MASSIMO DE ANGELIS ΚΟΙΝΑ ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "MASSIMO DE ANGELIS ΚΟΙΝΑ ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ"

Transcript

1 Το πρώτο κείμενο, Διαχωρίζοντας το πράττειν από την τετελεσμένη πράξη: Το κεφάλαιο και ο μόνιμος χαρακτήρας των περιφράξεων, λαμβάνει ως αφετηρία του την αναγνώριση των «νέων περιφράξεων» ως βασικών στοιχείων της νεοφιλελεύθερης στρατηγικής που εμφανίστηκε μετά την κρίση του κεϊνσιανισμού στα τέλη της δεκαετίας του 1970, και εξετάζει την «πρωταρχική συσσώρευση» ως μόνιμο χαρακτηριστικό στην ανάπτυξη του καπιταλισμού. Το δεύτερο κείμενο, Η παραγωγή των κοινών και η «έκρηξη» της μεσαίας τάξης, εξετάζει τη συγκρότηση των εναλλακτικών κοινωνικών συστημάτων που βασίζονται στα κοινά, σε ένα περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων. Επιχειρεί να απαντήσει σε ένα βασικό ερώτημα: πώς μπορούν να δημιουργηθούν εναλλακτικά εγχειρήματα δεδομένης της διαίρεσης της εργατικής τάξης, δεδομένης δηλαδή της «μεσαίας τάξης». Το τρίτο κείμενο, Κοινά, κρίσεις και κεφάλαιο, επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ κοινών και κεφαλαίου, που θεωρούνται εδώ δύο κοινωνικά συστήματα τα οποία μπορούν να εξελιχθούν σε κοινωνικές δυνάμεις, και στον ρόλο που μπορεί να έχει η αφομοίωση των κοινών στο πλαίσιο της παρούσας κρίσης. Ο Μάσιμο Ντε Άντζελις διδάσκει πολιτική οικονομία στο Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Λονδίνου και επιμελείται τη διαδικτυακή επιθεώρηση The Commoner. Πιο πρόσφατο έργο του: The Beginning of History: Value Struggles and Global Capital. MASSIMO DE ANGELIS ΚΟΙΝΑ, ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ Τα τρία κείμενα αυτής της συλλογής, που συνοδεύονται από έναν Πρόλογο και μια Εισαγωγή του συγγραφέα γραμμένα ειδικά για την ελληνική έκδοση, εμβαθύνουν σε τρεις διαφορετικές αλλά αλληλένδετες όψεις της κριτικής θεωρίας των κοινών και σε έναν κοινό προβληματισμό: πώς μπορούμε να μετασχηματίσουμε ριζικά τις κοινωνικές συνθήκες της ζωής μας. ξ MASSIMO DE ANGELIS ΚΟΙΝΑ ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ εκδόσεις των ξένων

2

3

4 ΚΟΙΝΑ, ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ

5

6 MASSIMO DE ANGELIS ΚΟΙΝΑ, ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Σωκράτης Παπάζογλου Χάρης Τσαβδάρογλου εκδόσεις των ξένων

7 Το πρώτο κείμενο αυτού του τόμου, Separating the Doing and the Deed: Capital and the Continuous Character of Enclosures, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Historical Materialism 12 (2004): Το δεύτερο κείμενο, The Production of Commons and the Explosion of the Middle Class, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Antipode τόμ. 42, αρ. 4 (Αύγουστος 2010): Το τρίτο κείμενο, Commons, Crises and Capital, γράφτηκε το 2012 και πρωτοδημοσιεύεται εδώ. Τα «Προλεγόμενα» όπως και η «Εισαγωγή» γράφτηκαν από τον συγγραφέα το 2012 ειδικά για αυτήν την έκδοση. Φωτογραφία εξωφύλλου: Λεωνίδας Χαλκίδης «Σκουριές, Μεγάλη Παναγία 2009» Εξώφυλλο: Σωκράτης Παπάζογλου - Χάρης Τσαβδάρογλου Σελιδοποίηση: Σωκράτης Παπάζογλου Η χρήση αποσπασμάτων ή και ολόκληρου του βιβλίου είναι ελεύθερη για μη εμπορικούς σκοπούς. Θα μας άρεσε, ωστόσο, να μας ενημερώνετε στη διεύθυνση: Θεσσαλονίκη 2013

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλεγόμενα στην ελληνική έκδοση 9 Εισαγωγή: Κοινά και κοινωνική επανάσταση 15 Διαχωρίζοντας το πράττειν από την τετελεσμένη πράξη: Το κεφάλαιο και ο μόνιμος χαρακτήρας των περιφράξεων 41 Η παραγωγή των κοινών και η «έκρηξη» της μεσαίας τάξης 81 Κοινά, κρίσεις και κεφάλαιο 123 Βιβλιογραφία 141

9

10 ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Αν υπάρχει μια χώρα που αποτελεί την επιτομή του αδιεξόδου της κρίσης, είναι η Ελλάδα. Από τη μια πλευρά, το κεφάλαιο δεν μπορεί να προσφέρει κάποια λύση στα προβλήματα κοινωνικής αναπαραγωγής που προκάλεσε η χρηματοπιστωτική κρίση. Από την άλλη, αναδύονται συνεχώς εναλλακτικοί τρόποι εξασφάλισης της ζωής, τα κοινά, που δεν έχουν όμως την ανάπτυξη και το μέγεθος που απαιτείται για να αντιμετωπίσουν τα αποτελέσματα της κρίσης και να προσφέρουν εναλλακτικές στην πλειοψηφία των ανθρώπων. Το κεφάλαιο δεν μπορεί να προσφέρει λύσεις στην κρίση κοινωνικής αναπαραγωγής, ούτε με την επιβολή σκληρότερης λιτότητας ούτε με την επέκταση της κεϊνσιανής ρύθμισης. Στην πρώτη περίπτωση, διότι η επιβολή της λιτότητας αποτελεί αντιθέτως αιτία της κρίσης κοινωνικής αναπαραγωγής όπως τη βιώνουν εκατομμύρια συνταξιούχων, εργατών, νέων και γυναικών. Και αναμφίβολα, όπως παραδέχονται ακόμη και αναλυτές νεοφιλελεύθερων πεποιθήσεων, δεν προσφέρει καμία ρόδινη προοπτική στην ελληνική οικονομία, την απασχόληση και την ευημερία των Ελλήνων. Στη δεύτερη περίπτωση, διότι η ανάπτυξη που βασίζεται στην ενεργό ζήτηση δεν είναι εφικτή στο περιβάλλον διεθνούς οικονομικής, χρηματιστικής και χρηματοπιστωτικής ενοποίησης όπου κινείται και η Ελλάδα. Σύμφωνα με το καλύτερο σενάριο, ακόμη κι αν η Ελλάδα αρνηθεί τελικά να πληρώσει το χρέος της, 9

11 10 MASSIMO DE ANGELIS αποφεύγοντας έτσι τη θηλιά στο λαιμό που της έχει βάλει η τρόικα, δεν υπάρχει προοπτική οικονομικής άνθισης. Η άρνηση πληρωμής του χρέους θα εγείρει το ζήτημα της εξόδου από το ευρώ, γεγονός που εάν συμβεί (καθώς και ο τρόπος με τον οποίο θα συμβεί) θα επηρεάσει βεβαίως την κατάσταση στη χώρα. Στις παρούσες συνθήκες, αυτό είναι δυνατό μόνο αν η Ελλάδα εγκαταλείψει οικειοθελώς το ευρώ, εφόσον δεν υπάρχει κάποιος μηχανισμός εκδίωξης χωρών από το ευρώ και την ΕΕ. (Βεβαίως, τέτοιοι μηχανισμοί μπορούν πάντοτε να δημιουργηθούν.) Ακόμη όμως κι αν η Ελλάδα εγκαταλείψει το ευρώ, η κυβέρνηση που θα το κάνει δεν θα μπορεί να εξασφαλίσει τη διαβίωση του πληθυσμού απλώς με τον λαϊκισμό, τους ευσεβείς πόθους ή την αναγέννηση κάποιων φαντασιοκοπιών για τον «σοσιαλισμό σε μία χώρα». Το νέο νόμισμα θα είναι εκτεθειμένο στην εκδικητικότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών, σε πιθανές διαδοχικές υποτιμήσεις που θα αυξήσουν το τρέχον έλλειμμα εμπορικών συναλλαγών, το οποίο τον Ιανουάριο του 2012 ήταν ήδη 2558 εκατομμύρια ευρώ. Μολονότι ένα αδύναμο ελληνικό νόμισμα θα μπορούσε να αυξήσει την «ανταγωνιστικότητα» βιομηχανιών όπως η τουριστική, ωστόσο οι εξαγωγικές βιομηχανίες είναι λίγες και η Ελλάδα παραμένει κυρίως εισαγωγέας βιομηχανικών και βασικών αγαθών, τροφίμων και πετρελαίου, που θα κόστιζαν ακριβότερα για να εισαχθούν. Επίσης, οι εμπορικές συναλλαγές με χώρες της ΕΕ (Γερμανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο) υπολογίζονται στο 65% του συνόλου των εμπορικών συναλλαγών της χώρας, γεγονός που καθιστά ψευδεπίγραφη την οικονομική ανεξαρτησία της Ελλάδας. Η άρνηση πληρωμής του χρέους θα έπληττε το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα, με αποτέλεσμα να κινδυνεύσουν με χρεοκοπία κάποιες μεγάλες τράπεζες και να αυξηθούν οι πιθανότητες ότι και άλλες χώρες θα ακολουθήσουν την Ελλάδα. Γεγονός που θα σήμαινε ότι θα υπήρχε εκροή

12 ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ 11 ευρώ από περιοχές υψηλού κινδύνου άρνησης πληρωμής του χρέους προς περιοχές μικρότερου κινδύνου (η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία θα πλήττονταν πρώτες). Στις παρούσες συνθήκες αλληλεξάρτησης των ευρωπαϊκών χωρών και συνεχιζόμενης οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης στην Ευρώπη, η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ δεν θα επέλυε την κρίση κοινωνικής αναπαραγωγής. θα δημιουργούσε απλώς μια νέα κατάσταση, ένα νέο πεδίο αναμέτρησης μέσα στο οποίο θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί η κρίση. Από την άλλη πλευρά, εάν η Ελλάδα καταφέρει να αρνηθεί την πληρωμή του χρέους και συγχρόνως να παραμείνει στο ευρώ μια λύση που φαίνεται να προτιμούν οι περισσότεροι, έχουμε μεν ένα διαφορετικό σενάριο αλλά όχι τη λύση στην κρίση κοινωνικής αναπαραγωγής. Η Ελλάδα θα πρέπει να βρίσκει χρήματα για τις δημόσιες υπηρεσίες της, και είναι απίθανο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να αγοράζει ελληνικά ομόλογα σε περίπτωση άρνησης πληρωμής του χρέους, όπως και είναι δύσκολο να εξασφαλίζονται νέα δάνεια από ιδιώτες επενδυτές σε μια τέτοια περίπτωση. Προφανώς αυτό θα συνέβαινε αν η άρνηση πληρωμής του χρέους συνοδευόταν από μία νέα κοινωνική συμφωνία, η οποία όμως θα περιόριζε τα εισοδήματα και θα επέτρεπε την αναδιάρθρωση της οικονομίας: μία μεταμφιεσμένη λιτότητα. Στην αντίθετη περίπτωση, εάν δηλαδή δεν υπάρξει μια νέα συμφωνία η οποία θα ικανοποιεί τις χρηματοπιστωτικές αγορές, η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να εφαρμόσει σθεναρές πολιτικές αναδιανομής του εισοδήματος, ούτως ώστε να διατηρήσει τις δημόσιες υπηρεσίες και τις δημόσιες δαπάνες. Όσο επιθυμητό κι αν είναι κάτι τέτοιο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο είναι εφικτό και για πόσο διάστημα, πριν αυτοί που κατέχουν τον πλούτο οργανωθούν ως τάξη. Και σε κάθε περίπτωση, μιλάμε απλώς για έναν τρόπο να αποτραπεί η μείωση των δημοσίων δαπανών, και βεβαίως όχι για buen vivir. 1 Όπως και να χει, είτε με τη νέα δραχμή είτε με το πα-

13 12 MASSIMO DE ANGELIS λιό ευρώ, η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων θα κληθεί να πληρώσει την καπιταλιστική κρίση, μέσω της νομισματικής πολιτικής που ελέγχεται από το κράτος (είτε σε εθνικό είτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο). Το αποθαρρυντικό σε όλα αυτά τα σενάρια είναι ότι, ενώ δεν προσφέρουν λύσεις στην κρίση κοινωνικής αναπαραγωγής, ωστόσο θεωρούνται πιθανά, τόσο εξαιτίας όσο και παρά τη μαζική έκρηξη κοινωνικών συγκρούσεων στους δρόμους και τις πλατείες των ελληνικών πόλεων τα τελευταία χρόνια. Από τη σκοπιά ενός ριζικού κοινωνικού μετασχηματισμού, αυτό δεν μπορεί παρά να είναι αποκαρδιωτικό. Τι απαιτείται για να αλλάξουμε τον κόσμο; Κάτι εντελώς διαφορετικό από την πολιτική εκπροσώπηση που γεννιέται από έναν αγώνα. Αυτή μπορεί να είναι αναγκαία, αλλά ο αγώνας πρέπει να διεξαχθεί επίσης σε ένα άλλο μέτωπο, στο μέτωπο της ζωής, στη δημιουργία εναλλακτικών κοινωνικών δομών που αναπαράγουν τη ζωή. Από αυτή την άποψη, τα σενάρια που σκιαγραφήσαμε δεν είναι πλέον κλειστά και κλειστοφοβικά, αφού το σύστημα που απεικονίζουν δεν είναι παρά μέρος ενός περιβάλλοντος όπου μπορούν και πρέπει να χαράξουν με στρατηγικό τρόπο το δρόμο τους άλλα εναλλακτικά συστήματα, να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν, να περιλάβουν το διαφορετικό, να παραγάγουν τον κοινωνικό ιστό. Οι πολιτικοί σχηματισμοί κατεβαίνουν στις εκλογές με την υπόσχεση ότι «το» σύστημα θα λειτουργήσει καλύτερα στα χέρια τους. Ωστόσο, αν οι πολιτικοί ακτιβιστές μπορούσαν να απαλλαγούν από τις αυταπάτες ότι αυτοί και μόνο ή κατά κύριο λόγο έχουν τη λύση, και όχι τα εκατομμύρια των ανθρώπων που ζουν μια καθημερινή ζωή με καθημερινές καταστάσεις και προβλήματα που απαιτούν έναν διαφορετικό τρόπο κοινωνικής οργάνωσης για να αντιμετωπιστούν, τότε οι προοπτικές θα ήταν πιο ρόδινες και όχι μόνο για τους Έλληνες. Σε ολόκληρο τον κόσμο, αν θέλουμε να βρούμε κοι-

14 ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ 13 νωνικά δίκαιες, συντροφικές και επιτυχημένες λύσεις στα προβλήματα της κοινωνικής αναπαραγωγής, χρειάζεται να αναπτύξουμε τα κοινά σε μεγάλη έκταση, χρειαζόμαστε τη σύνδεσή τους και τη συνύφανση με τον κοινωνικό ιστό σε διάφορα επίπεδα. Αυτό θα απαιτούσε την αποτελεσματικότερη, εντονότερη και παράλληλη ανάπτυξη των κοινών και του πολιτικού αγώνα: οι δημιουργοί των κοινών θα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του αγώνα ενάντια στις δυνάμεις περίφραξης της καπιταλιστικής λιτότητας και ταυτοχρόνως οι πολιτικοί ακτιβιστές θα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανάδειξης των ζητημάτων που αφορούν την αναπαραγωγή της ζωής σε γειτονιές, χωριά και πόλεις, έτσι ώστε να συμβάλουν στη δημιουργία νέων μορφών κοινωνικής συνεργασίας, λαμβάνοντας συγχρόνως υπόψη την υπάρχουσα πολιτική οικονομία ως ένα περιβάλλον όπου μπορούν να αναπτυχθούν εναλλακτικά εγχειρήματα. Θα καταφέρουν οι δημιουργοί των κοινών να μάθουν την τέχνη τού να συνεχίζουν την πορεία τους μέσα στο άστατο περιβάλλον που γεννούν οι αγώνες, να αναγνωρίζουν τις ευκαιρίες που μπορεί να προκύπτουν από τις μεταβαλλόμενες πολιτικές εξελίξεις για την ανάπτυξη των κοινών εκείνων που δεν θα αποκλείουν; Θα καταφέρουν οι πολιτικοί ακτιβιστές να σκέφτονται όπως οι άνθρωποι των κοινών και να απαντούν στις απειλές του κεφαλαίου όχι μόνο με ευρηματικές πολιτικές ιδέες και συμμαχίες, αλλά και εφαρμόζοντας νέες, ευρηματικές μορφές κοινωνικής συνεργασίας που θα υπονομεύουν την ισχύ αυτών των απειλών; Θα τα καταφέρουμε όλοι μας να υπερβούμε οργανωτικά το κεφάλαιο; Αυτές οι ερωτήσεις απαιτούν μια θεώρηση διαφορετική από τη συνηθισμένη. Απαιτούν να μπορούμε να δούμε τι βρίσκεται «εκτός» του κεφαλαίου ενώ συγχρόνως ζούμε μέσα σε αυτό, να πιστεύουμε στις δυνάμεις μας που θα δώσουν ζωή στα κοινά χωρίς να τρέφουμε ψευδαισθήσεις ότι έχουμε υπερβεί τον ταξικό πόλεμο, να αναγνωρίζουμε την τάξη ως

15 14 MASSIMO DE ANGELIS ένα κατακερματισμένο πεδίο υποκειμενικοτήτων και αντιλήψεων, και παρ όλα αυτά, παρ όλες τις απειλές των περιφράξεων και της αφομοίωσης από το κεφάλαιο, να συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για τη δημιουργία, την ανάπτυξη, τον πολλαπλασιασμό και τη βιωσιμότητα των κοινών. Έχοντας αυτές τις ερωτήσεις στο νου μου, αισθάνομαι πολύ χαρούμενος που εκδίδεται η ελληνική μετάφραση μιας συλλογής κειμένων μου σε αυτούς τους καιρούς της κρίσης και των αγώνων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1. Buen vivir: κυριολεκτικά, το «να ζεις καλά», η «ευζωία». Η έννοια όμως προέρχεται από την παράδοση των ιθαγενών λαών των Άνδεων και σημαίνει το «να ζουν με αρμονία και ισορροπία οι άνδρες και οι γυναίκες, οι κοινότητες μεταξύ τους, και κυρίως οι άνθρωποι με το φυσικό τους περιβάλλον του οποίου αποτελούν μέρος». (Σ.τ.μ.)

16 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΙΝΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Τα τρία κείμενα που περιλαμβάνονται σε αυτήν τη συλλογή εμβαθύνουν σε τρεις διαφορετικές αλλά αλληλένδετες όψεις αυτού που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε κριτική θεωρία των κοινών. Το πρώτο κείμενο είναι μία θεώρηση του ρόλου της «πρωταρχικής συσσώρευσης» στην ανάπτυξη του καπιταλισμού. Πηγή έμπνευσής του αποτέλεσε η αναγνώριση των «νέων περιφράξεων» όρος που πρώτη εισηγήθηκε η Midnight Notes Collective (1992) ως βασικών στοιχείων της νεοφιλελεύθερης στρατηγικής που εμφανίστηκε μετά την κρίση του κεϊνσιανισμού στα τέλη της δεκαετίας του Το δεύτερο κείμενο είναι μία κριτική επισκόπηση της συγκρότησης των εναλλακτικών κοινωνικών συστημάτων που βασίζονται στα κοινά, σε ένα περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων. Το βασικό ερώτημα στο οποίο επιχειρεί να απαντήσει αυτό το κείμενο είναι πώς μπορούν να δημιουργηθούν εναλλακτικά εγχειρήματα δεδομένης της ιεραρχίας των υλικών συνθηκών, των περιορισμών της συνείδησης και των αξιακών συστημάτων της εργατικής τάξης, δεδομένης δηλαδή της «μεσαίας τάξης». Στο τρίτο κείμενο εξετάζω τη σχέση μεταξύ κοινών και κεφαλαίου, που θεωρούνται εδώ δύο κοινωνικά συστήματα τα οποία μπορούν να εξελιχθούν σε κοινωνικές δυνάμεις. Στο κείμενο εξετάζω τον ρόλο που μπορεί να έχει η αφομοίωση των κοινών στο πλαίσιο της παρούσας κρίσης. Η εισαγωγή αυτή που προηγείται των τριών κειμένων θέλει να δείξει ότι 15

17 16 MASSIMO DE ANGELIS αυτά αποτελούν τρεις όψεις του ίδιου προβληματισμού: πώς μπορούμε να μετασχηματίσουμε ριζικά τις κοινωνικές συνθήκες της ζωής μας. 1. Η μετα-ερώτηση Η γενική μετα-ερώτηση που αποτελεί την αφετηρία της κριτικής θεωρίας των κοινών είναι απλή και ίσως απλοϊκή: πώς μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο; Και πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν τόπο πολύ καλύτερο για όλους (ή τουλάχιστον για το «99%»), πιο ευχάριστο και συνεκτικό, κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά δίκαιο, όπου η αξιοπρέπεια, η ειρήνη, η ελευθερία, η αυτονομία, η αλληλεγγύη, η ισότητα δεν θα είναι απλώς άρθρα πίστης αλλά οι αξίες που θα μας οδηγούν, η πυξίδα μας για έναν διαρκή κοινωνικό μετασχηματισμό; Για να θέσει κανείς αυτήν την ερώτηση, πρέπει πρώτα να αντιληφθεί τις δυνάμεις στις οποίες εναντιωνόμαστε και οι οποίες συμβάλλουν στη δημιουργία των αποκρουστικών όψεων του κόσμου όπου ζούμε. Το κεφάλαιο είναι μία από αυτές τις κοινωνικές δυνάμεις, και η ανάλυση των περιφράξεων μία όψη της ανάλυσης των στρατηγικών του κεφαλαίου. Έτσι, το πρώτο κείμενο που παρουσιάζεται εδώ επιχειρεί να εξαγάγει συμπεράσματα από το γεγονός ότι οι νεοφιλελεύθερες πρακτικές επικεντρώνονται στις νέες περιφράξεις, και να πάει πέρα από την τετριμμένη μαρξιστική άποψη που θεωρούσε την «πρωταρχική» ή «αρχική» συσσώρευση κάτι που συνέβη πριν από τον καπιταλισμό. Ξαναδιαβάζοντας τη θεωρία της συσσώρευσης του Μαρξ υπό το φως της σύγχρονης νεοφιλελεύθερης πρακτικής, υποστηρίζω ότι αν η αρχική συσσώρευση πρέπει να συμβαίνει πριν τη συσσώρευση του κεφαλαίου, ωστόσο αυτό το συμβάν έχει έναν διαρκή χαρακτήρα, σύμφυτο με τις κινήσεις της ταξικής πάλης. Έτσι, οι

18 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΙΝΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 17 περιφράξεις των κοινών είναι μια αναγκαία στιγμή στη διαδικασία της καπιταλιστικής ανάπτυξης και ένα μόνιμο χαρακτηριστικό της πολιτικής οικονομίας η οποία επικεντρώνεται στη μεγέθυνση του κεφαλαίου και τις αντίστοιχες κοινωνικές σχέσεις. Δεν είναι απλώς ότι η συσσώρευση μπορεί να εμφανιστεί ως «συσσώρευση διά της απαλλοτρίωσης», όπως στη διατύπωση του David Harvey (2005). Είναι ότι η απαλλοτρίωση του χρόνου ζωής (δηλαδή η εργασιακή εκμετάλλευση), που απαιτείται για τη συσσώρευση, είναι δυνατή μόνο χάρη στην περιοδικά επαναλαμβανόμενη απαλλοτρίωση των εναλλακτικών μέσων αναπαραγωγής της ζωής και την καταστροφή / αποσύνθεση των αντίστοιχων κοινοτήτων. Στο κείμενο αυτό προτείνω επίσης μία ταξινόμηση των διάφορων τύπων των σύγχρονων περιφράξεων, για να επιστήσω την προσοχή του αναγνώστη στο εύρος των ενδεχόμενων καπιταλιστικών περιφράξεων των κοινών, εύρος που υπερβαίνει κατά πολύ τα ζητήματα των γαιών και άλλων φυσικών πόρων τα οποία πραγματευόταν ο Μαρξ. Αυτό που επίσης γινόταν σαφές στη μαρξική πραγμάτευση αλλά σε εκείνη τη φάση έμενε κατά κύριο λόγο σιωπηρώς εννοούμενο ήταν ότι το κεφάλαιο επιδιώκει την περίφραξη κοινών που έχουν στην πραγματικότητα δημιουργηθεί υπό την επίδραση αγώνων της εργατικής τάξης που προηγήθηκαν. Συνεπώς, η «διπλή κίνηση» των περιφράξεων και της δημιουργίας κοινών εκφράζει κατά κάποιον τρόπο τους ιστορικούς ρυθμούς αναπνοής της ταξικής πάλης εντός του καπιταλισμού. Η προσέγγιση αυτή, την οποία αναπτύσσω στο βιβλίο μου The Beginning of History (Το ξεκίνημα της Ιστορίας, De Angelis 2007a), τοποθετεί σε ένα κοινό πλαίσιο τις περιφράξεις, τη συσσώρευση και την ταξική πάλη, συγχρόνως όμως ανοίγει διάφορα ζητήματα, ιδίως αν κανείς επιθυμεί έναν ουσιαστικό κοινωνικό μετασχηματισμό. Πράγματι, η προσέγγιση αυτή φανερώνει (και οικοδομεί βάσει αυτής) την παράλληλη εξέλιξη που κάποτε συνήθιζαν να αποκαλούν «διαλεκτική» του

19 18 MASSIMO DE ANGELIS συστήματος της καπιταλιστικής ανάπτυξης και των αγώνων της εργατικής τάξης. Η σχέση αυτή υπήρξε θεμελιώδης στον Μαρξ και σε διάφορα ρεύματα του αυτόνομου μαρξισμού, και λιγότερο στον παραδοσιακό μαρξισμό, ο οποίος αντιθέτως παρουσίαζε συνήθως την κοινωνική αλλαγή ως αποτέλεσμα της αυτόνομης ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, την οποία μάλιστα αντιλαμβανόταν εκχυδαϊσμένα ως ανάπτυξη της «τεχνολογίας». Στον αυτόνομο μαρξισμό, σύμφωνα με τον Cleaver (1979), αυτή η σχέση ταξικής πάλης και καπιταλιστικής ανάπτυξης ακολουθεί κύκλους αγώνων όπου τον ρυθμό δίνουν οι φάσεις της ταξικής σύνθεσης. Αυτές αφορούν κυρίως τις φάσεις της πολιτικής ανασύνθεσης (όταν η διαιρεμένη εργατική τάξη συγκροτείται και οικοδομεί ένα κίνημα) και τις φάσεις της αποσύνθεσης (όταν η κοινωνική σύνθεση της εργατικής τάξης, στην οποία στηρίζονταν αυτοί οι αγώνες, αλλάζει εξαιτίας της αναδιάρθρωσης του κεφαλαίου και των χτυπημάτων της καταστολής). Εάν αναπτύξουμε τη λογική αυτής της προσέγγισης, και τη συνδέσουμε με τα ευρύτερα ζητήματα της ανάπτυξης μορφών καπιταλιστικής διακυβέρνησης (όπως την εξέλιξη του κεϊνσιανισμού και του νεοφιλελευθερισμού) και τις πολιτικοοικονομικές συνθήκες της συσσώρευσης (τις συνθήκες της κερδοφορίας), η προσέγγιση αυτή αποκαλύπτει την καπιταλιστική ανάπτυξη ως σύμπτωμα της ταξικής πάλης. Πώς όμως θα μπορούσε αυτή η διαρκής σχέση αγώνων και καπιταλιστικής ανάπτυξης να μας οδηγήσει σε έναν νέο κόσμο, όταν το κεφάλαιο έχει αποδείξει ξανά και ξανά την ικανότητά του να αφομοιώνει, να καταστρέφει και να αποσυνθέτει την κοινωνική βάση του ταξικού του εχθρού, και έτσι να δημιουργεί τη δύναμη για τη δική του ανάπτυξη; Μήπως πραγματικά αυτή η παράλληλη εξέλιξη των αγώνων και της καπιταλιστικής ανάπτυξης είναι από τη φύση της δίχως τέλος; Και πώς μπορεί μια «ένωση ελεύθερων ατόμων» να αντικαταστήσει τον καπιταλισμό ως κυρίαρχο τρόπο παραγωγής;

20 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΙΝΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Η πλάνη του πολιτικού στοιχείου Θα ασχοληθούμε εδώ με την πρώτη από τις τρεις μεθοδολογικές πλάνες. Και θα την εξετάσουμε σε αυτήν την εισαγωγή στον βαθμό που αφορά την ανάπτυξη ενός πλαισίου που σχετίζεται με την μετα-ερώτησή μας. Πρόκειται για την πλάνη του πολιτικού στοιχείου, για την αντίληψη ότι η πολιτική ανασύνθεση θα μπορούσε να προκαλέσει, μέσω κάποιου είδους πολιτικής αντιπροσώπευσης, μια ριζική αλλαγή των κοινωνικών σχέσεων και των συστημάτων κοινωνικής αναπαραγωγής. Θεωρώ ότι οι πολιτικές ανασυνθέσεις είναι σίγουρα αναγκαίες για τη δημιουργία της τάσης για αλλαγή, καθώς προκαλούν αλυσιδωτές αντιδράσεις κοινωνικότητας και διοχετεύουν την κοινωνική ενέργεια σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Με αυτή την έννοια, οι φάσεις της πολιτικής ανασύνθεσης και οι αντίστοιχες μορφές πολιτικής αντιπροσώπευσης είναι σημαντικές για τη δημιουργία ευκαιριών για μια ριζοσπαστική ανάπτυξη νέων κοινωνικών σχέσεων και συστημάτων. Από μόνες τους, όμως, δεν αλλάζουν ριζικά τα κοινωνικά συστήματα όπως το κεφάλαιο: μπορούν απλώς να τα διαταράσσουν. Το κεφάλαιο αντιδρά και προσαρμόζεται σε αυτές τις διαταραχές, αναπτύσσοντας νέες μορφές, απορροφώντας και διοχετεύοντας αλλού τους κραδασμούς, αφομοιώνοντας, περιφράσσοντας και καταστέλλοντας και η δοσολογία αυτών του των κινήσεων εξαρτάται από τον υπολογισμό του κόστους και του οφέλους σε κάθε δεδομένη περίσταση. Ας πάρουμε για παράδειγμα την περίπτωση που κερδίζεται μια μεγάλη «νίκη» μετά από μια σημαντική πολιτική ανασύνθεση. Ας πούμε ότι εισάγεται ένα νέο σύστημα δικαιωμάτων στην κοινωνική πρόνοια, όπως έχει συμβεί την περίοδο μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο και όπως σήμερα προοιωνίζονται πολλά τμήματα του κινήματος. Πώς αντιλαμβανόμαστε αυτήν τη νίκη ως προς την ουσιαστική αλλαγή των

21 20 MASSIMO DE ANGELIS κοινωνικών σχέσεων; Μας προχωράει ένα βήμα «προς τη σωστή κατεύθυνση»; Ισχυρίζομαι ότι η εισαγωγή ενός νέου συστήματος διευρυμένων δικαιωμάτων δεν αποτελεί μια αλλαγή στο καπιταλιστικό σύστημα καθεαυτό, ούτε και ένα βήμα προς τη σωστή ή τη λάθος κατεύθυνση, αλλά μια στιγμή ενός βρόγχου ανάδρασης, μια διαταραχή την οποία το κεφάλαιο ενσωματώνει και στην οποία πρέπει να προσαρμοστεί. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε συγκεκριμένα σε ποιο βαθμό θα γίνει αυτή η προσαρμογή. Αυτό όμως που μπορούμε να πούμε με σιγουριά είναι ότι η προσαρμογή θα περιλαμβάνει τη διερεύνηση τρόπων για να αναπαράγεται το κεφάλαιο. Έτσι, παρ ότι αληθεύει ότι η κατοχύρωση αυτών των δικαιωμάτων θα ευνοούσε μία πλευρά της καπιταλιστικής κοινωνικής σχέσης ας πούμε την εργατική τάξη, συγχρόνως, μέσα από τη συνολική αποδοχή των συστημικών σχέσεων, την προσδένει στο κεφάλαιο. Κι εφόσον το κεφάλαιο συνίσταται ουσιαστικά σε κοινωνικές σχέσεις και διαδικασίες που πρέπει, στο σύνολό τους, να διασφαλίσουν τη συσσώρευση του πλούτου, αυτή η προσαρμογή θα απαιτήσει την ενεργό συμμετοχή της «εργατικής τάξης». Το πώς συνδέονται οι παραχωρήσεις του κεφαλαίου με τη συγκεκριμένη κάθε φορά διαδικασία της καπιταλιστικής ανάπτυξης εξαρτάται τόσο από τη φύση της κοινωνικής συμφωνίας μεταξύ των διάφορων τάξεων και κοινωνικών στρωμάτων, η οποία θεσμοποιείται εντός ενός συγκεκριμένου ιστορικού πλαισίου, όσο και από το πόσο αποτελεσματικές είναι οι στρατηγικές περιθωριοποίησης και χαλιναγώγησης των τμημάτων εκείνων που καθίστανται αόρατα από τη συμφωνία. Το πώς συνδέονται οι παραχωρήσεις του κεφαλαίου με τη συγκεκριμένη κάθε φορά διαδικασία της καπιταλιστικής ανάπτυξης εξαρτάται από τη φύση της κοινωνικής συμφωνίας μεταξύ των διαφόρων τάξεων και κοινωνικών στρωμάτων, η οποία θεσμοποιείται εντός ενός συγκεκριμένου ιστορικού πλαισίου. Εξαρτάται επίσης από το πόσο αποτελεσματικές είναι οι στρατηγικές περιθωριοποίη-

22 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΙΝΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 21 σης και χαλιναγώγησης των τμημάτων εκείνων που καθίστανται αόρατα και αποκλείονται από τη συμφωνία. Αυτό έχει μερικές πολύ σημαντικές συνέπειες. Είναι γνωστό ήδη από τις απαρχές της πολιτικής οικονομίας τον 17ο αιώνα ότι η παροχή υπηρεσιών ασφάλισης στην εργατική τάξη (της «κοινωνικής πρόνοιας» που ήταν αποσυνδεμένη από την εργασία) σήμαινε ότι αυξανόταν η δύναμή της να αρνείται την πειθαρχία του κεφαλαίου, εκτός βεβαίως αν υποθέσουμε ότι οι μέθοδοι χαλιναγώγησης και υποτέλειας στις νόρμες του κεφαλαίου έχουν εγγράψει στο πολιτισμικό DNA της εργατικής τάξης την «ηθική της εργασίας». Ως ριζοσπάστες, αντιμέτωποι με το κεφάλαιο σε μια συγκεκριμένη ιστορική στιγμή, θεωρούμε θετική τη δυνατότητα άρνησης της καπιταλιστικής εργασίας. Ως ριζοσπάστες, ωστόσο, που μας απασχολεί το ζήτημα του μετασχηματισμού των κοινωνικών συστημάτων, γνωρίζουμε ότι αυτή η άρνηση, αυτό το «όχι», δεν αποτελεί παρά μόνο προϋπόθεση για την ανάπτυξη εναλλακτικών κοινωνικών συστημάτων. τα εναλλακτικά κοινωνικά εγχειρήματα ή οι νέες μορφές κοινωνικότητας και συνεργασίας δεν αναπτύσσονται αυτόματα στη βάση και μόνον αυτής της άρνησης. Ή, με άλλα λόγια, ακόμη κι αν όντως αναπτυχθούν εναλλακτικές μορφές, δεν φαίνονται ικανές να αντιπαρατεθούν αποτελεσματικά στην ηγεμονία του κεφαλαίου. Ακριβώς γι αυτό, το κεφάλαιο είναι ικανό να χρησιμοποιήσει για τους δικούς του σκοπούς τις νέες μεταρρυθμίσεις, να κερδίσει χρόνο, και να περιμένει την κατάλληλη στιγμή για να διασπάσει την εργατική τάξη και να της αφαιρέσει τα δικαιώματα. Έτσι οι εναλλακτικές υπερφαλαγγίζονται. Για παράδειγμα, την περίοδο μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, με την παραχώρηση του κράτους πρόνοιας που ακολούθησε τον κύκλο των αγώνων που ξεκίνησαν με τη σοβιετική επανάσταση, μεγάλα κινήματα πολιτικής ανασύνθεσης που υιοθετούσαν το πνεύμα της σοβιετικής επανάστασης μετατράπηκαν σε μέσα πειθάρχησης και συμμόρφωσης (με τις

23 22 MASSIMO DE ANGELIS απειλές, για παράδειγμα, για απόσυρση της κοινωνικής πρόνοιας, ή με τις πολιτικές και τις παραδόσεις που προωθούσαν την πατριαρχία στις πυρηνικές οικογένειες) καθώς και οικονομικής μεγέθυνσης (με τον καταναλωτισμό, που διαιρούσε την εργατική τάξη και κατέστρεφε το περιβάλλον). Βασικά σε αυτές τις παραχωρήσεις ήταν τα «σύμφωνα παραγωγικότητας» που συμφιλίωναν τους εκπροσώπους των εργατών (τα συνδικάτα) με το κράτος και τους εργοδότες. Και μόνο στο πλαίσιο αυτών των συμφώνων τα οποία αποκαλώ «κοινωνικά μικροθεμέλια της οικονομίας» (De Angelis 2000a) μπορούσε η κερδοφορία να συμβαδίζει με την αύξηση των μισθών, τις πολιτικές πλήρους απασχόλησης και ένα σύστημα δικαιωμάτων κοινωνικής πρόνοιας. Παρομοίως, μόνο στο πλαίσιο των νεοφιλελεύθερων συμφώνων που ακολούθησαν τον κύκλο αγώνων της δεκαετίας του 1970 (με τις ατομικές lifestyle ελευθερίες, την πτώση των πραγματικών μισθών, τα φθηνά προϊόντα λόγω της παγκοσμιοποίησης, και τον φθηνό και εύκολο δανεισμό εις αντάλλαγμα της ενεργού συμμετοχής στην αγορά) μπορούσε η κερδοφορία να συμβαδίζει με τη διατήρηση του βιοτικού επιπέδου μιας εργατικής τάξης με προσδοκίες μεσαίας τάξης. Όταν αυτά τα σύμφωνα καταρρέουν, λόγω της αδυναμίας του συστήματος να αποφέρει περαιτέρω συσσώρευση στο πλαίσιο του συμφώνου, ή λόγω του γεγονότος ότι οι αποκλεισμένοι από το σύμφωνο ξεκινούν μια νέα φάση πολιτικής ανασύνθεσης και διαταράσσουν το σύστημα, τότε προκύπτει ένα αδιέξοδο. Η διαδικασία της προσαρμογής του κεφαλαίου στις δικές του παραχωρήσεις είναι η διαδικασία της καπιταλιστικής ανάπτυξης, όπως όταν για να παρακάμψει τους αγώνες της εργατικής τάξης ενάντια στη διάρκεια του χρόνου εργασίας αναγκάστηκε να εισαγάγει τον αυτοματισμό. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι, από την οπτική ενός πραγματικά ριζικού μετασχηματισμού πέραν του κεφαλαίου, το πρόβλημα είναι το ίδιο το σύμφωνο, αφού το οποιοδήποτε

24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΙΝΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 23 σύμφωνο επιτρέπει την αναπαραγωγή του κεφαλαίου ως κοινωνικού συστήματος. Ενώ τυπικά είναι σωστή (τα σύμφωνα επιτρέπουν πράγματι την αναπαραγωγή του κεφαλαίου), αυτή η θέση αποτυγχάνει να δει ότι η κοινωνική αναπαραγωγή (σε νοικοκυριά, κοινότητες ή σε «υπηρεσίες» όπως η πρόνοια, η υγεία και η εκπαίδευση) συνδέεται σε ορισμένες περιόδους επίσης σε μεγάλο βαθμό με την αναπαραγωγή του καπιταλιστικού κοινωνικού συστήματος. Που σημαίνει ότι οι συμφωνίες με το κεφάλαιο καθιστούν επίσης δυνατή την αναπαραγωγή της ζωής σε ορισμένες περιστάσεις. Έτσι, το πρόβλημα που τίθεται από την μετα-ερώτησή μας γίνεται τώρα πιο ξεκάθαρο: πώς μπορούμε να θέτουμε όρια στο κεφάλαιο ενώ συγχρόνως θα επιτρέπουμε την αναπαραγωγή εναλλακτικών συστημάτων που μας απαλλάσσουν από αυτό; Αν και η πολιτική ανασύνθεση ο κύκλος των αγώνων δεν φέρνει νίκες που μας οδηγούν στη ριζική αλλαγή καθ εαυτή, οι συμφωνίες που μπορεί να επακολουθήσουν (οι «νίκες») ειδικά όταν είναι «καλές» συμφωνίες δημιουργούν νέες συνθήκες που επιτρέπουν την άρνηση της πειθαρχίας της αγοράς και ως εκ τούτου μπορεί να ωθήσουν στην ανάπτυξη νέων κοινωνικών σχέσεων και τρόπων παραγωγής. Για παράδειγμα, πολλά κινήματα στην Ευρώπη σήμερα φαίνεται να συγκλίνουν στο αίτημα ενός εισοδήματος του πολίτη. Είναι βεβαίως πιθανό να το απαιτήσεις ως «ανθρώπινο δικαίωμα», ή να του αντιπαρατεθείς ως μια νέα μορφή κοινωνικής φιλανθρωπίας που επιβάλλεται από την αυξανόμενη φτώχεια και την κοινωνική ανασφάλεια, ή ακόμα και ως τρόπο εξοικονόμησης χρημάτων για τα δημοσιονομικά του κράτους, αφού θα συνοδευτεί από την κατάργηση άλλων επιδομάτων. Σε κάθε περίπτωση, η κοινωνική πρόνοια υφίσταται εντός ενός λειτουργικού πλαισίου κατά τρόπο ώστε να συνδέει ορισμένες όψεις της κρίσης κοινωνικής αναπαραγωγής με τις ανάγκες του κεφαλαίου για τη δική του αναπαραγωγή. Η πρόκληση, βεβαίως, είναι το να θέσουμε αυτό το αίτημα στο πλαίσιο μιας

25 24 MASSIMO DE ANGELIS στρατηγικής για την ανάπτυξη εναλλακτικών δυνατοτήτων. Όπως ισχυρίζονται πολλοί, ένα πρώτο βήμα είναι να θέσουμε το αίτημα για εισόδημα του πολίτη ως ανταπόδοση για την κοινωνική συνεργασία που συντελείται πέραν της αγοράς και την οποία ιδιοποιείται το κεφάλαιο. Δηλαδή, από την εργασία της φροντίδας και της αναπαραγωγής στο σπίτι μέχρι την παραγωγή κουλτούρας και μόδας στη δημόσια σφαίρα, η απαίτηση προς το κεφάλαιο θα μπορούσε να είναι κάτι σαν μια «οφειλή αναπαραγωγής» ή «συνεργασίας». Ωστόσο, δεν θα ήταν δυνατόν να ζει κανείς με το εισόδημα του πολίτη αν αυτό ήταν αποτέλεσμα μιας συμφωνίας με το κεφάλαιο, και σίγουρα δεν θα ήταν δυνατόν να ζει ως πολίτης με φιλοδοξίες μεσαίας τάξης. Θα μπορούσαν ωστόσο να βρεθούν τρόποι ώστε να καταστεί το εισόδημα του πολίτη «δυσλειτουργικό» για την αναπαραγωγή του κεφαλαίου, εάν αποτελούσε έναν όρο ανάπτυξης εναλλακτικών που θα βασίζονταν σε μια από κοινού (ανα)παραγωγή η οποία θα δημιουργούσε νέες υποκειμενικότητες και συγχρόνως θα απαντούσε σε ανάγκες. Για παράδειγμα, θα είναι αναγκαίο να σκεφτούμε πώς μπορούμε να συγκεντρώνουμε σε ένα κοινό ταμείο μέρος αυτού του εισοδήματος και να το χρησιμοποιούμε για την ενίσχυση νέων συνεργατικών δυνάμεων (νέων κοινών). Η έννοια της πλάνης του πολιτικού στοιχείου εμπεριέχει επομένως μια σύλληψη της ριζικής αλλαγής, της «επανάστασης», που συμφωνεί μάλλον με την αντίληψη του Μαρξ για την κοινωνική επανάσταση (παρά με την αντίληψη του Λένιν για την πολιτική επανάσταση). Κατ αρχάς, η κοινωνική επανάσταση δεν είναι η «κατάληψη της εξουσίας» που σχεδιάζεται και καθοδηγείται από μια πολιτική ελίτ (είτε αυτή χρησιμοποιεί ρεφορμιστικά είτε επαναστατικά μέσα), αλλά είναι η πραγματική παραγωγή μιας διαφορετικής μορφής εξουσίας, η οποία επομένως συμπίπτει με τη «διάλυση» της παλιάς κοινωνίας και των παλιών «συνθηκών ύπαρξης» (Marx 1848: 19), ή μια αλλαγή στην «οικονομική δομή της κοινωνίας» που

ΚΟΙΝΑ, ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ

ΚΟΙΝΑ, ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ ΚΟΙΝΑ, ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ MASSIMO DE ANGELIS ΚΟΙΝΑ, ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Σωκράτης Παπάζογλου Χάρης Τσαβδάρογλου εκδόσεις των ξένων Το πρώτο κείμενο αυτού του τόμου, Separating the Doing

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

UNICONFLICTS in spaces of crisis

UNICONFLICTS in spaces of crisis 11-14 Ιουνίου 2015, Θεσσαλονίκη Στην Αρχιτεκτονική του ΑΠΘ Διεθνής Ανοιχτή Συνάντηση UNICONFLICTS in spaces of crisis κριτικές προσεγγίσεις εντός, εναντίον και πέρα του Πανεπιστημίου την εποχή της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Σας καλωσορίζω και φέτος στην εκδήλωση μας που πραγματοποιείται με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Μέρας της Γυναίκας.

Σας καλωσορίζω και φέτος στην εκδήλωση μας που πραγματοποιείται με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Μέρας της Γυναίκας. Άνοιγμα Μαρίνας Κούκου Εκδήλωση 10 Μαρτίου 2014 ΠΕΟ Αγαπητές συναδέλφισσες και συνάδελφοι, Σας καλωσορίζω και φέτος στην εκδήλωση μας που πραγματοποιείται με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Μέρας της Γυναίκας.

Διαβάστε περισσότερα

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Ευκλείδης Τσακαλώτος Ειδική Έκδοση Οικονοµία και Κρίση ΑΥΓΗ 28/2/10 Αν, όπως λένε, µια εικόνα ισοδυναµεί µε χίλιες ιστορίες, σκεφτείτε πόσες ιστορίες εµπεριέχονται σε τρία

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις

Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις NDI Training & Consulting 1 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στον σημερινό πολύπλοκο και γεμάτο προκλήσεις κόσμο στον οποίο ζούμε, οι εταιρίες δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC)

Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC) Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC) προώθηση από το Δίκτυο Κ.Α.Π.Α. (Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Περιφερειακής Ανάπτυξης) Ενότητα 1: Τα κλειδιά

Διαβάστε περισσότερα

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τι είναι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις; Διαπραγματεύσεις μεταξύ εκπροσώπων εργοδοτών και εργαζομένων που στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εργασιακή Θεωρία της Αξίας του Μαρξ Σημειώσεις του Λευτέρη Τσουλφίδη Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Ο Νόμος της Αξίας του Μαρξ Ο καπιταλισμός ορίζεται ως το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική κοινωνική ευθύνη, την εταιρική διακυβέρνηση, και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Πυλώνες επιφανειακά ανεξάρτητοι

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γιάννη Τασιούλα, προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων & Συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας, στο σεμινάριο της ΠΣΟ για τον αμίαντο, στις 30.10.2013.

Ομιλία του Γιάννη Τασιούλα, προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων & Συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας, στο σεμινάριο της ΠΣΟ για τον αμίαντο, στις 30.10.2013. Ομιλία του Γιάννη Τασιούλα, προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων & Συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας, στο σεμινάριο της ΠΣΟ για τον αμίαντο, στις 30.10.2013. Αγαπητοί Σύντροφοι, Χαιρετίζω τις εργασίες του σημερινού

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία 3 Δεκεμβρίου 2014 Ας παραδειγματιστούμε από έναν κινέζικο μύθο: «Μια γριά κάθε πρωί κουβαλούσε νερό στο σπίτι της από το κοντινό πηγάδι με δύο δοχεία δεμένα στις δύο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Ηθική. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Ηθική. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Περιεχόμενα Εισαγωγή Τι εστί Ηθική; Ορισμός της Ηθικής Γιατί να στραφούμε στην Ηθική; Η αντίληψη της Επιχειρηματικής Ηθικής στην Ελλάδα Η αντίληψη της Επιχειρηματικής Ηθικής σε Πορτογαλία,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Μερικά απλά λόγια για την κρίση Η κρίση ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2008

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου 2013. Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 2 η Συνεδρία με θέμα:

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου 2013. Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 2 η Συνεδρία με θέμα: ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΝ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική Κυρίες και κύριοι, Καταρχήν να συγχαρώ την Ένωση Περιφερειών για την πρωτοβουλία της οργάνωσης της σημερινής εκδήλωσης ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής.

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής. Για πολλούς οικονοµολόγους είναι προφανές ότι η οικονοµική πολιτική θα πρέπει να ασκείται ενεργητικά. Για παράδειγµα, υποστηρίζουν ότι οι υφέσεις είναι περίοδοι υψηλής ανεργίας, χαµηλών εισοδηµάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι Συντονιστής Οργανωτικής Γραμματείας ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιπποκράτους 22 & Ναυαρίνου, 106 80 Αθήνα Τηλ.: 210 3665301-03 - Fax: 210 3665089 www.pasok.gr - e-mail: syntonistis@pasok.gr Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου 2014 Περιεχόμενα: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο πρώτο: 1.1. Η αντιπροσώπευση των φύλων στην πολιτική ζωή της Κύπρου 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου. στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία στον Κεραμεικό

Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου. στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία στον Κεραμεικό ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Αθήνα, 17-12-2015 Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 της Μαρίας Καραμεσίνη Λέγαμε στο πρώτο μέρος αυτού του άρθρου, στο προηγούμενο φύλλο της Εποχής, ότι εν όψει του διάλογου για το ασφαλιστικό, που

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα