International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 «Ο ΣΚΟΠΟΣ ΑΓΙΑΖΕΙ ΤΑ ΜΕΣΑ;» Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΙΚΑ ΓΡΑΠΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Ευγενία Δ. Παγκουρέλια Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Μαρία Παπαδοπούλου Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ABSTRACT Is it possible for genres to be conceived, taught and obtained in classroom? Are there specific, static and predetermined criteria to be used for genres? The purpose of this paper is to present the concerns raised regarding the identification and classification of genres. The presence of Description and Narration in 3 rd Class Lyceum students Argumentation essays determines the means of persuasion and modulates the quality of Argumentation in the texts. Λέξεις κλειδιά: επιχειρηματολογία, κειμενικό είδος, Λύκειο, μαθητικά γραπτά, περιγραφή, αφήγηση 1. Εισαγωγή Χαρακτηριστικό στοιχείο πολλών εκπαιδευτικών προγραμμάτων διεθνώς τα τελευταία χρόνια στάθηκε η διαμόρφωση του προσανατολισμού της γλωσσικής διδασκαλίας βάσει της θεωρίας των Κειμενικών Ειδών (Johns, 2002), η εφαρμογή των εκπαιδευτικών προεκτάσεων της οποίας φαινόταν να ευαγγελίζεται αποτελεσματική και δημιουργική γλωσσική ανάπτυξη των μαθητών με ενεργό συμμετοχή στη σχολική και ευρύτερη κοινωνία τους. Η συγκεκριμένη εκπαιδευτική ανακατεύθυνση προέκυψε ως συνέπεια μιας σειράς ερευνών στον τομέα της Κειμενικής ανάλυσης (de Beaugrand & Dressler, 1981) και της Διαδικασίας γραφής (Grabe & Kaplan, 1996) και των συνακόλουθων αλλαγών στην αντίληψη περί γλωσσικής επάρκειας και γλωσσικής διδασκαλίας. Σε αντιστοιχία με αυτές τις εξελίξεις κινήθηκε και το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα μεταβαίνοντας από τα γραμματικο-συντακτικά στα επικοινωνιακά και κειμενοκεντικά μοντέλα διδασκαλίας. Τα κειμενικά είδη της περιγραφής, της αφήγησης και της επιχειρηματολογίας, ως διακριτά είδη λόγου σταθερής δομής και συγκεκριμένων κειμενικών χαρακτηριστικών, εντάχθηκαν στο πρόγραμμα γλωσσικής διδασκαλίας όλων των βαθμίδων, με αυτό της επιχειρηματολογίας να κυριαρχεί στις λυκειακές τάξεις τόσο στην επεξεργασία όσο και στην παραγωγή λόγου. Δεδομένου του επικοινωνιακού και κειμενοκεντρικού προσανατολισμού της γλωσσικής διδασκαλίας στην ελληνική εκπαίδευση, αντικείμενο ενδιαφέροντος αποτέλεσε η ποιότητα των παραγόμενων από τους μαθητές κειμενικών ειδών και συγκεκριμένα της επιχειρηματολογίας, ειδικά στην τελευταία τάξη της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Θεωρήθηκε πως μία από τις παραμέτρους [αυτή που προσεγγίζεται στην παρούσα εργασία] που καθορίζουν την ποιότητα του παραγόμενου επιχειρηματολογικού λόγου είναι σύμφωνα με τις εκπαιδευτικές συνισταμένες της θεωρίας των Κειμενικών Ειδών η τήρηση των δομικών συστατικών μερών του κειμενικού είδους της επιχειρηματολογίας. Ακολούθως παρουσιάζεται ο προσδιορισμός του κειμενικού είδους γενικά και του κειμενικού είδους του επιχειρήματος κατά τη Συστημική Λειτουργική Γραμματική (στο εξής ΣΛΓ) λόγω αντιστοιχίας με την ελληνική διδακτική προσέγγιση-, ο τρόπος διδακτικής προσέγγισής του στην ελληνική Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καθώς και ο ρόλος που διαδραματίζουν κειμενικά στοιχεία περιγραφής και αφήγησης στην αποτελεσματικότητα και ακεραιότητα των δομικών συστατικών μερών του συγκεκριμένου κειμενικού είδους βάσει των ερευνητικών δεδομένων μας. In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ «Ο ΣΚΟΠΟΣ ΑΓΙΑΖΕΙ ΤΑ ΜΕΣΑ;» Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΙΚΑ ΓΡΑΠΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ] 2. Κειμενικά είδη και το Κειμενικό Είδος του επιχειρήματος Τα κειμενικά είδη γενικά συνιστούν υλική πραγμάτωση του λόγου, διαφορετικά είδη του οποίου πραγματώνονται σε διαφορετικούς τύπους κειμένων με διαφορετικές δομές, ανάλογους των κοινωνικών διαδικασιών και συμβάσεων τις οποίες αντανακλούν και υπηρετούν. Κάθε κειμενικό είδος αποτελεί ένα ειδικής μορφής πεδίο γνώσης και δράσης, το οποίο χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένο θεματικό περιεχόμενο, ύφος και δομή (Bakhtin, 1986) που απορρέει και εγγράφει λειτουργίες, σκοπούς και νοήματα των κοινωνικών αναγκών και περιστάσεων βάσει των οποίων συγκροτείται. Η έννοια του κειμενικού είδους αναπτύχθηκε βασικά στο πλαίσιο τριών θεωρητικών κατευθύνσεων με αντίστοιχες εκπαιδευτικές προεκτάσεις. Πρόκειται για τη Συστημική Λειτουργική Γραμματική (SFL), τη Νέα Ρητορική 1 και τη Διδακτική της Αγγλικής γλώσσας για ειδικούς σκοπούς (ESP) 2, καθεμιά από τις οποίες εστιάζει σε διαφορετικές πτυχές των λειτουργιών του κειμενικού είδους. Ακολουθώντας τις θεωρητικές παραδοχές και των τριών κατευθύνσεων θα μπορούσαμε να πούμε πως τα κειμενικά είδη είναι πραγμάτωση διαφορετικών ειδών λόγου, περιέχουν μορφές και έννοιες οι οποίες απορρέουν και εγγράφουν τις λειτουργίες, τους σκοπούς και τα νοήματα κοινωνικών περιστάσεων μιας κοινότητας σε μία δεδομένη ιστορική στιγμή (Μητσικοπούλου, 2006), υπηρετούν συγκεκριμένους και διακριτούς μεταξύ τους στόχους και εμφανίζουν σχετικά σταθερά, επαναλαμβανόμενα και αναγνωρίσιμα γλωσσικά μορφώματα. Στο πλαίσιο της ΣΛΓ το κειμενικό είδος νοείται ως μία κοινωνική διαδικασία με πολιτισμικά και ιδεολογικά προσδιορισμένη κειμενική δομή, που χρησιμοποιείται για διάφορους σκοπούς σε διάφορα συγκειμενικά πλαίσια. Στην αυστραλιανή εκπαίδευση αποτέλεσε τον κύριο σκοπό του σχολικού προγράμματος και οδήγησε στην ανάπτυξη της εκπαίδευσης των κειμενικών ειδών (genre based education), βάσει ενός διπλού σκεπτικού: πρώτον ότι υπάρχει υψηλού βαθμού ομοιότητα μεταξύ γνωστικού αντικειμένου διδασκαλίας και κειμενικών ειδών παιδαγωγικού λόγου και δεύτερον ότι η εξοικείωση με κοινωνικές χρήσεις της γλώσσας μέσω των κειμενικών ειδών βοηθά στην αντιμετώπιση της κοινωνικής αδικίας. Με τη συγκεκριμένου είδους εκπαίδευση θεωρήθηκε ότι οι μαθητές ενδυναμώνονται όχι μόνο για τη σχολική, αλλά και τη μελλοντική κοινωνική επιτυχία τους και επιπλέον ότι αποκτούν δυνατότητα πρόσβασης σε συγκεκριμένους χώρους κοινωνικής επιρροής και εξουσίας χάρη στη γνώση ορισμένων κειμενικών ειδών. Στο πλαίσιο, λοιπόν, της ΣΛΓ και σύμφωνα με τον ορισμό του Martin (1984:25) το κειμενικό είδος μπορεί να οριστεί ως μία σταδιακή, σκόπιμη και στοχοθετημένη κοινωνική διαδικασία, η οποία λεκτικοποιείται με γλωσσικά κυρίως κείμενα και αναπαριστά σε αφαιρετικό επίπεδο τις γλωσσικές στρατηγικές που χρησιμοποιούνται για την πραγμάτωση ποικίλων ειδών κοινωνικών στόχων. Στην ευρύτερη κατηγορία των επιχειρηματολογικών κειμένων ανήκουν η εξήγηση και η επιχειρηματολογία, όπως ορίζονται από τους Knapp & Watkins (2005) και αντίστοιχα η έκθεση και η εξήγηση, όπως ορίζονται από τον Martin (1989). Αυτές οι δύο κατηγορίες παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες αναλογίες με την σχολική άσκηση της Έκθεσης, όπως η τελευταία έχει διαμορφωθεί ως άσκηση παραγωγής λόγου στο Λύκειο και ως πανελλαδικώς εξεταζόμενο μάθημα, στο τμήμα που αφορά στην παραγωγή λόγου. Η δομή του κειμενικού είδους του επιχειρήματος ποικίλει αναλόγως του σκοπού και του περιεχομένου. Διακριτικό χαρακτηριστικό του επιχειρήματος σε όλες τις κειμενικές μορφές του είναι μία άποψη ή πρόταση που ακολουθείται από ανάπτυξη και περιλαμβάνει αιτιολόγηση, αξιολόγηση και πειθώ. Στο σχολείο τα γραπτά επιχειρήματα εστιάζουν συνήθως σε δύο βασικούς τύπους, την έκθεση (exposition) και τη συζήτηση (discussion). Χαρακτηριστικό της έκθεσης είναι η ξεκάθαρη εστίαση στο σκοπό του επιχειρήματος, που δεν είναι άλλος από την παρουσίαση μιας άποψης και των συνοδευτικών στοιχείων στήριξής της. Τα δομικά στοιχεία της συνίστανται στη Θέση, το στάδιο των Επιχειρημάτων και το Συμπέρασμα. Στους προχωρημένους συγγραφείς η ανάπτυξη της Θέσης ή η παρουσία υποστηρικτικών δηλώσεων δεν πραγματοποιείται στην ίδια με αυτή πρόταση, ενώ η συνθετότητα του σταδίου αυξάνει στην περίπτωση που εκτός από την άποψη του γράφοντος περιλαμβάνεται και Προεπισκόπηση (Preview) των υποστηρικτικών στοιχείων που θα χρησιμοποιηθούν, δομικό στοιχείο που συμβάλλει στην προετοιμασία και καθοδήγηση των αναγνωστών στα επιχειρήματα που ακολουθούν (Knapp & Watkins, 2005: 193). Η Θέση ακολουθείται από το στάδιο των επιχειρημάτων, του οποίου η πολυπλοκότητα επηρεάζεται με την εξέλιξη των μαθητών στη συγγραφή επιχειρημάτων μέσω της αύξησης του αριθμού των υποστηρικτικών στοιχείων και του ποσοστού λεπτομερειών της ανάπτυξης (Knapp & Watkins, 2005: 192). Η πιθανή απουσία προσθετικών ή αιτιολογικών (causal connectives) συνδετικών εξισορροπείται 1 Βλέπε σχετικά Freedman & Medway, 1994, Graff & Winn, 2006, Perelman, 1969, Tindale, Βλέπε σχετικά Swales, 1990, Bhatia, [ 1039 ]

5 [ ΕΥΓΕΝΙΑ Δ. ΠΑΓΚΟΥΡΕΛΙΑ & ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ] μέσω της παρουσίασης των λογικών σχέσεων μεταξύ των υποστηρικτικών στοιχείων βάσει της σειράς των προτάσεων (Knapp & Watkins, 2005: 198). Διακριτικό γνώρισμα της ώριμης γραφής στο συγκεκριμένο στάδιο είναι η παρουσία αντεπιχειρημάτων ως ρητορικών μέσων κατεύθυνσης του αναγνώστη (Knapp & Watkins, 2005: 192). Το τελευταίο στάδιο της έκθεσης είναι η συμπερασματική δήλωση, κατά την οποία υπάρχει αναδιατύπωση της Θέσης, συνοδευόμενη από περίληψη στην περίπτωση των πιο σύνθετων κειμένων. 3. Η προσέγγιση του κειμενικού είδους της επιχειρηματολογίας στο Λύκειο Η κατεύθυνση διδασκαλίας του γλωσσικού μαθήματος στο Λύκειο είναι επικοινωνιακή με έντονα τα στοιχεία της κειμενοκεντρικής προσέγγισης. Στις οδηγίες διδασκαλίας των φιλολογικών μαθημάτων στο Λύκειο (http://www.pi-schools.gr/lessons/hellenic, 2002) γίνεται λόγος για κείμενα που παρουσιάζουν συγκεκριμένη μορφή, εξυπηρετούν συγκεκριμένο στόχο, απευθύνονται σε συγκεκριμένο δέκτη και εντάσσονται σε συγκεκριμένο κοινωνικο-πολιτισμικό πλαίσιο. Η έμφαση που δίνεται στην καλλιέργεια τόσο του προφορικού όσο και του γραπτού λόγου καταδεικνύει την αναγνώριση της επικοινωνιακής λειτουργίας που υπηρετούν τα διάφορα κειμενικά είδη, εφόσον ο γραπτός και ο προφορικός λόγος συνιστούν βασικές εκφάνσεις της επικοινωνιακής διάστασης της γλώσσας (Κωστούλη, 2005). Η διαμόρφωση του γραπτού κειμένου δε νοείται σαν αποπλαισιωμένη διαδικασία (Clark & Ivanic, 1997), αλλά η παραγωγή του θεωρείται αποτελεσματική σε σχέση με ένα σύνολο δομικών και επικοινωνιακών συμβάσεων που προσδιορίζουν την έννοια της επικοινωνίας σε ένα συγκεκριμένο τύπο κειμένου (Bhatia, 1993). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αντικείμενο μελέτης της ερευνητικής εργασίας αποτέλεσε συγκεκριμένα το κειμενικό είδος της επιχειρηματολογίας, όπως αυτό προσεγγίζεται στη Λυκειακή εκπαίδευση και όπως πραγματώνεται σε μαθητικά γραπτά της ίδιας βαθμίδας. Βασικός στόχος ήταν η διαπίστωση της ύπαρξης συνάφειας μεταξύ διδακτικών σκοπών/στόχων του γλωσσικού μαθήματος και υλικής πραγμάτωσης του αντικειμένου. Προκειμένου να καταστεί εφικτή η εξακρίβωση (ή μη) αυτής της συνάφειας, κρίνεται σκόπιμο να παρουσιαστεί σε αυτό το σημείο ο τρόπος προσέγγισης του συγκεκριμένου κειμενικού είδους στα εγχειρίδια γλωσσικής διδασκαλίας. Το κειμενικό είδος της επιχειρηματολογίας διδάσκεται σε διακριτές ενότητες στα σχολικά εγχειρίδια της Α και Γ Λυκείου. Ο τύπος των στοιχείων και το είδος της ανάλυσης που καλλιεργείται στις δύο τάξεις κινείται σε διαφορετικά επίπεδα, με αυτά της Α τάξης να περιστρέφονται κυρίως γύρω από στοιχεία γενικής οργάνωσης του λόγου και δομής και αυτά της Γ τάξης να επικεντρώνονται στον τρόπο της λογικής οργάνωσης του περιεχομένου. Συγκεκριμένα, στην Α Λυκείου διδάσκεται η οργάνωση του λόγου στην πειθώ γενικά, στο επιχείρημα και στην αιτιολόγηση και τέλος παρουσιάζεται η οργάνωση της έκθεσης με αιτιολόγηση (Τσολάκης, κ.α., 2003:69-80). Οι μαθητές εισάγονται στην έννοια του επιχειρήματος με ένα απόσπασμα λόγου του Δημοσθένη, το οποίο παρουσιάζει αδρομερώς την τυπική δομή ενός επιχειρήματος, όπως αρθρώνεται στον αρχαιοελληνικό επιδεικτικό λόγο [απόφανση διασάφηση και αιτιολόγηση συμπέρασμα] (ό.π. σελ.70). Κέντρο της διδακτικής ενότητας αποτελεί ένα κείμενο για την αξία της γλωσσομάθειας, υπόδειγμα για την οργάνωση έκθεσης με αιτιολόγηση, ουσιαστικά εκτεταμένη πραγμάτωση του επιχειρηματολογικού δομικού σχήματος του λόγου του Δημοσθένη. Παράλληλα προτείνεται μία σειρά εργασιών για το σχολείο και το σπίτι, με ζητούμενο την παραγωγή διαφόρων τύπων κειμένου (διαφημιστικό φυλλάδιο, επιστολή), ενταγμένων σε συγκεκριμένο κάθε φορά επικοινωνιακό πλαίσιο, σύμφωνα και με τις οδηγίες των φιλολογικών μαθημάτων (http://www.pischools.gr/lessons/hellenic, 2002: 103) και απώτερο σκοπό την πειθώ. Η ανάθεση, άλλωστε, γραπτής εργασίας στο σπίτι θεωρείται απαραίτητη και μάλιστα υπό τη «μορφή επικοινωνιακού κειμένου, δηλαδή κειμένου που απευθύνεται σε συγκεκριμένο δέκτη, γράφεται για συγκεκριμένο σκοπό και παίρνει μία ορισμένη μορφή (ό.π., σελ. 105), έχει δηλαδή το κατάλληλο «ύφος» (ό.π., σελ. 108). Στην Γ τάξη η επιχειρηματολογία προσεγγίζεται σύμφωνα με τις αρχές της Λογικής και της Φιλοσοφίας. Παρουσιάζονται οι μέθοδοι πειθούς (επίκληση στη λογική, στο συναίσθημα, στην αυθεντία, στο ήθος του πομπού και επίθεση στο ήθος του αντιπάλου) και τα μέσα πειθούς (παραδείγματα, στατιστικά στοιχεία, αυθεντίες, έρευνα, αλήθειες). Δίνεται, επίσης, ο ορισμός του συλλογισμού και η διάκριση των συλλογισμών ως προς τον αριθμό των προκείμενων προτάσεων (άμεσοι, έμμεσοι), το είδος της συλλογιστικής πορείας (παραγωγικοί, επαγωγικοί, αναλογικοί) και ως προς τη μορφή (κατηγορικοί, υποθετικοί, διαζευκτικοί). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διάκριση των ειδών του επαγωγικού συλλογισμού (τέλεια και ατελής επαγωγή, επαγωγή με γενίκευση, με αίτιο αποτέλεσμα και αναλογία). Ακόμη, παρατίθενται στοιχεία ελέγχου επάρκειας και αξιοπιστίας των συλλογισμών (κριτήρια εγκυρότητας, αλήθειας, ορθότητας), ενώ γίνεται λόγος και για τους [ 1040 ]

6 [ «Ο ΣΚΟΠΟΣ ΑΓΙΑΖΕΙ ΤΑ ΜΕΣΑ;» Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΙΚΑ ΓΡΑΠΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ] παραλογισμούς, δηλαδή για επιχειρήματα που φτάνουν στο συμπέρασμα με λογικό άλμα από τις προκείμενες. Στα συνοδευτικά του κεφαλαίου κείμενα ζητείται από τους μαθητές ο εντοπισμός και η αξιολόγηση επιχειρημάτων, η ανίχνευση των τρόπων πειθούς σε κείμενα φιλοσοφικά, διαφημιστικά, πολιτικά, επιστημονικά και η αναζήτηση αντίθετων θέσεων στα υπό διαπραγμάτευση ζητήματα. Τα προτεινόμενα για συζήτηση και έκθεση-έκφραση θέματα περιστρέφονται γύρω από την τεκμηριωμένη υποστήριξη ή απόρριψη μίας θέσης. Από τα παραπάνω γίνεται σαφές πως στην Α και Γ τάξη οι μαθητές/μαθήτριες έρχονται σε επαφή με το κειμενικό είδος της επιχειρηματολογίας και με τις θεμελιώδεις γνώσεις της μορφικής, δομικής και λογικής οργάνωσης του είδους. Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί πως τόσο στο κείμενο για την αξία της γλωσσομάθειας στην Α όσο και σε όλα τα κείμενα του εγχειριδίου της Γ η αποδόμηση των κειμενικών χαρακτηριστικών έγκειται στην επεξεργασία που υφίστανται τα κείμενα μέσα στην τάξη. Αυτό προβλέπεται και στις οδηγίες διδασκαλίας των φιλολογικών μαθημάτων, όπου αναφέρεται πως «θα παρουσιάζεται στους μαθητές (προφορικά ή γραπτά) από το διδάσκοντα ένας ενδεικτικός τρόπος σύνταξης του συγκεκριμένου είδους κειμένου» (ό.π., σελ: 104). Πέρα, λοιπόν, από την παρουσίαση του θεωρητικού πλαισίου της επιχειρηματολογίας, δεν υπάρχει για κάποιο κείμενο ενδεικτικό σχεδιάγραμμα της ανάπτυξης και άρθρωσης των επιχειρημάτων, των συλλογισμών και των μέσων πειθούς που χρησιμοποιούνται, ούτε και αντίστροφα, επιχειρήματα, τεκμήρια [στοιχεία που αναφέρονται σε ορισμένη εμπειρία: παραδείγματα, αλήθειες, γεγονότα, στατιστικά/επιστημονικά στοιχεία, εξακριβωμένα και επεξεργασμένα (Τσολάκης, κ.α., 2003: σσ.12,20)] και συλλογισμοί που να συνέχονται ενδεικτικά σε ένα επικοινωνιακά αποτελεσματικό κείμενο πειθούς. Δομικά μέρη Κειμενικού είδους έκθεσης Θέση + [Προεπισκόπηση] Επιχείρημα + [Αντεπιχειρήματα] Συμπέρασμα Δομικά μέρη επιχειρηματολογικού κειμένου βάσει σχολικών εγχειριδίων Απόφανση Διασάφηση και Αιτιολόγηση Συμπέρασμα Πίνακας 1 Δομικά μέρη επιχειρηματολογίας Λειτουργίες δομικών μερών Παρουσίαση άποψης Επιχειρήματα/ υποστηρικτικά στοιχεία και ανάπτυξη Αναδιατύπωση/ επανάληψη άποψης Από την παρουσίαση των δομικών συστατικών μερών του κειμενικού είδους της έκθεσης που έγινε στην προηγούμενη ενότητα και της αντίστοιχης διδακτικής προσέγγισής του στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, καθίσταται προφανής η σαφής και συγκεκριμένη σύστασή του, στην οποία δε συμπεριλαμβάνονται γνωρίσματα άλλων κειμενικών ειδών, όπως της περιγραφής ή της αφήγησης. Ωστόσο, από τη μελέτη των μαθητικών γραπτών που συλλέχθηκαν στο πλαίσιο ευρύτερης έρευνάς μας, εντοπίστηκαν χαρακτηριστικά του περιγραφικού και αφηγηματικού λόγου 3. Το ερευνητικό πλαίσιο και τα συναφή ερευνητικά ευρήματα παρουσιάζονται στην ενότητα που ακολουθεί. 4. Έρευνα - ανάπτυξη επιχειρηματολογίας σε μαθητικά γραπτά Στο πλαίσιο ευρύτερης δοκιμασίας διερεύνησης και αξιολόγησης δεξιοτήτων επιχειρηματολογίας στην οποία συμμετείχαν μαθητές Γ τάξης όλων των Ενιαίων Λυκείων της πόλης του Βόλου, ζητήθηκε μεταξύ άλλων από τους/τις μαθητές/μαθήτριες να παραγάγουν δύο κείμενα, ένα που σχετιζόταν με την καθημερινή διαβίωση στην πόλη και ένα που αφορούσε στη σχολική ζωή. Η επιλογή των δύο κατευθύνσεων δεν ήταν τυχαία, καθώς έχει αποδειχθεί πως ζητήματα που αποτελούν αντικείμενο άμεσου ενδιαφέροντος ή στοιχείο της καθημερινότητας που βιώνεται κινητοποιούν ισχυρότερα τα άτομα, ώστε να πάρουν θέση σχετικά με αυτά (Van Eemeren, et al. 1996). Για το πρώτο κείμενο αφορμή αποτέλεσε η τοποθέτηση από τη δημοτική αρχή κορυνών σε όλους τους κεντρικούς δρόμους της πόλης του Βόλου και ο χωρισμός τους σε δύο λωρίδες κυκλοφορίας. 3 Κειμενικά γνωρίσματα Περιγραφής: αναπαράσταση με λόγο γεγονότος, ενέργειας, κατάστασης, προσώπου, πράγματος, στατικού ή σε εξέλιξη (Τσολάκης, κ.α., 2003, Α,σελ. 140). Κατεξοχήν χρήση Ενεστώτα, συνδετικών ρημάτων (είμαι, έχω), επιθέτων, καθώς και χρονικών και τοπικών επιρρηματικών φράσεων (Knapp & Watkins, 2005: 98κεξ). Κειμενικά γνωρίσματα Αφήγησης: παρουσίαση σειράς πραγματικών ή πλασματικών γεγονότων, πληροφορίες σχετικά με τόπο, χρόνο, πρόσωπα, πιθανά αίτια και αποτελέσματα συμβάντος (Τσολάκης, κ.α., 2003, Α,σσ. 210, 259). Χρήση ιστορικών χρόνων και χρονικών συνδέσμων (Knapp & Watkins, 2005: 221κεξ). [ 1041 ]

7 [ ΕΥΓΕΝΙΑ Δ. ΠΑΓΚΟΥΡΕΛΙΑ & ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ] Καθώς η συγκεκριμένη ενέργεια είχε απασχολήσει ιδιαίτερα τον έντυπο και ραδιοτηλεοπτικό τοπικό τύπο και συνεπώς οι μαθητές είχαν εκτεθεί σε συναφή επιχειρηματολογία είτε υπέρ είτε κατά και, επιπλέον, επειδή κινούμενοι καθημερινά μέσα στην πόλη βίωναν αναπόφευκτα τη συγκεκριμένη κατάσταση, αναμενόταν να επιχειρηματολογήσουν με μεγαλύτερη άνεση για το θέμα. Για το δεύτερο κείμενο σημείο εκκίνησης αποτέλεσαν οι πενθήμερες εκδρομές που πραγματοποιούνται στην Γ τάξη Λυκείου. Η σύνδεση του θέματος με τη σχολική ζωή και μάλιστα με την τάξη στην οποία φοιτούσαν οι μαθητές, αναμενόταν να ενεργοποιήσει ευκολότερα την επιχειρηματολογία τους. Συγκεκριμένα ζητήθηκε από τους μαθητές να γράψουν ένα σύντομο κείμενο (200 περίπου λέξεων) για τη στήλη «Το βήμα του πολίτη» της τοπικής εφημερίδας «Θεσσαλία», η οποία είναι ανοιχτή για όλα τα θέματα που αφορούν στην τοπική κοινωνία, και μία επιστολή (250 περίπου λέξεων) προς τον Υπουργό Παιδείας, με την οποία θα εισηγούνται την κατάργηση των πενθήμερων εκδρομών, υποδυόμενοι το ρόλο του γονέα. Η συσχέτιση και των δύο θεμάτων με τη βιούμενη πραγματικότητα κατέστησε αναμενόμενη την αξιοποίηση γεγονότων, συμβάντων και περιγραφών ως μέσων τεκμηρίωσης της υιοθετούμενης στάσης, ακόμη και για τη δεύτερη περίπτωση που είναι αντίθετη στις προτιμήσεις της πλειοψηφίας των μαθητών. Ένας, λοιπόν, από τους στόχους της ανάλυσης των μαθητικών γραπτών υπήρξε η διερεύνηση του τρόπου άρθρωσης του κειμενικού είδους της επιχειρηματολογίας σε συνάρτηση με την παρουσία σε αυτό και άλλων κειμενικών ειδών, και συγκεκριμένα της περιγραφής και της αφήγησης. Στα 222 γραπτά που συγκεντρώθηκαν εντοπίζεται διαφορετικός βαθμός εμφάνισης, αξιοποίησης και ενσωμάτωσης στοιχείων περιγραφής και αφήγησης στη λογική οργάνωσή τους, γεγονός που επηρεάζει ανάλογα την αποτελεσματικότητα των κειμένων. Στη συνέχεια παρουσιάζονται ενδεικτικά κάποια γραπτά, χαρακτηριστικά της επίδρασης που έχουν τα περιγραφικά και αφηγηματικά κειμενικά στοιχεία στα λειτουργικά και δομικά γνωρίσματα του κειμενικού είδους της επιχειρηματολογίας. 6.Γ2/6 4 «[ ]Ένα από τα προβλήματα που σε αρκετά σημαντικό βαθμό αποτελεί πρόσκομμα για την ομαλή ροή της καθημερινότητας στην πόλη του Βόλου είναι το κυκλοφοριακό πρόβλημα.[ ] Με την τοποθέτηση των κορινών στην πόλη του Βόλου, οι δρόμοι μίκρυναν ακόμη πιο πολύ, τα αυτοκίνητα αδυνατούν να βρουν διέξοδο σε περίπτωση ανάγκης, διαδίδεται πανικός, δημιουργείται ηχορύπανση και δεν επιτυγχάνεται η ομαλή ροή της καθημερινότητας. Στις περισσότερες περιπτώσεις τέλος οι κορίνες καταπατώνται δημιουργώντας την αίσθηση πως στους κεντρικούς δρόμους του Βόλου επικρατεί ο νόμος της ζούγκλας. Συνεπώς απαιτείται η κατάργηση των κορυνών για την επαναφορά της ηρεμίας και της ομαλής λειτουργίας της πόλης μας». Στο γραπτό 6.Γ2/6 η αξιοποίηση των στοιχείων της περιγραφής γίνεται καθαρά σωρευτικά με παρατακτική παράθεση των τεκμηρίων που αποδίδουν την πραγματικότητα. Η σύνδεση τους είναι πολύ χαλαρή, καθώς δεν υπάρχουν καν διαρθρωτικές συμπλεκτικές λέξεις ή εκφράσεις, παρά μόνο κόμματα. Αξίζει, βέβαια, να επισημανθεί πως η παράθεση των στοιχείων είναι μεν σωρευτική, ωστόσο κλιμακωτή, καθώς νοηματικά η μία κατάσταση φαίνεται να προκαλεί την άλλη: μικρότεροι δρόμοι αυτοκίνητα δεν βρίσκουν διέξοδο σε περίπτωση ανάγκης δημιουργείται πανικός προκαλείται ηχορύπανση δεν επιτυγχάνεται ομαλή ροή της καθημερινότητας αίσθηση πως επικρατεί ο νόμος της ζούγκλας. Η συνάφεια των στοιχείων της περιγραφής με το θέμα εξαρτάται από τη νοηματική αντίθεση που λανθάνει μεταξύ της πρώτης και δεύτερης παραγράφου, καθώς η περιγραφή έρχεται να αποδείξει γιατί η υιοθέτηση του μέτρου είναι απορριπτέα, χωρίς, όμως, να χρησιμοποιείται ένας αντίστοιχος αιτιολογικός αρθρωτής. Επίσης, ο υποστηρικτικός της θέσης ρόλος που διαδραματίζει η περιγραφή επιβεβαιώνεται από τη ληκτική περίοδο του κειμένου, που λειτουργεί ως συμπέρασμα (Συνεπώς) των όσων έχουν ειπωθεί. 3.Γ2/4 «Τον τελευταίο χρόνο στην πόλη του Βόλου έχουν τοποθετηθεί κορύνες σ όλους τους κεντρικούς δρόμους της πόλης μας. Παρά το η κίνηση αυτή είχε ως στόχο τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας τα αποτελέσματα της ήταν ακριβώς αντίθετα. 4 Τα μαθητικά γραπτά είναι καταχωρημένα βάσει αλφαριθμητικού προτύπου (π.χ. 1. Γ1/ 4), από το οποίο ο πρώτος αριθμός αντιστοιχεί στο Λύκειο, το Γχ στο τμήμα του Λυκείου και ο αριθμός μετά την κάθετο στον αριθμό του μαθητή μαθήτριας υποκειμένου. Σημειώνεται πως ακολουθείται η ορθογραφία και η στίξη των μαθητών/τριών. [ 1042 ]

8 [ «Ο ΣΚΟΠΟΣ ΑΓΙΑΖΕΙ ΤΑ ΜΕΣΑ;» Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΙΚΑ ΓΡΑΠΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ] Πρώτον, οι κορύνες εμποδίζουν την απρόσκοπτη μετακίνηση των μέσων μαζικής μεταφοράς. Η στενότητα αρκετών δρόμων αναγκάζει αρκετά λεωφορεία να προσκρούουν στις κορύνες με αποτέλεσμα την δημιουργία υλικών ζημιών καθώς και αναστάτωσης στους επιβάτες. Επιπροσθέτως, η τοποθέτηση τους εμποδίζει το συνεχή ανεφοδιασμό των εμπορικών καταστημάτων, αφού τα φορτηγά που διακινούν εμπορεύματα κωλύονται να σταματήσουν. Ακόμη, εντείνεται ο κίνδυνος πρόκλησης ατυχημάτων, διότι οι οδηγοί αναγκάζονται να κάνουν επικίνδυνες μανούβρες, όταν θέλουν να αλλάξουν ρεύμα κυκλοφορίας, προκειμένου να τις αποφύγουν. Προσωπικά, όμως και η πλειοψηφία των συμπολιτών μου, πιστεύω ότι οι κορύνες πρέπει να απομακρυνθούν, αφού δισχεραίνουν παρά διευκολύνουν την καθημερινή ζωή στην πόλη μας». Στο 3.Γ2/4 η ανάπτυξη του κειμένου περιστρέφεται γύρω από την ανατροπή του αντεπιχειρήματος των δεδομένων του θέματος, το οποίο διατυπώνεται από τον ίδιο τον γράφοντα στην αρχή. Στόχος του είναι να πείσει πως με το νέο μέτρο το κυκλοφοριακό πρόβλημα στην πόλη δεν λύθηκε, αλλά έγινε εντονότερο. Η περιγραφή αφορά σε τρεις παραμέτρους του ζητήματος που λειτουργούν αθροιστικά ως προς την απόδειξη της θέσης. Το σημαντικό στην προκειμένη περίπτωση είναι πως τα τεκμήρια, δηλαδή το περιγραφικό μέρος του κειμένου, συνδέονται μεταξύ τους (πρώτον, επιπροσθέτως, ακόμη) και όλα μαζί με τη θέση που υποστηρίζεται ενισχύοντας τη βασιμότητά της. Πρέπει, βέβαια, να σημειωθεί πως και σ αυτό το γραπτό, όπως και στο προηγούμενο, δεν υπάρχουν αιτιολογικοί σύνδεσμοι ή άλλου τέτοιου είδους αρθρωτές. Ενδιαφέρον είναι πως στη δομή του συγκεκριμένου γραπτού λανθάνει ένας συλλογισμός: - Η τοποθέτηση κορυνών στόχευε στη διευκόλυνση της κυκλοφορίας. - Αποτελέσματα τοποθέτησης: εμποδίζεται η κίνηση των μέσων μαζικής μεταφοράς, εμποδίζεται ο ανεφοδιασμός των καταστημάτων, υπάρχει κίνδυνος πρόκλησης ατυχημάτων. - Τα αποτελέσματα δεν διευκόλυναν την κυκλοφορία. Άρα, η τοποθέτηση των κορυνών δεν διευκόλυνε την κυκλοφορία. Τα δεδομένα τεκμήρια που διασφαλίζει η περιγραφή έχουν ενταχθεί σε μία ομαδοποιημένη κατηγορία («αποτελέσματα»), γεγονός που καθοδηγεί ξεκάθαρα τον αναγνώστη και τον βοηθά να αντιληφθεί το ρόλο που διαδραματίζουν στην απόδειξη της θέσης, πολύ περισσότερο απ ό,τι αν χρησιμοποιούνται απλώς οι συνδετικές λέξεις (πρώτον, επιπροσθέτως, ακόμη). 7.Γ2/12 «Κύριε Συντάκτη, Εδώ και ένα χρόνο στην πόλη μας έχουν τοποθετηθεί κορύνες σε όλους τους κεντρικούς δρόμους, οι οποίες έχουν προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις. Μέσω της επιστολής αυτής θα ήθελα να σας εκθέσω την άποψή μου για το θέμα. Η τοποθέτηση των κορυνών στους δρόμους είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία πολλών προβλημάτων. Αρχικά, τα καταστήματα της πόλης που βρίσκονται στους κεντρικούς δρόμους, δεν μπορούν πλέον να εφοδιάζονται ελεύθερα με τα εμπορεύματά τους, καθώς διακόπτεται η κυκλοφορία με αποτέλεσμα να δημιουργείται κίνηση στο δρόμο, η οποία όχι μόνο καθυστερεί τους ανθρώπους, αλλά δημιουργεί και κοινωνικές εντάσεις, καθώς επικρατεί ο εκνευρισμός. Επιπλέον, τα μεγάλα σε όγκο οχήματα, όπως είναι τα λεωφορία και τα φορτηγά, δυσκολεύονται να κυκλοφορήσουν μέσα στην πόλη, προκαλώντας καθυστερήσεις. Για τους παραπάνω λόγους, λοιπόν, ίσως θα ήταν προτιμότερο να καταργηθούν οι κορύνες, οι οποίες τοποθετήθηκαν για να λύσουν το πρόβλημα που προκαλούσαν τα σταθμευμένα αυτοκίνητα. Αντί των κορυνών ο δήμος θα μπορούσε να αυξήσει την αστυνομική επιτήρηση, ώστε να λυθεί το πρόβλημα. Σας ευχαριστώ πολύ». Η αποδεικτική αξία του γραπτού 7.Γ2/12 διαφοροποιείται από τα προηγούμενα στο ότι τα στοιχεία της περιγραφής μετασχηματίζονται και ενσωματώνονται με τέτοιο τρόπο στο κείμενο, ώστε η παρουσία τους είναι σχεδόν μη ανιχνεύσιμη ως διακριτού είδους. Έτσι, ενώ ουσιαστικά χρησιμοποιούνται τα ίδια μέσα πειθούς με τα άλλα γραπτά, το κείμενο καθίσταται πιο αποτελεσματικό επιχειρηματολογικά, γιατί η περιγραφή αξιοποιείται ως βάση εγγυητής των επιχειρημάτων (Toulmin, 2003). Η διαφορά, συνεπώς, έγκειται τόσο στη διατύπωση όσο και στη αξιοποίηση της περιγραφής, αφού δε χρησιμοποιείται πρωτογενώς και σε απευθείας σύνδεση με την απόφανση του γράφοντος, αλλά δευτερογενώς για διασάφηση και στήριξη των επιχειρημάτων. Διαμορφώνεται, έτσι, ένα πλέγμα τόσο σύνθετο, ώστε τα δεδομένα συνδέονται μεταξύ τους με σχέσεις αιτίου και αιτιατού, αποτελώντας ταυτόχρονα επιχείρημα και βάση στήριξης άλλων επιχειρημάτων, ενώ παράλληλα εξαντλούν το [ 1043 ]

9 [ ΕΥΓΕΝΙΑ Δ. ΠΑΓΚΟΥΡΕΛΙΑ & ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ] σύνολο των αιτιολογικών ερωτημάτων (γιατί;) που θα μπορούσαν να τεθούν για την αμφισβήτηση της υποστηριζόμενης θέσης και συμβάλλουν έτσι στην εξασφάλιση της βέβαιης ισχύος της. Αν θέλαμε να αποδώσουμε εικονιστικά τη σχέση απόφανσης και υποστηρικτικών στοιχείων, θα ήταν ως εξής: Οι κορύνες προκάλεσαν πολλά προβλήματα δυσκολία εφοδιασμού καταστημάτων δυσκολία κυκλοφορίας μεγάλων οχημάτων καθυστερήσεις διακόπτεται η κυκλοφορία δημιουργείται κίνηση καθυστερούν οι άνθρωποι δημιουργούνται κοινωνικές εντάσεις επικρατεί εκνευρισμός Σχήμα 1 Γραπτό 7. Γ2/ 1 5.Γ1/15 Κύριε Υπουργέ, [ ] Όλη η Ελλάδα είχε θρηνήσει όταν έγινε εκείνο το θλιβερό ατύχημα στα Τέμπη πριν από πέντε χρόνια. Οι πληγές των οικογενειών αυτών είναι ακόμη νωπές και θεωρώ πως όλη η κοινωνία είναι ακόμη σοκαρισμένη. Θα ήθελα λοιπόν να σημειώσω πως σε πολλούς άπειρους οδηγούς έχει ανατεθεί η οδήγηση μαθητικών λεωφορείων διακινδυνεύοντας και οι ίδιοι οι οδηγοί τις ζωές τους. Επίσης, οι μαθητές με μεγάλη έλλειψη επιτήρησης ξεφεύγουν από τα όρια και κάνουν απερισκεψίες που μπορούν να τους κοστίσουν τη ζωή. Επιπρόσθετα, οι χρηματικές δαπάνες με τις οποίες επιβαρύνεται η οικογένεια για να πάει το παιδί σε μια τέτοια εκδρομή είναι μεγάλες, και αλοίμονο, δεν έχουν όλες οι οικογένειες οικονομική ευχέρεια τέτοιου μεγέθους. Τέλος, θα ήθελα να τονίσω την ψυχολογική πίεση που δεχόμαστε εμείς οι γονείς, καθώς έχουμε μεγάλη ανησυχία για την ασφάλεια των παιδιών μας.[ ] 5.Γ2/9 Αξιότιμε Κ. Υπουργέ, με την παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευαισθητοποιήσω σχετικά με τις πενθήμερες εκδρομές που γίνονται στην Γ τάξη του Λυκείου και με την προσέγγισή μου στοχεύω να σας μεταλαμπαδεύσω τις απόψεις μου πάνω σε αυτό το σοβαρό ζήτημα. Είμαι γονέας 17χρονου μαθητή και συνεχώς δέχομαι πιέσεις από το παιδί μου για την πενθήμερη εκδρομή. Οι εκδρομές αυτές θεωρούνται εκπαιδευτικές πράγμα το οποίο είναι άκρως αναληθές. Από γονείς παιδιών παλαιότερων χρονιών πληροφορήθηκα για τα αισχρά πράγματα που γίνονται στις εκδρομές αυτές. Κάθε βράδυ οι μαθητές αφού «ξεσάλωναν» σε νυχτερινά κέντρα, μπουζούκια, «μπαρ» και «κλαμπ», εντελώς κουρασμένοι κοιμούνταν λίγο ή και καθόλου και δεν μπορούσαν να αποδώσουν στα μαθητικά τους καθήκοντα όταν επέστρεφαν από την εκδρομή. Επίσης, οι μαθητές ξεπερνάν σε αριθμό τους πενήντα και οι καθηγητές που είναι υπεύθυνοι στην εκδρομή είναι το πολύ τρεις. [ ]Ακόμα, στις πενθήμερες αυτές εκδρομές η ελλειπής επίβλεψη ωθεί τους μαθητές σε καταχρήσεις όπως το αλκοόλ, κάπνισμα και πολλά άλλα. Σε τελική ανάλυση, οι μαθητές ζημιώνονται σε μεγάλο βαθμό και βγαίνουν από το ρυθμό και τη ροή των μαθημάτων τους, με τις εκδρομές αυτές, με αποτέλεσμα να αποτυχαίνουν στις εξετάσεις τους. Έτσι, με όλο το θάρρος σας ζητώ να περιορίσετε ή και να καταργήσετε τέτοιου είδους εκδρομές. Έτσι στο τέλος να έχουμε λαμπρούς νέους να υποδεχτούνε τις θέσεις μας μέσα στην κοινωνία. Με εκτίμηση, Β. Ξ. [ 1044 ]

10 [ «Ο ΣΚΟΠΟΣ ΑΓΙΑΖΕΙ ΤΑ ΜΕΣΑ;» Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΙΚΑ ΓΡΑΠΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ] Στα γραπτά 5.Γ1/15και 5.Γ2/9 εκτός από τα περιγραφικά μέρη υπάρχουν και αφηγηματικά (Όλη η Ελλάδα είχε θρηνήσει όταν έγινε εκείνο το θλιβερό ατύχημα στα Τέμπη πριν από πέντε χρόνια, Κάθε βράδυ οι μαθητές αφού «ξεσάλωναν όταν επέστρεφαν από την εκδρομή). Ενδιαφέρον σ αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι η αφήγηση επιδρά στη λογική οργάνωση των κειμένων υπηρετώντας ένα διαφορετικό είδος πειθούς απ ό,τι η περιγραφή. Ενώ, δηλαδή, η περιγραφή φαίνεται σχεδόν συστηματικά να εξασφαλίζει το είδος των τεκμηρίων που είναι απαραίτητα για την επίκληση στη λογική, η αφήγηση μέσα στα επιχειρηματολογικά κείμενα διαμορφώνει την επίκληση στο συναίσθημα, εφόσον επιτυγχάνει τη σύζευξη μίας άμεσης (προσωπικής ή κοινής) εμπειρίας όχι απλά με την απόδειξη μίας θέσης (σε πολλούς άπειρους οδηγούς έχει ανατεθεί η οδήγηση μαθητικών λεωφορείων, Οι εκδρομές αυτές θεωρούνται εκπαιδευτικές πράγμα το οποίο είναι άκρως αναληθές), αλλά και με τη συνακόλουθη ευθύνη που θα συνεπαγόταν η μη υλοποίηση των απαραίτητων για το ζήτημα ενεργειών. 5. Συμπεράσματα συζήτηση Στόχος των μαθητών/τριών, σύμφωνα και με απαιτήσεις των θεμάτων στα οποία καλούνταν να ανταποκριθούν, ήταν η σύνταξη δύο σύντομων κειμένων με σκοπό την πειθώ. Στο πλαίσιο της παρούσας παρουσίασης τα γραπτά δεν αξιολογήθηκαν συνολικά ως προς το σκοπό τους, αλλά μόνο ως προς μία πτυχή, την παρουσία και το ρόλο γλωσσικών στοιχείων κειμενικών ειδών διαφορετικών της επιχειρηματολογίας και συγκεκριμένα της περιγραφής και της αφήγησης. Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτό το τελευταίο κριτήριο διαπιστώνεται πως τα κείμενα επιχειρηματολογίας που παρήγαγαν οι μαθητές δεν είναι αμιγή ως προς τα συνθετικά μέρη τους, αλλά εμφανίζονται ως πολυγενετικά. Ενώ ακολουθούν το τυπικό δομικό σχήμα των επιχειρηματολογικών κειμένων: θέση επιχειρήματα (υπέρ ή κατά) συμπέρασμα (Macken Horarik, 2002, Knapp & Watkins, 2005), στο τμήμα των επιχειρημάτων εμφανίζονται σε μεγάλο βαθμό στοιχεία περιγραφής και αφήγησης ως τεκμήρια των υποστηριζόμενων θέσεων. Η παρουσία των κειμενικών χαρακτηριστικών της περιγραφής και της αφήγησης επηρεάζει την ποιότητα των επιχειρηματολογικών κειμένων, εφόσον με την ένταξή τους σε ευρύτερα επιχειρηματολογικά σχήματα -που δηλώνονται καθαρά με αιτιολογικούς αρθρωτές- διαδραματίζουν το ρόλο της γλωσσικής διερμηνείας των γραφομένων, λειτουργούν δηλαδή ως ανάπτυξη και τεκμηρίωση των επιχειρημάτων. Μάλιστα, στα «πιο επιχειρηματολογικά» γραπτά αυτά τα στοιχεία δεν παρατίθενται παρατακτικά και ασύνδετα, αλλά εμπλέκονται με το υπόλοιπο κείμενο σε τέτοιο βαθμό που η αποδόμησή τους ως μη επιχειρηματολογικών κειμενικών γνωρισμάτων είναι δύσκολη. Από άποψη λογικής οργάνωσης εξασφαλίζουν, στην περίπτωση της περιγραφής, αδιαμφισβήτητα στοιχεία (τεκμήρια) για την ενίσχυση των επιχειρημάτων και στην περίπτωση της αφήγησης μέσα συναισθηματικού επηρεασμού του δέκτη, συνιστώντας ουσιαστικά δύο διαφορετικούς τρόπους πειθούς, την επίκληση στη λογική και την επίκληση στο συναίσθημα αντίστοιχα. Παρά την αντιστοιχία των διδακτικών στόχων του γλωσσικού μαθήματος για το κειμενικό είδος της επιχειρηματολογίας και της κειμενικής πραγμάτωσής του ως προς τα δομικά συστατικά μέρη από τους μαθητές, η συστηματική παρουσία στα μαθητικά επιχειρηματολογικά κείμενα κειμενικών γνωρισμάτων της περιγραφής και της αφήγησης θέτει υπό αμφισβήτηση την μέχρι τώρα διδασκαλία τους σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο- ως διακριτών κειμενικών ειδών. Η παρουσία κειμενικών γνωρισμάτων άλλων κειμενικών ειδών σε αυτό της επιχειρηματολογίας δεν αίρει την αποτελεσματικότητά της, αλλά φαίνεται να την ενισχύει, ενώ ο επικοινωνιακός σκοπός, η πειθώ, είναι τελικά αυτός που καθορίζει τις γλωσσικές και ευρύτερες κειμενικές επιλογές. Βιβλιογραφία Bakhtin, Mikhail M Speech genres and other late essays. Austin: University Texas Press. Beaugrand de, Robert, Dressler, Wolfgang Introduction to Text Linguistics. London: Longman. Bhatia, Vijay K Analysing Genre: Language Use in Professional Settings. London: Longman. Clark, Romy, Ivanic, Roz The Politics of Writing. London: Longman. Chafe, Wallace L (Ed.). The Pear Stories: Cognitive, Cultural and Linguistic Aspects of Narrative Production. Norwood, NJ: Ablex. Connor, Ulla Examining syntactic variation across three English-speaking nationalities through a multifeature/multidimensional approach. In Composing Social Identity in Written Language, edited by Donald L. Rubin, Hillsdale NJ: Erlbaum, Fox, Barbara A Discourse Structure and Anaphora: Written and Conversational English. Cambridge: Cambridge University Press. [ 1045 ]

11 [ ΕΥΓΕΝΙΑ Δ. ΠΑΓΚΟΥΡΕΛΙΑ & ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ] Freedman, Aviva, Medway, Peter Learning and teaching genre. Portsmouth: Boynton/Cook. Grabe, William, Kaplan, Robert B (Eds). Theory and Practice of Writing. London: Longman. Graff, Richard, Winn, Wendy, Presencing Communion in Chaim Perelman s New Rhetoric. Philosophy and Rhetoric 39,1: Halliday, Michael Alexander K., Hasan, Ruqaiya Cohesion in English. London: Longman. Johns, Ann Genre in the Classroom. Multiple perspectives. Mahwah, New Jersey: Laurence Erlbaum Associates. Knapp, Peter, Watkins, Megan Genre, text, grammar. Technologies for teaching and assessing writing. Sydney: UNSW Press Book. Macken-Horarik, Mary Something to shoot for : A Systemic Functional Approach to teaching Genre in Secondary School Science. In Genre in the Classroom: Multiple Perspectives, edited by Ann Johns. N.J. & London: Lawrence Erlbaum Associate Publishers. Martin, James Robert Language, register and genre. In Language Studies: Children writing leader, edited by Frances Christie, pp Geelong, Victoria: Deakins University Press. Martin, James Robert Factual Writing: Exploring and Challenging Social Reality. Oxford: Oxford University Press. Κωστούλη, Τριανταφυλλιά Από την επικοινωνιακή στην κειμενοκεντρική προσέγγιση: κοινές θέσεις και σημεία διαφοροποίησης. Πρακτικά 4 ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας. σσ Meyer, Bonnie, Brandt, David M., Bluth, George J Use of top-level structure in text: Key from reading comprehension of ninth-grade students. Reading Research Quarterly 16: Μητσικοπούλου, Βασιλική Λόγος και Κείμενο. Κείμενο και Κειμενικό είδος. Ανακτήθηκε από: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Οδηγίες διδασκαλίας φιλολογικών μαθημάτων στο Λύκειο Ανακτήθηκε Ιανουάριος 18, 2012 από: Perelman, Chaim, Olbrechts-Tyteca, Lucie The New Rhetoric: A Treatise on Argumentation. Translated by John Wilkinson & Purcell Weaver. Notre Dame: University of Notre Dame Press. Swales, John Genre Analysis: English in Academic and Research Settings. Cambridge: Cambridge University Press. Tindale, Christofer W Perelman, Informal Logic and the Historicity of Reason. Informal Logic 26,3: Toulmin, Stephen E The uses of argument. New York: Cambridge University Press. Τσολάκης, Χρίστος, Αδαλόγλου, Κυριακή, Αυδή, Άβρα, Λόππα, Ελένη, Τάνης, Διονύσης Έκφραση Έκθεση για το Ενιαίο Λύκειο, τεύχ. α και γ. Αθήνα: Οργανισμός Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων. Van Dijk, Teun A Some Aspects of Text Grammars. The Hague: Mouton. Van Eemeren, Frans, Grootendorst, Rob Fundamentals of Argumentation Theory. A Handbook of Historical Backgrounds and Contemporary Developments. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. [ 1046 ]

της αφήγησης και της περιγραφής σε µαθητικά γραπτά επιχειρηµατολογίας. Στο Ζ.

της αφήγησης και της περιγραφής σε µαθητικά γραπτά επιχειρηµατολογίας. Στο Ζ. «Ο σκοπός αγιάζει τα µέσα;» Η παρουσία της αφήγησης και της περιγραφής σε µαθητικά γραπτά επιχειρηµατολογίας 1 ABSTRACT Is it possible for genres to be conceived, taught and obtained in classroom? Are

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία των Κειμενικών Ειδών

Θεωρία των Κειμενικών Ειδών Θεωρία των Κειμενικών Ειδών Μαρία Ποιμενίδου Δρ. Νηπιαγωγός, Κοινωνιολόγος mpoimenidou@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Κειμενικό είδος Γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Στόχος του μαθήματος «Διδασκαλία της Νεοελληνικής γλώσσας» είναι να προσφέρει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #2: Κειμενοκεντρική Προσέγγιση Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( )

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάιος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ (2013-2014) Κεντρική Επιμόρφωση για Διευθυντές/ντριες & Εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: H MAΘΗΣΙΑΚΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥΣ Τι έγινε;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΠΛΑΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΧΕΜ. ΕΞΑΜΗΝΟ 2009-2010 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 7ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΙΙΙ ΠΛΑΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τάξη:.. ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Αρ. Μαθητών: 16

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Βασιλική Σπηλιωτοπούλου Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια: Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Οι άνθρωποι από πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Οι σύγχρονες τάσεις που κυριαρχούν στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΙΘΩ. Επίκληση στη λογική

Η ΠΕΙΘΩ. Επίκληση στη λογική Η ΠΕΙΘΩ Επικοινωνώ σημαίνει : 1. Μεταδίδω πληροφορίες. 2. Αναλύω μια έννοια. 3. Υποστηρίζω μια άποψη. 4. Προσπαθώ να πείσω για την ορθότητα των θέσεών μου. Η οπτική γωνία του πομπού : 1. Διαφαίνεται. 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ. Επίκληση στη λογική Επίκληση στο συναίσθημα Επίκληση στο ήθος

ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ. Επίκληση στη λογική Επίκληση στο συναίσθημα Επίκληση στο ήθος ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ Επίκληση στη λογική Επίκληση στο συναίσθημα Επίκληση στο ήθος ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΑ (ΜΕΣΑ ΠΕΙΘΟΥΣ ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ) Όταν θέλουμε να πείσουμε με λογικές αποδείξεις, τότε χρησιμοποιούμε:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος 15 Εισαγωγή 19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος 15 Εισαγωγή 19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 15 Εισαγωγή 19 I. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ - Η ΘΕΩΡΙΑ 27 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 29 1.1. Οι Έννοιες Επιχείρημα, Επιχειρηματολογία, Αντεπιχείρημα, Ανασκευή, Πειθώ 29 1.2. Είδη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Αρχικές αναζητήσεις στη γλωσσική διδασκαλία Σύνδεση της ανάγνωσης με θρησκευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Για την εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθήματος Προσανατολισμού, ισχύουν τα εξής:

Για την εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθήματος Προσανατολισμού, ισχύουν τα εξής: Τρόπος εξέτασης των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων Τα θέματα των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων λαμβάνονται από την ύλη που ορίζεται ως εξεταστέα για κάθε μάθημα κατά το έτος που γίνονται οι εξετάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Την Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Την Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΠΡΟΣ: Την Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων KOIN:

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Συμμαθητές, Συμμαθήτριες, Το κείμενο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά Προγράμματα και Δείκτες Επάρκειας στη Γλώσσα Μαίρη Κουτσελίνη-Πανεπιστήμιο Κύπρου

Αναλυτικά Προγράμματα και Δείκτες Επάρκειας στη Γλώσσα Μαίρη Κουτσελίνη-Πανεπιστήμιο Κύπρου Αναλυτικά Προγράμματα και Δείκτες Επάρκειας στη Γλώσσα Μαίρη Κουτσελίνη-Πανεπιστήμιο Κύπρου Προβλήματα ΘΕΜΑΤΑ Δείκτες επάρκειας (στόχοι, δείκτες επίπεδα) Διδασκαλία Αρνητικά αποτελέσματα επίδοσης Συγκριτικά

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας A Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο. Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου

Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο. Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου Ο όρος 'κειμενικά είδη' αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του γλωσσολογικού και παιδαγωγικού λεξιλογίου, ωστόσο παραμένει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ. (40 Μονάδες) ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ. (40 Μονάδες) ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ (40 Μονάδες) ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Το πρώτο πράγμα που πρέπει να προσέξει ο διορθωτής με την προσεκτική ανάγνωση του γραπτού δοκιμίου είναι αν ο μαθητής

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. Σύνδεση της εμπειρίας των μαθητών με το διδακτικό αντικείμενο

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. Σύνδεση της εμπειρίας των μαθητών με το διδακτικό αντικείμενο 1 ΠΕΚ ΠΑΤΡΩΝ Α' ΦΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ 2010-2011 ΕΚΠ/ΚΩΝ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΠΑΣΑΒΒΑΣ ΔΙΠΛ. ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π., Msc Υ/ΝΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Ως συνέχεια του Οδηγού Φιλολόγου: Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο, ο οποίος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΤΟ ΝΕΟ Π.Δ.

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΤΟ ΝΕΟ Π.Δ. ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΤΟ ΝΕΟ Π.Δ. 1. Για την αξιολόγηση της γλωσσομάθειας των μαθητών κατά τη διάρκεια των τετραμήνων ελέγχονται οι ικανότητες των μαθητών/τριών: α) να κατανοούν γραπτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές»

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» «Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» (Πρόγραμμα Σπουδών για την Οπτικοακουστική Έκφραση) εισηγητής: Μένης Θεοδωρίδης Αγαπητοί φίλοι, Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους διοργανωτές για την

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ Η ΛΟΓΟΥ = ΕΙ Η ΚΕΙΜΕΝΩΝ (Ε (Επικοινωνούμε με κείμενα) ΠΟΜΠΟΣ - ΛΟΓΟΣ ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΟΣ ΕΚΤΗΣ - ΛΟΓΟΣ ΠΕΙΘΟΥΣ ΛΟΓΟΣ ΠΛΗΡ ΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΣ ΦΟΡΙΑΚΟΣ- MHNYMA Α ΝΑΛΥΟΝΤΑΣ ΚΑΙ Σ ΥΝΘΕΤΟΝΤΑΣ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΕΙΘΟΥΣ Ο ΣΤΟΧΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ. ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωτσελένη Σοφία Μητρούλια Σοφία

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ. ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωτσελένη Σοφία Μητρούλια Σοφία ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωτσελένη Σοφία Μητρούλια Σοφία Σκοπός του Ομίλου Ρητορικής είναι : α) η καλλιέργεια του «καλώς λέγειν», δηλαδή του λόγου, και μάλιστα

Διαβάστε περισσότερα

Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΕΕ

Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΕΕ Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΕΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΩΡΙΑ Ι. ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ Α. Επίκληση στη λογική 3 Β. Επίκληση στο συναίσθημα (του δέκτη) 6 Γ. Επίκληση στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ Θέμα διδακτικού υλικού: Όνομα αξιολογητή: Ημερομηνία αξιολόγησης: Γενικές Οδηγίες Να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας Στ Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

Το σεμινάριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης.

Το σεμινάριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης. ΓΨ02.008 Ανάπτυξη προγράμματος σχολικής βελτίωσης Το σεμινάριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης. Με το προτεινόμενο Νέο Σχέδιο Αξιολόγησης θεσμοθετείται η ανάπτυξη προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: ISBN: 960 631 539 8. 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ,,.2121/1993,. 100/1975., , 51. 2121/1993.

Copyright: ISBN: 960 631 539 8. 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ,,.2121/1993,. 100/1975., , 51. 2121/1993. 2006 Copyright: - / 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ISBN: 960 631 539 8,,.2121/1993,. 100/1975.,,,,, 51. 2121/1993. , ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ......σελ. 11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος 2011-2012 Σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ 1. Ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων και ικανοποιητική εκτέλεση ορισμένων από αυτές Απόκτηση γνώσεων από την αθλητική επιστήμη (πώς ώ και γιατί) κα

ΣΚΟΠΟΙ 1. Ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων και ικανοποιητική εκτέλεση ορισμένων από αυτές Απόκτηση γνώσεων από την αθλητική επιστήμη (πώς ώ και γιατί) κα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοποί Στόχοι Επιδιώξεις- Θεματικές Ενότητες ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ: Πέτρος Πατσιάς Στέλιος Αδάμου ΣΚΟΠΟΙ 1. Ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων και ικανοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

Προσαρμογή δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Προσαρμογή δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Στόχοι της εισήγησης Να παρουσιαστούν οι βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμόζοντας τη διαδικασία της γραφής: Ένας οδηγός στρατηγικής για την ενίσχυση της γραπτής έκφρασης

Εφαρμόζοντας τη διαδικασία της γραφής: Ένας οδηγός στρατηγικής για την ενίσχυση της γραπτής έκφρασης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών: Θεωρία, Πράξη και Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Κατεύθυνση:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Σε ένα πλαίσιο φθίνουσας καθοδήγησης, ο εκπαιδευτικός πρέπει να καταστήσει τα παιδιά αυτόνομα στην παραγωγή κειμένων κάθε είδους, τα οποία θα εμπεριέχουν τα βασικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΑ.Λ. ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΓΝΗΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2016

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΑ.Λ. ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΓΝΗΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2016 1 Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΑ.Λ. ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΓΝΗΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2016 1 2 2 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ι. ΤΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΗΣ ΠΡΟΩΡΗΣ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα PROFILES ανακοινώνει τη δυνατότητα δήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο δεύτερο κύκλο βιωματικών εργαστηρίων (2012-2013) με θέμα το σχεδιασμό και

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας

Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Τμήμα: Σύγχρονο εξ αποστάσεως επιμορφωτικό πρόγραμμα Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Τρόπος υλοποίησης: Σύγχρονα Υπεύθυνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας Β Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης)

Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης) Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης) 1. Χαρακτηριστικά προς αξιολόγηση Α. Περιεχόμενο: πλούτος ιδεών σχετικών με το εξεταζόμενο θέμα. Β. Διάταξη νοημάτων: διάταξη ύλης και

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Ερευνητικό Πρόγραμμα «Αξιολόγηση Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας στα δημόσια σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης της Κύπρου» 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Έκφραση εμπειριών με εικόνα και κείμενο: διδάσκοντας νέες και νέους συγγραφείς

Έκφραση εμπειριών με εικόνα και κείμενο: διδάσκοντας νέες και νέους συγγραφείς Έκφραση εμπειριών με εικόνα και κείμενο: διδάσκοντας νέες και νέους συγγραφείς Βασίλειος Κωτούλας Σχολικός Σύμβουλος 2ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας ΠΕ Καρδίτσας vaskotoulas@sch.gr Δομή Εισήγησης 2 3 1Θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών

O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών Prepared by University Paderborn 30/11/2015 Project name: Project acronym: Project number:

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Ανάκλαση-Διάθλαση, Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, Κίνηση-Ταχύτητα: τρία υποδειγματικά ψηφιακά διδακτικά σενάρια για τη Φυσική Γενικού Λυκείου στην πλατφόρμα "Αίσωπος"»

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα