότητας - Αρχαϊκά χρόνια. Αρχαϊκά Χρόνια Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Επαναληπτικές Ασκήσεις 2 ης ενότητας - Αρχαϊκά χρόνια Αρχαϊκά Χρόνια Ερωτήσεις: 1. Να βάλεις στις σωστές απαντήσεις: Α. Οι κάτοικοι των αρχαίων ελληνικών πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: Ιστορία ΤΑΞΗ: Α ΒΑΘΜΟΣ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5. 6. 2013 ΥΠΟΓΡ. ΚΑΘ/ΤΗ:... ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 2 ώρες ΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑ...Τμήμα...Αρ...

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Ιστορία Α Λυκείου

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Ιστορία Α Λυκείου Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων Μάθημα: Ιστορία Α Λυκείου Παρουσιάζουμε απαντήσεις σε επιλεγμένα Θέματα της Τράπεζας θεμάτων. Το αρχείο αυτό τις επόμενες ημέρες σταδιακά θα εμπλουτίζεται.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4 ο Τα Γεωµετρικά Χρόνια. Ερωτήσεις

ΚΕΦ. 4 ο Τα Γεωµετρικά Χρόνια. Ερωτήσεις ΚΕΦ. 4 ο Τα Γεωµετρικά Χρόνια Ερωτήσεις 1. Τι ονοµάζουµε «γεωµετρικά χρόνια» και για ποιον λόγο δόθηκε η συγκεκριµένη ονοµασία; Απάντηση : Με την ονοµασία «γεωµετρικά χρόνια» είναι γνωστή η περίοδος της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων.

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2.1.2. Κοινοί εσµοί των Αρχαίων Ελλήνων - Παιδεία Eρωτήσεις ανάπτυξης 1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2. Να αναλύσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 6 ος 9 ος αι Οικονομική κατάσταση στο Βυζάντιο από το β μισό του 6 ου αι. αρχές 9 ου αι. το κίνημα του Θωμά του Σλάβου 6 ος 8 ος αι. Προβλήματα δημογραφικά Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Επιµέλεια Καλλιόπη Ν. Κουρούπη Αποσπασµένη καθηγήτρια Γρ. Εκπ/σης Αυστραλίας και Ν. Ζηλανδίας Ο ελληνικός χώρος Η Ελλάδα βρίσκεται στη νοτιοανατολική άκρη της Ευρώπης. Είναι µια

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Η αιώνια πόλη. Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου

Η αιώνια πόλη. Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου Η αιώνια πόλη Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου Σήμερα, η Ρώμη είναι η πρωτεύουσα της Ιταλίας, της ομώνυμης επαρχίας και μία από τις ιστορικότερες πόλεις της Ευρώπης και κατατάσσεται 6 η σε πληθυσμό ( μετά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ

Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ Ένα μεγάλο τμήμα του ελληνικού κόσμου ήταν κατά τη μυκηναϊκή εποχή οργανωμένο με ένα συγκεντρωτικό σύστημα, στο οποίο ο μονάρχης (αναξ) κυβερνούσε έχοντας την ανώτατη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογος-ιστορικός Η ιστορία της Κύπρου με συντομία Χρονικές περίοδοι Βασικά χαρακτηριστικά Εικόνες, φωτογραφίες αρχείου Σχόλια, στιγμές, γεγονότα 1 Μικρή χώρα - Μακρόχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Κάντε Μία εργασία κλικ για των να επεξεργαστείτε : τον υπότιτλο του υποδείγματος Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη 24/5/2011 Λατομεία και Ιστορία Τι μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου 1 Το δικαίωμα συμμετοχής: Αποτελούσε προνόμιο όλων των ελεύθερων πολιτών που είχαν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, δηλ. βρίσκονταν στην ηλικία τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009. Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009. Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009 Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ερώτημα 1 Ο α) Στόχοι - να γνωρίσουν οι μαθητές το στρατηγικό σχέδιο του Περικλή και να το εντάξουν στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Εισαγωγικό σημείωμα Βασικός σκοπός της διδασκαλίας της Ιστορίας είναι η ανάπτυξη του Ιστορικού Γραμματισμού. Με την ανάπτυξη του ιστορικού γραμματισμού στοχεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Α Γυμνασίου 17 Διαγωνίσματα Προαγωγικών εξετάσεων Ιουνίου

Ιστορία Α Γυμνασίου 17 Διαγωνίσματα Προαγωγικών εξετάσεων Ιουνίου Ιστορία Α Γυμνασίου 17 Διαγωνίσματα Προαγωγικών εξετάσεων Ιουνίου ΟΜΑΔΑ Α (Από τις πέντε ερωτήσεις επιλέγετε τρεις.κάθε ερώτηση βαθμολογείται με 4 μονάδες) Δ1 1.Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των όρων:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΑΖΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΑΖΙΟΥ 6. Η ΠΟΙΗΣΗ ΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΥΜΝΗΣΗ ΤΟΥ ΗΡΩΙΚΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΩΝ ΑΓΩΝΙΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ (ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ) 5. Η ΤΕΧΝΗ ΑΝΑΖΗΤΑΕΙ ΝΕΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ (ΠΙΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Αξίζει να επισκεφτείτε: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ ) & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Αξίζει να επισκεφτείτε:  ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ ) & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Αξίζει να επισκεφτείτε: http://www.fhw.gr/chronos/gr/ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 120-122) & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο μ η ρ ι κ ή Ε π ο χ ή Πώς αντιλαμβάνεστε την άποψη ότι η μετανάστευση των Δωριέων δεν είχε "προσφυγικό"

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ελληνιστικός κόσμος 323--146 π.χ. Η επέκταση «προς Ανατολάς»

Ο ελληνιστικός κόσμος 323--146 π.χ. Η επέκταση «προς Ανατολάς» Ο Ελληνιστικοσ Κοσμοσ -- Η Επεκταση «προσ Ανατολασ» Κεφάλαιο 6 Ο ελληνιστικός κόσμος Η επέκταση «προς Ανατολάς» H Ελληνιστική Εποχή, όπως ονομάστηκε από τους Γερμανούς ιστορικούς του 19ου αιώνα, είναι

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ(1) σελ.14(από ατομικός-μαζικός αριθμός-ισότοπα),15,20(από διαλύματαπεριεκτικότητες

Κεφ(1) σελ.14(από ατομικός-μαζικός αριθμός-ισότοπα),15,20(από διαλύματαπεριεκτικότητες ΦΥΣΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΕΛΙΔΕΣ 1.1 41-45, 48, 50-57 1.2 77, 79, 82-85, 87 (χωρίς την «έννοια της μάζας») 1.3 111-113, 120-122 2.1 163-167, 169, 170 (μέχρι και τον τύπο: Εχ=U=mgh), 172, 173, 174 (εκτός από την

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας E ομάδας

Φύλλο εργασίας E ομάδας Φύλλο εργασίας E ομάδας «δημοκρατικὸν μὲν εἶναι τὸ κληρωτὰς εἶναι τὰς ἀρχάς, τὸ δ αἰρετὰς ὀλιγαρχικόν» (Η ανάδειξη στα αξιώματα με κλήρωση θεωρείται δημοκρατική, ενώ με εκλογή ολιγαρχική ) Αριστοτέλους,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr)

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Ενότητα 2: H ρωμαϊκή αυτοκρατορία: Εξάπλωση της κυριαρχίας της Ρώμης μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας 1.). Η γεωγραφία

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ 490 π.χ. Στην Ανατολική κεντρική Ελλάδα, στον κόλπο του Μαραθώνα έγινε μια μάχη το 490 π.χ που θεμελίωσε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

413 Ο Σπαρτιάτης Άγης, μετά την καταστροφή των Αθηναίων στη Σικελία, τειχίζει τη Δεκέλεια στην Αττική και αποκλείει τους Αθηναίους από ξηράς

413 Ο Σπαρτιάτης Άγης, μετά την καταστροφή των Αθηναίων στη Σικελία, τειχίζει τη Δεκέλεια στην Αττική και αποκλείει τους Αθηναίους από ξηράς Θέμα της διδακτικής πρότασης Η 3 η φάση του Πελοποννησιακού πολέμου: Δεκελεικός πόλεμος Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν τη δράση των αντιμαχόμενων ομάδων κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στοιχεία εκπαιδευτικού Ονοματεπώνυμο: Μαρκαντωνάτος Δημήτρης Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Ειδικότητα: Φιλόλογος E-mail: dmark@acn.gr, dmark@sch.gr Τίτλος μαθήματος: Οι θεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Ιστορία

Αρχαία Ελληνική Ιστορία Αρχαία Ελληνική Ιστορία Ενότητα 3: Σπάρτη - Λυκούργος Αγγελική Σύρκου Τμήμα Φιλολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΑΡ. ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ & ΣΤΙΧΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΙΟΡΘΩΣΗ 5 Εισαγωγικό σημείωμα για το μαθητή 6 3 η παράγραφος 3 ος ισθμό 7 Παράθεμα 1 ο Α 8 Παράθεμα 2 Α 11 2 η παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρχαϊκή Εποχή Οι αιώνες των μεταρρυθμίσεων 700--480 π.χ.

Η Αρχαϊκή Εποχή Οι αιώνες των μεταρρυθμίσεων 700--480 π.χ. Η αρxαϊκη εποxη -- Οι αιωνεσ των μεταρρυθμισεων Κεφάλαιο 4 Η Αρχαϊκή Εποχή Οι αιώνες των μεταρρυθμίσεων Για την Αρχαϊκή Εποχή, όπως και για τις άλλες περιόδους που εξετάσαμε ως τώρα, σημαντική πηγή πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα Δ. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση (σελ. 160-162) 1. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων Σύμβαση Ανταλλαγής προβλέπει την αποζημίωση των προσφύγων

Διαβάστε περισσότερα

6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες

6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες 6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες Τα µοναρχικά καθεστώτα στη µητροπολιτική Ελλάδα Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. ΠΗΓΗ 1 Παραδοσιακά στοιχεία συναντά κανείς και στην πολιτική οργάνωση των Ηπειρωτών, γιατί µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. Θεόδωρος Κατσουλάκος Ιφιγένεια Καρυώτη Μαρία Λένα Χριστίνα Κατσάρου

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. Θεόδωρος Κατσουλάκος Ιφιγένεια Καρυώτη Μαρία Λένα Χριστίνα Κατσάρου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Θεόδωρος Κατσουλάκος Ιφιγένεια Καρυώτη Μαρία Λένα Χριστίνα Κατσάρου Ιστορία Δ Δημοτικού Στα αρχαία χρόνια Τετράδιο Εργασιών Τόμος 2ος

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος 146 π.χ. -- 330 μ.χ.

Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος 146 π.χ. -- 330 μ.χ. Η Ρωμη και ο Ελληνικοσ Κοσμοσ Κεφάλαιο 7 Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος Για τετρακόσια χρόνια (από τον 1ο αιώνα π.χ. έως τον 3ο αιώνα μ.χ.), η ιστορία της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής, από το Γιβραλτάρ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ. Α Λυκείου. 18 διαγωνίσµατα (από προαγωγικές εξετάσεις)

ΙΣΤΟΡΙΑ. Α Λυκείου. 18 διαγωνίσµατα (από προαγωγικές εξετάσεις) ΙΣΤΟΡΙΑ Α Λυκείου 18 διαγωνίσµατα (από προαγωγικές εξετάσεις) 1 1 ΟΜΑ Α Α: α. Να γράψετε το όνοµα του Έλληνα στρατηγού που πρωταγωνίστησε σε κάθε µια από τις παρακάτω αποφασιστικές αναµετρήσεις των περσικών

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα